1. Jaarrapportage UVO 2023 gemeente Amsterdam.docx.pdf
Tekst van het document
In 2021 is een visie opgesteld voor het Bodem Informatie Systeem (BIS) en een projectvoorstel geschreven, met als doel om de overgang naar de Omgevingswet in het BIS te actualiseren en het BIS aan te passen aan de nieuwe wet. Dit is in de gehele regio, voor alle gemeenten en provincies, relevant, evenals voor de bureaus die actuele en toegankelijke informatie over de bodem uit het systeem willen ontvangen. Fase 1a en de pilot fase 1b, waaronder ook het plan van aanpak m.b.t. het professionaliseren van de data-controle, zijn inmiddels afgerond. In augustus is gestart met het project. Het volledige project is zoals bij de halfjaar rapportage al was aangegeven niet helemaal afgerond in 2023. Afgesproken is om het project in 2024 af te ronden en het projectbudget mee te nemen naar het volgende jaar en op te nemen in de UVO 2024. Door extra inzet op de voorbereiding van de invoering van de Omgevingswet is het project nazorglocaties in 2023 net niet afgerond. Dit zal in het eerste kwartaal 2024 worden gerealiseerd. Ook zijn er minder uren nodig geweest voor reguliere data-invoer. De focus lag echt op de verrijking van de bodemdata in het project BIS OW-proof. Vanuit bodemadvies is in 2023 geadviseerd over het actualiseren van de Amsterdamse Richtlijn voor Verkennend Onderzoek bodem (ARVO) en de Gezonde Bodem, waarvoor ook een training ontwikkeld is.
Kwaliteitsverbetering Bodeminformatiesysteem en centrale invoer Op dit moment zijn er meerdere partijen (OD NZKG, gemeenten, provincie, Waternet) die data invoeren in het BIS. De controle op de data-invoer is beperkt en niet structureel. Dit moet worden geprofessionaliseerd om ervoor te zorgen dat er met betrouwbare en gevalideerde bodemdata wordt gewerkt. Er is contact gezocht met een externe partij met jarenlange ervaring op het gebied van data-analyse en foutcontrole op BIS-datasets. Er is een plan van aanpak opgesteld waarin de professionalisering van de data-controle is uitgewerkt. Er is een voorstel gedaan aan de opdrachtgevers voor centrale invoer bij de OD NZKG om meer grip te krijgen op de datakwaliteit. Dit voorstel is geaccepteerd. Vanaf 2024 zal er op offertebasis centrale invoer gedaan worden door de OD NZKG. Complexe saneringen Conform de verwachting bij de halfjaarsrapportage zijn de uren voor de complexe saneringen veel hoger geworden dan aanvankelijk begroot. Binnen de gemeente Amsterdam zijn een aantal grote complexe saneringen (zoals Artis (pilot bodem), Houthavens, Programma Hoogfrequent Spoor, Oranje Loper, Bruggen & kademuren, AGA gas en GTI (omvangrijke VOCL pluimen ondergrond) en Zuidergasfabriek/Amstelkwartier). Pagina 21 van 28
Bodeminformatiesysteem (BIS) Omgevingswet-proof Net zoals bij milieu betekent de komst van de Omgevingswet dat ook bij bodem sprake is van milieubelastende activiteiten. De regio Noordzeekanaalgebied (gemeenten, provincie en OD) heeft besproken welke aanpassingen nodig zijn voor een soepele start bij de aanvang van de Omgevingswet. Om het BIS OW proof te maken is er een verrijkingsslag noodzakelijk ten aanzien van de invoer en de kwaliteit van de gegevens. Conform het projectplan is de OD NZKG gestart met de werkzaamheden. In 2023 zijn 1/3 van de locaties verrijkt en voor 1/3 van de locaties is de verrijking gestart. In 2024 wordt het resterende deel van het project afgerond, waarbij in 2023 al 200k is doorgezet naar 2024, want de verwachting is dat een deel van het projectresultaat wordt opgeleverd in 2024. Kwaliteitsverbetering Bodeminformatiesysteem en centrale invoer Op dit moment zijn er meerdere partijen (OD, gemeenten, provincie, Waternet) die data invoeren in het BIS. De controle op de data-invoer is beperkt en niet structureel. Dit moet worden geprofessionaliseerd om ervoor te zorgen dat er met betrouwbare en gevalideerde bodemdata wordt gewerkt. Er is contact gezocht met een externe partij met jarenlange ervaring op het gebied van data-analyse en foutcontrole op BIS-datasets.
