2. 180521_H-midden Concept SP (HQ definitief__).pdf

Investeringsnota H-midden Mei 2021

Samenvatting Deze Investeringsnota voorziet in een plan voor plangebied ‘H-midden’ in de Bijlmer, waar twee parkeergarages gesloopt worden. De locatie die daardoor vrijkomt biedt ruimte aan een nieuw programma met woningen, commerciële- en maatschappelijke voorzieningen en verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Plangebied Het plangebied ligt centraal in de H-buurt en draagt daarom ook de naam ‘H midden’. De locatie ligt tussen de Huntum- en Karspeldreef, de oorpronkelijke Bijlmerflats Hakfort en Huigenbos en de creative community Heesterveld. Op loopafstand ligt het metrostation Bullewijk. Het merendeel van de omgeving bestaat uit sociale woningbouw met incidenteel een commerciële of maatschappelijke voorziening. De twee dreven liggen op hoogte, de routes voor langzaam verkeer liggen op het maaiveld. Tussen de flats in de omgeving liggen openbare groene hoven. Centraal in het plangebied, tussen de twee voormalige parkeergarages, ligt een plein dat onder het viaduct van de Karspeldreef door loopt. Het Nelson Mandelapark en winkelcentrum de Amsterdamse Poort liggen op loopafstand. Het plangebied is via de dreef en via het metro- en het nabije treinstation zeer goed bereikbaar. Opgave en stedenbouwkundige opzet De buurt kenmerkt zich door een grote hoeveelheid sociale woningen (78%), terwijl bijbehorende functies ontbreken.

Met de bouw van voornamelijk woningen in het middensegment en commerciële en maatschappelijke voorzieningen, ontstaat een nieuw centrum in de buurt dat aantrekkelijk is voor de huidige buurtbewoners, maar ook kansen biedt voor Investeringsnota H-midden

nieuwe bewoners. Het stedenbouwkundig plan bestaat in hoofdzaak uit drie bouwblokken: twee grote blokken op de locatie van de voormalige parkeergarages Hakfort en Huigenbos en een derde kleiner blok op de locatie van het voormalig crèchegebouw aan het Bullewijkpad 35. De twee grote blokken krijgen groene binnenhoven op parkeerdekken. De huidige fietsroute ‘Bullewijkpad’ wordt omgevormd tot een levendige boulevard met veel ruimte voor voetgangers en fietsers, groen en sport- en spelvoorzieningen. Ook het centraal gelegen plein, dat in zijn huidige vorm al goed gebruikt wordt, speelt in de nieuwe opzet een belangrijke rol. De nieuwbouw wordt maximaal acht bouwlagen hoog en is daarmee lager dan omliggende woongebouwen. Daardoor kunnen we binnen de stedelijke context verschillende woonsferen te creëren.

Openbare ruimte In het plan is een voorstel gedaan voor de inrichting van de openbare ruimte. Zo behoudt het huidige plein een centrale plek in het plan en wordt het Bullewijkpad vormgegeven als een levendige boulevard, waar voetgangers en fietsers zich vrij kunnen bewegen,gescheiden van gemotoriseerd verkeer. Hoge gevels van de begane grond met actieve functies zorgen voor levendigheid en gezelligheid, met name langs de boulevard en aan het plein. Een goed ontworpen aangrenzende openbare ruimte met ‘pockets’ biedt ruimte voor ontspanning, sport- en spel en kan door meerdere doelgroepen tegelijkertijd gebruikt worden. Bomen en struiken worden zo ingepast dat er een groene buffer ontstaat tussen de huidige en nieuwe bebouwing. Dat zorgt voor een aangenaam leefklimaat, ook op hete zomerse dagen. Door het gebied rainproof in te richten, wordt overlast van hevige regenbuien tot een minimum beperkt.

Programma Het plan voorziet in een programma met ca. 500 woningen, 1.550 m2 commerciële ruimten, 1.700 m2 kleinschalige bedrijven en 1.350 m2 maatschappelijke voorzieningen. Er is ruimte voor o.a. een buurthuis, een ouder-en-kind-team, horeca en in beperkte mate detailhandel voor dagelijkse boodschappen. Het woonprogramma bestaat uit:

Planning en ontwikkelstrategie Na de bestuurlijke besluitvorming over de Investeringsnota, vindt juridische verankering plaats in een nieuw bestemmingsplan. Daarna worden de bouwkavels meteen tender aanbesteed. Na verlening van de benodigde omgevingsvergunningen, start de bouw naar verwachting in 2024/2025.

Woonprogramma

Planning

24% sociale huurwoningen 60% middensegment 16% marktkoopwoningen

Vaststelling Investeringsnota - Q1 2022 Vaststelling Bestemmingsplan - Q2 2022 Aanbesteding - 2022 / 2023 Omgevingsvergunningen - 2023 / 2024 Start bouw - 2024 / 2025 2

Inhoudsopgave 1.

Inleiding 4

2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

Stedenbouwkundig plan 6 Plangebied 7 Kaders 9 Analyse plangebied 18 Stedenbouw 26 Openbare ruimte 53 Duurzaamheid en milieuregelgeving 83

3. 3.1

Beheer en explotatie 84 Bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie (BLVC) 85

4. 4.1 4.2 4.3 4.4

Vervolg 86 Ontwikkelstrategie 87 Juridisch kader 87 Selectie marktpartijen en zelfbouwers 87 Financiële uitvoerbaarheid 87

Bijlagen (in apart document)

Investeringsnota H-midden

3

Inleiding

1. Inleiding In 2017 besloot de gemeenteraad om parkeergarage Huigenbos te slopen, parkeergarage Hakfort beperkt te herstellen ten behoeve van een gefaseerde aanpak en om parkeergarage Hakfort vervolgens ook te slopen en locatie die hierdoor vrijkomt onder te brengen in een gebiedsontwikkeling. Deze Investeringsnota voorziet daarin. Door de sloop van de parkeergarages ontstaat ruimte voor een nieuw woon- werk- en voorzieningenprogramma dat bestaat uit: •

• • •

500 woningen, waarvan 24% sociale huurwoningen, 60% middensegment en 16% marktkoopwoningen. Circa 30 van de middensegmentwoningen worden beschikbaar gesteld voor een wooncoöperatie. 1.550 m2 commerciële ruimten, waaronder in beperkte mate horeca en detailhandel. 1.700 m2 voor kleinschalige bedrijfsruimten. 1.350 m2 maatschappelijke voorzieningen, waaronder een huis-voor-de-wijk, een ouder-enkind-team en een sociaal wijkteam.

Parkeergarage Huigenbos

Parkeergarage Hakfort

Met dit plan wilde gemeente voorzien in de ruimtebehoefte van lokale bewoners en ondernemers, en tegelijkertijd ruimte bieden aan nieuwe initiatieven. In het plan is ook een voorstel gedaan voor de inrichting van de openbare ruimte. Dit voorstel wordt na de vaststelling van de Investeringsnota verder uitgewerkt in een voorlopig- en een definitief ontwerp. Luchtfoto (waarbij beide parkeergarage nog bestaan)

Investeringsnota H-midden

5

Stedenbouwkundig plan

2. Stedenbouwkundig plan Dit hoofdstuk beschrijft het Stedenbouwkundig plan voor de herontwikkeling van het plangebied 'H-midden'. Het ontwerp is gemaakt met input van de buurt. ABN AMRO

In de omgevingzijn verschillende voorzieningen te vinden, zoals basisscholen en sportfaciliteiten. In Heesterveld zit sinds 2012 een tijdelijke ’creative community’ met studenten en creatieve bedrijfjes. In Amstel lll, aan de overzijde van het spoor, wordt een hoogstedelijke wijk ontwikkeld met circa 10.000 woningen (verdeeld in sociaal, middensegment en vrije sector).

Amstel III

H-noord Hoptille

Nelson Mandelapark Karspeldreef

Heesterveld

H-midden

Hakfort

Huigenbos

Huntumdreef

Ligging Het plangebied H-midden wordt aan de noordkant begrensd door de Karspeldreef, aan de oostkant door de Huntumdreef, aan de westkant door Heesterveld, metrohalte Bullewijk en Amstel III en aan de zuidkant door de flats Hakfort en Huigenbos. De oppervlakte van het plangebied bedraagt circa 6,4 hectare. De grond is in eigendom van de gemeente.

Bullewijk metrohalte

2.1 Plangebied

Huntum

A9 Ligging plangebied

In het plangebied is sprake van hoogteverschillen. Het maaiveldniveau in het gebied varieert van 2 meter boven N.A.P. op de dreven tot -2,75 meter onder N.A.P. in het lager gelegen maaiveld.

