1. Nota van Uitgangspunten hov-verbinding.pdf
Tekst van het document
Groen • De nieuw te creëren parkstrook rond de watergang krijgt verschil lende verblijfs- en gebruiksmogelijkheden. • Door alle rijbanen aan de zuidzijde van de Transformatorweg te clusteren, en groen en watergang aan de noordzijde, ontstaat een asymmetrisch profiel. Zo wordt voorkomen dat het toekomstige groen een versnipperd beeld oplevert en wordt al het groen goed toegankelijk. • Een belangrijk uitgangspunt is dat de nieuwe inrichting rainproof is en kansen biedt voor een grotere biodiversiteit. Dit wordt onder
4
Herinrichting Transformatorweg
35
andere gedaan worden door de aanleg van natuurvriendelijke oevers. • Vanwege de noodzaak het gebied op te hogen om de wijk klimaat bestendig te maken kunnen zo goed als alle bestaande, circa 500, bomen in de middenberm en langs de Transformatorweg niet blijven staan op de huidige plek. Voor alle bomen geldt dat in de volgende projectfase de kwaliteit wordt onderzocht en dat een boomeffect analyse verder wordt gedetailleerd. Op deze wijze wordt duidelijk of en op welke wijze een deel van de bestaande en levensvatbare bomen ingepast/verplant kunnen worden. Het verlies van bomen die niet verplaatst kunnen worden wordt gecompenseerd. Dit zal zoveel mogelijk plaatsvinden door de aanplant van nieuwe bomen aan de Transformatorweg en in de omliggende gebieden. Ondergrond • De Transformatorweg heeft een belangrijke functie voor onder grondse infra. Zo liggen er grote transportleidingen die cruciaal zijn voor Amsterdam zoals hogedruk gas-, rioolpers- en hoog spanningleidingen. • In de toekomst komen er uitbreidingen zoals waterstof, stoom leidingen en warmtenetten. Hiervoor en voor mogelijk aanvullende uitbreidingen van het netwerk is ruimte nodig. De randvoor waarden hiervoor zijn al met de betrokken partijen (Havenbedrijf, Waternet, Liander) in kaart gebracht in de Strategische verkenning Basisweg-Transformatorweg.
Eerste schetsontwerp herinrichting Transformatorweg Een eerste schetsontwerp laat zien dat het mogelijk is om een klimaatadaptieve inrichting te realiseren die tegemoet komt aan de hierboven benoemde uitgangspunten en randvoorwaarden. Dit schetsontwerp is in deze fase van de planvorming alleen bedoeld om een beeld te kunnen geven van hoe de heringerichte Transformatorweg eruit kan komen te zien. Het definitieve ontwerp wordt gemaakt nadat de uitgangspunten zijn vastgesteld.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Huidig
Nieuw
Figuur 18 Huidig versus nieuw profiel Transformatorweg.
Figuur 19 Impressie nieuwe inrichting Transformatorweg met bebouwing Contactbuurt.
4
36
Herinrichting Transformatorweg
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
5
Kruising Transformatorweg/ Nieuwe Hemweg tot Centraal Station 5.1
Huidige situatie
5.2
Verkenning tracé kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg | Centraal Station
5.3
Uitgangspunten herinrichting tracé kruising Transformatorweg/ Nieuwe Hemweg | Centraal Station
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
De zogenaamde Berm Bunnies op de Nieuwe Hemweg langs de snelfietsroute tussen Amsterdam en Zaanstad.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
39
5
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
5.1
Huidige situatie
Tussen de kruising van de Transformatorweg met de Nieuwe Hemweg en het Centraal Station rijden bussen momenteel met het overige verkeer mee. Bussen rijden bovengronds en gaan niet door de Spaarndammertunnel. Er wordt met een zigzagbeweging tussen de Transformatorweg en Spaarndammerdijk gereden. Deze beweging zorgt voor enig oponthoud en door de lage snelheid ook voor extra rijtijd. De Spaarndammerdijk gaat over in de Tasmanstraat. Tot het punt waarop het verkeer van de Tasmanstraat samenvoegt met de Spaarndammertunnel rijden bussen met voorrang op overig verkeer, uitgezonderd van enkele zebrapaden. Deze kruising is met verkeerslichten geregeld in afstemming met de kruising met de
Spaarndammertunnel
OPLEIN
STATION SLOTERDIJK
COPLEIN
TRAM 19
TRAM 3
TRAM 5
Figuur 20 Overzicht van de onderzochte routes.
5
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
Houtmankade en brugopeningen. Vervolgens loopt de route via de Van Diemenstraat en de Westerdoksdijk en de De Ruijterkade naar CS. Bussen rijden hier op de voorrangsweg met het overige verkeer mee. Tweemaal komt een bus op deze route verkeerslichten tegen. De Spaarndammertunnel is uitgerust met een beveiligingssysteem. Dat systeem voorkomt stilstand in de tunnel bij bijvoorbeeld drukte (door doseren) en bij hoogte-overschrijdingen (door blokkeren). In westelijke richting wordt ook verkeer dat niet door de tunnel gaat door het systeem beïnvloed omdat de wachtrij reikt tot voorbij de kruising met de Houtmankade. In oostelijke richting heeft alleen de verkeersstroom die de tunnel inrijdt er last van doordat er ruim 300 meter opstelruimte is.
