1. Jaarrapportage UVO 2023 gemeente Amsterdam.docx.pdf

EBBEHOUT 31, 1507 EA ZAANDAM

Bezoekadres Ebbehout 31 1507 EA Zaandam

Aan het College van B&W Gemeente Amsterdam Amstel 1 1011 PN AMSTERDAM

www.odnzkg.nl

Betreft: Jaarrapportage van de Uitvoeringsovereenkomst 2023

Contactpersoon

Geacht College,

E-mailadres

Hierbij bied ik u de jaarrapportage over het jaar 2023 aan. U heeft voor bouw-, milieu- en bodemtaken de vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken (VTH) in mandaat opgedragen aan de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG). In de jaarrapportage verantwoordt de OD NZKG de inzet van middelen die opdrachtgever ter beschikking heeft gesteld en omschrijft de OD NZKG de bijdrage die geleverd is aan uw ambities op het gebied van bouw, milieu en bodem. Onze bijdrage De OD NZKG staat voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving: een belangrijke missie in een dynamisch gebied waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. In de huidige context van onder meer de enorme klimaatopgave, de stikstofcrisis en de nodige kwesties op het gebied van externe veiligheid doet VTH - gevraagd en ongevraagd – advies er meer toe dan ooit. Omdat we veel meldingen en zienswijzen krijgen van omwonenden én veel bij bedrijven komen, weet de OD NZKG als geen andere overheid wat er speelt in het werkgebied, dankzij de unieke combinatie van milieu, bodem, bouw, veiligheid, milieu gerelateerde gezondheid, duurzaamheid en energie. Onze deskundigheid zetten we in om de leefbaarheid te borgen en om bij te dragen aan grote opgaven als de energietransitie, de transformatie van gebieden en het verbeteren van de milieu gerelateerde gezondheid.

We vertalen beleidsmatige opgaven van gemeenteraden, provinciale staten en het parlement naar de praktijk van de bedrijven. Omgekeerd voeden we vanuit die praktijkervaring de beleidsmakers door het agenderen van knelpunten in wet- en regelgeving en beleid.

Doorkiesnummer

Kenmerk

Bijlage(n)

Datum

Groei Het jaar 2023 stond voor de OD NZKG en onze opdrachtgevers in het teken van groei. De versnelde energietransitie, de stikstofproblematiek, het tekort aan woningen in de regio en de nog steeds krappe arbeids- en inhuurmarkt zorgen voor een uitdagende situatie in Nederland en onze regio. Dit heeft er toe geleid dat een groot deel, maar niet de gehele voorgenomen groei is gerealiseerd. Voor onze dienst ervaren wij een toenemende vraag naar onze inzet en expertise over de hele breedte van ons werkdomein. Per saldo zien we deze vraag nog verder toenemen. Dit verlangt van ons dat we goed blijven anticiperen op behoeften, dat we de juiste keuzes maken en we een wendbare organisatie blijven. Knelpunten wet- en regelgeving Al vanaf 2022 voeren wij als OD NZKG met onze opdrachtgevers gesprekken over knelpunten in wet- en regelgeving en beleid waar wij soms tegenaan lopen, die maken dat wij de omgeving minder dan gewenst kunnen beschermen. Het gaat om beleidsopgaven op zeven milieuthema’s, te weten geur, geluid, externe veiligheid, luchtkwaliteit, duurzaamheid (energiebesparing), afval en bodem/grondwater. Vanaf het voorjaar 2024 zullen we deze samen met opdrachtgevers uitwerken langs de weg van regionale beleidstafels. Daarin worden op ambtelijk niveau afspraken gemaakt op welke wijze eventuele beleidskansen kunnen worden ingevuld en hoe OD NZKG hier verder aan kan bijdragen.

Regionale uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024-2027 vastgesteld In 2023 hebben de omgevingsdiensten in Noord-Holland (OD IJmond, OD Noord-Holland Noord, Omgevingsdienst Flevoland, Gooi en Vechtstreek (OFGV) en OD NZKG) gewerkt aan een gezamenlijke uitvoerings en handhavingstrategie. Deze samenwerking richt zich op het creëren van een gelijk speelveld voor bedrijven binnen de provincie en het versterken van de kennispositie bij nieuwe ontwikkelingen en maatschappelijke vraagstukken. Deze strategie is eind 2023 vastgesteld in colleges en bestuur. Hierin staat de eerste uitwerking van opgavegericht - en informatiegestuurd werken en advisering. Intern is een programma datagedreven werken van start gegaan, met aandacht voor het ontwikkelen van indicatoren op output en outcome. Binnen het programma Versterken ketentoezicht is het ketentoezicht op drie productstromen structureel ingebed in ons werk: asbest, e-waste en grondstromen. Omgevingswet In 2023 werd bekend dat de Omgevingswet per 1 januari 2024 in zou gaan. Dit heeft invloed op werkprocessen, procedures en trainingen. Ondanks dat de OD NZKG al geruime tijd bezig was met de voorbereidingen, is de inzet hierop in 2023 aanzienlijk geintensiveerd. Tot op het laatste moment is er met onze ketenpartners hard gewerkt om te zorgen dat we per 1 januari direct van start konden in de nieuwe realiteit.

Financieel resultaat 2023 Voor 2023 is er minder productie gerealiseerd, waardoor het uiteindelijke UVO bedrag in totaliteit € 438.765 lager is geworden ten opzichte van de initiële begroting. Dit wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een lagere inzet op de regiepakketten, deels door een tekort aan capaciteit maar ook omdat de vraag minder was (het betreft vraag gestuurde producten).

Samenlevingsgericht werken Het werk van onze dienst staat volop in de aandacht van bewoners, belangengroepen, politiek en media. Dit gaat ook over de bedrijven waar veel om te doen is als het bijvoorbeeld gaat om overlast, externe veiligheid en milieu gerelateerde gezondheid. Het is belangrijk alle perspectieven en belanghebbenden goed te horen. In 2023 is het aantal bewonersbijeenkomsten gegroeid, een voorbeeld van het omgevingsmanagement van de OD NZKG, met onder andere actieve communicatie naar bewoners. In 2023 heeft de OD NZKG een nieuw team ingericht dat meldingen en vragen van inwoners uit ons werkgebeid onderzoekt en behandelt. Wij werken daarnaast ook samen met de gebiedsteams die vanuit de verschillende stadsdelen werken om in afstemming met omwonenden overlast situaties zo goed mogelijk op te lossen. Met deskundigheid werken aan een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving doet ertoe. Er is in 2023 veel werk verzet op advisering en op de VTH-taken voor bedrijven die onder gemeentelijk of provinciaal gezag (Seveso) vallen, in open contact met belanghebbenden in de omgeving van die bedrijven. Vanzelfsprekend vooral dankzij de professionele en bevlogen inzet van inmiddels ruim 600 medewerkers. Met deze rapportage sluit ik 2023 af en hoop ik ook in 2024 en de daaropvolgende jaren op een prettige samenwerking. Hoogachtend,

Loes de Maat Algemeen Directeur Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Jaarrapportage 2023 Gemeente Amsterdam

2 april 2024

Ebbehout 31 1507 EA Zaandam

accountmanagement@odnzkg.nl

www.odnzkg.nl

Inhoud 1

Bestuurlijke samenvatting ...................................................................................................................... 3

2

Programma Milieu .................................................................................................................................. 5

3

Programma Bouw ................................................................................................................................. 15

4

Programma Bodem ...............................................................................................................................19

5

Programma Randvoorwaardelijk/Programma overstijgend .....................................................................23

6

Bijlage VTH-UP tabellen ........................................................................................................................ 27

Pagina 2 van 28

1 Bestuurlijke samenvatting De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voert namens de gemeente Amsterdam wettelijke taken uit op het gebied van milieu-, bouw- en bodemwetgeving. Naast deze taken adviseren we de gemeente ook op deze thema’s. Onze werkzaamheden worden elk jaar opgetekend in een uitvoeringsprogramma. De verplichting tot het vaststellen van een uitvoeringsprogramma volgt uit artikel 7.3 van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Deze rapportage gaat over het jaar 2023 en geeft inzicht in de wijze waarop de OD NZKG uitvoering heeft gegeven aan de Uitvoeringsovereenkomst van 2023 (UVO 2023). De OD NZKG staat voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving: een mooie missie in een dynamisch gebied waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. De schaarse capaciteit en snelheid waarmee veranderingen op ons afkomen vragen om scherpe keuzes. Keuzes over waar wij onze inzet behouden op het bestaande kwaliteitsniveau en keuzes waar wij onze inzet willen intensiveren en innoveren. Wij staan hierbij voor inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid, en transformatie gebieden. De versterking van ons instrumentarium op het vakgebied van vergunning verlenen, toezicht houden, handhaven en adviseren is daarbij voor ons belangrijk.

