1. Projectnota Klaprozenweg Noord concept.pdf
Tekst van het document
projectnota
Klaprozenweg Noord concept 4 januari 2021
Inhoudsopgave
2
1
Inleiding
5
1.1
Uitgangsituatie
5
1.2
Projectbesluit
6
1.3
Projectgebied
7
2.
Analyse
9
2.1
Historie
9
2.2
Omgeving
10
2.3
Functies
14
2.4
Stedenbouw
16
2.5
Openbare ruimte en groen
20
2.6
Verkeer
23
2.7
Technische aspecten
26
3
Opgave
30
3.1
Ambities
30
3.2
Visie
34
4
Uitgangspunten
38
4.1
Programma
38
4.2
Stedenbouw
46
4.3
Openbare ruimte: naar een groene woonomgeving
56
4.4
Verbeelding van de uitgangspunten
64
4.5
Duurzaamheid
66
5
Scenario’s
76
5.1
Inleiding
76
5.2
Stedenbouwkundige verkenning
76
5.3
Volumestudie
78
5.4
Programmascenario’s
79
5.5
Ontwikkelingskaart
80
6
Ontwikkelstrategie 82
7
Planning en Proces
84
8
Participatie en communicatie
86
9
Organisatie 92
10
Financiën 93
11
Projectbesluit 94
A
Bijlagen 96 Bijlage 1: Scenario’s Bijlage 2: Quickscan Flora en Fauna Bijlage 3: Bodemkwaliteit Bijlage 4: Quickscan water Bijlage 5: Verkeersonderzoek + Verkeersregeltechnisch onderzoek Bijlage 6: Onderzoek Luchtkwaliteit Bijlage 7: Quick Scan Archeologie Bijlage 8: Rapportage_Fietsverkeersonderzoek Bijlage 9: Externe Veiligheid Advies Bijlage 10: GGD Advies Beinvloeding magneetvelden hoogspanningkabels Klaprozenweg + Onderzoek Beinvloeding magneetvelden Bijlage 11: Hoogbouw Effect Rapportage Bijlage 12: Participatie Bijlage 13: Geluidsonderzoek Bijlage 14: Onderzoek stikstofdepositie
B
Colofon 97 3
4
1. Inleiding 1.1 Uitgangsituatie
In het kader van Koers 2025 heeft het
Ì
De directe omgeving van de Klaprozen-
projectteam NDSM-werf de principenota
weg verandert in een overgangsgebied
“Klaprozenweg/NDSM-Noord” opgesteld.
tussen de nieuwe hoogbouw op de
Deze is op 15 mei 2018 door het college
NDSM-werf en de buurt ten noorden
vastgesteld. In deze nota zijn we nagegaan
van de Klaprozenweg (Hogeland). Dat
of het zinvol en wenselijk is om de
zorgt voor een betere samenhang tus-
gebiedsontwikkeling te beginnen in het
sen beide gebieden.
projectgebied, rekening houdend met het beleid, de mogelijkheden (ambities) en de
Ì
Er komen betere verbindingen tussen
problematiek ter plekke. Met de vaststelling
het IJ en de buurt ten noorden van de
van de nota is dat bevestigd.
Klaprozenweg (Hogeland).
In de principenota zijn de haalbaarheid,
Ì
de risico’s en de mogelijke consequenties
Er komt een mooie parkstrook ter noorden van de Klaprozenweg.
van gebiedsontwikkeling globaal verkend. We hebben de volgende ambities voor het
Ì
De ongedeelde wijk: bewoners van de
gebied geformuleerd:
omliggende buurten hebben ook baat
Er komen meer woningen om de druk op de
bij de veranderingen.
Amsterdamse woningmarkt te verlichten. Deze nota geeft vorm aan de volgende stap Ì
De Klaprozenweg verandert in een
van het Plaberum: de haalbaarheidsfase.
aantrekkelijke straat met woningen, bedrijven en voorzieningen.
5
1.2 Projectbesluit We doorlopen de haalbaarheidsfase (fase 2)
In het projectgebied Klaprozenweg Noord
om een aantal redenen:
is de gemeente niet de enige of leidende
Ì
De samenhang met de terreinen van
speler. Het is daarom goed om te werken
de voormalige NDSM-werf
met scenario’s die de afhankelijkheden
Ì
De omvang van het project
tussen overheid en markt beschrijven.
Ì
Het gedifferentieerd eigendom
Om herontwikkeling mogelijk te maken,
Ì
De complexiteit van stadstraat in relatie
zoekt de gemeente samenwerking met
tot de doorstroming van het verkeer
erfpachters en bewoners. Een deel van de gronden zal de gemeente mogelijk
Het belangrijkste doel van deze fase is
zelf moeten verwerven, om ontwikkeling
om de haalbaarheid en de risico’s van het
mogelijk te maken. Deze projectnota
project nader te bepalen en uitgangspunten
gaat daarom onder andere in op de
te formuleren voor de volgende fase.
ontwikkelingsstrategie.
Daarvoor werken we verschillende ruimtelijke modellen en programma’s uit en toetsen die aan de maatschappelijke en ruimtelijke wenselijkheid, en aan de financiële, juridische en technische haalbaarheid. Stapsgewijs is er een globaal toekomstplan voor het gebied ontstaan. Daarnaast zijn er verschillende onderzoeken uitgevoerd, zoals een onderzoek naar de kwaliteit van de bodem en de effecten op flora en fauna.
6
1.3 Projectgebied Het plangebied van de principenota
E1-E3 en D1. Voor deze kavels was er nog
bestond uit de kavels A4-A7’, E1-E3, D1 en
geen concreet stedenbouwkundig kader en
het terrein van The Curve. In de projectfase
zijn er nog geen afspraken met erfpachters.
zijn de kavels A4-A7’ uit het plangebied gehaald. Reden hiervoor
De kavel van ‘The Curve’ was eerder
was dat er een flink verschil in
ook deel van het plangebied. Maar we
ontwikkeltempo is op deze kavels.
verwachten hier op korte termijn geen
Voor de A-kavels zijn het stedenbouwkundig ontwikkelingen. Ook ‘The Curve’ wordt kader en bijbehorende beleidsregels in
dus uit het plangebied gehaald. Het kavel
februari 2019 vastgesteld door het college.
is wel ruimtelijk sterk verbonden met rest
We hebben belangstellenden en erfpachters van het plangebied, er is dus wel rekening op informatieavonden op de hoogte gesteld mee gehouden bij de ontwikkeling van de van de implicaties van beide stukken. Deze
plannen.
ontwikkelingen lopen sterk vooruit op kavels
E2
E1 The Curve
E3
Klaprozenweg A9
D1
A4-A7’ Plangebied Voormalige delen van plangebied Huidige kavelgrenzen Wegprofiel Klaprozenweg Plangebied
7
Noorder IJ polder 1928
8
Noorder IJ polder 1950
2. Analyse 2.1 Historie Bij de inpoldering van de Noorder IJ-polder
De eerste bebouwing in de Noorder IJ-pol-
is recht door het midden van de polder een
der was de NDSM-werf aan het begin van
waterloop/poldersloot aangelegd. Deze
de twintigste eeuw. In de jaren 50-60 volg-
Westertocht en Oostertocht zijn ter hoogte
de Tuindorp Oostzaan. Pas later volgden
van Tuindorp Oostzaan nog steeds aanwe-
het hoger gelegen Terrasdorp, industrieter-
zig en worden geflankeerd door parkachtig
rein de Bongerd en het complex voor de
groen. Dit diende in eerste instantie om de
eerste gastarbeiders. In de jaren 90 werd
scheepsindustrie, die meters hoger lag, aan
de wijk het Hogeland en de bedrijfsbebou-
het zicht vanuit het tuindorp te onttrek-
wing aan weerszijden van de Klaprozenweg
ken. Later is de waterloop doorgezet in
gebouwd. Een recente ontwikkeling is de
het opgehoogde terrasdorp en het is nu
transformatie van de Bongerd naar een
ingericht als een lommerrijke singel met
laagbouw-woonwijk.
enkele fraaie treurwilgen. De groenzone
(Een uitgebreide analyse van de historie
rondom de Strekkerweg is van oorsprong
staat in de principenota.)
geen groengebied. Deze is daar eigenlijk toevallig ontstaan, door de vele kabels- en leidingentracé’s in de bodem.
Noorder IJ polder 1981
Noorder IJ polder 2011
9
2.2 Omgeving Klaprozenweg Noord ligt tussen het
van Zijkanaal I liggen woonboten. Aan de
zuidwestelijke deel van de voormali-
oostzijde vormen de Meteorensingel en de
ge werf van de Nederlandsche Dok en
velden van sportvereniging De Meteoor een
Scheepsbouw Maatschappij (NDSM) en de
natuurlijke scheiding met de rest van Tuin-
laagbouw-woonbuurten van De Bongerd
dorp Oostzaan. De Klaprozenweg verbindt
en Terrasdorp, die onderdeel zijn van de
het gebied van oost naar west. Terrasdorp
wijk Tuindorp Oostzaan. Het water van het
en De Bongerd zijn woonwijken uit verschil-
IJ en Zijkanaal I omringt dit gebied aan
lende periodes, die in type woningbouw en
de west- en noordzijde. Langs de oevers
infrastructuur een lappendeken vormen.
