2. Bijlagen bij raadsinformatiebrief Stand van zaken netuitbreidingen - programma EVA.pdf

Voornemen en Voorstel voor Participatie 380/150kV-station A9-Zuid

Datum: 30 augustus 2024 Status: Definitief concept

1

Samenvatting Iedereen mag meedenken over het project A9-Zuid, de bouw van een nieuw gecombineerd 380/150kV-hoogspanningsstation en de aansluiting van dit station op de 380kV-verbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen. Als start van de projectprocedure wordt dit Voornemen en Voorstel voor participatie ter inzage gelegd. Iedereen is van harte uitgenodigd om hierop te reageren. In het Voorstel voor Participatie leest u hoe u dit kunt doen. In een Reactienota leest u onze reactie op uw inbreng. Van X tot X ligt dit Voornemen en het Voorstel voor Participatie ter inzage. Waarom is het nieuwe hoogspanningsstation noodzakelijk? Uit onderzoek is gebleken dat de vraag naar elektrisch vermogen in Amsterdam tot 2050 in ieder geval zal verdrievoudigen (mogelijk tot 5 keer de huidige vraag). Het elektriciteitsnet in Amsterdam is hier niet op berekend en grootschalige uitbreiding is noodzakelijk. In het westelijk havengebied is dermate veel vermogen nodig, dat dit via het hoogste spanningsniveau (380.000 Volt) naar het gebied gebracht moet worden. Met het nieuwe hoogspanningsstation zorgen we ervoor dat het getransformeerd wordt naar 150.000 Volt en via andere stations en verbindingen door het gebied verspreid. Een nieuw station is niet alleen noodzakelijk om te kunnen voldoen aan de vraag vanuit de Amsterdamse haven.

Het station is daarnaast noodzakelijk om de verduurzaming van de industrie in het Noordzeekanaalgebied mogelijk te maken. Ook wordt meer vraag naar stroom verwacht in Vijfhuizen en omgeving door verduurzaming en datacenters. Hierdoor ontstaan beperkingen bij het huidige hoogspanningsstation in Vijfhuizen. Een nieuw 380/150kV-station tussen Beverwijk en Vijfhuizen kan dit voor een groot deel oplossen. In welk gebied wordt gezocht naar een geschikte locatie? Er wordt gezocht naar een locatie binnen het zoekgebied (zie figuur 1.1). Op basis van een haalbaarheidsstudie, aanvullende onderzoeken en de uitgevoerde werksessies is het gebied langs de oostzijde van de Houtrakpolder (ter plaatse van het zogeheten “Groene Schip”) het meest kansrijk voor verder onderzoek. Het gebied ligt dicht bij het havengebied (een van de grote energievragers) en langs de rand van de Houtrakpolder. Doel van dit document We zijn erg benieuwd naar lokale kennis en ervaring waarmee we de plannen beter kunnen maken. Daarom willen we u naar aanleiding van dit document een aantal vragen stellen. Zo zijn we benieuwd of u nog andere locaties weet waar we het hoogspanningsstations kunnen bouwen, met welke kenmerken van het landschap we rekening moeten houden en op welke manier u geïnformeerd wilt worden en mee wil denken over dit project.

De ideeën voor locaties die u aandraagt moeten voldoen aan een aantal kaders, namelijk: • De locatie ligt binnen het zoekgebied (zie figuur 1.1); • Benodigde oppervlakte voor station is 25 hectare (20ha voor het station en 5ha om het station op een goede manier in te passen in het landschap);

2

• •

Het station wordt bovengronds aangesloten op de 380kV verbinding Hoogspanningsstation Beverwijk en Hoogspanningsstation Vijfhuizen; De stationslocatie ligt buiten het Werelderfgoed de Hollandse Waterlinies.

tussen

Alle reacties en ideeën die worden ingezonden, worden gebruikt om de plannen te verrijken met lokale kennis en kunde. Dit is het doel van de participatie. In de reactienota lichten we toe of en op welke manier uw input is geland in het plan. Ook lichten we toe waarom we bepaalde keuzes hebben gemaakt. In deel 2 van dit document lichten we de mogelijkheden om mee te denken verder toe. Leeswijzer • Deel 1 Voornemen In dit deel leest u wat het project inhoudt, uit welke stappen het project bestaat (we volgen de wettelijke projectprocedure), welke mogelijkheden (locaties voor een hoogspanningsstation en aansluiting) we onderzoeken en op welke manier we dat doen. •

Deel 2 Voorstel voor Participatie In dit deel beschrijven we op welke manier we communiceren over het project en op welke momenten en manieren (in de eerste twee projectfases) er meegedacht kan worden. Op de laatste pagina van dit deel vindt u onze contactgegeven zodat u contact met ons kunt opnemen.

•

Bijlagen De bijlagen bevatten informatie over de verzamelde gegevens en keuzes die tot nu zijn gemaakt om tot een geschikte locatie het voor het hoogspanningsstation te komen en een toelichting op de onderzoeksaanpak.

3

Inhoudsopgave Samenvatting

2

Deel 1: Voornemen

5

1. Inleiding

6

1.1 Waarom is dit project nodig?

7

1.2 Wat houdt het bouwen van een nieuw hoogspanningsstation precies in?

8

1.3 Uit welke onderdelen bestaat een hoogspanningsstation?

8

1.4 Welke stappen zijn er al gezet?

10

1.5 Samenhang met andere projecten

11

2. Projectprocedure

12

2.1 Stappen en planning van de projectprocedure

12

3. Voorstel verkenning van de mogelijke locaties

15

3.1 Mogelijke locaties rond het Groene Schip

16

3.2 Overige mogelijke locaties

17

3.3 Uit te voeren bureauonderzoeken

17

Deel 2: Voorstel voor Participatie

19

4. Voorstel voor Participatie

20

4.1 Uitgangspunten participatie

20

4.2 Communicatie

20

4.3 Participatie komende fasen

21

4.4 Inzenden suggesties, delen kennis en indienen reacties

24

5. Contact

25

Bijlagen

26

Bijlage 1: Stappen die al zijn gezet

26

4

Deel 1: Voornemen

5

1. Inleiding TenneT heeft het Voornemen om een nieuw hoogspanningsstation te bouwen tussen de bestaande bovengrondse hoogspanningsverbinding van Beverwijk naar Vijfhuizen. Waar dit hoogspanningsstation moet komen is nog niet bekend, maar er is wel een zogenaamde 'zoekgebied' gedefinieerd waarbinnen het station gebouwd moet worden. Dit gebied is weergegeven in Figuur 1.1. Op het hoogspanningsstation wordt elektriciteit met een spanningsniveau van 380.000 Volt (380kV) omgezet naar een spanningsniveau van 150.000 Volt (150kV). In de hoofdstukken hieronder beschrijven wij: • Waarom het bouwen van een nieuw hoogspanningsstation noodzakelijk is; • Wat er gebouwd gaat worden; • Welke onderzoeken er al hebben plaatsgevonden.

Figuur 1.1: Zoekgebied 380/150kV-station A9-Zuid

6

1.1 Waarom is dit project nodig? De bouw van een nieuw hoogspanningsstation is noodzakelijk om de Amsterdamse haven en het westelijk deel van Amsterdam in de toekomst van voldoende elektriciteit te blijven voorzien. Zonder dit station is er in de toekomst te weinig elektriciteit in deze regio. Hieronder wordt dit nader toegelicht. Vraag naar elektriciteit neemt toe, o.a. om verduurzaming mogelijk te maken In 2019 is in opdracht van de gemeente Amsterdam en regionale netbeheerder Liander de Themastudie Elektriciteit Amsterdam (TSA) 1 opgeleverd. Uit deze studie blijkt dat in 2050 de vraag naar elektrisch vermogen 2,5 tot 5 keer hoger ligt dan de vraag in 2021 (750MW). Ook in het westelijk deel van de stad en het havengebied speelt deze opgave. In het havengebied en het Noordzeekanaalgebied hangt de groei in elektrisch vermogen sterk samen met de opgave om de industriële activiteiten te verduurzamen en daarmee de klimaatopgaven mee te helpen realiseren. Dit zorgt ervoor dat de bouw van een nieuw hoogspanningsstation in deze regio urgent is en daarom is dit project opgenomen in het Cluster Energie Strategie en in het landelijke Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat. De toenemende vraag naar elektriciteit in de overige delen van de stad hangt met name samen met de elektrificatie van vervoer en woningen.