Uitgangspunt is dat we omgevingsgericht en in dialoog met de omgeving werken, waarbij we op basis van onze deskundigheid onafhankelijk de VTH-taken uitvoeren. Het werk van onze dienst staat volop in de aandacht van bewoners, belangengroepen, politiek en media. Dit gaat ook over bedrijven waar veel om te doen is als het bijvoorbeeld gaat om overlast, externe veiligheid en milieu gerelateerde gezondheid. Het is belangrijk alle perspectieven en belanghebbenden goed te horen. In 2023 is het aantal bewonersbijeenkomsten gegroeid. Wij werken daarnaast ook samen met de gebiedsteams die vanuit de verschillende stadsdelen werken om in afstemming met omwonenden overlast situaties zo goed mogelijk op te lossen. Belangrijkste ontwikkelingen Vergunningverlening & regulering Vergunningen zijn een instrument voor normering van milieubelastende activiteiten, waardoor de kans op overlast en veiligheidsrisico’s wordt beperkt. De gecombineerde jaarlijkse werklast op dit gebied wordt bepaald door vergunningaanvragen van bedrijven (de zogenaamde autonome vraag) en actualisatie van vergunningen als gevolg van de doorwerking van technologische ontwikkelingen, gewijzigde wetenschappelijke inzichten, ‘level playing field’, de politiek-maatschappelijke agenda, nieuwe wet- en regelgeving en (wereldwijde) ongevallen en incidenten.

Bij vergunningverlening is er al langere tijd sprake van een hoge werklast. Aanvragen zijn complex en tijdrovend onder andere omdat veel aanvragen een relatie hebben met de energietransitie (CO2-afvang, productie van biobrandstoffen en/of waterstof en windenergie). De hoge werklast in combinatie met een krappe arbeidsmarkt zorgt er voor dat de actualisatie van vergunningen een aandachtspunt blijft. In 2023 kwam ook het vraag-gestuurde werk onder druk te staan, waardoor in bepaalde gevallen de doorlooptijden toenamen. Deze trend heeft zich in 2023 voortgezet. De OD NZKG gaat in 2024 conform de regionale Uitvoerings- & Handhavingsstrategie, het systeem van risicogericht vergunnen toepassen. Uitgangspunt is ‘slimste inzet, meeste impact’ wat betekent dat wij zo efficiënt mogelijk onze mensen en middelen inzetten op zaken met de meeste milieurelevantie. Pagina 3 van 28

In 2023 is bij de behandeling van vergunningaanvragen de aandacht voor een zo groot mogelijke bescherming van onze leefomgeving toegenomen. De pilot scherper vergunnen, die aanvankelijk gestart is voor de provincie NoordHolland, maar waarbij de resultaten ook gebruikt worden voor de overige opdrachtgevers, is in 2023 verder uitgevoerd. Het uitgangspunt voor de pilot is dat vergunningen alleen verleend worden wanneer voor deze activiteit de in aanmerking komende beste beschikbare technieken worden toegepast die de hoogst mogelijke bescherming van gezondheid en het milieu bieden. Deze pilot geeft op gestructureerde wijze inzicht in wat er nodig is om dit in de werkwijze te verankeren. Uitvloeisel hiervan is dat ook in andere vergunningentrajecten gestreefd wordt naar zo laag mogelijke normering in de vergunning.

Financiële verantwoording op hoofdlijnen De realisatie van € 24.339.477 is lager dan de begroting van de UVO 2023 van € 24.778.242 (- € 438.765). Enerzijds is de realisatie van de outputpakketten hoger dan begroot, onder andere veroorzaakt door een groter aantal bodemsaneringen met grote impact in het programma Bodem, het aantal aanvragen nieuwbouw en verbouw in het programma Bouw en het aantal inrichtingen in het inrichtingenbestand in het programma Milieu. Voor de VTH taken in het programma Bodem en bouw is de begroting en realisatie gebaseerd op aantallen aanvragen en voor de VTH taken in het programma Milieu is de begroting en realisatie gebaseerd op aantallen inrichtingen (bedrijven). Anderzijds blijven de regiepakketten achter, als gevolg van een verminderde vraag naar Beleidsadvies binnen het programma Bodem, constructief advies, bouw maatwerk, projecten, projectmatig vooroverleg, ketenmelding sloop/asbest, EPC/MPG beoordelingen en inzet Label C. Voor het programma bouw bleek daarnaast dat de afspraken die waren gemaakt voor de compensatie van een aantal kengetallen niet in rekening konden worden gebracht (zie verder pagina 16) . Binnen het programma Milieu is er onder andere minder inzet geweest op milieu advies en inzet vanuit milieu toezicht op ondermijningsacties vanuit de gemeente Amsterdam.

Bij het programma milieu is dat een deel van de afgesproken compensatie voor te lage kengetallen in 2023 niet in rekening gebracht omdat de werkelijk gemaakte uren op de compensatie kengetallen lager waren dan aanvankelijk verwacht. Binnen het programma Randvoorwaardelijk (Programma Overstijgend) is de realisatie van de wet Bevordering Integriteitsbeoordelingen Openbaar Bestuur (Bibob), dataontwikkeling, en Wet open overheid (Woo)-verzoeken lager dan begroot. Tabel: financiën 2023 totaal •

EJV is Eindejaars en HJ is Halfjaarsverwachting, de laatste kolom presenteert de halfjaarsverwachting.

Pagina 4 van 28

2 Programma Milieu Door de uitvoering van de wettelijke vergunningverlening, toezicht en handhavingstaken (VTH-taken) voor milieu zorgt de OD NZKG dat bedrijfsprocessen kunnen worden gevoerd met een aanvaardbaar risico voor het milieu. Hiermee borgen wij dat, ondanks de aanwezigheid van de bedrijfsmatige activiteiten, onze leefomgeving schoon en leefbaar blijft, veilig is en wij de landelijke ambities tegen klimaatverandering volgen. Activiteiten vinden energiezuinig plaats en wij dwingen besparingen af. De OD NZKG behandelt de meldingen of vergunningaanvragen. Toezicht op de bedrijven vindt periodiek plaats. Bij de controles wordt gebruik gemaakt van een systematische aanpak, op basis van de verleende vergunningen of digitale checklists van Algemene Maatregelen van Bestuur. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar. Programmatisch actualiseren Met het oog op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, is er eind 2023 een extra impuls gegeven aan de reeds in behandeling zijnde actualisaties van vergunningen zodat deze nog voor 1 januari 2024 onder de vigerende wetgeving afgewikkeld kunnen worden. Deze impuls aan de afhandeling van de actualisatie is gelukt. Per 1 januari 2024 werd bekend dat een ontwerpvergunning gepubliceerd voor 1 januari 2024 alsnog onder Omgevingswet recht valt.