Omgeving
10
Terrasdorp bestaat uit twee delen: Tutti Frutti heeft de gemeenteraad het totaalplan voor in het noorden en Hogeland in het zuiden.
NDSM vastgesteld: het Investeringsbesluit
In Terrasdorp bestaat 63 % van de ruim 2000
NDSM. Daarin wordt voorzien in een intensief
woningen uit sociale huurwoningen. In de
gemengd woon-werkprogramma binnen
afgelopen jaren hebben woningcorporaties
NDSM-West. In 2017 is de planontwikkeling
een deel van de sociale huurwoningen in
voor NDSM-Oost voor 10 jaar bevroren. De
Terrasdorp verkocht. Toch bestaat Terrasdorp reden daarvoor was het relatief kleine aantal nog steeds uit veel huishoudens met lage
woningen en de sterke verdichting in de
inkomens. Desondanks zijn er in Terrasdorp
omgeving.
nauwelijks maatschappelijke of economische
De NDSM-werf was vroeger door een gracht
voorzieningen aanwezig. Het onderhoud
afgesloten van de buurten eromheen. Nu
en de kwaliteit van de openbare ruimte, de
NDSM ontwikkeld wordt tot een aantrek-
speelvoorzieningen en het groen laten te
kelijke, op het IJ gerichte woon- en werkwijk
wensen over.
en nu ook in de omgeving allerlei ontwik-
De buurt is speciaal gebouwd voor de werk-
kelingen plaatsvinden, moeten we de wijk
nemers van de NDSM-werf. Veel buurtbewo-
zo goed mogelijk inbedden in Amsterdam
ners stammen nog van deze eerste generatie Noord. Goede verbindingen met de overbewoners af, en koesteren nostalgische
zijde van de Klaprozenweg - nu nog een bar-
gevoelens over de oude werf. Ze zien de
rière -, met Buiksloterham, Cornelis Douwes
ontwikkelingen op de NDSM-werf als een
en het Centrum zijn dan ook noodzakelijk.
kans, maar ervaren het ook als een bedrei-
Met name het gebied ten noorden van de
ging. Door de bouw van een groot aantal
Klaprozenweg kan daardoor meer en beter
woningen op de NDSM-werf vrezen zij voor
gebruik maken van de voorzieningen van de
toenemende drukte en een toenemende
NDSM-werf en profiteren van de ligging aan
druk op het (beperkt aanwezige) groen en de het IJ. bestaande voorzieningen.
Daarnaast moet voorkomen worden dat de Ms. van Riemsdijkweg twee werelden gaat
NDSM
scheiden: die van kunstenaars en evenemen-
De NDSM-werf verandert van een verlaten
ten van NDSM-Oost en die van de nieuwe
werf in een compacte stad, intensief en
bewoners van NDSM-West. Goede fysieke
contrastrijk, levendig en verrassend, die een
verbindingen alleen zijn dan niet voldoende.
robuuste stoerheid uitstraalt, duurzaam en
Ze moeten elkaar ook programmatisch
waardevast, meervoudig bruikbaar. In de
aanvullen en versterken. Dit kan door ook op
structuurvisie Amsterdam 2040 staat dat ver-
NDSM-West ruimte te maken voor creatieve
dere verdichting langs de IJ-oevers gewenst
bedrijvigheid, ateliers en broedplaatsen.
is, onder meer door hoogbouw. In 2013 11
Tutti Frutti dorp Het noordelijke gedeelte van Terrasdorp, in
achtige beschermde woon-zorglocatie van
de volksmond Tutti Frutti-dorp genoemd,
Cordaan. Hier zijn enkele maatschappelijke
is tijdens de woningnood na de Tweede
voorzieningen aanwezig, zoals een kinder-
Wereldoorlog gebouwd als tijdelijke huis-
boerderij, een huisarts en een fysiotherapeut.
vesting. Mede hierdoor zijn de woningen
Buurtbewoners wijzen op het gebrek aan
veelal gehorig en slecht geïsoleerd. Ze zijn
ontmoetingsplekken, groen en onderhoud
grotendeels in bezit van vijf corporaties
van de openbare ruimte.
(Rochdale, Eigen Haard, Ymere, Stadgenoot, De Alliantie). Omdat er veel mensen
De Bongerd
uit kwetsbare groepen komen wonen, heeft
De Bongerd is ontworpen in de sfeer van een
de buurt te maken met een stapeling van
modern tuindorp. De planontwikkeling loopt
problemen. Het maatschappelijk initiatief en
tot 2023. Het is een echte gezinswijk, met in
de organisatiegraad van de bewoners is laag. totaal 1250 woningen. De school De Kleine Ook het voorzieningenniveau van de buurt is
Wereld vormt het hart van De Bongerd. De
laag. Aan het Ananasplein is een kleinschalig
Bongerd wordt gebouwd in de verhouding
economisch cluster en een basisschool voor
30% gereguleerd en 70% markt. Deze wo-
speciaal onderwijs. Er is nauwelijks tot geen
ningopbouw trekt veelal tweeverdieners en
verbinding met de Bongerd.
gezinnen met een modaal of hoger inkomen. Er is een relatief hoge buurttevredenheid. De
Hogeland
organisatiegraad onder bewoners is hoog.
Hogeland grenst direct aan de groenstrook
Terugkerende signalen van buurtbewoners
van Klaprozenweg Noord en bestaat voor
gaan over het gebrek aan ontmoetingsplek-
50% uit koopwoningen die met de tuinen uit- ken (met name horeca), verkeer en incidentekomen op groene hofjes aan de groenstrook. le jeugdoverlast. Vorig jaar is op initiatief van In het deel ten noorden van de Krasseurs-
bewoners een icoon in de wijk opgericht: het
traat zijn portiekwoningen, veelal VVE’s. De
Paard van Noord, de oude betonkraan, een
corporatiewoningen (Eigen Haard) worden
overblijfsel van het voormalige bedrijfsterrein
voornamelijk verhuurd aan senioren, die een
op deze plek.
actieve bewonerscommissie vormen. Een afwijkend deel van Hogeland is een campus-
12
2.3 Functies De Klaprozenweg bevat een bonte mix van commerciële en maatschappelijke functies. Deze hebben overwegend een niet-publiek karakter en liggen grotendeels met de rug naar de straat.
Vogelvlucht Terrasdorp richting NDSM
Hogeland
De Bongerd
13
In de strook ten noorden van de Klaprozen-
Door de gevarieerde aard van de bedrijven
weg bevinden zich:
is de onderlinge spin-off beperkt. Anders gezegd: ze profiteren niet maximaal van
Ì
Ì Ì
E1: vier kantoorvilla’s waarvan er twee
elkaars nabijheid, zoals dat bij andere stad-
verhuurd worden als vrijesector- ap-
straten wel het geval is. Naast de ongun-
partementen en (tijdelijke) sociale
stige stedenbouwkundige situatie, moeten
huurwoningen.
we dus ook aandacht besteden aan de
E2: de bedrijfsvestiging / werkloods
programmering van de plinten om van de
van Pantar.
Klaprozenweg een aantrekkelijke stadstraat
E3: het Nemo-depot (opslag van col-
te maken.
lectiestukken en werkplaats). Eind 2018 is de conceptrapportage In de D-strook, ten zuiden van de Klaprozenweg, bevindt zich een uiteenlopende verzameling van bedrijven en diensten, zoals:
Programmering voorzieningen Amsterdam-Noord verschenen, een Distributie Planologisch Onderzoek (DPO) voor heel Amsterdam Noord, als nadere invulling van
Ì
glaszettersbedrijf
het Detailhandelsbeleid 2018-2022 Sterke
Ì
zonweringenhandel
winkelgebieden in een groeiende stad
Ì
vloerenhandel
(vastgesteld door de gemeenteraad op 20
Ì
partycentrum
december 2017). Rond de Klaprozenweg
Ì
auto- en scooterhandel
Noord komen mogelijk ruim 2000 inwoners.
Ì
autoreparatiebedrijf
De dichtstbijzijnde winkels zijn te vinden in
Ì
coffeeshop
het nieuwe cluster op de NDSM-werf en in
Ì
tattoo shop
het winkelcentrum in de Bongerd. Beide
Ì
houthandel
winkelgebieden liggen op loopafstand.
In de nota Ruimte voor de Economie van Morgen is het gebied aangemerkt als ‘productieve en creatieve wijk’. Productieve en creatieve bedrijven kunnen een belangrijke rol spelen bij het bieden van werkgelegenheid. Zo leveren ze een belangrijke bijdrage aan de doelstellingen van de ongedeelde wijk.