Ook wordt meer vraag naar stroom verwacht in Vijfhuizen en omgeving door verduurzaming en datacenters. Hierdoor ontstaan beperkingen bij het huidige hoogspanningsstation in Vijfhuizen. Een nieuw 380/150kV-station tussen Beverwijk en Vijfhuizen kan dit voor een groot deel oplossen. Ook zou een nieuw hoogspanningsstation in deze regio een bijdrage kunnen leveren aan het aansluiten van toekomstige windparken op zee op het elektriciteitsnet. Deze mogelijkheid wordt onderzocht in het ‘Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) 2031-2040 '. Onvoldoende spanningsniveau beschikbaar in deze regio Het huidige elektriciteitsnet in het havengebied bestaat voornamelijk uit verbindingen en stations op een spanningsniveau van 50.000 Volt (50 kV) terwijl er ook spanningsniveaus van 150kV en 380kV nodig zijn om deze regio van voldoende elektriciteit te kunnen voorzien. In Figuur 1.2 is het hoogspanningsnet zichtbaar, waarop te zien is dat in deze regio (zwarte kader) vrijwel geen verbindingen van 150kV en 380kV beschikbaar zijn. 1

Figuur 1.2: Overzicht bestaande netwerk van TenneT, met in rood de 380kV verbindingen en in lichtblauw de bestaande 150kV verbindingen. De ligging van het havengebied is aangegeven met een zwarte lijn.

Thematische studie elektriciteit Amsterdam 2.0, gemeente Amsterdam en Liander, maart 2021

7

1.2 Wat houdt het bouwen van een nieuw hoogspanningsstation precies in? Het uitbreiden van het elektriciteitsnet om te kunnen voorzien in de toenemende vraag naar elektriciteit bestaat uit twee onderdelen: • Een nieuw te bouwen 380/150kV-station op een locatie nabij de bestaande 380kVverbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen, ten zuiden van het Noordzeekanaal; • Een aansluiting op het nieuw te bouwen 380/150kV-station Om het elektrisch vermogen verder te transporteren en te verdelen op 150kV-niveau en lager zijn ook ondergrondse verbindingen en elektriciteitsstations noodzakelijk. Deze ontwikkelingen vallen buiten de scope van dit project. In figuur 1.3 is schematisch weergegeven wat de huidige situatie tussen de hoogspanningsstations in Beverwijk en Vijfhuizen is en wat de toekomstige situatie is. Daarna volgt meer uitleg over het te bouwen hoogspanningsstation en de aansluiting op de bestaande hoogspanningsverbinding.

Figuur 1.3: Schematische weergave van de huidige verbinding tussen station Beverwijk en station Vijfhuizen (links) en de toekomstige verbinding tussen beide stations, via het nieuwe station A9-Zuid (rechts)

1.3 Uit welke onderdelen bestaat een hoogspanningsstation? Het hoogspanningsstation bestaat uit twee delen: een 380kV-deel en een 150kV-deel. Beide delen liggen niet per definitie op hetzelfde terrein. Echter, dit behoeft wel de voorkeur. Het 380/150kV hoogspanningsstation bevat de volgende onderdelen: De bovengrondse 380kVverbinding komt via speciale hoogspanningsmasten (portalen genaamd) het station binnen. De masten zijn 50-60 meter hoog.

8

•

•

•

Hier bevindt zich een schakeltuin in de open lucht, dit wordt een AIS-station (Air Insulated Switchgear) genoemd. Het hoogste punt van het hoogspanningsstation is 25 meter. Eventuele toekomstige ondergrondse kabels vanuit converterstations kunnen op deze schakeltuin worden aangesloten; Er worden in totaal vier transformatoren geplaatst op het station, met elk een vermogen van 500MVA (MegaVoltAmpere). In de transformatoren wordt het spanningsniveau omgezet van 380kV naar 150kV; Naast de schakeltuin, de portalen en de transformatoren, bevat het station een centraal dienstengebouw, waarin de besturing en beveiliging van de installatie plaatsvindt.

Het 150kV-deel van het station bevat eveneens een schakeltuin, die wat kleiner is dan die van het 380kV-deel. Via verbindingen wordt de elektriciteit vanuit de transformatoren naar deze schakeltuin gebracht. Vanuit de schakeltuin kunnen andere stations worden gevoed, bijvoorbeeld in het havengebied en in Haarlem. Ook kunnen grote bedrijven direct op dit deel van het station worden aangesloten via ondergrondse verbindingen. In figuur 1.4 is ter illustratie het 380/150kV-station Diemen weergegeven. Dit betreft een vergelijkbaar hoogspanningsstation als A9-Zuid.

Figuur 1.4: Foto van 380/150kV-station Diemen, met in oranje het 380kV-deel en in blauw het 150kV-deel

9

Hoogspanningsverbinding Het nieuwe hoogspanningsstation wordt aangesloten op de bestaande bovengrondse verbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen. De verbinding tussen twee stations verloopt via masten, waarbij TenneT de intentie heeft dat er altijd uniforme masten gebruikt worden in de gehele verbinding. In dit geval, tussen Beverwijk en Vijfhuizen, gaat het om Wintrackmasten (zie figuur 1.5). Daarnaast moet er rekening gehouden worden met het feit dat het met een bovengrondse verbinding niet mogelijk is om haakse bochten te maken en dat de hoek tussen twee masten tussen de 120 en 180 graden moet zijn. Bij een kleinere hoek komt er te veel kracht op de mast te staan.

1.4 Welke stappen zijn er al gezet?

Figuur 1.5: Wintrackmasten

Voorafgaand aan het publiceren van dit Voornemen en Voorstel voor Participatie heeft TenneT, samen met enkele andere partijen, al een voorverkenning gedaan waarbinnen verschillende stappen zijn gezet. Het doel van deze voorverkenning was het komen tot een zoekgebied waarbinnen de nieuwe stationslocatie en de aansluiting het best gerealiseerd kan worden. In dit proces is van grof naar fijn gewerkt, ofwel een ‘filteringsproces’. Figuur 1.6 toont de ondernomen stappen voor het project. De tabel in bijlage 1 biedt een gedetailleerde uitleg van deze stappen. A. De eerste stap was het aantonen van de nut en noodzaak van het project. B. Daarna, in stap B, zijn verschillende technische mogelijkheden verkend. Uit deze verkenning kwam naar voren dat het aansluiten van een nieuw station op de 380kV-verbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen de beste keuze is.

Figuur 1.6: Stappen in de voorverkenning

10

C. In de haalbaarheidsstudie 2 is eerst een potentieel zoekgebied gedefinieerd (zie figuur 1.1). D. Binnen dit gebied zijn acht deelgebieden (zie figuur 1.7) geëvalueerd volgens de specificaties van TenneT. Deze evaluatie wees uit dat ten minste vier deelgebieden (1, 2, 5 en 6) niet geschikt zijn vanwege te veel planologische bezwaren. E. Daarna zijn de overgebleven vier deelgebieden beoordeeld op aspecten zoals UNESCOwerelderfgoed, het Luchthavenindelingbesluit voor Schiphol en de beschikbare fysieke ruimte (stap E). Deze beoordeling leidde tot de conclusie dat nog eens drie deelgebieden (3, 7 en 8) onhaalbaar zijn 3. F. Hierdoor is één deelgebied (2) overgebleven voor verdere analyse. Figuur 1.7: Onderverdeling van het zoekgebied

1.5 Samenhang met andere projecten

in acht deelgebieden

Het project A9-Zuid staat niet op zichzelf. Het nieuwe station dient onder meer om het 150kV-net in het havengebied uit te breiden. Het heeft daarom een directe link met: • Het project voor een nieuw te realiseren 150/50kV-station in Westpoort; • Het project voor een nieuw te realiseren 150/50kV-station in de omgeving van Sloterdijk; • Het project voor een nieuw te realiseren 150/50/10kV-station in Haarlem (Hofmanweg); • De projecten voor de ondergrondse verbindingen naar deze bovengenoemde stations. Naast de genoemde projecten is er ook een samenhang met het programma VAWOZ. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) onderzoekt voor de periode 2031-2040 op welke plaatsen in Nederland (veelal nabij de kust) een aanlanding van de op zee geproduceerde windenergie zou kunnen plaatsvinden. De opgewekte elektriciteit wordt via een gelijkstroom verbinding naar de kust getransporteerd. In een zogeheten converterstation wordt de gelijkstroom omgezet naar wisselstroom op 380kV-niveau. Vervolgens kan de elektriciteit worden aangesloten op een 380kV-station. Uitgangspunt voor de converterstations is dat deze binnen een straal van 6 kilometer van een 380kV-station worden gebouwd. Voor project A9Zuid kan dit betekenen dat binnen een cirkel van 6 kilometer rond de stationslocatie één of mogelijk meer converterstations worden gebouwd.

