Document · PDF

1. Kwartaalrapportage Q2 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.pdf

Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water 12 oktober 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de rapportage tweede kwartaal 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (VN2022-026260)12.391 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

15 VERSLAG NUMMER

Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Kwartaalrapportage Q2 2022 23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

NR. 15

INHOUD

Verkeerscentrale Amsterdam

Piet Heintunnel

Arenatunnel

Michiel de Ruijtertunnel

Managementsamenvatting Q2 2022 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3

Voortgang . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.1 Bijdrage aan de stad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 2.3 Samenwerking met strategische partners . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 2.4 Tegenspraak . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

Programmabeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.1 Programmascope . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.2 Masterplanning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 3.3 Financiële stand van zaken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 3.4 Risicomanagement . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18

Bijlage 1. Afkortingen en definities . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Bijlage 2. Factsheets per project . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25 Factsheet project Renovatie Piet Heintunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29 Factsheet project Renovatie Amsterdam Arenatunnel . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel . . . . . . . . . . . . . . . 33

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q2 2022 De rapportage over het tweede kwartaal 2022 van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Scope Q1 2022 Q2 2022

Planning Q1 2022 Q2 2022

Financiën Q1 2022 Q2 2022

In het tweede kwartaal van 2022 is bij het vaststellen door het college van B&W van het geactualiseerde programmaplan versie 2.0 de scope van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel beperkt tot de voorbereidings-werkzaamheden. Begin derde kwartaal dit jaar wordt het dossier van dit project overgedragen aan de tunnelbeheerder voor een later vervolg. In mei 2022 is de masterplanning versie 5.0 vastgesteld door het College van B&W. Om die reden springt dit stoplicht dit kwartaal op groen. Eind juni 2022 zijn de volgende planningen actueel: • Beoogde openstellingsdatum Piet Heintunnel is 2 december 2022. Ondanks leveringsproblemen en onzekerheden die kunnen optreden in het proces van testen en acceptatie is de verwachting nu dat deze datum nog steeds gehaald gaat worden. • De software-aanpassingen voor de bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel zullen worden uitgevoerd in de periode tot medio 2023. • De oplevering van de vernieuwde verkeerscentrale blijft gepland op eind 2025. • De uitvoeringsplanning van de Renovatie Amsterdam Arenatunnel is vervallen vanwege het uit de scope halen van de uitvoering van dit project. In totaal is op dit moment voor circa € 246,3 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.

Dit is inclusief de twee indexeringskredieten van € 3,6 miljoen (nacalculatie 2020) en € 6,8 miljoen (nacalculatie 2021) die in juni 2022 beschikbaar zijn gesteld. In totaal is voor een bedrag van € 188 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 150,2 miljoen betaald. Bij de begroting worden jaarlijkse aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen. Bij deze aanvragen is tot nu toe steeds de zogenaamde IBOIindex (index van de bruto overheidsinvesteringen) gehanteerd. Inmiddels is gebleken dat deze index niet toereikend is om de werkelijke prijsstijgingen te compenseren. Gezien de extreem hoge prijsstijgingen over 2021 wordt bij de Begroting 2023, ter compensatie daarvan, een extra bedrag van € 3,6 miljoen aangevraagd. Indien dit bedrag beschikbaar wordt gesteld, zijn de prijsstijgingen tot en met 2021 gedekt. Voor prijsstijgingen die optreden in 2022 zal conform de gebruikelijke systematiek een aanvraag worden gedaan bij de Voorjaarsnota 2023 (zie onder Risico’s).

Definitie stoplichten scope, planning, financiën, risico’s, kwaliteit en organisatie: Buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur Buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam. Binnen de vastgestelde programmakaders.

HOOFDSTUK 1

Managementsamenvatting Q2 2022 Risico’s Q1 2022 Q2 2022

Kwaliteit en Organisatie Q1 2022 Q2 2022

Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten. Twee ontwikkelingen in het programma vormen een ernstige bedreiging voor dit budget, te weten de extreme prijsstijgingen in de fysieke sector waarvoor vooralsnog geen volledige dekking is verkregen, en de ontwikkelingen in de raming voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam waar de projectvoorbereiding meer tijd kost en de functionele systemen nog worden doorontwikkeld. Het gelijktijdig optreden van deze ontwikkelingen kan niet worden opgevangen in het beschikbare risicobudget. Het vraagstuk omtrent indexatie en daadwerkelijke prijsstijgingen binnen de fysieke sector speelt binnen de gehele gemeente en daarover buigt het college zich bij de Begroting 2023. Diverse externe audits zijn uitgevoerd of in uitvoering. De resultaten dragen bij aan kwalitatief betere producten en een grotere zekerheid op het behalen van de programmadoelen. Uit de audit van het kwaliteitsmanagementsysteem van programma AWA komt naar voren dat goed wordt gehandeld volgens het vooraf beschreven proces. Aandacht wordt gevraagd voor tijdige naleving van verbetermaatregelen en voor een actualisatie van het plan met betrekking tot interne kwaliteitsborging.

Met het Commissariaat Civiele Constructies is gesproken over de actuele voortgang van het vastgestelde spoorboek naar openstelling Piet Heintunnel.

HOOFDSTUK 2

Voortgang

“Voor een bereikbaar en

verbonden Amsterdam.

Klaar voor de toekomst.”

Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het tweede kwartaal van 2022. Paragraaf 2.1 relateert deze voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.2 beschrijft de voortgang van de vier projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op mobiliteit in de stad en op de omgevingspartijen. Paragraaf 2.3 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.4 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.

2.1 Bijdrage aan de stad Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Het programma heeft twee hoofddoelstellingen: 1. Het realiseren van veilige en beschikbare wegtunnels die voldoen aan de huidige wetgeving; en 2. Zorgen voor een uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels. Zodat ook in de toekomst de bereikbaarheid van de stad is geborgd. Het programma bestaat uit vier projecten: • de aanpassing van de Michiel de Ruijtertunnel (uitvoering in de tunnel gereed; testen van software-aanpassingen tot 31 juli 2023); • de renovatie van de Piet Heintunnel (uitvoering juni 2021 t/m 2 december 2022); • de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam (uitvoering van de nieuwe centrale is voorzien vierde kwartaal 2023 t/m eind 2025 en de realisatie van de uitwijkcentrale eind 2026); en • de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel (alleen de projectvoorbereiding, deze is afgerond in het tweede kwartaal 2022, decharge is voorzien in het derde kwartaal 2022). Hieronder beschrijven we wat we in het tweede kwartaal van 2022 hebben gedaan om deze opgave te realiseren.

