1. Jaarrapportage Amsterdam 2021 OD NZKG
Tekst van het document
Jaarrapportage 2021 Amsterdam
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Inhoud Bestuurlijke samenvatting ....................................................................................................... 3 1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
Programma Milieu .............................................................................................................. 6 Wat is onze bijdrage .........................................................................................................................6 Vergunningverlening & regulering .....................................................................................................7 Toezicht en Handhaving ...................................................................................................................8 Milieu-advies en Milieuregie ............................................................................................................ 14 Inzet uren en middelen .................................................................................................................. 18
2. 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Programma Bouw............................................................................................................. 20 Wat is onze bijdrage aan de doelen? ................................................................................................ 21 Vergunningverlening & regulering .................................................................................................... 22 Toezicht & Handhaving ................................................................................................................... 22 Bouwadvies en bouwregie ............................................................................................................... 24 Inzet uren en middelen ................................................................................................................... 27
2 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
Programma Bodem........................................................................................................... 29 Wat is onze bijdrage aan de doelen? ................................................................................................ 29 VTH-uitvoering in outputpakket........................................................................................................ 29 Bodemadvies en bodemregie ........................................................................................................... 30 Knellend beleid ............................................................................................................................... 31 Inzet uren en middelen ................................................................................................................... 32
3
Programma randvoorwaardelijk/programma overstijgend ............................................... 33
Pagina 2 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Bestuurlijke samenvatting Als Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voeren wij namens de gemeente Amsterdam wettelijke taken uit op het gebied van milieu, bouw en bodem. Naast deze taken adviseren we de gemeente Amsterdam op deze thema’s. Deze rapportage over gaat over het jaar 2021 en geeft inzicht in de wijze waarop de OD NZKG uitvoering heeft gegeven of een bijdrage heeft geleverd aan onderstaande punten die opgenomen zijn in de Uitvoeringsovereenkomst 2021: de minimaal uit te voeren wettelijke taken uw doelen en visies ontwikkelingen in landelijke opgaven De Uitvoeringsovereenkomst sluit aan op de doelen van het coalitieakkoord, de contouren van de omgevingsvisie en de programmabegroting van gemeente Amsterdam.
Corona De impact van de coronapandemie bepaalde in 2021 in grote mate de wijze waarop het werk is georganiseerd en vraagt op alle terreinen nog steeds een enorme inzet en veerkracht van onze medewerkers. De aanscherpingen van de Rijksoverheid rond de pandemie hebben ook invloed op de manier van werken van onze toezichthouders in de werkvelden milieu, bodem en bouw. Mede op verzoek van onze voorzitter zijn de instructies verder aangescherpt tot 1 maart 2021 en vanaf november 2021. Dat betekent dat controles zo veel mogelijk digitaal of administratief uitgevoerd worden. Per werkveld is een aangepaste werkwijze opgesteld met instructies wanneer we op locatie controleren en wanneer we een video- of administratieve controle uitvoeren. De risico’s voor de veiligheid en gezondheid van mens en milieu zijn ook hier altijd leidend. Vanwege de preventieve werking zijn we zoveel mogelijk zichtbaar aanwezig in het gebied.
Systematiek De OD NZKG voert VTH-taken uit voor opdrachtgevers en ondersteunt bij het opstellen van beleid, ontwikkelen en uitdragen van kennis. Wij gaan slim en effectief om met de gegevens en informatie die wij verkrijgen bij het uitvoeren van onze taken. Dit programma, dat op grond van onder meer de Wet algemene bepalingen omgevingswet (Wabo), het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de ministeriële Regeling omgevingsrecht (Mor) dient te worden vastgesteld, is in die zin te beschouwen als de leidraad bij de uitvoering van de door de OD NZKG te verrichten activiteiten.