De bouw van één of meer converters valt buiten de scope van dit project. In de loop van 2025 worden de uitkomsten van de onderzoeken

2 HAALBAARHEIDSSTUDIE 380/150kV-station A9-Zuid 003.408, (Arcadis, 24 maart 2023)

3 HAALBAARHEIDSSTUDIE Oplegnotitie haalbaarheidsstudie 380/150k-hoogspanningsstation A9-Zuid (Sweco,

augustus 2024)

11

van programma VAWOZ verwacht. In figuur 1.8 is met een groen kader weergegeven welke onderdelen binnen het programma VAWOZ vallen.

Figuur 1.8: Overzicht van onderdelen bij een elektrische aanlanding van wind op zee 4

2. Projectprocedure Voor dit project is de projectprocedure uit de Omgevingswet van toepassing. Hoewel de Minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) volgens de Elektriciteitswet bevoegd gezag is voor de projectprocedure, heeft het ministerie van KGG een delegatiebesluit 5 genomen waarbij de bevoegdheid is overgedragen aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland. De provincie Noord-Holland neemt het ruimtelijke besluit (projectbesluit) en de regionale overheden (gemeente(n) en hoogheemraadschap) verlenen de vergunningen en ontheffingen die nodig zijn voor het project. De provincie coördineert de vergunningen die nodig zijn voor de uitvoering van het projectbesluit, samen met het projectbesluit en zorgt ervoor dat de aanvragen zo veel mogelijk tegelijkertijd en integraal worden behandeld en hierover wordt beslist.

2.1 Stappen en planning van de projectprocedure De projectprocedure bestaat uit de volgende stappen: Fase 1: verkenningsfase 1. Kennisgeving Voornemen en Voorstel voor Participatie 2. Verkenning van locaties Fase 2: planuitwerkingsfase 3. Planuitwerking 4. Projectbesluit 4 Programma VAWOZ 2031-2040, Concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau, Arcadis, BRO, CE Delft, Pondera, in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, 9 februari 2024 5 Het ministerie van KGG kan besluiten om het bevoegd gezag te delegeren naar een lagere overheid, zoals de provincie of een gemeente. Dit is gebruikelijk bij hoogspanningsstations met een relatief korte verbinding naar het hoogspanningsnet.

12

In de projectprocedure wordt van grof naar fijn gewerkt: van ruim zoekgebied naar definitief stationslocatie inclusief aansluiting. In tabel 2.1 zijn bovenstaande procedurestappen verder uitgewerkt, voorzien van een planning en zijn de vier formele participatiemogelijkheden benoemd (in dikgedrukte tekst). Dit zijn wettelijk verplichte mogelijkheden om mee te denken over een project. Het onderscheid tussen de formele reactiemogelijkheden is als volgt: • Reactie: dit is een reactie op een document, zonder dat er een formeel besluit aan is gekoppeld; • Zienswijze: dit is een reactie op een ontwerp-besluit; • Beroep: dit is een reactie op een vastgesteld besluit. Naast deze formele momenten organiseren we ook een aantal ‘informele’ participatiemomenten waarvoor verschillende partijen en geïnteresseerden worden uitgenodigd om mee te denken. Hierover staat meer in ‘Deel 2: Voorstel voor Participatie’. Tabel 2.1: Stappen in de planning van de projectprocedure

Stap Periode

Procedurestap

1

Q4 2024

Publiceren kennisgeving Voornemen en Voorstel voor Participatie

2

Q4 2024

Publiceren Reactienota

Q4 2024- Uitvoeren verkenning en Q2 2025 bureaustudies van locaties voor station en aansluiting, resulterend in een conceptvoorkeurslocatie en de mer-beoordeling Q2 2025 Publiceren conceptU kunt door een reactie in te dienen uw mening voorkeurslocatie over de concept-voorkeurslocatie geven. Q3 2025 Publiceren voorkeurslocatie U kunt kennisnemen van de definitieve en m.e.r.voorkeurslocatie en het m.e.r.-beoordelingsbesluit. beoordelingsbesluit

4

Q3 2025- Ontwerp station en Q1 2026 aansluiting, uitvoeren velden bodemonderzoeken Q4 2025- Opstellen ontwerpHet ontwerp-projectbesluit wordt opgesteld door Q1 2027 projectbesluit en aanvragen provincie Noord-Holland en afgestemd met alle vergunningen betrokken partijen. In de periode voorafgaand aan het aanvragen van de vergunningen vindt overleg plaats met de

Planuitwerkingsfase

3

Verkenningsfase

Hoe u kunt meedenken, bijdragen en inspreken U kunt door een reactie in te dienen meedenken over onder meer het project, locatie voor het station, de aansluiting en hoe u betrokken wilt zijn bij het project. U kunt kennisnemen van de Reactienota. Hierin wordt antwoord gegeven op gestelde vragen naar aanleiding van de kennisgeving Voornemen en Voorstel voor Participatie. Ook kunt u hierin teruglezen op welke manier gedane suggesties worden meegenomen in de procedure.

13

Terinzagelegging van vergunningverlenende partijen zodat de aanvragen ontwerp-projectbesluit (en voldoen aan alle wettelijke eisen. U kunt uw ontwerp-vergunningen) zienswijze (inspraakreactie) indienen op het ontwerp-projectbesluit (en de ontwerpvergunningen). Er wordt ook een informatieavond georganiseerd. Q1 2027 Terinzagelegging van In een Nota van Antwoord bij het projectbesluit (en ontwerp-projectbesluit (en in de vergunningen) reageert het bevoegd gezag op ontwerp-vergunningen) de zienswijzen. Q3 2027 Vaststellen en In een Nota van Antwoord bij het projectbesluit (en terinzagelegging definitief in de vergunningen) reageert het bevoegd gezag op projectbesluit (en de zienswijzen. vergunningen) U kunt beroep instellen op de besluiten bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Uitspraak Raad van State na behandeling van mogelijke beroepen. Onherroepelijk Uitspraak Raad van State na behandeling van projectbesluit (en mogelijke beroepen. vergunningen)

Stap 1 Kennisgeving Voornemen en participatie De projectprocedure is gestart met een gecombineerde kennisgeving van het voornemen en het voorstel voor participatie. Iedereen kan reageren op dit Voornemen en Voorstel voor Participatie door een reactie in te dienen. Stap 2 Verkenning van locaties Op basis van artikel 5.48 lid 1 Omgevingswet wil de provincie Noord-Holland met de verkenning inzicht krijgen in wat de opgave precies is en welke relevante ontwikkelingen er zijn binnen de fysieke leefomgeving. Ook geeft de verkenning inzicht in de mogelijke oplossingen voor de opgave. In de verkenningsfase worden, met inbreng van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen uit de omgeving, verschillende mogelijkheden voor de stationslocaties en aansluiting ook op haalbaarheid onderzocht. De verschillende locaties worden beoordeeld en ‘getrechterd’ naar een voorkeurslocatie. Bij deze ‘trechtering’ wordt gebruik gemaakt van een beoordelingskader. Het beoordelingskader wordt aan het begin van de verkenning opgesteld en gebruikt bij het ontwikkelen en beoordelen van de mogelijke locaties. De verkenningsfase wordt afgesloten met de voorkeurslocatie voor station en aansluiting op basis van een beoordeling van de integrale effecten.