14
Bedrijven (met maatschappelijke functies) Bedrijven (met o.a. kantoren en kinderopvang)
Gemengd (bedrijven, dienstverlening en ontspanning)
Kantoren (met tijdelijke woonvergunning)
Nutsvoorzieningen
Kantoren
Wonen
Bestemmingen (& huidige situatie)
15
2.4 Stedenbouw Algemeen Het plangebied heeft geen sterke structuur
de kopgevels en de versnipperde groenzone
en de openbare ruimte is als rest-ruimte
ertussen. De repeterende structuur van de
ontstaan. Het wordt begrensd door wijken
wijk is wel aanleiding om de E- strook erop
met een duidelijke signatuur: Hogeland is
aan te laten sluiten. De maat van de bouwvel-
een rustige, groene woonwijk, NDSM-Oost
den tussen de Klaprozenweg en de Strekker-
een monumentale industriële wijk en NDSM-
weg (de E-blokken) leent zich goed voor de
West een hoogstedelijk woon-werkgebied.
typologie van het gesloten bouwblok of een
Het contrast tussen die wijken is dus groot.
opengewerkt bouwblok.
De Klaprozenweg ligt daar als verkeersader tussen en scheidt deze werelden.
Ten zuiden van de Klaprozenweg De D1-strook is één langgerekte strook,
Ten noorden van de Klaprozenweg
waardoor er een heel lange wand van be-
De bebouwing aan de Klaprozenweg is
bouwing is ontstaan. De strook bebouwing
zeer wisselend en de maakt van de straat
tussen de Klaprozenweg en de Tt. Vasumweg
geen aangename plek om te verblijven. De
is smal en heeft een tweeslachtige oriëntatie.
bebouwing ligt grotendeels met de rug naar
De rijweg van de Klaprozenweg loopt vlak
de straat en wordt omzoomd door heggen
langs de gevels. Door de zeer smalle stoep
en hekken. In het westelijk deel staan vier
zitten de ingangen voornamelijk op de Tt.
zelfstandige kantoorvilla’s van twee tot vier
Vasumweg. Maar om goed zichtbaar te zijn
lagen. Het middendeel is de grootschalige,
heeft een aantal bedrijven ervoor gekozen
uitgestrekte bedrijfsbebouwing van één tot
om de gevels aan de Klaprozenweg open
twee lagen van Pantar. Het Nemo-depot
te maken (showrooms). Het is niet mogelijk
in het oostelijk deel is een samengesteld
om de huidige rooilijnen van de bebouwing
gebouw met een eigenwijze vormgeving. Het op deze strook exact over te nemen in de ronde deel aan de zijde van de Klaprozen-
nieuwbouw, omdat er dan geen ruimte voor
weg toont een culturele of maatschappelijke
een fietspad en stoep is. De Tt. Vasumweg
functie maar de achterzijde aan de Strekker-
kan vanwege zijn zuidoriëntatie op het water
weg oogt als een bedrijfsloods. De architect-
een aantrekkelijk verblijfsgebied worden.
onische uitstraling van alle gebouwen is zo
De opgave voor de blokken is hier dan ook
rommelig dat het niet past bij de ambitie van de oriëntatie op de stadstraat te verenigen een stadstraat.
met het benutten van de potentie van de Tt. Vasumweg.
Woonwijk Hogeland (drie open en omgekeerde U-vormen rondom hofjes), sluit niet aan bij de Klaprozenweg. Dit komt onder meer door 16
Water
Barrière tussen weg en gevel (hek/heg)
Bebouwing
Achterzijde bebouwing
Afgezonderde ruimte Versnipperd groen Parkeervelden
Zeer smal trottoir Potentiële verbindingen Blinde kopgevels Slecht toegankelijk terrein Hoofdroutes auto/fiets
Ruimtelijke analyse
Smal profiel Klaprozenweg
17
The Curve / Cornelis Douwesweg
Het Dok
Op de plek waar de Klaprozenweg overgaat
Het te ontwikkelen project ‘Het Dok’ is een
in de Cornelis Douwesweg, bij de grote
hoogstedelijk woonblok met meerdere voor-
kruising met de Stenendokweg, verandert de zieningen in het plint. Daar bovenop staan stedenbouwkundige structuur in veel opzich-
drie torens in verschillende hoogtes. Deze
ten: het profiel van de Cornelis Douwesweg
locatie valt buiten het plangebied van de
is breder, er ligt een parallelweg aan de be-
Klaprozenweg Noord. Het sluit voornamelijk
drijvenkant aan de zuidzijde, er ligt groen in
aan bij de verdichting op NDSM-West. ER is
de middenberm en een brede parkstrook aan in dit gebied geen geleidelijke overgang naar de noordzijde. Het groen geeft de Cornelis
de lagere bestaande wijken ten noorden van
Douwesweg het karakter van een ‘parkway’.
de Klaprozenweg. Deze overgang van hoog
Dit gebied maakt deel uit van de ontwikke-
naar laag zal dus geheel in de nieuwe bouw-
ling van Haven-Stad. De stadstraat Klaprozen- blokken ten noorden van de Klaprozenweg weg loopt van Mosplein tot aan de Cornelis
moeten worden gemaakt. De dichtheid die
Douwesweg. De overgang van de stadsstraat gerealiseerd is bij ‘Het Dok’ wordt dus niet naar de parkway moet in samenhang met het herhaald in de E-blokken. plangebied Haven-Stad worden ontworpen. Rondom gebouw ‘The Curve’ wordt het maaiveld gedomineerd door parkeren en aan de noordzijde van de weg ligt een gebied met bomen en gras. Hier liggen kansen om de omgeving aantrekkelijker te maken, zowel de woningbouw als de openbare ruimte. Vooralsnog beschouwen we deze locatie als een aparte ontwikkeling, omdat we op dit moment geen initiatief verwachten.
The Curve vanaf Cornelis Douwesweg
18
Het Dok, 20+ bouwlagen (geen onderdeel van plangebied) afbeelding:- ArchitectenCie
Vogelvlucht NDSM richting het zuiden
19
2.5 Openbare ruimte Groen De westkant van Amsterdam Noord, voor-
aan beide kanten van Zijkanaal I, lopen door
al ten westen van Zijkanaal I, heeft minder
tot het Twiske. Het groene talud aan de Tt.
parken en groengebieden dan de oostkant.
Vasumweg zou een aantrekkelijke wandel-
Het is overduidelijk dat er in het gebied
route kunnen zijn, vanwege de ligging op
kwalitatief hoogwaardig groen moet komen.
de zon, het uitzicht over water en het zicht
Door de ontwikkelingen in de komende jaren op de historische loodsen en het aanwezige komen er nog vele nieuwe bewoners bij die
groen. Ecologisch is de oever ook van belang
willen recreëren in het groen. Langs Zijkanaal
en met relatief kleine ingrepen zou deze
I liggen twee brede groene oevers. Stadsdeel nog veel waardevoller kunnen worden. Het Noord heeft in de afgelopen jaren plannen
Cornelis Douweskanaal-Oost eindigt ook met
gemaakt voor groene oevers langs Zijkanaal
een groene kop. Deze plek is met bomen
I. Het ligt voor de hand dat de westelijke
en struikgewas een belangrijke ecologische
oever ingericht wordt als groene ruimte met
schakel voor vogels, vleermuizen en kleine
recreatieve routes voor langzaam verkeer. De zoogdieren. oevers zelf worden bezet door woonboten.
De plek biedt schitterende uitzicht over het
Delen van oeverzones zijn al ingericht zoals
IJ en is uitermate geschikt om even kort te
bij de Bongerd. De recreatieve routes,
recreëren.
20
Groen
Sport en Spelen In de omgeving van het projectgebied zijn
klimtoestellen en schommels. Maar het is
veel openbare sportveldjes en sportfacilitei-
er niet erg overzichtelijk, wat met het vele
ten. Zoals de kaart hieronder laat zien, zijn
water in de omgeving voor ouders met jonge
voetbal, tennis, basketbal en tafeltennis al
kinderen niet prettig is. In de hofjes van het
sterk vertegenwoordigd in de omgeving.