5.2 Verkenning tracé kruising Transformatorweg/ Nieuwe Hemweg | CS De huidige buslijn 22 volgt de Spaarndammerdijk (ventweg) vanaf het kruispunt van de Transformatorweg met de Nieuwe Hemweg tot en met de Tasmanstraat. Het eerste deel van deze route is minder geschikt voor een HOV-bus. Dit komt door de huidige inrichting van het kruispunt Transformatorweg/Nieuwe Hemweg die het noodzakelijk maakt dat de bus een scherpe slinger moet maken om op de ventweg te komen. Ook de verkeerslichten op deze plek zorgt voor vertraging. Daarnaast is de ventweg smal, loopt vlak langs woningen en maken ook auto’s hier gebruik van. Dit leidt tot vertraging onder meer door inparkeren. Een beter en meer betrouwbaard alternatief is om zoveel mogelijk gebruik te blijven maken van de hoofdrijbaan (de Nieuwe Hemweg) tot aan de tunnelmond. Via de Archangelweg
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
kan de bus dan aan de noordzijde van de tunnel via een vrije busbaan de route vervolgen. Bij de Houthavenweg kan de bus terugkeren op de bestaande route (van de huidige lijn 22) om via de kop van de Spaarndammerdijk en de Tasmanstraat terug te keren op de hoofdrijbaan. Voor de Tasmanstraat geldt ook dat deze door het gecombineerd gebruik met auto in principe minder geschikt is voor een HOV-bus – alleen is er op dit deel van het tracé geen beter alternatief beschikbaar. De vrije busbaan bij de Archangelweg kan ook gebruikt worden zodra tramlijn 5 naar de Minervahaven wordt doorgetrokken. Ook lijn 48 kan, vanaf het moment dat de Houthavenhavenweg wordt afgewaardeerd tot fietsstraat, gebruik maken van deze busbaan. Consequentie van deze route is wel dat de huidige halte op de ventweg bij de Zaanstraat niet meer gebruikt kan worden. Ter vervanging wordt een nieuwe HOV-halte op de hoofdrijbaan gerealiseerd. Vanaf de Tasmanstraat gaat de bus via de Westerkeersluis naar de Van Diemenstraat. Op dit deel van het tracé bestaat de mogelijkheid tot verkrijgen van absolute prioriteit voor de bus op de VRI geregelde kruispunten Barentzplein/Westerdoksdijk en Spaarndammertunnel/Tasmanstraat, zodat de bus geen hinder ondervindt van autoverkeer in de Van Diemenstraat. Dit heeft een positief effect op betrouwbaarheid. Daarnaast is er ruimte voor vrije busbanen op de Westerdoksdijk .
Omdat uit een doorrekening blijkt dat het positieve effect op doorlooptijd, betrouwbaarheid en snelheid van vrije busbanen op dit deel minimaal is worden er in kader van deze NvU, gezien het ingrijpende karakter op de leefomgeving, geen voorstellen gedaan voor de realisatie hiervan. Uit verkeersberekeningen blijkt dat bussen op de De Ruijterkade richting Centraal Station in de huidige situatie verliestijd oplopen en minder betrouwbaar zijn. Een vrije busstrook op deze locatie kan met geringe kosten en effect op de leefomgeving gerealiseerd worden en komt de doorstroming van zowel de HOV-bus als andere lijn bussen ten goede.
5
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
40
5.3 Uitgangspunten voorkeurstracé tussen de kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg | CS De belangrijkste aanpassing ten opzichte van de bestaande busroutes is dat de HOV-bus vanaf de kruising Transformatorweg/ Nieuwe Hemweg zoals hiervoor aangegeven niet de route van lijn 22 via de Spaarndammerdijk (de ventweg) volgt, maar op de hoofdrijbaan blijft tot aan het kruispunt met de Archangelweg (voor de ingang van de tunnel). Hier rijdt de HOV-bus via een nieuwe busbaan tussen Archangelweg en Houthavenweg naar de kop van de Spaarndammerstraat. Vanaf hier volgt de HOV-bus weer de ventweg via de Tasmanstraat naar de Van Diemenstraat en CS. Om dit mogelijk te maken zijn de volgende uitgangspunten noodzakelijk: Spaarndammerdijk/Archangelweg • Een nieuwe HOV-halte op de hoofdrijbaan ter hoogte van de Zaanstraat zoals weergegeven in figuur 21. Dit is nodig omdat de huidige bushalte voor lijn 22 op deze locatie aan de ventweg niet meer wordt aangedaan. Bij de nadere uitwerking en inpassing op de hoofdrijbaan van de Spaarndammerdijk dient er rekening mee gehouden te worden dat er ca 5 bomen verplant worden. Deze bomen zijn bij de vorige reconstructie geplant en komen daarmee in aanmerking om te worden verplant. Er bevindt zich in de nabijheid ook een volgroeide boom, de inschatting is dat deze kan worden ingepast in het ontwerp.
• De nieuwe busbaan ligt ten noorden van de Spaarndammertunnel tussen de Archangelweg en de Houthavenweg en sluit met een boog aan op de Spaarndammerdijk. Deze aansluiting ligt in een nog niet gerealiseerd gedeelte van het (toekomstige) Houthavenpark dat is opgenomen in de nieuwe Hoofdgroenstructuur. Besluitvorming hierover vindt plaats binnen de afgesproken beleidsregels voor de Hoofdgroenstructuur waarbij groen, indien dat aan de orde is, wordt gecompenseerd. • Uitgangspunt is een zo optimaal mogelijke landschappelijke inpassing. Voor het meer centrum stedelijke karakter van deze
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
41
Figuur 21 verkenning nieuwe halte hoofdrijbaan Zaanstraat – donkergrijze stroken zijn de HOV-halte.