Dit vraagt dus nog een aanpassing van deze ontwerpvergunningen naar Omgevingswet recht. Zeer Zorgwekkende Stoffen In opdracht van de provincie heeft de OD NZKG een inventarisatie uitgevoerd naar de uitstoot van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Er is hiervoor contact gezocht met bedrijven om hen te verzoeken relevante gegevens aan te leveren. Bedrijven hebben hier gehoor aan gegeven en uitgebreide rapportages aangeleverd inclusief een overzicht van de benodigde vervolgacties. Met deze informatie heeft de OD NZKG inzicht gekregen in de emissies en immissies van ZZS en kan daarmee bepalen welke vergunningen aangepast moeten worden voor de gemeente Amsterdam. Voor de gemeente Amsterdam is in 2023 een start gemaakt met de inventarisatie van ZZS en zijn 24 bedrijven aangeschreven. Een ruime meerderheid van deze bedrijven heeft gereageerd op het verzoek om informatie aan te leveren. In de loop van 2024 wordt de informatie vanuit de toezichthouders samen met de lucht- en wateradviseurs beoordeeld en worden waar nodig controles ingepland om de binnengekomen informatie te verifiëren. Tijdens een controle op ZZS bij een bedrijf in Amsterdam West dat gevaarlijke stoffen op- en overslaat bleek dat er inderdaad, zoals ook door het bedrijf aangegeven werd, geen ZZS emissies vrijkomen bij het bedrijf. Het beoordelen en waar nodig inplannen van andere controles loopt verder in 2024.

Een aantal (provinciale) bedrijven hebben vermijdings-en reductieprogramma’s (VRP’s) opgesteld en deze zijn/worden door de OD NZKG beoordeeld. De OD NZKG zal de maatregelen uit het VRP vastleggen in maatwerkbesluiten dan wel vergunningen. Door de complexiteit van de regelgeving, de discussies met de branches zoals de Votob (Vereniging van onafhankelijke tankopslagbedrijven) en de Vereniging van Afvalbedrijven en het ontbreken van een beoordelingskader voor de VRP’s kost het veel tijd om deze VRP's te beoordelen. Gesloten Bodemenergiesystemen De afgelopen jaren constateerden we een significante stijgende trend van vergunningsaanvragen voor bodemenergiesystemen. Samen met Zuid-Holland is Noord-Holland koploper op gebied van het aantal vergunde en gebruikte bodemenergiesystemen (open en gesloten). Het aantal meldingen voor gesloten Pagina 5 van 28

bodemenergiesystemen lijkt iets te dalen in vergelijking met 2022. Vaak zijn deze meldingen bedoeld voor particuliere woningen. Voorlopig heeft de OD NZKG circa 15 meldingen voor gesloten bodemenergiesystemen behandeld voor de gemeente Amsterdam (inclusief stadsgebied Weesp). Het aantal meldingen correspondeert niet met het aantal systemen. Een melding kan meerdere systemen op de locatie betreffen. Wanneer een gesloten bodemenergiesysteem binnen de inrichting valt, wordt deze gemeld via de melding Activiteitenbesluit (in plaats van Besluit lozen buiten inrichting). Besluit lozen buiten inrichtingen en Indirecte Lozingen op rioolstelsels De aantallen meldingen voor indirecte lozingen buiten de inrichting zijn vraag-gestuurd. Doordat de bouw in het afgelopen jaar mede als gevolg van de stikstofcrisis vertraagd was, viel de terugval in het aantal meldingen ook op. Met de opleving van de (ver)bouw zien we ook een significante stijging van het aantal meldingen in Amsterdam. Momenteel heeft de OD NZKG ruim 300 meldingen behandeld voor de gemeente Amsterdam die gaan over indirect lozen, en lozingen op rioolstelsels, die afkomstig zijn van activiteiten buiten de inrichting/ het bedrijf. Toezicht en Handhaving Met toezicht en handhaving hebben wij positieve invloed op de milieukwaliteit en veiligheid van de fysieke leefomgeving.

Wij verbeteren het naleefgedrag binnen de inrichtingen en bij activiteiten. Toezicht Bedrijven zijn op basis van milieueffect ingedeeld in risicovolle bedrijven (Brzo, Besluit risico op zware ongevallen dat zijn bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen of RIE4 bedrijven dat zijn complexe bedrijven die werken met milieu verontreinigde stoffen ) of branches. De bedrijven worden beoordeeld op verschillende thema’s: externe veiligheid, brandveiligheid , energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht, bodembescherming etc. Bij de risicovolle (Brzo en RIE4) bedrijven worden de genoemde thema’s op maat beoordeeld. Bij geconstateerde overtreding(en) zal inzet van handhaving plaatsvinden op basis van het meest geschikte instrument afhankelijk van de situatie, zoals beschreven in de vastgestelde VTH-Strategie welke is afgeleid van de landelijke Handhavingsstrategie. In 2022 is een grote stap gemaakt in de automatisering van de risicobenadering en de prioriteitstelling binnen de branches. De analyse van milieubelang, naleefgedrag en bezoekfrequentie is geautomatiseerd. In 2023 zijn controles gepland op basis van deze prioritering en de inzichten van toezichthouders. Deze planning is geëvalueerd en de inzichten zijn verwerkt in het proces van plannen met behulp van het risicomodel. Dit vraagt blijvend aandacht.

In de tweede helft van 2023 voerden we naast de risicogeprioriteerde controles ook themacontroles uit in het kader van de Circulaire Economie en ketentoezicht. Voor ketentoezicht sluiten we aan bij het provinciale programma. In het kader van de Circulaire Economie willen wij meer effect sorteren: In een pilot onderzoeken hoe we met behulp van een andere vraagstelling bij controles de bereidheid tot afval scheiden te vergroten. Het toezicht op thema’s Binnen het werkgebied van de OD NZKG is er ook aandacht voor toezicht op thema’s in verband met bijvoorbeeld de European Pollutant Release and Transfer Register (E-PRTR), Intensieve Handhaving, en Ondermijning. De bedrijven voor wie de E-PRTR van toepassing is, hebben hun jaarlijkse rapportage bij de OD NZKG ingediend. Via een online module wordt gerapporteerd over de emissie naar de bodem, water, lucht, afgevoerde afvalstoffen en gas- en energieverbruik. Deze gegevens worden gebruikt door het ministerie I&W om te rapporteren aan de Europese Commissie die de data gebruikt om beleid te ontwikkelen en evalueren. Alle rapportages worden beoordeeld op geloofwaardigheid, consistentie en volledigheid. De OD NZKG heeft beoordeeld op de thema’s lucht (emissie), afval en energie.

Pagina 6 van 28

Ketentoezicht In de aanpak van milieuovertredingen en -criminaliteit maakt ketentoezicht inzichtelijk welke wegen productgrond- of afvalstromen hebben doorlopen. Door dit verloop in samenhang te beschouwen worden veelplegers en ondermijnende activiteiten zichtbaar. De aanpak van ketentoezicht van het afgelopen jaar bestaat uit gerichte pilots op de aanpak van bepaalde stromen (zoals plastic, autowrakken). De insteek van de pilots is vooral bedoeld om aan te geven of bepaalde stromen binnen het OD NZKG gebied kansrijk zijn, zowel in omvang als de naleving van de regels met betrekking tot veilig en verantwoord verwerking. De pilots Plastic en Autowrakken zijn geëvalueerd en worden verder uitgebreid. Overlast en meldingen De behandeling van overlastmeldingen heeft voortdurend onze aandacht. De opmerkingen hierover in het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer, de opdracht van het bestuurlijk overleg industrie en gezondheid, en onze ambitie om meer samenlevingsgericht te werken, zijn hiervoor belangrijke prikkels. Het hier speciaal voor opgerichte team Informatie en Meldingen, dat naar buiten is gericht, zorgt voor een efficiëntieslag door het combineren van frontoffice en backoffice. Het snel kunnen acteren op meldingen door snelle interne afstemming zorgt voor een sneller contact met de melders.