Mer-beoordelingsplicht Omdat de drempel van categorie J8 van bijlage V Omgevingsbesluit, een lengte van meer dan 15 km, niet wordt overschreden, geldt voor dit project een milieueffectrapportage (mer)beoordelingsplicht. In een project-mer-beoordeling toetst de provincie Noord-Holland op basis van een aanmeldnotitie of er bij het project aanzienlijke milieueffecten kunnen optreden. De provincie Noord-Holland vraagt daarbij ook de Commissie mer om advies. Er zijn twee uitkomsten van een mer-beoordelingsbesluit mogelijk:

14

1. Aanzienlijke milieueffecten zijn uitgesloten: er hoeft geen milieueffectrapport (MER) gemaakt te worden en er is geen sprake van een mer-procedure; 2. Aanzienlijke milieueffecten zijn niet uitgesloten: er volgt een mer-procedure. Stap 3 Planuitwerking In de planuitwerkingsfase wordt de voorkeurslocatie van het nieuwe 380/150kV-station en de aansluiting van dit station op de bestaande 380kV-verbinding in detail uitgewerkt. Hiervoor worden diverse veld- en bodemonderzoeken uitgevoerd en een technisch ontwerp opgesteld. De locatie voor het hoogspanningsstation en de aansluiting wordt in de volgende stap planologischjuridisch vastgelegd door middel van het projectbesluit. Stap 4 Projectbesluit en benodigde vergunningen In het projectbesluit beschrijft de provincie Noord-Holland hoe het nieuwe 380/150kV-station en de aansluiting van dit station op de bestaande 380kV-verbinding eruitziet. In het projectbesluit wordt onder andere inzicht gegeven in de maatregelen en voorzieningen voor de fysieke leefomgeving die genomen worden om het project mogelijk te maken. Dit kunnen permanente of tijdelijke maatregelen en voorzieningen zijn. Parallel worden vergunningaanvragen opgesteld en ingediend bij de verschillende vergunningverleners. De provincie Noord-Holland stelt het ontwerp-projectbesluit vast en coördineert de benodigde ontwerp-vergunningen en legt deze tegelijkertijd ter inzage.

Op het ontwerp-projectbesluit en de ontwerp-vergunningen kan iedereen een zienswijze indienen. Het definitieve projectbesluit en de vergunningenbesluiten zijn juridische besluiten waartegen direct beroep kan worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

3. Voorstel verkenning van de mogelijke locaties Zoals beschreven in paragraaf 1.4 lijkt het gebied op de grens van deelgebieden 2 en 3 het meest geschikt. Dit is het gebied langs de oostzijde van de Houtrakpolder (ter plaatse van het zogeheten “Groene Schip”). Het gebied ligt dicht bij het havengebied (een van de grote energievragers) en langs de rand van de Houtrakpolder. Hiermee blijven andere opgaven in de Houtrakpolder, zoals recreatie en waterberging ook mogelijk. Daarnaast zijn er meekoppelkansen met de verdere groene ontwikkeling van de Houtrakpolder. Ook kan het gebied rekenen op relatief het meeste draagvlak bij de betrokken stakeholders. De adviescommissie ruimtelijke ordening (ARO) heeft echter geadviseerd om eerst met een ontwerpend onderzoek vanuit landschappelijk oogpunt de mogelijkheden te onderzoeken. Daarom wordt het gehele zoekgebied nogmaals beschouwd, deze keer vanuit een landschappelijke blik. Mochten uit dit onderzoek aanvullende mogelijke geschikte locaties naar voren komen, dan worden deze ook meegenomen in de verdere verkenning.

15

3.1 Mogelijke locaties rond het Groene Schip Rond het Groene Schip zijn drie mogelijke locaties onderscheiden, die zijn weergegeven met blauwe vlakken in onderstaande afbeeldingen. De tracering voor de bovengrondse verbinding is nog niet ontwikkeld. Vanuit techniek heeft het de voorkeur om de aansluiting te laten starten vanuit hoekmasten in de bestaande verbinding. Deze hoekmasten zijn gemaakt om grotere krachten op te kunnen vangen dan de tussenliggende steunmasten. De hoekmasten zijn in de afbeeldingen aangegeven als blauwe sterren. Het zoekgebied voor de bovengrondse verbinding is weergeven in het zwart gestippelde kader. Mogelijke locatie 1: Groene Schip Midden De eerste mogelijke locatie ligt ter hoogte van het Groene Schip Midden en het gebied ten westen ervan. Bij de mogelijke locatie liggen het 380kV-deel en het 150kV-deel gecombineerd op een locatie.

Figuur 3.1: Globale weergave mogelijke locatie 1 (blauw kader)

Mogelijke locatie 2: Groene Schip Midden en Zuid Bij de tweede mogelijke locatie is het 380kV-deel van het station gelegen ter plaatse van het Groene Schip 3. Het 150kV-deel ligt hier noordelijker van, ter plaatse van het Groene Schip 2. Beide delen worden met elkaar verbonden via verbindingen.

Figuur 3.2: Globale weergave mogelijke locatie 2 (blauw kaders)

16

Mogelijke locatie 3, Groene Schip Zuid en Westpoort Bij de derde mogelijke locatie wordt het 380kV-deel op dezelfde plaats gebouwd als bij locatie 2. Het 150kV-deel wordt gebouwd aan de Westpoortweg. Hier is al een gecombineerd 150/50kV gepland. Mogelijk kan dit nieuwe station gecombineerd worden met het 150kVdeel van project A9-Zuid. Figuur 3.3: Globale weergave mogelijke locatie 3 (blauw kaders)

3.2 Overige mogelijke locaties In dit Voornemen is gekozen om een aantal concrete locaties te onderzoeken. Uit de uitgevoerde onderzoeken in de voorverkenning en uit de werksessies lijkt dit gebied meer geschikt dan andere deelgebieden binnen het zoekgebied. Daarnaast onderzoeken wij het gehele zoekgebied vanuit landschappelijk oogpunt. Dit onderzoek leidt mogelijk tot een of meer aanvullende te onderzoeken locaties. Mogelijk ziet u zelf ook kansen op andere plaatsen in het zoekgebied die meegenomen zouden kunnen worden in de verkenningsfase. Via een reactie kunt u dit kenbaar maken. De door u aangedragen locatie zal dan eerst worden getoetst aan de eisen en uitgangspunten, zoals deze in de haalbaarheidsstudie zijn vermeld. Indien op basis daarvan de locatie haalbaar wordt geacht, dan wordt deze meegenomen in de verkenningsfase samen met de drie eerder genoemde locaties. In het kort de uitgangspunten waaraan een locatie moet voldoen: • De locatie ligt binnen het zoekgebied; • De benodigde oppervlakte voor een gecombineerd station is 25 hectare (20ha voor het station en 5ha om het station op een goede manier in te passen in het landschap); • Het station wordt bovengronds aangesloten op de 380kV verbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen; • De stationslocatie ligt buiten het Werelderfgoed de Hollandse Waterlinies.

3.3 Uit te voeren bureauonderzoeken Om te komen tot een goede afweging tussen de verschillende locaties wordt een locatiestudie uitgevoerd. Er worden bureauonderzoeken uitgevoerd voor de volgende thema’s: • Bodem en Water • Archeologie • Landschap en cultuurhistorie • Natuur

17

• •

Gebruiksfuncties Technische knelpunten

De locatiestudie wordt uitgevoerd aan de hand van digitaal kaartmateriaal en bureaustudies. Voor de thema’s landschap & cultuurhistorie en natuur vindt ook veldbezoek plaats. Doel van deze fase is om voor alle relevante milieuthema’s onderscheidende en/of significante milieueffecten in beeld te brengen van de verschillende locaties. Dit levert informatie op die nodig is om een beslissing te kunnen nemen over de locatie van het hoogspanningsstation en de aansluiting. Hiervoor is een afweging nodig van de effecten op de verschillende waarden en belangen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen tijdelijke effecten in de aanlegfase en permanente effecten in de gebruiks- en onderhoudsfase. Ook wordt aandacht besteed aan de mogelijke cumulatie van effecten, zoals cumulatieve effecten op natuur of samenhang met andere ruimtelijke ontwikkelingen. Een uiteindelijke voorkeurslocatie moet vergunbaar, maakbaar en beheersbaar zijn. Dit wordt in de locatiestudie getoetst op de thema’s milieu, techniek, omgeving, kosten en toekomstvastheid.