Er is een plan van aanpak opgesteld waarin de professionalisering van de data-controle is uitgewerkt. Er is een voorstel gedaan aan de opdrachtgevers voor centrale invoer bij de OD NZKG om meer grip te krijgen op de data-kwaliteit. Dit voorstel is geaccepteerd. Vanaf 2024 zal er op offerte basis centrale invoer gedaan worden door de OD. Bodemkwaliteitskaart In 2023 lag de focus op de verrijking van de bodemdata in het project BIS OW-proof. Hierdoor waren er minder uren nodig voor de reguliere data-invoer die normaliter onder de Bodemkwaliteitskaart valt. Financiële verantwoording Net als binnen de andere programma’s laat ook het outputpakket van Bodem een hogere realisatie zien dan begroot. Dit komt met name door het grotere aantal bodemsaneringen met een grote impact (nazorg saneringslocaties en reguliere saneringen). Tabel output
Pagina 22 van 28
Binnen het regiepakket valt het product bodemadvisering lager uit door minder beleidsadvies en werk ten aanzien van de bodemkwaliteitskaart (invoer). Het hoger uitvallen van bodem regie wordt veroorzaakt doordat er meer complexe saneringen zijn dan voorzien. Het project BIS Ow-proof is nagenoeg op de begroting uitgekomen. Tabel regie Bodem - regie Bodem Advisering Bodem Regie IGH/Ketentoezicht/Surveillance Intensieve Handhaving Projecten Totaal
Begroot (€)
Realisatie (€)
Realisatie vs Begroot (€)
939.045 345.967 212.436 61.708 352.711 1.911.867
802.311 450.499 185.123 64.518 353.127 1.855.577
-136.734 104.532 -27.313 2.810 416 -56.290
EJV HJ (€) 939.102 345.967 212.436 61.708 352.711 1.911.924
Pagina 23 van 28
5 Programma Randvoorwaardelijk/Programma overstijgend In het randvoorwaardelijk pakket gaat het om werkzaamheden die voor de opdrachtnemer noodzakelijk zijn om de taken op een kwalitatief goed niveau uit te voeren, maar die niet direct gekoppeld kunnen worden aan de individuele producten voor de opdrachtgever. Uitgangspunt hierbij is dat deze randvoorwaardelijke taken bijdragen aan de kwaliteit van de uitvoering voor alle opdrachtgevers. Daarom dragen alle opdrachtgevers naar rato bij. Deze taken zijn onder te verdelen in: - Bestuurs- en beleidsondersteuning en accountmanagement - Administratie en procesondersteuning - Risico- en informatie-gestuurd werken, consignatiedienst, Wet Openbaarheid Bestuur. In het Algemeen Bestuur van de OD NZKG is afgesproken deze kosten gezamenlijk te dragen en te verdelen op basis van een verdeelsleutel (vastgelegd in de Dienstverleningsovereenkomst 2019). Daarnaast is een aantal programma-overstijgende producten opgenomen: Bibob, Omgevingswet en Verweer in bezwaar en beroep. Deze producten worden op regiebasis, dus op basis van werkelijk gemaakte uren afgerekend per opdrachtgever. Informatieanalyse en datakwaliteit Informatiegericht werken is één van de belangrijke opgaven uit de Strategische Agenda. De OD NZKG heeft de afgelopen jaren stevig geïnvesteerd in informatie- en data gestuurd werken en deed dat nog steviger in 2023.