TRAM 5 ALTERNATIEVE ROUTE BUS 48
BUS 48 BUS 48
Haparandaw eg
Houthavenweg
eg gelw han
Arc
Houthavenweg toekomstige bebouwing TRAM 5
HOV-BUS
Spaarndammerdijk
BESTAANDE BUS 48
BUS 48
Verkenningsgebied inpassing OV-lijnen en haltes
HOV-BUS
Spaarndammertunnel BESTAANDE BUS 22 TRAM 5 BUS 48
Figuur 22 Schets vrije busbaan noordzijde Spaarndammertunnel.
5
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
HOV-BUS
locatie mag een bijbehorende kwalitatieve inrichting worden verwacht met aandacht voor (schaars) groen en voetganger. Door toepassing van een brede bomenstructuur langs het tracé (referentie Julianaplein nabij Amstelstation) uitmondend in een bomenplein ter hoogte van het entreegebouw kan een aantrekkelijke groene stadsentree gecreëerd worden. • Om een goede verbinding te maken wordt de middenberm op de hoofdrijbaan smaller gemaakt om de bus een eigen rijstrook te geven. In de middenberm staan ca. 10 bomen die ongeveer 5 jaar geleden geplant zijn. Deze worden indien mogelijk ingepast of anders verplant. Inschatting is dat dit mogelijk is vanwege de leeftijd van de bomen. • Wanneer in de toekomst tramlijn 5 verlengd wordt door de Spaarndammerstraat naar de Minervahaven, kan deze busbaan ook als trambaan fungeren. Daarnaast kan lijn 48 gebruik maken van deze busbaan nadat de huidige route via de Houthavenweg niet meer mogelijk is als gevolg van het voornemen tot afwaarderen van een deel van deze weg tot fietsstraat. • Bij de realisatie van de busbaan wordt rekening gehouden met de mogelijkheid dat hier in de toekomst een HOV-halte komt voor een goede overstap op tramlijn 5. • Op dit deel van het tracé blijft de huidige halte aan de kop van de Spaarndammerstraat vooralsnog behouden als halte voor de HOV-bus.
Dit vanwege de centrale ligging in de bebouwing en het belang om deze winkelstraat goed te ontsluiten. • Aandachtspunt is dat de halte aan de kop van de Spaarndammer straat niet zonder grote ingrepen in het nabijgelegen park en de rijbaan/fietsstrook HOV-waardig gemaakt kan worden. Deze halte wordt daarom vooralsnog alleen aangepast door toevoeging van route-informatie en een nieuw R-Net Abri. Een mogelijke verdere aanpassing van de halte zelf wordt meegenomen bij de besluitvorming over de route van tramlijn 5 en de eventueel te realiseren nieuwe halte bij de Archangelweg ten behoeve van een goede overstap tussen tram en HOV-bus.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Figuur 23 Impressie inpassing bushalte tussen de Spaarndammertunnel en het Entreegebouw. De bomen zijn weergegeven in een volwassen maat.
5
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
42
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Figuur 24 Toevoeging busstrook en verplaatsen fietsoversteekplaats De Ruijterkade.
5
Kruispunt Spaarndammertunnel/Houtmankade en Van Diemenstraat • De HOV-bus krijgt een halte in de buurt van deze kruising om daarmee ook een goede aansluiting te kunnen maken op het Pontsteigerveer naar Amsterdam Noord. • In de Van Diemenstraat rijdt de HOV-bus mee met het verkeer. De eerstvolgende HOV-halte komt bij het Barentszplein. Vanwege de beperkte ruimte in de Van Diemenstraat zijn infrastructurele maatregelen die reistijd en of betrouwbaarheid verbeteren hier niet mogelijk.
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
43
Aanlanding Amsterdam Centraal • De aanlanding moet aan de IJzijde van station Amsterdam Centraal komen, conform de bestaande uitgangspunten van het stations gebied. • Het inrichten van een vrije busstrook vanaf (de boog) bij de Kamer van Koophandel richting het kruispunt met de Westertoegang. Uit verkeersberekeningen blijkt dat bussen op de De Ruijterkade richting Centraal Station in de huidige situatie verliestijd oplopen en minder betrouwbaar zijn. Een vrije busstrook komt de doorstroming van de lijnbussen ten goede. Direct voorbij het kruispunt sluit de busstrook aan op de route richting het busplatform. Er is een overmaat aan ruimte in het bestaande profiel zodat de realisatie van een busstrook niet ten koste gaat van de bestaande rijstroken. Ook de bestaande parkeerstrook langs de De Ruijterkade kan gehandhaafd blijven voor touringcars en verkeer t.b.v. laden en lossen van personen en goederen. Dit is van belang voor met name de riviercruise. • Wegens fysieke beperking op de brug direct ten oosten van het kruispunt (brugnummer 147), wordt de fietsoversteekplaats verplaatst naar de westzijde van het kruispunt. Hierbij wordt deze samengevoegd met het bestaande zebrapad. Met het vervallen van de fietsoversteekplaats direct ten oosten van het kruispunt, ontstaat er ruimte voor de busstrook.