Heesterveld Creative Community

Investeringsnota H-midden

Ontwikkeling Amstel lll

7

Groenstructuur H-midden sluit aan op de ruimtelijke opbouw van Hakfort en Huigenbos. Ruimtelijke dragers zijn de Karspeldreef en Huntumdreef. Tussen deze ruimtelijke dragers ligt de nieuwe buurt H-midden. Het plangebied is omgeven door verschillende groengebieden: het Nelson Mandelapark, de spoorzone, de groengebieden van het noordelijk deel van de H-buurt, het glooiende landschap tussen Hakfort/Huigenbos en het toekomstige park op de Gaasperdammertunnel. Het plangebied zelf mist momenteel een duidelijke groenstructuur. Het groen is gefragmenteerd en niet met elkaar verbonden. H-midden heeft de potentie om de kenmerkende, groene Bijlmerlandschappen in de omgeving met elkaar te verbinden. De focus ligt daarbij op versterking en vernieuwing van het groen en behoud van bestaande kwaliteiten. Het bestaande centrale plein in het gebied vormt een schakel tussen de omliggende wijken. Dit plein heeft de potentie om een aantrekkelijk groen plein te worden, met ruimte voor ontmoeting tussen mensen met verschillende sociale achtergronden en leeftijden. Tegelijkertijd kan het plein zorgen voor een betere verbinding naar andere groengebieden, zoals het Spoorzonepark, het Nelson Mandelapark en het toekomstige park op de Gaasperdammertunnel.

ark

p ela

nd

a nM

lso

Ne

s

bo

rt

fo ak

H

n ige

Hu

ark

rp oo

Sp

rk Pa

A9

Potenties groenstructuren

Investeringsnota H-midden

8

2.2 Kaders

benutten door verdichting.

De vernieuwing van de Bijlmermeer startte in 1992 met de grootscheepse sloop van de hoogbouw en gebiedsontwikkeling in met name de F-buurt, E-buurt, D-buurt, G-buurt en K-buurt. H-midden maakte, met uitzondering van enkele kleine wijzigingen, geen deel uit van de eerste fase van de Bijlmervernieuwing. In 2001 werd voor een verdere vernieuwing het Finale Plan van Aanpak opgesteld. Dat voorzag in de sloop van nog eens 4.000 woningen, bovenop de al gesloopte 2.500 woningen. In het Finale Plan van Aanpak werden de flats Hakfort en Huigenbos wél genoemd. Tegen de mogelijke sloop van resterende hoogbouw kwamen actieve bewonersgroepen in verzet. Dat leidde tot het nagenoeg geheel opknappen van Hakfort en Huigenbos, waarmee deze weer toekomstbestendig zijn gemaakt. In 2017 heeft de gemeenteraad besloten de garages Huigenbos en Hakfort te slopen. Dat gebeurde met het Plan van Aanpak bewonersgarages G/H buurt Amsterdam Zuidoost. Voorgesteld werd om de vrijgekomen locaties integraal op te pakken in de gebiedsontwikkeling. Van de flat Hakfort is alleen de laatste poot gesloopt. De loopbruggen tussen de flats en de garages zijn al eerder weggehaald. Garage Huigenbos is vanwege de slechte technische staat gesloopt in 2018.

Na de terugval in de woningbouw door de financiële crisis in de periode 2008 tot 2014, kwam voor de Bijlmer de aandacht voor vernieuwing en toevoeging van woningbouw in 2015 weer op gang. De gebiedsontwikkeling is toen opgepakt.

De Gemeente Amsterdam staat voor een grote woningbouwopgave en voor de Bijlmer is in het document 'Blik op de Bijlmer' aangegeven dat verdichting met woningbouw en toevoeging van voorzieningen kan zorgen voor een aantrekkelijk woon- en werkmilieu. Deze combinatie biedt kansen voor doorstroming van de huidige bewoners, voor vestiging van nieuwe bewoners en voor een steviger voorzieningenniveau waar heel Zuidoost baat bij heeft.

Directe aanleiding voor de gebiedsontwikkeling van H-midden is de sloop van de bewonersgarages én de wens om de ruimte die vrijkomt kwalitatief beter te Investeringsnota H-midden

De gebiedsontwikkeling H-midden vindt plaats in een bestaand stuk stad. De combinatie van deze bestaande omgeving, met partijen die belangen en een mening hebben enerzijds en de geldende gemeentelijke kaders anderzijds, maken het project tot een complexe opgave. Aan de hand van huidig beleid, de bestaande situatie en het participatieproces worden in deze paragraaf de opgave en de ambities omschreven.

2.2.1 Beleidskaders Structuurvisie Amsterdam 2040 In februari 2011 heeft de gemeenteraad de ‘Structuurvisie Amsterdam 2040: Economisch sterk en duurzaam’ vastgesteld. In de Structuurvisie 2040 is de ambitie uitgesproken om in en rond Amsterdam 70.000 extra woningen te bouwen. Voor Zuidoost laat zich dat vertalen in drie grote opgaven: 1. Het verder ontwikkelen van de Zuidoostlob (ArenaPoort, transformatie Amstel III en AMC gebied) 2. Het voltooien van de vernieuwing van de

Bijlmermeer (vervangende woningbouw in de K, D en E-buurt) 3. Het optimaliseren van de verbindingmet de rest van Amsterdam. Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (nog niet vastgesteld) In de Bijlmer zijn mogelijkheden voor verdichting. Langs diverse dreven is ruimte voor nieuwe woningen. De fiets- en autoverkeersstructuren zijn in deze wijken nu nog van elkaar gescheiden: auto’s rijden over de dreven, fietsers over vrijliggende fietspaden die de dreven meestal ongelijkvloers kruisen. De dreven kunnen straks een hoofdnetwerk van lanen vormen, waar verschillende soorten verkeer gebruik van maken. Bovendien zou volgens de omgevingsvisie een groot deel van het publieke leven zich er kunnen afspelen door er aangename verblijfsruimten van te maken. Er zijn ook plekken waar fietsers, OV en auto’s nu al samenkomen en waar die kwaliteit uitgebouwd kan worden. Dat is bij de centra van de wijken rond de metrostations. Daar kan verdere verdichting met voorzieningen en werkfuncties (en wonen) plaatsvinden. Koers 2025: Ruimte voor de stad De ambitie is geformuleerd om tot 2025 de bouw van 50.000 woningen binnen de stadsgrenzen mogelijk te maken. Op welke plekken dit kan gebeuren staat in Koers 2025, een integrale en stadsbrede inventarisatie van woningbouwlocaties. Het gaat daarbij om nieuwbouwprojecten en transformatie van leegstaand en leegkomend vastgoed.

Plangebied H-midden is niet aangemerkt als nieuw project, maar behoort tot de lopende 9

gebiedsontwikkelingen, net als de buurten in Zuidoost die voortkomen uit de stedelijke vernieuwing. Binnen de drie woonmilieus uit Koers 2025, valt H-midden onder het type 'Gemengde Stadsbuurt'. Een gemengde stadsbuurt ontleent zijn kwaliteit aan een levendig lokaal- en stedelijk leven, met bewoners en passanten op straat. Het aandeel niet-woonfuncties is groter dan in de groenblauwe buurten. Daarnaast ligt de gemiddelde bebouwingsdichtheid een stuk hoger dan in de groen- blauwe buurten.

