1. Jaarrapportage Amsterdam 2021 OD NZKG

Asbest en sloop In het WABO beleid van 2017/2018 van Amsterdam is vastgesteld dat door Amsterdam alleen nog toezicht gehouden wordt op particuliere en niet asbest sloop. Op dit moment vinden er gesprekken plaats tussen de OD NZKG en Amsterdam om deze taak in 2022 over te dragen. Bij het toezicht op de sloopmeldingen met asbest is wederom opgevallen dat de meest voorkomende overtredingen zich toespitsen op het vooraf melden van de start werkzaamheden. Dit is mede te verklaren doordat de startmeldingen nu verplicht gedaan worden via het Landelijk Asbest Volgsysteem (LAVS). Deze automatische verzending gaat op postcode en niet bevoegd gezag. Hierdoor komt het merendeel van de meldingen bij stadsdelen terecht. We zijn op dit moment bezig om een koppeling tussen het zaaksysteem van de OD NZKG en het LAVS te realiseren waardoor dit probleem kan worden ondervangen.

Brandveiligheid Eigenaars en gebruikers voelen zich verantwoordelijk voor de brandveiligheid van hun gebouw. Het gewenste maatschappelijk effect van de aanpak brandveilig gebruik is het waarborgen van een brandveilig woon-, werk en verblijfsklimaat. Hoofddoel is het risico van brand bij bestaande (risicovolle) gebouwen te verminderen door de kans op brand te reduceren en de gevolgen van brand te beperken. Resultaat van de activiteiten moet zijn dat gebouwen voldoen aan de wettelijke voorschriften op het gebied van brandveiligheid. Objecten in het kader van brandveilig gebruik kunnen gebouwen zijn, maar ook delen daarvan. Als in een groter gebouw meerdere functies gehuisvest zijn, kan het zijn dat voor specifieke delen van het gebouw soms strengere eisen gelden. Soms zijn alleen die onderdelen meldingsplichtig. In onderstaande tabel staan de aantallen uitgevoerde controles brandveiligheid. Tabel 12: brandveiligheidscontroles

Prioritering brandveilig gebruik Categorie 1 - Controlefrequentie: 2x per jaar Categorie 2 - Controlefrequentie: 1x per jaar

Aantal uitgevoerde controles 15 20

Categorie 3 - Controlefrequentie: 1x per 2 jaar

25

Categorie 4 - Controlefrequentie: 1x per 3 jaar

13

Categorie 5 - Controlefrequentie: n.v.t.

1 74

Pagina 23 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Er is op dit moment geen toename van meldingen voor het brandveilig gebruik. Wij verwachten toename zodra de coronamaatregelen versoepeld worden en op locatie werken weer mogelijk is. 2.4 Bouwadvies en bouwregie

Bouwadvies of -regie kan betrekking hebben op de volgende onderwerpen:

Gelijkwaardigheidscommissie Bouwbesluit Het Bouwbesluit kent duidelijke prestatie-eisen. Soms kan een plan niet rechtstreeks aan deze regels voldoen, maar is het aantoonbaar dat er op andere, gelijkwaardige wijze toch wordt voldaan aan het doel van het artikel. Het Bouwbesluit biedt het bevoegd gezag de mogelijkheid om via de gelijkwaardigheidsbepaling met een dergelijke oplossing in te stemmen. De gelijkwaardigheidscommissie is in te zetten om gelijkwaardigheid te bepalen bij onder andere energieprestatieberekeningen, de aansluitplicht op warmte-infrastructuur en brandveiligheidsvraagstukken. In Amsterdam is voor twaalf dossiers gelijkwaardigheid toegepast. In twee gevallen op basis van ventilatie, in één geval op sterkte bij brand en een casus waarbij glas is toegepast als constructie.

Advies constructieve veiligheid Ook voor adviezen van onze constructeurs geldt dat capaciteit van invloed is op de kwaliteit van het advies. Circa 13% van de adviezen is opgesteld op acceptabel en aanvaardbaar niveau in plaats van op uniform uitvoeringsniveau. De blijvende zoektocht naar capaciteit met continu opstaande vacatures heeft nog onvoldoende effect. Daarbij nog uitval door ziekte waardoor minder capaciteit is besteed. Dit jaar zijn opvallend veel klachten binnengekomen, omdat ontwerpend constructeurs het niet eens waren met ons negatieve advies. De klachten komen veelal voort uit de werkdruk bij de ontwerpend constructeurs die fouten. Alle klachten zijn, nadat wij een second opinion door andere constructeurs hebben laten uitvoeren, ongegrond verklaard. De eerste zes maanden zijn geen adviezen gegeven op evenementen, omdat deze door de coronapandemie niet hebben plaats gevonden. Vanaf juni hebben wij actief deelgenomen aan de nieuwe tijdelijke werkvorm voor Amsterdam, de regietafel plus. Een eerste indruk van de constructie werd aan de hand van stukken binnen enkele dagen, in plaats van een adviestermijn van twee weken, van ons gevraagd. Dit heeft extra capaciteit gevraagd in de coördinatie en zal geëvalueerd worden. Er is een trend om gebouwen waaronder ook hoogbouw, in het kader van duurzaamheid, met hout uit te voeren.