Daarnaast wordt in het kader van de samenwerking in de regio steeds meer gebiedsgericht gewerkt bij meldingen van overlast, onder andere door bewoners er meer en sneller bij te betrekken. Ondermijning Ondermijnend gedrag van ondernemers in de regio vraagt steeds meer aandacht. OD NZKG doet mee in diverse initiatieven van het Regionaal Informatie en Expertise Centrum en voert in opdracht van gemeenten of partners controles uit in samenwerking met ketenpartners. OD NZKG heeft geïnvesteerd in de samenwerking met Port of Amsterdam, de Ondermijningsbrigade en ambtelijke relaties bij de opdrachtgevers, door ook bij Ondermijning gebiedsgericht te werken en directe contactpersonen per opdrachtgever aan te wijzen. In 2023 is ook de samenwerking met ODIJMOND opgestart om zo meer effectief en efficiënt te kunnen opereren in het gebied wat eventuele ondermijning betreft. (Intensieve) Handhaving Bij herhaaldelijke overtredingen passen wij bestuurlijke of strafrechtelijke handhaving toe. Bij intensieve handhaving besteden we aandacht aan bedrijven waar de reguliere handhavingsinstrumenten niet tot het gewenste naleefgedrag leiden. Deze dossiers kenmerken zich, naast een slecht naleefgedrag, vaak door verhoogde bestuurlijke aandacht en aandacht van de pers en in enkele gevallen ook van de omwonenden.

Bij een aantal grote bedrijven is sprake van complexe problematiek dat om extra toezicht en handhaving heeft gevraagd. Enkele voorbeelden: twee bedrijven vertonen forse afwijkingen van brandveiligheidsregels. We hebben extra inzet gepleegd om toe te zien op tijdelijke mitigerende maatregelen. Een ander bedrijf laat blijvend overtredingen zien, ondanks handhavende inzet. Hierbij verhogen wij onze toezicht-frequentie. Energiebesparing Energiebesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. In het Nationaal Energieakkoord (SER) zijn afspraken gemaakt over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Gemeenten en omgevingsdiensten zetten zich volop in om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Dat is in veel gevallen een wettelijke verplichting. De energietransitie in onze regio gaat steeds meer aandacht vragen vanuit de VTH taken. Deze toename van aandacht komt door de politieke prioriteit voor de energietransitie, de nieuwe wet- en regelgeving, en de extra intensiveringsbudgetten van het Rijk die hiervoor beschikbaar komen. De doelstellingen voor 2030 worden daarbij Europees en nationaal nog verder aangescherpt door de oorlog in Oekraïne. Dit betekent dat er in een korte Pagina 7 van 28

periode veel werk verzet moet worden. Deze ontwikkelingen hebben effect op vrijwel alle VTH-teams van de OD NZKG. De klimaatopgave is één van de drie inhoudelijke opgaven uit de strategische agenda. De focus van het toezicht is ook dit jaar gericht op het daadwerkelijk doorvoeren van de energiebesparende maatregelen. Ook wordt er vanuit het Energieakkoord van de Provincie Noord-Holland ingezet op het inventariseren van de nog onbekende (voor wat betreft energieverbruik) bedrijven. De OD NZKG is vanaf 1 januari 2023 aan de slag gegaan met een toegewijd team Toezicht en Handhaving Energiebesparing. Dit team voert zowel het toezicht vanuit het Bouwbesluit, als de Wet milieubeheer en de Waterwet uit. Dit team wordt daarbij ondersteund door bijvoorbeeld data- en informatiespecialisten, concern controllers, juristen en energiespecialisten. Het eerste half jaar is er naast het uitvoeren van de werkzaamheden op het gebied van energie besparing, hard gewerkt aan de werving en selectie van nieuwe medewerkers. Dit heeft geresulteerd in het aannemen van zeven nieuwe collega’s binnen het team Toezicht en Handhaving Energiebesparing. Ook is gestart met het opleiden van alle toezichthouders zodat ze vanuit een goede deskundigheid het werk kunnen uitvoeren.

In de tweede helft van het jaar heeft dit geresulteerd in een toename van het aantal controles, waarmee we een goed eindresultaat hebben kunnen bereiken. Provinciaal Energie Akkoord (PEA) Output Er zijn in 2023 952 controles uitgevoerd. Bij het behalen van dit eindresultaat hebben onder andere de volgende zaken een rol gespeeld: • Het team bevond zich in 2023 nog in de ontwikkelfase; • De controles op basis van VUE-gelden (versterkte uitvoering energiebesparing) zijn pas later in de eerste helft van 2023 van start gegaan; • Medio tweede helft van het jaar zijn de nieuwe Erkende Maatregelen (vanuit de Erkende Maatregelenlijst hierna EML) van toepassing geworden. Omdat er geen overgangssituatie is, hebben wij intern maar ook samen met het Rijk onderzocht hoe we met de wijzigingen (vervallen EML, gewijzigde EML, strenger of juist soepeler enz.) om moeten gaan. Dit onderzoek loopt ook in 2024 nog door. • Om dit te compenseren zijn er in de tweede helft van het jaar waar nodig controles uitbesteed. Een deel van deze uitbestede controles is niet uitgevoerd door de externe partijen. Gebleken is dat de opdrachtnemer het werk niet volledig heeft uitgevoerd binnen de afgesproken termijn. Opdrachtnemer heeft personeelstekort als reden gegeven. Er heeft een evaluatiegesprek plaatsgevonden en in 2024 wordt er geen gebruik meer gemaakt van deze opdrachtnemer.

Bij de overige opdrachtnemers houden wij dit jaar nog beter vinger aan de pols. Dit gebeurt in een maandelijks afstemmingsoverleg. • Een ander aandachtspunt was dat de berekeningen in de planningstool gebaseerd zijn op de tarieven van 2021. Deze tarieven zijn inmiddels hoger geworden en ook het uurtarief is in hoogte gewijzigd. Dit betekent dat er minder werkzaamheden/controles konden worden uitgevoerd uit het jaarlijks beschikbare budget. Dit heeft geresulteerd in een afname. In 2024 zal worden onderzocht/geëvalueerd wat de impact hiervan is op de door de Provincie Noord-Holland gestelde eindresultaten. Pagina 8 van 28

•

•

Bepaalde bedrijven hebben zich geconformeerd aan de Portefeuille Aanpak. De portefeuilleaanpak is een alternatieve wijze van toezicht voor de energiebesparingsplicht en de energielabel C-verplichting voor kantoren. Vastgoedeigenaren met 20 of meer gebouwen, verspreid over minstens 2 omgevingsdiensten, komen in aanmerking om mee te doen met deze aanpak. Dit is een afspraak vanuit het Klimaatakkoord. Bij het Provinciaal Energie Akkoord is voor de bepaling van het jaarlijks aantal uit te voeren (her)controles, van de Centraal Bureau voor de Statistiek-data gebruik gemaakt. Vanwege het ontbreken van -een deel van- de energierelevante bedrijven die nog moeten volgen uit de inventarisatie en wetswijziging, kunnen de nu in PEA geplande producten niet worden uitgevoerd volgens de oorspronkelijke planning en verschuiven deze naar een later moment wanneer de informatie wel bekend is. Er kunnen immers pas controles op de verduurzaming van het energiegebruik van bedrijven worden ingepland als de adressen van de energierelevante bedrijven bekend zijn.

Genoemde punten hebben impact gehad op de uiteindelijke uitkomst. De uren zijn besteed maar de invulling was soms anders. Outcome Er zijn tot nu toe bij 1.259 middelgroot-, groot- en zeer grootgebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 1.267 middelgroot-, groot- en zeer grootgebruikers maatregelen gerealiseerd of er is voldoende voortgang over de te nemen maatregelen. Er is daarbij een mooie tendens te zien in de afname van het aantal bedrijven waarmee afspraken zijn gemaakt en een toename van het aantal bedrijven waar goede voortgang zit in het treffen van maatregelen of waar de maatregelen volledig zijn doorgevoerd. Vanuit de wijzigingen in wet- en regelgeving per 1 juli 2023 is het bedrijvenbestand dat valt onder de OD NZKG toegenomen. Dit heeft te maken met het feit dat bedrijven die onder het Europese Emissions Trading System (ETS) en de glastuinbouwbedrijven onder de energiebesparingsplicht zijn komen te vallen. Daarnaast is de energiebesparingstaak in het basistakenpakket van de omgevingsdiensten gebracht. Deze ‘nieuwe’ bedrijven zorgen voor een toename in het aantal bedrijven waar het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld (rood). In de categorie bedrijven waarvoor het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld komen jaarlijks nieuwe bedrijven in beeld.

Bijvoorbeeld door een nieuwe categorie bedrijven die onder de energiebesparing vallen of door bedrijven die qua energieverbruik in beeld komen en energierelevant blijken te zijn. Dit is een doorlopend proces.