Grondslag voor het Uitvoeringsprogramma en de rapportage en een vooruitblik naar de strategische agenda 2022 Beleidsdocumenten, analyses van trends en ontwikkelingen, de visie van de OD NZKG en de regionale VTHstrategie OD NZKG 2019-2022 dienen als basis voor onze inzet. Het Uitvoeringsprogramma is opgesteld om de VTH-taken uit te voeren. De kwaliteit van onze dienstverlening is afgestemd in het Uniform Uitvoeringsniveau en de afgeleide productbladen. Detailinvulling actualiseren we jaarlijks en is beschreven in de Uitvoeringsovereenkomst 2021. In de rapportage die voor u ligt treft u de samenvatting van onze inzet en de analyse van risico’s en inzichten die wij hebben opgedaan in 2021. Verdere doorontwikkeling van het monitoren van onze invloed op uw beleidsdoelstellingen geven we samen met opdrachtgevers vorm vanuit de ontwikkelagenda. Om focus te houden hebben we in 2021 een strategische agenda 2022-2024 geformuleerd. In de kaderbrief voor de jaren 2023-2026 benoemen we de belangrijkste opgaven voor de komende jaren. De strategische agenda werken we in 2022 verder uit, met daaraan gekoppeld de resultaatgebieden voor de komende jaren. De strategische agenda bestaat uit drie samenhangende en elkaar versterkende onderdelen:
Pagina 3 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
1. Inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid en transformatiegebieden. 2. Versterking van ons instrumentarium op het vakgebied vergunning verlenen, toezicht houden, handhaven en adviseren. 3. Organisatieontwikkeling: wat is er nodig binnen de ODNZKG om punt 1 en 2 te realiseren.
VTH Strategie 2019-2022 Bij het vaststellen van de VTH Strategie is bestuurlijk afgesproken om een aantal thema’s regionaal uit te werken. In 2021 hebben we voor de doorontwikkeling van de volgende onderwerpen uit het voorgestelde VTHbeleid het regionaal overleg opgestart: Verbetering van de probleem- en risicoanalyse; Actualisatie van de preventie-, regulerings- en nalevingsstrategie om beter aan te sluiten op de doelen van het bestuurlijk referentiekader; Innovatie van de expertise van de OD NZKG, gericht op de bestuurlijke prioriteiten van gemeenten en provincies; Ontwikkeling van nieuwe producten en werkwijzen vanwege de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, informatietechnologie, data-analyse en informatieanalyse.
Regiotafels Op acht thema’s organiseerden wij de zogenaamde “Regiotafels”. Aan deze Regiotafels heeft de dialoog plaats gevonden tussen onze opdrachtgevers en de OD NZKG over ontwikkelingen, zowel beleidsmatig als vanuit de uitvoering. We inventariseren de lokale verschillen per thema, de regionale tekorten en de ontwikkelingen. De opbrengst hiervan werken we per thema uit in een hiervoor ontworpen factsheet en handzame samenvatting hiervan. Het ontbreken van beleid bij een gemeente of provincie op een of meer van de thema’s wordt in 2022 verder in kaart gebracht.
Samenwerkingsagenda vier Omgevingsdiensten Na een succesvolle afronding van de Samenwerkingsagenda 2019-2021 heeft het overleg tussen de vier directeuren van de OD’s in Noord-Holland besloten om 2022-2024 opnieuw tot een samenwerkingsagenda te komen. In deze rapportage wordt bij diverse onderwerpen aan deze samenwerkingsagenda gerefereerd.
Energielabel C kantoorgebouwen Op 1 januari 2023 moet elk kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van meer dan 100 m2 minimaal energielabel C hebben. Voldoet het gebouw hier niet aan, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor functioneren. In 2021 lag de nadruk op communicatie over deze wettelijke plicht. In het werkgebied van de ODNZKG voldoet op 1 januari 2022 67% van de kantoren nog niet aan energielabel C. Het risico bestaat dat een groot aantal kantoren op 1 januari 2023 niet zal voldoen en daarmee niet meer in gebruik mag zijn.