2.1.1

Overkoepelend

Doordat de uitvoering van de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel uit de scope is gehaald, eindigt het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam eind 2023 in plaats van eind 2025. Immers, na 2023 resteert dan alleen nog de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam binnen de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Zoals op 31 mei 2022 per brief aan de raad is kenbaar gemaakt, rechtvaardigt dit project alleen geen organisatie zoals nu voor het volledige programma. De tunnelbeheerorganisatie zal vanaf begin 2024 het opdrachtgeverschap van de vernieuwing van de verkeerscentrale overnemen. De versnelde afbouw van de programmaorganisatie heeft twee belangrijke gevolgen. Ten eerste moet de opgebouwde kennis en kunde in het programma versneld worden overgedragen aan de tunnelbeheerorganisatie. Gezamenlijk doen we substantieel extra inspanningen om de opbrengsten van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam goed te borgen. Voor de tunnelbeheerorganisatie betekent dit een versnelling van de al in gang gezette versterkingsopgave, die als doel heeft het tunnelbeheer op een hoger niveau te brengen.

Ten tweede moet het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam, met het oog op de einddatum, een start maken met het opmaken van de financiële en maatschappelijke balans: wat was bij aanvang in 2018 de beoogde meerwaarde van het programma en wat is de gerealiseerde meerwaarde? Op voorhand kan worden vastgesteld dat de potentiële meerwaarde is afgenomen ten opzichte van de situatie bij aanvang. Immers, de kracht van het programma is efficiencyvoordelen behalen door zo veel mogelijk tunnels te uniformeren. Nu de Amsterdam Arenatunnel niet meer tot de scope van het programma behoort en het vervangingsonderhoud van de IJ-tunnel niet aan de scope is toegevoegd, daalt die meerwaarde. De tunnelbeheerorganisatie kan zorgen dat die meerwaarde alsnog wordt behaald door bij de herstart van de projecten voor de IJ-tunnel en de Amsterdam Arenatunnel voort te gaan op de door programma AWA ingeslagen weg van uniformiteit. Het eerder al in het eerste kwartaal gerapporteerde risico van onvoldoende compensatie voor de zeer hoge prijsstijgingen in met name 2022 is en wordt opgepakt door het college. Onzekerheid over dekking van daadwerkelijke prijsstijgingen binnen de fysieke sector die niet kunnen worden opgevangen binnen de geldende afspraken over indexatie speelt binnen de gehele gemeente.

De ontwikkelingen zullen in kaart worden gebracht en bij de actualisatie van de investeringen bij de Begroting 2023 worden besproken.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

In het tweede kwartaal van 2022: • is het programmaplan en daarmee tevens de nieuwe einddatum van het programma vastgesteld; • is een implementatieplan voor de versterking van de tunnelbeheerorganisatie vastgesteld door het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam en de tunnelbeheerorganisatie. Dit implementatieplan bestaat uit vijf werkpakketten: professioneel opdrachtgeverschap, veiligheid en cybersecurity, governance, programmering van het onderhoud en de projecten, en informatievoorziening. Het plan geeft tot eind 2023 vorm aan de overdracht van kennis en kunde vanuit het programma (onderdeel van de directie Bijzondere Projecten) naar de tunnelbeheerorganisatie (onderdeel van de directie Verkeer en Openbare Ruimte); • zijn vanuit de tunnelbeheerorganisatie “trekkers” en vanuit het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam “duwers” benoemd voor de uitvoering van het implementatieplan; • is de aanpak en de inhoudsopgave vastgesteld van het aantoningsdocument, dat gaat beschrijven hoe is voldaan aan de doelstellingen van het programma; • is de aanpak en de inhoudsopgave vastgesteld van het dechargedocument voor het college, op basis waarvan de programmaorganisatie AWA eind 2023 zal worden opgeheven en hoe de nalatenschap van het programma wordt overgedragen aan de tunnelbeheerorganisatie; en • is de voorbereidingsfase van de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel afgerond.

Na decharge begin derde kwartaal is de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel geen project meer van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Het dossier wordt overgedragen aan de tunnelbeheerorganisatie, die verantwoordelijk is voor een vervolg.

2.1.2

Veilig te gebruiken

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In het testcentrum kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen, voordat we ze implementeren in de tunnels en in de vernieuwde verkeerscentrale. Ook kunnen we verkeersleiders opleiden, trainen en oefenen met behulp van de systemen in dit testcentrum. In het tweede kwartaal van 2022: • hebben we gewerkt aan cybersecurity, in het licht van de in het eerste kwartaal gerapporteerde audit door Horvat & Partners, waarin geconcludeerd werd dat enkele aanvullende acties noodzakelijk waren. Deze acties raken zowel het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam als de tunnelbeheerorganisatie. In het programma is cybersecurity onderdeel van de aanpak. In het tweede kwartaal van 2022 zijn stappen gezet om ze te verankeren in de object type library (een bibliotheek met standaarden die nodig is om tot een functioneel uniforme tunneluitrusting te komen). We voerden met de tunnelbeheerorganisatie gesprekken over de compleetheid van de eisen ten aanzien van cybersecurity en over de beste manier om dit thema mee te nemen in onze projecten.

Doel is onze aanpak reproduceerbaar te maken voor andere tunnels en daarmee cybersecurity een plek te geven in de standaardaanpak van wegtunnels in Amsterdam. • bereidden we een veiligheidscampagne voor, waarna we in het derde kwartaal getoetst kunnen worden op trede 3 (en op onderdelen trede 4) van de veiligheidsladder. Dit raakt alle medewerkers van het programma; • voerden we de laatste tijdelijke en definitieve veiligheidsmaatregelen uit op de Zeeburgerdijk; en • kwam het veiligheidsbeheerplan voor de Piet Heintunnel gereed. Dit plan beschrijft wat de tunnelbeheerorganisatie doet om de veiligheid van de tunnel te garanderen tijdens de exploitatie. Het gaat daarbij onder meer om onderhoud, procedures en het opleiden van verkeersleiders.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.1.3

Eenvoudig te bedienen

Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. In het tweede kwartaal van 2022: • voerden we gebruikerstesten uit in het kader van validatie. Door verkeersleiders in het Testcentrum met de Digitale Tunnel Tweeling (DTT) reële operationele scenario's te laten uitvoeren, wordt duidelijk in hoeverre het bedieningssysteem dat de leverancier heeft bedacht en gerealiseerd aansluit op de verwachtingen van de verkeersleiding. Zo komen bevindingen aan het licht waarover de betrokken partijen op gestructureerde wijze besluiten om hetzij het systeem, hetzij de werkwijze van de verkeersleiding aan te passen; en • gaven we in het kader van Opleiden, Trainen en Oefenen (OTO) de module e-learning vrij en trainden we de verkeersleiders in de procedures en protocollen van de Piet Heintunnel (module 2). Daarnaast bereidden we de derde en laatste module van het opleidingsprogramma voor, waarbij verkeersleiders plaatsnemen achter een replica van de bediendesk en oefenen met het afhandelen van verkeersscenario’s met een Digitale Tunnel Tweeling (DTT).

De realisatie van een DTT en trainingsscenario’s die realistisch en betrouwbaar genoeg zijn om verkeersleiders te certificeren, is uitdagend en vergt veel inzet en tijd van de betrokken organisaties.