Actieplan meer middeldure huur 2017-2025 Middeldure huurwoningen zijn woningen met een huur tussen de € 720,24 en € 1001,-. Hiervan zijn er in Amsterdam relatief weinig. In 2015 was slechts 5,6% van de woningen een middeldure huurwoning. De vraag naar middeldure huurwoningen is de afgelopen jaren daarentegen enorm toegenomen, doordat huishoudens met een middeninkomen niet meer in de sociale huursector terecht kunnen en steeds meer mensen een flexibel arbeidscontract hebben. Daarnaast zijn steeds meer huishoudens, door de stijgende prijzen in de koopsector,

aangewezen op een middeldure huurwoning. Het 'Actieplan meer middeldure huur' streeft ernaar het percentage middeldure huurwoningen te verhogen. Ook in dit project wordt een groot deel van de woningen toegevoegd in het middeldure segment. Deze woningen vallen dan ook onder het 'Actieplan meer middeldure huur'. Agenda Duurzaam Amsterdam De gemeente heeft in maart 2015 de ‘Agenda Duurzaam Amsterdam’ vastgesteld. Daarin staan ambities voor duurzame energie, schone lucht,

Agenda wonen De gemeente Amsterdam zet vol in om meer betaalbare woningen voor lage- en middeninkomens te realiseren. Daarom is voor nieuwe woningbouwprojecten de regel 40-40-20 vastgesteld: 40% sociaal, 40% middensegment en 20% duur. Afwijken van de 40-40-20 regel is soms mogelijk als er specifieke omstandigheden zijn, zoals het karakter van de woningvoorraad in de directe omgeving. Voor het plangebied heeft de directie Wonen daarom een aangepast advies gemaakt, omdat het aandeel sociale huur woningen in Zuidoost nog steeds heel hoog is en het stadsdeel juist baat heeft bij meer differentiatie. Er is veel behoefte aan ruimte om door te stromen naar middeldure huur of goedkope koop. Daarom is een verdeling van 24% sociaal – 60 % middeldure huur – 16 % koop in deze Investeringsnota opgenomen, waarbij ook een aantal middeldure huurwoningen worden gereserveerd om door een wooncoöperatie te worden ontwikkeld. Agenda Duurzaam Amsterdam

Investeringsnota H-midden

10

een circulaire economie en een klimaatbestendige stad. In paragraaf 2.6 van deze Investeringsnota wordt aangegeven op welke punten de H-buurt kan bijdragen aan het realiseren van deze Agenda. Parkeren

De fietsenstalling wordt bij voorkeur gerealiseerd bij de entree van het woonblok. In de openbare ruimte moet voor bezoekers worden voorzien in 0,5 fietsparkeerplaats per woning, daarbij is dubbel gebruik mogelijk. Om lang parkeren te voorkomen, worden bij voorkeur geen nietjes en rekken met aanbindmogelijkheid geplaatst.

Fiets- en scooter De sterke groei van het fietsverkeer en het toenemende scootergebruik hebben geleid tot grote aantallen geparkeerde fietsen en scooters in de openbare ruimte. Deze parkeerplekken nemen steeds meer ruimte in beslag. De ontwikkeling moet voldoen aan de Nota Parkeernormen Fiets en Scooter (2018). Het parkeren voor bewoners dient op eigen terrein te worden gerealiseerd. Hiermee wordt voorkomen dat de parkeerbehoefte in de openbare ruimte wordt opgelost. Voor scooters geldt de norm van 0,13 parkeerplaats per woning. Voor fietsen is dit afhankelijk van de woningoppervlakte.

gebruiksaantal oppervlakte fietsparkeerwoning plekken per woning < 50 m² 2 > 50 m² 3 < 75 m² > 75 m² 4 < 100 m² > 100 m² 5 < 125 m² > 125 m² 6

In de nota is Amsterdam verdeeld in drie gebiedstypen (A-locaties, B-locaties en C-locaties). Het plangebied H-midden bevindt zich, vanwege de bereikbaarheid met het openbaar vervoer en de afstand tot een intercitystation, op een B-locatie. Op B-locaties geldt zowel een minimum als een maximum parkeernorm. Ontwikkelaars dienen het minimum aantal parkeerplekken op eigen terrein te realiseren. De parkeernorm voor parkeren door bezoekers is gelijk bij alle woningtypen (sociaal, middensegment en vrije sector) en bedraagt 0,1 parkeerplek per woning.

benodigde interne berging B-locatie

n.v.t. 2,7 m²

minimum maximum norm norm

Vrije sector en middensegment koop • woningen tot 30 m² BVO 0,1 • woningen tussen 30 m² en 60 m² BVO 0,3 • woningen boven 60 m² BVO 0,6 sociale en middeldure huur 0

2,7 m² 2,7 m² 2,7 m²

Nota Parkeernormen Fiets & Scooter: aantal fietsparkeerplekken bij gezamenlijke fietsenberging

Investeringsnota H-midden

Auto In juni 2017 is de Nota Parkeernormen Auto vastgesteld. In de nota zijn parkeernormen voor nieuwbouw en transformatieprojecten benoemd. Belangrijkste uitgangspunt is dat bij nieuwbouw, bewoners en werknemers geen parkeervergunning krijgen. Parkeerplekken komen in of onder het nieuwe gebouw. De nota zorgt voor eenduidige parkeernormen in de hele stad.

Gezamenlijke, inpandige fietsenstalling

1 1 1 1

Nota Parkeernormen Auto: Parkeernorm op B-locaties bij nieuwbouwwoningen, voor bewoners (exclusief bezoek)

11

Visie Openbare Ruimte 2025 Op 8 juni 2017 heeft de gemeenteraad de Visie Openbare Ruimte 2025 vastgesteld. Amsterdam heeft voor de inrichting van de openbare ruimte vijf ambities geformuleerd: 1. De openbare ruimte is ingericht op huidig en toekomstig gebruik; 2. De openbare ruimte ondersteunt de dynamiek van de stad; 3. De openbare ruimte wordt duurzaam ingericht en beheerd; 4. De openbare ruimte wordt overal op verzorgd niveau onderhouden en beheerd; 5. Het inrichten en beheren van de openbare ruimte is een gezamenlijke opgave.

• •

Ontwikkelgebied H-buurt In de in 2019 vastgestelde Principenota H-buurt Verkenning kansen H-buurt is aangegeven wat het belangrijkste uitgangspunt voor dit gebied is. Dat is de aanpak om bij ruimtelijke ingrepen een continue focus te hebben op verbetering van de sociaaleconomische situatie van de bestaande bewoners en ondernemers. Daarbij wordt gericht op: • •

De vijf ambities zijn op hun beurt uitgewerkt in een aantal ontwerpprincipes. Voor zover van toepassing op de H-buurt hebben de volgende principes een belangrijke rol gespeeld in het schetsontwerp van het Stedenbouwkundig plan: • • • • • • • •

Verblijfsfuncties, voetgangers en fietsers kregen prioriteit in het verdelen van de schaarse ruimte; De inrichting van de openbare ruimte nodigt uit tot bewegen; In en rondom de nieuwe buurt is stedelijke openbare ruimte toegevoegd of geactiveerd; De openbare ruimte is groener geworden; We geven duidelijker sturing aan de groei door te kiezen voor reuring of rust; Stadsparken en buurtgroen zijn ingericht voor divers en intensief gebruik; Keuzes bij inrichting en beheer van de openbare ruimte zijn duurzaam en groen; De openbare ruimte is klimaatbestendig

Investeringsnota H-midden

ingericht; In het ontwerp van de openbare ruimte zijn ondergrondse zaken tijdig meegewogen. De huiskamer wordt samen ingericht.

• • • • •

Versterking van de leefbaarheid en routes, met aandacht voor veiligheid en gezondheid; Toevoeging van een gemengd programma van wonen-werken-voorzieningen; Versterken van de verbinding met de grootstedelijke ontwikkeling van Amstel III; Ruimte bieden voor doorstroommogelijkheden van de Bijlmerbewoners en rekening houden met hun woningbehoefte; Ruimte bieden aan bedrijven die passen bij de Bijlmer; Verbetering van het aanbod en de kwaliteit van het voorzieningenniveau; Verduurzaming van de buurt.

Masterplan Zuidoost Er zijn veel zorgen over de leefbaarheid en veiligheid in Zuidoost. Nog steeds hebben teveel bewoners problemen op het gebied van wonen, gezondheid of inkomen. Vaak meer dan in de rest van de stad. Daarvoor is een aanpak nodig die vele jaren vergt. Want veranderen kost tijd. Die aanpak moet gaan leiden tot een structurele verbetering voor de bewoners in het algemeen en voor jonge, opgroeiende bewoners van Zuidoost in het bijzonder. Daarom is Het Materplan Zuidoost opgesteld. Het Masterplan wil voor de kinderen die nu in Zuidoost worden geboren zorgen dat er in 2040 een prachtig en kansrijk stadsdeel voor ze klaarligt, waar ze al hun talenten verder kunnen ontwikkelen en dezelfde kansen krijgen als kinderen in de rest van Amsterdam. Om deze complexe problematiek het hoofd te bieden is een integrale aanpak nodig met interventies op verschillende niveaus, in verschillende domeinen in de levenssfeer van inwoners. Daarbij is nodig dat er vanuit de verschillende onderwerpen effectiever wordt samengewerkt. Door met het Masterplan vol in te zetten op onderwijs, jeugd en gezin (opvoedondersteuning laagdrempelig en dichtbij), wonen en werk, worden de oorzaken van kansenongelijkheid structureel aangepakt.