Brandveiligheid en constructie is daarbij een extra aandachtspunt die wij kritisch benaderen. Wij hebben geadviseerd op het hoogste houten gebouw van Amsterdam, het woongebouw Haut, waarbij een innovatieve houtconstructie is toegepast (CLT-hout in combinatie met beton). Hiervoor zijn nog geen vastgestelde rekenregels vastgelegd in normen. Ter ondersteuning van onze advisering hebben wij de TU-delft ingeschakeld omdat zij samen met de Universiteit van München dit type hout onderzoeken en meewerken aan rekenregels en normen hiervoor. Daarmee hebben wij onze kennis vergroot, en delen wij onze kennis in de normcommissie via het landelijke constructeursoverleg. Er zijn dit jaar een aantal zaken waarbij wij de juristen van Amsterdam ondersteunen op constructief vlak bij de zittingen. Deze samenwerking is zeer positief.

Pagina 24 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Regulering en toezicht tunnels Piet Heintunnel Het vooroverleg over Bouwplan en definitief ontwerp voor de renovatie van de Piet Heintunnel is in goede samenwerking met Programma AWA en Tunnelbeheerorganisatie verlopen. De omgevingsvergunning is medio mei 2021 verleend. Veel aandacht vroeg het aspect stikstof. In afstemming met alle betrokken partijen is bij de vergunningverlening de Handreiking Beheer en Onderhoud Aanpak Stikstof toegepast. Er zijn verschillende omgevingsvergunningen en werktijdenontheffingen verleend om voorbereidende werkzaamheden in de tunnel en de dienstgebouwen uit te voeren. Dit vooruitlopend op de afsluiting van de tunnel en de start van de renovatie. Het vooroverleg en de beoordeling gebruiksmelding hebben plaatsgevonden voor het brandveilig gebruiken van de IJtram tijdens de renovatie. Er zijn tijdelijke voorzieningen maatregelen getroffen voor een aantoonbaar veilig gebruik in deze periode. Het gebruik van de tunnel in de gedoogperiode is binnen de uitgangspunten van de QRA gebleven en het aantal vrachtauto’s is door digitale handhaving en verkeersafname door de coronapandemie nog verder gedaald. Met het verlenen van de omgevingsvergunning medio mei 2021 is de gedoogperiode beëindigd.

Al met al veel werk in een relatief korte periode en intensief overleg met Programmaorganisatie AWA van Metro en Tram en tunnelbeheerorganisatie in 2021 met goed resultaat.

Michiel de Ruijtertunnel De brandwerende beplating is gerealiseerd en kwalitatief op orde. De werkzaamheden waren twee maanden eerder gereed. De werktijdenontheffing voor de werkzaamheden in de avond en nacht is verlengd. Uit geluidmetingen in het voorgaande kwartaal bleek dat de werkzaamheden minder geluid veroorzaken dan ingeschat en wegvalt tegen het achtergrondlawaai (spoor- en wegverkeer). Er zijn geen klachten gekomen.

Arenatunnel Vooroverleg renovatie Arenatunnel met Programmaorganisatie AWA is in juni 2021 gestart. In de voorbereiding op de renovatie is uit CFD berekening (Computational Fluid Dynamics is een techniek waarmee met behulp van geavanceerde software vloeistof- en gasstromen worden gesimuleerd) gebleken dat er niet in alle realistische brandscenario’s voldoende tijd is om veilig uit te tunnel te komen. De vluchtveiligheid is dan niet geborgd. De Tunnelbeheerder heeft de OD NZKG hierover geïnformeerd. Op 21 december 2021 heeft het college van B&W besloten de Arenatunnel voor verkeer af te sluiten en een tweetal restrisico’s, de doorgang van nood- en hulpdiensten en het openhouden van uitrit P1 te accepteren. De OD NZKG heeft voor deze twee gebruikssituaties op een gemotiveerd en onderbouwd verzoek van V&OR gedoogbesluiten genomen. Vanwege de raakvlakken integrale veiligheid Arenatunnel en parkeergarage Arena is met stadsdeel Amsterdam Zuidoost afgesproken dat de OD NZKG, in elk geval gedurende uitvoering van Programma AWA, de bevoegdheid voor parkeergarage Arena in mandaat namens het college van B&W uitvoert. In samenwerking met een adviseur van de Brandweer AA is een inspectie gehouden naar de gebruiksveiligheid.

Parkeerbeheer voert acties uit voor verbeteringen op de korte termijn om de constateringen te herstellen en komt in januari 2022 met een Plan van Aanpak voor de langere termijn. Daarin is aandacht voor verbeteringen op het aspect integrale veiligheid met stadion en tunnel qua installatietechnische voorzieningen en de integrale veiligheidsaspecten omtrent toekomstige bouwontwikkelingen bij de JC Arena.