2.1.4

Makkelijk te onderhouden

Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf. In het tweede kwartaal van 2022: • hebben we uniformiteit in de object type library aangetoond. We hebben hardware en software in de Piet Heintunnel optimaal hergebruikt in het ontwerp van de Amsterdam Arenatunnel. Daar waar we dat niet hebben gedaan, komt dat doordat de tunnels verschillend zijn. Uniformiteit en standaardisering dragen bij aan makkelijk te onderhouden Amsterdamse wegtunnels; • hebben we het in de Piet Heintunnel technisch mogelijk gemaakt dat bij onderhoud één tunnelbuis kan openblijven. Dit maakt onderhoud gemakkelijker. Wel moet deze stap nog door een gebruikerstest worden aangetoond; • hoeft het onderhoud van het merendeel van de installaties in een tunnelbuis niet meer tijdens een nachtelijke sluiting te worden uitgevoerd.

Dit geldt bijvoorbeeld voor installaties die vanuit de dienstgang onderhouden worden en voor intercom- en omroepinstallaties die dubbel zijn uitgevoerd, zodat bij onderhoud van een onderdeel het andere onderdeel dit overneemt en de tunnel niet afgesloten hoeft te zijn. Het testen hiervan is in het tweede kwartaal begonnen; en • zijn met de aannemerscombinatie afspraken gemaakt over de mogelijkheid in het contract om ook het dagelijks onderhoud na openstelling van de Piet Heintunnel uit te voeren.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1

Voortgang projecten

Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de vier projecten. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in de factsheets per project (bijlage 2). Project Renovatie Piet Heintunnel In de huidige fase van het project richting de openstelling van de tunnel komen de laatste werkzaamheden in de uitvoering, het testen van hardware / software en het opleiden samen. Uit de testen komen bevindingen naar voren die impact (kunnen) hebben op de uitvoering en/of het opleiden. Bij meerdere sporen volgens het Spoorboek Openstelling PHT staan werkzaamheden onder tijdsdruk, zoals latere leveranties, de afhandeling van bevindingen op testen van de software en een verlate start van de opleidingsmodule bedienen. Desondanks is de verwachting dat de openstelling op 2 december 2022 nog steeds gehaald gaat worden. De voorbereidingen voor aanvaarding (door programma AWA) en overdracht (naar de tunnelbeheerorganisatie) zijn in volle gang. Nu we richting het eind van het project gaan, zullen we in de komende kwartaalrapportages een verdere duiding geven van de totale kosten en totale doorlooptijd van het project.

Project Vernieuwing Verkeerscentrale (VCA) In het eerste kwartaal heeft het project de focus gelegd op het inrichten en structureren van het doorontwikkelingstraject voor de functionele systemen die nodig zijn om vanuit de verkeerscentrale de verschillende objecten te beheren, bedienen en bewaken. In het tweede kwartaal stond het project gesteld om deze doorontwikkeling verder vorm te geven. Het project ligt op schema om de systeemontwerp- en systeemdefinitiefase eind derde kwartaal 2022 af te ronden. Parallel hieraan is gewerkt aan de definitieve scopeafbakening van het project, om daarmee een solide basis te creëren voor een beheerste uitvoering. Er bestaat nu – bij het projectteam en V&OR (tunnelbeheerorganisatie en afdeling Verkeersmanagement) – een gezamenlijk beeld over de definitieve scopeafbakening. Op basis van de bijbehorende nieuwe set uitgangspunten kunnen de functionele systemen worden doorontwikkeld, kan het definitief ontwerp van het gebouw worden afgerond en kunnen onderzoeken aan de tunnels die moeten worden gekoppeld aan de nieuwe verkeerscentrale worden doorgezet. Hiermee kan het project nu gericht verder werken om te komen tot een uitvoeringsbesluit (en uitvoeringskrediet) dat volgens planning aan de raad wordt voorgelegd eind 2022.

Parallel aan de ontwerpwerkzaamheden wordt gewerkt aan onder meer de raming (inclusief second opinion) en de voorbereiding van de inkoop dat na dit uitvoeringsbesluit kan starten. Project Renovatie Amsterdam Arenatunnel Zoals bij vaststelling van de Begroting 2022 is besloten, wordt het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel afgesloten na de voorbereidingsfase (vanwege het ontbreken van financiering voor de uitvoering). Eind tweede kwartaal is het definitief ontwerp afgerond na review. Het project is volledig afgerond en gereed voor aanbesteding. Met de inhoudelijke afronding van het project in het tweede kwartaal kan begin derde kwartaal de overdracht naar de tunnelbeheerorganisatie en de formele decharge worden afgerond. Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Het project Michiel de Ruijtertunnel is grotendeels afgerond. Voor de beperkte resterende werkzaamheden aan de besturing van de tunnel is eind 2021 een realisatiecontract getekend met opdrachtnemer Equans. In het tweede kwartaal heeft het project een Project Follow Up (PFU) georganiseerd die in het teken heeft gestaan van samenwerken met Equans en extra aandacht heeft gegeven aan het tijdig meenemen van stakeholders. Dit heeft geresulteerd in de verdieping en

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

aanscherping van de samenwerking. Daarnaast is in het project volop gewerkt aan het opstellen en reviewen van de verschillende deelontwerpen. Ook is in het tweede kwartaal extra aandacht geweest voor inkoop van een Multi Aanraak Paneel (MAP). Dit proces loopt volgens planning, waarbij extra aandacht bestaat voor de nauwe samenhang tussen de verschillende werkzaamheden.

2.2.2

Bereikbaarheid

De afsluiting van de Piet Heintunnel heeft grote impact op de bereikbaarheid in de stad. Daarom wordt ingezet op stakeholdermanagement, verkeersmanagement, mobiliteitsmanagement en communicatie. Het verkeersbeeld sinds de afsluiting blijft ook dit tweede kwartaal rustig. Er is wel degelijk een toename van het verkeer op de omleidingsroutes en vooral op de Zeeburgerdijk (90% toename vergeleken met de situatie tijdens de coronapandemie vóór tunnelsluiting). Dit heeft over het algemeen niet tot serieuze verkeersproblemen geleid. De verkeerssituatie wordt nog steeds dagelijks gemonitord. Op de Zeeburgerdijk zijn in overleg met stadsdeel Oost permanente maatregelen uitgevoerd die de veiligheid voor voetgangers en fietsers verbetert (het aanbrengen van markeringen voor fietsoversteken en het aanpassen van wegmarkeringen). Dit is ook teruggekoppeld aan de bewoners en aan de mensen die hier een melding over hebben gedaan. Aan de directe omgeving van de Zeeburgerdijk is een kleine attentie gestuurd om de bewoners te bedanken voor hun geduld, input en het meedenken over oplossingen om de hinder te verminderen. Naast de genoemde maatregelen is ook geotargeting gestart op de Zeeburgerdijk (het gericht plaatsen van online advertenties op basis van de geografische locatie van de automobilist) en appnotificaties via de navigatie-apps Flitsmeister en Waze.