Duurzaamheid en energiebesparing Alle meldingen in het kader van de meldplicht energiebesparing zijn in 2021 afgerond en we zien goede resultaten bij bedrijven ten aanzien van energiebesparing. Bij een zorgaanbieder met meerdere panden is een projectteam opgezet om duurzaamheid op te pakken en de energiebesparende maatregelen toe te passen naar aanleiding van de controles van de OD NZKG. De OD NZKG wordt actief geïnformeerd over de voortgang. Bij een museum in het centrum bleek na controle dat alle wettelijke duurzaamheidsmaatregelen zijn doorgevoerd en daarnaast veel extra aandacht wordt gegeven aan duurzaamheid. De toekomstige nieuwbouw van een ziekenhuis wordt uitgevoerd met duurzaamheidsmaatregelen die 25% boven de wettelijke BENG norm Pagina 4 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
uitkomt. De OD NZKG ziet een positief effect van de wettelijke instrumenten die we nu in handen hebben om energiebesparing en duurzaamheid onder de aandacht te brengen en is tevreden over de initiatieven die bedrijven zelf ontplooien.
Financiële verantwoording op hoofdlijn Voor 2021 is in totaliteit € 703.336 minder gerealiseerd ten opzichte van de initiële begroting. Deels als gevolg van de coronamaatregelen waardoor brandveiligheidscontroles niet op locatie konden worden uitgevoerd en deels als gevolg van een verminderde vraag voor bouw en bodem. De OD NZKG ziet geen structurele oorzaak die de verminderde vraag veroorzaakt en gaat dan ook van een incidenteel effect. Omdat onze financiering voor de betreffende producten gebaseerd is op aantallen is de realisatie over 2021 aanzienlijk lager. Wij verwachten vooralsnog voor 2022 geen verminderde vraag. Samen met Amsterdam onderzoeken en monitoren wij welke factoren van invloed zijn op de verminderde vraag. Tabel 1: totaaloverzicht
Financiën 2021 Output Bouw Bodem Milieu
Afwijking Realisatie Begroot (€) Realisatie (€) Begroot (€) EJV 6mnd (€) 2.069.362 2.143.641 3.555.091
1.605.808 1.851.880 3.547.393
-463.554 -291.761 -7.698
2.069.362 2.034.970 3.548.986
Totaal output
7.768.094
7.005.081
-763.013
7.653.318
Regie Bouw Bodem Milieu
7.018.099 1.437.568 1.987.581
6.751.260 1.505.975 2.223.840
-266.838 68.407 236.259
7.018.148 1.517.488 1.994.605
Totaal regie
10.443.247
10.481.076
37.828
10.530.241
Randvoorwaardelijk pakket
2.585.219
2.607.068
21.849
2.585.275
25.000 374.445
25.000 374.445
0 0
25.000 374.445
21.196.005
20.492.670
-703.336
21.168.279
Bouw materieel taakgebonden budgetten Milieu materieel taakgebonden budgetten Totaal
Pagina 5 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
1.
Programma Milieu
In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Milieu bijdraagt aan de beleidsopgaven en wat de OD NZKG daarvoor aan activiteiten levert. Allereerst worden de beleidsdoelen vertaald naar het programma Milieu. Vervolgens worden de uitvoeringskaders geschetst. Daarna komt de analyse van risico-gestuurd werken aan bod. Samen met de informatie over de VTH-uitvoering, milieu-advies en regulering vormt dit de basis voor de inzet binnen het programma Milieu in 2021. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor milieu zorgt de OD NZKG dat bedrijfsprocessen kunnen worden gevoerd met een aanvaardbaar risico voor het milieu. Hiermee borgen wij dat, ondanks de aanwezigheid van de bedrijfsmatige activiteiten, onze leefomgeving schoon en leefbaar blijft, veilig is en we de landelijke ambities tegen klimaatverandering volgen. Activiteiten vinden energiezuinig plaats en we dwingen besparingen af. Toezicht op de bedrijven vindt periodiek plaats. Bij de controles wordt gebruik gemaakt van een systematische aanpak, op basis van de verleende vergunningen of digitale checklisten van AmvB’s. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar.