• De huidige fietsoversteek is niet optimaal en heeft te weinig ruimte op het middensteunpunt. In de nieuwe westelijke oversteek komt meer (opstel)ruimte voor fietsers. Het gevolg van deze wijziging is dat fietsers via deze route een extra oversteekbeweging moeten maken.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Toekomstige ontwikkelingen Naar verwachting is rond 2033 de metroringlijn verlengd van halte Isolatorweg naar halte Hemknoop en is het kruispunt Transformatorweg – Nieuwe Hemweg opnieuw vormgegeven. Hierbij wordt ook opnieuw gekeken naar de locaties van de HOV-haltes ter hoogte van de Zaanstraat en de Spaarndammerdijk (begraafplaats St. Barbara). Uitgangspunt daarbij is dat deze in de toekomstige situatie zo goed mogelijk aansluiten bij een overstap op de metro. Rond deze periode is de verwachting dat ook tramlijn 5 van Wester park, via de Spaarndammerstraat, naar Minervahaven is doorgetrokken. Deze tramlijn maakt naar verwachting gebruik van de vrije busbaan die de Houthavenweg met de Archangelweg verbindt. In deze fase wordt onderzocht welke locatie/halte in de omgeving van de Archangelweg het meest geschikt is voor een veilige en snelle overstap tussen de HOV-bus en de tram. Uit een eerste studie blijkt dat de halte bij de kop van de Spaarndammerstraat hiervoor minder geschikt is vanwege gebrek aan ruimte en het willen voorkomen dat een deel van het groen van het Houthavenpark voor uitbreiding van deze halte wordt opgeofferd. In het eindplaatje wordt de metroringlijn volledig gesloten, maar op dit moment is nog geen volledig beeld van de rest van het netwerk beschikbaar. Denkbaar is dat tramlijn 5 of de metro vanaf CS wordt verlengd naar de Coen- en Vlothaven.
De HOV-bus krijgt mogelijk een meer ontsluitende functie via Minervahaven. Daarbij blijft de HOV-route via de Transformatorweg en de Westerdoksdijk/Van Diemenstraat behouden.
5
Kruising Transformatorweg/Nieuwe Hemweg tot Centraal Station
44
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
6
Context, planning en vervolg 6.1
Planning en fasering
6.2
Duurzaamheid
6.3
Kosten en Risico’s
6.4
Raakvlakprojecten
6.5
Participatie en inspraak bewoners en ondernemers
6.6
Vervolg
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Kruising Transformatorweg - Kabelweg.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
6
47
Context, planning en vervolg
In de voorgaande hoofdstukken is aandacht besteed aan de huidige situatie, uitgangspunten en de ontwerpverkenning. Naast de technische en verkeerskundige afwegingen en uitgangspunten speelt ook de omgevingscontext een belangrijke rol. De bestuurlijke context is met een bronnenlijst gevat in de bijlage.
6.1
Planning en fasering
Vanwege de eerder beschreven koppeling (randvoorwaardelijkheid) van dit project met de bouw van woningen in de Contactbuurt gaat de huidige planning er van uit dat in 2026 kan worden gestart met de uitvoering van het project. Dit is gebaseerd op de nu bekende planning van de Contactbuurt waar begin 2026 met de eerste woningen wordt gestart. Verschillende projectonderdelen kunnen gefaseerd uitgevoerd worden. In ieder geval krijgt het deel van de Transformatorweg vanaf de Kabelweg tot aan de Contactweg een hoge prioriteit in de uitvoering vanwege de relatie met de woningbouw in de Contactbuurt.
Figuur 25 De 8 thema’s van Duurzaam Tenzij.
6
De herinrichting van het deel van de Transformatorweg tussen Contactweg en Nieuwe Hemweg kan qua uitvoering mogelijk ook gekoppeld worden aan de planning van de ontwikkeling van het deelgebied Hemknoop en de herinrichting van de kruising Transformatorweg – Nieuwe Hemweg. Een definitieve planning en fasering wordt in de volgende projectfase uitgewerkt.
Context, planning en vervolg
6.2
Duurzaamheid
Duurzaam Tenzij In september 2023 is de bestuursopdracht Duurzame Toekomst aangenomen door de gemeenteraad en het college van B&W. Als onderdeel van de bestuursopdracht Duurzame Toekomst is het adagium ‘Duurzaam, Tenzij’ gemeentebreed omarmd.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Voor de fysieke ruimte is dit adagium uitgewerkt in de aanpak ‘Duurzaam, Tenzij’. ‘Duurzaam, Tenzij’ bestaat uit acht thema’s. Deze thema’s zijn deels al aan de orde gekomen, maar zullen deels ook nader uitgewerkt worden na afronding van PBI fase 2. Klimaatadaptatie Er is een quickscan Klimaatadaptatie opgesteld voor het gebied Transformatorweg. In deze quick scan zijn de risico’s en oplossings richtingen voor de 4 thema’s van klimaatadaptatie (wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen) geïnventariseerd. Deze uitkomsten worden meegenomen bij de uitwerking van het schetsontwerp in de volgende fase. Schone lucht De HOV-bus rijdt electrisch, daarmee wordt reeds bijgedragen aan de reductie van CO2. Verder zal kennis uit de markt worden benut om elektrisch materieel in te zetten bij de realisatie van het project. Ook dit draagt bij aan CO2-reductie.
6.3
Kosten en Risico’s
Met het gehele project is een totale investering van circa €90 miljoen gemoeid (prijspeil 2024). Naast de kosten voor het geschikt maken van de route voor de HOV-bus en de aanleg van de bijbehorende HOV-haltes betreft het ook investeringen in de herinrichting van het Piarcoplein en de Transformatorweg. De gemeente Amsterdam, de Vervoerregio Amsterdam en ook het Rijk, dragen bij aan de financiering van het project. Belangrijke risico’s voor het project zijn de grote prijsstijgingen van de afgelopen periode en de voortgang van de geplande woningbouw in met name de Contactbuurt. De hiervoor beschreven fasering in het project is mede bedoeld om deze risico’s beheersbaar te houden.
6.4
Raakvlakprojecten
Energie Nog geen plannen voor in dit project.
