1. Raadsrapportage Ontwikkelbuurten 2020.pdf

Ontwikkelbuurten 2020 Zo staat het met de 32 ontwikkelbuurten in Amsterdam

Ontwikkelbuurten 2020 Voor u ligt de jaarrapportage 2020 van de aanpak in de 32 ontwikkelbuurten in onze stad. Alle 32 ontwikkelbuurten komen in deze rapportage aan bod. In stadsdeel Nieuw-West zijn de 19 ontwikkelbuurten geclusterd in 10 rapportages. In het voorwoord en de inleiding gaan we in op de actuele stand van zaken in de ontwikkel­ buurten en lichten we een aantal gezamenlijke, overkoepelende keuzes en inspanningen toe. Na de inleiding staat per buurt een overzicht van de inspanningen die de gemeente en haar partners in 2020 hebben gedaan. Ook brengen we de belangrijkste doelstelling voor de desbetreffende buurt in beeld en wordt duidelijk welke inspanningen hieraan bijdragen. Per buurt zetten we een project van het afgelopen jaar in de schijnwerpers en geven we inzicht in initiatieven voor de verduurzaming van woningen. Hoewel de rapportage gericht is op 2020 biedt deze ook een doorkijk naar de aanpak voor 2021.

Inhoud 3 Voorwoord 4 Inleiding 9  Besteding incidentele middelen 2020 Nieuw-West 12 Slotermeer Noordoost 15 Couperus- en Dichtersbuurt en de Noordoever Sloterplas 18 Slotermeer Noordwest 21 Confuciuspleinbuurt 24 Lodewijk van Deysselbuurt 27 Geuzenveld 30 Jacob Geelbuurt 33 Wildeman- en Blomwijckerbuurt 36 Reimerswaalbuurt 39 De Punt Zuidoost 42 E-/G-buurt Noord 45 K-buurt 48 Venserpolder 51 H-buurt 54 Holendrecht 57 Reigersbos Noord 60 IJplein-Vogelbuurt 63 Volewijck 66 De Kleine Wereld 69 Waterlandpleinbuurt 72 Banne Noord 75 Banne Zuid 78 Molenwijk Bijlagen 81 Bijlage 1: Duurzaamheid van de woningen 82 Bijlage 2: Financiën: terugblik en vooruitblik 84  Bijlage 3: Stand van zaken plaberum ­ontwikkelbuurten

Het vernieuwde Stangenpark in Holendrecht. Foto: Brian Juan Pedro 2

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Voorwoord

Ontwikkelbuurten 2020

Geachte leden van de gemeenteraad, De afgelopen periode zijn wij als stad voor grote uitdagingen gesteld. De gevolgen van de coronacrisis in de Amsterdamse ontwikkelbuurten zijn groot. Amsterdammers die al een kwetsbare uitgangspositie hadden, zijn hard getroffen. We hebben lange rijen gezien voor de voedselbanken, mensen die hun baan verloren of zich eenzaam voelen. Maar ook kinderen die op zichzelf aangewezen waren in de periode waarin zij thuisonderwijs volgden. Deze signalen maken des te meer duidelijk hoe belangrijk de Ontwikkelbuurtenaanpak is die wij als college in 2017 zijn gestart. Gelukkig hebben we ook heel veel hartverwarmende solidariteitsinitiatieven van Amsterdammers gezien. Denk aan bewoners van Zuidoost die vlak na de eerste lockdown in het voorjaar van 2020 voedsel­ pakketten van het leger uitdeelden. Op andere plekken in de ontwikkelbuurten konden projecten die al waren begonnen niet op dezelfde manier doorgaan, maar werden creatieve manieren gevonden om kwetsbare bewoners extra te ondersteunen. Het buurttheater van Frascati in de Lodewijk van Deysselbuurt begon voedselpakketten uit te delen, de buurtkeuken in Holendrecht organiseerde zo veel mogelijk coronaproof afhaalmomenten en digitale bijeenkomsten om toch mogelijkheden voor ontmoeting en samenzijn te creëren.

Betrokkenen bij Station Wildeman in de Wildeman-

Om het belang van aandacht voor deze kwetsbare buurten kracht bij te zetten heeft burgemeester Halsema op 16 juni 2020 met een aantal collega-­ burgemeesters een manifest aangeboden aan de ministers van Binnenlandse Zaken, Onderwijs en Volksgezondheid. Hierin pleiten zij voor een sociaal offensief in wijken die het sinds de coronacrisis extra hard nodig hebben. Amsterdam heeft naar aanleiding van deze ontwikkelingen extra geïnvesteerd in de meest kwetsbare delen van de stad. Vanuit het kabinet is ingezet op een versnelling en doorbraken op thema’s als schulden, werkloosheid, wonen en multi-probleemhuishoudens. Dit zal met voorrang gebeuren in 16 stedelijke vernieuwingsgebieden waaronder de stadsdelen Nieuw-West en Zuidoost. Tevens zetten we extra in op het thema werkgelegenheid met als doel de kansen van bewoners op werk te vergroten. Deze opgave wordt in samenhang met de Ontwikkelbuurtenaanpak opgepakt en uitgevoerd. 2020 was een bijzonder jaar waarin wij bij het reali­ seren van onze ambities voor uitdagingen zijn komen te staan. Sommige projecten zijn tijdelijk on hold gezet vanwege obstakels in het proces van partici­ patie en democratisering. Of het bereiken van bewoners in lokale buurtgerichte voorzieningen werd door de quarantainemaatregelen bemoeilijkt. Voor het overgrote deel zijn nieuwe en creatieve manieren van werken ontwikkeld.

Ondanks dat dit tijd heeft gekost, zijn het afgelopen jaar veel ambities omgezet in resultaten.

Blomwijckerbuurt brengen thuis soep langs in coronatijd.

In deze rapportage nemen we u per buurt mee in de opbrengsten van de Ontwikkelbuurtenaanpak in 2020. Laurens Ivens, wethouder ontwikkelbuurten Simone Kukenheim, coördinerend wethouder voor de sociale portefeuilles in de ontwikkelbuurten Erna Berends, portefeuillehouder ontwikkelbuurten stadsdeel Noord Dirk de Jager, portefeuillehouder ontwikkelbuurten Stadsdeel Zuidoost Ronald Mauer, portefeuillehouder ontwikkelbuurten stadsdeel Nieuw-West

3

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Inleiding

Ontwikkelbuurten 2020 Start sport- en speelplekken

Samen met bewoners werken aan de verbetering van buurten: in 2020 was dit belangrijker dan ooit. Helaas zijn er buurten in Amsterdam waar het op bepaalde terreinen minder goed gaat dan in de rest van de stad. Met de Ontwikkelbuurtenaanpak investeren we daarom gericht in dat wat een buurt nodig heeft, zowel vanuit de extra – als de reguliere middelen. Vanaf 2016 en na de bestuursopdracht van 2017 hebben we deze aanpak in de steigers gezet. In de daarop volgende jaren konden bewoners steeds meer van de grote en kleine verbeteringen in hun buurten zien en merken. Dit jaar is de aanpak met volle kracht op stoom gekomen. Met deze verbeteringen werken we aan de 5 doel­ stellingen voor de Ontwikkelbuurten:

32

8 Start sport- en speelplekken 2019

2020

7

7

Start buurtplekken (zoals buurtkamers)

1. Verbetering van de kwaliteit van woningen, woonomgeving en gebouwde voorzieningen 2. Verbetering van de leefbaarheid 3. Verbetering van de sociale en sociaaleconomische positie van de buurt en zijn bewoners 4. Koppeling van stedelijke ontwikkelingsgebieden aan strategische buurtontwikkeling door verbindingen aan te gaan met omliggende buurten 5. Verbetering van de energetische kwaliteit (duurzaamheid) van de woningen

Start buurtplekken (zoals buurtkamers)

De Ontwikkelbuurtenaanpak loopt inmiddels gelijk op met een aantal andere aanpakken in de stad. In januari 2021 heeft het college ingestemd met de ambities van het Masterplan Zuidoost. Met dit plan zet een samenwerkingsverband van het Rijk, de politie, woningcorporaties, scholen, bedrijven en bewoners in op een veilig, dynamisch, divers, sterk en zelfbewust Zuidoost waar het fijn is om te wonen en werken. Voor NieuwWest heeft het college in december 2020 ingestemd met het – samen met partners - ontwikkelen van een Masterplan Nieuw-West. Bij het uitwerken van de initiatieven vanuit de Ontwikkelbuurtenaanpak wordt gelijk opgetrokken met het ontwikkelen en uitwerken van de masterplannen voor Zuidoost en Nieuw-West. Buurtkamers en talenthuizen, grondig vernieuwde speeltuinen en schoolpleinen, extra investeringen in jeugdwerk en studiezalen, meer groen in de buurten: de komende pagina’s nemen we u mee langs de resultaten in de 32 Ontwikkelbuurten in 2020. Met dank aan de inzet van talloze bewoners, partners en collega’s hebben we veel verbeterd. 4