Pagina 9 van 28

De voortgangsindicatoren zijn: Voortgangsindicatoren

Voortgangsindicator 1

Voortgangsindicator 2

Voortgangsindicator 3

Totaal Totaal aantal bedrijven

betekenis

Van hoeveel bedrijven het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld of nog onbekend is bij de OD NZKG (nog niet opgepakt). Van hoeveel bedrijven afspraken zijn gemaakt over energiebesparingsmaatregelen (opgepakt). Deelnemers Portefeuille-aanpak 2023 Voldoende voortgang over te nemen maatregelen Deelnemer Klimaatroute** Van hoeveel bedrijven de maatregelen zijn gerealiseerd. (doelstelling bereikt). n.v.t. door andere regelgeving (o.a. ETS, glastuinbouw)

Stand 31-12-2022

Stand per 31-12-2023

Groot gebruikers

Middelgroot gebruikers

Middelgroot gebruikers

Groot gebruikers

Zeer groot gebruikers

34

82

182

76

31

760

536

532

427

109

60

120

11

238

166

243

252

51

48

54

39

19

6

261

192

305

308

44

11

32

Nvt*

Nvt*

Nvt*

1.162

1.361

1.202 2.815

252

1.352 2.514

* In 2023 zijn de glastuinbouwbedrijven en de ETS bedrijven in het basistakenpakket gekomen. Er is geen aparte status meer **bedrijven/grootverbruikers die gebruik maken van een energie advies- en begeleidingstraject (uitgevoerd door Klimaatroute).

Inventarisatie Vanuit het Energieakkoord van de Provincie Noord-Holland is ingezet op het inventariseren van de nog onbekende bedrijven. In 2023 heeft de eerste fase van de inventarisatie plaatsgevonden. Hierbij hebben wij ca. 4.800 bedrijven die in ons bedrijvensysteem staan en waarvan geen energiegegevens bekend zijn, verzocht hun energiegebruik op te geven. Van deze aangeschreven bedrijven heeft 33% gereageerd en ca. 27% van de bedrijven heeft de energiegegevens ingevuld. Dit heeft nog geen volledig beeld opgeleverd van het aantal energierelevante bedrijven in ons werkgebied. In dat kader zal er ook in 2024 door worden gegaan met de inventarisatie en zal hier budget voor worden gereserveerd. In 2023 hebben we hiervoor een andere aanpak ontwikkeld die we in 2024 gaan uitvoeren. In 2025 kunnen bij de dan nog te inventariseren bedrijven ook de gegevens gebruikt worden uit de aangepaste Energiewet, welke in 2025 van toepassing wordt. Uitbreiding basistakenpakket Met de verbreding van de energiebesparingsplicht heeft het Rijk ervoor gekozen het toezicht op de energiebesparingsplicht medio 2023 geheel bij de omgevingsdiensten neer te leggen, door het in het basistakenpakket op te nemen. Om dit in goede banen te leiden heeft er nauwe afstemming met betrekking tot de overdracht plaatsgevonden.

Hierbij werd onder andere onderzocht hoe en of de gemeente inzichtelijk kan maken welke bedrijven voor de uitvoering van deze taak onder de OD NZKG komen te vallen. In de tweede helft van 2023 is samen met de gemeente Amsterdam bepaald op welke wijze uitvoering kan worden gegeven aan het overdragen van de relevante informatie van de gemeente naar de OD NZKG. Dit traject loopt nog door in 2024. Aandachtspunt daarbij is dat de overdracht van deze taak impact zal hebben op de tot nu toe, hierboven genoemde, behaalde resultaten omdat de verwachting is dat er veel bedrijven bij het huidige bedrijvenbestand komen waar nog geen besparingspotentieel bekend is (zoals aangegeven in rood). Pagina 10 van 28

Klimaatroute De gemeente Amsterdam stimuleert bedrijven om de eigen verantwoordelijkheid voor energiebesparende maatregelen te nemen, en biedt daarbij middels de Klimaatroute begeleiding aan. In Amsterdam zijn er op dit moment 64 bedrijven met een besparingsverplichting die hiervan gebruik maken. De insteek van de OD NZKG is dat deze bedrijven gedurende de periode dat de bedrijven worden begeleid door de Klimaatroute (gedurende 1 jaar na de energiescan) geen prioriteit krijgen bij de controles. Voor stadsgebied Weesp geldt daarnaast nog dat er met 18 bedrijven soortgelijke afspraken voor begeleiding zijn gemaakt, in samenwerking met Energie Partners. Ook hier geldt dat deze bedrijven niet de eerste prioriteit krijgen bij de controles. Informatieplicht In 2023 is de nieuwe vierjaarlijkse cyclus van toepassing, waarbij alle informatie-plichtige bedrijven zich opnieuw moeten melden. Voor de zomerperiode zijn de betrokken bedrijven, inclusief de bedrijven voortgekomen uit de inventarisatie, hier op aangeschreven. Dit is mede in verband met het volgende. Op grond van de wet- en regelgeving van 1 juli 2023 zouden bedrijven vanaf 1 juli 2023 de rapportages Informatieplicht en onderzoeksplicht via het RVO-Loket van de rijksoverheid kunnen indienen. Dit loket heeft in 2023 niet gefunctioneerd, voor zowel bedrijven als voor de omgevingsdiensten.

Sinds 2024 werkt het loket adequaat en kunnen de omgevingsdiensten de rapportages geautomatiseerd binnenhalen en in behandeling te nemen. Vanwege deze vertraging hebben de omgevingsdiensten een achterstand in de beoordeling van de meldingen/rapportages opgelopen. Deze problemen met het RVO-Loket hebben een nadelig effect gehad op de planning en aard van de werkzaamheden van de OD NZKG in 2023 én 2024.

Meldingen Informatieplicht Totaal aantal informatieplichtige bedrijven bekend bij de OD NZKG Totaal ontvangen meldingen (inclusief de doorgestuurde meldingen)

Stand van zaken 31-12-2022

Stand van zaken 31-12-2023

2.416

2.815

2.999

3.092

Label C en keuringsverplichting EPBD III - Bouwbesluit De OD NZKG is in 2023 van start gegaan met het opstarten en uitvoeren van nieuwe taken zoals het toezicht op de Label C verplichting en de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties. Voor beide verplichtingen is door de OD NZKG een dashboard ingericht. Voor de uitvoering van toezicht en handhaving is er voor Label C een handhavingsstrategie opgesteld en afgestemd met de opdrachtgevers. Het toezicht en handhaving is in volle gang en loopt nog door in 2024. Eind 2023 zijn we in fase 2 aangeland. Deze fase omvat de beoordeling van verbeterplannen en het toezicht op de uitvoering daarvan. Daarnaast zijn er Lasten onder Dwangsom (LoD) opgesteld en uitgestuurd aan bedrijven die niet hebben gereageerd. Vanwege de inzet van de OD NZKG is het overgrote deel van de kantoren goed op weg met energielabel C. Maar liefst 93% van de kantoren in het Noordzeekanaalgebied heeft inmiddels energielabel C of hoger. Slechts 84 kantoren van de ruim 1.400 die onder de verplichting vallen, voldoen nog niet. Pagina 11 van 28

In Amsterdam is de stand van zaken op 31 december 2023 als volgt: Amsterdam heeft 1.043 kantoren die onder het takenpakket van de OD NZKG vallen. - Hiervan voldeden er begin 2023 253 kantoren niet aan de Label C verplichting - Gedurende het jaar 2023 hebben de eigenaren van deze 253 kantoren een waarschuwingsbrief ontvangen. - Een groot deel van de kantooreigenaren heeft daarop actie ondernomen waardoor er eind december 2023 nog maar 43 kantoren waren niet aan de verplichting van Energielabel C voldeden. - Van de 43 kantoren hebben 9 kantooreigenaren een voornemen van een LoD ontvangen van de OD NZKG. - Voor de overige 34 kantoren die eind 2023 nog niet voldeden, geldt de volgende aanpak: o Er wordt het Last onder Dwangsom traject opgestart in 2024 of; o er is sprake van een verbeterplan of; o een Last onder Dwangsom is op korte termijn niet meer nodig omdat de kantooreigenaar bijna voldoet. Daarbij houden we de planning van de verbeteringen goed in de gaten. o Danwel er loopt afstemming over herontwikkeling of sloop. Ten aanzien van de gemeentelijke panden is er nog 1 pand waarvoor nog een verbeterplan loopt. De verwachting is dat daar ook op korte termijn voldaan wordt aan de label C verplichting. De overige gemeentelijke panden voldoen.

