1. Raadsrapportage Ontwikkelbuurten 2020.pdf

Voor een kinderoppas voor moeders met jonge kinderen bleek te weinig animo, omdat deelneemsters besmetting met corona vreesden. Tegelijkertijd hebben we hier (evenals in De Louterbuurt) gezorgd voor sportaanbod voor vaders en kinderen om de gezonde leefstijl in gezinnen te stimuleren sportparticipatie in de buurt te verhogen. Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

5. Lodewijk van Deysselbuurt Een derde van bewoners van de Lodewijk van Deysselbuurt leeft onder de armoedegrens. In 2019 en 2020 hebben we met een vernieuwende samenwerking tussen de subsidiepartners een doorlopende leerlijn opgezet voor 15 vrouwen zodat zij kunnen werken aan hun taalvaardigheden, participatie en de route richting werk. Vanwege de coronacrisis en moeizame aansluiting van de deelneemsters op het alternatieve digitale aanbod namen uiteindelijk 5 vrouwen deel. We werken samen met maatschappelijke organisaties om de vrouwen te laten doorstromen naar een vervolgactiviteit. In 2019 en het eerste kwartaal van 2020 heeft Frascati meerdere edities van “Radio van Deyssel” gemaakt. Dit is een succesvolle manier om verhalen vanuit de buurt te vertellen, waarbij bewoners een rol krijgen in de planvorming voor hun buurt. Bewoners konden naar Frascati voor een theatervoorstelling, een muziekmaand, jeugdvoorstellingen, theaterlessen en een voorstelling van het Amsterdams Andalusisch Orkest. Door corona zijn de activiteiten aangepast. Zo heeft het theater onder andere een muziekoptreden georganiseerd in de gezamenlijke binnentuinen van de wooncomplexen en voedselpakketten uitgedeeld aan bewoners met een kleine portemonnee. Het percentage jongeren met een startkwalificatie is laag (49% ten opzichte van 62% in heel Amsterdam).

Daarom hebben we voor een groep van 75 jongeren bij wie de schoolprestaties achterblijven en schooluitval dreigt, een coachingstraject opgezet. Het doel is motivatie terugvinden, perspectief bieden en actief werken aan een startkwalificatie. Verder hebben we samen met bewoners de openbare ruimte in de Van Moerkerkenstraat een upgrade gegeven. Dit is nu van een notoire hangplek omgevormd in een boomgaard met fruittuin in beheer van bewoners. Vanuit de keuken in de straat wordt eten verzorgd voor een zacht prijsje.

5.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming De gemeente en corporatie gaan fors investeren in de Lodewijk van Deysselbuurt. En wel op twee manieren: door het verbeteren van woningen en de woonomgeving en door flinke sociale investeringen in de buurt. Eind 2020 hebben de gemeente en Rochdale, Eigen Haard en Stadgenoot afgesproken dat ze intensief gaan samenwerken om de sociale en 25

fysieke omstandigheden in de Röellbuurten (dat zijn de Lodewijk van Deyssel-, Dichters- en Couperusbuurt) te verbeteren. Ze gaan een langdurige verbintenis aan om de operatie, die 10 jaar gaat duren, in goede afstemming met de huidige bewoners uit te voeren. De ideeën worden samen met bewoners verder uitgewerkt. Het uitgangspunt is dat de huidige bewoners optimaal profiteren van de veranderingen in hun buurt. Bij renovatie of sloop moeten bewoners tijdelijk op een andere plek dicht in de buurt kunnen wonen of worden geholpen met verhuizing ergens anders heen. Op dit moment werken we aan de afronding van een investeringsnota die in 2021 aan het bestuur wordt voorgelegd. Het voorgestelde plan is om woningen grondig te verbeteren door renovatie en sloop-nieuwbouw, en om de maatschappelijke en economische voorzieningen te optimaliseren. Ook de openbare ruimte wordt opnieuw heringericht. Onderdeel van de plannen is het toevoegen van woningen in de Zuidstrook. We kijken hoe de leefbaarheid met fysiek-sociale ingrepen kan worden verbeterd. De fysieke veranderingen staan niet op zichzelf, maar gaan gepaard met sociale investeringen, onder andere vanuit het budget voor de Ontwikkelbuurten maar ook door het budget voor de Sociale Basis uit te breiden.

5.5

Duurzaamheid

De verkenning voor het aardgasvrij maken van de woningen in de Lodewijk van Deysselbuurt zit in de haalbaarheidsfase. De nieuw te bouwen en te renoveren woningen worden aardgasvrij. Daarnaast zullen ze voldoen aan de laatste energie-eisen. Qua materialen wordt gebruik gemaakt van FSCgecertificeerd hout en worden er geen uitlogende materialen toegepast. Er is extra aandacht voor het hergebruik van materialen volgens de principes van circulair bouwen. Zowel bij de gebouwen als de openbare ruimte wordt rekening gehouden met klimaatadaptatie, waaronder het tegengaan van oververhitting en voldoende waterberging (rainproof). In 2019 heeft de meerderheid van de corporatie­ woningen in de Lodewijk van Deysselbuurt label C (32%). In 2019 zijn er nog geen signifi­cante stappen gemaakt in het verbeteren van de energielabels.

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

5. Lodewijk van Deysselbuurt 5.6

Hangplek verandert in groene fruittuin voor en door de buurt

De mensen van sociale onderneming Cascoland hebben een bloeiende fruitboomgaard aangelegd: de Fruittuin van Moerkerken. Waar? In het openbaar groen rond de Van Moerkerkenstraat 83. Midden in de boomgaard staat een huisje van waaruit Cascoland met buurtbewoners de Fruittuin onderhoudt. “Ernaast staat een openbare glazen kas van 4 bij 10 meter”, vertelt mede-initiatiefnemer Roel Schoenmakers. “Daar kunnen we het hele jaar door koken en eten conserveren met ingrediënten uit onze fruittuin. Maar ook met ‘geredde’ groenten en fruit van de markt van Plein ’40 -’45. Zo produceren we betaalbaar en gezond voedsel in en voor de buurt.” Rommelige groenstroken Nog geen jaar geleden was dit deel van de Van Moerkerkenstraat een gebiedje met rommelige

26

groenstroken en bosjes rondom een lagere school. Roel Schoenmakers: ‘‘’s Avonds parkeerden hier veel jongeren hun auto of scooter om drugs en lachgas te gebruiken. Vervolgens moesten ouders hun kinderen bij de school afleveren tussen de puinhopen van de nacht ervoor. Inmiddels zijn de parkeervakken weggehaald en onderdeel geworden van de fruittuin. Het is hier ’s nachts ook een stuk rustiger.” Plek voor meer initiatieven Intussen hebben in het huisje aan de Van Moerkerkenstraat 83 ook andere initiatieven een plek gekregen, zoals de Eendagszaak, de Werk­ plaats en de Social Garden. “Zo is de Fruittuin Van Moerkerken een belangrijke plek geworden voor betrokken buurtbewoners, een publieke ruimte in het openbare groen”, besluit Roel Schoenmakers. “Deze ruimte is van en voor iedereen. Hopelijk blijft dat zo tijdens de grootschalige renovatie- en nieuwbouwronde die de buurt te wachten staat.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Geuzenveld

6. Geuzenveld 6.1

Inleiding

Geuzenveld bestaat uit een aantal ontwikkelbuurten: de Wegener Sleeswijken Dudokbuurt Zuid, de Van Tijenbuurt, Bakemabuurt en het Lambertus Zijlplein, de Beerenbrouckbuurt en het Eendrachtspark. Deze buurten liggen ten zuiden van de Haarlemmerweg (N200), ten westen van Slotermeer Noordoost en ten oosten van de Tuinen van West. Hier werken we samen met bewoners aan het verbeteren van de openbare ruimte. Er moeten meer voorzieningen komen en activiteiten voor de buurtbewoners om daarmee enkele uitdagingen (zoals langdurige armoede) tegen te gaan.

6.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van Geuzenveld zijn: ■ Verminderen van de verloedering en verbeteren van de openbare ruimte, vooral de verblijfskwaliteit rondom het Lambertus Zijlplein en het Eendrachtspark; ■ Tegengaan van armoede, laaggeletterdheid en een ongezonde leefstijl van buurtbewoners; ■ Realiseren en uitbouwen van voorzieningen en versterken van de programmering gericht op ontmoeting, taal en participatie. Meer en betere voorzieningen (zoals een duurzame technische havo/vwo-school) moeten ervoor zorgen dat volwassenen, jongeren en kinderen zich in (de omgeving van) de eigen buurt kunnen ontwikkelen.