Zuidasdok Openbaar Vervoer Terminal (OVT 1 en 2)

Pagina 25 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Over de aanvraag omgevingsvergunning voor de OVT 1 en 2 is gedurende een jaar frequent vooroverleg gevoerd. OVT 1 en 2 betreft een complexe aanvraag qua fasering, techniek en veiligheid (constructie, bouwveiligheid en gebruik/brandveiligheid). Ook onderwerpen als stikstof, welstand en BENG vroegen het nodige vooroverleg en afstemming. De omgevingsvergunning is 2 december 2021 verleend. Een intensief traject voor een omvangrijke complexe vergunningaanvraag. Het projectteam heeft veel werk verzet en er is volgens planning een goed resultaat gehaald. De OD heeft omgevingsvergunningen verleend voor tijdelijke perrons bij de Brittenpassage, het ophogen perrons Noord- Zuidlijn en voor het treffen van bouwkundige maatregelen in station Amsterdam-Zuid om de gebruiksveiligheid te verhogen. Werktijdenontheffingen voor bouwactiviteiten Brittenpassage in avond en nacht is verleend. Er zijn geen klachten ingediend. Het veiligheidsbewustzijn naar de omgeving, zoals met name kraanopstellingen en veiligheidszonering heeft veel aandacht gevraagd. Met Zuidasdok zijn de geleerde lessen besproken en toegepast bij de nieuwe contracten OVT 1 en 2. Voor de borging van de wijze van veiligheid heeft Zuidasdok een Kader Bouwveiligheidsplan als eis in de aanbesteding opgenomen en het Kaderplan Bouwveiligheid OVT maakt deel uit van de omgevingsvergunning.

De bodemdossiers als gevolg van eerdere werkzaamheden Brittenpassage zijn in 2021 afgerond en het overleg over het Raamsaneringsplan voor OVT 1 en 2 is gestart. De inwerkingtreding van de omgevingsvergunning OVT 1 en 2 is verbonden aan een goedgekeurd Raamsaneringsplan voor deze fasen.

Rozenoordbrug Over de uitgangspunten en voortgang van de monitoring van scheurvorming in de Rozenoordbrug Zuid informeert RWS (en TNO) de OD op transparante wijze in het structurele voorgangsoverleg. Vooroverleg over de ondersteuningsconstructie van de brug monitoring resulteerde eind mei 2021 in een vergunningaanvraag voor versterking van de brug. In augustus is de omgevingsvergunning verleend en de start uitvoering versterking Rozenoordbrug Zuid was 1 november 2021. De beoordeling van de constructie staalvakwerk en toezicht omgevingsveiligheid vaarwater zijn bijzonder bij dit werk.

Projecten bouw Gaasperdammertunnel/Gaasperdammerkunstwerken Het project is binnen de OD NZKG in juli 2021 afgeschaald. Integrale projectmatige aanpak is voor deze werkzaamheden niet meer nodig. De werkzaamheden die nog lopen (VTH taken inzake kap, sloop en bouw) worden in de lijn afgehandeld. Dat betekent dat de verschillende taken door de betreffende teams worden afgehandeld.

PHS Amsterdam (Programma Hoogfrequent Spoor) Veel tijd is besteed aan de commotie rondom het bouwlawaai met Pasen bij de Contactweg. Dit heeft onder andere geleid tot raadsvragen, een Wob verzoek en veel communicatie via twitter en overige media. Er lopen diverse aanvragen (o.a. monumentenaanvragen rijksmonument CS, tijdelijke hulpbrug etc.). Daarnaast een toezichttraject en constructief advies onderdoorgang Contactweg, en wijzigingen station Amstel. Veel vooroverleg en afstemming over diverse locaties naast Amsterdam CS, o.a. Westpoort, Dijksgracht, bruggen Oostertoegang en Kattenburgerstaat, relaishuisjes. Speerpunt is met name bouwlawaai.

Pagina 26 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

2.5 Inzet uren en middelen Tabel 13: totaal bouw

Afwijking Realisatie Bouw - output Begroot (€) Realisatie (€) Begroot (€) EJV 6mnd (€) Regulering & Toezicht Wabo overig (sloop, kap, etc) 248.103 206.753 -41.351 248.103 Regulering & Toezicht BOM A1, A2 (klein) 602.135 450.741 -151.394 602.135 Regulering & Toezicht BOM B2, B3, B7 Nieuwbouw 228.622 266.726 38.104 228.622 Regulering & Toezicht BOM BV1 t/m BV7 Verbouw 331.825 225.641 -106.184 331.825 Regulering brandveiliggebruik 63.955 53.888 -10.067 63.955 Toezicht brandveilig gebruik 294.722 102.059 -192.663 294.722 Totaal (inclusief UUN) 2.069.362 1.605.808 -463.554 2.069.362 Bij de output producten is de realisatie lager omdat we minder aanvragen hebben ontvangen dan verwacht. Het gaat om de categorie Bom A1/A2, dit zijn vergunningplichtige aanvragen waarvan de bouwsom lager is dan € 100.000,- zoals bijvoorbeeld een reclameobject, onderkelderingen of een dakopbouw waar 25% minder aanvragen zijn ontvangen en de categorie Bom BV1 t/m BV 7 verbouw waar 30% minder aanvragen zijn ontvangen. Tabel 14: bouw regie