Hogeland zijn wat kleine speelobjecten op of
Maar de kwaliteit van deze veldjes en facili-
naast de sportvelden. In het meest oostelijke
teiten is vaak heel matig. De ‘hufterproof’-uit- hofje is de helft van de voormalige tennisvoering en het achterstallig onderhoud geven baan onlangs veranderd in een speelplekje het een onaantrekkelijke aanblik. Voor relatief met een trampoline en een glijbaan. Om nieuwe sporten zoals footy, bootcamp, free
beter inzicht te krijgen in hoe de omgeving
running, calisthenics, buiten-fitness, 3-te-
denkt over de openbare ruimte, sport en spe-
gen-3-basketbal, padeltennis en skaten zijn in len en groen, en welke functies er wenselijk de omgeving nog geen faciliteiten.
zijn, zal er in het participatietraject nadrukke-
Er is in de directe omgeving weinig ruimte
lijk aandacht voor zijn.
om te spelen. Pas in het parkje naast de Cordaan-locatie, bij de kinderboerderij, is een relatief grote en goede speeltuin met diverse
Sport en spelen
21
Straten De huidige inrichting van de straten in het gebied, met name de doorgaande straten Klaprozenweg en de Tt. Vasumweg is met name gericht op de auto. De Klaprozenweg is enkel aan de noordzijde begaanbaar voor fietsers en voetgangers maar daar is geen enkele verblijfskwaliteit. Het maken van een stadstraat op deze plek moet dus worden
Klaprozenweg in de NDSM- tijd
meegenomen in de profilering van de openbare ruimte. De openbare ruimte van de Tt. Vasumweg wordt gedomineerd door een brede weg met schuinparkeren. De parkeerplekken worden sinds het invoeren van betaald parkeren weinig gebruikt. Alleen aan de kant van de bebouwing is een stoep van ongeveer drie meter breed, die veelvuldig wordt onderbroken door inritten naar de bedrijfsbebouwing. Hier ligt een kans om voor voetgangers en fietsers een veel vriendelijker profiel te maken; een plek waar de auto te gast is en waar we groen kunnen aanleggen en de verblijfskwaliteit verbeteren.Hier ligt ook een helling waar boten het water ingelaten kunnen worden. Klaprozenweg bij kruispunt met Van Riemsdijkweg
Modelmakersstraat bij Klaprozenweg
22
2.6 Verkeer Openbaar Vervoer Over de Klaprozenweg gaan veel snelbussen
zoek houdt verband met de ontwikkelingen
van en naar Zaandam en het Centraal Station van Haven-Stad en de Achtersluispolder. De in Amsterdam. Om deze HOV (hoogwaardig
vrij liggende busbaan zou dan ook tramrails
openbaar vervoer) te kunnen realiseren heeft
kunnen krijgen (Zaan IJ-lijn).
de Klaprozenweg een vrij liggende busbaan in twee richtingen gekregen. Op een deel van het traject maken ook de Amsterdamse stadsbussen (lijn 35 en 36) en de regionale buslijnen 291 en 293 gebruik van de busbaan. De Noord-Zuidlijn ligt op 10 minuten fietsen. Momenteel wordt er onderzocht of er vanuit Zaandam een tramverbinding kan komen die ook over de Klaprozenweg loopt. Dit onder-
OV netwerk
23
Auto Vooralsnog domineert de auto de Klaprozenweg en omliggende straten. Tijdens het participatietraject hebben bewoners aangegeven zich zorgen te maken over het drukke verkeer op de huidige weg en de parkeerdruk die is toegenomen doordat de ruimte intensiever wordt gebruikt. In de huidige situatie kan de Klaprozenweg binnen het projectgebied maar op twee plekken worden overgestoken: ter hoogte van de Stenen Dokweg en ter hoogte van de Ms. van Riemsdijkweg. De ongemakkelijke bajonet in de aanrijroute Scheepsbouwweg-Atatürk die in de variantenstudie in de principenota werd genoemd, is vervangen door een route rechtdoor van de Scheepsbouwweg naar de Klaprozenweg.
Auto verkeer
24
Fiets In het fietsnetwerk van het projectgebied valt transformatie (sloop en nieuwbouw) in dezelfnog veel te verbeteren. Ontbrekende scha-
de rooilijn komen te staan als het in aanbouw
kels zijn een verlengde fietsverbinding van
zijnde project ‘Het Dok’.
het Koppelingpad naar NDSM-Oost en richting de Buiksloterweg en een fietspad aan de zuidzijde van de Klaprozenweg. Een fietser die uit het westen komt, moet nu vanaf het snelfietspad bij de Stenen Dokweg oversteken naar het noorden van de Klaprozenweg om vervolgens na Zijkanaal I weer over te steken naar de zuidzijde van de Klaprozenweg. Behalve tijdverlies en ongemak brengt dit ook veiligheidsrisico’s met zich mee. Om een fietspad aan de zuidzijde van de Klaprozenweg te realiseren moet de bebouwing na
Fietsnetwerk Verbeteren route Nieuwe route
Fiets netwerk
25
2.7 Technische aspecten
Geluidsonderzoek
Kabels en leidingen
Bij de verkenning naar de mogelijkheden
Sinds ruime tijd liggen er onder de groen-
voor woningbouw in het plangebied Klapro-
stroken aan weerszijden van de Strekkerweg
zenweg Noord is een quickscan uitgevoerd
veel (zware) kabels en leidingen. Naast een
van het industrie- en wegverkeer-lawaai. We
transportleiding voor gas ligt er een persri-
hebben hierbij gekeken naar industrielawaai
oolleiding en meerdere bundels hoog- en
van twee dichtbij gelegen industrieterreinen,
middenspanningskabels. Omdat er rondom
Cornelis Douwes (equivalente geluidniveaus
deze leidingen een bepaalde afstand vrij
en piekgeluidniveaus van het bedrijf Ship-
moet blijven in de ondergrond is er maar
dock) en Westpoort, en naar verkeerslawaai
beperkt ruimte om nieuwe bomen te planten.
van omliggende wegen. Uit de berekeningen Tijdens het participatietraject spraken omblijkt dat er een gecumuleerde geluidbelas-
wonenden de wens uit om daar relatief grote
ting van ten hoogste 66 dB optreedt. Volgens bomen voor te gebruiken in plaats van heel het Amsterdams Geluidbeleid is dit geen
jonge. Zolang we het gebied met voldoende
onaanvaardbare situatie.
ander fraai groen kunnen invullen, kan er toch een mooi park gemaakt worden. Denk aan
Flora en Fauna onderzoek
siergrassen, vaste planten, gazons en bollen.
Vanwege de mogelijke ontwikkeling van de groenzone aan de noordkant van de Klapro-
Quickscan bodemkwaliteit
zenweg hebben we onderzoek gedaan naar
Op basis van historische gegevens verwach-
de gevolgen en de kansen voor stadsnatuur.
ten we dat de bodem van het plangebied
Uit dat onderzoek komt de aanbeveling om
NDSM-Noord ten zuiden van de Klaprozen-
te zijner tijd nader onderzoek te doen naar
weg matig tot sterk verontreinigd is. Ten
de gevolgen van de ontwikkeling voor huis-
noorden van de Klaprozenweg worden over
mussen en naar verblijfplaatsen van vleermui- het algemeen maximaal lichte verontreinizen in de gebouwen aan de noordkant van
gingen aangetroffen, met uitzondering van
de Klaprozenweg. Kansen voor natuur zijn er
twee kabeltracé’s met sterke verontreini-
vooral door het groen langs de Strekkerweg
gingen in de kleiige ondergrond ter plaatse
natuurvriendelijk in te richten en door het
van de Strekkerweg (tussen Atatürk en het
inpassen van natuur bij de ontwikkeling van
Koppelingpad). Met name ten zuiden van de
de bouwblokken.
Klaprozenweg moeten we rekening houden met asbest in de bodem. Als het gebied ontwikkeld wordt, zullen we de grond moeten saneren voor de realisatie van bouwwerken of ondergrondse infrastructuur.
26
Onderzoek waterhuishouding
Verkeersonderzoek
We hebben de waterhuishouding onderzocht De ontwikkeling van Klaprozenweg Noord zal voor de volgende thema’s: oppervlaktewater weinig extra verkeer tot gevolg hebben, maar en waterkwaliteit, waterkeringen en oevers,
zorgt wel voor extra druk op een potentieel
bodem en grondwater, en hemelwater. De
knelpunt: de kruising Klaprozenweg - Ms. van
resultaten van dit haalbaarheidsonderzoek
Riemsdijkweg. In de Projectnota Klaprozen-
wijzen uit dat we in het plangebied niet
weg wordt de haalbaarheid onderzocht om
op problemen stuiten in deze fase van de
op termijn het gebied rond de Klaprozenweg
planvorming, zolang we rekening houden
te transformeren naar een gecombineerd
met het beleid, de wet- en regelgeving en de wonen/werken gebied. Onderdeel van dit bestaande situatie.
haalbaarheidsonderzoek is een studie naar het realiseren van een gecombineerde
Fietsverkeeronderzoek Cornelis Douweska-
kruising (Atatürk-Klaprozenweg-Ms. Van
naal
Riemsdijkweg). Door Atatürk dichter bij de
Door de aanleg van de fietsbrug en de
Ms. Van Riemsdijkweg aan te laten sluiten
verbinding van de Tt. Vasumweg met de
op de Klaprozenweg kan de doorstroming
Klaprozenweg verschuift het fietsverkeer van
verbeteren. Door de kruisingen te koppe-
de Klaprozenweg naar de Tt. Vasumweg.
len worden de verkeersbewegingen beter
Per etmaal zullen er ongeveer 600 fietsers
gestroomlijnd waardoor het verkeer minder
gebruik maken van de brug. De drukte op
vaak hoeft te stoppen. Ook het voornemen
de Tt. Vasumweg neemt met maximaal
om de oversteken voor langzaam verkeer te
1.300 fietsbewegingen per etmaal toe en
realiseren zal een positief effect hebben op
op de Klaprozenweg met maximaal 1.000
de doorstroming. Vooral voetgangers hebben
per etmaal af. Het advies is om de fietsbrug
op dit moment veel tijd nodig om veilig te
alleen aan te leggen als ook de verbinding Tt. kunnen oversteken, wat de verkeersregeling Vasumweg-Klaprozenweg wordt aangelegd.
negatief beïnvloedt.