27

6.3

Initiatieven

De Ontwikkelbuurtenaanpak helpt om op korte termijn initiatieven op te starten die een buurt nodig heeft. Bewoners gaven aan behoefte te hebben aan ontmoetingsplekken. Sinds 2019 is in samenwerking met Eigen Haard, Stadgenoot en Rochdale een het stadsdeel een nieuwe buurtwerkkamer gestart in de Wegener Sleeswijkbuurt (ook voor bewoners in de naastgelegen Lodewijk van Deysselbuurt). Tijdens de coronacrisis is het des te meer een belangrijke plek geworden voor bewoners contact met elkaar te houden, elkaar en buurtgenoten te ondersteunen en en talenten te ontwikkelen. Het Lambertus Zijlplein is het hart van Geuzenveld, maar bewoners en ondernemers willen meer reuring. Dit stimuleren we op verschillende manieren. Door corona waren de mogelijkheden voor evenmenten beperkt. Wel zijn kleinschalige kunstperformances op het plein georganiseerd en activiteiten voor kinderen. Bewoners geven al een aantal jaren aan de verblijfskwaliteit op het plein niet prettig is. Het plein is stenig, er is veel wind en ook sprake van overlast door groepen op het plein. We hebben samen met bewoners en ondernemers uitgebreid nagedacht over de verblijfskwaliteit van het plein, over mogelijk nieuw groen en een kunstwerk. In 2021 voeren we het voorlopige ontwerp van meer groen op het plein uit.

Stadgenoot gaat de luifels opknappen en samen met de gemeente wordt de pleinverlichting verder verbeterd (op verzoek van bewoners) en de armaturen verduurzaamd. Verder wordt de belettering en het logo van het plein nieuw op de luifel aangebracht. Op veel plekken in Geuzenveld werken we aan de openbare ruimte. Kinderen moeten overal goed kunnen spelen. Daarom hebben we een hele reeks

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

6. Geuzenveld speelplekken opgeknapt: bij het Suze Groeneweg­ plantsoen, de Wigbolt Ripperdastraat, Pieter Buyskens­straat en de Vredeman de Vriesstraat. Bewoners wilden graag een kunstwerk in de open­ bare ruimte bij het Eendrachtspark op de hoek van de Aalbersestraat en Cornelis Outshoornstraat. Samen met bewoners wordt begin 2021 een kunstwerk uitgekozen, deze wordt dan in 2021 gerealiseerd, ook als nieuwe entree naar het Eendrachtspark. Bewoners van de Nicolaas Ruychaverstraat hebben aangegeven hun straat te willen verbeteren en te vergroenen. Hiervoor is in 2020 uitgebreid met bewoners en ondernemers gesproken om tot een voorlopig ontwerp te komen. In 2021 wordt deze straat, voorafgaand aan de definitieve aanpak, groener en wordt er onder andere tijdelijk straatmeubilair geplaatst. Ook elders zijn we bezig het groen op te knappen en op te fleuren: in het Eendrachtspark komt meer biodiversiteit en bij de toegang naar de Tuinen van West komen extra bloemen. Een grote tragedie voor Geuzenveld was de hart­ stilstand van Abdelhak Nouri in 2017. Een bewoner bedacht dat hij ‘zijn’ plein als eerbetoon wilde laten omdopen in het A. Nouriplein, omdat ‘Appie’ daar als kind ook altijd voetbalde. In 2020 zijn we gestart met de voorbereidingen van een nieuw voetbalplein voor de hele buurt, waar Nouri’s rugnummer 34 op de middenstip moet komen.

In 2020 hebben we in Geuzenveld en Slotermeer gewerkt aan het terugdringen van taalachterstanden en participatie met extra taallessen voor bewoners, waaronder vrouwen. We doen veel extra’s voor jongeren in Geuzenveld die dat nodig hebben. Het afgelopen jaar hebben we onder andere extra ingezet op veldwerk op straat, vooral rond het Lambertus Zijlplein, om jongeren die weg dreigen te glijden (bijvoorbeeld vanwege verslaving) te ondersteunen en te begeleiden. Ook hebben we het sportaanbod, in combinatie met maatschappelijk werk, uitgebreid. Zeker ook tijdens de vakanties in de coronamaanden.

6.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming Geuzenveld verandert. De uiteenlopende fysieke en sociale initiatieven lopen gelijk op met de uiteen­ lopende plannen en ontwikkeling in Geuzenveld. Hiermee werken we aan een prettigere woonomgeving en verbeterde woningen en voorzieningen in de buurt. In de Bakemabuurt worden medio 2021 de laatste 4 blokken met 89 sociale huurwoningen opgeleverd. Tegelijkertijd knappen we de openbare ruimte op. In het zuidelijke deel van het Bakemapark starten we in het eerste kwartaal van 2021 met de bouw van 127 middensegmentwoningen met een publiekstoegankelijke binnentuin. Dat is niet alles. Naar verwachting starten we medio 2021 met de sloop van 146 sociale huurwoningen en nieuwbouw van 189 woningen - waarvan 2/3 sociale huurwoningen en 1/3 middeldure huur - op de plek van de Nolensblokken, waarvan 2/3 sociale huur­ woningen en 1/3 middeldure huur. In de WegenerSleeswijkbuurt Noord bespreken de gemeente en Eigen Haard ideeën voor de vernieuwing van de buurt. Naar verwachting wordt in de Wegener Sleeswijkbuurt Zuid aan het eind van 2021 / begin 2022 gestart met de realisatie van 55 woningen en een buurtkamer. Rond de nieuwe woningen in de Van Tijenbuurt werken we aan de verbetering van het verkeer en het groen. Bewoners nemen het groen hier in eerste instantie in zelfbeheer.

6.5

Duurzaamheid

Alle nieuwbouwwoningen die in Geuzenveld worden gebouwd, worden aardgasvrij. In 2019 zijn de corporatiewoningen in de buurten in Geuzenveld erg duurzaam met een meerderheid van de woningen met label A (43%). In 2019 zijn de woningen flink verduurzaamd met een afname in woningen met label D (6%) en toename in de woningen met label A (13%).

Bewoners hebben soms behoefte aan extra ondersteuning bij vragen over lichamelijke of geestelijke gezondheid. Omdat de zorg laagdrempelig en toegankelijk moet zijn voor iedereen, hebben we vanaf eind 2020 de buurtspreekuren in de wijken van Nieuw-West uitgebreid, zoals bij de Kandelaar in Geuzenveld.

28

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

6. Geuzenveld 6.6

Met een betere speelplek investeren in het welzijn van de jeugd

Bewoners van de Wigbolt Ripperdastraat hebben veel ideeën om de omgeving rondom hun huis aan te pakken. Een ervan is het opknappen van de speelplek aan de Wigbolt Ripperdastraat. Gebiedsmakelaar Merijn van de Reep onder­ steunde de bewoners daarbij. Kinderen maar ook hun ouders waren niet erg enthousiast over de speeltuin. Die was niet erg uitnodigend door veroudering en weinig uitdagende speeltoestellen. Dat moest anders. De wens werd aangekaart bij Merijn van de Reep en samen met bewoners werkte het stadsdeel aan een plan voor een betere speelplek. Het opknappen kon ­worden gefinancierd vanuit de aanpak ontwikkelbuurten. Na een jaar van samenwerking en voor­ bereiding ging de eerste schop de grond in. Met een buurtbus ideeën ophalen “Dit project startte met een enquête”, vertelt Merijn van de Reep. “Met een buurtbus gingen we de wijk

29

in om bewoners te vragen naar hun mening. Wat wilden ouders en kinderen precies? Hoe moest het eruit zien en aan welke soort speeltoestellen dachten ze? Toen we daar een beeld van hadden, vroegen we aan drie gespecialiseerde aannemers een advies. Hun ontwerpen lieten we zien aan de bewoners, weer vanuit een bus op locatie. De aannemer van het ontwerp met de meeste stemmen, kon daarna snel aan de slag.” Meer welzijn De vernieuwde speelplek is eind 2020 opgeleverd. “Het is ons gelukt om vrijwel alle wensen van de bewoners mee te nemen”, besluit Merijn van de Reep. “Er is een enorm groot houten klimtoestel geplaatst met eilandjes en een kruipdoor-sluipdoor. Het nodigt kinderen van alle leeftijden echt uit om te bewegen en te spelen en ze kunnen er met veel tegelijk op. De nieuwe plek draagt zo bij aan het welzijn van onze jonge buurtbewoners.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Jacob Geelbuurt

7. Jacob Geelbuurt 7.1

Inleiding

De Jacob Geelbuurt ligt in Slotervaart aan de oostflank van Nieuw-West. De buurt ligt niet ver van de Sloterplas en wordt aan oostelijke zijde begrensd door de Ringspoordijk. De bouw dateert voor een groot deel uit de jaren vijftig. Hier vindt stedelijke vernieuwing plaats. Het is een buurt waar kinderen niet altijd dezelfde kansen hebben als leeftijdgenootjes op andere plekken in de stad. Daar moeten we wat aan doen, met goed lokaal basisonderwijs voor iedereen. Ook runnen bewoners sinds kort een mooi nieuw buurthuis.