Voor constructieve veiligheid zijn minder uren gemaakt als gevolg van capaciteitsgebrek. Waar dat gezien de risico’s verantwoord was, is het kwaliteitsniveau aangepast (in 13% van de gevallen). Daardoor is de realisatie in de uren ook lager. Voor uitvoeringsbeleid bouw zijn minder uren gerealiseerd omdat er minder capaciteit beschikbaar is en deels op VTH beleid is geschreven (voor de UVO 2022 zijn de uren naar beneden bijgesteld). Als gevolg van de bestuurlijke besprekingen voor het project Eleven Square (voorheen UID) zijn de uren voor projectmatig vooroverleg hoger dan begroot. Voor regulering en toezicht tunnels zijn de uren hoger dan begroot als gevolg van een hogere uren inzet Zuidasdok. Voor het project bruggen en kademuren is de realisatie fors lager. In de begroting is rekening gehouden met VTH inzet voor de niet gemeentelijke Pagina 27 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

kademuren voor het gehele jaar. In september 2021 is een aanpak ontwikkeld voor de niet gemeentelijke kademuren waarbij de VTH inzet vooralsnog beperkt is.

Pagina 28 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

2 Programma Bodem De grond onder onze voeten is letterlijk de basis waarop wij wonen, werken, spelen, ons verplaatsen en ons voedsel verbouwen. Het is een belangrijke bron voor grondstoffen: zand, grind, cement en drinkwater. We gebruiken de bodem ook steeds meer voor energieopslag. Op onze bodem moeten we dus zuinig zijn, maar dat zijn we vaak niet: we dumpen afval, lozen afvalwater, gebruiken bestrijdingsmiddelen en wijzigen de temperatuur van het grondwater. Door de eeuwen heen is de bodem in Nederland op veel plekken, bewust of onbewust, vervuild. De uitvoering van de wettelijke VTH-taken draagt bij aan een schonere en gezondere bodem. De grote woningbouwopgave bij onze opdrachtgevers levert veel bodemverplaatsingen op. Bodem levert noodzakelijke inzet van expertise voor de versnelling daarvan. In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Bodem bijdraagt aan de beleidsopgaven en welke activiteiten wij uitvoeren. 3.1 Wat is onze bijdrage aan de doelen?

In 2021 levert de OD NZKG via uitvoering van de wettelijke VTH-taken een bijdrage aan een schonere en gezondere bodem. Verder wordt een bijdrage geleverd aan de volgende doelen uit uw beleidsopgaven:

Woningbouwopgave Bij bouwprojecten vinden vaak bodemverplaatsingen plaats. Onze bodemkwaliteitskaarten dragen bij aan snelle besluitvorming in het kader van de woningbouwopgave.

Energiebesparing en energietransitie Vanwege de duurzaamheidsopgave is het de komende periode nodig om veel in de grond te werken, denk hierbij bijvoorbeeld aan de warmte-koude opslag. Dat betekent dat het in de ondergrond steeds drukker zal worden. Wij informeren gebruikers van WKO-systemen over de effectiviteit van het systeem. Indien sprake is van grote afwijkingen in de opslag van koude of warmte, vragen we om een plan van aanpak voor herstel van de balans of om effectief gebruik van het overschot.

Circulaire economie De afgelopen decennia is toezicht op afvalstoffen zoals grond- en grondstromen als laag risico ingeschat. Uit onderzoek blijkt dat bij overdracht van afvalstoffen (schakels in de keten) meer risico is op milieucriminaliteit/ ondermijning dan ingeschat. Zie ook het rapport van RIVM. De OD NZKG heeft in 2020 pilotprojecten gestart die in 2021 voortduurden. We hebben toezicht gehouden bij onder andere: transport van een afvalstof naar een andere inrichting, de overgang van afvalstromen naar een ander bevoegd gezag (bijv. ander OD-gebied) of afdeling. We hopen aan te kunnen tonen hoe verscherpt toezicht bijdraagt aan de ambities van opdrachtgevers in het kader van terugdringen van ondermijning, een veilige en schone omgeving en circulaire economie. 3.2 VTH-uitvoering in outputpakket

VTH-taken met betrekking tot de bodem worden verricht vanuit de wettelijke kaders van de Wet bodembescherming (Wbb) en het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). Daarnaast zijn er VTH-bodemtaken op grond van de Wet milieubeheer als er sprake is van bodemverontreiniging in relatie tot de activiteiten door de inrichting Pagina 29 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