2019

2020

Bewoners weten wat er in hun buurt moet veranderen Er spelen soms vergelijkbare uitdagingen in meerdere buurten, tegelijkertijd is geen enkele buurt hetzelfde. Bewoners weten wat er in hun buurt moet veranderen. De projecten in de ontwikkelbuurten zijn daarom in nauwe samenwerking met de buurt tot stand gekomen. Een bewoner die meewerkt aan de vernieuwing van Plein ’40-’45 in Nieuw-West zei daarover: “Als bewoners, ondernemers en als gemeente hebben we ons verenigd. Samen gaan we voor de vernieuwing van het plein en de buurt. Toen ik er net als bewoner bij betrokken raakte, ging het vooral over stenen. Nu we wat verder zijn met elkaar, gaat het vooral ook over mensen. Investeren in bewoners. Samen bouwen aan een netwerk, ieder vanuit zijn eigen invalshoek.” Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Inleiding

De werkbrigade in actie

Met de projecten van de Ontwikkelbuurtenaanpak spelen we in op dat wat een buurt echt nodig heeft. Dat kunnen, zoals gezegd, buurtkamers zijn: toe­ gankelijke en laagdrempelige plekken waar bewoners elkaar ontmoeten en samen activiteiten ondernemen. Zo runt een groep bewoners sinds 2020 het JaComenius-buurthuis ten noorden van de Jacob Geelbuurt in Nieuw-West. Van hieruit worden verschillende activiteiten georganiseerd voor en door de buurt: taallessen, bijlessen en andere buurtactiviteiten.1 Ook in andere buurten zetten we dergelijke buurtkamers of talentenhuizen op, zoals in Reigersbos, de K-buurt, Waterlandpleinbuurt en Molenwijk. Deze plekken maken het mogelijk om talent te ontwikkelen en de buurt nieuwe positieve energie in te blazen. Op sommige plekken geven we ongebruikte locaties een nieuwe bestemming. Zo kwam in januari 2019 het gebouw van de Prof. Dr. H. Kraemerschool in de Wildemanbuurt leeg te staan, een unieke kans om er een multifunctioneel gebouw van te maken voor en door de buurt. Voordat het zover was, werd er eerst een kerngroep gevormd met bewoners, ondernemers en de gemeente. De eerste verdieping van het

1

5

Alle activiteiten in de Ontwikkelbuurten werden in 2020 uitgevoerd volgens de coronarichtlijnen van het RIVM.

gebouw is nu speciaal voor jongeren. Zij mochten zelf de inrichting van hun ruimte bepalen. Ook is er een verdieping voor het wijk- en servicewerk en op de begane grond willen we buurtactiviteiten organiseren. Ondanks corona is Station Wildeman gestart met een bescheiden programma. Een van de buurten waar de gemeente op een nieuwe innovatieve manier met bewoners naar oplossingen zoekt voor uitdagingen is de K-buurt in Zuidoost. Met buurtplatform Hart voor de K-buurt is een lijst met 71 projecten opgesteld. Allerlei grotere en kleinere wensen van bewoners kunnen op deze manier worden uitgevoerd, waaronder een nieuw voetbalveld en bankjes voor ouderen. In de IJpleinVogelbuurt in Noord werken we op een innovatieve manier samen met bewoners en ervaringsdeskundigen aan het terugdringen van problematische schulden. In de Lodewijk van Deysselbuurt in NieuwWest is de kansengelijkheid van jongeren een belangrijk aandachtspunt. Daar hebben we een coachingstraject opgezet dat hen ondersteunt in het werken aan een startkwalificatie. Een investering in een ontwikkelbuurt staat niet op zichzelf maar raakt vaak aan meerdere doelstellingen van de aanpak. In 2020 en 2021 hebben we bijvoorbeeld het gebied rondom het Cruyff Court in Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Inleiding

De foto’s laten de verschillende stadia zien van de verbeteringen bij het Diereneiland in de Molenwijk in Noord: links een foto van voor de aanpak, in het midden een foto van hoe het er nu uitziet en rechts hoe deze natuurspeeltuin eruit gaat zien.

Holendrecht samen met enkele drijvende krachten uit de wijk flink opgeknapt met nieuwe materialen en goede ondergrond. Het is nu niet alleen een plek waar Holendrechters voor een goede work-out terecht kunnen, maar ook een plek met een prettige en veilige uitstraling. Ook in De Kleine Wereld in Noord wordt van een anoniem stukje een fijne groene plek voor de buurt gemaakt. Daarmee knappen we de openbare ruimte op en maken we een ontmoetingsplek voor bewoners.

Reguliere inspanningen met extra focus op de Ontwikkelbuurten Met deze verschillende initiatieven dragen we bij aan de wensen en noden van een buurt. Daarnaast kijken we ook hoe we bij de reguliere inspanningen van de gemeente extra focus kunnen geven op de Ontwikkelbuurten. Dus dat we heel gericht kiezen en kijken waar noodzakelijke activiteiten van de gemeente, versneld of eerst in deze buurten tot uitvoering kunnen komen. Zo werken we aan het verder vergroenen van de Ontwikkelbuurten met hulp van de groengelden van de directie Ruimte & Duurzaamheid. Denk aan de fruittuin die is aangelegd in de Lodewijk van Deysselbuurt door sociale onderneming Cascoland. Het was een wat rommelige plek, nu staat er een prachtige fruittuin. In de K-buurt wordt gewerkt aan een heus voedselbos, dat bewoners in eigen beheer hebben. In de IJplein-Vogelbuurt hebben bewoners op een braakliggend terrein bij de Sixhaven met behulp van de groengelden een mooie groene plek gecreëerd met ruimte voor buurtinitiatieven.

de ontwikkelbuurten. De Werkbrigade van de directie Werk bestaat uit werkzoekenden die van de gemeente een arbeidscontract voor het minimumloon ontvangen. Dagelijks zijn 120 medewerkers volop bezig om de buurten schoon en veilig te maken. Belangrijk werk en voor hen een mooie gelegenheid om werkervaring op te doen en een weg te vinden naar een reguliere baan. We werken aan het verbeteren van de leefbaarheid en het tegengaan van ondermijning in de buurten. Met extra inzet op straat van onder andere gastheren, coaches en toezichthou-ders creëren we extra ogen en oren voor veilige buurten. De aanpak van ondermijning en het terugdringen van drugshandel gebeurt door koppeling met de programma’s Weerbare Stad en Weerbare mensen, weerbare wijken. Een regieteam in Nieuw-West werkt nauw samen met de Ontwikkelbuurtenaanpak. Tegelijkertijd investeren we vanuit het Masterplan Reiniging en Handhaving extra in Nieuw-West en Zuidoost. Hier voeren we een mix van maatregelen door waaronder extra schoonmaak en de inzet van Handhaving op afval, sociale overlast en verkeer. Vergroening in de Lodewijk van Deysselbuurt

Ook op andere terreinen kijken we hoe we investeringen van de gemeente kunnen inzetten voor de buurten die dat nodig hebben. Ook in 2020 is er door de Werkbrigade bijvoorbeeld weer volop gewerkt in 6

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Inleiding

Ontmoetingsplek Lola Buitenpost in de G-buurt Noord

Ook op sociaal en economisch vlak geven we de Ontwikkelbuurten nieuwe impulsen. Met het Amsterdams Ondernemingsprogramma 2019-2022 werken we aan ondernemershubs en bedrijfsruimten in de stadsdelen met ontwikkelbuurten. De gemeente gaat gericht in gesprek met vastgoedpartijen over het investeren in winkelvastgoed. Dit is noodzakelijk om winkelgebieden te versterken en ervoor te zorgen dat buurt- en wijkcentra ook in de toekomst van betekenis blijven. Met de subsidies van de Sociale Basis en het Programma Kansengelijkheid (waarin we extra focus hebben aangebracht voor de Ontwikkelbuurten) investeren we in de zelfredzaamheid en het tegengaan van segregatie in de stad. Ook investeren we op verschillende manieren in de verduurzaming van woningen in de ontwikkelbuurten. De woningbouwcorporaties leveren een grote

Bewoners van de Molenwijk

bijdrage aan de hand van de Samenwerkings­ afspraken 2020-2023. Met onderhoud en renovatie realiseren zij energielabelstappen. De corporaties plaatsen ook veel zonnepanelen op hun bezit, een deel hiervan in de ontwikkelbuurten. Ook werken we in deze buurten aan het aardgasvrij maken van de woningvoorraad en stimuleren en ondersteunen we woningeigenaren (corporaties en particulieren) bij isolatiemaatregelen. Hiermee zijn, mede dankzij het duurzaam herstelpakket dat de raad heeft aangenomen, ook veel nieuwe banen gemoeid.