27
Luchtkwaliteit
Magneetvelden
De uitvoering van de plannen voor het ge-
De GGD adviseert om uit voorzorg nieuwe
bied hebben geen merkbare invloed op de
situaties waar kinderen langdurig verblijven
concentraties stikstofdioxide en fijnstof. Op
in een magneetveld met een sterkte van 0,4
basis van artikel 5.16 lid 1 onder c van de Wet µT of hoger, zoveel mogelijk te voorkomen. milieubeheer kunnen we daarom conclude-
Dit advies gaat over “gevoelige bestemmin-
ren dat de luchtkwaliteit de transformatie
gen”: dit zijn locaties waar kinderen tot 15
van het projectgebied Klaprozenweg Noord
jaar langdurig aanwezig kunnen zijn. Onder
niet in de weg staat. In de projectnota staan
gevoelige bestemmingen vallen woningen,
twee alternatieven voor de afwikkeling van
kinderopvangcentra en scholen. Speel- en
het verkeer. Maar dit heeft geen effect op de voetbalvelden in parken vallen er niet onder. hoeveelheid verkeer en verandert dus niets
Er is geen regelgeving om maatregelen te
aan bovenstaande conclusies.
treffen voor bestaande bebouwing binnen de 0,4 microtesla- zone. Om te anticiperen
Stikstofdepositie
op het mogelijk voorzorgsbeleid kan de
Enerzijds zal stikstofdepositie door bedrijvig-
gemeente ervoor kiezen om de functie van
heid en het aantal de verkeersbewegingen in gebouwen te veranderen, waardoor het te de gebruiksfase toenemen, maar daar staat
ontwikkelen gebouw niet langer een gevoe-
tegenover dat de bedrijven-gerelateerde
lige bestemming is, of de rooilijnen zodanig
stikstofemissies van het bestaand gebruik
aan te leggen dat ze buiten de zone vallen.
zal afnemen, zodat er netto geen toena-
Maar we onderzoeken eerst of de kabels
me zal zijn van de stikstofdepositie bij het
verdiept aangelegd kunnen worden zodat
toekomstig gebruik van het plangebied. In
deze ingrepen niet nodig zijn. Deze kabels
de aanlegfase heeft de stikstofdepositie ook
liggen middenin de groenstrook en lopen in
geen significante negatieve gevolgen voor de oost-westelijke richting. Natura-2000-gebieden.
28
29
3. Opgave 3.1 Ambities
Overgangsgebied en verbindingen
De ambitie om het gebied Klaprozenweg
De Klaprozenweg is nu nog een barrière
Noord te ontwikkelen komt bovenal voort
tussen de buurten aan weerszijden (NDSM en
uit de woningbouwopgave waar Amsterdam
Hogeland). Met de nieuwe stedenbouwkun-
voor staat. De overkoepelende opgave is de
dige opzet moeten de gebieden beter op el-
transformatie van bestaande bedrijvigheid
kaar aansluiten, zodat ze optimaal van elkaars
naar een aantrekkelijke stadsbuurt met ruimte voorzieningen gebruik kunnen maken en er voor wonen, werken en voorzieningen. In de
sociale ontmoeting ontstaat. Door publieke
principenota zijn daarbij aanvullende ambities functies in de bebouwing onder te brengen, geformuleerd. Deze ambities vormen de pij-
waar verschillende doelgroepen gebruik van
lers voor de visie op de gebiedsontwikkeling. kunnen maken, zal de straat een bestemming worden voor oude en nieuwe bewoners. Dan Intensivering ruimtegebruik
moet het ook makkelijker worden gemaakt
Met intensivering van het ruimtegebruik zijn
om de Klaprozenweg over te steken. In dit
verschillende doelen gediend, zoals ook uit-
plangebied gaat stadstraat (Klaprozenweg,
gebreid in de principenota beschreven:
oostelijk deel) over in ‘parkway’ Cornelis Dou-
Ì Ì
bijdrage aan de (woning-)bouwopgave
wesweg. Het plangebied is dus in twee rich-
van de stad.
tingen een overgangsgebied: een entree van
bijdrage aan duurzame stedenbouw.
de stad in oost-westrichting en een steden-
Intensivering: door vestiging van meer
bouwkundig passtuk in noord-zuidrichting.
gebruikers in de stad worden minder verkeersbewegingen gegenereerd en
De ongedeelde wijk
wordt minder buitengebied opgeofferd
Een van de principes van Klaprozenweg
voor bebouwing.
Noord is de ’ongedeelde wijk’. Dat betekent
Het creëren van meer levendigheid en
dat er bij de gebiedsontwikkeling niet alleen
sociale veiligheid door intensivering
gekeken wordt naar het projectgebied zelf,
De intensivering wordt vormgegeven door
maar ook naar kansen voor de omliggende
hoger en compacter te bouwen. De uitda-
wijken en haar bewoners. Het is de ambitie
ging is om dit te combineren met voldoende
de sociale, fysieke en economische opgaves
bezonning, uitzicht, privacy en bereikbaar-
in de nabije omgeving (Terrasdorp en de
heid voor bestaande en nieuwe gebruikers.
Bongerd) mee te nemen in de ontwikkeling
Ì
van de Klaprozenweg Noord. Tuindorp Oostzaan is een echt dorpse woonbuurt. De meeste voorzieningen bevinden 30
zich in het oude Tuindorp Oostzaan, maar in
heid. We moeten aantrekkelijke voorzienin-
heel Tuindorp Oostzaan is er weinig aanbod
gen creëren in zowel bestaande buurten als
voor jongeren. Er zijn ook te weinig maat-
toekomstige buurten, zodat bewoners van
schappelijke en culturele voorzieningen en
de Klaprozenweg Noord en de NDSM beter
horeca. Er is een sterke behoefte aan ruimte
gebruik maken van de bestaande buurten en
voor laagdrempelige ontmoetingen, maar
haar voorzieningen.
plekken hiervoor zijn schaars. Met de ontwikkelingen van Haven-Stad, Klaprozenweg
De principes van de ongedeelde wijk dragen
Noord en de NDSM krijgen de bestaande
bij aan het maken van een inclusievere stad.
buurten meer behoefte aan voorzieningen,
Dit zijn die principes:
aan plekken die uitnodigen om elkaar te
Verbinden
ng ga er Ov
Parkstrook
IIntensiveren
Verbinden
ontmoeten en die bijdragen aan de leefbaar-
De opgave
31
Ì
Wonen: het woonprogramma zal in
groener karakter, een zogenaamde ‘parkway’.
samenhang worden bekeken met de
De ambitie om een stadstraat te maken waar
omliggende buurten. Het uitgangspunt
ontmoetingen plaatsvinden, mensen recreë-
is dat de ontwikkeling aan bewoners uit
ren, consumeren en produceren stelt andere
omliggende buurten kansen biedt om
eisen aan een straat dan een straat waar
wooncarrière te maken en dat het bij-
mensen zich louter doorheen bewegen. In draagt aan een spreiding van kwetsbare opdracht van stadsdeel Noord is door Ruimte huishoudens. & Duurzaamheid in 2018 een visie opgesteld Ì
Maatschappelijke voorzieningen: vol-
voor de gehele Klaprozenweg, vanaf de Van
doende groen, zorg-, welzijn-, sport- en
de Pekbuurt tot voorbij NDSM, met als doel
spelvoorzieningen voor nieuwe en oude er een stadstraat van te maken. Deze visie Ì
Ì
bewoners.
beschrijft een aantal randvoorwaarden voor
Openbare ruimte en infrastructuur:
het maken van een stadstraat:
betere verbinding met de omliggende
Ì
een hoogwaardig groen profiel
buurten en een fraaiere openbare
Ì
adressen aan de weg
ruimte van de omgeving.
Ì
levendige publieke plinten
Economie: we stemmen de invulling van Ì
verbeteren van de oversteekbaarheid
de stadstraat Klaprozenweg af op het
mix van functies
Ì
bestaande aanbod en de behoefte. Ì
Participatie: we betrekken bewoners uit
Hoogwaardige parkstrook
de omliggende buurten bij planvorming, Uit de analyse blijkt dat in het aangrenzende uitvoering en totstandkoming van tijde-
ontwikkelgebied niet veel groen aanwezig is.
lijke initiatieven in de openbare ruimte.