(bijvoorbeeld ongewone voorvallen met gevolgen voor de bodem) of vanuit het Bouwbesluit als gevolg van onzorgvuldige (asbest)sloop. De werkzaamheden rond vergunningverlening en meldingen bij Bodem zijn vrijwel volledig ‘vraaggestuurd’. De invulling van het uitvoeringsprogramma kan derhalve slechts als een indicatie gezien worden op basis van beschikbare kengetallen, ervaringen, prioritering en beleidsvereisten. In onderstaande tabel zijn de uitgevoerde activiteiten opgenomen in 2021. Tabel 15: aantallen bodem

VTHUP-product

Bodem categorie

Bodemsanering zware impact Bodemtoepassing zware impact Bodemsanering grote impact Bodemsanering wijziging

Aantal ontvangen

Aantal afgekeurd

Aantal locaties bezocht

% bezocht afgeronde werken

A1b

0

0

51

34%

4

A2

31

0

18

77%

15

B1

1

0

1

67%

0

B1a

115

0

74

57%

5

Bodemsanering gemiddelde impact

C1

384

0

0

-

0

Bodemtoepassing gemiddelde impact

C2

35

2

21

57%

1

Bodemsanering beperkte impact

D1

3

0

0

0%

0

Bodemtoepassing beperkte impact

D2

721

62

255

43%

34

Bodemsanering lichte impact

E1

189

7

95

42%

5

Bodemtoepassing lichte impact

E2

3368

13

5

0%

3

Bbk toepassing schone grond, niet-meldingsplichtig

E2a

242

13

56

22%

2

Aantal waarschuwingen

De trend is dat er veel aandacht is voor de bodem, in bredere zin. Ruimte is schaars, en bodem wordt meer en meer gezien als integraal onderdeel van de grotere maatschappelijke RO/woningbouwopgaven. De integrale, multidisciplinaire aanpak wordt – in de geest van de OW – steeds belangrijker in gesprekken met onze opdrachtgevers. Daarnaast wordt de kennis over de bodem in de vorm van een kennisinfrastructuur landelijk door ODNL als project ontwikkeld en opgepakt. De regio Noordzeekanaalgebied– in samenspel met de provincie en gemeentes – heeft aangeboden daarbinnen een pilotregio te vormen met als doel te komen tot een regionaal kennisschakelpunt op het gebied van bodem. In de loop van 2022 worden daarover nadere afspraken gemaakt. 3.3 Bodemadvies en bodemregie

Binnen Bodemadvies is een grote inzet gepleegd op de voorbereiding van taken onder de Omgevingswet, zoals het opstellen van het bodembeleidskader onder Omgevingswet voor opdrachtgever Amsterdam, maar ook voor de overige gemeenten in regioverband. Daarbij zijn we ook gestart met in regioverband te bespreken hoe de grondwatertaken onder de Omgevingswet verdeeld kunnen worden onder de decentrale overheden. In 2021 is een visie opgesteld voor het Bodem Informatie Systeem (BIS) en een projectvoorstel geschreven, met als doel om de overgang naar de Omgevingswet (OW) in het BIS te actualiseren en aan te passen aan de nieuwe wet. Dit is in de gehele regio, voor alle gemeentes en provincie, relevant, evenals voor de bureaus die actuele en op toegankelijke wijze informatie over de bodem uit het systeem willen ontvangen. Het project wordt in 2022 gestart.

Bodemkwaliteitskaart en bodembeleidskader onder Ow Voor Amsterdam is in het vierde kwartaal van 2020 gestart met voorbereidingen voor een herziening van de bodemkwaliteitskaart i.v.m. het toetreden van Weesp bij Amsterdam. Weesp had geen eigen Pagina 30 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

bodemkwaliteitskaart, dus de werkzaamheden betroffen ook het doen van historisch onderzoek, het verzamelen van bodemdata en het tekenen van kaarten (o.a. een bodemfunctiekaart). Deze werkzaamheden zijn in 2021 voortgezet. Het opleveren van de nieuwe bodemkwaliteitskaart en de bestuurlijke vaststelling staat gepland voor het eerste kwartaal van 2022. De verkenning of gebied specifiek beleid mogelijk is voor de aanleg van Buiteneiland is in 2021 nog niet tot een afronding gekomen. Er is meer onderzoek nodig naar de beïnvloeding van toe te passen grond op het oppervlaktewater. Deze onderzoeken zijn door Amsterdam ingezet en/of uitbesteed en lopen door in 2022. De insteek is nog steeds om Buiteneiland circulair aan te leggen met hergebruikgrond en geen primaire grondstoffen aan te wenden, wat past in de duurzaamheidsambitie van Amsterdam. In 2022 zal het beleid verder worden uitgewerkt. Verder is in 2021 een traject ingezet om samen met Amsterdam te inventariseren wat de wensen zijn voor lokale maatwerkregels en/of beleidsregels onder de Omgevingswet. Dit is verwoord in het Beleidskader bodem onder de Omgevingswet. In 2021 is dit beleidskader voor een groot deel in concept gereed gekomen, in 2022 zal dit worden afgerond. Ook is een lijst opgesteld met noodzakelijke aanpassingen voor het omgevingsplan.