Via Amsterdam Bereikbaar wordt de kennis van de omgeving Zeeburgerdijk gedeeld met twee andere projecten, Middenweg en Berlagebrug, die op dezelfde plek mogelijk eveneens hinder gaan veroorzaken.

2.2.3

Tevreden omgeving

Bewoners, bedrijven en weggebruikers in de omgeving van de bouwlocaties worden proactief Bewoners, bedrijven en weggebruikers in de omgeving van de bouwlocaties worden proactief betrokken, zodat vooraf duidelijk is wanneer eventuele hinder te verwachten is, wat de omleidingsroutes zijn en welke mobiliteitsalternatieven er zijn. We meten de tevredenheid regelmatig en voeren suggesties door voor verbetering. In het tweede kwartaal zijn voorbereidingen getroffen voor een tevredenheidsmeting voor de Piet Heintunnel, die aan het begin van het derde kwartaal wordt uitgevoerd. Er is contact geweest met de omgeving via de klankbordgroep Zeeburgerdijk, waarin samen met stadsdeel Oost gewerkt wordt aan het oplossen van de vragen en zorgen die de omgeving heeft. Dit heeft geresulteerd in negen uitgevoerde verkeersmaatregelen om de veiligheid van fietsers en voetgangers te verbeteren. Er zal na de zomer nog een bijeenkomst van de klankbordgroep zijn. Er is ook nog een oproep gedaan voor een digitale bijeenkomst, waarvoor 30.000 uitnodigingen zijn verstuurd. Er zijn echter geen bewoners verschenen. Ditzelfde patroon zagen we ook al bij eerdere bijeenkomsten. Het digitale spreekuur is gestopt, bij gebrek aan belangstelling vanuit de omgeving. De rondleidingen door de Piet Heintunnel zijn gestart met bewoners, bedrijven en de professionele markt en daar komen zeer enthousiaste reacties op.

Op 18 juni is tijdens de Dag van de Bouw de Piet Heintunnel opengesteld voor het publiek en daar zijn 1762 bezoekers op afgekomen. De algehele tendens blijft rustig in de omgeving.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.3 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. In het programmaplan zijn deze stakeholders benoemd als onze strategische partners: 1. de tunnelbeheerder (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 2. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 3. de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer & Openbare Ruimte 4. de stadsregisseur; en 5. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Tunnelbeheerder, veiligheidsbeambte en Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De samenwerking met zowel de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied als met de tunnelbeheerder is constructief. Dit geldt ook voor de samenwerking met de veiligheidsbeambte. In het afgelopen kwartaal is de veiligheidsbeambte regelmatig geïnformeerd over de veiligheidsdocumentatie die gedurende het tweede kwartaal is opgesteld. Door het vroegtijdig ‘meenemen’ van de veiligheidsbeambte, kan deze eventuele specifieke aandachtspunten meegeven die in de veiligheidsdocumentatie kunnen worden verwerkt. Uiteraard zal de veiligheidsbeambte een onafhankelijk advies aan de tunnelbeheerder geven.

Met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied zijn afspraken gemaakt over de planning en worden momenteel de vooroverleggen gevoerd ten behoeve van de aanvraag van de openstellingsvergunning voor de Piet Heintunnel. De openstellingsvergunning zal door de tunnelbeheerder worden aangevraagd, die daarbij in de voorbereiding wordt ondersteund door de programmaorganisatie AWA, aangezien het programmateam een groot deel van de daarvoor benodigde documentatie en informatie levert. Tunnelbeheerorganisatie De samenwerking tussen het programma AWA en de tunnelbeheerorganisatie (TBO) heeft een extra impuls gekregen door het intensiveren van de samenwerking in de versterkingsopgave van de TBO, waarbij ingezet wordt op het overdragen van kennis en kunde vanuit het programma AWA. Doel hiervan is het verder professionaliseren van de kerntaak van de tunnelbeheerorganisatie en van alle betrokken afdelingen, medewerkers en assets. Op deze manier kan worden gezorgd dat met de extra expertise vanuit het programma AWA de Amsterdamse wegtunnels op een uniforme wijze worden uitgerust, bewaakt en bediend, wat zowel positieve financiële als positieve maatschappelijke effecten heeft. In het tweede kwartaal is de intensivering tot uitdrukking gekomen door het vaststellen van een implementatieplan.

In dit implementatieplan is uitgewerkt hoe de versterkingsopgave uitgevoerd zal worden en welke fasering daarbij toegepast wordt. Ook de verdeling van inzet tussen AWA en TBO is hierin beschreven. De versterking is verdeeld in vijf werkpakketten die ieder een specifiek thema omvatten. Zo is er een werkpakket Veiligheid & Cybersecurity maar ook een werkpakket Professioneel Opdrachtgeverschap waarin gekeken wordt in hoeverre toegepaste werkwijzen en processen vanuit het programma AWA inzetbaar zijn binnen TBO voor toekomstig onderhoud en renovatie. Met de verantwoordelijken van ieder werkpakket is een kick-off gehouden waarin de inhoud van het pakket is besproken en zijn vervolgstappen gedefinieerd.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Contractering onderhoud Piet Heintunnel Bij de aanbesteding van de renovatie Piet Heintunnel is het onderhoud van de tunnel na oplevering als optie opgenomen. De tunnelbeheerorganisatie heeft gekozen om deze optie te gebruiken, het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam is gevraagd te helpen bij de inkoop van het meerjarig onderhoud. In het eerste kwartaal is een team samengesteld om de contractering van het onderhoud van de Piet Heintunnel voor te bereiden, het tweede kwartaal heeft vooral in het teken gestaan van voorbereiden. De contractstukken voor het onderhoud Piet Heintunnel zijn gefinaliseerd en er is een aanbieding ontvangen. Het contract zal begin derde kwartaal worden gesloten.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Voorafgaand aan de openstelling van de Piet Heintunnel zijn reservedelen noodzakelijk. Er is een overeenkomst afgesloten met Yunex-Heijmans om reservedelen tijdig beschikbaar te hebben. Aanbesteding Raamovereenkomst technische adviesdiensten wegtunnels Het programmateam AWA en de tunnelbeheerorganisatie hebben begin dit jaar besloten om gezamenlijk een aanbesteding te doorlopen voor een raamovereenkomst Technische Adviesdiensten Wegtunnels. Met deze raamovereenkomst kan dan zowel het programmateam AWA als de tunnelbeheerorganisatie tunneltechnische vraagstukken opdragen aan een gezamenlijke samenwerkingspartner. Afgelopen kwartaal is de aanbesteding verder voorbereid. De aanbesteding start begin juli met het publiceren van de aankondiging. Afdeling Verkeersmanagement In het tweede kwartaal zijn gesprekken in het kader van het project Verkeerscentrale gevoerd met de afdeling Verkeersmanagement van de directie Verkeer en Openbare Ruimte over de doorontwikkeling van verkeersmanagement ten behoeve van de nieuwe verkeerscentrale. Deze gesprekken krijgen opvolging in het derde kwartaal. Stadsregisseur De afstemming met de Stadsregisseur is goed. Er is contact over de nachtelijke sluitingen in het eerste kwartaal 2023, over het verduurzamen van de mobilteitsmaatregelen bij de Piet Heintunnel voor de stad en over de openstellingsdatum van de Piet Heintunnel.