De beoogde HOV-bus verbindt 4 deelgebieden van Haven-Stad met de bestaande stad, waaronder Sloterdijk Stationskwartier en de Contactbuurt. De meest relevante raakvlakken worden hierna benoemd.
Circulair In de volgende fase wordt circulariteit in kaart gebracht. Zodra het schetsontwerp wordt uitgewerkt na afronding van PBI fase 2 worden de circulaire ontwerpprincipes gehanteerd en een materialen quickscan.
De raakvlakken waar het project HOV-bus in de huidige PBIfase 2 ten behoeve van de NvU afstemming mee heeft worden kort toegelicht. Voor de overige raakvlakken geldt dat er reeds afstemming is, maar met name in de volgende fase consequenties van de raakvlakken in beeld worden gebracht.
Biodiversiteit Vanwege de herinrichting Transformatorweg is een Bomen Effecten Analyse uitgevoerd. Deze analyse vormt de basis voor de uitwerking van hoe wordt omgegaan met het groenaspect in de herinrichting Transformatorweg.
6
48
Context, planning en vervolg
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
Figuur 26 Overzicht raakvlakprojecten.
49
Gebiedsontwikkeling Sloterdijk Stationskwartier Sloterdijk Stationskwartier ligt in het stadsdeel Nieuw-West. De wijk grenst in het noorden aan de Basisweg, in het oosten aan de ringweg A10, in het zuiden aan de Haarlemmerweg en in het westen aan de Seineweg. Sloterdijk Stationskwartier is volop in ontwikkeling. Het verandert van een gebied met kantoren naar een gemengd woon- en werkgebied. Er wonen nu al ongeveer 900 mensen. Het aantal woningen groeit naar verwachting in de komende 20 jaar naar 7.500. Er is dan woon ruimte voor maximaal 15.000 bewoners. Er blijft ruimte voor kantoren en er komen verschillende voorzieningen, zoals scholen en super markten. Gebiedsontwikkeling Sloterdijk Stationskwartier Ontwikkeling Station Sloterdijk Ontwikkeling Isolatorbuurt (Haven-Stad) Ontwikkeling Contactbuurt (Haven-Stad) Onttrekking Contactweg Metrostation Hemknoop (toekomstig) Optimalisatie openbare ruimte Van Diemenstraat Ontwikkeling Haven-Stad volgende fase; Emplacement Westhaven, diverse opgaven en projecten (toekomstig) Halte bij doortrekken tramlijn 5 (toekomstig, tevens halte HOV)
Contactbuurt In de eerste fase van Haven-Stad verbindt de HOV-bus de transfor matiegebieden Sloterdijk Stationskwartier en de Contactbuurt met al bestaande buurten. In de planning is er een directe relatie met de start van de woningbouw in de Contactbuurt (naar verwachting begin 2026). Om woningbouw mogelijk te maken moeten, als onder deel van de herinrichting van de Transformatorweg, in verband met bouwrijp maken van de grond en een goede waterhuishouding, nieuwe watergangen worden gemaakt. Dit betekent dat er conform de huidige planning van de Contactbuurt begin 2026 een uitvoerings besluit moet zijn genomen voor de HOV-verbinding en herinrichting van de Transformatorweg. Optimalisatie Openbare Ruimte Van Diemenstraat De Van Diemenstraat kent een profiel dat in de jaren ’60 is gereali seerd en is een belangrijke route in het auto- en fietsnetwerk van de stad. De komende jaren zijn er diverse ontwikkelingen die leiden tot meer drukte in de straat. De ontwikkeling van de Houthaven en de NDSM-werf zorgen voor extra auto-, fiets- en voetgangers bewegingen over de Van Diemenstraat. Ook de HOV-bus verbinding tussen Sloterdijk en Centraal Station gaat bij realisatie door de Van Diemenstraat. Deze (toekomstige) ontwikkelingen in combinatie met de huidige staat van het straatprofiel zijn aanleiding om de openbare ruimte te optimaliseren.
Zo worden onder andere de fundering en verhardingen vervangen en vinden aanpassingen plaats die de oversteekbaarheid veiliger maken en de straat toekomstbestendig.
STATION SLOTERDIJK
TRAM 19
TRAM 3
TRAM 5
6
Context, planning en vervolg
Voor de HOV-bus is de doorstroming van belang om een betrouw bare verbinding te garanderen. Maatregelen aan de Van Diemen straat dienen daarom effectief en geschikt te zijn voor de (toekomstige) HOV-bus.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
6.5
50
Participatie en inspraak bewoners en ondernemers
In de periode van het opstellen van de Nota van Uitgangspunten zijn twee bijeenkomsten georganiseerd voor bewoners en ondernemers. Tijdens deze bijeenkomsten zijn betrokkenen geraadpleegd over de uitgangspunten voor de beoogde route. Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met bewoners en ondernemers over relevante thema’s. Hiervoor zijn 14.000 uitnodigingen verspreid langs het beoogde tracé. De eerste bijeenkomst, op 28 september 2023, was gericht op de herinrichting Piarcoplein, waarbij bedrijven rondom het Piarcoplein zijn uitgenodigd. Een tweede bijeenkomst, op 2 oktober 2023, was gericht op het gehele beoogde tracé dat aan de hand van visualisaties en schetsontwerpen is toegelicht. Er is informatie gegeven over de herinrichting Piarcoplein, de kruising A10, de herinrichting Transformatorweg, de Houthavenweg, de Spaarndammerdijk en de Van Diemenstraat-CS. Daarnaast waren er ook drie thematafels met achtergrondinformatie over Mobiliteit (met informatie vanuit het GVB en de Vervoerregio Amsterdam), Haven-Stad en hoe dit zich verhoudt tot het project van de HOVbus en een thematafel Groen en Water, met meer informatie over de ingrepen in de groenvoorziening en de bomen bij de herinrichting Transformatorweg.