18

Deel 2: Voorstel voor Participatie

19

4. Voorstel voor Participatie In dit hoofdstuk leest u hoe TenneT en de provincie Noord-Holland het participatieproces voor zich zien voor het project station A9-Zuid. Onderdeel hiervan is ook een beschrijving van de verschillende communicatiemomenten. We zijn benieuwd of deze aanpak aansluit bij uw behoeften om geïnformeerd te worden en mee te denken over het project. Heeft u op- of aanmerkingen op onze aanpak voor participatie en communicatie? Laat het ons weten via de contactgegevens die in hoofdstuk 5 staan. Hoewel we alle belangen zo goed mogelijk in acht proberen te nemen in het project, kunnen we helaas niet iedereen tevredenstellen. De aanleg van een hoogspanningsstation is een complexe opgave waarin veel verschillende belangen spelen. We maken keuzes op basis van zorgvuldige afwegingen. We laten zien hoe we de omgevingsbelangen hierin hebben betrokken en wat deze keuzes voor de omgeving betekenen. We geven aan wat wel en niet kan en waarom. Ook als er besluiten worden genomen, waar betrokkenen uit de omgeving niet (helemaal) voor zijn.

4.1 Uitgangspunten participatie

We hanteren vijf uitgangspunten voor participatie in dit project. Met deze uitgangspunten en het door ons geformuleerde participatiedoel uitgangspunten sluiten we aan op de uitgangspunten die de provincie Noord-Holland hanteert op participatie, zoals vastgesteld in ‘Uitgangspunten voor Participatie van de provincie Noord-Holland’. Op welke wijze u concreet kunt participeren staat uitgelegd in paragraaf 4.3. 1. 2. 3. 4. 5.

We willen zo veel mogelijk belangen kennen en weten wat er speelt; We streven naar een oplossing met waarde voor zo veel mogelijk partijen; We zijn transparant over keuzes en afwegingen; We vertellen een helder verhaal met een duidelijke rol en verantwoordelijkheid; We stellen per projectfase een apart participatieplan op, participatie is maatwerk.

4.2 Communicatie Een belangrijk onderdeel van participatie is communicatie. We communiceren gedurende de gehele looptijd van het project met betrokkenen om hen te informeren over het project, de stand van zaken en de mogelijkheden om mee te denken. Hiervoor zetten we diverse communicatiemiddelen in. In de tabel hieronder staan de verschillende communicatiemiddelen opgesomd. Tabel 4.1: Communicatiemiddelen

Middel

Toelichting

Voor wie?

Projectpagina op website TenneT

Voor ieder project wordt een Alle geïnteresseerden projectpagina op de website van TenneT ingericht. Hier is algemene informatie over het project en de projectprocedure te vinden. Via deze pagina kunt u zich ook

20

Projectatlas

Persoonlijke communicatie

Lokale media

aanmelden voor de nieuwsberichtenservice. U ontvangt via deze service een melding wanneer er een nieuw bericht geplaatst is op de projectpagina. De projectatlas is een interactieve tool op Alle geïnteresseerden de projectwebsite. Via deze atlas kunt u reacties achterlaten, vragen stellen en zorgen en/of suggesties van anderen bekijken. Ook vindt u in de atlas animatiefilmpjes en factsheets, waarin uitleg over het nieuwe hoogspanningsstation te vinden is. NB. Via deze tool kunnen géén formele reacties en zienswijzen worden ingediend. Persoonlijk contact is altijd mogelijk. Onze Specifieke partijen contactgegevens vindt u aan het einde van dit document. U mag met ons contact opnemen als u vragen heeft, kennis met ons wil delen of met ons in gesprek wil. We maken zo mogelijk gebruik van de Alle geïnteresseerden communicatiekanalen van betrokken gemeenten.

4.3 Participatie komende fasen Om tot een stationslocatie en het tracé van de aansluiting te komen, gaan we graag het contact met burgers, bedrijven, bestuursorganen en maatschappelijke organisaties in de omgeving aan. We zijn erg benieuwd naar uw: • • •

Suggesties voor mogelijke stationslocaties en/of de aansluiting op het hoogspanningsnet; Specifieke gebiedskennis en informatie over lokale en regionale ontwikkelingen; Relevante belangen en issues, die spelen en stakeholders die betrokken moeten worden (zodat we een zo goed mogelijk beeld van de projectomgeving kunnen vormen).

In de eerste twee stappen van de projectprocedure (zoals omschreven onder paragraaf 2.1 van Deel 1) organiseren we verschillende participatiemomenten waarop u bovenstaande kennis en ervaring met ons kunt delen. In de paragrafen hieronder kunt u in de tabellen lezen welke mogelijkheden wij bieden. In Stap 3 tot en met Stap 4 volgen ook participatiemomenten, alleen is nog niet bekend welke dat zijn en wanneer die plaatsvinden. Hierover informeren we u via de verschillende communicatiekanalen die hiervoor beschreven zijn.

21

4.3.1 Participatie tijdens Stap 1: Kennisgeving Voornemen en Voorstel voor Participatie Op dit moment hebben we twee documenten gereed: 1) Haalbaarheidsstudie (incl. Oplegnotitie) en 2) Voornemen en Voorstel voor Participatie (dit document). Deze documenten zijn tot stand gekomen met behulp van de inbreng van enkele omgevingspartijen. We hebben in enkele werksessies diverse partijen betrokken die een belang hebben bij de bouw van een nieuw hoogspanningsstation. Sommigen hebben belang bij de spoedige realisatie van het station, bijvoorbeeld omdat zij elektriciteit nodig hebben, en anderen hebben daar een minder groot (of geen) belang bij. In de tabel hieronder ziet u welke informele participatiemomenten er nog volgen tijdens deze procedurestap. In deze tabel zijn de wettelijk verplichte participatiemomenten niet opgenomen, die vindt u in tabel 2.1 in Deel 1. Tabel 4.2: Participatiemomenten stap 1

Activiteit

Toelichting

Voor wie?

Datum

Werksessies (geweest)

TenneT en provincie Noord-Holland Port of Amsterdam, November hebben in een aantal werksessies Programmabureau NZKG, 2022 - april gesproken met partijen die een provincie Noord-Holland, 2024 groot belang hebben bij de spoedige gemeentes Haarlemmermeer en realisatie en goede inpassing van het Amsterdam hoogspanningsstation. Werksessie TenneT en provincie Noord-Holland Port of Amsterdam, 23 mei 2024 (geweest) hebben in een aantal werksessies Programmabureau NZKG, gesproken met partijen die een provincie Noord-Holland, groot belang hebben bij de spoedige gemeentes Haarlemmermeer en realisatie en goede inpassing van het Amsterdam, ministerie van EZK hoogspanningsstation. (inmiddels KGG), Ministerie van I&W, Hoogheemraadschap Rijnland, Staatsbosbeheer Digitaal In een digitaal bijpraatmoment Port of Amsterdam, September bijpraatmoment brengen we de partijen die bij de Programmabureau NZKG, 2024 (geweest) werksessies aanwezig waren op de provincie Noord-Holland, hoogte van de stappen die sinds de gemeentes Haarlemmermeer en laatste werksessie op 23 mei zijn Amsterdam, ministerie van EZK gezet. Ook kijken we vooruit. Na een (inmiddels KGG), Ministerie van plenaire presentatie is er ruimte I&W, Hoogheemraadschap voor vragen en gesprek.

Rijnland, Staatsbosbeheer Ambtelijk overleg In gesprek over het Voornemen en Ambtenaren gemeente September (geweest) het Voorstel voor Participatie Amsterdam, gemeente 2024 Haarlemmermeer, provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap van Rijnland Bestuurlijk overleg In gesprek over het Voornemen en Bestuurders en ambtenaren September (geweest) het Voorstel voor Participatie gemeente Amsterdam, gemeente 2024 Haarlemmermeer, provincie Noord-Holland, Hoogheemraadschap van Rijnland

22

Informatiebijeenkomst

Informatieve bijeenkomst over het Alle geïnteresseerden Voornemen en het Voorstel voor Participatie. Tijdens deze bijeenkomst is er alle ruimte om vragen te stellen, in gesprek te gaan en een reactie in te dienen. Persoonlijk contact Persoonlijk contact is in iedere fase Alle geïnteresseerden mogelijk. Onze contactgegevens vindt u aan het einde van dit document. U mag contact met ons opnemen als u vragen hebt, met ons in gesprek wilt of informatie met ons wil delen.