Deze lijst is met Amsterdam besproken om te komen tot een lijst onderwerpen voor de basisregeling.

Pilot Bodem Artis Artis heeft met werkzaamheden in de bodem te maken voor o.a. het verzorgen van bomen, struiken en planten, en het onderhouden van (ondergrondse) infrastructuur. Omdat de bodem van Artis, als deel van de stedelijke ophoog laag met veel stoffen verontreinigd is, moet onder de huidige wetgeving (Wet Bodembescherming) voor elk van deze werkzaamheden een melding worden gedaan bij de OD NZKG, die deze melding toetst. Vooruitlopend op de Omgevingswet, waarbij voor grondverzet onder de 25 m3 geen melding meer hoeft te worden gedaan, maar een informatieplicht zal gelden, heeft de OD NZKG, onder afgesproken voorwaarden, met de wens van Artis om voor dit kleinschalig grondverzet geen meldingen meer hoeven te doen, ingestemd. Dit als pilot voor de invoering, waarbij de juridische vorm een gedoogbesluit is. De pilot is gestart in januari 2020 en loopt door totdat de Omgevingswet van kracht wordt. De beoogde nieuwe datum van inwerkingtreding is 1 januari 2023. De coronacrisis heeft voor uitstel en vertraging van veel projecten binnen Artis gezorgd. In 2021 zijn 17 keer werkzaamheden uitgevoerd onder de pilot. Dit aantal is vergelijkbaar met het aantal in 2020.

3.4 Knellend beleid OD NZKG maakt deel uit van het programma ‘Bodembeheer van de Toekomst’. Inzet heeft inmiddels tot de nodige correcties in de regelgeving OW geleid. Op dit moment stellen wij de toepassing van staalslakken aan de orde in het kader van “knellend beleid”: Er is een verzoek gedaan aan de provincie en de gemeenten in de NZKG-regio om een meldplicht voor staalslakken in de omgevingsverordening of in het omgevingsplan op te nemen. Ook is de wenselijkheid van een meldplicht voor staalslakken binnen het programma ‘Bodembeheer van de Toekomst’ en regio-overleggen over bodem onder Omgevingswet aan de orde. Gemeenten worden geholpen met het formuleren van de regels in het omgevingsplan over dit onderwerp. Vanwege de hoge PH-waarde van staalslakken zijn er risico’s op brandwonden en voor het ecosysteem. Dit kwam o.a. aan de orde in de uitzendingen van ‘De Vuilnisman’ op tv. Bij juridische procedures ervaren wij dat staalslak kan worden gezien als bouwstof, terwijl het cruciaal is dat strikte criteria bij toepassing worden nageleefd. Pagina 31 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Op dit moment is vaak onduidelijk of voor het toepassen van staalslakken het Activiteitenbesluit van toepassing is of een vergunning is vereist.

3.5 Inzet uren en middelen Tabel 16: totaal bodem

De realisatie in 2021 is lager dan begroot. Normaliter is sprake van twee piekmomenten in het aanbod van werk gedurende een jaar. De laatst verwachte piek is er in de laatste vier maanden niet geweest. Tabel 17: bodem regie

Voor het regiepakket zijn er geen grote afwijkingen geconstateerd.

Pagina 32 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

3 Programma randvoorwaardelijk/programma overstijgend In het randvoorwaardelijk pakket gaat het om werkzaamheden die voor de opdrachtnemer noodzakelijk zijn om de taken op een kwalitatief goed niveau uit te voeren, maar die niet direct gekoppeld kunnen worden aan de individuele producten voor de opdrachtgever. Uitgangspunt hierbij is dat deze randvoorwaardelijke taken bijdragen aan de kwaliteit van de uitvoering voor alle opdrachtgevers. Daarom dragen alle opdrachtgevers naar rato bij. Deze taken zijn onder te verdelen in: Bestuurs- en beleidsondersteuning en accountmanagement Administratie en procesondersteuning Risico- en informatiegestuurd werken, consignatiedienst, WOB. In het Algemeen Bestuur van de OD NZKG is afgesproken deze kosten gezamenlijk te dragen en te verdelen op basis van een verdeelsleutel (vastgelegd in de DVO 2019). Tabel 18: randvoorwaardelijk

Naast de randvoorwaardelijke taken zijn een aantal taken die niet direct gekoppeld kunnen worden aan de individuele producten en die specifiek voor de opdrachtgever worden ingezet. Deze taken zijn opgenomen bij programma overstijgend. Tabel 19: programma overstijgend