EPBD Energiekeuring - Bouwbesluit De OD NZKG voert, bij de bedrijven waar hij het mandaat voor heeft, het toezicht uit op de energiekeuring van de klimaat installaties (EPBD). De keuring bestaat uit een onderdeel voor verwarmingssystemen en een onderdeel voor airconditioningsystemen. Bij de voorbereidingen in 2022 is gebleken dat het toezicht op de energiekeuring voor het onderdeel verwarmingssystemen nog niet mogelijk is op de manier waarop de wetgever de keuring heeft ingericht, omdat de noodzakelijke certificeringen van de verantwoordelijke keuringsinstanties nog niet op orde zijn. Dit proces bleek in 2023 nog steeds niet in voldoende mate te werken. Daardoor hebben we meer inzet kunnen plegen op Label C energiebesparingswerkzaamheden, hetgeen het uiteindelijke resultaat zeer ten goede kwam. Milieuadvisering Amsterdam De OD NZKG adviseert de gemeente Amsterdam op het gebied van milieu, bij de ontwikkeling en implementatie van lokaal beleid. Wij adviseren en ondersteunen beleidsmedewerkers en bestuurders. Daarnaast beantwoorden wij vragen op ambtelijk en bestuurlijk niveau. De advisering heeft betrekking op de thema’s externe veiligheid (omgevingsveiligheid), geluid en trillingen, lucht/geur, stikstofdepositie en duurzaamheid (circulaire economie, energietransitie, klimaatadaptatie, ecologie en natuurherstel).

Aanvragen om advies betreffen reguliere adviesvragen en vragen ingegeven door de actualiteit en nieuw beleid. De hoeveelheid aanvragen is niet van tevoren bekend. Diverse projecten voeren wij uit binnen het regie pakket (dus op basis van werkelijk ingezette uren). Het inpassen van alle urgente transities zoals de energie- en circulaire transitie en de woningbouwopgave in een sterk stedelijk en belast gebied als Amsterdam, waar ook het bodem en waterstelsel zijn grenzen kent, is een complexe puzzel. De OD NZKG levert ondersteuning aan het regionale programma Energietransitie door inbreng Pagina 12 van 28

van kennis voor onderzoeken naar de fysieke- en milieuruimte voor de benodigde infrastructuur. Ook wordt kennis geleverd bij de versnellingstafel waterstof en de versnellingstafel infrastructuur voor elektriciteit. De OD NZKG neemt deel aan de werkgroep Westpoort waar in regionaal verband wordt onderzocht welke ruimte er nodig is voor de externe veiligheidscontouren die verband zullen houden met de beoogde transities. De OD NZKG neemt eveneens deel aan de werkgroep Ruimte en Leefbaarheid van de Nationale Omgevingsvisie Extra, die is gericht op een gebiedsuitwerking van de nationale omgevingsvisie, en tevens inzicht biedt in wat de regio nodig heeft van het Rijk (wat betreft de Nationale Omgevingsvisie, beleid en wettelijk instrumentarium) voor een duurzame gebiedsuitwerking met behoud van een gezonde en veilige leefomgeving. Amsterdam en de OD NZKG werken al jaren samen aan de grondstoffentransitie en stemmen activiteiten en doelen met elkaar. De OD NZKG heeft de visie dat de circulaire economie (CE) in de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) moet worden geïntegreerd. Het doel hiervan is dat zo snel mogelijk bij alle nieuw te verlenen vergunningen (of bij actualisaties, al dan niet specifiek voor dit onderwerp) een geïnformeerde afweging moet worden gemaakt over het wel of niet opnemen van vergunningvoorschriften voor afvalpreventie en grondstoffengebruik.

Voor 2023 heeft de OD NZKG gekozen voor het uitvoeren van twee pilots om CE lerende wijs in haar VTH taken te integreren. Eén van de pilot projecten is gericht op vergunningsprocedures bij industriële bedrijven, om daar de onderwerpen afval en grondstoffen in de voorschriften bij op te nemen en om zo de juridisch-bestuurlijke ruimte voor drang en dwang te verkennen. De OD NZKG zoekt koppelkansen, om in goede afstemming met de opdrachtgevers tot opschaling te komen. Eerst voert zij pilots op eigen kracht uit, om vervolgens door te groeien naar bredere aanpak. De tweede pilot onderzoekt de integratie van CE bij toezicht en handhaving. Dat is een meerjarig traject, waarin leerervaringen worden opgedaan, en het juridisch-bestuurlijk instrumentarium wordt verkend en verbeterd. De gemeente Amsterdam is voornemens om een nieuw interim geluidsbeleid op te stellen. In 2023 heeft de ODNZKG een reactie naar de gemeente Amsterdam gestuurd op het voornemen tot het vaststellen van het nieuwe interim geluidsbeleid. Het interim beleid biedt veel interpretatieruimte en dat zal leiden tot meer adviesvragen aan de OD NZKG. Door de afschaffing van het TAVGA, de adviescommissie die aan de voorkant van de planvorming adviseert over geluid en eventuele maatregelen, is de verwachting van de OD NZKG dat de adviesverzoeken voor bouwplannen waar geluid een rol speelt ook zullen toenemen.

Als de OD niet aan de voorkant van de planvorming kan adviseren wordt bij het toetsen van vergunningaanvragen aan dit beleid veel tijdverlies en een onnodige vertraging van processen verwacht. Gebleken is ook dat dit in de praktijk tot veel discussie en minder goede oplossingen leidt. Met de verdichtingsopgave en de daarmee toenemende druk op de ruimte worden steeds meer woningen gebouwd in hoog belaste gebieden wat geluid betreft. De OD NZKG omarmt het idee van verdichting, mede omdat dit als het goed wordt uitgevoerd tot een duurzamere woningbouwproductie kan leiden dan bouwen op onbebouwde locaties. Verdichting biedt koppelkansen in de energietransitie en mobiliteit. Vanuit gezondheid en vanuit energiebesparing kunnen wij de gemeente Amsterdam aan de voorkant van ontwikkelingen adviseren hoe de koppelkansen te benutten. Verdichten betekent ook vaak bouwen op de meest geluid belaste plekken waardoor de gezondheid in het geding kan komen als er geen passende maatregelen worden getroffen. De OD NZKG ontvangt steeds meer vragen over de te nemen besluiten op het gebied van geluid in Omgevingsplannen, omzetting van geluidsproductieplafonds en andere Omgevingswet gerelateerde vragen. De OD NZKG gaat in gesprek met de gemeente Amsterdam om afspraken te maken over de gevraagde inzet voor het Pagina 13 van 28

omzetten van de zones en advies over nog te nemen besluiten. Als pilot zijn in 2023 enkele geluidszones omgezet waarmee we meer inzicht hebben verkregen in de benodigde urenbesteding. Daarmee kunnen we voor 2024 en verder concrete afspraken maken over inzet en planning. De uren zitten voor 2024 en verder in het reguliere regieproduct milieuadvies, maar een eventuele versnelling vraagt om extra budget. Geluidsadvies evenementen De OD NZKG heeft in 2023 extra uren besteed aan evenementenadvisering t.o.v. de begroting. In 2023 zijn 120 aanvragen door ons behandeld t.o.v. 100 aanvragen in 2022, een toename van 20%. De extra urenbesteding zit voornamelijk in werk dat is besteed aan besprekingen die nodig waren voor complexe locaties voor het Amsterdam Dance Event, Koningsdag, en het Pride en Queer (nieuwe organisatie) evenement. Verder is er tijd gestopt in complexere vraagstukken, waaronder de Overschiestraat en Donauweg 11. Daarnaast ontvangen wij evaluaties van evenementen met het verzoek om deze te beoordelen, waar wij in de meeste gevallen niet aan toekomen. Er zijn verschillende nieuwe evenementen zoals het No Art festival in het Flevopark bijgekomen. Naast de reguliere evenementen met meer dan 1500 bezoekers krijgen wij vaak verzoeken voor kleinere evenementen die bij nader inzien toch gecompliceerd blijken te zijn.