7.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van de Jacob Geelbuurt zijn: ■ Aanpakken van verloedering en de vervuiling van de openbare ruimte; ■ Creëren van een divers woningaanbod; ■ Terugdringen van sociale problematiek, onder andere door mensen beter te laten gebruikmaken van (armoede)voorzieningen.

30

7.3

Initiatieven

De bewoners staan centraal bij de verbeteringen in ‘hun’ ontwikkelbuurten. Zo runt een bestuur bestaande uit een groep bewoners nu zelf het JaComeniusbuurthuis. Het wordt een bruisende plek voor alle mensen uit de buurt: ouderen die een kerstkaart willen maken, vaders die samen willen komen, jongeren die activiteiten organiseren, studenten die vrijwilligerswerk doen. De bewoners onderhouden ook een nieuw aangelegde permacultuurtuin voor de deuren van de buurtruimte waar ze zelf groente kweken. Ook op andere plekken verbeteren we het groen. In het westen van de buurt leggen we een nieuwe moestuin aan die de plek een mooie uitstraling geeft. Ook deze tuin komt in zelfbeheer van bewoners, draagt bij aan de biodiversiteit en is rainproof. In 2021 moet de tuin klaar zijn. Elke leerling heeft recht op goed onderwijs. Samen met de scholen in de buurt pakken we het leraren­ tekort aan en organiseren we extra naschoolse activiteiten voor kinderen. Daarbij werken we nauw samen met de ouders. In de Jacob Geelbuurt is het nodig om de zelfredzaamheid van bepaalde bewoners te vergroten. Vorig jaar hebben we een middag per week activiteiten aangeboden aan mannen, denk aan samen sporten en begeleiding bij het versterken van hun taalvaardigheid. Dit project loopt door tot en met de eerste helft van 2021.

Net als in Slotermeer bieden we volwassen in de buurt extra mogelijkheden voor sport om daarmee hun gezondheid te verbeteren.

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

7. Jacob Geelbuurt 7.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming We maken plannen om de woningen en woon­ omgeving van de buurt te verbeteren. In 2019 is het investeringsbesluit voor de Jacob Geelbuurt Oost vastgesteld. De Jacob Geelbuurt Oost is in de laatste fase van de vernieuwing van de woningen in het gebied aan de beurt. Eerder heeft De Alliantie de ­woningen in het westelijk deel van de buurt al gerenoveerd. De Alliantie heeft ruim 70 nieuwe sociale huurwoningen gebouwd in het Comeniusblok en de woningen aan de Hemsterhuisstraat gereno­ veerd. In 2021 start de sloop en nieuwbouw van een deel van de Jacob Geelbuurt Oost. Hier komen in totaal ruim 500 woningen in een mix van sociale huur, middeldure huur en vrije sector. Er komt ook een wooncoöperatie in de buurt. Het voorzieningenniveau in de buurt is sinds de start van de fysieke vernieuwing in 2016 verbeterd met de nieuwbouw van de Huizingaschool en de vernieuwbouw van het Comeniuslyceum. Tevens is er een nieuw speelplein aangelegd in het hart van de buurt.

7.5

Duurzaamheid

De nieuwbouw in de Jacob Geelbuurt wordt aardgasvrij. Ook de woningen aan de Hemsterhuisstraat zijn bij de renovatie aardgasvrij gemaakt. Het Comenius­ lyceum en Huizingaschool zijn aangesloten op het stadswarmtenet. De haalbaarheidsstudie voor aardgasvrij is afgerond en het warmtenet is de voor de hand liggende oplossing voor de buurt. Nu wordt gewerkt aan een investeringsnota. De corporatiewoningen in de Jacob Geelbuurt waren in 2019 erg duurzaam met een meerderheid van de corporatiewoningen met label A (40%). De corporatiewoningen in deze buurt zijn in 2019 flink verduurzaamd met een toename in corporatiewoningen met label A (9%).

31

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

7. Jacob Geelbuurt 7.6

Bloeiende buurtkamer JaComenius in trek bij diverse groepen buurtbewoners

Lange tijd diende een oude conciërgewoning als ontmoetingsplek voor de buurt. Na de sloop van het pand was er een tijd niets voor bewoners. Maar sinds kort heeft de Jacob Geelbuurt weer een buurtkamer en groene ontmoetingsplek: JaComenius. En die wordt geleid door bewoners zelf. De nieuwe plek is een ruimte op de begane grond van het Comenius Lyceum, met keuken. “Er vinden weer allerlei activiteiten plaats”, vertelt gebieds­ makelaar Ralph Janssen Daalen. “Het stadsdeel huurt de ruimte. Vijf bewoners die er veel gebruik van maken, beheren het.” Dat leverde in het begin wel eens wat gedoe op. “Bijvoorbeeld over de schoonmaak van de ruime. En er was irritatie doordat er niet goed gecommuniceerd werd met elkaar. Maar, sinds de komst van Alain Klein is daar verandering in gekomen. Hij leidt alles in goede banen.” Oogje in het zeil Alain is hier opgegroeid en voelt een bijzondere band met deze buurt. “Bovendien is Alain een uitstekende verbinder”, zegt Ralph Janssen Daalen. “Hij zorgt voor de administratie en het beheer van

32

de ruimte. Sinds zijn komst bloeit de buurtkamer weer op. Er melden zich steeds meer mensen. Het is heel laagdrempelig.” Verschillende gebruikers Zo is de buurtkamer in trek bij de buurtvaders en komt er een groep oudere dames die kaarten maken. Maar ook jongerenclubs, meidenwerk en oudere heren komen er nu. De buurtkamer wordt eveneens gebruikt door de vrijwilligers van Stichting Vooruit. Dat zijn studenten die in ruil voor gratis wonen 15 uur per week vrijwilligerswerk doen voor de buurt. Ook is er een spreekuur voor bewoners die de weg naar de hulpverlening niet goed weten te vinden.” Tuin en vergroening schoolplein Op 26 november werd de openbare tuin langs de buurtkamer opgeleverd. Ralph Janssen Daalen: “Hier gaan we samen met bewoners een moestuin verzorgen. Het groen wordt zo ook een ontmoetingspunt voor de buurt. Verder pakken we het plein aan van de aangrenzende Huizingaschool: 1600 vierkantenmeter aan tegels gaat eruit. Uiteraard betrekken we de bewoners bij de ­vergroeningsplannen.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Wildeman- en Blomwijckerbuurt

8. Wildeman- en Blomwijckerbuurt 8.1

Inleiding

De Wildeman- en Blomwijckerbuurt is een centraal gelegen wijk in stadsdeel NieuwWest. De buurt ligt tussen de Ookmeerweg (noord) en het winkelcentrum Osdorpplein (zuid) en is deel van Osdorp. De buurt telt ongeveer 5000 bewoners. Ook hier hebben sommige bewoners te maken met langdurige armoede. Daar doen we samen wat aan met een speciale schuldenaanpak. Gelukkig heeft de buurt ook sinds 2020, dankzij de inzet van veel betrokkenen, een mooie nieuwe buurtkamer. Dit geeft veel nieuwe energie aan de buurt.