Bovendien blijkt uit cijfers van O&S dat be-
De participatie in het voortraject heeft
woners vinden dat er in Terrasdorp te weinig
geleid tot aanpassing van de uitgangs-
sport- en spelvoorzieningen zijn. De buurt-
punten.
bewoners hebben tijdens de participatie ook
Stadstraat In de huidige situatie is de Klaprozenweg voornamelijk ingericht als verkeersader met een hoge doorstromingscapaciteit voor het snelle verkeer. Door de verkeersfunctie te combineren met verblijfskwaliteit wordt de Klaprozenweg een ruimte om te zíjn, een stadstraat. Deze stadstraat loopt verder door Buiksloterham en gaat richting het Cornelis Douwesterrein over in een straat met een Klaprozenweg richting noord-west
32
de wens geuit om meer ruimte voor sport,
Duurzaamheid
spelen en natuur in de wijk te hebben. De
De ambities van de gemeente Amsterdam op
bestaande sport- en speelplekken zijn slecht
het gebied van duurzaamheid zijn hoog: een
onderhouden. We verwachten dat de druk op verregaande terugdringing van de CO2-uithet groen in de Klaprozenweg Noord groot
stoot, schone lucht, een circulaire economie,
zal worden, omdat er in de omgeving verder
een groene stad en een stad die voorbereid
weinig groen is. Om dit te kunnen opvangen
is op verwachte veranderingen in het klimaat
is een tweeledige aanpak nodig.
(klimaatadaptatie). Alle projecten in de stad,
- Er wordt een verbetering van de openbare
dus ook Klaprozenweg Noord, moeten daar
ruimte in de bestaande buurten voorgesteld.
een bijdrage aan leveren. Voor de Klaprozen-
- In de planvorming van de Klaprozenweg-
weg Noord zien we de volgende kansen:
Noord wordt de parkstrook rondom de
Ì
Verbetering van de kwaliteit van het
Strekkerweg ingericht als groene ruimte
groen. Dit geldt zowel voor de bele-
voor ontmoeting, voor spelen en sporten.
vingswaarde als de ecologische waarde.
Het park krijgt zowel een ecologisch als een
Dit kan gekoppeld worden aan het
recreatief/sportief karakter.
klimaatadaptief maken van het gebied. Ì
Het collectief aanbieden van koude
Momenteel wordt onderzocht of er meer
naast collectieve warmte. Mogelijk kan
groen en sport op NDSM-werf Oost kan ko-
hiervoor gebruik worden gemaakt van
men. De realisatie van groen- en sportvoor-
warmte en koude uit het IJ.
zieningen hier komt voor een deel tegemoet
Ì
Circulariteit en hergebruik van materia-
aan de vraag van de omliggende wijken,
len, vanwege de grote sloopopgave die
waaronder Klaprozenweg Noord.
gepaard gaat met de nieuwbouw. Er kan gedacht worden aan het transformeren van enkele bestaande gebouwen en/of circulaire sloop. BETER BESTAND TEGEN HEFTIGE BUIEN
20
POSTZEGELPARKEN ERBIJ
VERBINDINGEN TUSSEN GROENGEBIEDEN
+ 50.000 M
2
GROEN DAK ERBIJ
+ 15
MEER VERG
NATUURLIJKE SPEELPLAATSEN ERBIJ
25 min
Groen landschap
OVERHEDEN
NON-PROFITORGANISATIES
BEWONERS
ONDERNEMERS
Groensnippers langs Strekkerweg
Centrum
Voorbeelden duurzame toepassingen (Agenda Groen)
33
De gemeente Amsterdam heeft € 20 miljoen aan Groengelden.
Met z’n alle
3.2 Visie Bedrijvige buurt in transitie
Bebouwing als overgang
De stadstraat Klaprozenweg ligt, in de termi-
De kwaliteit en de kwantiteit van de huidige
nologie van “Ruimte voor de Economie van
bebouwing voldoet niet aan het beeld van
Morgen” tussen een Productieve wijk (noord- een intensieve publieksvriendelijke stadstraat. zijde) en een Creatieve wijk (zuidzijde/NDSM) De intensivering wordt gerealiseerd door in. Productieve wijken zijn woon-werkwijken
zowel hoger als compacter te bouwen. De
met bedrijven die samen kunnen gaan met
ruimte rondom laat dat toe. De omgeving is
een stedelijk woonmilieu. Creatieve wijken
bepalend voor de hoogte. Richting Hogeland
zijn woon-werkwijken die door menging met
zal de bebouwing steeds minder hoog zijn.
kleine zelfstandige kantoorruimtes voorzien in Ook de monumentale loodsen op de NDSMde behoefte aan een nieuw stedelijk werk-
werf zijn bepalend voor de bouwhoogtes.
milieu. De Klaprozenweg Noord zal een mix
Zowel het zicht op NDSM-werf vanaf de
worden van deze elementen.
Klaprozenweg, als de contouren die zichtbaar zijn vanaf de NDSM-werf spelen daarin een
Volgens Koers 2025 biedt de integratie van
rol. Hoogbouw zoals op NDSM-werf West
(bestaande) bedrijven in een woonmilieu niet
wordt daarom niet gemaakt. Er zal bovendien
voor alle bedrijven ruimte, maar wel voor
gezocht worden naar een structuur die de
een deel: ambachten, lokale kleinschalige
werelden van NDSM-werf en Terrasdorp met
productie en moderne ‘hybride’ productie-
elkaar verbindt door op de juiste plekken de
bedrijven die behoefte hebben aan een mix
openbare ruimte door te trekken.
van kantoor- en bedrijfsruimte. Het gebied kan aantrekkelijk worden voor de creatieve en nieuwe economie (onder andere start-ups, scale-ups, bedrijfsverzamelgebouwen), maar er liggen ook kansen voor de integratie van de bestaande bedrijven in een gemengde stadstraat. We zoeken aansluiting bij het oostelijk deel van de Klaprozenweg (Klaprozenbuurt/Buiksloterham). Deze stadstraat is meer op de consument gericht, terwijl in Klaprozenweg Noord het accent ligt op productieve en creatieve bedrijvigheid.
34
Functiemenging door maatwerk Zoals gezegd, zal in dit deel van de Klaprozenweg het zwaartepunt van de functies meer op de creatieve en productieve bedrijvigheid liggen dan op een consumentgerichte functiemix waarin horeca en winkels domineren. Voortzetting van huidige bedrijven is mogelijk als ze een opener, publiekgerichter S M ALLE R I N DU ST R IA L U N IT S B E LOW R E S I D E NTIAL
uitstraling krijgen.
Small industrial units can be built in residential areas and schemes
as long as access, servicing and potential environmental impacts In ruimtelijke zin betekent dat dat de begane
grond hoofdzakelijk wordt gereserveerd
are addressed. Industrial units should meet the requirements above.
voor niet-woonfuncties, in ieder geval aan de Klaprozenweg. Om toekomstbestendig te zijn moeten de bedrijven flexibel LARG E R I N DUSTR IAL Uen N ITgroot
1
I NT E G RAT E D I NTO R E S I DE NTIAL genoeg zijn (bijvoorbeeld een diepte van mi-
2
industrial with residential is more nimaal 20 meterIntegrating en een larger hoogte vanspace minimaal
challenging but could be considered in appropriate circumstances.
5). Vooral logistieke en productieve Specialist consultants will bebedrijven required Lto A Rmitigate G E R I N Dagainst U S T R I Apotential L U N IT environmental impacts.
N TE G R ATE D I N TO R E S I D E N T I A L hebben vaak blinde gevels en not worden aan Iwithin Co-location should be considered designated industrial
areas as conflicts with surrounding sites may be created, and
larger industrial space with residential is more de achterkant bevoorraad. Deze minder Integrating challenging but could be considered in appropriate circumstances. should only be considered where social infrastructure is sufficient. Specialist consultants will be required to mitigate against potential
aantrekkelijke gevels vragen om een slimmeenvironmental impacts. inpassing om de openheid van de begane grond te behouden. Dit kan onder andere
3
Co-location should not be considered within designated industrial areas as conflicts with surrounding sites may be created, and 4 should only be considered where social infrastructure is sufficient.
door leveranciersstraten te maken en door de
Residential
Residential ac
bedrijfsruimtes op de begane grond af te wis-
Industrial
Industrial acce
Other site
Loading
3
selen met publieksfuncties en entrees van de
3
1. Yard space is accessed 5from the street 3. Residential units wrap the industrial 1 and located behind the residential units. which can be used to dampen noise Special consideration residential could also be set ba 2 4 should be given 5 units 1 to address the environmental impacts slightly, generating a garden space f Kortom, de stadstraat in deze productieve on residents overlooking the yard space, 2 residents on top of industrial unit an shield immediate views of the yard s wijk vraagt om intelligente ruimtelijke op- however this should be easier to manage with smaller units. 4. The structure should allow clear spa access is provided for industrial units. Residential lease lossingen. Maatwerk van entrees, gevels, 2. Separate residential Residential Residential access along the street, concealing the industrial Residential may need to allow flexibility for chan Residential access ontsluiting et cetera op het niveau van het units behind. Industrial Industrial access industrial requirements.
bovengelegen woningen.
bouwblok.