Pagina 33 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Consignatiedienst Op het moment van opstellen van de Samenwerkingsagenda 2022-2024 vindt reflectie plaats van de uitkomsten van het rapport van de algemene rekenkamer “Handhaven in het duister”. Op basis van de uitkomsten prioriteren wij projecten op het gebied van milieucriminaliteit. Vanuit de Consignatiedienst worden, buiten het reguliere werk, vele taken op het gebied van Veiligheid opgepakt, dit betreft: 1. Werkgroep en Beheercommissie Bevolkingszorg. 2. Informeren veiligheidsregio’s over vitale processen tijdens de coronacrisis. 3. De OD NZKG is accounthouder voor het Directeurenoverleg Veiligheid Noordzeekanaalgebied (DOVN) met als speerpunten, circulaire economie, ondermijning, omgevingswet, cybercrime en terrorisme. Incidenten en Ongewone voorvallen 24/7 In 2021 zijn er door de consignatiedienst diverse grotere incidenten afgehandeld. In samenwerking met de veiligheidsregio’s zijn er diverse grote (afval)branden bestreden conform de afgesproken structuur. Varend ontgassen De consignatiedienst van de OD NZKG controleert in samenwerking met de Inspectie Leefomgeving en Transport en de politie het verbod op varend ontgassen van binnenvaartschepen. Bij het toezicht op varend ontgassen heeft de OD NZKG een waarnemingsfunctie door de inzet van de eNoses. Wanneer deze uitslaan combineren wij onze informatie met meteo- en nautische informatie.

Als analyse van de informatie leidt tot een vermoeden van varend ontgassen, informeren wij de politie en het havenbedrijf.

Gebiedsaanpak en ondermijning Afgelopen jaar hebben wij de samenwerking met externe partners behoorlijk versterkt, in het bijzonder met de Ondermijningsbrigade uit Amsterdam. Dit resulteerde in controles bij jachthavens en garagebedrijven, waarbij vele (milieu)overtredingen zijn geconstateerd. Inzet informatie analisten Het gebruik van data is in 2021 steeds beter ingebed geraakt in de uitvoering van onze taken. Datagestuurd werken is in 2021 gefaciliteerd met dashboards en andere instrumenten. Doorlopend vind optimalisatie plaats van het registreren en ontsluiten van data. In 2021 is vooruitgang geboekt bij het registreren van de ongewone voorvallen en het ontsluiten van eNose-data. Analyse van beschikbare data ondersteunt de uitvoering van VTHtaken. Bij regulering is in 2021 ingezet op de analyse van de doorlooptijd van bepaalde vergunningsaanvragen. Bedrijfs- en branchespecifieke inzichten leiden tot inzichten ten behoeve van risicogestuurd werken zoals opgenomen in paragraaf 1.3. Met de implementatie van de VTH-Strategie in een Ontwikkelagenda zijn specifieke thema’s zoals geur, afval (ten behoeve van het programma circulaire economie, ketentoezicht en asbesttaken) en energie onder de loep genomen. Bij uitvoering van adviestaken passen we data-analyse toe, zoals bij het onderzoek naar de hoeveelheid beschikbare restwarmte in de Noord-Hollandse industrie.

Datagericht werken moet de komende jaren een steeds grotere rol gaan spelen in het werk van de Omgevingsdienst. Daarom hebben de analisten een robuustere plek in onze organisatie gekregen met de opdracht het effect van milieubesparende maatregelen te monitoren en het beter benutten van nieuwe technieken, zoals object-recognition en machine learning.

Pagina 34 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Overlastmeldingen klanttevredenheidsonderzoek Wij voeren klanttevredenheidsonderzoek uit naar het proces afhandelen overlastmeldingen. Hiervoor gebruiken wij de tool Happynizr van Huis voor Klantmanagement. Wekelijks wordt een uitvraag gedaan aan iedereen die een melding van overlast heeft gemaakt en waarvan wij de contactgegevens hebben. Het tevredenheidspercentage ligt momenteel rond 65% en het gemiddelde percentage van tevredenheid over de afgelopen 12 maanden ligt op 62%.

Bezwaar en beroep: De steeds intensievere menging van functies, de steeds mondigere en beter opgeleide inwoners, de toenemende aandacht van de pers en de toenemende juridisering bij procedures dragen bij aan een langjarige toename van het aantal bezwaar- en beroepzaken dat de OD NZKG behandelt. De bezwaar- en beroepzaken zijn overwegend complex en arbeidsintensief van aard.