Samenwerking met maatschappelijke ­partners Naast bewoners werkt de gemeente met maatschappelijke partners aan de 5 doelstellingen van de ontwikkelbuurten. De Hogeschool van Amsterdam heeft het afgelopen jaar bijvoorbeeld buurtgericht onderzoek gedaan in de Louis Couperusbuurt (NieuwWest), de IJplein-Vogelbuurt (Noord) en Reigersbos (Zuidoost). Op basis van de intensieve gesprekken met bewoners en professionals in deze buurten geven de onderzoekers aanbevelingen voor de toekomst. De bewonersadviseurs van stichting !WOON ondersteunen bewoners in de ontwikkelbuurten. Denk aan advies bij groot onderhoud, renovatie en verduur­ zaming, het stimuleren van bewonersinitiatieven, betrekken van bewoners bij verdichtingsplannen en het ondersteunen bij netwerkvorming. Juist in de ontwikkelbuurten is onder bewoners veel behoefte aan meer grip op de ontwikkelingen en wensen zij zich echt gehoord te voelen. Stichting !WOON is in een aantal van de 32 buurten actief, voor een belangrijk deel gefaciliteerd door de middelen van de Ontwikkelbuurtenaanpak.

7

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Inleiding

Samen met de woningcorporaties geeft de gemeente een fysieke en sociale impuls aan de buurten en aan verbeteringen op het gebied van duurzaamheid. In 2020 springen een aantal voorbeelden van deze samenwerking eruit: In Zuidoost hebben Rochdale en de gemeente een intentieovereenkomst getekend voor de integrale aanpak van de G-buurt Noord. De partijen hebben zich vastgelegd om voor een periode van acht jaar bij te dragen aan de doelstellingen van de Ontwikkel­ buurtenaanpak. In stadsdeel Nieuw-West komt een grootscheepse aanpak van 3 ontwikkelbuurten: de Van Deysselbuurt, de Dichtersbuurt en de Couperusbuurt. De gemeente en Rochdale, Stadgenoot en Eigen Haard gaan een langdurige samenwerking met elkaar aan (10 jaar) om de buurten zowel fysiek als sociaal een flinke impuls te geven. We investeren in leefbaarheid, renovatie en verduurzaming van woningen, in nieuwbouw, de openbare ruimte en voorzieningen voor de jeugd. Intensief overleg met bewoners staat centraal bij de verdere concretisering van de plannen. Het uitgangspunt is dat zij optimaal profiteren van de ontwikkelingen. In stadsdeel Noord is in 2018 een intentieovereenkomst getekend tussen de gemeente en woningcorporaties Ymere, De Key, Eigen Haard, Rochdale en Stadgenoot voor betere woningen en een betere leefbaarheid in de IJplein-/Vogelbuurt.

De gemeente en de woningcorporaties hebben 8 doelen afgesproken met betrekking tot de woonvoorraad en woonstrategie. Daar werken we de komende 10 jaar aan. Ook hebben we afspraken gemaakt over de open­ bare ruimte en economische- en sociale aspecten in de buurt.

Deze rapportage In de volgende pagina’s nemen we u mee langs de 32 ontwikkelbuurten in de stadsdelen Nieuw-West, Zuidoost en Noord. Eerst presenteren we een lijst me de resultaten van het werk in 2020. Vervolgens geven we per buurt een overzicht van de resultaten in alle ontwikkelbuurten in dat jaar. We schetsen de prio­ riteiten waarin wij investeren en de verschillende initiatieven die daaraan hebben bijgedragen. Per buurt zetten we 1 initiatief extra in de schijnwerpers. Ook geven we een overzicht van de planvorming en 8

Jongeren kijken naar het vernieuwde standenpark in Holendrecht. Foto: Brian Juan Pedro

gebiedsontwikkeling in elke buurt. De rapportage sluit af met een aantal bijlagen. Deze rapportage geeft per buurt een overzicht van de voortgang van de status van de energielabels per buurt. Dit overzicht richt zich uitsluitend op corporatiewoningen in het jaar 2019. In de Rapportage Ontwikkelbuurten 2019 is een nulmeting van de energielabels van alle woningen opgenomen. Door keuzes van externe partijen kunnen de data die daaraan ten grondslag liggen nu niet meer geleverd worden. De corporaties werken ondertussen aan het in kaart brengen van energielabelstappen in het kader van de CO2-monitor van de Samenwerkings­ afspraken 2020-2023. De raad wordt hierover geïnformeerd in de monitor Samenwerkings­ afspraken. Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Besteding incidentele middelen Ontwikkelbuurten 2020

Fysiek

Participatie

■

Vernieuwen speelplek Wigbolt Ripperdastraat Vernieuwen en uitbreiden speelplek Jan Cupidohof ■ Vernieuwen speelplek Vredeman de Vriesstraat ■ Opknappen speelplek Burgemeester van Leeuwenlaan ■ Opknappen speelplek Pieter Buyskensstraat ■ Beter positioneren speelplek Suze Groenewegplantsoen ■ Plaatsen hek basketbalveld Meerwaldtplantsoen ■ Aanleg tuin bij Jacomenius ■ Herdenkingsmonument kunstwerk Meerwaldtplantsoen ■ Landmark Carillon Plein ’40-‘45 ■ Aanpak verlichting Luifels Lambertus Zijlplein ■ Actiebudget voor direct zichtbare inzet in de buurten ■ Geef straten een Gezicht (Geuzenveld) ■ Street art in OR voor tegengaan van verloederde uitstraling buurt ■ Interventies bij de hangplek Van Moerkerkenstraat ■ Opknappen speelplek Plutarchusstraat ■ Placemaking Beckmanbuurt ■ Programmering Plein ‘40-’45 ■ Placemaking interventies plein 40-45 ■ Programmering Lambertus Zijlplein ■ Voorbereiden opknappen openbare ruimte Lucaskerk/HOOD ■ Voorbereiden creëren ontmoetplek ouderen rondom Leo Polak. ■ Kunst en Cultuur-activiteiten met jonge kunstenaars ■ Ingrepen/interventies Osdorperban gericht op beter gebruik van de openbare ruimte Voorbereiden aanpak openbare ruimte Notweg. ■ Voorbereiden opknappen speeltuin Braak en Bosch ■ Recycle Valley ■ Voorbereiden herinrichting Nigel de Jongveldje / A.

Nouriplein ■ Vergroening hoek Hooge Venne (Osdorper Ban) ■ Voorbereiden aanpak wateroverlast Meerwaldtplantsoen ■ Programmering New Metropolis (Pakhuis de Zwijger) ■ Zero Mica Plein ’40-‘45 ■ Geef straten een Gezicht Slotermeer

■

■

■

9

Co-creatie met de buurt Plein ’40-‘45 Participatie rondom Lambertus Zijlplein ■ Inzet New Metropolis (Pakhuis de Zwijger)

■

Sociaal

Brede talentontwikkeling en extra naschoolse activiteiten in de wijk ■ Samen Leren in de Wijk (kwartiermaker en programmering) ■ Jongerenambassadeurs Young Amsterdam ■ 1 team 1 opgave jeugdwerk Geuzenveld Slotermeer ■ Hotspotaanpak jongeren Ontwikkelbuurten ■ Talentontwikkelingsprogramma Slotermeer – kwartiermaker en inrichten ruimtes ■ Zo Blijven Wij Gezond in het Voortgezet Onderwijs ■ Bewegen voor vaders en jonge kinderen. ■ ‘Bewegen Doet Leven’ – beweegaanbod kwetsbare volwassenen ■ Van Overleven Naar Leven ■ Hospitality Leerbedrijf vrouwen Slotermeer ■ Taal en participatie traject vrouwen Lodewijk van Deijsselbuurt ■ Integraal persoonlijk ontwikkelingstraject vrouwen Osdorp ■ ‘Gouden Mannen’ – participatie traject 40+ mannen ■ Buurtwerkkamer ■ ‘Cascoland’ – bewoners participatie en ontwikkeling van Deysselbuurt ■ Ondersteuning bewonersgroepen vanuit Stadsboerderij ■ ‘De Waterlelie’ – ontmoetingsruimte senioren in de Punt ■ Versterken buurtontmoetingsruimte JA Comenius ■ Inbraakpreventie de Punt ■ Inzet Vooruit jongeren in de Couperusbuurt ■ Intensiveren-uitbreiden buurtspreekuren in ontwikkelbuurten ■ Exploitatie en programmering Ons Huis ■ Buurttheater Lodewijk van Deijsselbuurt ■ Bewonersbetrokkenheid aanpak zwerfvuil ■