Het contact is prettig en laagdrempelig.

2.4 Tegenspraak Bij complexe projecten is het organiseren van tegenspraak heel belangrijk, hiermee wordt tunnelvisie voorkomen. In de Regeling Risicovolle Projecten, waaronder het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam valt, is dit een van de vereisten. Dit kwartaal is er tegenspraak geweest van de Adviesraad Wegtunnels, van het Commissariaat Civiele Constructies, van de Tenderboard Fysiek en door het doen van audits door onze auditor Horvat & Partners.

2.4.1

Adviesraad Wegtunnels

In zijn vergadering van april 2022 heeft de Adviesraad Wegtunnels (die zowel het programma AWA als de tunnelbeheerorganisatie adviseert) adviezen gegeven over cybersecurity, ontwikkelingen bij de verkeerscentrale en over de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie. Naast de vergaderingen (ieder kwartaal) geven adviesraadleden daar tussendoor een-op-een-advies aan de programmaorganisatie AWA en de tunnelbeheerorganisatie.

2.4.2

Commissariaat Civiele Constructies

Tijdens een regulier overleg met het Commissariaat Civiele Constructies (CCC) op 11 mei 2022 is actuele voortgang van het vastgestelde spoorboek naar openstelling Piet Heintunnel besproken. De voornaamste punten die aan de orde zijn gekomen, betroffen langere levertijden van verschillende materialen (installatie kasten, architectonische stempelbekleding), start van de testfase in de tunnelsecties en nog te contracteren onderhoud vanaf openstelling. Verder is een toelichting gegeven op de voorbereidingen die gestart zijn voor het proces van aanvaarding werk en overdracht naar de tunnelbeheerorganisatie.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.4.3

Advies van Tenderboard Fysiek

2.4.4

Uitvoeren van audits

Ter afronding van de voorbereiding van de aanbesteding Technische Adviesdiensten Wegtunnels zijn het inkoopplan en de selectieleidraad voorgelegd aan de Tenderboard Fysiek. Op 13 juni 2022 heeft de Tenderboard een positief advies gegeven op het inkoopplan en op 23 juni 2022 heeft de Tenderboard positief advies gegeven op de selectieleidraad. De adviezen van de Tenderboard zijn verwerkt in de definitieve versie van beide documenten. De Tenderboard wordt later in 2022 ook geconsulteerd voor het contractdossier van het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam.

Naast de eerstelijns kwaliteitsborging door de opdrachtnemers zelf en de tweedelijns toetsing van de werkzaamheden en resultaten van de opdrachtnemers door de projectteams, vinden in het programma AWA ook zogenaamde derdelijns audits plaats. Hiertoe heeft het programmateam AWA een raamovereenkomst gesloten met Horvat & Partners, als onafhankelijke en deskundige partij voor het verrichten van auditdiensten. De audits hebben tot doel het aantoonbaar borgen van de kwaliteit in het programma. Elk jaar wordt een auditplanning opgesteld waarbij aandacht wordt besteed aan de voor dat jaar relevante onderwerpen. In het afgelopen kwartaal zijn door Horvat & Partners de volgende audit uit het auditplan 2022 uitgevoerd: • Toets 15: Audit Opzet, bestaan en werking Kwaliteitsmanagementsysteem Deze toets is door Horvat & Partners afgerond. De doelstelling van de audit was het toetsen van de opzet en het bestaan van het opvolgproces binnen het Kwaliteitsmanagementsysteem van programma AWA. De audit heeft zich geconcentreerd op het proces van opvolging van de in 2021 opgeleverde toetsen. Uit deze audit kan geconcludeerd worden dat de medewerkers over het algemeen handelen in lijn met het beschreven proces.

Wel is op een aantal punten verbetering nodig, zoals in de tijdige opvolging van de verbetermaatregelen, een actualisatie van het Plan Interne Kwaliteitsborging en een aanpassing van het format van de managementreactie dat een uniformer en voldoende diep uitwerkingsniveau borgt. Hieronder een volledig overzicht van de auditplanning 2022.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

ONDERWERP

SOORT

PLANNING

STATUS

Opzet, bestaan en werking Kwaliteitsmanagementsysteem

Audit

mrt-22

Afgerond

Opzet, bestaan en werking Verificatie- & Validatieproces

Audit

mrt-22

In uitvoering

Werking Kwaliteitsborging binnen de matrix

Audit

mei-22

In opstart

Opzet, bestaan en werking Systems Engineering

Audit

april-22

In uitvoering

Cybersecurity

Audit

juli-22

Prognose Eindstand VCA

Review

juli-22

Implementatie Versterkingsopgave TBO

Audit

sept-22

Aantoonbaarheid programmadoelstellingen

Review

nov-22

Leerervaringen Alliantiecontracten

Evaluatie

nov-22

HOOFDSTUK 3

Programmabeheersing Op 31 mei 2022 is het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) versie 2.0 vastgesteld door het College van B&W. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van versie 1.0 zijn: • het beperken van de scope van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel tot de voorberei dingswerkzaamheden. Als gevolg van het in portefeuille houden van dit project bij de Begroting 2022 zijn geen financiële middelen voor de uitvoeringswerkzaamheden beschikbaar gesteld. Het programmaplan AWA is aangepast voor wat betreft de scope, planning, financiën en risico’s voor dit project; • de geactualiseerde masterplanning versie 5.0 (de belangrijkste wijzigingen zijn vermeld in paragraaf 3.1 en de raadsinformatiebrief d.d. 31 mei 2022); en • het voornemen tot verdergaande intensivering van de samenwerking tussen de programmaorganisatie AWA en de tunnelbeheerorganisatie. Het doel is dat de tunnelbeheerorganisatie ondersteund wordt in haar versterkingsopgave en opgebouwde kennis en kunde na afronding van het programma AWA binnen de gemeente behouden blijven. Aan het eind van 2023 is, binnen de scope van het programma, alleen het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam over. De toegevoegde waarde van een programmaorganisatie weegt op dat moment niet op tegen de hierbij behorende kosten.

De tunnelbeheerorganisatie kan eind 2023, na afronding van de samenwerking betreffende de versterkingsopgave, het project Vernieuwing Verkeerscentrale verder zelfstandig begeleiden. Op basis van het geactualiseerde programmaplan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma.