De reacties van de bezoekers aan de bijeenkomsten waren overwegend positief, waarbij de aandacht met name uitging naar hoe de routes van de bestaande OV lijnen zouden gaan lopen in de toekomst. Dit is opgenomen in hoofdstuk 2.6.
6
Context, planning en vervolg
Het College van B&W heeft op 16 april 2024 de concept Nota van Uitgangspunten vrijgegeven voor inspraak. Tijdens de inspraak periode, die plaatsvond van 18 april 2024 tot en met 30 mei 2024, was het mogelijk een schriftelijke of online inspraakreactie te geven op dit document. Halverwege de inspraakperiode, op 16 mei 2024, is nog een bijeenkomst georganiseerd om geïnteresseerden de gelegenheid te geven vragen te stellen over de concept Nota van Uitgangspunten. Deze bijeenkomst werd redelijk goed bezocht en leverde verduidelijking op bij de bezoekers. Er zijn in totaal 27 inspraakreacties binnengekomen. Deze worden beantwoord in de Nota van beantwoording. Alle inspraakreacties zijn betrokken en waar nodig verwerkt in de Nota van Uitgangspunten.
6.6
Vervolg
Deze Nota van Uitgangspunten is onderdeel van het besluit vormingsproces, dat binnen het Plan- en Besluitvormingsproces (PBI) van de gemeente Amsterdam wordt doorlopen. Met deze Nota van Uitgangspunten wordt de Uitgangspuntenfase (PBI-2) afgesloten met een voorkeursbesluit. Het biedt de kaders voor de uitwerking naar een definitief ontwerp. Na de inspraakperiode worden de zienswijzen beantwoord in een Nota van Beantwoording en, indien aan de orde, meegenomen in de definitieve Nota van Uitgangspunten. Deze wordt voorgelegd aan de gemeenteraad ter besluitvorming. Na vaststelling vindt uitwerking naar een Definitief Ontwerp plaats. Hierbij is er opnieuw ruimte voor participatie door betrokken ondernemers en bewoners. De planning is dat de uitvoering in 2026 start.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
7
Bijlagen
7.1
Bronnen
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
52
7
Bijlagen
7.1
Bronnen
• Amsterdam maakt ruimte (2023) Amsterdam maakt ruimte creëert samenhang binnen de opgaven mobiliteit en openbare ruimte. Het is op dit moment een product in wording en biedt kans om de samenhang van bestaande onder werpen en aanpakken beter te duiden aan de hand van een duide lijke koers. Het koppelt verschillende trajecten aan elkaar, zoals de Verkenning ruimte maken, de mobiliteitsplannen en de ruimtelijke strategie Hubs. Focus ligt op toekomstbestendige mobiliteit in de stad. • Amsterdams akkoord (2022-2026) Het coalitieakkoord 2022-2026 heeft een solidaire stad met gelijke kansen, een duurzame toekomst en verantwoorde groei als centrale thema’s. Met het project HOV-bus wordt bijgedragen aan doelen in het Amsterdams Akkoord. Bijvoorbeeld door elektrisch OV waarmee uitstoot wordt verminderd. Bij de herinrichtingsopgave worden klimaatadaptieve maatregelen genomen vanwege de gebiedsontwikkeling langs het tracé. Naast de bus infrastructuur is er aandacht voor fietsers en voetgangers conform het akkoord. We stimuleren deelmobiliteit zoals deelfietsen en/of -scooters. De HOV-bus is niet alleen duurzaam maar biedt voornamelijk een alternatief voor de nieuwe toekomstige wijken van Haven-Stad waar nu onvoldoende alternatieven voor de auto zijn en de parkeernorm laag is. De HOV-bus geeft hiermee tevens een impuls voor de woningbouw.
6
Context, planning en vervolg
• Het integraal Raamwerk Haven-Stad (2021) Vertaalt de inhoudelijke ambities voor Haven-Stad in ruimtelijke kaders die richting geven aan de gebiedsontwikkeling in de komende decennia. Doel van het Raamwerk is om samenhang aan te brengen tussen stedelijke kwaliteit en voorzieningen, (gebruiks)groen en sport, water en ecologie, mobiliteit en duur zaamheidsinfrastructuur. Het Raamwerk bestaat uit een Basis Raamwerkkaart en uit een aantal thematische kaarten. • Structuurvisie 2040 Amsterdam is Omgevingsvisie 2050 (2021) In juli 2021 is de Omgevingsvisie 2050 vastgesteld en vervangt de Structuurvisie 2040. In de Omgevingsvisie wordt ingezet op hubs; plekken waar allerlei modaliteiten, overstapmogelijkheden en logistiek samenkomen. Deze hubs zijn divers in verschijningsvorm: van belangrijke OV-knooppunten, waar van trein op metro en tram kan worden overgestapt, tot OV-haltes waar de overstap auto/OV plaatsvindt. Station Sloterdijk leent zich door de OV-knoop als hub. • De Mobiliteitsstrategie Haven-Stad (2020) Vormt een nadere uitwerking van de strategische keuzes op het gebied van mobiliteit zoals opgenomen in de Ontwikkelstrategie Haven-Stad uit 2017 (zie hierna). Het heeft als zichtjaar 2055, wanneer naar verwachting alle deelgebieden van Haven-Stad zijn ontwikkeld.