8.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de Wildeman- en Blomwijckerbuurt zijn: ■ Investeringen in betere huizen en voorzieningen ■ Aanpakken van achterstallig onderhoud, naar een schone openbare ruimte, o.a. met behulp van samenhangende ingrepen vanuit het gebied zelf ■ Verminderen (jeugd)overlast en vergroten ­kansengelijkheid

8.3

Initiatieven

Buurten verdienen extra aandacht tijdens de coronacrisis. Het afgelopen jaar hebben we daarom in de Wildeman- en Blomwijckerbuurt extra aandacht besteed aan jeugdwerk in de buurten. Dat deden we ook in de andere buurten van Osdorp: De Punt en de Reimerswaalbuurt. We trokken de buurten in met extra aanbod, vooral tijdens de herfst- en kerstvakanties. We zorgden voor extra begeleiding van jongeren in combinatie met sport, meidenvoetbal en maatschappelijk werk. Naast initiatieven voor kinderen hebben we ook voor ouderen uit de Wildemanbuurt en Blomwijckerbuurt activiteiten georganiseerd tijdens de eerste lockdown. Samen met partners in de wijk zijn er voor oudere bewoners sportactiviteiten georganiseerd vanaf de balkons. Die activiteiten zijn heel positief ontvangen door bewoners. Armoede kan ervoor zorgen dat je van de regen in de drup beland. Dit voorkomen we door mensen in langdurige armoede en met meerdere problemen te ondersteunen. In de Wildeman- en Blomwijckerbuurt, De Punt, Reimerswaalbuurt en de Lodewijk van Deysselbuurt hebben we 86 gezinnen met problematische schulden geholpen om hun leven op orde te krijgen. Daarbij kijken we niet alleen naar het gezin, maar ook naar hun netwerk en naar de stress die mensen in het dagelijks leven kunnen ervaren. Buurten hebben baat bij bruisende plekken waar bewoners kunnen samenkomen.

Vanaf het najaar 2020 is Ons Huis, een nieuwe buurthuiskamer in de Wildemanbuurt, open voor publiek. Het doel is om op deze plek onder de naam ‘Station Wildeman’ verschillende activiteiten voor de buurt te organiseren en een laagdrempelige plek te creëren voor bewo-

33

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

8. Wildeman- en Blomwijckerbuurt ners om elkaar te ontmoeten. Het jongerenwerk zal in de loop van 2021 op de tweede verdieping worden gehuisvest. De voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang. Vanaf 2021 en 2022 zetten we, mede dankzij een Europese EFRO-subsidie, de verdere verbouwing en uitbreiding van activiteiten van Station Wildeman voort. Ondertussen werken we hard aan het verbeteren van de openbare ruimte. In 2020 wilden we starten met het opknappen van de speelplek bij Braak en Bosch. Bewoners hadden aangegeven deze graag vernieuwd te zien. Door de coronacrisis zijn we pas eind 2020 begonnen met de voorbereiding van de vernieuwing van deze speelplek. Ook de speelplekken bij de Cromme Camp en Hoekenes worden opgeknapt. Het afgelopen jaar hebben we met verschillende tijdelijke ingrepen het gebruik van de Osdorper Ban, het winkelhart van Osdorp, verbeterd, door goed te luisteren naar wat bewoners en ondernemers nodig hebben. Kinderen in de buurt hebben tekeningen gemaakt die op de prullenbakken in het winkelgebied zijn aangebracht om ze op te fleuren. Verder onderzoeken we hoe we het bedrijfsafval beter kunnen verwerken, is er extra verlichting aangebracht voor de veiligheid en hebben kunstenaars uit de wijk verkeersblokken beschilderd om foutparkeren tegen te gaan. Ook zijn we met Stadgenoot begonnen met het opknappen van een aantal achtertuinen.

Die moet een fijne groenstrook voor de buurt vormen. Bij de hoek Hooge Venne hebben we in samenspraak met bewoners een plek omgetoverd in een fijne ­groene verblijfplaats. Het was een hangplek waar bewoners last van ondervonden, nu is het een prettige plek voor iedereen. In 2022 worden de Nieuwe Laan en Vrijburg heringericht. Mogelijk krijgt de Osdorper Ban in 2021/2022 een nieuw trottoir.

34

8.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming Het was een grote teleurstelling voor bewoners dat de vernieuwing van de buurt in 2009 vanwege de bankencrisis plotseling werd stilgezet. We willen graag de buurt vernieuwen, renoveren en voor verschillende groepen bereikbaar maken. Dit doen we op verschillende plekken in de buurt. Voor het wooncomplex Groenehuyzen en de woningen aan Hoekenes is een stedenbouwkundig plan opgesteld met 231 woningen (middelduur en sociaal), winkels en een nieuw Huis van de Wijk. In 2020 is door Stadgenoot met bewoners en ondernemers overlegd over een sociaal plan. In 2021 gaan we met de buurt praten (inspraak) over het stedenbouw­ kundig plan. Bewoners geven aan dat er weinig woonmogelijk­ heden zijn voor jongeren in de buurt. Die wonen nu soms nog ongewild thuis omdat ze geen woning kunnen vinden. Op de Notweg 32 werken we daarom aan jongerenwoningen met maatschappelijke voor­ zieningen. We verwachten dat deze woningen in 2022 klaar zijn. Verder starten we in 2021 met de ombouw van The Ox, een kantoor in de buurt tot 168 woningen, waarvan 134 middeldure huurwoningen (voor essen­ tiële werknemers, zoals leraren en politiemensen) en 35 vrije sector huurwoningen.

8.5

Duurzaamheid

De nieuwbouwwoningen in de Wildeman- en Blomwijckerbuurt worden aardgasvrij. Delen van de uitvoering voor het aardgasvrij maken van woningen liggen stil omdat onderhoud in bewoonde staat door corona niet mogelijk is. Voor de galerijflats onderzoeken we hoe de werkzaamheden voor het aardgasvrij maken gecombineerd kunnen worden. In 2019 heeft een meerderheid van de corporatiewoningen in de Wildeman-en Blomwijckerbuurt label C (24%). De woningen in deze buurten zijn in 2019 een stukje verduurzaamd met een afname in woningen met label F (4%) en D (4%) en een toename in woningen met label C (8%) en A (4%).

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

8. Wildeman- en Blomwijckerbuurt 8.6

Station Wildeman start in de oude Prof. Dr. H. Kraemerschool

In januari 2019 kwam het gebouw van de Prof. Dr. H. Kraemerschool leeg te staan. Dit was een unieke kans om er een multifunctioneel gebouw van te maken voor en door de buurt. Zo ontstond Station Wildeman, een initiatief dat tot stand gekomen is door een hechte samenwerking tussen ondernemers, buurtbewoners en betrokken ambtenaren Voor dat het zover was, werd er eerst een kerngroep gevormd, bestaande uit bewoners , ondernemers en mensen van de gemeente. Zij gingen met elkaar om de tafel om concrete plannen te maken. Toen het plan goedkeuring had van de gemeente, kreeg Stichting Samen Leven Samen Doen de opdracht om de kar te trekken. Eigen inrichting bepalen “In september 2020 ontvingen we de sleutel”, vertelt kwartiermaker Stascha Nelis van de gemeente. “Verschillende partijen uit de buurt konden gaan verhuizen. De eerste verdieping is speciaal voor jongeren. Zij mochten zelf de inrichting van hun

35

ruimte bepalen. Ook is er een verdieping voor het wijk- en servicewerk. En op de begane grond willen we buurtactiviteiten organiseren.” Aanvraag Europese subsidies In november diende de kerngroep enkele aan­ vragen in voor Europese subsidies. Stascha Nelis: “Het geld is nodig voor de verbouwing van het pand en voor de vestiging van een ondernemershub.” Trots op resultaat tot nu toe Ondanks de coronacrisis is Station Wildeman gestart met een bescheiden programmering. “We zijn er trots op dat het allemaal is gelukt en op wat we tot nu toe bereikt hebben”, zegt Stascha Nelis. “Dit traject kende een lange aanloop, het duurde even voor we op stoom kwamen.” Achteraf gezien vindt ze dat niet erg. “Het heeft ons de tijd gegeven om alle partners in de buurt goed te leren kennen. Dat is echt winst en nu gaan we op volle kracht verder.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Reimerswaalbuurt

9. Reimerswaalbuurt 9.1

Inleiding

De Reimerswaalbuurt ligt in OsdorpMidden-Noord in het vierkant Ookmeerweg, Baden Powellweg, het Botteskerkpark (met de stadsboerderij) en de Wildeman- en Blomwijckerbuurt. Bewoners worden nauw betrokken bij de verbeteringen in hun buurt. Samen maken we van de Reimerswaalbuurt een prettigere plek voor iedereen, onder ander door te investeren in een nieuw speelplein. Hierdoor kunnen bewoners makkelijker samenkomen op plekken om elkaar te ontmoeten.