Er wordt gewerkt aan beschrijvende, verklarende en voorspellende analyses waarmee we de VTH-taken van de OD NZKG (andere) inzichten en sturing geven. Samen met collega’s van soortgelijke (lokale) overheidsorganisaties en onderzoekspartijen bundelen we de beschikbare data. Door de data op een slimme en creatieve wijze te gebruiken en te analyseren vinden we patronen. Deze patronen zijn de bouwstenen voor het informatie-gestuurde en risicogerichte werken vanuit OD NZKG. De resultaten van deze werkzaamheden hebben directe invloed op het werk van de collega’s bij vergunningverlening, toezicht en specialismen en dragen bij aan een efficiëntere en effectievere werkwijze. De focus voor Informatieanalyse zal zich de komende jaren, waar mogelijk, gaan verplaatsen in de richting van meer innovatieve en geavanceerde analyses. Dit zorgt niet alleen voor belangrijke inzichten waar de organisatie de uitvoering op kan aanpassen, maar zorgt er ook voor dat er meer draagvlak gecreëerd wordt om te streven naar een data gedreven organisatie. Op dit moment lopen er projecten, zoals de risicoprioritering branches en de EMJV tool, die hieronder worden toegelicht. Risicoprioritering Branches Met behulp van de informatie uit het ontwikkelde dashboard dat hierboven beschreven wordt, wordt de prioriteit bepaald in de volgorde van bedrijfsbezoeken door de inspecteurs.
Dit dashboard biedt inzicht in bedrijven met een slecht naleefgedrag en een groot milieu-impact, en de noodzakelijke bezoekfrequentie. Op basis daarvan genereert het dashboard een lijst van bedrijven die met prioriteit gecontroleerd moeten worden. Toezichthouders bij OD NZKG plannen vanaf 2023 hun controles in op basis van deze prioritering. In 2023 is het risicomodel verder doorontwikkeld op basis van de inzichten die de coördinatoren en de toezichthouders hebben gekregen door met het risicomodel te werken. Het risicomodel is geoptimaliseerd door o.a. de robuustheid van het risicomodel te Pagina 24 van 28
verhogen, nieuwe indicatoren toe te voegen, bestaande indicatoren te verbeteren en de gebruiksvriendelijkheid van het risicomodel te vergroten. Elektronische milieuverslagen De OD NZKG heeft de taak om jaarlijks de elektronische milieujaarverslagen (e-MJV) van de meest vervuilende bedrijven te beoordelen. Om de milieujaarverslagen sneller, secuurder, consistenter, met een grotere diepgang en met een hogere kwaliteit te beoordelen, wordt gewerkt met de door onszelf ontwikkelde e-MJV Analysetool. In 2023 is de e-MJV Analysetool uitgebreid met een automatische pdf-rapportage die slimme inzichten presenteert over de gerapporteerde luchtuitstoot. Hierdoor kunnen de aangeleverde data nog laagdrempeliger gebruikt worden door collega's met verschillende functies en expertises. Met het ordenen en verrijken van de data uit de jaarverslagen is het makkelijker om de vinger op de zere plek te leggen. De uitkomsten van de e-MJV Analysetool worden dan ook gebruikt voor prioritering en voor doelgerichte accenten in onze VTHA-taken (met als doel de slimste inzet voor de grootste impact). Hiermee wordt en passant een bijdrage geleverd aan het thema milieu-gerelateerde gezondheid uit de Strategische Agenda. In 2024 wordt verder gewerkt aan de overige modules waarover de zware industriële bedrijven rapporteren, zoals energie, water, ZZS en afval.