1.1
Wat is onze bijdrage
De OD NZKG levert in 2021 vanuit het programma Milieu een bijdrage aan de onderstaande beleidsdoelen met de uitvoering van de volgende taken:
Energietransitie Bij de wettelijke taken is energie één van de thema’s waarop we de bedrijven binnen de wettelijk kaders toetsen. Met de nieuwe informatieplicht heeft de OD NZKG er een extra instrument bijgekregen om met deze informatie gericht aan de slag te gaan. De OD NZKG adviseert bij het maken van ruimtelijke plannen over het vormgeven van de energietransitie. Het onderzoek naar de toepassing van warmte- en koudeopslag is daarvan een goed voorbeeld.
Circulaire economie, afvalpreventie en afval ketenbeheer. Bij regulering streven we naar het opstellen van een toetsingskader CE voor vergunningverleners. De verwachting is dat bij vergunningsplichtige bedrijven de meeste milieuwinst te behalen is. In 2020 is onderzocht hoe circulariteit in de vergunningsvoorschriften kan worden opgenomen. Nu passen we de voorschriften toe om ervaring op te doen. We beginnen met het opnemen van voorschriften over bijvoorbeeld het opstellen van een afvalpreventieplan en tekst over rechtsoordelen bij nieuwe aanvragen, te actualiseren vergunningen of revisievergunningen. We hebben een aantal rechtsoordelen uitgegeven aan bedrijven met uitspraken over einde afvalstatus of bijproductstatus. Een ander thema waarop we wettelijk toetsen is afvalpreventie en het afvalketenbeheer. Circulaire economie, het hergebruiken van producten, materialen en reststromen, is benoemd tot één van de drie speerpunten de komende vijf jaar. Doelstelling is het verminderen van het gebruik van grondstoffen (preventie) en het zo milieuveilig mogelijk scheiden, hergebruiken en verwerken van rest- en afvalstromen. De OD NKZG zet in op samenwerking en kennisontwikkeling binnen de regio (onder andere met Metropoolregio Amsterdam en in de Samenwerkingsagenda met vier OD’s), op landelijk en Europees niveau. Een level playing field voor bedrijven is erg belangrijk.
In 2021 is het programma Circulaire Economie vastgesteld en het team ingericht dat fungeert als kwartiermaker voor een milieudienst in een circulaire economie. Dit is een grote transitie die – gelijk aan de ambitie van het Rijk- tot 2050 duurt. In het programma dat van 2022 tot 2026 loopt, worden de eerste fundamentele stappen gezet naar een circulaire Omgevingsdienst. Die stappen zijn klein en gericht, zodat de Pagina 6 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
impact groot is en er een katalyserende werking voor de rest van de organisatie van uit kan gaan. Het programma bouwt verder aan de basis van een circulaire economie door de eigen organisatie stap voor stap te transformeren. Hierbij staan twee doelen centraal die gezamenlijk de transformatie gestalte geven: Het worden van een kennisschakelpunt op het gebied van circulaire economie Het ontwikkelen en eigen maken van een verbeterd VTH-instrumentarium dat een circulaire economie ondersteunt. Het afvoeren van afval is een activiteit die gevoelig is voor criminele activiteiten. Daarom besteden wij ook aandacht aan het thema veiligheid binnen de circulaire economie. Denk hierbij aan focus op het ontdoen van zeer zorgwekkende stoffen, e-waste en bijvoorbeeld asbest. Bij het ontdoen van deze stoffen raakt circulaire economie het thema ondermijning. Voor e-waste werken wij samen met onder andere ILT, de politie, het OM en andere omgevingsdiensten omdat er een nauwe relatie is met het thema ondermijning.