3.1 Programmascope De scope van het gehele programma is gedefinieerd in het programmaplan. Dit geeft de mogelijkheid om op basis van de VTW-procedure (Verzoek Tot Wijziging) formeel wijzigingen van de programmascope vast te stellen. In het tweede kwartaal van dit jaar is bij het vaststellen van het geactualiseerde programmaplan versie 2.0 de scope van het project Renovatie Amsterdam Arenatunnel beperkt tot de voorbereidingswerkzaamheden.

3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de vier uitvoeringsprojecten en de planning van de Operational Concept Description (OCD). De vigerende masterplanning is versie 5.0. Deze planning is door het College van B&W vastgesteld op 31 mei 2022 (samen met de actualisatie van het programmaplan), waarover de raad middels een Raadsinformatiebrief d.d. 31 mei 2022 is geïnformeerd. De belangrijkste wijzigingen in de masterplanning versie 5.0 ten opzichte van versie 4.0 zijn: • de uitvoeringsfase van de renovatie van de Piet Heintunnel is verlengd tot 2 december 2022; • de software-aanpassingen voor de bediening en bewaking van de Michiel de Ruijtertunnel zijn als activiteit opgenomen in de masterplanning AWA; deze aanpassingen zullen worden uitgevoerd tot medio 2023.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

• de voorbereiding van de vernieuwing van de verkeerscentrale kost meer tijd dan was gepland. Deze extra tijd is het gevolg van de doorontwikkeling van de functionele systemen. Hierdoor is het uitvoeringsbesluit ruim een jaar later. De ingebruikname van de vernieuwde centrale is circa 10,5 maanden later dan was gepland; • de uitvoeringswerkzaamheden voor de renovatie van de Amsterdam Arenatunnel zijn uit de masterplanning weggelaten vanwege het uit de scope halen van de uitvoering van dit project. Voor elk project zijn dit kwartaal probabilistische analyses uitgevoerd, waarmee de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar worden gemaakt. In onderstaande tabel zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat deze mijlpalen tijdig worden bereikt. In de factsheets (bijlage 2) is per project een meer gedetailleerde planning opgenomen. UITVOERINGSPROJECTEN

START

HAALBAARHEID

EINDE

HAALBAARHEID

UITVOERING

START

UITVOERING

EINDE

Vernieuwing Verkeerscentrale

1-10-2024

98%

31-12-2025

98%

Renovatie Piet Heintunnel

25-6-2021

100%

2-12-2022

95%

Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel 3B

17-12-2021

100%

31-7-2023

76%

3.3 Financiële stand van zaken In totaal is op dit moment voor circa € 246,3 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Dit is inclusief de twee indexeringskredieten van € 3,6 miljoen (nacalculatie 2020) en € 6,8 miljoen (nacalculatie 2021) die in juni 2022 beschikbaar zijn gesteld. In de gemeentebegroting 2022 is in totaal € 285,8 miljoen opgenomen. Het verschil met het totale kredietbedrag van € 246,3 miljoen betreft het nog aan te vragen krediet van € 39,5 mio voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (uitvoeringsbesluit en kredietaanvraag zijn naar verwachting eind van dit jaar). In totaal is voor een bedrag van € 188,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is inmiddels € 150,2 miljoen betaald. Dit is 53,4% van de prognose einde werk over het gehele programma.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Prognose Einde Werk HUIDIGE VERSLAGPERIODE Q2-2022 STAVAZA 30-06-2022 prijspeil budget 01-01-2022 DEELPROJECT

Initiële Raming

Gemeent. Begroting

Verplicht

Actueel Krediet / Expl.

Betaald

VORIGE PERIODE

Nog te verplichten

PEW Q2 2022

Saldo t.o.v. Raming

PEW Q1-2022

PEW Mutaties

7=4+6

8=1-7

Programma

38,2

26,1

21,3

12,1

38,2

0,0

42,4

-4,2

Piet Heintunnel

89,9

117,6

117,3

100,0

-1,8

115,5

-25,6

117,6

-2,1

Michiel de Ruijtertunnel

14,6

16,4

13,6

11,6

4,2

17,8

-3,3

16,4

1,4

Arenatunnel

13,1

7,7

7,2

0,8

8,5

4,6

34,7

-26,2

Verkeerscentrale

59,1

27,3

22,3

9,0

48,3

70,6

-11,5

70,6

0,0

Risico voorzieningen + indexering

71,0

41,4

33,7

1,1

1,0

29,5

30,6

40,4

18,9

11,7

285,8

246,3

188,0

150,2

93,2

281,2

4,6

300,6

-19,4

Totaal AWA

9 10 = 7 - 9

- : overschrijding en + : onderschrijding

Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden vanaf nu opgenomen onder de laatste regel van de tabel samen met de risicovoorzieningen. 4. Voor de begroting 2023 zijn in verband met de hoge prijsstijgingen aanvullende middelen aangevraagd voor indexering (nacalculatie t/m 2021). Deze zijn nog niet in de tabel opgenomen. Zie verder de toelichting onder het kopje “Indexering”. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW): In het tweede kwartaal 2022 hebben de volgende mutaties plaatsgevonden ten opzichte van het eerste kwartaal 2022: AWA Programma De prognose einde werk (PEW) voor het programma is verlaagd met € 4,2 miljoen. Dit betreft een verschuiving van de indexeringskredieten, die vanaf nu op de laatste regel van de financiële tabel worden opgenomen samen met de risicovoorzieningen.

Renovatie Piet Heintunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de Piet Heintunnel is verlaagd door het geprognosticeerde resultaat van de Alliantie Piet Heintunnel en het resultaat van het project Piet Heintunnel. Het saldo van deze twee posten bedraagt € 2,1 miljoen. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Door de nadere analyse en voortschrijdend inzicht inzake de raming om het huidige 3B-systeem van de Michiel de Ruijtertunnel te upgraden is de prognose gestegen met € 1,4 miljoen. Renovatie Amsterdam Arenatunnel De prognose einde werk (PEW) was in de vorige rapportage nog gebaseerd op de volledige scope inclusief de uitvoering. Met het vaststellen van het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam 2.0 is dit niet meer nodig. Uitgegaan wordt van een prognose einde werk van € 8,5 miljoen. Ten opzichte van de reeds beschikbaar gestelde kredieten blijft naar verwachting dan € 4,6 miljoen over.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam De prognose einde werk voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam is ten opzichte van de vorige rapportage gelijk gebleven op € 79,5 miljoen. Het uitvoeringsbesluit en de kredietaanvraag worden naar verwachting eind van dit jaar aan het bestuur voorgelegd. Op dit moment worden de ontwerpen uitgewerkt en nader gedetailleerd en de ramingen geactualiseerd. Indexering: In het afgelopen jaar hebben de projecten binnen het programma te maken gehad van extreme prijsstijgingen van materialen, zoals staal, hout en kunststoffen. Ook is schaarste op de markt van edelmetalen zichtbaar. Dit heeft prijsstijgingen op het gebied van hardware tot gevolg gehad. Daarnaast versterkt de oorlog in Oekraïne de prijsstijgingen van brandstof en materialen. Door deze ontwikkelingen staan de beschikbaarheid en de levertijden van diverse materialen onder druk. Uit analyse is gebleken dat de prijsstijgingen op de projecten aanzienlijk zijn en naar verwachting de komende tijd blijven stijgen. Het vraagstuk rond prijsstijgingen binnen de fysieke sector speelt binnen de gehele gemeente. De ontwikkelingen worden in kaart gebracht en bij de actualisatie van de investeringen bij de Begroting 2023 besproken. Bij de begroting worden jaarlijks aanvragen gedaan voor de indexering van de beschikbare middelen.