Oktober 2024

4.3.2 Participatie tijdens Stap 2: Verkenning van Locaties Ook tijdens de tweede procedurestap organiseren participatiemomenten. In de tabel hieronder een overzicht.

we

een

aantal

‘informele’

Tabel 4.3: Participatiemomenten stap 2

Activiteit

Toelichting

Werksessies

TenneT wil hierin vervolg geven aan de Port of Amsterdam, Oktober 2024 eerdere werksessies, om de nadere Programmabureau Januari 2025 verkenning van de locaties met de NZKG, provincie betrokkenen te bespreken. Daarnaast Noord-Holland, worden inhoudelijk sessies gepland met gemeentes specialisten op het gebied van landschap en Haarlemmermeer en natuur. Amsterdam, ministerie van EZK (inmiddels KGG), Ministerie van I&W, Hoogheemraadschap Rijnland, Staatsbosbeheer, Landschap NoordHolland, Natuurmonumenten. Wilt u hier, bijvoorbeeld vanuit een bepaalde belangenorganisatie, aanwezig zijn? Neem contact met ons op. Onze gegevens vindt u aan het einde van dit document. Ophalen gebiedsspecifieke kennis via een Alle geïnteresseerden Vanaf oktober digitaal participatiemiddel. Dat kan via de 2024 Projectatlas zijn (zie communicatie), of via

Digitaal ophalen van lokale kennis en ervaring

Voor wie?

Datum

23

Ambtelijk overleg

een digitale enquêtetool. Dit wordt op een later moment bekend gemaakt. In gesprek over de verkenning en de voorkeurslocatie.

Ambtenaren Datum n.t.b. gemeente Amsterdam, gemeente Haarlemmermeer, provincie NoordHolland, Hoogheemraadschap Bestuurlijk overleg In gesprek over de verkenning en de Bestuurders Datum n.t.b. voorkeurslocatie. gemeente Amsterdam, gemeente Haarlemmermeer, provincie NoordHolland, Hoogheemraadschap InformatieInformatieve bijeenkomst over het concept Alle geïnteresseerden Datum n.t.b. bijeenkomst voorkeurslocatie (de meest geschikte locatie voor het hoogspanningsstation). Tijdens deze bijeenkomst is er ruimte om vragen te stellen, met ons in gesprek te gaan en om een reactie in te dienen. Persoonlijk contact Persoonlijk contact is in iedere fase Alle geïnteresseerden mogelijk. Onze contactgegevens vindt u aan het einde van dit document. U mag contact met ons opnemen als u vragen hebt, met ons in gesprek wilt of informatie met ons wil delen.

4.4 Inzenden suggesties, delen kennis en indienen reacties U kunt uw suggesties, kennis, ervaring en reacties met ons delen van XX tot en met XX. We vertellen u in deze paragraaf nog een keer waarover u kunt meedenken: • Heeft u suggesties voor mogelijke stationslocaties en/of de aansluiting voor aansluiting op het hoogspanningsnet? • Welke aandachtspunten wilt u ons meegeven voor de verkenning? Denk hierbij bijvoorbeeld aan specifieke gebiedskennis zoals ontwikkelingen die spelen of (ecologische) waarden. Op welke manier wilt u geïnformeerd wilt worden en mee denken over dit project? De door u aangedragen locatie zal worden getoetst aan de eisen en uitgangspunten, zoals deze in de haalbaarheidsstudie zijn vermeld. Het gaat om de volgende uitgangspunten: • De locatie ligt binnen het zoekgebied; • Benodigde oppervlakte voor een gecombineerd station is 25 hectare (20ha voor het station en 5ha om het station op een goede manier in te passen in het landschap);

24

• •

Het station wordt bovengronds aangesloten op de 380kV verbinding tussen Beverwijk en Vijfhuizen; De stationslocatie ligt buiten het Werelderfgoed de Hollandse Waterlinies.

Alle ingezonden ideeën en reacties worden samen met de beoordeling in een Reactienota gezet. Bij de ingezonden punten vermelden we of we ze verwerken in het plan en waarom wel of niet. Deze reactienota wordt gepubliceerd via de verschillende communicatiekanalen.

5. Contact Voor informatie over de inhoud en participatie van het project: • TenneT 0800 - 83 66 388 • Omgevingsmanager Paul van de Kragt - paul.vande.kragt@tennet.eu Voor informatie over de procedure, documenten en participatie van het project: • Provincie Noord-Holland • Projectleider Joop Klinkhamer - klinkhamerj@noord-holland.nl

25

Bijlagen Bijlage 1: Stappen die al zijn gezet Stap Periode A

2019

B

2019 – 2022

C

2023

D

2023

Wat is onderzocht?

Wie waren betrokken?

Wat was het resultaat?

Waar vind ik meer informatie? Verwachte groei in elektrische capaciteit Groei Amsterdam: Gemeente Ontwikkelingskader Elektriciteitsvoorziening Amsterdam 2035 -> Zo pakken we het aan in Amsterdam en Noordzeekanaalgebied Amsterdam, Liander, Het huidige netwerk in Amsterdam kan de verwachte groei niet - Gemeente TenneT aan. Uitbreiding van het net is noodzakelijk, onder andere in het Amsterdam Verduurzaming industrie westelijk havengebied. Noordzeekanaalgebied Vier mogelijke oplossingen zijn TenneT, Liander Nettechnische oplossing geselecteerd onderzocht: 1. Geen oplossing. Onvoldoende ruimte en elektrische capaciteit op station Hemweg. Het alternatief is niet toekomstvast en 1. Uitbreiden 50kV-netwerk in de robuust. haven door het plaatsen van een 2. Geen oplossing. Onvoldoende ruimte op het station. Leidt tot groot aantal transformatoren op het technische knelpunten, waardoor dit geen toekomstvaste en bestaande station Hemweg. robuuste oplossing is. 2. Uitbreiden van het bestaande station 3. Mogelijke oplossing. Voor dit alternatief zijn complexe, lastig Vijfhuizen met vier transformatoren vergunbare en dure boringen onder het Noordzeekanaal (380/150kV) en een nieuwe 150kVnoodzakelijk. Grotere impact op de omgeving en langere installatie doorlooptijd. 3. Nieuw station aansluiten op 380kV4. Gekozen oplossing.

Dit alternatief is toekomstvast, robuust en verbinding Beverwijk – Oostzaan een kosteneffectieve oplossing. Ook oplossing voor huidige 4. Nieuw station aansluiten op 380kVtechnische beperkingen op station Vijfhuizen. verbinding Beverwijk - Vijfhuizen Haalbaarheid nieuw station tussen TenneT, Arcadis Het zoekgebied ligt ten zuiden van Noordzeekanaalgebied, in de Haalbaarheidsstudie Beverwijk en Velsen nabijheid van de bovengrondse verbinding tussen Beverwijk en Arcadis Vijfhuizen. Vanuit station moeten verbindingen naar het havengebied en naar Haarlem mogelijk zijn. Haalbaarheid van verschillende TenneT, Arcadis Onderverdeling in acht deelgebieden. Gebieden 2, 3, 7 en 8 zijn Haalbaarheidsstudie deelgebieden als mogelijk haalbaar beoordeeld. Gebieden 1, 4, 5 en 6 hebben Arcadis meer belemmeringen, zoals ligging binnen Unesco Werelderfgoed, aardkundige waarden en recreatieve functies van een gebied.

26

Stap Periode

Wat is onderzocht?

E

Aanvullende onderzoeken en werksessies TenneT, Sweco met stakeholders 1. Land-ID (opsteller), 1. Uitvoeren Heritage Impact Rijksdienst voor Assessment (HIA) 6 cultureel Erfgoed (RCE, 2. Toetsing van de verschillende toetser), provincie deelgebieden aan Noord-Holland (site Luchthavenindelingsbesluit holder) 3. Werksessies 2. Inspectie Luchtvaart en 4. Advies Adviescommissie ruimtelijke Transport ordening (ARO) 3. Meerdere professionele stakeholders 4. ARO

F

2023 – 2024

2024

Analyse van verzamelde informatie

Wie waren betrokken?