Dit zijn onder andere het Fête du Champagne in het Rembrandtpark en het Amsterdam Rugby Sevens sporttoernooi. Financiële verantwoording In het outputpakket is sprake van een stijging als gevolg van een toename van het inrichtingenbestand. Tabel output

•

Milieu output wordt afgerekend op basis van het bedrijvenbestand met peildatum 1 september 2023. De begrote omzet is gebaseerd op het bedrijvenbestand met peildatum 1 september 2022. De gerealiseerde omzet is op basis van het bedrijvenbestand per 1 september 2023.

Binnen het regiepakket Milieu is er iets minder gerealiseerd op de post milieuadvies (€ 1,54 mln. begroot versus € 1,48 mln. gerealiseerd), mede door minder inzet op ZZS. Hoewel er binnen de post milieu regie sprake was van meer inzet op melding en toezicht met betrekking tot het besluit lozen buiten inrichting, en programmatisch actualiseren, bleven de extra gelden voor milieucontroles en ketentoezicht achter. Binnen de post projecten zijn ondermijning en de coördinatie van Urgenda gelden opgenomen, hier zijn ook minder uren gerealiseerd dan begroot. In de UVO 2023 zijn afspraken gemaakt om voor de vier grootste knelpunten ten aanzien van de kengetallen extra middelen opnemen in de UVO (op basis van regie dus werkelijk gemaakte uren). Op het regiepakket milieu zijn twee extra posten opgevoerd voor de bedrijven in de categorie B2. (meldingsplichtige bedrijven zwaardere milieu impact) en C. (regulering & toezicht vergunningplichtige bedrijven) (in totaal € 835.469). De werkelijk gemaakte uren op de compensatie kengetallen blijkt in 2023 minder te zijn dan verwacht. Pagina 14 van 28

Tabel regie

Pagina 15 van 28

3 Programma Bouw Het programma bouw heeft als doelstelling bij te dragen aan de grote, complexe bouwopgaven in de regio en onaanvaardbare risico’s, vooral op het gebied van veiligheid en gezondheid, af te kunnen vangen. Voor het verlenen van omgevingsvergunningen, behandelen van meldingen, toezicht en de handhaving op bouw en sloop in de realisatie- en gebruiksfase is per bouwactiviteit een toetsingsniveau vastgesteld met een oplopende intensiteit per categorie. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor bouw, gebruik en sloop ziet de OD NZKG erop toe dat bouwwerken veilig (brandveilig en constructief), gezond, bruikbaar en energiezuinig worden gebouwd. Betrokken zijn bij bouwtaken betekent dat er volledig vraag gestuurd gewerkt wordt. De OD NZKG behandelt de vergunningaanvragen. De werkvoorraad voor bouwtoezicht is vooral afhankelijk van de verleende bouwvergunningen. Vanaf het moment van de daadwerkelijke start van de bouw voeren we controles uit. Bij de controles gebruiken we een systematische aanpak, op basis van digitale checklisten. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar. Daarnaast werken wij aan verschillende thema’s, zoals energietransitie en Label C, circulaire economie, en de wet kwaliteitsborging bouw.

Ook zetten we in op uitvoering van complexe projecten zoals de Markermeerdijken, bruggen en kademuren gemeente Amsterdam en de A9 Badhoevedorp-Holendrecht. We organiseren de vergunningverlening en het toezicht op de uitbreiding van de elektrische onderstations voor de Amsterdamse stadsdelen. Daarnaast adviseren we enkele opdrachtgevers op het gebied van duurzaamheid inzake BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen)/EPC (Energie Prestatie Coëfficiënt) en MPG (Milieu Prestatie Gebouwen). Dit doen we ook op thema’s zoals houtbouw binnen Metropool Regio Amsterdam. Economische ontwikkelingen In de eerste helft van 2023 zagen we een daling in het aantal bouwaanvragen voor grotere nieuwbouwprojecten. De ontwikkelingen in de bouw laten vertragingen zien door de stikstofcrisis en de sterk stijgende prijzen voor projectontwikkelaars. Daarbij ontstaat een verschuiving naar wat dan nog wel kan; optoppen van gebouwen volgens oudere – al verleende – vergunningen, verschuivingen van grote naar kleinere bouwwerken. Bij sloop- en kapvergunningen zagen we ook een daling. In de tweede helft van het jaar veranderde dit. Vermoedelijk door de komst van de Omgevingswet zijn richting het einde van het jaar veel vergunningaanvragen ingediend. Met name in de laatste weken van 2023 is een enorme hausse aan aanvragen gedaan.

In tegenstelling tot begin van het jaar zien we door de woningbouwopgaven weer een toename in het aantal vergunningaanvragen voor nieuwbouw. Bij de complexe bouwaanvragen (regieproduct) zien we nog steeds een grotere inzet met als voorbeelden ons werk voor datacenters, en woningbouwprojecten op de Zuidas, zoals Tripolis. In Amsterdam hebben we in het eerste deel van het jaar een grotere inzet gezien in de opstart van nieuw werk (Stepstone) en de afronding van projecten (Tripolis, Crossover Zuidas). Het opstarten van nieuwe projecten en de oplevering van af te ronden projecten leveren tijdens de uitvoering een tijdelijke piek in uren van onze toezichthouders op. Zeker als bij meerdere werken deze fasen tegelijkertijd overlappen. In het tweede deel van het jaar zijn we deze piek gepasseerd en uiteindelijk is het aantal uren achtergebleven op de verwachting. Kengetal afspraken voor bouw Voor het werkveld bouw is in de uitvoeringsovereenkomsten een afspraak gemaakt voor compensatie voor 2 producten. De afgelopen jaren zijn er extra werkzaamheden binnen hetzelfde kengetal bijgekomen, maar zijn de kengetallen nooit bijgesteld; voor de kleine bouwaanvragen (categorie A1/A2) en de verbouw aanvragen (categorie BV1 t/m 7). Voor 2023 werd een realisatie verwacht van iets minder dan de helft van de 611K begroot.

We zien echter door de enorme hausse aan aanvragen, dat de inkomsten in 2023 gestegen zijn, maar het werk voor deze Pagina 16 van 28

producten pas in 2024 (of later) gedaan zal worden. Hierdoor zijn de uren niet in 2023 gemaakt en kan geen aanspraak gedaan worden op het voor 2023 afgesproken budget. Arbeidsmarkt Binnen het team T&H Constructieve Veiligheid is er sprake van een structureel capaciteitsprobleem, wat van invloed is op de kwaliteit en levertijd van het advies. De beperkte capaciteit binnen het team wordt zoveel mogelijk op de meest risicovolle en innovatieve dossiers volledig ingezet en bij minder risicovolle dossiers wordt de capaciteit afgeschaald op detailniveau. Vanwege deze ondercapaciteit is het team constructieve veiligheid niet gelukt om op het Uniform Uitvoeringsniveau te werken. De hoofdopzet van de constructie wordt ten alle tijden gecontroleerd conform uitvoeringsniveau. Door tegenvallende kwaliteit van de instroom en onverwachte uitstroom van medewerkers, is het advies op constructieve veiligheid nog wat minder dan bij de half jaar rapportage verwacht. De werkzaamheden die door het team T&H Bouw worden uitgevoerd hebben veelal betrekking op aanvragen van één tot twee jaar geleden, omdat een verleende bouwvergunning vaak niet direct wordt omgezet in een bouwproject.