Het plan geeft inzicht in de opgaven en maatregelen op het gebied van OV, fiets, voetganger, autoverkeer, vervoer over water, nieuwe vormen van mobiliteit en logistiek, waarmee de beoogde ‘mobiliteitsshift’ kan worden bereikt. Deze opgaven en maatregelen worden ook verbeeld in kaarten die onderdeel
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
zijn van het Integraal Raamwerk. De Mobiliteitsstrategie is één van de brondocumenten bij het Integraal Raamwerk en het Uitvoeringsprogramma voor Haven-Stad. • De Ontwikkelstrategie (2017) De Ontwikkelstrategie Haven-Stad is in december 2017 vastgesteld door de gemeenteraad. Deze strategie schetst het beeld van Haven-Stad op het gebied van o.a. stedenbouwkundige invulling, voorzieningen, duurzaamheid, identiteit én bereikbaarheid. Ook staat hierin de fasering van de ontwikkeling van de verschillende deelgebieden, met daarbij de aantallen woningen en werkgelegen heid. De ontwikkelstrategie vormt de basis voor de nadere uit werking van Haven-Stad in de verschillende deelgebieden. • MER Haven-Stad (2017) Gelijktijdig met de Ontwikkelstrategie is de Milieueffectrapportage (MER) Haven-Stad aangenomen door de gemeenteraad. In het MER staan onder meer de randvoorwaarden voor de bereikbaarheid om de ontwikkeling van Haven-Stad mogelijk te maken. Deze vormen de basis voor de ontwikkelvisie en ook een belangrijk uitgangspunt van het mobiliteitsplan Haven-Stad Zuid. De belangrijkste keuzes uit de MER hebben betrekking op mobiliteit: het inzetten op alternatieven voor de auto is voorwaardelijk om de transformatie van Haven-Stad mogelijk te maken. Als niet tijdig wordt ingezet op OV en fiets, en het autogebruik wordt beperkt, loopt het wegennet vast en stagneert de transformatie.
• Investeringsnota Sloterdijk Centrum (2021) Deze nota inclusief bijlagen beschrijft de verdere ontwikkeling van het gebied tot een gemengd stedelijk gebied met een hoge dichtheid. Daarbij is er veel aandacht voor de kwaliteit in het gebied en de openbare ruimte in het bijzonder. De uitgangspunten op het gebied van mobiliteit sluiten daarop aan. Relevant zijn: focus op fietsers en voetgangers, ontwikkeling van de OV-knoop, ruimte
7
Bijlagen
53
bieden aan nieuwe vormen van slimme mobiliteit en het realiseren van mobiliteitshubs. Voor auto’s gelden lage parkeernormen. • Investeringsnota Sloterdijk I – Zuid (2019, raad) en Strategienota Transformatie Sloterdijk I (2016, raad) De Investeringsnota vormt een uitwerking van de doelstellingen uit de strategienota uit 2016. Aan de hand van 8 te realiseren ambities wordt de beoogde ontwikkeling van het gebied beschreven. Een van deze ambities is ‘de bereikbare stad’, waarin de opgaven ten aanzien van mobiliteit zijn opgenomen: ‘Om de stad bereikbaar en gezond te houden, vindt een verschuiving plaats in verkeersbewegingen van (vracht)auto’s naar voetgangers, fietsers en openbaar vervoer. Er komt een zeer lage parkeernorm voor wonen; gemiddeld 0,2 parkeerplaats per woning. De wijk wordt beter bereikbaar voor fietsers, stadsbussen en – op termijn – voor hoogwaardig openbaar vervoer. Duurzame vervoersconcepten, zoals deelconcepten, worden van begin af aan gerealiseerd.’ • Koers 2025 ruimte voor de stad, gemeente Amsterdam (2017) Amsterdam is populair en groeit elk jaar met gemiddeld 11.000 inwoners. Het college wil deze groei mogelijk maken en tegelijk de druk op de woningmarkt verlichten. Ondertussen moet de stad betaalbaar en bereikbaar blijven, in het tempo waarin de stad groeit. De ambitie is om tot 2025 de bouw van 50.000 woningen binnen de stadsgrenzen mogelijk te maken.
Haven-Stad is in Koers 2025 aangemerkt als transformatiegebied. • Voorlopig Ontwerp Openbare Ruimte Sloterdijk I - Zuid (2022) Binnen de ontwikkeling van Sloterdijk I Zuid wordt rekening gehouden met de lopende onderzoeken binnen het project HOVbus. De grens van dit voorlopig ontwerp voor de openbare ruimte loopt tot 15 meter uit de gevel ten noorden van Sloterdijk I Zuid. Het grenst hiermee aan de herinrichting Transformatorweg en zijn twee afzonderlijke projecten die nauw samenwerken.
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
• Programma autoluw; maatregel 30 km/u in de stad (2021) en bijbehorend uitvoeringsprogramma (2023) Amsterdam heeft de wens dat de maximumsnelheid in de stad vanaf 2023 30km/u is. Er zijn uitzonderingen. Voor het goed functioneren van het OV en nood- en hulpdiensten zijn aanvullende maatregelen bedacht. De belangrijkste maatregel is dat op vrijliggende bus- en trambanen de maximumsnelheid 50 km/u blijft. De maatregel dient drie doelen: 1 Verkeersveilige stad; een lagere snelheid draagt bij aan minder én minder ernstige ongevallen. 2 Geluidsarme stad; met een maximumsnelheid van 30 km/u pakken we de grootste bron van ernstige geluidshinder aan: het verkeerslawaai. 3 Autoluwe stad. De wijze waarop de 30 km/u wordt ingevoerd staat beschreven in de beleidsnota 30 km/u in de stad, vastgesteld december 2021. De HOV-bus heeft te maken met de (toekomstige) 30km zones tussen de Spaarndammerdijk en Westerdok. • Uitvoeringsagenda Mobiliteit (2015) Behorend bij de mobiliteitsaanpak Amsterdam 2030 is een breed pakket aan maatregelen in stelling gebracht, samenvat in de Uitvoeringsagenda Mobiliteit. Tot 2025 worden er per jaar meer dan 5.000 woningen bijgebouwd. Tegelijkertijd moet de stad wel voor iedereen toegankelijk blijven. Er is simpelweg geen plek voor én de fiets én de voetganger én het OV én de auto naast elkaar. Dat betekent dat er keuzes gemaakt moeten worden.