9.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van de Reimerswaalbuurt zijn: Verbeteren van de (semi-)openbare ruimte en bewoners daarbij betrekken; ■ Creëren van ontmoetingsplekken en bevorderen sociale cohesie; ■ Investeren in basisvoorzieningen zodat dit leidt tot een ruim aanbod aan naschoolse activiteiten.

9.3

Initiatieven

In de Reimerswaalbuurt liggen veel kansen voor nieuwe verbeteringen. Aan de rand van de buurt staat Stadsboerderij Osdorp. Hieromheen liggen verschillende scholen, kinderdagverblijven, een verzorgingstehuis en sociale huurwoningen. Samen met woningbouwcorporaties stimuleert de stadsboerderij nieuwe en bestaande bewonersgroepen om zelf initiatieven te ontplooien. Daarbij kijken we naar wat belangrijk is voor de buurt zoals het opknappen van het groen, schoonhouden van de buurt en eenzaamheid onder bewoners verminderen. Hier hebben we het afgelopen jaar extra aandacht voor gehad. Bewoners vinden het onprettig om in straten te wonen met veel zwerfvuil. Daarom hebben we het afgelopen jaar in alle Osdorpse ontwikkelbuurten extra ingezet op het bevorderen van recycling, om iedereen bewust te maken van het belang van recycling en het terugdringen van zwerfvuil. We hebben nieuwe containeradoptanten aangetrokken en zijn gaan prikken in de buurt.

■

Ook hebben we in de Reimerswaalbuurt meer aandacht besteed aan jeugdwerk en het activeren van huishoudens met langdurige armoedeproblemen. We zetten vanuit de Sociale Basis in op extra naschoolse activiteiten, bijvoorbeeld in de stadsboerderij en op het Cruyff Court in het Botteskerkpark. Tegelijkertijd zijn we gestart met de vergroening van het speelplein van de Globe- en Johannesschool tot een fijne speelplek. Die is begin 2021 klaar. Verder zijn we begonnen met het opknappen van de openbare ruimte rond de Lucaskerk. Ouderen in de buurt hadden aangegeven graag een nieuwe ontmoetingsplek te willen. Daarom werken we aan een nieuwe plek met zitgelegenheid en groen, die naar verwachting begin 2021 gereed is.

36

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

9. Reimerswaalbuurt 9.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming Parallel aan deze buurtverbeteringen werken we aan plannen voor de middellange termijn. In 2020 is een tender uitgegeven voor 190 woningen, waarvan 120 middeldure huurwoningen en 70 vrije sectorwoningen. In de periode 2009-2012 zijn al 192 sociale huur- en 39 koopwoningen voor drie andere blokken in deze buurt gebouwd. De komende jaren starten we met de bouw van de twee getenderde huizenblokken met 190 woningen. Hier komt ook ruimte voor veel nieuwe voorzieningen aan de Osdorperban. Tegelijk renoveert Ymere een aantal blokken met woningen. Een deel is al gereed, de renovatie van de rest duurt tot medio 2021. De openbare ruimte rondom de renovatie- en nieuwbouwblokken wordt gefaseerd opnieuw inricht. Door de nieuwbouw verdwijnen er tijdelijke groen-, speel- en verblijfplekken in de buurt. In samenspraak met de bewoners komen die op andere plekken terug.

9.5

Duurzaamheid

Het aardgasvrij maken van 270 woningen in de Reimerswaalbuurt is in uitvoering en is naar verwachting medio 2021 gereed. De gerenoveerde woningen van Ymere worden energiezuinig en comfortabel voor de huurders. Op den duur zullen hun energielasten verminderen. In 2019 zijn de corporatiewoningen in de Reimerswaal­buurt erg duurzaam met een meerderheid van de woningen met label A (41%). In 2019 zijn de woningen dan ook flink verduurzaamd met een afname in woningen met label F (9%) en een toename in de woningen met label A (17%). Tegelijkertijd is er ook een lichte percentuele stijging van woningen met label G (3%).

37

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

9. Reimerswaalbuurt 9.6

De Stadsboerderij helpt bewoners van de Leo Polakflat met een eigen groene ontmoetingsplek

Een van de vier groenpunten in Nieuw-West is Stadsboerderij Osdorp. Hier kunnen bewoners terecht met al hun vragen of opmerkingen over het groen in de buurt. Zo hadden de bewoners van de Leo Polakflat aan de Ookmeerweg ook een vraag: of de Stadsboerderij wil meewerken aan het creëren van een prettige groene ontmoetingsplek voor de ingang van het complex? Die vraag kwam binnen via de gebiedsmakelaar van het stadsdeel en was niet moeilijk te beantwoorden vertelt Martin ten Brinke, coördinator van de Stadsboerderij. “Daar werken wij graag aan mee.” Kleine woningen zonder balkon Martin en Brinke kent de situatie daar. “In deze flat wonen veel oudere Osdorpers in kleine appartementen zonder balkon. Alleen binnen zijn gezamenlijke ruimtes. Een aantrekkelijke plek om samen lekker buiten in de zon te zitten, is er niet. Bewoners vertelden ons dat ze dat echt misten.” In overleg met bewoners Ook vergroenen is investeren in de buurt. Vanuit het budget van de Ontwikkelbuurtenaanpak was dan ook geld beschikbaar. De bewoners, de gebieds­

38

makelaar en de Stadsboerderij gingen met elkaar in gesprek. “Alles wat wij aanpakken, doen we in overleg met de bewoners”, vertelt Martin. “Dus vroegen we eerst: wat vind je van de buurt en waar heb je behoefte aan? Alle ideeën schreven we of tekenden we op een schoolbord. Daar rolde een ontwerp uit.” Planten, rozenstruiken en banken Het idee is om een ontmoetplek te creëren naast de ingang van het complex op een stuk grasveld. Martin en Brinke: “Op het groenvak komen vaste planten of een rozenstruik. Ook plaatsen we banken in een hoekopstelling. Die krijgen een houten zitting en leuningen zodat mensen houvast hebben bij het zitten en opstaan. Omdat het grasveld eigendom is van Woonzorg hebben we afgesproken dat de Stadsboerderij de plek aanlegt. Woonzorg doet het onderhoud met hulp van de bewoners zelf. Wij ondersteunen uiteraard met groenadvies.” Genieten van de bollen in bloei De schop is eind november de grond ingegaan. “Deze plek wordt nu ook echt van de bewoners”, zegt Martin en Brinke. “Als alles goed gaat, kunnen ze er komend voorjaar al van genieten. Dan zullen ze de eerste bollen in bloei zien staan.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

De Punt

10. De Punt 10.1 Inleiding

10.3 Initiatieven

De Punt ligt aan de rand van stadsdeel Nieuw-West tussen De Aker en OsdorpMidden. Deze buurt, gebouwd in de jaren zestig en zeventig, is onderdeel van de tuinstad Osdorp. Aan het Dijkgraafplein, midden in De Punt, staande bekende ‘hangbrugmaisonettes’ van architect J.P. Kloos. Dit bijzondere flatgebouw met hangbruggen als loopbruggen is een gemeentelijk monument. De buurt heeft behoefte aan een prettigere openbare ruimte, met name op het centrale Dijkgraaf­ plein. Hier doen we samen wat aan.

Net als in de andere ontwikkelbuurten in Osdorp werken we samen met bewoners aan het terug­ dringen van zwerfvuil en het bijgeplaatste afval in de buurt. Een bewoner zei: “Wij als gezamenlijke Amsterdammers zijn de enigen die dit probleem kunnen veranderen.” In 2020 zijn we de wijk ingetrokken om met verschillende bewoners te praten over mogelijke oplossingen. Bewoners zijn gaan prikken en er is veel contact met de onder­nemers rond het Dijkgraafplein.

10.2 Prioriteiten De prioriteiten van de aanpak van De Punt zijn: ■ Herontwikkelen van het Dijkgraafplein met behulp van samenhangende ingrepen vanuit het gebied zelf; ■ Verbeteren van de gezondheid van buurtbewoners, onder andere door de (speel)voorzieningen te vernieuwen; ■ Versterken van (het gevoel van) veiligheid en de sociale cohesie.

Er is behoefte aan een nieuwe buurtontmoetings­ ruimte in De Punt. Afgelopen jaar zijn we samen met Ymere begonnen met de realisatie van een nieuwe buurtkamer. Bewoners gaven ook aan behoefte te hebben aan inbraakpreventie om het aantal inbraakpogingen terug te dringen. In samenwerking met Ymere zijn we in het najaar gestart met het aanbrengen van beveiligingsmiddelen bij woningen. We werken aan een betere uitstraling van het Dijkgraafplein. Met input van bewoners hebben we afgelopen jaar een ontwerp gemaakt. In 2021 gaan we aan de slag met de vergroening van het plein. Ook knappen we de speelplekken op. We zijn gestart met de voorbereidingen voor het opknappen van het speelplein bij de De Jongschool. Dit plein wordt veel door de buurt gebruikt. Ook pakken we op nadrukkelijk verzoek van bewoners een speeltuin aan bij de complexen aan Langswater. We werken aan het vergroten van de betrokkenheid van bewoners bij hun eigen buurt. Het afgelopen jaar hebben jonge kunstenaars uit Nieuw-West basisschoolkinderen begeleid met het schilderen van hun

39

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

10. De Punt verhalen over de buurt op vlaggen. Een jonge kunstenaar maakt met de buurt een kunstwerk vanuit de diversiteit aan culturen in de wijk. Ook zijn samen met bewoners pinguïns van gerecycled afval ­gemaakt.

10.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming

10.5 Duurzaamheid De gesprekken voor aardgasvrij zijn in deze buurt nog niet begonnen. In 2019 had de meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurten label D (24%). De corporatiewoningen in de Punt zijn in 2019 iets verduurzaamd met een afname in woningen met label F(7%).

We werken op verschillende plekken in De Punt aan de vernieuwing van de buurt. Op dit moment is er een stedenbouwkundig plan in de maak voor twee kavels aan het Dijkgraafplein. Het doel is om de leefbaarheid in de buurt te verbeteren. Dit plan moet in 2021 zijn afgerond om daarna bestuurlijk vastgesteld te worden. Daarnaast start Ymere dit jaar met de planvorming voor vernieuwbouw (ingrijpende renovatie) van de drie nog bestaande oude flats aan de Ingelanderweg. De planning voor de start is eind 2022 (onder voorbehoud omgevingsvergunning). De oplevering van het gebouw en de inrichting van de openbare ruimte volgen dan in 2024.

40

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

10. De Punt 10.6 Aangepast schoolplein voor speciaal onderwijs en buurtkinderen profiteren mee De Mr. De Jongschool geeft speciaal onderwijs aan zeer moeilijk opvoedbare kinderen. Er is veel aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind en het leren omgaan met emoties. De school heeft al lange tijd de wens om het schoolplein beter af te stemmen op wat deze kinderen nodig hebben, maar ook om er buurtkinderen veilig en prettig te kunnen laten spelen. Het plein aanpassen met een ander soort aanbod dan de standaard speelmogelijkheden, kan alleen in nauwe samenwerking met de school. Daarom werd gymdocent Maarten Groot betrokken bij de plannen voor het nieuwe schoolplein. “Het is belangrijk om met de wensen van deze bijzondere leerlingen rekening te houden”, vertelt hij. “Het nieuwe plein moet onze kinderen zoveel mogelijk uitdagen om te bewegen zonder dat ze overprikkeld raken.” Herkenbare structuur en materialen Daarom is structuur op het plein belangrijk, maar ook het gebruik van herkenbare materialen. Maarten Groot: “Zo is meteen duidelijk voor de

41

kinderen wat ze op een bepaald stukje schoolplein kunnen doen. Op kunstgras kun je bijvoorbeeld tikspelletjes doen of balspelen. Een stukje asfalt? Daar kun je met je step terecht. Duidelijkheid is voor iedereen fijn, maar voor onze leerlingen des te meer. We hebben ook overwogen om een groenzone aan te leggen. Maar dat is eigenlijk niet haalbaar want te veel struiken en bosjes kan te spannend zijn voor deze leerlingen omdat het ze weer veel prikkels bezorgt.” Een nieuw plein in 2021? Het is nog onduidelijk wanneer de eerste schop de grond in gaat. “Wij hebben gevraagd om de werkzaamheden zoveel mogelijk in de schoolvakanties te laten plaatsvinden”, aldus Maarten Groot. “Want die veroorzaken ook onnodige overlast voor onze leerlingen. We hopen dat de goede elementen van het bestaande plein blijven bestaan met mooie speeltoestellen waarop kinderen kunnen balanceren. De trampolines zijn erg in trek. En ook de buurtkinderen vinden deze speelvoorzieningen leuk. Wensen zijn er genoeg dus we hebben veel ideeën ingediend.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Zuidoost

E-/G-buurt Noord

11. E-/G-buurt Noord 11.1 Inleiding De E-/G-buurt Noord bestaat uit de E-buurt Oost, de G-buurt Noord en winkelcentrum Ganzenpoort. Bewoners hebben te maken met een aantal hardnekkige problemen, zoals gebrekkige voorzieningen en kansenongelijkheid, een lage staat en waardering van de woningen, en een slechte sociaaleconomische positie en gezondheid van bewoners. De belofte om deze buurt te verbeteren, stamt van voor de vorige crisis in 2008. Daarom ondernemen we nu concrete stappen om deze belofte in te lossen. In 2020 hebben we een intentieovereenkomst afgesloten met Rochdale om de opgave in de buurt vanuit meerdere hoeken aan te pakken.

Parallel en deels vooruitlopend op die lange termijnplannen maakt de Ontwikkelbuurtenaanpak het ons mogelijk om een reeks initiatieven te financieren die de economische en sociale zelfstandigheid van bewoners en de kansengelijkheid van jonge bewoners versterken. Een van die initiatieven in het afgelopen jaar hielp het sociaal isolement te doorbreken bij alleenstaande ouders (merendeels vrouwen) in de flats Gravestein en Geldershoofd. Na een onder­ breking vanwege de coronamaatregelen streven we ernaar om dit initiatief, als het kan, weer op te starten.

11.2 Prioriteiten

Andere initiatieven die de zelfstandigheid en sociale cohesie in de buurt willen vergroten zijn een Bike Pitstop in 2020, een initiatief van een buurtbewoner voor een fietsreparatie- en ontmoetingsplaats in samenwerking met Rochdale (zie kader), en een sociëteitsgebouw voor een groep mannen uit de buurt die een plek voor ontmoeting en zelfontplooiing missen. Dit tijdelijke gebouw komt medio 2021 tegenover de flat Geldershoofd. Mogelijk volgt later een permanent onderkomen. We voeren intensief overleg met de mannen over de programmering en het beheer.

De prioriteiten van de aanpak van de E-/G-buurt Noord zijn: ■ Toegankelijke basisvoorzieningen en een goede aansluiting bij behoeften van bewoners; ■ Kansengelijkheid voor de jeugd; ■ Verbetering van winkelcentrum Ganzenpoort.

Meerdere factoren dragen eraan bij dat de doorstroom van basisschoolkinderen in de G-buurt Noord naar havo/vwo het laagst is van heel Amsterdam. Extra, gerichte leerondersteuningsactiviteiten vanuit de Ontwikkelbuurtenaanpak moeten de doorstroom ophogen naar het stedelijk gemiddelde.

11.3 Initiatieven Via twee sporen pakken we de hardnekkigste problemen structureel aan: met een sociale integrale aanpak en met structurele ingrepen van de gebiedsontwikkeling. Die lichten we in paragraaf 11.4 verder toe. 42

Ook buiten- en voorschoolse activiteiten versterken de talenten en kansen van de jeugd uit G-buurt Noord. In 2020 heeft welzijnsorganisatie Swazoom samen met lokale jongeren een platform opgezet om ze te helpen hun eigen wensen en behoeften duidelijk te maken aan sociale partners en de gemeente. Door corona is dit project voorlopig on hold gezet. Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

11. E-/G-buurt Noord Ook waren in november de eerste gesprekken met kinderdagverblijven in de buurt voor een project dat bij kinderen van 3 tot 6 jaar een succesvolle speel- en werkhouding stimuleert.

vanuit de Sociale Basis, samen met scholen onderwijsondersteuning op maat te bieden. Dit wordt in 2021 voortgezet en als het financieel haalbaar blijkt uitgebreid.

Niet alleen de sociaaleconomische kracht maar ook de openbare ruimte van de E-/G-buurt Noord wordt versterkt. De binnentuin tussen de flats Geldershoofd en Gravestein bood weinig zitgelegenheid en werd weinig gebruikt. Daarom is samen met bewoners in 2019 een ontwerp gemaakt. Het resultaat is dat er nu een tuin ligt met meer zitjes en aantrekkelijke en bovendien eetbare planten. De opgeknapte tuin nodigt uit tot meer sport, spel, ontmoeting en verblijf.

Daarnaast biedt de gebiedsontwikkeling veel kansen om de buurt structureel te verbeteren. De E-buurt Oost is een woningbouwlocatie tussen de E-buurt en G-buurt Noord. In tegenstelling tot de G-buurt Noord, waar de waardering van de woning en woonomgeving tot een van de laagste van Amsterdam behoort, waarderen bewoners in de E-buurt hun omgeving bovengemiddeld goed. Daarom heeft de gebiedsontwikkeling hier als doel dat de hele E-/Gbuurt Noord over tien jaar bovengemiddeld goed wordt gewaardeerd.

Een van de bruisende plekken in de buurt is Lola Buitenpost, een omgetoverde crèche die nu ontmoetingsplaats is voor onder andere lokale zzp’ers en een thuis biedt aan radiostation Mart en restaurant Elixer. Om deze plek ook aantrekkelijker te maken voor bewoners die zich een horeca-uitje vaak niet kunnen veroorloven, is de directe omgeving flink opgeknapt met speeltoestellen, bloembakken en bankjes gemaakt van gerecycled materiaal.

Om dat te realiseren, is de G-buurt Noord eind 2019 toegevoegd aan het Investeringsbesluit E-buurt Oost. In 2020 heeft de gemeente samen met Rochdale een intentieovereenkomst vastgesteld voor renovatie van de flats Geldershoofd en Gravestein en voor herhuisvesting in de aardgasvrije en energielabel A-nieuwbouw van de E-buurt.

11.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming Een cruciaal speerpunt voor de E-/G-buurt Noord is het aanpakken van de grote sociaaleconomische achterstanden in de G-buurt Noord. Daarom heeft de gemeente in 2020 veel geïnvesteerd in de ‘sociale integrale aanpak’, samen met zorgprofessionals en Rochdale. Deze samenwerking moet substantieel bijdragen aan de hardnekkigste problemen waarmee bewoners in deze buurt te maken hebben. De sociale integrale aanpak is enerzijds gericht op een toegankelijk voorzieningenaanbod. We constateren dat bewoners in deze buurt het aanbod van de gemeente niet goed weten te vinden, ook al hebben ze de hulp wel nodig. Daarom werken we nu samen met partijen in de buurt om achter iedere voordeur met bewoners te achterhalen hoe zij op maat ondersteuning kunnen krijgen om zelfredzamer te worden. De voorbereiding hiervan is in 2020 begonnen. In januari 2021 gaat de aanpak definitief van start. Ander­zijds wil de gemeente gelijke kansen voor ieder kind. Door de coronacrisis zijn veel kinderen die al in een moeilijke thuissituatie opgroeiden nog verder op achterstand geraakt. Daarom werken we eraan om, deels vanuit de Ontwikkelbuurtenaanpak en deels 43

In 2021 werken we verder aan het afronden van de ontwikkelstrategie voor E-/G-buurt Noord. De ontwikkelstrategie beschrijft de toekomstvisie voor de E-/G-buurt Noord en wat dit betekent voor de (her-) inrichting van openbare ruimte, voorzieningen en plinten. Na vaststelling van de ontwikkelstrategie in het eerste kwartaal van 2021 start de uitvoering van de eerste projecten. De projecten worden vormgegeven in samenwerking met stakeholders en toekomstige gebruikers. In de intentieovereenkomst tussen de gemeente en Rochdale is afgesproken dat Rochdale de flats (960 woningen) hoogwaardig gaat renoveren. Het uitgangspunt daarbij is dat bewoners in hun buurt kunnen blijven wonen. Toch zullen sommige bewoners hun woning permanent of tijdelijk moeten verlaten voor een huis in de E-buurt of K-buurt. Een deel van de woningen wordt getransformeerd naar een ander segment (hoger segment sociale huur, goedkope koop of middensegment huur of koop). Daarnaast bouwt Rochdale sociale huurwoningen in de E-buurt en K-buurt die beschikbaar worden gesteld voor herhuisvesting. De eerste woningen worden in het eerste kwartaal van 2022 in aanbouw genomen (in Nieuw Echtenstein). De gefaseerde renovatie van de flats Geldershoofd en Gravestein start in 2023.

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

11. E-/G-buurt Noord 11.5 Duurzaamheid De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurt hadden in 2019 label C (44%). In 2019 zijn er nog geen significante stappen gemaakt in het verbeteren van de energielabels.

11.6 Bewoner biedt gratis fietsreparaties en kennis aan in zijn Bikepitstop De buurt rond de flat Gravestein een bijzondere voorziening rijker: een Bikepitstop. Hier kunnen bewoners met een smalle beurs hun fiets laten repareren. De initiatiefnemer is een bewoner die wil helpen maar ook graag zijn kennis overdraagt aan geïnteresseerde buurtbewoners.

nemer mag het nu draaien met behoud van uit­ kering. Dat hebben we met zijn klantmanager van WPI geregeld. Zo is het een werkervaringsplek waarbij hij feitelijk in dienst is van zichzelf. Het project duurt voorlopig een jaar. Halverwege kijken we hoe het gaat met de Bikepitstop en of het nog steeds succesvol is.”

Het idee van de bewoner viel in goede aarde bij de gemeente. “Wij vonden het een heel goed idee en hebben hem geholpen bij het aanvragen van een kleine subsidie vanuit de Ontwikkelbuurtenaanpak”, vertelt Kenneth Brammerloo van het stadsdeel. “Ook Rochdale was zo enthousiast dat zij een ruimte beneden in flat Gravestein ter beschikking stelden. Hulp bij papierwerk In administratie bleek de initiatiefnemer minder goed thuis. Daarom is er via Venzo een vrijwilliger gevraagd om hem te helpen met het papierwerk. “De Bikepitstop liep vanaf de eerste dag heel goed”, vertelt Kenneth. “Ik heb meegemaakt dat er een wachtrij voor de deur stond.” Betalen mag maar hoeft niet Als mensen geld hebben kunnen ze betalen voor de reparatie. “Maar dat hoeft niet”, zegt Kenneth. “Je mag geven wat je kunt missen. Alles wat de bewoner verdient, gaat terug in het project. Om gereedschap te kopen bijvoorbeeld. Of koffie en thee. Alle klanten die wachten tot hun fiets klaar is, krijgen iets te drinken aangeboden. Dit kan nog een leuke ontmoetingsplek worden. De Bikepitstop is als project erg laagdrempelig en kent weinig rompslomp. Het voegt echt veel toe aan de buurt.” Leerwerktraject? Het stadsdeel onderzoekt of het project een leerwerktraject kan worden. Kenneth: “De initiatief-

44

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Zuidoost

K-buurt

12. K-buurt 12.1 Inleiding

12.3 Initiatieven

De K-buurt ligt in het oosten van de Bijlmer rondom metrostation Kraaiennest. Aan de randen van de buurt liggen de Gooiseweg, de Gaasperdammerweg, het groen van de Bijlmerweide en de G-buurt. De afgelopen jaren werken we hier met bewonersintensief samen aan de verbetering van de buurt. Bewoners hebben niet alleen de plannen ingediend, ze werken ook mee aan de uitwerking ervan.

We geven jongeren in de K-buurt een stem en zeggenschap over hun buurt. Naast de atletiekbaan komt daarom een gloednieuw tijdelijk jongerencentrum. Het bijzondere is dat jongeren hier zelf onder begeleiding activiteiten en dagbesteding gaan organiseren. Hiermee doen zij mooie nieuwe ervaringen op en ontwikkelen zij allerlei vaardigheden. Ook hebben we samen met jongeren in de buurt een platform opgezet waarmee zij hun stem in de buurt kenbaar kunnen maken.