Asbest Vanaf 2021 is regulering en toezicht op sloopwerkzaamheden met asbest als basistaak in het Besluit Omgevingsrecht (BOR) opgenomen. In 2022 zijn we gestart met het LAVS (Landelijk Asbest Volg Systeem), het gestuurd afhandelen van asbestsloopmeldingen en het handhaven op overtreders. In 2023 is het eerste volledige jaar van uitvoering van de asbesttaken voor Amsterdam. In zijn algemeenheid ontvangen we minder asbest sloopmeldingen dan begroot. Daarnaast blijkt dat de tijd die nodig is voor het splitsen van asbestsloop en reguliere sloopzaken per melding lager is dan verwacht voor de gemeente Amsterdam, mede als gevolg van het efficiënter inrichten van het proces. Ten opzichte van het half jaar zijn er nog iets minder uren gemaakt. Projecten Amsterdam Zuidasdok Bij Zuidasdok is veel werk verzet en meer werk dan vooraf bekend was (planning oktober 2022). Dit betekende ook meer aanvragen, meldingen en constructieontwerpen voor bouw- en sloopactiviteiten en ook meer werkplannen en meldingen bodemkwaliteit, alsmede meer toezicht. In de zomer 2023 is de uitvoering gestart van verbreding van het metroviaduct bij de Parnassusweg. Dit heeft van de ODNZKG de nodige inzet gevraagd wat betreft toezicht op de bouwveiligheid. Verder is een beschikking Wet Bodemkwaliteit verleend voor een Raamsaneringsplan voor het hele Zuidasdok gebied.

Eind november 2023 was onverwacht nog een geluidsontheffing nodig voor het werken in de Brittenpassage tijdens een extra buitendienststelling van het metrospoor. Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) Met het afronden van de renovatie van de Piet Heintunnel en het in portefeuille houden van renovatie Arenatunnel, zou het werk aan Programma AWA zich in 2023 in hoofdzaak beperken tot de nieuwe Verkeerscentrale en de software-optimalisatie van de Michiel de Ruijtertunnel. Eind 2022 heeft Programma AWA in verband met het oplossen van kwesties die voortkwamen uit de bevindingen uit (her-) testen de planning voor de openstelling van de Piet Heintunnel bijgesteld naar 2023. De laatste veiligheidsdocumentatie die nodig was voor de aanvraag van de openstellingsvergunning is in januari 2023 aangeleverd. Daarmee konden we de beoordeling van de aanvraag afronden en is de openstellingsvergunning verleend. Door bijstelling van de planning en het overleg over en beoordeling van de oplossingen van de problemen die werden geconstateerd tijdens de technische bevindingen hebben we in 2023 veel meer capaciteit Pagina 17 van 28

aan de Piet Heintunnel besteed dan geraamd. Daarnaast vraagt de monitoringsfase van de Piet Heintunnel ook de nodige inzet. In 2023 is de verkenning en het vooroverleg gestart over het veilig in gebruik kunnen houden van de uitrit van de P1 Arena garage (die uitkomt in de noordelijke Arenatunnel), bij een eventuele uitval van kritische installaties in de Arenatunnel. Dit traject was ook niet voorzien voor 2023. Project Hoogfrequent Spoor In 2023 zijn vrijwel alle bouwvergunningen, voor de grootschalige verbouwing op het Centraal Station die zal duren tussen 2024 en 2029, behandeld en verleend. De eerste werkzaamheden bij de Westunnel en de fly-over aan de oostzijde zijn al gestart. Verder zijn de overleggen gestart met ProRail, Amsterdam en de aannemers over het beperken van geluidhinder. Vanaf de zomer 2024 gaan de werkzaamheden van start, met helaas hinder voor de reizigers. Tenslotte was de OD NZKG betrokken bij het overleg over een nieuw onderkomen voor de UK-terminal en het onderzoek naar een tijdelijke locatie voordat dit nieuwe onderkomen gereed is. Financiële verantwoording De realisatie op het programma Bouw is € 270.595 lager dan verwacht. Hoewel er op het outputpakket meer is gerealiseerd dan begroot, laat het regiepakket minder uren zien.

Dit komt hoofdzakelijk doordat er minder uren zijn ingezet op constructieve veiligheid, omdat er onvoldoende capaciteit beschikbaar is om alle uren te realiseren. Binnen de post bouw maatwerk is er minder ingezet op de BOM B8 (complexe) bouwwerken en reguliere handhaving (daarentegen is er meer ingezet op vooroverleg). Er zijn minder uren op asbestsloop omdat er minder meldingen zijn, en er zijn minder uren op EPC/MPG beoordelingen en Label C werkzaamheden.. De projecten Bruggen en Kademuren en Hoog Frequent Spoor zijn wat betreft realisatie nagenoeg op het bedrag van de begroting uitgekomen. De € 89.808 begroot voor de compensatie van de kengetallen in het programma Bouw is niet in rekening gebracht. Tabel output

Pagina 18 van 28

Tabel regie

Pagina 19 van 28

4 Programma Bodem Bodem en ondergrond vormen een belangrijk aandeel in de integrale aanpak van actuele vraagstukken. Op 25 november 2022 is de lang verwachte brief van het kabinet over ‘Water en Bodem Sturend’ naar de Tweede Kamer verzonden. Kern van de brief is dat we door water en bodem sturend te laten zijn in de ruimtelijke ordening, we in Nederland ook in de toekomst met een ander en grillig klimaat blijven leven, wonen en werken in een veilige omgeving, met een gezonde bodem, voldoende en schoon water. Aanleiding voor de brief is dat de technische maakbaarheid van het water- en bodemsysteem steeds meer zijn grenzen bereikt.

Het veilig en leefbaar houden van ons werkgebied vraagt om een stevigere positie van water en bodem in de ruimtelijke planvorming en het is positief dat dit steeds breder wordt gedragen. Het programma Bodem levert de noodzakelijke inzet van expertise voor de aanpak en versnelling van de opgaven waar we de komende tijd voor staan. Terugblik en ontwikkelingen In 2023 heeft de OD NZKG vanuit het programma Bodem weer een belangrijke bijdrage geleverd aan verschillende beleidsbijdragen waaronder woningbouw, gezond leefklimaat, energiebesparing en -transitie, klimaatadaptatie en de circulaire economie. De focus lag met name in de tweede helft van 2023 op het voorbereiden op de Omgevingswet. Pilot regionaal schakelpunt kennis Het schakelpunt bodem en ondergrond is in Noord-Holland begin 2022 van start gegaan. Gefinancierd met een subsidie vanuit het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat heeft de regio Noordzeekanaalgebied – in samenspel met de provincie en gemeenten – gewerkt aan het opzetten van een schakelpunt, waarbij het doel was lessen op te halen hoe een duurzame kennisinfrastructuur voor bodem en ondergrond vraagstukken het beste ingericht kan worden.

Pagina 20 van 28

Dit jaar is een structurele invulling geven aan het Regionaal Schakelpunt (RSP). Tijdens het (ambtelijk en bestuurlijke) Bodemberaad is gezamenlijk met gemeenten, provincie, waterschappen en omgevingsdiensten gezocht naar een structurele financiering. Dit heeft ertoe geleid dat het RSP vanaf 2024 in de UVO is opgenomen. Er is een website RSP in gebruik genomen en er zijn kenniswebinars georganiseerd. Saneringsevaluaties De afgelopen jaren is er door diverse redenen een achterstand ontstaan in de afhandeling van de saneringsevaluaties. De personeelscapaciteit is volledig op orde gebracht en zijn een paar ervaren externe medewerkers ingehuurd. Door deze optimalisatie van de personeelskwantiteit en -kwaliteit was het mogelijk om de achterstand in evaluaties fors terug te brengen. In 2023 is het terugbrengen van de achterstand afgerond. Omgevingswet Binnen het product Bodemadvies is een grote inzet gepleegd op de voorbereiding van taken onder de Omgevingswet, zoals het opstellen van het bodembeleidskader (inclusief omgevingsplanregels) onder de Omgevingswet voor alle gemeenten. Ook is in regioverband gesproken over de warme overdracht, grondwatertaken, maatwerkvoorschriften en kadastrale registratie. Daarnaast is er beleid opgesteld ten aanzien van PFAS (Poly- en Perfluoralkylstoffen).