12

2.2.2 Participatie Participatieplan In de beginfase van het project is een participatieplan opgesteld. De opzet daarvan was om aan de voorkant te starten met het ophalen van input uit de buurt die gebruikt kon worden tijdens de analysefase en bij het opstellen van het concept Stedenbouwkundig plan. Vervolgens zou dit concept Stedenbouwkundig plan aan de buurt gepresenteerd worden, met een toelichting over wat er met de opgehaalde input uit de buurt is gedaan en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. De buurt zou dan nogmaals de kans hebben te reageren en ook mee te ontwerpen op specifieke thema’s, voordat het definitieve Stedenbouwkundig plan gemaakt en gepresenteerd zou worden. Coronabeperkingen Door de corona-uitbraak en de daarop volgende coronamaatregelen, kon de gemeente geenfysieke bijeenkomsten organiseren. Daarom is het participatieproces anders ingericht. Er is geprobeerd om de verschillende fasen uit het participatieplan te behouden, zodat het Stedenbouwkundig plan parallel aan de participatie vorm zou krijgen. Dat is grotendeels gelukt. We hebbenzoveel mogelijk buurtbewoners en ondernemers bereikt, onder andere door alle online- en offline communicatie zowel in het Nederlands alsin het Engels uit te voeren.

Communicatie Er is gebruik gemaakt van verschillende manieren om de buurt op de hoogte te brengen van nieuws over het project en van de mogelijkheden om geïnteresseerden mee te laten denken.

Verzamelen input eerdere participatie in de buurt

1-op-1 gesprekken met: • Bewonersvereniging Hakfort Huigenbos • Meneer Keij, Verhuurder bedrijfsruimtes garage Hakfort • MCTC • Carwash • Heesterveld Creative Community • Woningcorporatie Ymere • Woningcorporatie Rochdale

Opening project website met relevante projectinformatie Introductiefilmpje over het project: Wat is de opgave en hoe ziet het proces eruit?

Online vragenlijst

Radio Mart - oproep tot deelname participatie

Presentatie concept SP via filmopname New Metropolis Digitale live Q&A waarin buurtbewoners vragen konden stellen over het concept SP

Q&A uitgeschreven op de projectwebsite

Gesprekken toekomstperspectief met: • Foodkraam • Carwash • Meneer Keij

Input buurtbewoners per post over speel-, sport- en parkeervoorzieningen

Digitale workshop architect Hebly + gesprek bewonersvereniging Hakfort Huigenbos

Presentatie definitief stedenbouwkundig plan

Mogelijkheid tot inspraak

Participatieproces

Investeringsnota H-midden

13

• •

•

•

•

•

•

Bij aanvang van het project is een korte video opgenomen om de buurt te informeren over de planvorming, de kaders en het vervolgproces. Voorafgaand aan de online vragenlijst zijn bewonersdoor middel van een flyerop de hoogte gebracht van deze manier om input te geven voor het concept Stedenbouwkundig plan. De flyers zijn huis-aan-huis verspreid bij 2000 adressen en lagen ook in gemeenschappelijke ruimtes en voorzieningen. Daarnaast zijn er grote posters opgehangen in de portieken van de flats, in parkeergarage Hakfort en bij enkele voorzieningen in de buurt. Voorafgaand aan de digitale live Q&A (vraag en antwoord) is wederom een flyer huis-aan-huis verspreid bij 2000 adressen. Daarmee werden mensen op de hoogte gesteld van de videopresentatie van het concept Stedenbouwkundig plan en van de live Q&A, waar men de mogelijkheid had om vragen te stellen die direct beantwoord werden. In de online vragenlijst en via de projectwebsite bestond de mogelijkheid om in te schrijven voor een project-specifieke nieuwsbrief, 124 bewoners hebben daar gebruik van gemaakt. In de eerste nieuwsbrief zijn mensen geïnformeerd over de resultaten van de online vragenlijst. In de tweede nieuwsbrief informeerden we bewoners over de presentatie van het concept Stedenbouwkundig plan. Ook vroegen we mensen mee te doen aan de online live Q&A. Met een video is het concept stedenbouwkundig plan gepresenteerd.

De video bestond uit een visuele presentatie, aangevuld met een mondelinge toelichting. In de studio van New Metropolis is een online Q&A sessie gehouden waar geïnteresseerden

Investeringsnota H-midden

•

•

•

live hun vragen konden stellen en opmerkingen konden geven, 173 geïnteresseerden hebben naar deze sessie gekeken, waarvan er 30 actief hebben meegedaan door het stellen van vragen. Alle vragen zijn vervolgens ook schriftelijk van antwoord voorzien en op de projectwebsite geplaatst. Alle bewoners hebben via huis-aanhuisverspreiding een serie kaarten gekregen. Op deze kaarten konden bewoners intekenen welke voorzieningen zij in de openbare ruimte graag toegevoegd zienen op welke locatie. Daarnaast kon men kiezen uit drie scenario’s voor de inrichting van parkeerplaatsen op het maaiveld. Met een meegeleverde envelop met antwoordnummer bestond de mogelijkheid de kaarten kosteloos terug te sturen. Van deze mogelijkheid hebben 81 huishoudens gebruikgemaakt. De voortgang van het project met nieuws over het proces, de inhoud, en de manier waarop kan worden geparticipeerd is aan de buurt gecommuniceerd via de projectwebsite, de nieuwsbrief van Stadsdeel Zuidoost, de Facebookpagina van Stadsdeel Zuidoost en de buurtpagina H-buurt. Op de projectwebsite zijn de resultaten van de verschillende participatiemogelijkheden en het Stedenbouwkundig plangedeeld. De link van de projectwebsite is in alle andere communicatieuitingen bekend gemaakt. Er is een telefoonnummer en emailadres beschikbaar gesteld zodat geïnteresseerden contact met het projectteam kunnen opnemen voor vragen en opmerkingen.

Daar is door enkele tientallen bewoners gebruik van gemaakt.

•

Met verschillende stakeholders uit de buurt zijn tijdens het proces extra gesprekken gevoerd om over specifieke thema’s te praten die voor hen relevant zijn.

Opgehaalde input uit de buurt 1-op-1-gesprekken De gesprekken met verschillende stakeholders uit de buurt hebben inzicht gegeven in de positie en doelstellingen van deze stakeholders in de buurt. Ook is hun perspectief ten opzichte van de planontwikkeling duidelijk geworden. Daarnaast is in deze gesprekken samenwerking gezocht in het vormgeven van het participatieproces. Online vragenlijst De online vragenlijst is door 163 geïnteresseerden ingevuld. Daaruit is gebleken, dat deze bewoners en mensen die in de buurt werken het meest tevreden zijn over de volgende onderwerpen: • voetpaden; • speelvoorzieningen; • groen in de buurt; • verlichting. Ruimte voor verbetering ziet men vooral in onderstaande aspecten: • aanbod van parkeerplaatsen; • bankjes; • afvalbakken; • recreatiemogelijkheden. Op de vraag welke voorzieningen men graag toe wil voegen aan de openbare ruimte werd het meest genoemd: • ontmoetingsplek; • zitplaatsen; 14

•

meer groen.

Op het gebied van maatschappelijke voorzieningen is vooral behoefte aan een: • buurthuis; • artsenpraktijk; • kinderopvang. Wat betreft de commerciële voorzieningen is de behoefte het grootst aan: • een plek voor dagelijkse boodschappen; • horeca. Wat betreft de woningen: • tweederde van de respondenten is geïnteresseerd in de nieuwe woningen; • de meerderheid is op zoek naar een ruime huurwoning met tuin of balkon. Voor een overzicht van de resultaten van de online vragenlijst wordt verwezen naar de naastgelegen diagrammen. Digitale live Q&A In navolging op de presentatie van het concept Stedenbouwkundig plan, is de mogelijkheid geboden om live vragen aan het planteam te stellen. Daaraan hebben 173 buurtbewoners en ondernemers deelgenomen. Een aantal van hen heeft vragen gesteld over het plan. Deze zijn live beantwoord, vervolgens uitgeschreven en als een Q&A op de projectwebsite gepost. De vragen gingen met name over het behouden of toevoegen van voorzieningen, zoals een kerk, een huisarts en andere maatschappelijke voorzieningen. Ook zijn er vragen gesteld over sport- en speelvoorzieningen in de openbare ruimte, de invulling van het plein, Resultaten online vragenlijst

Investeringsnota H-midden

15

duurzaamheid, het aanbod van parkeerplaatsen en de manier waarop kon worden gepartipiceerd Ontwerpen openbare ruimte per post Tijdens de participatie zijn hebben 81 bewoners gereageerd en hun wensen voor de inrichting van de openbare ruimte kenbaar gemaakt. Met betrekking tot de keuze voor zitelementen, stemde de meerderheid van de deelnemers voor zittrappen op het plein, evenals voor meer banken in de omgeving. Wat betreft sportvoorzieningen werden een klimmuur, work-out- en skateplekken het meest gemist. Voor speelvoorzieningen mist men vooral openlucht schaken, schommels, trampolines en springpods. Zie de figuren hiernaast.