Zuidoost

Besteding incidentele middelen Ontwikkelbuurten 2020

Fysiek

Sociaal

Kunst in twee onderdoorgangen bij scholen en bij een moestuin in de H-buurt ■ Opknappen speelveldje bij Renkumhof & kleine ingegrepen in de OR ■ Opknappen en veiliger maken tunneltjes ■ Opzetten buurtfunctie Kazerne in Reigersbos ■ Verbeteren (veiligheid) route naar winkelcentrum Holendrecht ■ Verbeteren veiligheid en uitstraling winkelcentrum Holendrecht ■ Gebied rond het Cruijff Court aanpassen zodat hier beter gesport kan worden ■ Aanpassingen Mijehof Groene Hub ihkv duurzaamheid ■ Grofvuilpilot bijdrage vanuit ontwikkelbuurt Venserpolder ■ Verbeteren openbaar schoolplein de Schakel in Venserpolder door middel van vergroening en een tiny forest ■ Verbeteren Binnentuinen Boeninhuis, blok 4 en blok 9 ■ Verbeteren onderdoorgang Dolingadreef ■ Een lange lijst met initiatieven in de openbare ruimte van en door de bewoners van de K-buurt: van bankjes, tot de aanpassing van grofvuillocaties tot een voetbalveld ■ Sport, spel en ontmoeten in de binnentuin van Geldershoofd – Gravestein ■ Inrichten openbare ruimte rondom Lola Buitenpost ■ Biovergister Gaasperdam ■ Aanpak rattenoverlast Holendrecht ■ Opzetten voedselbos K-buurt samen met bewoners ■ Keurmerk veilig ondernemen Venserpolder ■ Sportstrook bij de Dolingadreef aanleggen ■ Aanleg nieuw voetbalveld H-buurt ■ Nieuwe speeltoestellen Hogevecht ■ Nieuwe beplanting binnentuinen H-buurt & opknappen monumentale herdenkingsbeuk ■

Aanleg moestuin Hoptille ■ Verbeteren van de routes naar het winkelcentrum Holendrecht om het winkelcentrum te stimuleren ■ Opzetten en beheer van een laagdrempelig infopunt voor vragen over de buurt, werk en schuldhulpverlening ■ Grondig opknappen van het schoolplein van De Tamboerijn in Reigersbos ■ Ondersteuning van een buurtkeuken in Reigersbos’

■

■

10

Inzet op werkgelegenheid via Zuidoost Werkt Opzetten van een tijdelijke jeugd- en jongerenvoorziening in het schoolgebouw aan het Mijehof met een ROC Installatietechniek ■ Pilot activiteit voor groepsmannen ■ Ondersteuning bewoners met een psychische kwetsbaarheid ■ Verhogen instroom HAVO/VWO ■ Stimulering van sport en beweging ■ Opzetten zelfredzame buurtplek ■ Programmering & beheer 3 talentenhuizen: H-bus, K-buurt + Kazerne Reigersbos ■ Integrale aanpak scholen ■ Drillgroepen mediation ■ Preventie jeugdcriminaliteit ■ Aanpak schoolveiligheid ■ Aanpak huiselijk geweld ■ Buurtactiviteiten Reigersbos ■ Buurtactiviteiten G-buurt Noord ■ Management & beheer Spinnewiel ■ Armoedeaanpak ■ Aanpak laaggeletterdheid ■ Intensiveren sportstimulering ■ Programmering sportcontrainers ■ Bike Pitstop - G-Noord ■ Ontmoetingsplek Casa Hofgeest ■ Kindercommissies in het hele stadsdeel ■ Buurtactviteiten tbv bewoners Kortvoort ■ Ondersteunen buurtkeuken in Reigersbos ■ Realisatie studio Toekomstmuziek ■ Muziek sociale doelen ■ Talentontwikkeling bij jongeren met community coaches in Venserpolder ■ Pilot met buurtbanen in Holendrecht ■

Noord

Besteding incidentele middelen Ontwikkelbuurten 2020

Fysiek

Sociaal

■

Aanpak Loggershof in de Banne Placemaking Banne Noord ■ Bewonersbeheer in de Molenwijk ■ Verbeteren bereikbaarheid voor Diereneiland in de Molenwijk ■ Buurtconcierges in de IJplein-Vogelbuurt en de Volewijck ■ Aanleg van bloementapijten rond de resterende afvalcontainers in de Molenwijk ■ Aanpak Bussumstraat speelplein in de Waterlandpleinbuurt ■ Aanleg Plantenvak Nachtegaalstraat in de IJpleinVogelbuurt ■ De Wieden, verbeteren verbinding ■ Verbeteren van de hangplek voor jongeren in de Wieden ■ Planten en boombakken Vogelbuurt ■ Verbeteren Spechtstraat ■ Afsluiten achterpaden Heggerankweg in 2021 ■ Actieplan Pekmarkt in de Ijplein-Vogelbuurt ■ Plaatsen van een Diamantlamp in Banne Noord ■ Hekwerk Overslaghof ■ Aanpak grofvuil locaties in de Molenwijk ■ Hangplek voor jongeren in de openbare ruimte in de Molenwijk ■ Kleine uitbreiding speelplein Krijtmolen ■ Laad en Losplaats Gentiaanstraat ■ Opknappen Waalenburggroen in de Waterlandpleinbuurt ■ Vergroening speeltuin Sterspelers ■ Vergroening Diereneiland in de Molenwijk in 2021 ■ Opstarten van het vergroenen van de H. Cleyndertweg in de Kleine Wereld ■ Vergroenen Buikslotermeerpark

■

■

■

11

Stichting Vooruit in Banne Zuid Aanpak kwetsbare huishoudens in de Volewijck/ Gentiaanbuurt ■ Inzet van outreachend opbouwwerk in de Waterlandpleinbuurt en de Kleine Wereld ■ Extra inzet participatiewerk De Kleine Wereld & de Waterlandpleinbuurt ■ Programma EPJO in alle buurten ■ Tijdelijke extra inzet startjaar jeugdvoorziening in Banne Noord ■ Beweegcoach in de Kleine Wereld ■ Framer Framed in de Molenwijk ■ Naschoolse activiteiten in de Molenwijk ■ Begeleiding Jeugd Vogelbuurt & Volewijck ■ De Armen Ineen in de IJplein-Vogelbuurt ■ Spechtstraat Voordeuraanpak in IJplein-Vogelbuurt ■ St. NoorderPark voorfinanciering ■ Helens Foodmarket in de IJplein-Vogelbuurt ■ Tijdelijke ruimte maatschappelijke voorzieningen in de Kleine Wereld ■ Stagecarrousel in IJplein-Vogelbuurt ■ Zomeractiviteiten 2020 in alle buurten tbv extra inzet tijdens de coronacrisis ■ Versterking jongerenwerk in Molenwijk en de Banne ■ Beter bereik sociale voorzieningen

Nieuw-West Slotermeer Noordoost

1. Slotermeer Noordoost 1.1

Inleiding

Slotermeer Noordoost is een cluster van de Dobbebuurt en de Burgemeestersbuurt. Deze buurten kennen enkele grote uitdagingen die we samen met bewoners te lijf gaan. Plein ‘40-‘45 en omgeving is zeer sterk in ontwikkeling. Dit wordt een plein dat bewoners samen met actieve ondernemers en bezoekers herontwerpen en programmeren volgens de identiteit van Nieuw-West (en Slotermeer in het bijzonder). De voorzieningen (winkels, markt en horeca) op en rondom het plein trekken ook bezoekers van buiten Amsterdam.

1.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van Slotermeer Noordoost zijn: ■ De verloedering verminderen en de openbare ruimte verbeteren, waaronder Plein ’40-’45 en directe omgeving; ■ Tegengaan armoede en laaggeletterdheid; ■ Versterken van de sociale cohesie en ontmoeting in de buurt. Het doel daarbij is om lokale spanningen te verminderen.