TenneT, Sweco, provincie Noord-Holland

Wat was het resultaat? Het oostelijk deel van de Houtrakpolder (gebied 2) op de grens met de haven (gebied 3) lijkt het meest geschikt. 1.

Waar vind ik meer informatie? Oplegnotitie met bijlagen

Aansluiting en de bouw van het station in gebied 2 (en daarmee ook 3) is mogelijk zonder aantasting van de kernwaarden van het Werelderfgoed. Bouw van een station in deelgebied 7 leidt tot aantasting van de kernwaarden van het Werelderfgoed (er is hier geen mitigatie mogelijk). Aansluiting van een station in deelgebied 8 leidt ook tot aantasting van de kernwaarden van het Werelderfgoed. Als mitigerende maatregel wordt ondergrondse aanleg geopperd, wat technisch zeer onwenselijk is. 2. Aansluiting en de bouw van het station in gebied 2 (en daarmee ook 3) is mogelijk op basis van toetsing. Station in deelgebied 7 is realiseerbaar, voor het realiseren van het tracé is aanvullende toetsing nodig. Een station in deelgebied 8 is alleen te realiseren aan de oostzijde van het deelgebied. Bovengrondse aanleg naar deelgebied 8 is niet toegestaan. 3. In deelgebied 2 komen verschillende opgaven samen (havenbekken, recreatie, waterberging). Mogelijk is er aan de oostrand van het gebied ruimte te vinden (tegen de haven aan). Port of Amsterdam heeft geen fysieke ruimte om een station van 25 hectare mogelijk te maken. Wel een mogelijke combinatie van 150kV-deel van het station met het geplande station Westpoort. Deelgebied 7 is op basis van de HIA niet vergunbaar. In deelgebied 8 zijn ook andere ontwikkelingen gepland, zoals zonneweides.

Bovendien is extra hinder voor inwoners Zwanenburg zeer onwenselijk in verband met bestaande overlast door vliegverkeer. 4. Advies om ontwerpend onderzoek uit te voeren Voorstel van drie locaties in deelgebied 2, deels in deelgebied 3 Voornemen als shortlist te hanteren. Daarnaast voor het hele zoekgebied een ontwerpend onderzoek uitvoeren.

6 Met een HIA wordt onderzocht wat het effect van de bouw van het, in dit geval nieuwe hoogspanningsstation en bijbehorende aansluiting, op het erfgoed in de omgeving is.

27

Voornemen en Voorstel voor Participatie

Hoogspanningsstation Amsterdam Zuidoost

Datum:

14-04-2025

Status:

Definitief

Inhoudsopgave Begrippenlijst...................................................................................................................... 3 Inleiding en leeswijzer ......................................................................................................... 4 Deel 1: Voornemen ............................................................................................................. 5 1.

Het project .............................................................................................................. 5 1.1

Waarom is het project nodig? ................................................................................. 5

1.2

Wat houdt het project in? ...................................................................................... 6

1.3

Wie zijn er bij het project betrokken? ...................................................................... 7

1.4

Uitgangspunten .................................................................................................... 8

1.5

Voorgeschiedenis................................................................................................. 10

1.6

Zoekgebied en zoeklocaties .................................................................................. 10

1.7

Projectprocedure ................................................................................................. 12

1.8

Samenhang met andere projecten TenneT .............................................................. 16

1.9

Overige ontwikkelingen ........................................................................................ 17

Deel 2: Voorstel voor participatie ......................................................................................... 19 2.

Het voorstel voor participatie .................................................................................... 19 2.1

Denkt u met ons mee? ......................................................................................... 19

2.2

Participatie-activiteiten ......................................................................................... 21

2.3

Delen van informatie over het project .................................................................... 23

Bijlage 1: Voorverkenning ................................................................................................ 24 Bijlage 2: Schematische weergave verbindingen ................................................................. 25 Bijlage 3: Uitgangspunten participatie ............................................................................... 26

2

Begrippenlijst Begrip of afkorting

Betekenis

Air Insulated Switchgear-station (AIS)

Een hoogspanningsstation waarbij met lucht wordt voorkomen dat men met spanning in contact komt. Dat kan bijvoorbeeld door de stroomkabels in de lucht aan masten op te hangen.

Bevoegd gezag

Het bevoegd gezag is de overheidsinstantie die wettelijk bevoegd is bepaalde besluiten te nemen. De minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) is, samen met de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO), bevoegd gezag voor de projectprocedure bij uitbreidingen van het landelijk hoogspanningsnet op een spanningsniveau van 220kV of hoger.

Commissie mer

De Commissie mer adviseert over de inhoud van milieuonderzoeken. Bijvoorbeeld voor milieueffectrapporten of de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). De commissie is onafhankelijk.

Gas Insulated Switchgear-station (GIS)

Een hoogspanningsstation waarbij met gas wordt voorkomen dat men met spanning in contact komt. Door het gas kunnen de geleiders dichter bij elkaar staan, waardoor het station kleiner is dan een AIS. De gebruikte gassen in een GIS zijn (bij lekkage) zeer slecht voor het milieu.

Hoogspanningsstation

Een hoogspanningsstation verbindt verschillende delen van het elektriciteitsnet. Het kan de stroom verdelen over verschillende verbindingen en het kan de spanning aanpassen (transformeren).

Kennisgeving

Een kennisgeving is een bekendmaking. Alle belangrijke stappen binnen de projectprocedure worden bekend gemaakt met een kennisgeving. Bijvoorbeeld de publicatie van een nieuw document, zoals dit V&P.

Netcongestie

Netcongestie is het overbelast raken van het elektriciteitsnet door te veel vraag of te veel aanbod van elektriciteit.

Projectprocedure

Om de fysieke leefomgeving te kunnen wijzigen, moet een procedure doorlopen worden. De procedure bij complexe energieprojecten bestaat uit verschillende stappen, namelijk: ▪ de bekendmaking van de plannen en hoe de omgeving wordt betrokken bij het project; ▪ het bekijken van de mogelijkheden, door het uitvoeren van (milieu)onderzoeken; ▪ de keuze voor de meest geschikte oplossing; ▪ het projectbesluit.

Verbinding

De verbinding van het hoogspanningsstation met het bestaande hoogspanningsnetwerk.

Zoekgebied

Het gebied waarbinnen zoeklocaties worden uitgekozen.

Zoeklocatie

Een gebied dat onderzocht wordt als mogelijke locatie voor de realisatie van het hoogspanningsstation.

3

Inleiding en leeswijzer Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG), het bevoegd gezag voor dit project, en de landelijk netbeheerder TenneT, de initiatiefnemer voor dit project, informeren u over het ‘voornemen en het voorstel voor participatie’ (V&P) voor de realisatie van het 380/150kVhoogspanningsstation met werknaam Amsterdam Zuidoost (kortweg: station A’dam ZO). TenneT heeft het ministerie van KGG gevraagd om een projectprocedure te starten voor de bouw van dit station dat in de (toekomstige) elektriciteitsvoorziening voor Amsterdam Zuidoost en de omliggende regio, waaronder Diemen, De Ronde Venen en Amstelveen moet voorzien. De minister van KGG is samen met de minister van VRO het bevoegd gezag voor energieprojecten met een nationaal belang, zoals dit project. Onder de Omgevingswet doorlopen deze projecten de projectprocedure. Als projectminister coördineert de minister van KGG de besluitvorming van het project en is zij verantwoordelijk voor het goed doorlopen van de projectprocedure. De eerste stap in de projectprocedure is de bekendmaking van het V&P. De realisatie van het nieuwe station is nodig, omdat dit gebied nu met netcongestie (file op het elektriciteitsnet) te maken heeft. Dat betekent dat de bestaande energie-infrastructuur in dit gebied niet kan voorzien in de huidige en toekomstige vraag naar elektriciteit.