Transformatieopgave Het Noordzeekanaalgebied is onderdeel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA): dichtbevolkt en bedrijvig, daarnaast vol met groen en water. Een omgeving vol tegenstellingen en soms ook tegengestelde belangen van burgers, ondernemers en overheden. We willen hier wonen, werken, spelen, recreëren, groeien, bouwen en investeren. De OD NZKG zet in op het benutten én het beschermen van de leefomgeving in één van de meest verstedelijkte en geconcentreerde gebieden van Nederland. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken borgen wij dat bedrijven binnen de bestaande contouren van milieu opereren. In deze verdichte stedelijke omgeving, waar wonen en werken dicht op elkaar plaatsvinden, is het behandelen van overlastmeldingen een belangrijk onderdeel van ons werk. Hierbij borgen we de naleving van regels door bedrijven en beperken we de overlast voor bewoners zoveel mogelijk.
Gezond leefklimaat Met de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor de 7.745 bedrijven namens de gemeente Amsterdam toetsen we de milieubelasting van de bedrijven op de leefomgeving op negen thema’s. Dit draagt bij aan een leefklimaat waarin evenwicht kan worden gevonden tussen de ontwikkeling van de bedrijvigheid en een gezonde leefomgeving. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken draagt de OD NZKG bij aan ons beleidsdoel “een gezond en veilig leefklimaat”. De OD NZKG deelt deze taken op in enerzijds vergunningverlening & regulering en anderzijds toezicht & handhaving. Ook adviseren wij opdrachtgevers bij bijvoorbeeld het vormen van beleid of ontwikkelingen in de ruimtelijke ordening.
1.2 Vergunningverlening & regulering Een omgevingsvergunning biedt rechtszekerheid aan ondernemers en beschermt omwonenden tegen onaanvaardbare milieuhinder. Vergunningprocedures geven omwonenden tevens de gelegenheid inspraak uit te oefenen op en kennis te nemen van de inhoud van een vergunning. Vanuit dit programma behandelen wij aanvragen omgevingsvergunningen voor het onderdeel milieu en actualiseren wij vergunningen indien daar aanleiding of noodzaak toe is. Tevens behandelen wij meldingen van bedrijven die milieurelevante activiteiten uitoefenen die geen vergunning vereisen. De reguleringswerkzaamheden bestaan voornamelijk uit: het behandelen van vergunningaanvragen, toetsen van meldingen en opgelegde bedrijfsrapportage, het uitvoeren van maatwerkprocedures en het voeren van vooroverleg
Pagina 7 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
het systematisch toetsen en zo nodig actualiseren van vergunningen op basis van de leeftijd van vergunningen het, binnen gestelde termijn, uitvoeren van actualisaties op door te voeren ‘nieuw beleid’, i.c. nieuwe standaarden en inzichten e/o specifieke beleidsobjectieven van de gemeente Amsterdam. Vergunningen zijn een instrument voor normering van milieubelastende activiteiten, waardoor de kans op overlast en veiligheidsrisico’s wordt beperkt. De gecombineerde jaarlijkse werklast wordt bepaald door: vergunningaanvragen van bedrijven (de zogenaamde autonome vraag); actualisatie van vergunningen als gevolg van de doorwerking van technologische ontwikkelingen, gewijzigde wetenschappelijke inzichten, ‘level playing field’, de politiek-maatschappelijke agenda, nieuwe wet- en regelgeving en (wereldwijde) ongevallen en incidenten e.a. Ingediende vergunningaanvragen krijgen voorrang op actualisaties en ambtshalve wijzigingen, uitgezonderd specifiek geprioriteerde actualisaties, bijvoorbeeld vanwege (potentiële) fysieke risico’s of op afspraak met de gemeente Amsterdam. Niet actueel betekent overigens dat een vergunning niet meer in zijn geheel voldoet aan de laatste standaarden en inzichten. Dit hoeft niet te betekenen dat de hele vergunning kwalitatief slecht is qua normstelling of tot omgevingsgevaar leidt.