1.3

Initiatieven

We zijn aan de slag gegaan om samen met bewoners de openbare ruimte van Slotermeer Noordoost verder op te knappen. Plein ‘40-‘45 is het hart van Slotermeer en het tweede plein van Nieuw-West. Bewoners denken hier niet alleen mee over de toekomst van het plein, ze doen ook actief mee met de invulling ervan. Deze activiteiten zijn gebaseerd op een nieuwe vorm van eigenaarschap: de common. Dat is een andere vorm van samenwerken tussen bewoners, ondernemers en gemeente. Hier doen ze dat onder de naam Wij Zijn Plein ’40-’45. Zeker in tijden van corona heeft de buurt behoefte aan het versterken van de sociale cohesie. Het afgelopen jaar hebben de lokale community versterkt met onder andere een online zzp-café en het opzetten van een buurtprofessionalpool. Ook staat sinds november het Glazen Huis op het plein. Dat wordt de plek waar we met bewoners, ondernemers, partners uit de wijk en gemeente samenwerken aan de ontwikkeling van het plein en de buurt. Er zijn ook veel plannen voor evenementen op Plein ’40-’45, maar die staan tijdelijk on hold door de coronamaatregelen. Bewoners hebben wel veel behoefte aan ontmoeting. Als alternatief zijn daarom digitale bijeenkomsten georganiseerd, zoals een wekelijks online koffie-uur. Andere plekken in de buurt heeft het stadsdeel opgeknapt en verbeterd.

Op Plein ’40-’45 werken we met bewoners en ondernemers ook samen aan het terugdringen van plastic zwerfafval, bijvoorbeeld door duurzame tassen als alternatief aan te bieden. Op andere plekken in de buurt zijn hekwerken en fietsnietjes geplaatst.

12

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

1. Slotermeer Noordoost In het Meerwaldtplantsoen slaan we twee vliegen in een klap. Op verzoek van bewoners hebben we hier een herdenkingsmonument voor verzetsstrijders geplaatst. Daarnaast zijn we bezig het park te renoveren en de wateroverlast terug te dringen. Samen met bewoners zetten we ook verschillende tijdelijke maatregelen op in de Wiardi Beckman- en Johannes Postbuurt. Veel mensen vragen zich af waar hun straatnamen naar verwijzen. Daarom hebben we in de straten van Slotermeer foto’s bij de straatnaambordjes gehangen – net zoals in de Baarsjes al is gebeurd. Bewoners zijn blij dat nu duidelijk is naar welke historische verzetshelden straatnamen in de buurt naar verwijzen. Naast de activiteiten voor het verbeteren van de leefomgeving, voeren we een reeks sociale interventies uit die gericht zijn op het vergroten van de kansen en het aanboren van de talenten van de jeugd en jongeren van Slotermeer en Nieuw-West. We zetten extra in op het tegengaan van laaggeletterdheid met een nieuw taaltraject (zie daarvoor de Lodewijk van Deysselbuurt) en het financieren van extra taalaanbod vanuit de Sociale Basis. Eind 2020 hebben we de naschoolse activiteiten voor kinderen in het stadsdeel uitgebreid, onder andere talentontwikkeling in de OBA. Daarnaast hebben we in het hele stadsdeel een netwerk gevormd van zestien jongeren die als ambassadeurs optreden voor leeftijdsgenoten.

Zij zetten in 2020 zelf maatschappelijke activiteiten op voor jongeren uit de buurt, op onderwerpen die zij zelf aandroegen.

Daarnaast werken we aan een investeringsnota voor de Nieuwenhuysenbuurt, die begin 2021 vastgesteld kan worden. Hier worden bijna 300 woningen gesloopt en er komen ruim 450 nieuwe woningen terug. Tegelijkertijd werken we aan het verbeteren van de openbare ruimte. In de Dobbebuurt renoveert woningbouwcorporatie Rochdale de woningen in verschillende fases. Op dit moment zijn de woningen aan de oostkant aan de beurt. De totale renovatie duurt nog 3 tot 4 jaar.

1.5

Duurzaamheid

De Dobbebuurt wordt gefaseerd aardgasvrij gemaakt. In het ene deel van die buurt is de aansluiting van woningen op het warmtenet in volle gang. In het andere deel onderzoeken we de haalbaarheid en hebben bewoners een startbrief gekregen. Tegelijkertijd worden er zonnepanelen geplaatst op de panden. Bij de renovatie van de woningen wordt meer prefab-onderdelen gebruikt dan normaal. Dat zorgt voor minder CO2-uitstoot. De netto-opbrengst van de verduurzaming leidt uiteindelijk tot lagere woonlasten voor de bewoners. Het energielabel van de woningen gaan van energielabel G-D naar A+. De meerderheid van de corporatiewoningen in deze buurten heeft in 2019 label D (34%). De woningen in deze buurten zijn verduurzaamd ten opzichte van het jaar ervoor: er is toename in woningen met label A (8%).

1.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming We maken ook middellange termijnplannen om Slotermeer Noordoost structureel te verbeteren. Veel bewoners herinneren zich nog dat soortgelijke plannen in 2008 stil kwamen te liggen vanwege de bankencrisis. Dat gaan we nu anders doen. De gemeente werkt nauw samen met bewoners en ondernemers rond Plein ’40-’45 in een samen-metde-buurt-commons-aanpak. Het plein is van iedereen. We ontwerpen een nieuwe openbare ruimte en kijken naar de ontwikkelpotentie van gebouwen aan het plein. Op dit moment werken we aan een investerings­nota voor Plein ’40-‘45 die in 2021 aan de gemeenteraad ter besluitvorming wordt aangeboden.

13

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

1. Slotermeer Noordoost 1.6 Wij zijn Plein ’40-’45 verbetert de buurt Wie weten er meer over de dagelijkse gang van zaken en wat er nodig is op en rondom Plein ’40-’45 dan bewoners en ondernemers zelf? Juist! Daarom hebben zij zich verenigd, want door krachtenbundeling sta je sterker. De gemeente doet ook mee. ‘Wij zijn Plein ’40-’45’ laat van zich horen. “Samen gaan we voor de vernieuwing van het plein en onze buurt”, vertelt Melissa Valk. Toen zij er als bewoner bij betrokken raakte, ging het vooral over stenen. “Nu we wat verder zijn, gaat het zeker ook over mensen en het investeren in bewoners. Samen bouwen we aan een sterk netwerk, ieder vanuit zijn eigen invalshoek.” Gelijkwaardig partnerschap Tot voor kort was het nog bewoners versus overheid. “Maar dat verandert”, vertelt Jeroen Jonkers, regisseur Stedelijke Vernieuwing Plein ’40-’45 bij de gemeente. “Twee jaar geleden begonnen we te investeren in een partnerschap met de bewoners en ondernemers. We zijn een werkrelatie aangegaan om de buurt verbeteren.” Kritisch Het stadsdeel is heel aanspreekbaar zegt Melissa Valk. “We gaan op voet van gelijkwaardigheid en respect met elkaar om. Soms zijn we kritisch, maar dat moet kunnen. We hebben het vaak over gentrificatie, iets dat we niet willen. Wij willen juist voortbouwen op datgene wat van waarde is in de

14

buurt. We verbeteren de buurt door gebruik te maken van wat er al is. En dat is veel.” Maatschappelijk belang Jeroen Jonkers: “Bewoners hebben wensen op basis van een eigen ervaring of beleving. Als gemeente vertalen we dat in acties. Samen bepalen we wat de meeste prioriteit heeft. Dat wegen we zorgvuldig af vanuit een maatschappelijk belang. We zien op onze sociale media zien we dat mensen opkomen voor hun eigen belang, maar steeds meer ook voor dat van de ander. Dat maakt de dialoog zoveel vriendelijker.” Trots Er is trots op de informele netwerken. “Denk aan Cascoland, Esan (Energieke Senioren Amsterdam Nieuw-West), de moedernetwerken”, aldus Jeroen. “En wat te denken van het project Schoonste Plein, de winnaar van het buurtbudget in de eerste ronde? Ook Jong Plein ’40-’45 draagt een steentje bij. Ik ben ook trots op de vrijwilligers van buurtredactie. Met hun inspirerende verhalen in de buurtkranten en sociale media bereiken ze veel mensen.” Op het plein staat intussen een Glazen Huis. “Als de coronamaatregelen voorbij zijn, wordt dat de plek waar we samen komen”, zegt Melissa. “Er is zelfs een uitleenkiosk met spellen en spullen. Vanuit hier werken we verder aan de buurt. Ik vind het geweldig dat we dit nu hebben.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Couperus- en Dichtersbuurt en de Noordoever Sloterplas

2. Couperus- en Dichtersbuurt en de Noordoever Sloterplas 2.1

Inleiding

De Couperusbuurt, de Dichtersbuurt en de Noordoever van de Sloterplas liggen in het noordoosten van stadsdeel NieuwWest, ten zuiden van het Gerbrandypark. De noordoever van de Sloterplas is een bijzonder beschermd stadsgezicht vanwege de kenmerkende bouwstijl van stedenbouwkundige Van Eesteren. Het afgelopen jaar hebben we veel geïnvesteerd in het terugdringen van eenzaamheid en het opknappen van de openbare ruimte.