Bij deze aanvragen is tot nu toe steeds de binnen de gemeente Amsterdam gebruikte IBOI-index (index van de bruto overheidsinvesteringen) gehanteerd. Inmiddels is gebleken dat deze index niet toereikend is om de werkelijke prijsstijgingen te compenseren. Bij de centraalstedelijke viermaandsrapportage 2022 is een indexeringskrediet van € 6,8 miljoen beschikbaar gesteld (inzake nacalculatie tot en met 2021). Dit bedrag is echter nog gebaseerd op de IBOI-index en is recent geactualiseerd tot € 10,4 miljoen, rekening houdend met de feitelijke situatie en afspraken voor indexering van onderliggende contracten. Voor het verschil van € 6,8 miljoen naar € 10,4 miljoen (= € 3,6 miljoen) is een aanvraag ingediend voor de Begroting 2023. Werken derden: Bij het uitvoeren van de renovatie aan de Piet Heintunnel is vanwege een aantal belangrijke raakvlakken met andere projecten om praktische redenen gekozen om bepaalde werkzaamheden onder te brengen bij de Alliantie Piet Heintunnel. Dit heeft geen financiële consequenties voor programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. De kosten worden doorbelast aan de betreffende projecten. Dit betreft een drietal onderwerpen: • Toevoegen twee duikers project Sluisbuurt, in opdracht van de afdeling Grond en Ontwikkeling (€ 2,8 miljoen).

• Gedeeltelijke ontvlechting installaties wegtunnel en tramtunnel, in opdracht van voormalige directie Metro en Tram (€ 1,5 miljoen). • Onderhoud bestaande systemen tijdens renovatie Piet Heintunnel, in opdracht van tunnelbeheerorganisatie (€ 225.000). Daarnaast zijn op 28 april 2022 de voorbereidingen voor het kunnen inhuizen van het datacenter/serverruimte VRI-VIS (Verkeersregelinstallatie-Verkeersinformatisystemen) in de nieuwe Verkeerscentrale toegevoegd aan de scope van het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam. De kosten voor de voorbereidingen van de inhuizing van de VRI-VIS-systemen zelf, worden door de directie V&OR (Verkeersmanagement) gedragen. Deze werken derden zijn niet opgenomen in de eerder gepresenteerde tabel met cijfers van deze rapportage, aangezien daar gerapporteerd wordt over de kredieten en verplichtingen van het programma zelf.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Neutrale kredietwijzigingen: Gekozen is om een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan de raad voorgelegd. In het tweede kwartaal 2022 zijn er geen neutrale kredietwijzigingen.

3.4 Risicomanagement De voortgang van de beheersing van de toprisico’s op programmaniveau is per risico opgenomen in onderstaande risicobeschrijvingen. De belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot de toprisico’s in het tweede kwartaal 2022 zijn: • Het risico met betrekking tot het ontbreken van uniformiteit tussen de tunnels, en daarmee onvoldoende voldoen aan de doelstelling van het programma, is geen toprisico meer. De afgeronde ontwerpen van de projecten Renovatie Piet Heintunnel en Renovatie Amsterdam Arenatunnel voldoen in grote mate aan de beschrijvingen in de object type library - Standaard Tunnelareaal Amsterdam (OTL-STA) waarmee is aangetoond dat de uniformiteit in de ontwerpen is geborgd. • De toprisico’s met betrekking tot de integraliteit en de effecten als gevolg van de raakvlakken op de planning zijn vanwege de gelijke beheersstrategie samengevoegd. • Het risico dat de beoogde meerwaarde van de publieke businesscase van het programma AWA niet blijvend wordt gerealiseerd, is toegevoegd aan de rapportage. • Een nieuw toprisico is “Er is onvoldoende dekking binnen het programma om het verschil in de indexcorrectie die wordt toegepast op de uitgaven (projecten) en de budgetten (programma) op te vangen”. Het verschil tussen deze correcties kan in bijzondere situaties hard oplopen.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Toprisico’s programma AWA: RISICO 1: GEBREK AAN INTEGRALE WERKING TUSSEN DE TUNNELS EN DE VERKEERSCENTRALE

De verschillende tunnels en de verkeerscentrale Amsterdam dienen als een integraal systeem te functioneren. Indien dit niet het geval is, kunnen de tunnels niet (goed) bediend worden en kan de veiligheid in het geding komen. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q1-2022

OORZAKEN: 1. Op programmaniveau bestaan onvoldoende duidelijke afspraken over hoe en wanneer de integraliteit tussen de projecten aangetoond wordt. Hier moeten de aanpakken die binnen de verschillende taakvelden zijn opgesteld op elkaar afgestemd worden. 2. De raakvlakken tussen de verschillende projecten worden niet expliciet genoeg benoemd en beheerst.

Op basis van de analyse van de aanpakken ‘keuren en inspecties’ en ‘ testen en beproeven’ (beheersmaatregel 1) is besloten om deze aanpakken niet samen te voegen maar de aanpak ‘testen en beproeven’ aan te passen zodat het weer een sluitend en integraal verhaal is.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. De taakvelden Systeemintegratie en Techniek, en Commissioning komen met een analyse. Hieruit moet blijken in hoeverre de aanpakken nader op elkaar afgestemd moeten worden, zodat de aantoonbaarheid van de werking van het systeem geborgd wordt. 2. Opstellen en implementeren van expliciet raakvlakmanagement binnen en tussen de projecten. Door het taakveld Systeemintegratie en Techniek worden de technische raakvlakken in beeld gebracht; door het taakveld Beheersing en Control worden de projecten ondersteund met het beheersen van de planningsraakvlakken. Wanneer aangetoond is dat de Piet Heintunnel door de verkeersleiders weer bediend kan worden vanuit Dijksgracht 1, is de integraliteit van de bedienketen aangetoond en wordt dit risico niet meer als toprisico geclassificeerd.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Het proces voor de technische raakvlakken loopt. Afstemming en beheersing vindt plaats door de ontwerpleiders. De planningsraakvlakken zijn opgenomen in de planningen van de projecten en worden daar beheerst. Afstemming tussen de projectmanagers onderling moet een nog procesmatiger karakter krijgen zodat de beheersing van de projecten beter op elkaar afgestemd wordt.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 2: HET IS NIET MOGELIJK OM AAN TE TONEN DAT VOLDAAN IS AAN DE PROGRAMMADOELSTELLINGEN