12.2 Prioriteiten De prioriteiten van de aanpak van de K-buurt zijn: ■ Terugdringen van schoolverlaters. Veel jongeren verlaten school zonder startkwalificatie en daardoor is er een groot risico op doorstroom richting de criminaliteit; ■ Verminderen van eenzaamheid onder ouderen, alleenstaanden en eenoudergezinnen; ■ Verbeteren van verloederde en verouderde plekken in de openbare ruimte.

De openbare ruimte in de K-buurt is op veel plekken toe aan verbetering. Op initiatief van buurtplatform Hart voor de K-buurt hebben bewoners een lijst met 71 (kleinere en grotere) projecten samengesteld om dit aan te pakken. Een deel van de projecten heeft de gemeente al in 2019 uitgevoerd, de rest gebeurt in 2020 (en het eerste deel van 2021). Die talloze initiatieven in de openbare ruimte moeten van de K-buurt een nog prettigere plek maken waar bewoners elkaar ontmoeten en kunnen verblijven. Hun wens staat daarbij voorop. Jongeren uit de buurt voetbalden bijvoorbeeld vaak op het veldje bij de wijk Kantershof. Daarom is besloten hier een nieuw, permanent veldje aan te leggen. Op andere plekken zijn bankjes en prullenbakken geplaatst, vooral op verzoek van oudere bewoners. De initiatieven van Hart voor de K-buurt spelen ook in op zorgen in de wijk. Bewoners merkten op dat een bepaalde wegoversteek gevaarlijk was. Daarom is daar een zebrapad aangelegd. Ook is op een stoep een regenboogpad aangebracht voor meer bewustwording over de lhbtiq+-gemeenschap. Een andere bron van zorg in de buurt was het grofvuil. Door

45

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

12. K-buurt aanpassing van de grofvuillocaties waait het vuil nu minder snel weg en is het voor iedereen duidelijker waar ze het vuil moeten plaatsen. Tot slot is het afgelopen jaar een onderzoek gestart naar de sportbehoefte van stadspashouders in de buurt en worden laagdrempelige participatie-activiteiten opgezet voor bewoners die te maken hebben met eenzaamheid en armoede. En sinds medio 2020 verrijst er een voedselbos: een sociaal groenbeheerproject met en door gemotiveerde bewoners, lokale tuiniersgroepen en andere professionals die het bos zelf in beheer hebben. Zij worden ondersteund met een bijdrage uit de groengelden. Het doel is om een samenhangend ecosysteem te creëren dat zorgt voor biodiversiteit, natuurbeleving en sociale interactie op verschillende plekken in de K-buurt.

12.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming Plannen maken samen met bewoners staat in de ontwikkelbuurten voorop. In de K-buurt wordt aan beide zijden van de Karspeldreef een oud stedenbouwkundig plan herzien. Het gaat over de ontwikkeling van een plan waar600 tot 900 woningen met voorzieningen onder vallen, een nieuw economisch programma en de aanpak van de openbare ruimte. Het plein naast metrostation Kraaiennest met de speeltuin erachter is samen met winkelcentrum de Kameleon het centrum van de buurt. Als experiment maken bewoners en ambtenaren het plan in samenspraak. Het buurtplatform Hart voor de K-buurt werkt hierbij met de gemeente samen. Met vernieuwende middelen betrekken zij groepen bewoners die nu vaak niet gehoord worden bij de ontwikkeling van de buurt.

plek rond het plein om het te verlevendigen. We denken aan het plaatsen van zeecontainers waar zij zich kunnen vestigen. Ook werken we op de korte termijn aan een nieuwe oefenruimte voor dé trots van de Bijlmer: de verschillende drumbands.

12.5 Duurzaamheid Bij de plannen voor de K-buurt kijken Hart voor de K-buurt en de gemeente gericht naar de manier waarop de ambities met betrekking tot de energietransitie gekoppeld kunnen worden aan de forse ingreep. Ook hierbij zitten de bewoners prominent aan tafel. Samen met Hart voor de K-Buurt en Stichting !WOON hebben we in het vierde kwartaal van 2020 een participatieronde per deelgebied georganiseerd. Daarin is gesproken over het voornemen om de K-buurt aardgasvrij te maken en de verschillende technische mogelijkheden die hiervoor zijn. In de eerste helft van 2021 doorlopen we met de bewoners de haalbaarheidsfase voor delen van de K-buurt om te bepalen wat de voorkeursoplossing is. De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurt hadden in 2019 label D (17%). In 2019 zijn er nog geen significante percentuele stappen gemaakt in het verbeteren van de energielabels.

De bewoners zitten dus aan het stuur, de ambtenaren faciliteren. De samenwerking is openbaar en toegankelijk. De bijeenkomsten worden opgenomen en zijn voor iedereen terug te zien. Samen bespreken we allerlei belangrijke onderwerpen voor de buurt. Wat moet de buurt worden? Wat moet behouden blijven? Was mist men? Hoe kan je bouwen voor de buurt? Hoe voorkom je overmatige gentrificatie? De plannen voor woningbouw en voorzieningen zijn voor de middellange termijn. In de tussentijd werken we aan andere initiatieven die de buurt ten goede komen. Vooruitlopend op de gebiedsontwikkeling, krijgen startende lokale ondernemers een betaalbare 46

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

12. K-buurt 12.6 K-Buurt: Nieuw jongerencentrum focust op talentontwikkeling en positieve toekomst Er komen vier nieuwe jongerencentra in Zuidoost, maakte wethouder Simone Kukenheim onlangs bekend. Swazoom Welzijn, een organisatie die zich inzet voor gelijke kansen voor kinderen en jongeren in het stadsdeel, heeft zich er hard voor ingespannen om de komst van de jongerencentra mogelijk te maken. Samen met de jongeren, maar ook de omwonenden, informele buurtnetwerken, professionele organisaties en de gemeente, geven ze nu het eerste centrum vorm. De oplevering staat gepland rond de zomer.

specialisten ingehuurd maar praten we met de jongeren praten om te horen welke activiteiten zij hier willen doen. Hun behoefte bepaalt voor een groot deel hoe het er uit gaat zien. Het opzetten van de jeugdcentra is een prachtig voorbeeld van samenwerking tussen jongeren, bewoners, de gemeente en allerlei andere partijen”. Onlangs is ook een convenant opgesteld tussen de jongeren, verenigd in een groep jeugdlobbyisten, Swazoom Welzijn en het stadsdeel om hun goede samen­ werking ook in de toekomst vast te leggen.

Voorbeeld van samenwerking “Het is heel raar, maar Zuidoost heeft nu nog géén specifieke jongerencentra”, vertelt Raoul White van Swazoom Welzijn. “Terwijl er in Zuidoost juist een hele hoge populatie jongeren is.” Swazoom Welzijn gaat het beheer en de exploitatie doen van de centra en houdt zich ook bezig met de ontwikkeling van dit eerste pand, dat in de K-buurt komt en een tijdelijk karakter heeft, ter overbrugging naar de permanente centra die later komen. De ontwikkeling doen ze samen met bewoners en verschillende projectleiders en bestuurders van het stadsdeel. Er is een intensief participatie traject geweest met de jongeren, kinderen uit de buurt en bewoners bij het maken van de plannen. Raoul: “Dit tijdelijke pand wordt gemaakt uit bouwcontainers. Om het er goed uit te laten zien en helemaal te laten voldoen aan de wensen van de jongeren die deze plek gaan gebruiken hebben we niet alleen bouwkundig

Werken aan toekomstdromen Het tijdelijke jeugdcentrum krijgt onder andere een ruimte om te leren debatteren, ondernemen en om verschillende workshops te volgen, maar ook een aangebouwd stuk dat als oefenruimte dient voor de drumband. “Het wordt een jeugdvoorziening voor ongeboren baby’s en zwangere moeders tot jongvolwassenen van 27 jaar”, zegt Raoul. “Gericht op talentontwikkeling en het verbeteren van toekomstperspectief. We focussen niet alleen op de probleemstatus van de jongeren. We werken juist aan het creëren en verwezenlijken van toekomst­ dromen. Hier kunnen jongeren straks werken aan toekomstig burgemeester van Amsterdam worden. Of directeur van een grote bank, chirurg of de CEO van je eigen succesvolle onderneming. Wij willen aanjager én verbindende factor hierin zijn en dat is heel mooi om te doen!”