2.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak in deze buurt zijn: ■ Tegengaan verloedering en verbeteren van de openbare ruimte; ■ Tegengaan van armoede en eenzaamheid; ■ Verbeteren van de sociale cohesie en (het gevoel van) veiligheid versterken, onder andere door de komende jaren te investeren in ontmoetings­ plekken en voorzieningen. Bijvoorbeeld aan de noord­oever van de Sloterplas zodat het Sloterpark met de wijk wordt verbonden.

2.3

Initiatieven

We promoten graag een gezonde leefstijl onder Amsterdammers. Op middelbare scholen in NieuwWest zijn we in 2020 begonnen met een innovatief lesprogramma waarin docenten worden getraind en leerlingen bewust worden gemaakt van hun eigen leefstijl. Door corona kon dit programma niet in alle ontwikkelbuurten in het stadsdeel doorgaan, maar wel aan de Noordoever van de Sloterplas. Het is belangrijk dat bewoners nauw betrokken blijven bij de veranderingen in hun buurt. Daarom is New Metropolis, een dependance van Pakhuis de Zwijger, aan de Noordoever van de Sloterplas een plek waar bewoners, ondernemers en andere betrokkenen samenkomen om van gedachten te wisselen over de toekomst van de ontwikkelbuurten in heel Nieuw-West. Daarbij is er specifiek aandacht voor de kansengelijkheid van jongeren. Sinds de coronacrisis werkt New Metropolis veel met livestreams, tentoonstellingen en (in de zomer) met een burgerschapsprogramma voor jonge Nieuw-Westelingen. Hieraan doen veel bewoners mee. Verder zijn we continu in gesprek met bewoners en partners (politie, corporaties) in de wijk over mogelijke knelpunten. Op deze manier werken we aan het versterken van het vertrouwen van bewoners en dragen we bij aan de leefbaarheid in de wijk. In 2020 zijn we gestart met de huisvesting van 20 net afgestudeerde jongvolwassenen in de Couperusbuurt.

Daarmee slaan we twee vliegen in een klap: we bieden woningen aan jongvolwassenen en zetten in op het terugdringen van eenzaamheid. Tegen een vrijwilligersvergoeding gaan de nieuwe bewoners contact maken met zittende huurders en deze met elkaar in verbinding brengen.

15

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

2. Couperus- en Dichtersbuurt en de Noordoever Sloterplas Bij een fijne buurt met een prettige openbare ruimte horen mooie speelplekken. Daarom heeft het stadsdeel het afgelopen jaar de speeltuin bij het Jan Cupidohof opgeknapt en uitgebreid. Op verzoek van buurtbewoners zijn er een nieuwe schommel en een klimtoestel geplaatst naast de oude bekende ‘iglo’ van ontwerper Aldo van Eyck. Ook de zandbak is gebleven. In overleg met Monumenten & Archeologie is de sfeer van Van Eyck in het nieuwe ontwerp behouden. Verder troffen we in 2020 voorbereidingen voor het opknappen van de speelplek aan de Burgemeester van de Pollstraat, zodat ook de kinderen van deze buurt goed kunnen spelen. Het opknappen gebeurt in 2021. Verder is er een voetbalkooi geplaatst op het plein in de Burgemeester Rendorpstraat en zijn er fietsnietjes in de openbare ruimte geplaatst. Verder werken we aan het vergroenen en opknappen van de openbare ruimte, onder andere in Burgemeester Rendorpstraat (vanuit de groengelden). Verder zijn we ook vanuit de reguliere inzet aan de slag gegaan met het het vergroenen van twee locaties in de buurt met plantenbakken, de herprofilering van de H.M. Kraaijenvangerstraat en de onderdoorgang bij de Krijnbreursstraat.

2.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming

duurzaamheid. De komende tijd worden deze ideeën samen met bewoners verder uitgewerkt. Tegelijkertijd werken we aan de vernieuwing van delen van deze buurt. Voor de Couperusbuurt werkt de gemeente aan een investeringsnota over de vernieuwing van ongeveer 700 woningen die eind 2021 gereed moet zijn. Parallel hieraan werken we aan een investeringsnota voor 400 woningen in de Dichtersbuurt. Onderdeel van deze plannen is de Röellstraat die we willen omvormen tot een stadslaan, met ruimte voor extra voorzieningen. We werken daarvoor aan een nota van uitgangspunten voor de hele straat, die vervolgens kan worden uitgewerkt op buurtniveau.

2.5

Duurzaamheid

In de Dichtersbuurt wordt vanuit het programma Aardgasvrij verkend welke woningen van het aardgas af kunnen. In de Couperusbuurt zit de verkenning in de volgende fase, de haalbaarheidsfase. In 2019 heeft de meerderheid van de corporatie­ woningen in deze buurten label C (39%). De woningen in deze buurten zijn iets verduurzaamd in 2019 met een afname van woningen met label E (5%) en een toename in woningen met label C (6%) en label A(5%).

Een belangrijke focus voor deze buurt is het verbeteren en het differentiëren van het woningaanbod. De Couperus- en Dichtersbuurt zijn samen met de Lodewijk van Deysselbuurt onderdeel van de grootschalige fysieke en sociale plannen die de gemeente en corporaties maken voor de komende jaren. Eind 2020 hebben de gemeente en Rochdale, Eigen Haard en Stadgenoot afgesproken dat ze intensief gaan samenwerken om de sociale en fysieke omstandigheden in de Röellbuurten (dat zijn de Lodewijk van Deyssel-, Dichters- en Couperusbuurt) te verbeteren. Ze gaan een langduri­ge verbintenis aan om de operatie, die 10 jaar gaat duren, in goede afstemming met de huidige bewo­ners uit te voeren. In de Couperusbuurt is hiervoor veel overlegd met de bewonerscommissie. In de Dichtersbuurt worden door corporatie Eigen Haard twee varianten uitgewerkt ten aanzien van renovatie en/of sloop-nieuwbouw. Deze worden voorgelegd aan de bewoners. Het doel is om de buurten te verbeteren op een aantal specifieke thema’s: woningen, leefbaarheid, sociaal­economische positie, buurtontwikkeling en 16

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

2. Couperus- en Dichtersbuurt en de Noordoever Sloterplas 2.6

VoorUit koppelt studenten aan bewoners voor meer verbinding in de buurt

Hoe zorg je voor meer onderlinge verbinding in een buurt? En hoe zorg je dat het contact tussen bewoners ook leidt tot meer zorg voor elkaar? Stichting VoorUit koppelt jongeren aan buurtbewoners om de sociale samenhang en leefbaarheid in een wijk te vergroten. In ruil daarvoor mogen jongeren in een woning in de buurt gaan wonen. Stichting VoorUit begon 14 geleden in buurten waar stedelijke ontwikkeling gaande is of waar dat juist is uitgesteld. “Ingrijpende verbouwingsplannen hebben invloed op hoe mensen in de buurt met elkaar omgaan”, zegt Floor Wijnands van VoorUit. “Het doet iets met de sociale cohesie in een buurt. Samen met de gemeente en corporaties proberen wij de buurten leefbaarder te maken.” In ruil voor vrijwilligerswerk Via VoorUit mogen studenten in corporatiewoningen in een bepaalde buurt wonen. “In ruil daarvoor werken zij 10 uur per week voor de buurt”, vertelt Floor Wijnands. “Voor de bewoners en liefst ook samen met bewoners. Denk aan voorlezen op de voorschool, sporten met basisschoolleerlingen, taalles geven aan migranten, een gezamenlijke moestuin opzetten, of de plaatselijke buurtkamer beheren.”

17

Toegankelijke buren In de Couperusbuurt gaan de stichting en het stadsdeel nu iets nieuws proberen. Floor: “In elk van de 10 hofjes willen we een mix van (oud-)VoorUiters en nieuwe deelnemers van het project laten wonen, het liefst jongeren die in deze buurt zijn opgegroeid. Als je hier bent opgegroeid weet je vaak als geen ander wat nodig is.” De jongeren van VoorUit zijn toegankelijk voor bewoners. “Je wordt buren en in tegenstelling tot veel professionals zijn je buren vrijwel altijd dichtbij”, aldus Floor Wijnands. “De VoorUiters worden de ogen en oren van de buurt.” Goed onderling contact Stichting VoorUit heeft een groot lokaal netwerk. “We hebben goed contact met veel verschillende netwerken in de buurt”, zegt Floor Wijnands. “We zijn trots dat de gemeente ons weer heeft gevraagd om onze expertise in te zetten. Onze aanpak zorgt ervoor dat de buurt weer in verbinding komt met elkaar. Mensen krijgen weer goed onderling contact. We weten dat bewoners van de Couperusbuurt genoeg wensen hebben. Daar gaan we samen verder mee aan de slag.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West Slotermeer Noordwest

3. Slotermeer Noordwest 3.1

Inleiding

Slotermeer Noordwest bestaat uit de Jan de Louterbuurt, de Struijckenkade en de Westentree. Het tegengaan van de verloedering en het opknappen van de openbare ruimte is een belangrijk speerpunt voor de komende jaren. We werken, samen met bewoners, aan het opknappen van de openbare ruimte en het terugdringen van armoede in de buurt.