Na afronding van het programma blijkt het niet mogelijk om aan te tonen dat voldaan is aan de programmadoelstellingen (met name wat betreft uniforme bediening, bewaking en een functioneel uniforme, toekomstbestendige tunneluitrusting die bijdraagt aan de veiligheid en beschikbaarheid van de tunnels). OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q1-2022

OORZAKEN: 1. Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam bestaat uit verschillende projecten. Het is niet vanzelfsprekend dat de individuele projecten samen invulling geven aan de programmadoelstellingen wanneer ze gereed zijn. Dit geldt vooral voor doelstelling 2 van het programma (zie paragraaf 2.1). 2. Als er onvoldoende rekening gehouden is met beleidskaders komt dit in de aantoonbaarheid van de projecten en het programma naar boven. Daarnaast is het mogelijk dat er beleidskaders gewijzigd zijn tijdens de looptijd van het programma, zodat formeel wel aan de bij aanvang gestelde eisen wordt voldaan, maar de beheerder van de beleidskaders toch niet tevreden zal zijn. 3. In het geval er wel voldaan is aan de doelstellingen kan dit nog steeds moeilijk aantoonbaar zijn als bijvoorbeeld de benodigde bewijsstukken ontbreken, of als de doelstellingen niet SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdgebonden) zijn geformuleerd.

De contouren van het “Programma Decharge Document” en het “aantoonbaarheidsstatement” zijn vastgesteld. Daarnaast is er nu een concrete planning waarin staat welke inhoud wanneer gereed moet zijn om de programmadoelstellingen te kunnen aantonen.

BEHEERSMAATREGELEN: 1. Binnen het programma wordt extra aandacht besteed aan het thema aantoonbaarheid. Het onderwerp is een vast onderdeel van werkoverleggen en rapportages. In overleg met de tunnelbeheerder wordt concreet afgesproken hoe, door wie en wanneer de borging van dit onderwerp plaatsvindt. 2. Wijzigingen in de toegepaste beleidskaders worden gemonitord. 3. Voor verkeersleiders uit te voeren testen meewegen bij het bepalen van aantoonbaarheid.

23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

Naast deze documenten wordt middels een barometer een vinger aan de pols gehouden. Dit stelt het programma in staat om snel in te grijpen met verbeteracties. Er vindt een analyse plaats van de mate waarin het programma voldoet aan alle relevante beleidskaders. Uitkomst van deze analyse en eventuele acties indien er niet of onvoldoende wordt voldaan, zijn gepland voor het derde kwartaal 2022. Het testprogramma stelt de tunnelbeheerorganisatie in de gelegenheid om integratietesten en bedieningstesten bij te wonen. Dit draagt bij aan de validatie van de doelstellingen “eenvoudig te bedienen” en “makkelijk te onderhouden”.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam 23-08-2022 KENMERK TAWA/54541

RISICO 3: DE BEOOGDE MEERWAARDE VAN DE PUBLIEKE BUSINESSCASE VAN HET PROGRAMMA AWA WORDT NIET BLIJVEND GEREALISEERD.

De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig) vervangingsonderhoud van de overige Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten en van minder verkeershinder en minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn. In het kader van de fysieke opgave van het programma AWA zijn werkwijzen en producten ontwikkeld, die een vervolg moeten krijgen in de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie (TBO) om zo bij te dragen aan het behalen van de in de businesscase geformuleerde meerwaarde. Aangezien het programma AWA een vervroegde einddatum kent, zal ook de versterkingsopgave versneld moeten worden om een ‘warme’ overdracht te kunnen bewerkstelligen. Zonder een succesvol en tijdig doorlopen versterkingsopgave krijgen de werkwijzen en producten van het programma AWA geen vervolg en kunnen deze niet worden toegepast.

Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele gemeente Amsterdam. OORZAKEN EN BEHEERSMAATREGELEN:

WIJZIGING T.O.V. Q1-2022

Beide organisaties zien in de samenwerking een uitgelezen kans om de komende periode een krachtige extra impuls te geven aan het verder professionaliseren van het tunnelbeheer met de kennis en kunde van de programmaorganisatie, waarbij de opbrengsten van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam worden beoordeeld vanuit beheerperspectief en al dan BEHEERSMAATREGELEN: niet aangepast verankerd 1. Het programma AWA en de TBO zijn een aanpak van duwers worden in de nieuwe (AWA) en trekkers (TBO) overeengekomen om te zorgen dat de kennis van het programma AWA ‘warm’ wordt overgedragen aan middelen en methodieken die de TBO. Dit is beschreven in het implementatieplan ‘Versterkings- de versterkingsopgave voor de tunnelbeheerorganisatie opgave tunnelbeheerorganisatie’. met zich meebrengt. 2. In september 2022 vindt een interne tussentijdse meting plaats om de voortgang van de ‘Versterkingsopgave TBO’ te toetsen. Daarnaast zal Horvat aan het einde van 2022 een audit uitvoeren op de voortgang van de versterkingsopgave. OORZAKEN: 1. Het programma AWA moet aantoonbaar haar bijdrage aan de versterkingsopgave realiseren, zodat de TBO deze kan doorontwikkelen. 2. Het ontbreekt de TBO aan personeel om invulling te geven aan de ontwikkeling van de beheeropgave. 3. Niet alle projecten uit het programma zullen volledig afgerond zijn bij overdracht aan de TBO.

Met name de vernieuwing van de Verkeerscentrale Amsterdam zal onder opdrachtgeverschap van de TBO gerealiseerd worden. 4. De opgave ‘beheer op orde’ van de TBO moet gelijktijdig met het einde van het programma (vierde kwartaal 2023) gereed zijn.

Gemeente Amsterdam / Kwartaalrapportage Q2 – 2022 Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam

RISICO 4: ER IS ONVOLDOENDE RISICOBUDGET BINNEN HET PROGRAMMA AANWEZIG.

WIJZIGING T.O.V. Q1-2022

OORZAKEN: 1. In de contracten met de aannemers en andere opdrachtnemers zijn verschillende indexeringen van toepassing (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAO-lonen per uur 24-30, 33 Metalelektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant). Voor de indexering van de budgetten die wij als programma ontvangen van de Gemeente wordt de IBOI gebruikt als indexeringsstandaard. Ieder jaar worden deze indexeringen individueel vastgesteld en is het mogelijk dat hier in bijzondere situaties grote verschillen ontstaan. 2. Door ontwikkelingen in de SO/SD-fase van de functionele systemen van de verkeerscentrale neemt de kans toe dat de projectraming hoger wordt dan thans opgenomen in de gemeentelijke begroting. 3. De extra tijd die nodig is in de voorbereiding van het project VCA brengt kosten met zich mee die oorspronkelijk niet zijn begroot.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11895913/1