Wob/Woo en actieve openbaarmaking Het aantal Wob-verzoeken, de complexiteit en daarmee de inspanningen daarvoor zijn het afgelopen jaar explosief gestegen. Deze uren schrijven we niet op opdrachtgeversniveau; ze worden verrekend via randvoorwaardelijk pakket. De Directieraad (DR) van de OD NZKG heeft medio 2020 besloten – in het kader van optimale transparantie van de overheid - het dossier van Tata Steel actief te openbaren. Aanleiding was een Wob-verzoek waarin is verzocht om het openbaar maken van duizenden documenten. Het project “Actieve openbaarmaking Tata Steel-dossier” gaat enige jaren in beslag nemen. Begin 2021 is door de DR besloten een e-tool aan te schaffen om actief geopenbaarde documenten eenvoudig(er) te ontsluiten via E-Data. Op termijn zal deze E-data ook worden gevuld met documenten van andere bedrijven. Tegelijkertijd zijn wij gestart met het verder automatiseren van het Wob-proces. De stukken kunnen nu gemakkelijker uit het systeem worden gehaald en eenvoudiger in Mozard worden doorgezet naar de anonimiseertool. Dit leidt tot een lastenverlichting in de VTH-keten en bij de juristen. Desalniettemin blijft het Wob-proces een arbeidsintensief proces, omdat er ook zogenoemd ‘handwerk’ bij komt kijken, zoals het beoordelen van stukken op de geheimhoudingsgronden in de Wob (straks Woo) en de grote hoeveelheid stukken die op verzoek openbaar worden gemaakt.

Vanaf 1 januari 2021 wordt bijgehouden hoeveel uren per opdrachtgever op dit product worden geschreven. Er is dekking op dit product voor ca. 1,3 fte. Er wordt momenteel ca. 3,5-4 fte ingezet op de Wob. Ook dit is nog niet voldoende. Vanaf 1 januari tot en met 21 december 2021 zijn voor alle opdrachtgevers gezamenlijk 64 Wob-verzoeken binnengekomen bij de OD NZKG. Ter vergelijking: in 2020 waren dat er 57 en in 2019 ontvingen we 67 Wobverzoeken. De Wob-verzoeken worden steeds omvangrijker. De verwachting is dat de stijging van het aantal Wob-verzoeken doorzet dit jaar en dat de overschrijding op het budget (dekking voor 1,3 fte) verder zal toenemen.

Uitvoering van taken in het kader van de wet Bibob Door de OD NZKG wordt de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) toegepast op aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de activiteiten Bouw en Milieu. De Bibob helpt voorkomen dat de overheid door het verlenen van vergunningen criminele organisaties faciliteert. Ook wordt Pagina 35 van 36

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

ingegrepen wanneer blijkt dat een vergunning structureel wordt ge-/misbruikt voor het plegen van strafbare feiten. In Amsterdam zijn er 74 Bibob-vooronderzoeken geweest (peildatum 6 december 2021). Na het verrichten van vooronderzoek bleek dat 19 aanvragen "geen gevaar" opleverden. Er zijn geen aanvragen die een "mindere mate van gevaar" en er zijn ook geen aanvragen die een "ernstig gevaar" opleveren. Voor het overige bleek dat 46 aanvragen niet Bibobplichtig waren. Eén aanvraag is ingetrokken door de aanvrager.

Nieuwe wet- en regelgeving (randvoorwaardelijk) De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen wijzigen de inhoud en organisatie van ons werk ingrijpend. OD NZKG voert een omvangrijk implementatieprogramma uit, dat al enige jaren een groot beslag legt op onze interne capaciteit, bijvoorbeeld rond het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), en ons opleidingsbudget. De voorbereidingen zoals het opleiden van collega’s en het aanpassen van werkprocessen lopen op schema.

Omgevingswet (programma-overstijgend) Een goede implementatie van de Omgevingswet kan alleen samen met de opdrachtgevers. Wij gaan uit van een beleidsneutrale overgang met inhoudelijk zoveel mogelijk dezelfde taken. In 2021 zijn alle opdrachtgevers meegenomen in de impact van de wijzigingen van de Omgevingswet op de taken, de mandaten en de milieuleges. Er is gestart met het oefenen en testen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Met Amsterdam is geoefend met het instellen van behandeldiensten. Behandeldiensten zorgen dat een vergunningaanvraag of melding op de juiste plek terecht komt. Met de provincie Noord-Holland en Haarlemmermeer is geoefend met de samenwerkingsruimte. De samenwerkingsruimte in het DSO biedt de mogelijkheid om adviezen te vragen en te ontvangen. Voor alle gemeenten is gestart met concept-regels voor bodem in de omgevingsplannen. In Amsterdam is meegewerkt aan de totstandkoming van de omgevingsvisie. Voor het Omgevingsplan hebben wij samen met de collega’s in Amsterdam de milieuregels voor het Omgevingsplan op basis van de bruidsschat vastgesteld. Er ligt nu een set met alle bruidsschatregels er in, voorzien van (artikelsgewijze) toelichting en achtergronddocumenten over aanpassingen t.o.v. de bruidsschat, voorbereiden afstemmingssessies over de milieuregels, meedenken over de regeling voor het toelaten van bedrijven (o.a.

door organiseren van een workshop bij de OD NZKG). Daarnaast is de OD NZKG nauw betrokken op het gebied van omgevingsveiligheid en geluid in het omgevingsplan. Ook wordt samen vorm gegeven aan regels over de ondergrond, bodem en bouw en erfgoed. Wij hebben een brief gestuurd met de urgentie om regels op te nemen over staalslakken.

Pagina 36 van 36