Bezwaar en beroep De steeds intensievere menging van functies, de steeds mondigere inwoners, de toenemende aandacht van de pers en de toenemende juridisering bij procedures zorgt al jaren voor een toename van het aantal complexe bezwaar- en beroepzaken dat de OD NZKG behandelt. Het toepassen van de zogenoemde ‘informele aanpak’, met als doel om in gesprek te gaan met de bezwaarmaker en een langdurige en onnodige juridische procedure te voorkomen, zorgt ervoor dat er minder bezwaar- en beroepszaken gevoerd hoeven te worden. W00 en actieve openbaarmaking In 2023 is de OD NZKG gestart met het project om informatie actiever te gaan openbaren. Vanaf maart 2023 is een projectleider gestart en deze inventariseert alle lopende projecten en zal in samenhang daarmee gaan toewerken naar actieve openbaarmaking van documenten. Het proces rondom het realiseren van een cultuurverandering van de medewerkers wordt in dit plan meegenomen. Tevens wordt er druk gewerkt aan de ontwikkeling van de WooStraat, welke begin 2024 wordt afgerond, waarbij meer handelingen automatisch kunnen worden afgehandeld en waarbij een geautomatiseerd overzicht van de documenten die onder een verzoek vallen wordt opgeleverd. Dit zal de medewerkers veel tijdswinst opleveren. In 2023 zijn er 62 Woo-verzoeken binnengekomen bij de OD NZKG. Dit is meer dan in voorgaande jaren.
Opvallend is dat men vaker na afhandeling van een Woo-verzoek een nieuw verzoek indient. Tevens wordt er nog gewerkt aan omvangrijke verzoeken van de voorgaande jaren. Gezien deze toenemende druk is het team uitgebreid en de capaciteit is dusdanig verstevigd. Uitvoering van taken in het kader van de wet Bibob Door de OD NZKG wordt de wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen Openbaar Bestuur (Bibob) toegepast op aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de activiteiten Bouw en Milieu. De Bibob helpt voorkomen dat de overheid voor het verlenen van vergunningen criminele organisaties faciliteert. Er wordt ingegrepen wanneer blijkt dat een vergunning structureel wordt misbruikt voor het plegen van strafbare feiten. In het laatste kwartaal van 2023 heeft de Bibob-afdeling een volledige bezetting weten te bereiken. Voor de gemeente Amsterdam zijn er meer Bibob-adviezen verstrekt dan in de voorgaande jaren. Informatie en Meldingen De behandeling van overlastmeldingen heeft voortdurend onze aandacht. De aanbevelingen in het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer, de opdracht van het bestuurlijk overleg industrie en gezondheid, en onze ambitie om meer samenlevingsgericht te werken, zijn hiervoor belangrijke prikkels. De OD NZKG wil graag de behandeling van overlastmeldingen verbeteren zodat dit proces beter aansluit bij de verwachtingen van de omgeving. Dit Pagina 25 van 28
betekent een doorontwikkeling op één van de belangrijkste onderwerpen uit de Strategische Agenda: het samenlevingsgericht werken. Op basis van het advies van Deloitte is er besloten tot het oprichten van een nieuw team in 2023. Het team Informatie en Meldingen, dat naar buiten toe is gericht, zorgt voor een efficiëntieslag door het combineren van frontoffice en backoffice. Door de krapte op de arbeidsmarkt heeft het langer geduurd om het team op volle sterkte te krijgen. Het team is verantwoordelijk voor de intake en afhandeling van overlastmeldingen en meldingen van ongewone voorvallen. Ten opzichte van 2022, waar ruim 5.100 overlast meldingen binnenkwamen, is er een klein toename van 75 meldingen in het afgelopen jaar 2023. Voor de ongewone voorvallen werden in 2022 ruim 2.500 meldingen gedaan en in 2023 waren dit er 2.425. Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging 2023 bleek het laatste jaar voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Toen daarover in de herfst zekerheid kwam, verdubbelden de toch al aanzienlijke inspanningen bij de OD NZKG en onze ketenpartners. Zo hebben alle medewerkers van de OD NZKG één- of meerdaagse trainingen over deze wetten gevolgd.