De actualisaties worden zoveel mogelijk als ambtshalve wijziging uitgevoerd. Bij aanvragen hebben procedures met wettelijke termijnen voorrang op procedures met servicetermijnen. Tabel 2: aantallen vergunningen en regulering
251
Aantal gerealiseerd 248
Aantal openstaand 47
65
71
18
21
46
37
27
16
28
Actualisatietoetsen
3
3
MER beoordelingstoets
7
2
Product
Begroting
Meldingen/kennisgevingen Wm Maatwerkbesluiten Omgevingsvergunningen milieu Actualisaties
Toelichting bij de tabel:
Meldingen 8.40 Wm: In de rapportageperiode ontvangen en afgehandelde meldingen in het kader van artikel 8.40 Wm.
Omgevingsvergunningen milieu: In de rapportageperiode verleende omgevingsvergunningen voor het onderdeel milieu in het kader van Wm/Wabo. Waarvan actualisaties: Aantal verleende omgevingsvergunningen (als onderdeel van totaal aantal) waarin een actualisatieslag heeft plaats gevonden. Actualisatietoetsen: Aantal omgevingsvergunningen ouder dan 5 of 10 jaar waarbij de vergunning is getoetst op het al dan niet actueel zijn. MER beoordelingstoets: In bepaalde gevallen beoordelen we voorafgaand aan een vergunningenprocedure of een initiatief MER-plichtig is. Een MER is noodzakelijk wanneer het initiatief dermate grote gevolgen voor het milieu kan hebben dat een alternatieven-afweging noodzakelijk is.
1.3 Toezicht en Handhaving Toezicht en handhaving hebben tot doel het vergroten van de milieukwaliteit en veiligheid van de fysieke leefomgeving, door het verbeteren van het naleefgedrag inzake milieu- en brandveiligheidsregels binnen de Pagina 8 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
inrichtingen en bij activiteiten. Toezicht bestaat uit een palet van instrumenten. Het uitvoeren van controles is er daar slechts één van. De inzet van het meest geschikte instrument is afhankelijk van de score langs de Tafel van 11 (het landelijk integraal afwegingskader voor beleid en handhaving). In brancheplannen of een basisbeeld per bedrijf wordt de keuze voor het instrument gericht uitgewerkt. In lijn met de VTHprogrammering is het toezicht op de risicovolle en dominante branches of bedrijven met prioriteit voortgezet. Over risico- en aandachtsdossiers wordt separaat terugkoppeling gegeven. Bij de afkondiging van coronamaatregelen (in het eerste half jaar en vanaf november, zijn alleen de noodzakelijke Wabo-controles uitgevoerd. Bij het uitvoeren van de fysieke controles is telkens het belang voor milieu en veiligheid afgewogen tegen het risico op besmetting met corona. Dit heeft geresulteerd in minder en kortere locatiebezoeken. Hierdoor was het niet mogelijk om alle milieuthema’s even uitgebreid te controleren. Bij de complexe bedrijven zijn vrijwel alle fysieke Wabo-controles uitgevoerd conform de risicoanalyse. Klachten, controles en inspecties die niet om een locatiebezoek vragen, zijn digitaal of administratief afgedaan.