Op termijn is het bijvoorbeeld niet meer mogelijk om per persoon een parkeerplek te claimen. In Haven-Stad wordt een parkeernorm van 0,2 gehanteerd. Amsterdam stimuleert het aanbod en gebruik van onder andere (elektrische) deelfietsen en deelscooters. • Amsterdamse P+R maatregelen, actualisatie (2021) Om P+R toekomstbestendig te maken zijn er aanpassingen nodig. P+R krijgt een steeds belangrijkere functie om te sturen op mobiliteit en bereikbaarheid in Amsterdam (in plaats van bij te dragen aan een toename van het aantal bezoekers aan de stad). Daarnaast hebben
7
Bijlagen
54
ontwikkelingen in deelmobiliteit en digitalisering ook effect op de manier waarop P+R-voorzieningen worden aangeboden. Tot slot komen de bestaande P+R-locaties steeds meer in stedelijk gebied te liggen door ruimtelijke ontwikkelingen als verdichting. Hun functie sluit echter minder goed aan bij stedelijk gebied. Deze P+R’s veranderen langzaam van een regiohub in een stadshub, waarbij de stadshub veel meer ingezet gaat worden als parkeerlocatie voor bewoners uit het centrum. Met de beleidsnotitie worden een aantal maatregelen geactualiseerd om P+R toekomstbestendig te maken en in lijn te brengen met de Hubsvisie Amsterdam (hierna). • Hubsvisie Amsterdam (2021) Een hub is in de basis een knooppunt in een multimodaal mobiliteits netwerk waar verschillende vervoerswijzen en hun infrastructuur samenkomen, zoals op P+R-terreinen of stationlocaties zoals Sloterdijk en Piarcoplein. Een hub fungeert als begin-, eind- of overstappunt in de reis waarbij dubbelgebruik op de locatie zorgt voor ruimte-efficiency. Daarbij is een onderscheid te maken tussen vervoerstromen van personen en vervoerstromen van goederen. Hubs zorgen voor meer passende mobiliteit en meer mobiliteitsopties. De hubsvisie Amsterdam (naar aanleiding van het programma Autoluw) biedt geen blauwdruk maar een flexibele lijn. De start is een uitvoeringsprogramma hubs dat dient als kennis centrum.
Een plek waar initiatieven worden aangejaagd, de opgave wordt gecoördineerd en waar onderzoek gedaan wordt naar koppelkansen. • Agenda Touringcar (2020) De agenda Touringcar is op 1 oktober 2020 vastgesteld door het college van B&W. De overlast van touringcarvervoer is relatief groot, ondanks het beperkte aandeel in het verkeer. Touringcarvervoer veroorzaakt naar verhouding veel uitstoot, en vormt een risico voor kwetsbare kades en bruggen. Bewoners ervaren overlast van het aantal touringcarbewegingen, het geluid, de grootte van de
Nota van Uitgangspunten HOV-bus Sloterdijk | Centraal Station
bussen en onveilige verkeerssituaties. De Agenda Touringcar 20202025 heeft als doelstelling om de overlast van touringcarvervoer te bestrijden. Het streven is het verminderen van het aantal touringcar vervoer in de stad door touringcars zoveel mogelijk op te vangen aan de randen van de stad. De omgeving rondom station Sloterdijk leent zich hiervoor. • Investeringsagenda OV Tweede Tranche (vervoerregio) Vervoerregio Amsterdam investeert in het regionaal openbaar vervoer op basis van de investeringsagenda OV. De huidige investeringsagenda loopt van 2014 tot 2025. De investeringsagenda OV noemt een flinke reeks van OV-trajecten die de Vervoerregio Amsterdam wil verbeteren. De Vervoerregio sluit hiermee aan op de ruimtelijke ontwikkelingen die de komende tien jaar in de regio zijn voorzien. De trajecten worden samen met de partners verder uitgewerkt.
7
Bijlagen
55
• Strategische verkenning Basisweg – Transformatorweg (2022) In de strategische verkenning Basisweg – Transformatorweg zijn de belangrijkste aandachtspunten in kaart gebracht die van belang zijn voor de verdere transformatie van het tracé BasiswegTransformatorweg naar een aantrekkelijke stadsstraat. De verkenning is opgesteld in samenspraak met Liander, Waternet en Port of Amsterdam. • Tracéverkenning HOV-busverbinding Sloterdijk – CS, Movares (2020) Betreft gedetailleerde verkenning door bureau Movares naar kansrijke tracé's HOV Sloterdijk – CS. • Vervoerwaarde studie HOV Sloterdijk – CS, bureau 4cast (2021) Het betreft onderzoek door bureau 4cast op basis van het verkeers model Amsterdam (VMA) naar de vervoerwaarde van de verschil lende mogelijke tracés voor de HOV-busverbinding Sloterdijk – CS.