De werkprocessen en sjablonen zijn aangepast aan de nieuwe regelingen en tot aan het einde van het jaar zijn er nog aanpassingen gedaan in het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet. In 2023 is er een begin gemaakt met het identificeren en opnemen van milieubelastende activiteiten in ons bedrijvenbestand. De ingewikkelde overdracht van bodemtaken van de provincie naar de gemeenten heeft veel inzet van de medewerkers gevraagd. We hebben gestimuleerd dat alle ketenpartners in het Noordzeekanaalgebied een gezamenlijke set samenwerkingsafspraken hebben gemaakt; het Algemeen Bestuur heeft hier in december 2023 mee ingestemd. Landelijk hebben we invloed uitgeoefend op de nieuwe regels, het nieuwe Digitaal Stelsel Omgevingswet en op de financiële gevolgen voor de decentrale overheden van deze ingrijpende wijziging van het omgevingsrecht. Op het product Omgevingswet advies uren zijn in 2023 iets meer uren gemaakt, de meeste in het laatste kwartaal toen de invoering van de Omgevingswet per 1-1-2024 eindelijk zeker was. Er zijn adviezen gegeven op producten als de omgevingsvisie, het omgevingsplan en/of de omgevingsverordening. De voorbereidingen legden, net als vorige jaren, een onevenredig beslag op reguliere uren en budgetten, zoals die voor training en onderwijs en op het team Processen & Informatisering.
De interne voorbereiding op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging wordt verantwoord in het product Nieuwe wet- en regelgeving. De rechtstreekse inzet voor opdrachtgevers wordt individueel begroot en verantwoord in het programma-overstijgende product Omgevingswet. De OD NZKG heeft actief meegeschreven met de bruidsschatregels milieu in de basisregelset van het omgevingsplan. Ook heeft de OD NZKG actief geadviseerd rondom regels voor bescherming van de bodem. Er zijn werkafspraken gemaakt over het omgaan met Buitenplanse Omgevingsplanactiviteiten (BOPA’s). Ook is actief geoefend om goed aan te sluiten op elkaars werkprocessen in het Digitaal Omgevingsloket (DSO). Er zijn afspraken gemaakt rondom routering van aanvragen in de grootstedelijke gebieden, en sloop en asbest. Deze intensieve samenwerking heeft geleid tot een extra inzet van uren.
Pagina 26 van 28
Financiële verantwoording De uren zoals opgenomen in het randvoorwaardelijk pakket is een vastgesteld aantal uren, begroting en realisatie zijn daarom gelijk. Tabel Randvoorwaardelijk
Het pakket Programma overstijgend binnen het programma randvoorwaardelijk laat ook een lagere realisatie zien dan begroot. Met name de uren voor dataontwikkeling en Woo-verzoeken zijn beperkt gebleven. Tabel Programmaoverstijgend
Pagina 27 van 28
6 Bijlage VTH-UP tabellen Milieu
Milieu RIE bedrijven:
Pagina 28 van 28
Pagina 29 van 28
Bouw
Pagina 30 van 28
Bodem Bodem categorie A1a A1b B1 B1a B2 C1 C2 D1 BUS w D2 E1 E2
VTHUP product Bodemsanering Groot en Complex Bodemsanering zware impact Bodemsanering grote impact Bodemsanering wijziging Bodemtoepassing grote impact Bodemsanering gemiddelde impact Bodemtoepassing gemiddelde impact Bodemsanering beperkte impact Wijziging BUS Bodemtoepassing beperkte impact Bodemsanering lichte impact Bodemtoepassing lichte impact
Handhaving
Sommatiebrieven
Handhaving
39
Aantal ontvangen
Aantal afgekeurd
Aantal veld controles
13 18 123 102 5 28 0 634 332 269 3130 290
0 1 1 0 3 0 28 9 24 2 14
83 14 96 0 20 0 311 157 125 233
Last onder dwangsom 3
Aantal locaties bezocht 53 14 52 0 7 0 173 89 125 130
% bezocht afgeronde werken x 88% 79% 0% 70% x 50% 33% 4% 45%
Last onder bestuursdwang 0
Pagina 31 van 28