Methoden van toezicht De OD NZKG werkt risicogestuurd. Alle bedrijven zijn ingedeeld in branches op basis van de aard van de activiteiten. De verschillende bedrijfstakken worden beoordeeld op de thema’s: externe veiligheid, brandveiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht en bodembescherming. Alle bedrijven in een bedrijfstak zijn ongeacht grootte, ligging of naleefgedrag ingedeeld in uitvoeringsniveaus. In de risicobenadering en prioriteitstelling behoeven bedrijven met minder klachten en een goed naleefpatroon minder aandacht. Dit versterkt het level playing field en de rechtsgelijkheid. De werkwijze is beschreven in het Uniform uitvoeringsniveau. De OD NZKG past de overeengekomen VTH-strategie toe, deze is gebaseerd op de landelijke handhavingsstrategie. Als uit analyse blijkt dat preventief toezicht het meest succesvolle middel is om recidive te voorkomen, geniet dat de voorkeur. Preventief toezicht heeft als doel kennis over te dragen. De volgende instrumenten zijn ingezet in 2021: Preventief toezicht uitbreiden tot gerichte voorlichtingscampagnes. De uit noodzaak ontwikkelde digitale controles gedurende de coronapandemie worden in 2021 geëvalueerd op effectiviteit en kwaliteit. Op basis van de evaluatie beslissen we welke plek deze controles in ons vaste arsenaal zullen innemen.
Terugdringen van de administratieve lasten en de verkenning van de technische ontwikkelingen. De inhoudelijke aanpassingen van onze correspondentie in het kader van de Omgevingswet benutten wij om de kwaliteit hiervan te verbeteren.
Basisbeeld of brancheplan Risicogestuurd toezicht wordt uitgevoerd op basis van een risicoanalyse. Hierin wordt aan de hand van thema’s de intensiteit van het toezicht bepaald. Bij potentieel zwaardere, de omgeving belastende activiteiten zetten we meer in dan bij eenvoudiger, minder belastende activiteiten. Aan de hand van de bevindingen van het lopend jaar wordt de kennis over complexe bedrijven of branches (kleinere of AMvB-bedrijven) geactualiseerd. Naast informatie over het bedrijf/ de branche en ontwikkelingen wordt ook informatie over het naleefgedrag en veroorzaakte klachten hierin meegenomen. Voor branches wordt dit uitgewerkt in een brancheplan. Risicoweging gebeurt dan op branche-informatie. Voor complexe bedrijven wordt een maatwerk uitwerking per bedrijf opgesteld, het basisbeeld. Een basisbeeld bevat naast informatie over dit bedrijf/ de branche en ontwikkelingen ook informatie over het naleefgedrag en veroorzaakte klachten.
Pagina 9 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Tabel 3: overzicht controles Begroting
Aantal uitgevoerde controles
Geen overtreding geconstateerd
1.339
1.954
1.323
1e Controle
Geen overtreding geconstateerd % 68%
Aantal uitgevoerde hercontroles
Bij hercontrole in orde
235
196
207
180
1e Controle voorgaande jaren wv integrale controle
914
601
66%
299
250
wv themacontrole
990
678
68%
122
107
wv digitaal toezicht
50
39
78%
21
19
Als een overtreding wordt geconstateerd, leidt dat niet in alle gevallen tot een hercontrole. De overtreding kan bijvoorbeeld soms ter plekke hersteld worden. In de toezichttabellen staat verder aangegeven in hoeveel gevallen de overtreding bij hercontrole in orde is. Na de hercontrole wordt in een aantal gevallen (bijvoorbeeld als het gaat om keuringsrapporten of certificaten en niet om veiligheidsvoorschriften) een extra termijn gegeven om deze schriftelijk te overleggen. Pas als deze termijn niet wordt nagekomen, gaat het handhavingsproces van start. Deze factoren veroorzaken de verschillen in aantallen tussen bovenstaande tabel (bij hercontrole niet in orde) en de tabel handhaving (zie tabel 5). NB. Een deel van de hercontroles komt voort uit geplande controles van 2020. Naleefgedrag per branche Wanneer alle bedrijven ingedeeld zijn in branches kunnen (mogelijke) risico’s binnen bepaalde branches duidelijk in kaart worden gebracht. De bedrijven binnen een branche worden zo op een uniforme manier benaderd en beoordeeld. Bij de programmering wegen we het naleefgedrag uit eerdere jaren mee om te bepalen welke bedrijfstakken we projectmatig aanpakken en welke thema’s we specifiek controleren. Uit de controles zal blijken welke bedrijven (additionele) grote risico’s met zich mee brengen en/of veelplegers zijn.