3.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van Slotermeer Noordwest zijn: ■ Terugdringen van armoede en laaggeletterdheid; ■ Aanpakken van de verloedering van de openbare ruimte; ■ Verbeteren van de sociale cohesie en terugdringen van eenzaamheid.

3.3

Initiatieven

Een groene buurt is een prettige en leefbare buurt. Bewoners rond het A.E. Kokplantsoen gaven aan dat het parkje een opknapbeurt kon gebruiken. De laatste maanden van 2020 hebben we gewerkt aan het opknappen van de paden en nieuwe beplanting. Bewoners beheren delen van het plantsoen nu zelf. Zo maken regentonnen een nabijgelegen flat rain­ proof, zorgen de bewoners voor het bijhouden van het plantsoen en hebben ze een vlindertuin en bijvriendelijke stukken gecreëerd. De Ontwikkelbuurtenaanpak maakt het mogelijk dat we snel kunnen inspringen op wat een buurt wil. Buurthuis De Schakel wordt veel gebruikt, met name door oudere bewoners. Dit jaar hebben we het pand opgeknapt en geluidsisolatie aangebracht in ­samenwerking met woningbouwcorporatie Rochdale. Ook hebben we een aantal fietsnietjes geplaatst en werken we aan het verbeteren van het verkeers­ infrastructuur aan de achterkant van de Slotermeerlaan. We investeren ook in het terugdringen van de armoede in Slotermeer Noordwest. In 2020 zijn we een pilot gestart, die doorloopt tot eind 2021, waarin bewoners (vooral alleenstaande moeders) met een afstand tot de arbeidersmarkt hulp krijgen bij het behalen van een goede startkwalificatie en arbeids­ bemiddeling. Dit ‘hospitality leerbedrijf’, is actief in alle ontwikkelbuurten in Slotermeer.

Hier kunnen mensen zich scholen en dragen zij door stages bij buurtvoorzieningen ook bij aan een betere buurt. Ook werken we aan het terugdringen van laaggeletterdheid met een extra taaltraject (zie daarvoor de Lodewijk van Deijsselbuurt) en het Hospitality Leerbedrijf. Het verhogen van taalvaardigheid is

18

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

3. Slotermeer Noordwest daarbij onderdeel van het verbeteren van de toegang naar werk. Iedereen heeft recht op toegang tot sportfaciliteiten. In Slotermeer Noordwest, de Confuciuspleinbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt en Jacob Geelbuurt bieden we bewoners met een kleine portemonnee de kans om extra te sporten bij een sportaanbieder in de buurt. Dit project loopt tot begin 2021. Het programma-aanbod voor jongeren in de wijk is verbrokkeld. Om jongeren activiteiten aan te bieden en overlast in de buurt terug te dringen, hebben we in 2020 in Slotermeer Noordwest (en in de overige ontwikkelbuurten van Geuzenveld-Slotermeer) extra ingezet op jeugdwerk. Het aanbod van jongerenwerk, veldwerk, sportbuurtwerk en talentontwikkeling hebben we zoveel mogelijk gecombineerd aan­ geboden. Daarbij is extra aandacht besteed aan activiteiten voor meiden van 12-23 jaar.

3.5

Duurzaamheid

Alle nieuwbouwwoningen in Slotermeer Noordwest worden aardgasvrij en voldoen aan de geldende duurzaamheidseisen. De gemeenteraad stimuleert het aardgasvrij maken van 270 woningen in de Bernhard Loderbuurt met het bestedingsvoorstel ‘Aardgasvrij subsidie Bernard Loderbuurt’ uit 2020. Hier is het aardgasvrij maken van 132 woningen eind 2020 afgerond. In 2019 heeft de meerderheid van de corporatie­ woningen in deze buurten label E (32%). In 2019 zijn er in deze buurt geen significante stappen gemaakt in het verbeteren van de energielabels.

3.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming Naast de fysieke en sociale initiatieven maakt de gemeente middellange termijnplannen voor Slotermeer Noordwest. Op dit moment werken we aan een investeringsnota voor de Struijckenkade die in het voorjaar aan de gemeenteraad ter besluitvorming wordt aangeboden. In dit gebied worden 110 sociale huurwoningen vervangen door 300 nieuwe woningen in een mix van sociale huur en middeldure huurwoningen. Woningbouwcorporatie Eigen Haard is druk bezig met het vernieuwen van de woningen in het gebied. Zo worden 132 woningen aan de Bernard Loderstraat ingrijpend gerenoveerd en aardgasvrij gemaakt. Eveneens worden in 2021 in de Bernard Loderstraat ongeveer veertig woningen gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Tegelijkertijd zorgt de gemeente voor de herinrichting van de openbare ruimte. Eigen Haard overlegt ook met de bewonerscommissie over een plan voor de vernieuwing van 72 woningen in de Jan de Louterstraat. Mits er voldoende draagvlak is bij bewoners worden de 72 sociale huurwoningen gesloopt en vervangen door een mix van ongeveer 115 sociale huur en middeldure huurwoningen. De uitvoering staat gepland voor 2023.

19

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

3. Slotermeer Noordwest 3.6

Denktank laat jongeren in actie komen voor de eigen leefomgeving en die van anderen

Young Amsterdam is een actief jongerenplatform dat jongeren van 12 tot 16 jaar een stem geeft. Via dit platform kunnen zij hun mening geven en krijgen ze de kans om actief betrokken te zijn bij hun eigen leefomgeving. De organisatie is door de hele stad actief. Een van de drijvende krachten is Mourad el Otmani. Mourad el Otmani heeft in Geuzenveld-Slotermeer een jongerendenktank opgericht in opdracht van het stadsdeel: Young Amsterdam. “De jongeren in deze buurt hebben het idee dat ze in een vergeten stuk stad wonen en dat ze weinig aandacht krijgen”, vertelt hij. “In september ben ik met een groep van ongeveer 5 jongeren gestart. Samen organiseren van een aantal coronaproof activiteiten zoals brainstormsessies, themabijeenkomsten en projecten. Die hebben een gemiddeld bereik van ongeveer 50 jongeren. Dit groepje kan weer anderen inspireren om mee te doen en hen stimuleren zelf activiteiten op te zetten voor jongeren in de buurt. Dat zal zich als een olievlek gaan uitbreiden.” Sindskort bundelt Young Amsterdam de krachten met andere buurtorganisaties als Dock, IMD en Stichting Unite, om een nog groter bereik te

20

creëren in de buurt. Samen heten ze nu: het Denk Doen Team Slotermeer & Geuzenveld. Bijdragen aan oplossingen Op deze manier kunnen jongeren zelf een bijdrage leveren aan de oplossing van een maatschappelijk probleem of het overwinnen van persoonlijke obstakels Momenteel denken veel jongeren na over de toekomst, weet Mourad el Otmani. “De meesten kunnen daar wel wat inspiratie van anderen bij gebruiken. Daarom voeren we samen gesprekken over hun talenten, maar bijvoorbeeld ook over ondernemerschap. Dat helpt om jongeren meer perspectief te bieden.” Praten met stadsdeel en corporaties Ze hebben het met elkaar natuurlijk ook over de gevolgen van de coronacrisis. Mourad el Otmani: “Onze jongeren komen vrijwel allemaal uit grote gezinnen die klein behuisd zijn. Velen hebben geen plek om fatsoenlijk hun schoolwerk te maken. Daarom zijn ze met plannen bezig om binnenkort met het stadsdeel en de corporaties te gaan praten. Want misschien is het wel mogelijk om in de wijk een studeerplek in te richten.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West

Confusiuspleinbuurt

4. Confuciuspleinbuurt 4.1

Inleiding

De Confuciuspleinbuurt bestaat onder andere uit de Wijsgerenbuurt, Bierens de Haanbuurt, Rousseaubuurt en Descartes­ buurt. De wijk ligt ten noordwesten van de Sloterplas tussen de Slotermeerlaan, Burgemeester Röellstraat en een gedeelte van het Sloterpark (tot de kinderboerderij). In 2020 hebben wij ingezet op de verbetering van de openbare ruimte in deze buurt en op het verbeteren van de gezondheid van bewoners.