4
Industrial
Other site
Loading Other site
Industrial access Loading
1. Yard spacetoishelp concealed behind buildings help minimise the visual and acoustic 1. Yard space is concealed behind buildings minimise the visual and to acoustic
Studie naar inpassing van bedrijven in woonblokken
to help preserve sense street impact of the adjacent yard space. to help preserve a sense of street impacta of theofadjacent yard space. (Industrial Primer Separate - Mayor of London) yardIntensification space is adjacent to scale. Where yard space is adjacent toscale. 4.Where Separate residential access 4. is provided residential access is provided residential units, special consideration along the street. Retail or office units residential units, special consideration along the street. Retail or office units should be given to address the could also be provided. should be given to address the could also be provided. 35 / environmental impacts on residents. 5. Tripple glazing and additional acoustic environmental impacts on residents.2. Yard space 5. Tripple glazing and additional acoustic / is accessed underneath environmental screening such as a winter
Drie sferen Een kansrijk gegeven is de ruimtelijk structuur een tramverbinding komt. Maar er komen van drie verschillende evenwijdige openbare
ook meer ‘adressen aan de straat’ en dus
ruimtes met elk een eigen sfeer (parkstrook,
meer (langzaam) verkeer dat daar zijn be-
Klaprozenweg, Tt. Vasumweg). Het is een
stemming heeft. De sfeer en inrichting van de
kwaliteit om vanuit de drukke stadstraat aan
weg zal worden afgestemd op de Klaprozen-
beide kanten te kunnen uitwijken naar de lu-
buurt in het oosten en de Cornelis Douwes-
were flanken. Daarvoor zullen de onderlinge
weg in het westen.
verbindingen verbeterd worden. Aan de noordkant ligt de groenzone rondom de Strekkerweg. Door de infrastructuur te verleggen en een park aan te leggen, kan hier een groene verkeersluwe verblijfsruimte ontstaan. Ontmoeting door spelen en sport is leidend voor de inrichting. Bovendien verbindt het park de bestaande wijk met de Klaprozenweg. Daarnaast biedt het groen de kans om de ecologische structuur te versterken en speelt het een rol in de klimaatbestendigheid van het gebied. Aan de zuidkant ligt de Tt. Vasumweg. Deze is zeer gunstig gelegen aan het water van het Cornelis Douweskanaal-Oost met uitzicht op de monumentale loodsen van de NDSM. Hier kan een aangename wandelkade worden gemaakt die gecombineerd wordt met entrees van woningen en bedrijven. Zo kan een interessante mix van doelgerichte bedrijvigheid en ongerichte recreatie samenkomen. Dat kan door een shared space-achtige inrichting versterkt worden. In het midden ligt de drukke Klaprozenweg. De verkeersfunctie zal hier dominant blijven en misschien nog belangrijker worden als er 36
Structuurschema: evenwijdige ruimtes
Strekkerweg Bestaande situatie
Strekkerweg, impressie van nieuw park
Klaprozenweg richting het zuid-oosten
Impressie Klaprozenweg ter plaatse van Klaprozenbuurt
Impressie uit concept Stedenbouwkundig Plan over toekomstige situatie Klaprozenbuurt, enkele planaanpassingen zijn hier nog niet in verwerkt
12
(uit: Investeringsnota Klaprozenbuurt) IJ-oeverzone
Langs het IJ kom die aansluit op d Voor de continu nodig met ande aan zowel de we Hamerkwartier.
In deze zone wo geoptimaliseerd van hoge kwalit buurtbewoners openbare ruimt een hoogwaard kan worden. Fu bebouwing ond
TT Vasumweg
Impressie Oevers Hamerkwartier (uit: Projectnota Hamerkwartier)
37 94
95
4. Uitgangspunten 4.1 Programma We gaan uit van een maximaal bouwvolume
Op basis van de Principenota en een ana-
van 95.000 m2 bruto vloeroppervlak (BVO).
lyse van het plangebied houden we 15
Maximaal 85 procent van het totaal zal voor
procent aan als ondergrens van het aandeel
het programma Wonen zijn (dus woningen
niet-woonfuncties, onderverdeeld in 10
betreffen). Het programma Niet-Wonen
procent economische functies en 5 procent
is minimaal 15 procent van het totaal. Dit
maatschappelijke functies.
is gesplitst in 5 procent (een derde) voor sociaal-maatschappelijke voorzieningen en
De aard en de locatie van het programma is
10 procent (twee derde) voor commerciële
essentieel voor het stimuleren ontmoetingen.
voorzieningen. Deze ruimtelijke kaders zijn
In het investeringsbesluit, fase 3 Plaberum
gebaseerd op de nota ‘Ruimte voor de eco-
– dat is de volgende fase - onderzoeken
nomie van morgen’.
we hoe economische en maatschappelijke voorzieningen in de Klaprozenweg bestaande
Economische functies
bewoners kansen biedt op werkgelegenheid,
Om de leefwerelden van de NDSM, De
dagbesteding en buurteconomie. De invul-
Bongerd en Terrasdorp met elkaar te kunnen
ling van de begane grond van de stadstraat
verbinden, zullen de functies op de Klapro-
bekijken we in samenhang met de overige
zenweg diverse doelgroepen bedienen en
winkelvoorzieningen in de omliggende buurt.
ontmoeting op de Klaprozenweg stimuleren. In de wijk is nu al behoefte aan ontmoetings- Detailhandel ruimtes. We denken daarom aan een buurt-
Omdat er al winkels zijn op de NDSM-werf
kamer/ontmoetingsruimte aan de noordzijde
en en een supermarkt in de Bongerd komt er
van de Klaprozenweg. Maar ook plekken
aan de Klaprozenweg-Noord geen detailhan-
buiten het plangebied, zoals het Ananasplein, del. Uit het distributieplanologisch onderzoek Cordaan en de voormalige PLUS-supermarkt
(DPO) blijkt dat er in het gebied nog ruimte
zijn mogelijke plekken om zo’n voorziening
is voor andere bedrijfsmatige functies zoals
te realiseren. Uit het participatieproces bleek
(creatieve en productieve) bedrijvigheid,
ook dat er behoefte is aan voorzieningen
dienstverlening en maatschappelijke voorzie-
voor dagelijkse boodschappen en dienst-
ningen.
verlenende bedrijven zoals een kapper of apotheek, huisartsen en dergelijke.
38
Uitgangspunten: Ì
Te onderzoeken punten:
Commercieel en maatschappelijk
Ì
programma gebruiken om stadstraat te vullen. Ì
Ì
Welke economische en maatschappelijke voorzieningen moeten er komen?
Ì
In hoeverre kunnen deze voorzieningen
De programmering van de stadstraat
op de begane grond komen en welk
afstemmen op bestaande voorzieningen
deel van de economische voorzieningen
in de omgeving.
kan op de verdiepingen gerealiseerd
Percentage economische en maatschap-
worden?
pelijke voorzieningen (niet-wonen): 15 procent. Ì
De programmering van de stadstraat stimuleert ontmoeting tussen diverse doelgroepen.
Totaal beoogd programma
Wonen
Niet wonen
Programmaverdeling
100%
85%
15%
Economie (creatief/ productief) 10%
Maatsch. Voorzieningen
Toevoeging in m² bvo
95,000
80,750
14,250
9500
4750
E1 E2 E3 D
21,000 19,000 20,000 35,000
Verdeling per kavel m² bvo 17,850 3,150 16,150 2,850 17,000 3,000 29,750 5,250
2100 1900 2000 3500
1050 950 1000 1750
5%
Totaal programma
39
Voorzieningen (algemeen)
Maatschappelijke voorzieningen
Met woningen alleen is een stad niet com-
Op basis van het (woon)programma hebben
pleet. Eén van de randvoorwaarden voor een we een overzicht gemaakt van de benodigleefbare, complete stad is het hebben van di- de voorzieningen aan de Klaprozenweg. De verse en hoogwaardige voorzieningen. Voor
opgave voor maatschappelijke voorzieningen
de (nieuwe) bewoners in NDSM-werf West
wordt in samenhang met de planontwikke-
e.o. zijn voorzieningen nodig op gebied van
ling van de NDSM-werf bezien en ingevuld.
onderwijs, jeugd, zorg, basisvoorzieningen,
Gezien de uitgangspunten en de reikwijdte
kunst en cultuur en is er ruimte nodig voor
van deze voorzieningen, kan het plangebied
groen, spelen en sport.
namelijk zelf deze voorzieningen, zoals een
De vaststelling van het voorzieningenpro-
school, niet huisvesten. Daarom geeft dit
gramma is gebaseerd op het ‘Amsterdamse
overzicht een beeld voor de NDSM-werf en
referentiemodel maatschappelijke voorzie-
Klaprozenweg Noord samen.