Hoe zijn de resultaten verwerkt in het plan Participatie is een belangrijk onderdeel in het project H-midden. Het Stedenbouwkundig plan is op verschillende manieren en tijden met de omgeving besproken. De buurt is in deze sessies geïnformeerd en om advies gevraagd. Als concreet resultaat van het participatieproces zijn een aantal beslissingen in het plan opgenomen:

Een groot aantal bewoners heeft aangegeven dat ze graag woningen met een buitenruimte (in de vorm van een tuin, balkon of dakterras) willen. Deze wensen zijn in het Stedenbouwkundig plan meegenomen. Alle blokken mogen/kunnen buitenruimtes hebben, zoals terrassen, balkons, loggia’s, etc. In de binnenhoven is ruimte voor

Wat betreft de scenario's voor inrichting van de huidige parkeerplaatsen in de openbare ruimte, stemde ruim 1/3 van de bewoners voor optie 1. Deze optie voldoet aan de richtlijnen van Waternet, is passend binnen een uitgevoerde Windstudie en behoudt meer bomen dan bij de andere twee opties. Uitkomsten van de reacties zijn zoveel mogelijk verwerkt in het plan voor de openbare ruimte. Meedenksessies met bewonersvereniging en architect Hebly Er is een overleg geweest met de architect, die met financiële steun van de gemeente, de bewonersvereniging Hakfort-Huigenbos ondersteunt bij de participatie. Hij heeft met de bewonersvereniging een plan gemaakt. Dat is naast het Stedenbouwkundig plan gelegd. De overeenkomsten en verschillen zijn besproken en beargumenteerd. Resultaten reacties gewenste sport- , spel- en zitvoorzieningen in openbare ruimte

Investeringsnota H-midden

16

privétuinen en ook voor een grote gezamenlijke tuin. Die kan door alle bewoners van het blok gebruikt worden. De bewoners hebben aangegeven dat ze graag zien dat grote woningen worden gebouwd (tussen 60 en 90 m2). In het Stedenbouwkundig plan zijn meer dan 70 % van de woningen groter dan 60 m2. Ook het aantal slaapkamers vonden de bewoners belangrijk. Het merendeel wil graag twee of meer slaapkamers, 70% van de woningen in het plan heeft twee of meer slaapkamers. Een groot aantal bewoners heeft daarnaast aangegeven dat ze graag een eigen parkeerplaats willen. Deze wens is in het plan opgenomen. Er moeten minimaal ca. 138 en maximaal 500 parkeerplekken inpandig gerealiseerd worden. Ten aanzien van de voorzieningen is door 61% van de bewoners aangegeven dat het meest behoefte is aan een buurtwinkel. De helft van de bewoners zegt behoefte te hebben aan een buurthuis waar men elkaar kan ontmoeten. Bij 4 op de 10 is daghoreca waar men kan ontspannen en kan afspreken een wens. Voor horeca en een wijkcentrum is in het plan ruimte opgenomen. Dat geldt ook voor de wens om een winkeltje in de buurt te krijgen. Of dit binnen het plan wordt gerealiseerd, is ook afhankelijk van een potentiële ondernemer. Wellicht is een plek dichtbij het metrostation voor een ondernemer aantrekkelijk. Dit plan biedt in ieder geval de mogelijkheid hiertoe.

Investeringsnota H-midden

Inrichting parkeerplaatsen: optie 1

17

2.3 Analyse plangebied Ligging in omgeving Plangebied H-midden ligtin de H-buurt. Metrostation Bullewijk zorgt voor een goede verbinding met de rest van Amsterdam. Op circa 600 meter lopen ligt winkelcentrum Amsterdamse Poort. De buurt ligt dichtbij de groengebieden Amstelscheg en Diemerscheg en op loopafstand van het Nelson Mandelapark.

Centrum

Centrum

Ring Amsterdam Diemen Duivendrecht

H-midden

Bijlmer

Ideale ligging t.o.v openbaar vervoer op stedelijke en regionale schaal

Amstel III

H-midden

Gaasperdam H-midden

Mandela Park

Gaasperpark

Dichtbij groengebieden

Investeringsnota H-midden

Goede verbinding met het centrum van Amsterdam

18

m

0 50

In Amstel III zijn de bouwhoogten tot 60 meter gepland, met accenten van 100 meter naast de metrostations.

m

De H-buurt in zijn geheel bestaat uit verschillende bebouwingstypologiën en bouwhoogtes. Ten zuiden van het plangebied staan de galerijflats Hakfort en Huigenbos, twee meervoudig geknikte galerijflats van tien bouwlagen met tamelijk veel gesloten plinten. Heesterveld aan de westkant bestaat uit vier woonhoven omsloten door halfhoge gebouwen van vier tot zes bouwlagen. H-noord bevat acht galerijflats in oost- westrichting.Hoptille bestaat uit een middengebied met kleine rijen eengezinswoningen, afgeschermd van de Foppingadreef door twee parkeergarages, en aan de oostkant een 300 meter lang woningblok van vijf bouwlagen. De laagbouwbuurt Huntum bestaat voornamelijk uit grondgebonden woningen van twee bouwlagen.

0 50

Bebouwing De bebouwing in het plangebied bestaat momenteel uit: (1) parkeergarage Hakfort, met onderin bedrijfsruimten, (2) Ray’s Carwash, (3) WOS Vattenfall, (4) Foodkraam Asimi, (5) gemeentelijk vastgoed Bullewijkpad 35, tijdelijk in gebruik door MCTC. Parkeergarage Hakfort bestaat uit twee bouwlagen en is circa 5 meter hoog. De begane grond van de parkeergarage is omgebouwd tot bedrijfsunits waarin een aantal kleine dienstverlenende bedrijven zijn gevestigd. De units beslaan ca. 1.400m2 bvo aan de kant van het Bullewijkpad en worden verhuurd door één erfpachter. Parkeergarage Hakfort zal eind 2022, mede vanwege haar slechte technische staat, worden gesloopt. Daarmee zijn dan beide garages (garages Hakfort en Huigenbos) verdwenen en wordt de ontwikkeling van H-midden mogelijk gemaakt. Ook de carwash aan de Karspeldreef kan vanwege de herinrichting van het openbaar gebied niet gehandhaafd blijven.

1 laag 2 lagen 3 lagen 4 lagen

5 lagen 6 lagen 7 lagen 1 laag 8 lagen

9 lagen 10 lagen 20 lagen 33 lagen

Entree naar het metrostation

6 lagen

20 lagen

2 lagen

7 lagen

33 lagen

3 lagen

8 lagen

4 lagen

9 lagen

Entree metrostation

5 lagen

10 lagen

Huidige situatie: bebouwing

Investeringsnota H-midden

19

Openbare ruimte Het gebied bestaat uit de kenmerkende, groene Bijlmerlandschappen. De oorspronkelijke groenvelden van 1 à 2 hectare dienden als gemeenschappelijke tuin voor de bewoners. Het groen werd integraal ontworpen. Het ontwerp bestond o.a. uit groene heuvels, beplant met bomen, struiken en duidelijke zichtlijnen. Bewoners waarderen de overwegend groene opzet van de wijk, maar de openbare ruimte wordt niet overal goed gebruikt en is toe aan verbetering. H-midden is in de loop van de tijd erg veranderd. Langs het Bullewijkpad (fietspad) zijn wegen en parkeerplaatsen aangelegd. Op sommige plekken is groen verwijderd, zoals struiken en kleine bomen. De oorspronkelijke vormgeving en functie van de openbare ruimte zijn op enkele plekken verloren gegaan. De openbare ruimte heeft een gefragmenteerd karakter gekregen, met weinig identiteit. Het plein aan het Abcouderpad en de tunnels onder de Karspeldreef worden door bewoners bovendien als sociaal onveilig beschouwd.