Hierdoor kunnen bijvoorbeeld nieuwe woningen niet worden aangesloten, of bedrijven niet uitbreiden of verduurzamen. Door de bouw van dit nieuwe station, dat aansluit op de bestaande 380/150kV-verbindingen tussen Diemen en Breukelen-Kortrijk, kan er straks meer elektriciteit aan Amsterdam Zuidoost en de omliggende regio, waaronder Diemen, De Ronde Venen en Amstelveen worden geleverd, zodat de netcongestie in dit gebied opgelost wordt. Het ministerie van KGG vindt het belangrijk dat iedereen kan reageren op en bijdragen aan de plannen voor dit station. Daarom nodigen wij inwoners, bedrijven, instellingen, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen uit om een reactie in te dienen op dit V&P. Dat kan in de periode van 9 mei 2025 tot en met 19 juni 2025. Daarnaast kunt u zich over het project A’dam ZO laten informeren en vragen stellen tijdens drie openbare inloopbijeenkomsten. Deze bijeenkomsten zijn voor iedereen toegankelijk. •

• •

De eerste inloopbijeenkomst vindt plaats op maandag 19 mei 2025 van 19.0021.00 uur in Up Events Amsterdam Golfbaan Weesp (adres: Basisweg 2, 1383 NC te Weesp); De tweede inloopbijeenkomst vindt plaatst op maandag 2 juni 2025 van 19.0021.00 uur in De Sprong Abcoude (adres: Geinplein 3, 1391 JN te Abcoude); En de derde inloopbijeenkomst vindt plaats op dinsdag 3 juni 2025 van 19.0021.00 uur in Buurthuis Gein (adres: Wisseloord 83, 1107 NB te AmsterdamZuidoost).

In hoofdstuk 1 van dit document leest u wat het project A’dam ZO (het voornemen) inhoudt, welke stappen er reeds zijn gezet, welke zoeklocaties op dit moment in beeld zijn en wat de verschillende (vervolg)stappen in de projectprocedure zijn. In hoofdstuk 2 vindt u het voorstel voor participatie. Daarin staat hoe KGG en TenneT van plan zijn om burgers, bedrijven, instellingen, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij het project A’dam ZO te betrekken. In dit hoofdstuk staan ook de manieren waarop u kunt reageren.

4

Deel 1: Voornemen 1.

Het project In dit hoofdstuk 1 leest u waarom het project station A’dam ZO nodig is, wat het project inhoudt, welke stappen er reeds zijn gezet, welke zoeklocaties op dit moment in beeld zijn en wat de verschillende (vervolg)stappen in de projectprocedure zijn.

1.1

Waarom is het project nodig? Het realiseren van het station A'dam ZO is nodig om drie belangrijke redenen: • • •

faciliteren van de toenemende elektriciteitsvraag in Amsterdam Zuidoost en de omliggende regio; bijdragen aan het oplossen van netcongestie in Amsterdam Zuidoost en de omliggende regio; bijdragen aan de energietransitie in Amsterdam Zuidoost en de omliggende regio.

Faciliteren toenemende elektriciteitsvraag De regio Amsterdam (inclusief Diemen, De Ronde Venen en Amstelveen) groeit elk jaar met meer dan 10.000 inwoners. Hierdoor neemt de vraag naar elektriciteit in de regio enorm toe. Deze groei wordt voornamelijk veroorzaakt door de bouw van nieuwe aardgasvrije woningen, het verduurzamen van bestaande woningen, gebouwen en bedrijven en de toename van elektrisch vervoer. Naast het stadsdeel Amsterdam-Zuidoost omvat het voorzieningsgebied van het nieuwe station ook aangrenzende delen waaronder Diemen, De Ronde Venen en Amstelveen. Op basis van congestieonderzoeken voor de provincies Noord-Holland en Utrecht is gebleken dat, door de toenemende elektriciteitsvraag, versterking van het 380kV- en 150kV-net aan de zuidoost kant van Amsterdam noodzakelijk is. Het bestaande 380/150kV-station Diemen heeft geen fysieke ruimte en onvoldoende transportcapaciteit om uit te breiden. Daarom is de realisatie van dit nieuwe station A’dam ZO nodig. Netcongestie oplossen Het stroomnet in Nederland zit nagenoeg vol. Door de elektrificatie van huishoudens (warmtepompen, elektrisch koken), vervoer en industrie, gebruiken we steeds meer elektriciteit in Nederland. Tegelijk wekken we steeds meer elektriciteit uit zon en wind op. Het huidige elektriciteitsnet is hier nog niet op berekend.

Als we het stroomnet niet structureel uitbreiden, verstopt het elektriciteitsnet nog meer. Hierdoor kan op piekmomenten (momenten waarop we veel elektriciteit vragen of aanbieden) een file van stroom ontstaan. Dit gebeurt als er niet genoeg capaciteit is om de hoeveelheid elektriciteit tegelijk te vervoeren over het elektriciteitsnet. Er is dan niet voldoende capaciteit beschikbaar voor nieuwe aansluitingen van huizen, voorzieningen en bedrijven. Die komen dan op een wachtlijst. Dit kan grote gevolgen hebben. De bouw van nieuwe woningen en voorzieningen loopt vertraging op en bedrijven kunnen niet uitbreiden, verduurzamen of investeren. Om de congestie op te lossen moet het elektriciteitsnet in Nederland worden uitgebreid. Naast het investeren in de uitbreiding van het hoogspanningsnet, wordt onder andere ingezet op het beter benutten van het bestaande elektriciteitsnet. Bijdragen aan de energietransitie Het Klimaatakkoord stelt dat Nederland in 2030 55 procent minder broeikasgassen moet uitstoten vergeleken met 1990. In 2050 wil Nederland klimaatneutraal zijn. Dat wil zeggen dat de uitstoot van broeikasgas in 2050 niet hoger is dan wat er vastgelegd wordt, netto is de uitstoot dus nul. Om dit doel te halen wordt het gebruik van fossiele brandstoffen door

5

huishoudens en bedrijven geleidelijk afgebouwd en vervangen door duurzame alternatieven. Deze overgang, bekend als de energietransitie, is cruciaal voor het bereiken van de klimaatdoelen. Omdat veel van deze alternatieven uitgaan van elektrificatie, is de uitbreiding van ons elektriciteitsnet één van de belangrijkste noodzakelijke randvoorwaarden richting een duurzame samenleving. 1.2

Wat houdt het project in? TenneT wil een hoogspanningsstation bouwen dat bestaat uit twee stations, namelijk een 380kV-station en een 150kV-station. Door dit station te bouwen en aan te sluiten op de bestaande 380kV- en 150kV-verbindingen ontstaat er een verbinding tussen en daarmee versterking van het 380kV- en het 150kV-net van TenneT. Het station heeft een grootte van ongeveer 400 x 500 meter. De totale ruimtevraag voor het station, inclusief veiligheidsmaatregelen, bedraagt zo’n 25 hectare. Het station wordt, in lijn met het beleid van TenneT, gebouwd als een openluchtinstallatie (zie figuur 1). Dit noemen we een AIS-station. Het 380kV-station wordt bovengronds aangesloten op de bestaande 380kV-verbinding tussen Diemen en Breukelen-Kortrijk. In technische termen heet dit een ‘inlussing’. Dit gebeurt via een enkele rij masten die de verbindingen naar Diemen en Breukelen-Kortrijk dragen. Elke mast heeft twee verbindingen en de masten zijn ongeveer 48 tot 55 meter hoog, waarbij qua hoogte wordt aangesloten op de bestaande masten van de bestaande 380kV-verbinding. De masten staan ongeveer 400 meter van elkaar, afhankelijk van de locatie en de bochten in de verbinding. In bijlage 2 kunt u een schematische weergave van deze verbinding vinden. Het 150kV-station wordt ondergronds aangesloten op de bestaande 150kV-verbinding tussen Diemen en Breukelen-Kortrijk.

Dit gebeurt door nabij de bestaande 150kVverbinding een opstijgpunt (zie figuur 2) te maken, waar de verbinding ondergronds gaat en naar het nieuwe 150kV-station leidt. Als het nieuwe 150kV-station dicht bij de bestaande 150kV-verbinding ligt, is een ondergrondse verbinding mogelijk niet nodig. In bijlage 2 kunt u een schematische weergave van deze verbinding vinden. Het 150kVstation wordt ook ondergronds aangesloten op een aantal nieuwe en bestaande 150kVstations. Dat zullen in ieder geval de volgende stations zijn: • • • •