4.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van de Confuciuspleinbuurt zijn: ■ Verbeteren van de gezondheid van de bewoners; ■ Aanpakken van eenzaamheid door ruimte te bieden voor ontmoeting; ■ Tegengaan van verloedering en het verbeteren van de openbare ruimte.

4.3

Initiatieven

Speelplekken zijn belangrijk voor kinderen en hun families om samen te komen en vrij te kunnen spelen. De speeltuin aan de Parmenidusstraat wordt een mooie natuurspeelplek met een nieuwe glijbaan. In 2020 is hier met ouders en kinderen bedacht hoe deze eruit moet komen te zien. De speelplek moet in de eerste helft van 2021 klaar zijn. Ook hebben kinderen rond de Plutarchusstraat uitgebreid meegedacht over hun speeltuin in die straat. Zij wilden een klim- en klautertoestel, dat inmiddels is geplaatst. Bewoners weten het beste waar het groen in hun buurt beter kan. Hun idee was om bloembollen in de buurt te planten en vlinderbeplanting met gras aan te leggen op de plek van een oude speeltuin. Zo wordt de omgeving een prettigere verblijfplek voor buurtbewoners. Ook hebben we met bewoners gekeken naar hun eigen Confuciusplein. Hoe kan dit plein voor iedereen nog beter worden? Door corona hebben we de ideeën nog niet kunnen uitwerken. Dat doen we in 2021. Op sociaal vlak maken we ons, net als in andere buurten, sterk voor het verbeteren van de gezondheid, terugdringen van eenzaamheid, het uitbreiden van naschoolse activiteiten, het verkleinen van de afstand tot de arbeidsmarkt en extra jeugdwerk. Een groep meiden uit onder andere de Confucius­ plein­buurt heeft een training gevolgd voor een gezonde leefstijl.

Op de grens van de Confucius­ pleinbuurt bevinden zich de Buurtwerkkamer en de Social Garden. In 2020 hebben zij met ondersteuning vanuit de Ontwikkelbuurten en de Sociale Basis activiteiten georganiseerd, onder andere voor bewoners uit de Confuciuspleinbuurt.

21

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

4. Confusiuspleinbuurt 4.4  Gebiedsontwikkeling en planvorming We werken in de Confuciuspleinbuurt aan het vernieuwen van de woningen en de openbare ruimte. Ymere gaat onder andere de wooncomplexen renoveren langs de Burgemeester Röellstraat. Stadgenoot knapt tussen omstreeks 2022 en 2027 de wooncomplexen in de Rousseaubuurt op. De corporatie start eerst met de sloop-nieuwbouw van het Diderotblok (2021-2022) waarna de gemeente de openbare ruimte rondom het Diderotblok herinricht. Deze herinrichting omvat bijna de complete Rousseaubuurt omdat er extra autoparkeerplaatsen worden aangelegd als gevolg van de toevoeging van 116 sociale huurwoningen in het Diderotblok.

4.5

Duurzaamheid

Alle nieuwe woningen in het Diderotblok worden aardgasvrij gemaakt. In 2021 wordt verkend welke woningen vanuit het programma Aardgasvrij van het aardgas gehaald kunnen worden. In 2019 heeft de meerderheid van de corporatie­ woningen in de Confuciuspleinbuurt label C (36%). In 2019 zijn de woningen in deze buurt flink verduurzaamd met een afname in energielabels F (8%) en E (10%) en een toename in energielabels D (4%) en C (8%). Opvallend is er ook een lichte percentuele stijging van woningen met label G (3%).

Een volgende vernieuwing in de Rousseaubuurt, namelijk op de gemeentelijke Thomas à Kempislocatie, is alleen mogelijk na de invoering van een parkeerregime. Na participatie over nieuwbouw op deze locatie wordt een investeringsbesluit voorbereid. In de principenota (2019) is deze locatie aangewezen als hoogteaccent. Tot slot gaan we in 2021 de Burgemeester van Leeuwenlaan herinrichten om de uitstraling en de verkeersveiligheid te verbeteren.

22

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

4. Confusiuspleinbuurt 4.6

Een opgeknapt speelpleintje is ook voor ouders een fijne ontmoetingsplek

R’kia woont vlakbij het Confuciusplein en is zeer betrokken bij haar buurt. Het speelpleintje tegenover haar huis wordt veel gebruikt door de buurtkinderen en het is een fijne ontmoetingsplek voor de ouders. Alleen, het speelpleintje heeft een opknapbeurt nodig. Samen met de gemeente werken R’kia en andere bewoners aan een nieuw plan voor een mooi pleintje. Samen met andere ouders houdt R’kia het pleintje zo veel mogelijk netjes en schoon. “Al heb ik nog niet zo lang geleden wel geklaagd omdat er zo weinig vuil werd opgehaald”, vertelt ze. “Een tijdje geleden hebben we zelf wat straatbezems gekocht.” R’kia ziet dat kleine kinderen het leuk vinden om hier te spelen, maar voor de iets groteren, tot een jaar of twaalf, is er weinig lol aan. “Daarom hebben we bij de gemeente om extra speeltoestellen voor

23

deze groep gevraagd. Medewerkers van het stadsdeel zijn hier geweest om onze wensen te inventariseren. Ze zijn ermee aan de slag gegaan en binnenkort horen we meer. Er worden volop plannen gemaakt, maar het is nog niet precies bekend wanneer een en ander concreet wordt. Het is ook wel een beetje een lastige tijd. We zijn in ieder geval blij met de samenwerking met het stadsdeel!” De bewoners spreken onderling veel met elkaar en helpen elkaar als het nodig is. “Het is hier leuk en gezellig om te wonen”, vertelt R’kia. “Iedereen is hier welkom. We organiseren geregeld leuke activiteiten en we spreken onze kinderen erop aan als dingen echt niet kunnen. We zijn echt trots op onze onderlinge samenwerking en die met de gemeente. Het maakt onze buurt leefbaarder, leuker en veiliger.”

Rapportage Ontwikkelbuurten 2020

Nieuw-West Lodewijk van Deysselbuurt

5. Lodewijk van Deysselbuurt 5.1

Inleiding

De Lodewijk van Deysselbuurt ligt in het vierkant tussen de Burgemeester Röellstraat, Slotermeerlaan, Du Perronstraat en het Heksenpad. Het is een krachtige buurt, maar kan ook verbeteringen gebruiken. Het afgelopen jaar hebben we daarom veel initiatieven op touw gezet om samen met bewoners een aantal hardnekkige problemen te lijf te gaan: armoede, kansenongelijkheid en de slechte staat van sommige plekken van de openbare ruimte. De gemeente en woningbouwcorporaties hebben in 2020 afspraken gemaakt om de buurt de komende jaren op deze terreinen flink te verbeteren.

5.2

Prioriteiten

De prioriteiten van de aanpak van de Lodewijk van Deysselbuurt zijn: ■ Inzet op het opknappen en goed beheer van de achterstallige openbare ruimte; ■ Bevorderen kansengelijkheid jeugd; ■ Verminderen van jeugdoverlast; ■ Tegengaan van armoede en laaggeletterdheid.

24

5.3

Initiatieven

De Lodewijk van Deysselbuurt wordt de komende jaren grootschalig verbeterd. De woningen, het maatschappelijk - en het commercieel vastgoed worden vernieuwd. Er is in de buurt grote behoefte aan laagdrempelige buurtvoorzieningen voor ondersteuning, ontwikkeling en ontmoeting. Daarop voor­ uitlopend openden we in 2017 samen met Rochdale een sociaal spreekuur in Buurtpunt de Leeuw: een inloopspreekuur waar bewoners ondersteuning krijgen op het gebied van inkomen, participatie/werk, schulden en armoede. In de afgelopen 3 jaar zijn hier 500 bewoners geholpen. Vanwege de coronacrisis ligt het bewonersbereik nu lager. Het spreekuur wordt te zijner tijd geïntegreerd in het buurtteam. Daarnaast is Cascoland in opdracht van Rochdale en de gemeente aan de slag gegaan om de buurt samen met bewoners prettiger te maken. Zo hebben buurtbewoners in een ‘Eendagszaak’ kennisgemaakt met maatschappelijk ondernemen. Hierdoor hebben verschillende bewoners een eigen zaak kunnen opstarten in de buurt. Verder is de buurthuiskamer opnieuw ingericht en is de openbare ruimte op plekken verbeterd, bijvoorbeeld door de plaatsing van fietsnietjes. Ook faciliteren we laagdrempelig aanbod voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Sinds augustus 2020 nemen dertig tot zestig kwets­ bare mannen deel aan extra taal- en sportaanbod. Daarnaast hebben we een taaltraject opgezet voor vijftig vrouwen.