Huidige situatie: Bullewijkpad

Huidige situatie: plein Abcouderpad

Investeringsnota H-midden

20

Verkeer en ontsluiting Auto-, fiets- en voetgangersverkeer in de wijk is (veelal) van elkaar gescheiden. De metrobaan en de dreven liggen verhoogd op een talud, de fiets- en voetpaden liggen op maaiveldniveau. Het gebied wordt voor de auto ontsloten via de Karspeldreef. Parkeerplaatsen bevinden zich aan de Karspeldreef en in de straten bij Hakfort/ Huigenbos en Heesterveld. Er is veel ruimte voor langzaam verkeer, met brede routes in een groene setting. De fiets- en wandelroutes naar het plangebied toe hebben weinig kruisend verkeer, waardoor het gebied goed en veilig bereikbaar is voor langzaam verkeer. De (groen)gebieden rondom het plangebied zijn rustig en vrij van autoverkeer. Aandachtspunt is de oriëntatie op de doorgaande fiets- en voetpaden in het gebied. Doordat de routes weinig onderscheidend zijn en ook het groen veelal een zelfde uitstraling heeft, is het voor bezoekers lastig om zich te kunnen oriënteren.

Karspeldreef

Abcouderpad

Bullewijkpad

Plusnet auto 50km/h Plusnet auto 50km/h Wegen, 50km/h Onsluitingsstraat, Wegen, 30km/h 50km/h Metro-entree

Ontsluitingsstraat, 30km/h

Plusnet fiets Plusnet Vrijliggende Vrijliggende fietspaden Fietsen op de straat

Entree metrostation

Fietsen op de straat

Huidige situatie: verkeer & ontsluiting

Investeringsnota H-midden

21

Kwaliteit bestaande bomen In maart 2020 is onderzoek gedaan naar de kwaliteit van de bomen binnen het plangebied. Ook is onderzocht wat de gevolgen zijn van de voorgenomen plannen. Het doel is om zo veel mogelijk van de 139 bestaande bomen te behouden. Uit het onderzoek blijkt dat 102 bomen een levensverwachting hebben van meer dan 15 jaar. Er zijn geen monumentale bomen. De sloop van garage Hakfort kan worden uitgevoerd zonder bomen te kappen, met uitzondering van één boom die tegen het gebouw steunt. Voor de nieuwbouw is het nodig om ca. 27 bomen te kappen of te verplaatsen. Daarnaast zullen bomen gekapt of verplant moeten worden t.b.v. het plan voor de openbare ruimte, zie paragraaf 2.5.9.

Bestemmingsplan Het plangebied valt bijna volledig in geldende bestemmingsplan Restgebieden Zuidoost. Een klein deel van het plangebied valt in het bestemmingsplan Grote H-Buurt / Holendrecht. De geplande ontwikkelingen passen niet binnen de geldende bestemmingsplannen. Er is voor gekozen om de ruimtelijke ontwikkeling juridisch mogelijk te maken door het opstellen van een nieuw bestemmingsplan voor het gebied.

Cultuurhistorie, archeologie en monumenten

Op de afbeelding is een uitsnede te zien van de plankaart uit het bestemmingsplan ‘Restgebieden Zuidoost’, met in het rood het plangebied.

Stedenbouwkundige & architectonische waardering Door BMA is een onderzoek gedaan naar stedenbouwkundige en architectonische waardes in de Bijlmer.

Archeologie Door Monumenten en Archeologie van de gemeente Amsterdam (BMA) is een archeologische quickscan uitgevoerd. Op 15 april 2021 heeft BMA de quickscan afgerond en aangegeven dat het plangebied is vrijgesteld van archeologisch onderzoek. Wel geldt conform de Erfgoedwet een vondsmeldingsplicht tijdens de uitvoering van de werkzaamheden.

Het plangebied valt binnen Stedenbouwkundige zone B. Zone B is een zone met een nadrukkelijke stedenbouwkundige en/ of landschappelijke meerwaarde, dikwijls onderdeel van een Stedenbouwkundig plan. In deze zone wordt de meerwaarde versterkt door bijzondere architectuur, of doordat de zone deel uitmaakt van een bijzonder Stedenbouwkundig plan en/of cultuurhistorische betekenis.

Als voor de bouwactiviteiten voor langere tijd grondwater moet worden afgemaald zal in een groot gebied verlaging van de grondwaterstand optreden, met droogtestress voor de bomen tot gevolg. Dat moet gemonitord worden en zo nodig moet bewatering worden toegepast. Mogelijk moet voor de planontwikkeling het maaiveldniveau worden opgehoogd om te voldoen aan de grondwaternorm, zie paragraaf 2.5.7.

De stedenbouwkundige kwaliteit van het gebied is hoog gewaardeerd als zone B, mede vanwege de parkachtige inrichting in de binnenruimtes die door de flats worden omarmd.

Bestaande bomen kunnen niet goed tegen ophoging, daar moet aandacht aan gegeven worden. De bomen die verplant moeten worden, moeten daar tijdig op voorbereid worden, om de kans op overleven te vergroten. De te kappen bomen worden gecompenseerd met nieuwe bomen. De waarde van de te kappen bomen is bepaald op ca. € 260.000,-.

Cultuurhistorische waarden BMA heeft in samenwerking met Ruimte en Duurzaamheid de kaart ‘Cultuurhistorische waarden’ ontwikkeld. Op de kaart is informatie te vinden over cultuurhistorische waarden en historische stedenbouwkundige ontwikkelingen. Bestemmingsplan 'Restgebieden Zuidoost' met plangebied H-midden

Investeringsnota H-midden

22

In 2014 is een cultuurhistorische verkenning in het plangebied H-midden uitgevoerd. Er is echter nog geen nadere informatie bekendgemaakt. Welstand In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende ruimtelijke systemen. Het plangebied maakt deel uit van het ruimtelijk systeem ‘Woonerven en meanders’. De woonerven in Zuidoost zijn hoofdzakelijk gebouwd in de jaren zeventig en tachtig en bestaan uit afzonderlijke woonbuurten, ontsloten door ringwegen. De buurten hebben zowel rijwoningen als middelhoge blokken. Het karakter is vooral naar binnen gericht. De grootste waarde is de groenstructuur die zorgt voor rustige woongebieden. De waarde ligt ook in de samenhang tussen de stedenbouwkundige eenheden met ieder hun eigen architectonische variaties. De architectuur is in het algemeen eenvoudig.

met betrekking tot de inrichting van openbare ruimten) en wordt gezocht naar mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkelingen met een lager groepsrisico. Daarnaast moet het bevoegd gezag in de toelichting bij een bestemmingsplan ingaan op de bestrijdbaarheid van een ramp en de zelfredzaamheid van de bevolking.

Luchtkwaliteit In de Wet milieubeheer worden in titel 5.2 luchtkwaliteitseisen gesteld. Ruimtelijke plannen moeten voldoen aan grenswaarden voor onder meer stikstofdioxide en fijnstof. In het ‘Besluit niet in betekenende mate bijdragen’ is bepaald dat indien een plan/project kan worden beschouwd als ‘niet in betekenende mate’, er geen toetsing aan de grenswaarden hoeft plaats te vinden.

In het gebied geldt een gewoon welstandsniveau zonder preventieve toetsing aan veelvoorkomende kleine bouwplannen. Externe veiligheid Het projectgebied ligt gedeeltelijk binnen een zone van 200 meter van een route waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd, het Basisnet spoor. Bij het opstellen van een bestemmingsplan voor het plangebied voor zover dat geheel of gedeeltelijk ligt binnen 200 meter vanaf infrastructuur, die tot het Basisnet behoort, moet de gemeente het groepsrisico bepalen. In de verantwoording van het groepsrisico wordt ingegaan op maatregelen ter beperking van het groepsrisico (bijvoorbeeld: stedenbouwkundige opzet en voorzieningen Investeringsnota H-midden

Uitsnede Waarderingskaart Stedenbouwkundige Zones (concept 20 juli 2020) t.p.v. het plangebied (met een zwarte lijn aangegeven).

N.B. De vertoonde waarderingskaart architectonische en stedenbouwkundige kwaliteit 1965-1985 is nog een conceptversie (d.d. 20 juli 2020). Aan deze kaart kunnen daarom geen rechten worden ontleend. De kaart kan nog veranderen.