ningen, groen en spelen’. Daarbij hebben we ook gekeken naar de voorzieningen
Onderwijs en kinderopvang
in de aangrenzende bestaande gebieden
Beide gebieden hebben behoefte aan
(NDSM-werf West en Oost en de woonwijken alles-in-een-scholen met kinderopvang en ten noorden van NDSM). Dat resulteert in
een gymzaal. Voor de eerste 2 alles-in-een-
onderstaand programma aan maatschap-
scholen zijn locaties aangewezen op de
pelijke voorzieningen. De planvorming voor
NDSM-werf, buiten het plangebied van de
NDSM dateert al van langere tijd geleden en
Klaprozenweg Noord. Voor de derde school
de ontwikkelkaders voor bebouwing lagen
zal een reservering in het plan worden opge-
daarmee al langere tijd vast. Dat maakt het
nomen. Maar het is moeilijk om een locatie
een extra uitdaging om invulling te geven
te vinden binnen het plangebied door de
aan normen voor sport en groen die pas later aanwezigheid van een hogedrukgasleiding zijn vastgesteld.
en het verkeer langs de Klaprozenweg. In de volgende planfase onderzoeken we welke locaties het meest geschikt zijn voor de derde basisschool, rekening houdend met de bestaande beperkingen. Externe veiligheid en luchtkwaliteit maken dat de basisschool niet in Klaprozenweg Noord kan komen. Er moet buiten het plangebied gezocht worden
40
Zorg en welzijn
Uitgangspunten:
Er komt mogelijk een buurtkamer, bij voor-
Ì
1 buurtkamer (behoefte nader te onderzoeken)
keur op een centrale plek, in de buurt van ouderenwoningen. Er zit nu ten noorden van
Ì
1 behandel-woonlocatie jeugd
het plangebied een tijdelijke buurtkamer in
Ì
1 locatie voor dagbesteding (behoefte
de oude Plus-supermarkt in de Nageljongen-
nader te onderzoeken)
straat. We houden rekening met het reserveren van een locatie voor dagbesteding (als aanvulling op de bestaande voorziening) van 200 tot 500 m2 BVO. Deze is goed inpasbaar in de stadstraat Klaprozenweg. In de vervolgfase onderzoeken we of we hier definitief ruimte voor moeten reserveren. Kunst en cultuur Er komen geen nieuwe voorzieningen voor kunst en cultuur in het gebied. In de directe omgeving van de Klaprozenweg-Noord ligt de NDSM-werf waar een ruim kunst en cultuuraanbod is. Jeugd Er moet een locatie voor begeleid wonen komen. Het gaat om een behandel-woonlocatie voor de jeugd. Dit is in feite een grote woning waar jonge Amsterdammers (leeftijd 4-23) onder begeleiding wonen.
41
Wonen
in de nabijheid van de bestaande wijken en
Het gebied is aantrekkelijk voor starters, stel- de lagere dichtheid om relatief meer in te len en gezinnen die ‘de stad aan hun voeten’
zetten op seniorenwoningen en woningen
willen hebben. De locatie biedt mogelijkhe-
voor gezinnen. Op deze manier wordt de
den voor kleine woonruimtes voor starters.
doorstroming vanuit de bestaande naar de
Daarnaast is er ruimte voor stellen en gezin-
nieuwe wijken bevorderd.
nen die de nabijheid van de stad belangrijker vinden dan een groot woonoppervlak. Er zijn
Sociale woningen
niet alleen kleine en middelgrote woningen
Sociale huurwoningen zijn woningen met
gewenst, maar ook aanbod voor gezinnen en een huurprijs tot € 737 (prijspeil 2020). Om ouderen. De aanwezigheid van gezinnen met tot een ongedeelde wijk te komen, moet er kinderen draagt bij aan het draagvlak voor
voldoende betaalbare woningen zijn. In de
de voorzieningen, de buurtbinding en sociale sociale huur moet er plek zijn voor starters en cohesie in de buurt.
voor doorstromers uit onder meer de omliggende buurten. De directie Wonen adviseert
Woningbouwprogrammering
om vooral te groot wonende ouderen en te
De directie Wonen heeft op verzoek van het
krap wonende gezinnen uit de omliggende
project het advies woningbouwprogram-
buurten, zoals Tuindorp Oostzaan en Tutti
mering uitgebracht en heeft het woonpro-
Fruttidorp, te laten doorstromen.
gramma nader gespecificeerd. Hierin wordt aangegeven welke kansen er zijn om bij te
Middelduur
dragen aan de stedelijke behoefte. Ook is er
Woningen in het middensegment zijn zelf-
gekeken naar de specifieke behoefte vanuit
standige huurwoningen met een huur tussen
de omliggende buurten. Omwonenden willen € 737 en € 1.027 (gemiddeld € 899,35) en dat zoveel mogelijk sociale huurwoningen in
koopwoningen met een koopsom tot €
eigendom komen van corporaties. Het feit
306.000 (prijspeil 2020). Middeldure wonin-
dat Eigen Haard al woningen in het gebied
gen bieden kansen voor de instroom van
heeft, biedt kansen.
werkenden naar Amsterdam en voor stellen die voor het eerst gaan samenwonen. Deze
Het woonprogramma gaat uit van 40%
middeldure woningen zullen vooral twee- en
sociale huurwoningen, 40% middensegment
driekamerwoningen zijn die minimaal 25 jaar
woningen en 20% vrijesectorhuurwonin-
in het middensegment moeten blijven.
gen. Voor de woningen ten zuiden van de Klaprozenweg is het advies om gezien de
Vrije sector
dichtheid en locatie relatief meer in te zetten
Dit zijn koopwoningen en huurwoningen met
op woningen voor starters en stellen zonder
een huurprijs vanaf € 1.027 (prijspeil 2020).
kind. Voor woningen ten noorden van de
Voor het dure segment adviseren we om een
Klaprozenweg is het advies gezien de ligging mix van woningomvang te realiseren. Naast 42
alleenwonenden en stellen zonder kinderen,
Tijdelijke functies
zijn doorstromende gezinnen een belangrijke De ontwikkeling van de Klaprozenweg doelgroep in dit gebied.
Noord zal in verschillende fasen plaatsvinden
komen. De gemeente wil ook in de toe-
gedurende een lange tijd. In deze tijd is het
komst flexibel blijven inspringen op tijdelijke
mogelijk om tijdelijke initiatieven een plek te
initiatieven van ondernemers en bewoners en bieden. Zo kunnen we iets tastbaars terugddeze faciliteren.
oen voor de omliggende buurt. In de Klaprozenweg Noord wordt daar al volop mee geëxperimenteerd, bijvoorbeeld door het inrichten en beheren van een buurttuin (de Koppelingtuin) op het groene veldje naast de brug. En we onderzoeken met bewoners uit de drie wijken of er een buurtkamer kan Uitgangspunten: Ì
Faciliteren van tijdelijke initiatieven in aanloop naar de bouw, maar ook in de definitieve situatie, zoals dat nu ook al het geval is.
Te onderzoeken punten: Ì
Buurttuin Transvaalbuurt
Welke maatregelen moeten we treffen om het gebied leefbaar te houden ten tijde van de ontwikkeling?
Voorbeeld Stadslandbouw
43
Huidige functies
Het nadeel is dat een deel van de bedrijven
Uitgaande van zelfrealisatie van de kavels
niet goed past in de woonomgeving of in de
door huidige erfpachters bestaat de moge-
stadstraat. Dat vraagt om een uitgekiende
lijkheid dat de huidige gebruikers terug willen inpassing en selectie van de huidige bedrijkeren in het nieuwe plan. Dat heeft voor- en
ven in de nieuwe situatie. De kwalitatieve
nadelen. Het voordeel is dat er al afnemers
uitgangspunten van een stadstraat (open
zijn voor de ruimtes op de begane grond en
plinten, publieke functie) en een goede
dat het bedrijven zijn die al een band hebben woonomgeving (geluid, stoffen, veiligheid) met het gebied. Zo brengen we een stuk
zijn daarbij randvoorwaardelijk.
‘oude stad’ terug in het plan. Die continuïteit in het programma draagt bij aan het gevoel
Uitgangspunten:
van de ongedeelde stad. Een ander voordeel Ì
Behoud van bestaande functies als ze
is dat er een lagere schadeloosstelling bij de
passen in de stadstraat en in de woon-
verwerving nodig is.
omgeving. Te onderzoeken punten: Ì
Welke bedrijven komen in de nieuwbouw?
Indicatieve doorsnede - inpassing van niet-woonfuncties in woonblokken
44
Voorbeelden van vergroende stadstraten: boven Wibautstraat, onder Klaprozenweg ter hoogte van de Klaprozenbuurt
45
4.2 Stedenbouw Cultuurhistorie In de stedenbouwkundige opzet houden
Uitgangspunten: