2. Amsterdam Impact Rapportage mid 2019-2021

2.5 Impact ondernemerschap in de buurt Ook op buurtniveau werken impact ondernemingen aan het oplossen van maatschappelijke uitdagingen waar Amsterdam voor staat, zowel op het gebied van klimaat als wat betreft kansengelijkheid. Daarmee leveren zij een belangrijke bijdrage aan de economische ontwikkeling van hun buurt, de leefbaarheid en verbinding. Deze plekken zijn daarmee ook vaak een kweekvijver voor impact ondernemerschap op terreinen als sociale cohesie, afstand tot de arbeidsmarkt, armoede en duurzaamheid. In pijler 5 zetten we in op het bevorderen van bedrijvigheid die op buurtniveau meervoudige waarde creëert. De ervaring van de afgelopen jaren heeft ons geleerd dat sociale ondernemingen in buurten regelmatig behoefte hebben aan expertise of het versterken van ondernemersvaardigheden dus hier gaat specifieke aandacht naar uit. Pijler en maatregelen: 5 Impact ondernemerschap in de 15. Versterken impact ondernemerschap in buurten buurt

19

Resultaten ● Boost je Buurt Boost je Buurt In 2021 is de eerste editie van het programma Boost je Buurt georganiseerd. Steeds meer ondernemingen zetten zich in voor een betere wereld. Ook in Amsterdamse buurten groeit het aantal ondernemingen dat werkt aan uitdagingen als een betere leefbaarheid en het welzijn van de bewoners. Met de challenge Boost je Buurt willen we dit ondernemerschap verder versterken. Per stadsdeel zijn 4 ondernemers geselecteerd die werken die werken aan maatschappelijke uitdagingen in de stad. De selectie vond plaats aan de hand van criteria zoals de mate van impact en het verdienmodel. De geselecteerde ondernemers wonnen een ondernemersprogramma van Impact Hub Amsterdam en maakten in de finale fase aanvullend kans op ontwikkel budgetten van €2.500, €5.000 of €7.500. Een deskundige jury koos drie winnaars die met een ontwikkelbudget naar huis gingen. Ook waren er publieksprijzen, die via een publiekscampagne zijn toegekend, vergelijkbaar met de Begroot campagnes in sommige stadsdelen. Hierbij is door Amsterdammers 3.924 keer gestemd. De Bijlmer Bookstore was de grote winnaar en ging naar huis met zowel de 1e prijs van de jury als van het publiek. De Bijlmer Bookstore maakt lezen voor kinderen en jeugd in Zuidoost leuker, herkenbaarder, interessanter en toegankelijker.

Deze Africentred boekenwinkel heeft boeken geschreven door mensen die op hen of andere kinderen in hun omgeving lijken. Doel is om uiteindelijk in Zuidoost een bookstore te openen. Ondernemers uit Zuidoost vielen nog meer in de prijzen, met Schrijver in je Buurt en Women Skate the World. Deze laatste organiseerde direct na Boost je Buurt een succesvolle crowdfundingcampagne om in Zuidoost een eigen urban sports locatie te ontwikkelen. Tot slot waren er prijzen voor De Buurtkringloop, die recent na een succesvolle crowdfundingcampagne in de Javastraat haar winkel heeft geopend, en Spin AI, die inmiddels met de afdeling Kunstmatige Intelligentie (AI) van de gemeente Amsterdam een eerste samenwerking heeft opgezet en met haar medewerkers met een autisme-achtergrond data-annotatie verzorgt. Ook in andere maatregelen in het programma Amsterdam Impact krijgen de ondernemers uit Boost je Buurt een podium. Zo deden verschillende ondernemers mee aan de bewustwordingscampagne The Impact Days. Diverse ondernemers zijn bezig met heel concrete vervolgstappen zoals crowdfundingcampagnes en ontwikkeling van eerste pilotlocaties. Het programma Boost je Buurt is in nauwe samenwerking met stadsdelen en Impact Hub Amsterdam uitgevoerd. Impact Hub Amsterdam verzorgt het ondernemersprogramma binnen de challenge, samen met sociale ondernemingen Voorjebuurt, Starters4Communities en Innofest.

Vanuit de loodsfunctie heeft Amsterdam Impact in samenwerking met diverse gemeentelijke afdelingen ondernemers binnen en buiten de gemeente op weg geholpen met 1op1 sessies, workshops, werkbezoeken met vertegenwoordigers vanuit het stadsdeel en introducties bij potentiële klanten, netwerkorganisaties, financiers en gemeentelijke afdelingen. Algemene waardering van het programma Boost je Buurt is 8,4. De vraag of ondernemers het programma aan andere ondernemers zouden aanraden kreeg een 8,9. De 1 op 1 afspraken met de gemeente kregen een waardering van 8,6. Ondernemers gaven een 7,5 voor de waardevolle contacten die ze door het programma hebben opgedaan. Het netwerk van het eerste cohort van Boost je Buurt blijft in stand en op een digitaal platform wisselen ondernemers nog steeds tips uit. Hiermee is de basis gelegd en het netwerk voor impact ondernemen op buurtniveau versterkt. Een tweede editie van Boost je Buurt is in voorbereiding. Naast de Boost je Buurt challenge heeft Amsterdam Impact bijgedragen aan het versterken van impact ondernemerschap op buurtniveau door activiteiten tijdens The Impact Days (zie pijler 2) op stadsdeelniveau. Het ondernemerschapsprogramma van Fawaka Ondernemersschool voor kinderen op basisscholen en BSO’s (zie pijler 1), 1 op 1 ondersteuning vanuit de loodsfunctie (zie pijler 6).

20

2.6 Stimuleren verbindingen ecosysteem & impact ecosysteem liaison Kenmerkend voor een ecosysteem is dat het staat of valt met interactie, verbinding en samenwerking tussen de verschillende spelers daarin. Voor het maken van impact op maatschappelijke uitdagingen is die samenwerking, zowel binnen als tussen verschillende sectoren, vaak erg belangrijk. Sociale ondernemingen en maatschappelijk gedreven ondernemingen hebben dan ook grote behoefte aan het leren kennen van relevante partners in het ecosysteem, het uitwisselen van kennis, samenwerking en co-creatie met andere spelers. Niet in de laatste plaats gaat het ook om zaken doen met alle relevante partners, om op die manier de impact te vergroten. Het programma Amsterdam Impact als geheel versterkt de verbindingen in het ecosysteem, in het bijzonder gebeurt dat ook in pijler 6. Pijler en maatregelen 6 Stimuleren verbindingen ecosysteem & impact ecosysteem liaison

16. Impact ecosysteem liaison 17. Aantrekken en/of mede ontwikkelen van Events 18. Communicatie en branding gericht op Nederlandstalige stakeholders

Resultaten: ● ● ●

Impact Ecosysteem Liaison Events Communicatie & branding

Impact ecosysteem liaison: loket en loods De loodsfunctie die in het vorige programma is opgebouwd is voortgezet. Amsterdam Impact is het eerste lijns loket en aanspreekpunt binnen de gemeente voor sociale ondernemingen, mainstream bedrijven die impact in de kern van hun bedrijfsmodel willen plaatsen en alle andere spelers in het ecosysteem van impact ondernemen. De loods vervult een verbindingsrol ook buiten de gemeente. Vanuit het programma Amsterdam Impact als geheel en de loods functie is ingezet op het online en offline versterken van verbindingen in het ecosysteem en de interactie binnen het ecosysteem bevorderd. Amsterdam Impact heeft ondernemers en tal van andere spelers binnen en buiten de gemeente ondersteund bij vragen en verder op weg geholpen. Deze functie is een uitwerking van de motie ‘Guerilla-ambtenaar/loods van de leden Nuijens en Boutkan.9 Ook heeft Amsterdam Impact spelers met eenzelfde rol in het ecosysteem met elkaar in contact gebracht, zoals student impact entrepreneur programma’s en universiteiten en ambtenaren onderling. Het programma heeft tal van events en bijeenkomsten en vanuit 1 op 1 contacten ondersteund. Het programma volgt een outreachende benadering en zet actief ook marketing en communicatie in om de meerwaarde van de loodsfunctie over het voetlicht te brengen. De loods behandelt per jaar 200-300 vragen.

In de huidige rapportage periode heeft de loods ongeveer 700 vragen behandeld. De meeste vragen komen van ondernemers. Daarnaast zijn ook financiers, ondernemers programma's, netwerkorganisaties, ambtenaren en corporates verder op weg geholpen. Binnen deze functie heeft Amsterdam Impact met diverse gemeentelijke afdelingen en partners samengewerkt w.o.: de Sociaal Werkkoepel en het ondersteuningsbeleid voor sociale firma’s, stadsdelen, stadsloods (voor fysieke ruimtes), CTO, StartupAmsterdam, Bureau Social Return, Amsterdam In Business en Amsterdam Trade en Innovate. 9

21

Het beeld uit het eerste programma Amsterdam Impact blijft onveranderd. Vaak gaat het om eenmalige hulp, maar ook intensiever contact komt voor, bijvoorbeeld bij ondersteuning bij het oplossen van knelpunten, zoals bij een vergunning. Veelal is behoefte aan algemene expertise en informatie over wat de gemeente kan betekenen. Ook zijn er veel vragen over kapitaal, het verkopen van diensten en producten aan de gemeente, fysieke locaties en instroom van werkzoekenden. De vraag naar het vinden van betaalbare ruimte in Amsterdam en de regio blijft een belangrijke en is een uitdaging. Er is vooral behoefte aan (betaalbare) ruimte voor horeca en voor productie (ambachten en maakindustrie), die in stad en regio moeilijk te vinden is. In 2020 zijn in samenwerking met de Sociaal Werkkoepel en andere spelers aanvullende acties ondernomen, onder meer om Sociale firma’s nog beter te wijzen op de loodsfunctie en ook de bredere ondersteuning die de gemeente Amsterdam voor impact ondernemers biedt. De online informatievoorziening door middel van verwijzingen naar de loodsfunctie van Amsterdam Impact en het programma is verder verbeterd. Events Nederlandse deelnemers De inzet op het mede ontwikkelen en aantrekken van events gericht op Nederlandse bezoekers hebben we voortgezet.

In 2019 was Amsterdam Impact, net als in 2018, partner van de SDG Action Day, het landelijke evenement rondom de Sustainable Development Goals. De dag bracht 500 bezoekers samen en verbond spelers zowel over alle SDG’s heen als per SDG. Amsterdam Impact heeft een sessie gedaan met ondernemers uit de Impact Hub Community over Tech4Good - de mogelijkheden om in impact ondernemerschap business modellen met de inzet van technologie mondiale maatschappelijke uitdagingen op te lossen. Daarnaast was Amsterdam Impact partner van het MVO Nederland Nieuwe Economie congres 2021, o.a. met een sessie over impact ondernemerschap. Ook bij diverse andere congressen en events zijn bijdragen verzorgd. Voorbeelden hiervan zijn het Overheidscongres van Social Enterprise NL in 2020 en 2021 en het Impact Fest 2021 in Den Haag, waar Amsterdam Impact heeft bijgedragen aan een panel over de Europese Social Enterprise Monitor. Communicatie en branding Om bij te dragen aan erkenning van impact ondernemers – een belangrijke behoefte onder impact ondernemers dat naar voren komt in diverse onderzoeken – zetten we in de pijler ‘Stimuleren verbindingen ecosysteem & impact ecosysteem liaison’ en de pijler ‘internationalisering’ diverse marketingactiviteiten in.

Met de marketingactiviteiten zetten we Amsterdam ook verder op de kaart, wat weer leidt tot het versterken van het Amsterdamse ecosysteem en het aantrekken van bedrijven. In 2019 kregen 293 ondernemers promotie en in 2020 387 (2019: 50 in print artikelen (oplage: 695.000), 69 online, 184 offline waaronder als spreker of bij pitch events; 2020: 8 in print artikelen (oplage: 275.000). Mede via social media versterken we deze activiteiten en geven we ondernemers en andere spelers uit het ecosysteem nog meer een podium (ruim 810.000 views in 2019, ruim 475.000 views in 2020. De website van Amsterdam Impact een belangrijk informatie en doorverwijzing kanaal en onze artikelen op Iamsterdam hadden in 2019 en 2020 totaal +/-40.000 unieke bezoekers. De website van Amsterdam Impact wordt continu geactualiseerd en bevat informatie over het programma, de projecten en activiteiten, nieuwsartikelen, concrete tools zoals een overzicht van ondernemersprogramma’s in de regio, en tips en verwijzingen op het gebied van kapitaal, zoals doorverwijzingen naar de nuttige Finance Tool van Social Enterprise NL. Met deze informatie draagt Amsterdam Impact niet alleen bij aan ondersteuning van ondernemers, maar ook van andere spelers in het ecosysteem. Zo zoeken bijvoorbeeld ondernemershubs uit het buitenland contact met Amsterdam Impact, naar aanleiding van informatie op de website.

Dit leidt vervolgens tot nieuwe aanknopingspunten voor het aantrekken van bedrijven, kennisontwikkeling en over en weer en het verstevigen van de mondiale impact ondernemerschapsagenda. Dit is ook weer een basis voor concrete projecten, zoals bijvoorbeeld voor Europese

22

aanvragen, waar vanaf 2021 in de nieuwe Europese begrotingscyclus van 7 jaar weer volop nieuwe kansen zijn voor Europese projecten en het aantrekken van Europese financiering.

3. Vooruitblik 2022 Het college is trots op wat zij in co-creatie en samenwerking met alle lokale, regionale, nationale en internationale partners heeft bereikt. Tegelijkertijd is er nog volop werk aan de winkel en speelt het college ook in 2022 in op kansen en nieuwe ontwikkelingen om de economie anders vorm te geven. Impact ondernemerschap is nog volop in ontwikkeling. Sociaal ondernemerschap groeit in de stad, terwijl er ook landelijk meer aandacht is gekomen voor deze impact economie. Steeds meer klassiek opererende bedrijven gooien het roer om en plaatsen impact ondernemerschap en maatschappelijke waarde in de kern van hun bedrijfsmodel. Het college blijft met Amsterdam Impact inzetten op het vergroten van de positieve maatschappelijke bijdrage van bedrijven en het aanpakken van maatschappelijke uitdagingen langs de weg van ondernemerschap. De urgentie hiervoor is onverminderd actueel. Sterker nog, de grote uitdagingen van de komende decennia, zoals klimaatverandering en kansenongelijkheid, vragen juist om méér impact ondernemerschap. Ook in 2022 blijft Amsterdam Impact systemisch inzetten op het stimuleren van de impact – of brede welvaarteconomie en de noodzakelijke transities van belang voor impact ondernemerschap, zoals in het onderwijs, de financiële sector, bij overheden en bij consumenten.

De vele samenwerkingen met actoren binnen en buiten de gemeente worden hierbij voortgezet en uitgebouwd. Denk hierbij aan de samenwerking met financiers, diverse onderwijs- en onderzoekspartijen, netwerkorganisaties en binnen de gemeente aan programma’s gericht op de Circulaire Economie waarin aandacht is voor de Doughnut Economie, en de inzet vanuit de Sociaal Werkkoepel, die zich richt op het realiseren van meer sociaal werkplekken in de stad. Zo wordt in het onderwijs over de volle breedte gewerkt aan integratie van Brede welvaart economie en impact ondernemen in onderwijscurricula. Er is groeiende interesse vanuit impact financiers, verenigd in netwerken als Co-Financing our Future, die door Amsterdam Impact mede zijn worden doorontwikkeld. Ook zijn er grote nieuwe impact fondsen gelanceerd, zoals het ABN AMRO Sustainable Impact Fund van 450 miljoen. Bij consumenten is sprake van een groeiende bewustwording. We blijven daarom vol inzetten op de noodzakelijke transitie in de economie, inclusief de systeemveranderingen die daarvoor nodig zijn. Hierbij leveren we ook een bijdrage aan landelijke ontwikkelingen als het voornemen om een maatschappelijke modaliteit toe te voegen aan de BV (de BVm) en de in maart 2021 gesloten City Deal Impact Ondernemen, die is ondertekend door 80 Nederlandse partijen, van overheden tot financiers en van impact ondernemers tot kennisinstellingen.

We besteden het komende jaar extra aandacht aan het mainstream MKB en zullen op diverse manieren hun omslag naar impact ondernemen stimuleren door hen concreet te ondersteunen en te ontzorgen. Zo lanceren we begin 2022 de tweede editie van het Building Better Business programma, waarin we samenwerken met B-Corp en Economy for the Common Good om bedrijven uit alle sectoren in de metropoolregio Amsterdam te stimuleren hun maatschappelijke impact - zowel op het gebied van kansenongelijkheid en andere sociale doelstellingen als op klimaat en milieu- in kaart te brengen en deze maatschappelijke impact vervolgens ook met alle bedrijfsprocessen en op een samenhangende manier te vergroten. Bedrijven werken hierbij bijvoorbeeld aan zaken als goed werkgeverschap, hoe wordt de onderneming gefinancierd, is er sprake van een eerlijke keten, wat is onze bijdrage aan de energietransitie en circulariteit. Daarbij hoort ook blijvende aandacht vanuit Amsterdam Impact voor de vraag op welke andere manieren wij vanuit de gemeente bedrijven die impact (steeds meer) in de kern van het bedrijfsmodel zetten en daarmee een (steeds grotere) bijdrage aan onze maatschappelijke vraagstukken leveren, kunnen stimuleren en waarderen.

Bijvoorbeeld bij inkoop en social return, subsidies of opdrachten en bij deelnemingen, zoals in een recent traject met het Ingenieursbureau die het Economy for the Common Good Model inzetten om de samenwerking met bouwbedrijven te herijken en opnieuw te waarderen of vanuit de loodsfunctie waar impact ondernemers binnen en buiten de gemeente op weg worden geholpen. Ook bij andere thema’s op het economie domein is dit van

23

groot belang, zoals bij het stimuleren van innovatie, een gezonde arbeidsmarkt, energietransitie en circulariteit, tech start-ups en scale ups. Ook gaan we in 2022 door met het stimuleren van true pricing in samenwerking met sociale onderneming True Price en de Stichting DOEN, zodat de echte kosten van producten en diensten in kaart gebracht kunnen worden en de bewustwording bij ondernemers en consumenten hierover groeit. Ondernemers kunnen dan producten en diensten aanbieden voor de echte prijs, inclusief de negatieve externe kosten, en consumenten kunnen een echte prijs betalen. Met onderwijsinstellingen blijven we werken aan een doorlopende leerlijn impact ondernemen en brede welvaart economie. In 2022 werken we met het ROCvA aan een impact agenda voor het MBO, met de HvA en de VU zetten we de samenwerking op het gebied van impact ondernemerschap en brede welvaart economie voort. Verschillende middelbare scholen zullen deelnemen aan het impact ondernemerschapsprogramma Future Proof. Ook ronden we de activiteiten op basisscholen met sociale onderneming Fawaka Ondernemersschool en een onderzoeksprogramma in samenwerking met de HvA af en internationaal werken we met de HvA en lokale partners aan het opzetten van een netwerk dat bijdraagt aan kennisuitwisseling en het versterken van de onderzoekspraktijk.

Deze inzet komt tegemoet aan de behoefte van leerlingen en studenten in het praktisch en theoretisch onderwijs. En impact ondernemingen (van klein tot groot) in alle economische sectoren willen ook graag werken met mensen die de transformatie van de onderneming kunnen vormgeven in alle bedrijfsprocessen, een omslag die voor alle ondernemingen noodzakelijk is om toekomstbestendig te blijven. Ook op het gebied van markttoegang blijven we actief en organiseren we in 2022 verschillende Buy Social events om bedrijven en organisaties met interesse in sociaal inkopen in contact te brengen met sociaal ondernemers en via de landelijke campagne The Impact Days zetten we lokaal in op het vergroten van bewustwording over impact ondernemen en bewuste aankopen onder consumenten. De activiteiten op het gebied van toegang tot kapitaal en netwerken als Co-Financing our Future en het Integrated Capital Network zetten we in 2022 voort. Ook in het kader van de City Deal Impact Ondernemen kijken we welke aanvullende acties we kunnen nemen op het gebied van kapitaal. Op het terrein van internationalisering werken we met steden en regio’s aan projectvoorstellen en kennisuitwisseling in het kader van het in september 2021 gelanceerde mondiale Impact Ecosystems Network wat door Amsterdam Impact is geïnitieerd.

Inmiddels zijn 15 steden en regio’s aangesloten en met diverse andere geïnteresseerde steden en regio’s zijn we in gesprek. Dit heeft de positie van Amsterdam versterkt voor het binnenhalen van Europese gelden en geeft extra aanknopingspunten voor internationalisering van ondernemers zowel naar Amsterdam als van Amsterdam naar het buitenland. Tot slot continueert Amsterdam Impact de samenwerking met toonaangevende internationale conferenties als het Social Enterprise World Forum. Voor 2024 werkt Amsterdam Impact in samenwerking met partners in het ecosysteem aan een bid van Social Enterprise NL om dit Forum, het grootste congres op het gebied van sociaal ondernemerschap wereldwijd, naar Amsterdam te halen. In 2022 lanceren we de tweede editie van het programma Boost je Buurt, dat ten doel heeft om impact ondernemen op buurtniveau te versterken. Dit programma is een nauwe samenwerking tussen Amsterdam Impact, stadsdelen, Impact Hub Amsterdam en diverse partners als Starters4Communities, Innofest & crowdfunding partij Voorjebuurt. Hierbij bouwen we voort op de eerste editie van Boost je Buurt, waarin 28 ondernemers uit 7 stadsdelen een ondernemersprogramma hebben gewonnen en gedurende 3 maanden zijn ondersteund met het ontwikkelen van hun impact onderneming op buurtniveau.

Vanuit het programma Amsterdam Impact en de loodsfunctie blijven we impact ondernemers en andere spelers uit het ecosysteem binnen en buiten de gemeente verbinden en begeleiden. Vanuit deze functie worden jaarlijks 200-300 ondernemers en andere spelers uit het ecosysteem ondersteund.

24

De toenemende kansenongelijkheid en de klimaatcrisis staan symbool voor een brede waaier van maatschappelijke uitdagingen, zoals ook opgenomen in de UN Sustainable Development Goals, die we ook in Amsterdam willen en moeten oplossen. Of het nu gaat om energietransitie en circulariteit of om armoede, gezondheid, diversiteit en inclusie. Het oplossen van deze vraagstukken vraagt om een versnelde omslag naar een Impact- of Brede Welvaart economie. Daarom blijft gemeente Amsterdam zich met het programma Amsterdam Impact in 2022 inzetten voor een andere grondslag van de economie, gericht op duurzaam en inclusief verdienvermogen, waarbij welvaart en daarmee ook welzijn op een evenwichtige en eerlijke manier ten goede komen aan alle bevolkingsgroepen.

4. Financieel overzicht Amsterdam Impact 2019 tot en met september 2021 (bedragen excl. btw in, x1.000 euro))

Toelichting: Het programma is in 2019 conform planning van start gegaan. In 2019 is voor de nieuwe pijlers 1, 4 en 5 vooral geïnvesteerd in het opbouwen van activiteiten waarmee het bestedingsritme in eerste instantie enigszins achter liep bij de verwachting. Dit gold niet voor de overige pijlers, omdat daar is voortgebouwd op activiteiten uit het programma Amsterdam Impact 2015-2018. In 2020 is extra geïnvesteerd om impact ondernemers extra bij te staan tijdens de COVID-pandemie. Dit heeft geleid tot een extra onttrekking uit de ESV-middelen wat wordt opgelost binnen de EZ-begroting. Deze aanvullende activiteiten zorgden er tevens voor dat andere activiteiten zijn doorgeschoven naar 2021, zoals de programma’s Building Beter Business en Boost je Buurt, die oorspronkelijk voor eind 2020 gepland stonden. Logischerwijs is het betreffende bestedingsritme mee bewogen. De verwachting is dat de middelen voor het programma Amsterdam Impact eind 2022 geheel zullen zijn benut voor de effectieve ondersteuning van het ecosysteem van impact ondernemerschap in samenwerking met diverse spelers uit dit ecosysteem.

25