23

In het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit, vastgesteld op 1 augustus 2009, is deze grens in het Besluit gesteld op 3%, wat betekent dat de concentratie stikstofdioxide of fijnstof met maximaal 3% mag toenemen als gevolg van de nieuwe ontwikkelingen die een plan toestaat. Als het meer is dan 3% moet worden getoetst aan de grenswaarden. In de ‘Regeling niet in betekenende mate bijdragen’ is voor een aantal specifieke projecten een berekening gemaakt bij welk bouwprogramma er nog sprake is van ‘niet in betekenende mate’. Dit is als het project betrekking heeft op maximaal 1.500 woningen of 100.000 m² kantoren (bij één ontsluitingsweg) of een combinatie van beide. Het project voorziet met circa 500 woningen in minder woningen dan hiervoor genoemd en kwalificeert hierdoor als ‘niet in betekenden mate’, waardoor nader onderzoek naar de luchtkwaliteit niet nodig is. Wel dient bij de vergunningverlening in het kader van de Wet natuurbescherming een Aerius berekening overgelegd te worden. Daarmee wordt de stikstofdepositie door het te realiseren programma op Natura-2000 gebieden berekend. Eigendomssituatie Met uitzondering van de Carwash en de plint van de parkeergarage Hakfort, die beiden in erfpacht zijn uitgegeven, is de gemeente Amsterdam eigenaar van de gronden. Woningbezit In de nabije omgeving van het plangebied is voornamelijk sociale woningbouw aanwezig.

Deze woningen zijn vrijwel allemaal in eigendom van Investeringsnota H-midden

woningcorporaties Rochdale en Ymere. De overige sociale huurwoningen worden geëxploiteerd door Xior, t.p.v. de Karspeldreef 15-19. De woningen in het nabij gelegen Huntum bestaat geheel uit particulier eigendom in het duurdere woonsegment. Grondwater Volgens de Keur AGV dient een toename aan verharding gecompenseerd te worden. Dat geldt niet voor nieuwe verharding op waterneutrale kavels. In het plangebied zijn riolen en drainagesystemen aanwezig, die invloed hebben op de grondwaterstand. Uitgangspunt is dat deze invloed gehandhaafd blijft. In samenhang met de nog op te stellen bouwplannen zal advisering plaats vinden over mogelijke aanvullende maatregelen en over aanleghoogte van bebouwing en openbare ruimte. De eindsituatie moet voldoen aan de gemeentelijke grondwaternorm. De minimale ontwateringsdiepte bedraagt 0,50 meter beneden het maaiveld. Bij toepassing van kruipruimtes is de minimale ontwateringsdiepte 0,90 meter. Voor de openbare ruimte wordt gestreefd naar een ontwateringsdiepte van ca. 0,80 meter om voldoende ruimte te hebben voor bomen. De grondwaterzorgplicht vereist dat geen verslechtering van de grondwatersituatie wordt veroorzaakt tijdens de uitvoering en in de eindsituatie. Bij ontgravingswerkzaamheden met een groot oppervlak bestaat de kans op bodemopbarsting en welvorming.

plan en het maaiveld zodanig te ontwerpen dat een bui van 60 milimeter in 1 uur kan worden verwerkt zonder schade aan huizen en vitale infrastructuur te veroorzaken. Voor de openbare ruimte dient, conform het GRP 2016-2021, circa 20 millimeter in 1 uur verwerkt te worden door de riolering en de andere 40 millimeter dient geborgen of (vertraagd) naar oppervlaktewater te worden geloosd. Er is geen rainproofknelpunt binnen het plangebied, maar toekomstige extreme regenbuien kunnen zorgen voor overlast in de tunnels onder de Karspeldreef en tegen de gevels van bestaande woningen. In samenwerking met Waternet is een Rainproof oplossingenkaart opgesteld met maatregelen om overlast te voorkomen, zie paragraaf 2.5.7. Voor de bouwkavels gelden de regels conform de hemelwaterverordening van Amsterdam.

Hemelwater Conform de doelstellingen van Amsterdam Rainproof en het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP)2016-2021 wordt voor het plangebied bij de herontwikkeling geadviseerd het stedenbouwkundig 24

Sociale analyse H-buurt Zuid (exclusief Huntum) H-buurt Zuid (Hakfort/Huigenbos/Heesterveld) is aangewezen als een ontwikkelbuurt, vanwege de sociale samenstelling van de buurt. De buurt kent met 55% een hoog percentage bewoners met een lage sociaal-economische status, 45% is laagopgeleid. Dat is 10% meer dan het gemiddelde in Zuidoost en het dubbele van het gemiddelde van Amsterdam, 3 van de 4 bewoners hebben een nietwesterse migratie achtergrond. Ook is het aantal bewoners dat (langdurig) moet rondkomen van een minimum inkomen procentueel hoger dan in andere buurten in Zuidoost. De buurt kent meer eenoudergezinnen, meer jongeren en minder ouderen dan andere buurten. De buurt heeft weinig voorzieningen behalve de openbare ruimte, dus weinig plekken waar mensen elkaar (toevallig) tegenkomen. Wellicht dat dit mee speelt bij het feit dat relatief veel bewoners (bijna 1 0p de 4) zich eenzaam voelen en minder deelnemen aan buurtactiviteiten. Ten opzichte van andere buurten in Zuidoost en Amsterdam zijn de bewoners wel ondernemend: er zijn meer startende bedrijven en meer zzp-ers dan gemiddeld. In de H-buurt zijn de sociaal-economische problemen op buurtniveau en binnen huishoudens relatief groot. Er is sprake van armoede, werkloosheid, jeugdproblematiek en onveiligheid. Voor meer informatie, zie bijlage ´H-midden in cijfers´

Investeringsnota H-midden

25

2.4 Stedenbouw In dit hoofdstuk wordt het Stedenbouwkundig plan beschreven. Eerst wordt hieronder het plan in zijn geheel kort beschreven. Woningbouw Na de sloop van de parkeergarages is er ruimte voor woningbouw. Het is niet meer dan logisch om voor de nieuwbouw in hoofdlijnen de kavels van de garages te gebruiken. Het plein, nu al een waardevol element in de buurt, wordt verbeterd. Dat gebeurt doordat woonblokken aan het plein worden gebouwd in plaats van de garages. In de plinten is plaats voor niet-woonfuncties. Het openbare karakter en het gebruik van het plein worden daardoor versterkt.

Parkeren Parkeren voor de nieuwe functies gebeurt vrijwel geheel op eigen terrein. Aan de binnenkanten van de blokken komen op de begane grond parkeergarages voor de bewoners en functies in het blok.

Met de parkeergarages verwijnen ook de parkeerplaatsen voor de bewoners van de bestaande flats. Die parkeermogelijkheden moeten terug komen in de openbare ruimte. Daar is in het plan ruimte voor gezocht, met name langs de dreef en de openbare ruimte voor één van de flats.

Op het dak van de garages worden groene binnenhoven ingericht.

Boulevard De huidige fietsroute Bullewijkpad wordt heringericht tot boulevard. Voor de bereikbaarheid van een deel van de bestaande en nieuwe bebouwing is het noodzakelijk dat de auto onderdeel wordt van de boulevard. Maar dan wel op een ondergeschikte manier. De boulevard moet allereerst aangenaam worden voor de fietser en de voetganger. De zijden van de bebouwing aan de dreef zijn hoger dan de zijden aan de boulevard-, tevens de zuidzijde. De noordelijke wand is zo een (geluids)buffer naar de zuidzijde. Zo krijgt de boulevard een vriendelijker leefklimaat.

Stedenbouwkundig plan totaalbeeld

Investeringsnota H-midden

26

2.4.1 Geschiedenis Geschiedenis H-buurt De H-buurt is gelegen in de Bijlmer en gebouwd tussen de jaren '60 en '80. Het ontwerp voor de Bijlmer werd geïnspireerd door de functionele stad ideeën van de CIAM, waarbij een strikte scheiding van verkeersstromen, wonen, werken en recreëren een belangrijk rol speelde. Deze scheiding van functies is terug te zien in de stedenbouwkundige opbouw van de H-buurt. Door de hoge dreven en de architectuur uit verschillende perioden, bestaat de buurt uit meerdere subbuurten met ieder haar eigen karakteristiek en opgaven. De Rechte H-buurt, gebouwd in 1968, was de eerste buurt die gebouwd werd volgens de Bijlmerideologie. In een parkachtige omgeving werden acht galerijflats gebouwd, met parkeergarages verbonden door middel van een droogloop. Licht, lucht en ruimte voor arm en rijk was kort samengevat de woon- en leefideologie die centraal stond. In 1974, kort na de bouw van de Rechte H-buurt, werden de flats Hakfort en Huigenbos in een vergelijkbare opzet gebouwd. De verkaveling van Hakfort en Huigenbos wijkt echter af van de oorspronkelijk beoogde rechte en orthogonale opzet en is een meer beschut alternatief op de lange haken van de Bijlmermeer. De flats Hakfort en Huigenbos omsluiten fraai ingerichte en deels oudere groenvoorzieningen, die als open binnenhoven vrij zijn gebleven van autoverkeer.

In het kader van de vernieuwing van de Bijlmer zijn de flats in de rechte H-buurt en Hakfort/ Huigenbos gerenoveerd, waarbij veel aandacht werd besteed aan de veiligheid in en rond de flats. Investeringsnota H-midden

De buurt Huntum kwam in de tweede helft van de jaren zeventig tot stand. Deze groene laagbouwbuurt is stedenbouwkundig geheel anders dan de rest van de H-buurt en streng gescheiden van de hoogbouw. Heesterveld en Hoptille zijn gebouwd in het begin van de jaren tachtig, als reactie op de grootschaligheid van de originele Bijlmerbouw. Hoptille was een experimenteel project, waarbij een frisse en vernieuwende bouwstijl, integratie van verschillende leefstijlen en inspraak van toekomstige bewoners hoog in het vaandel stonden. Het ontwerp bestond uit eengezinswoningen, twee parkeergarages en een 300 meter lang woningblok. De binnenstraat in het woningblok bleek al spoedig tal van problemen op te leveren. In 1983 werd Hoptille gerenoveerd, waarbij de lange binnenstraat werd opgedeeld in overzichtelijke eenheden. Heesterveld bestaat uit vier woonhoven omsloten door halfhoge woongebouwen. Ook in Heesterveld ontstonden al spoedig tal van problemen. De crisis voorkwam echter de sloop van Heesterveld. Heesterveld is tegenwoordig populair bij studenten en kunstenaars.

Heesterveld en Hakfort/ Huigenbos, gezien vanaf metrohalte Bullewijk (1995)

Hoptille, met op de achtergrond de rechte H-buurt

Kwaliteiten en kansen van het gebied In het gebied zijn veel waardevolle, bestaande elementen te vinden. Deze hebben betrekking op monumentaal groen, cultuurhistorische waarde, diversiteit aan bevolking, lokaal ondernemerschap / broedplaatsen en gebruik van de openbare ruimte. Met het Stedenbouwkundig plan van H-midden wil de gemeente deze karakteristieken verder versterken. Heesterveld, ten zuiden van Bullewijkpad (1984)

27

2.4.2 Ruimtelijke principes Negen ruimtelijke principes, zowel van programmatische- als ruimtelijke aard, vormen de basis van het ontwerp. Deze worden hieronder toegelicht:

2. Versterken fietsnetwerk Het bestaande, goed functionerende fietsnetwerk in het gebied wordt verder versterkt door het verminderen van het aantal kruisingsplekken tussen fietsers en auto’s. De oost-west fietsroute versterkt het belang van de boulevard.

1. Activeren boulevard en plein Met het ontwerp wordt een nieuw centrum van de buurt gecreëerd, met veel reuring en levendigheid. In het ontwerp wordt het voetgangersgebied zoveel mogelijk geactiveerd. Kern van het ontwerp is een boulevard in oost-westrichting. Deze boulevard werkt als verbindingselement tussen de buurt, de metrohalte en Amstel lll. Het plein werkt ook als verbindingselement tussen H-noord en H-zuid. De boulevard en het plein zijn voetgangersvriendelijk, hebben ontmoetingsplekken, terrassen, een paviljoen met voorzieningen en activeren de route naar het metrostation.

Activeren boulevard en plein

Investeringsnota H-midden

Versterken fietsnetwerk

3. Auto's minder dominant in straatbeeld In de oorspronkelijk autovrije buurt is de auto in de loop der jaren steeds dominanter geworden in het straatbeeld. In het nieuwe ontwerp worden meerdere autovrije zones gecreëerd. Zo wordthet plein wordt autovrij. Woningen en voorzieningen zijn bereikbaar per auto, maar auto’s zijn ''te gast'' en minder dominant aanwezig

Auto te gast

28

4. Terugbrengen autoparkeerplekken in openbare ruimte Vrijwel alle huidige openbare autoparkeerplaatsen komen terug in het gebied. De autoparkeerplaatsen worden zoveel mogelijk aan de Karspeldreef en Huntumdreef geconcentreerd. De hoogwaardige groene velden worden zoveel mogelijk vrijgehouden van parkeerplaatsen. Autoparkeerplaatsen voor bezoekers van de nieuwe woningen krijgen ook een plek in de openbare ruimte. De intentie bestaat om bewoners dichtbij de entree van de nieuwe woningen te laten parkeren.

5. Actieve plinten Aan de boulevard en het plein worden actieve plinten gecreëerd met horeca, maatschappelijke en commerciële voorzieningen. Dit zorgt voor levendigheid op straat. In de plinten aan de Karspeldreef komen commerciële functies. Op het plein komt een paviljoen met een maatschapelijke functie (bijvoorbeeld een buurthuis), eventueel gecombineerd met een kleine horecagelegenheid. De locatie, vorm en het aantal bouwlagen van het paviljoen is in de volgende fase nader te bepalen.

6. Veiligheid Het is belangrijk om de veiligheid van de buurt te verbeteren. Het ontwerp van de openbare ruimte zorgt voor lange zichtlijnen en meer overzicht. De positie van de woningen in de nieuwe bouwblokken en de actieve plinten zullen zorgen voor ogen op straat, het veiligheidsgevoel zal hierdoor verbeteren. De levendige boulevard en publieksgerichte functies zorgen voor een veilige fietsroute door de wijk (van en naar de metro), zeker in de avonduren. Een duidelijke scheiding tussen openbaar en privé zal bijdragen aan een sociaal veiligere omgeving.

Wonen Functies

Autoparkeren in openbare ruimte

Investeringsnota H-midden

Programmering plint

Veiligheid

29

7. Diversiteit in programma Het nieuwe woonprogramma bestaat uit diverse woontypologieën. Daarmee wordt tegemoet gekomen aan de behoeftes van de bewoners en wordt voor de bestaande bewoners in het gebied de mogelijkheid geboden om door te stromen. Daarnaast is het woningaanbod ook aantrekkelijk voor nieuwe bewoners. De diversiteit aan woontypologieën (zoals appartementen, grondgebonden woningen en maisonnettes) en de uitstraling daarvan, zorgen ook voor een interessant straatbeeld.

8. Versterken landschap De H-buurt staat bekend om de grote groenvelden en de topografie. In het ontwerp van de openbare ruimte wordt de kwaliteit van het bestaande landschap benadrukt en verbeterd.

9. Verschil in bouwhoogtes Om de menselijke maat en gezelligheid van de boulevard te waarborgen, zal de aangrenzende bebouwing bestaan uit maximaal vijf bouwlagen. De bebouwing zorgt voor een sterke gevel aan de boulevard, maar er blijft voldoende ruimte tussen de nieuwe en de bestaande bebouwing. De bebouwing aan de dreefzijde heeft een meer stedelijke sfeer. De bebouwing is daar acht lagen hoog. Bebouwing aan deze zijde vormt een geluidsbarrière voor geluid afkomstig van de Karspeldreef.

Daarnaast wordt aan een wooncoöperatie de mogelijkheid geboden om in groepsverband een aantal woningen te realiseren.

Diversiteit programma

Investeringsnota H-midden

Versterken landschap

8

8

5

5

8 5 8

Verschil in bouwhoogtes

30

2.4.3 Bouwblokken De nieuwe bebouwing bestaat uit drie bouwvelden: twee grote bouwvelden met een footprint van ca. 6.600 m2 en 4.800 m2 en één kleiner bouwveld met een footprint van ca. 1.500 m2. In totaal is er ruimte voor circa 500 woningen tussen de 45 m2 en 120 m2. De lange gevels bevinden zich aan de Karspeldreef en aan de boulevard. Ieder bouwveld bestaat uit meerdere volumes, ieder met een eigen hoofdentree. De volumes variëren in hoogte en bestaan uit vijf bouwlagen aan de zijde van de boulevard tot acht bouwlagen aan de dreefzijde. De bouwblokken zijn niet volledig gesloten, maar gevarieerd en hier en daar open. De twee grote bouwblokken bestaan uit een begane grondlaag van vijf meter hoog, met niet-woonfuncties en parkeervoorzieningen. De bouwlagen daar bovenop zijn bestemd voor woningen. De actieve plinten aan de boulevard hebben ongeveer dezelfde hoogte als de bestaande parkeergarages. De plinten aan de boulevard zijn bestemd voor horeca en maatschappelijke voorzieningen. De plint van blokA aan de Karspeldreef is bestemd voor commerciële functies.