Regionale naleefpercentages zijn voor de OD NZKG een indicator bij het bepalen van de inzet later in het jaar of in het daarop volgende jaar. In onderstaande tabel zijn de resultaten opgenomen van de controles in 2021. Daarnaast laten we in deze tabel het aantal bedrijven in de verschillende branches zien en daarbij het naleefgedrag in deze branches over het gehele werkgebied van de OD NZKG. Tabel 4: resultaten per branche SBI Branche
Totaal controles
Integrale controles
Thema controles
Digitale controles
Naleef percentage
Branches - Afvalverwerkers
114
72
42
0
52%
Branches - Agrarisch
290
252
37
0
68%
Branches - Automotive
623
481
138
4
69%
Branches - Beton, Asfalt en Puinbrekers
25
21
4
0
72%
Branches - Bigs
59
57
2
0
31%
Branches - Bouw en Hout
176
83
64
29
84%
Branches - Chemie
34
27
7
0
41%
Branches - Explosieven en schietbanen
104
25
79
0
91%
Branches - Gebiedsaanpak en Ondermijning
63
38
25
0
43%
Branches - Gebouwen
556
340
213
3
75%
Branches - Groot- en detailhandel
567
136
429
2
68%
Branches - Horeca, Sport en Recreatie
213
164
47
2
75%
Branches - Installaties
66
12
35
18
76%
Branches - Metalectro
171
97
50
24
77%
Branches - Overig
102
57
31
14
79%
Branches - Scheepvaart en Havens
43
29
12
2
74%
Branches - Schiphol
20
1
3
0
70%
Branches - Tankstations
81
55
26
0
56%
Branches - Verf, Drukkerijen en Wasserijen
96
39
33
24
76%
Branches - Voeding
214
124
90
0
61%
Branches - Zorgsector
95
49
45
1
42%
EED
1
0
0
0
100%
Urgenda 2020
73
0
73
0
47%
-
856
183
633
26
70%
4650
2343
2121
153
67%
-
Pagina 10 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Het niet opvolgen van afspraken heeft geleid tot de volgende handhavingsacties:
Tabel 5: handhavingsacties
Overtreding beëindigd Handhaving
11
Zienswijzebrief
6
Conceptdwangsom
2
Conceptbestuursdwang
0
Waarschuwingsbrief
3
Onbekend
0
Last onder dwangsom 6
Last onder bestuursdwang 0
Gedoogschikking 5
Overlastmeldingen Bedrijven met meer overlastmeldingen behoeven meestal meer aandacht. Geplande controles worden integraal uitgevoerd. Controles naar aanleiding van overlastmeldingen of meldingen van ongewone voorvallen zijn veelal (mono)thematisch. Deze themacontroles zijn niet standaard gepland, maar voeren we uit wanneer daar aanleiding voor is. Bij iedere binnengekomen overlastmelding tracht de OD NZKG een veroorzaker aan te wijzen. In onderstaande tabel is het aantal overlastmeldingen Amsterdam over 2021 weergegeven: Tabel 6:
Meldingen met betrekking tot overlast van geur, geluid en licht komen het meest voor. De volgende casus is kenmerkend voor het wisselende pakket aan maatregelen om coronabesmettingen te voorkomen; Om besmettingen te voorkomen, stimuleerde het Rijk in verschillende periodes van 2021 het buiten sporten. Dit heeft gezorgd voor geluidsoverlast bij buren van de buitensporters. Naar aanleiding van de overlastmeldingen zijn geluidsmetingen uitgevoerd en heeft handhaving plaatsgevonden door het plaatsen van geluidsbegrenzers. De coronaperiode lijkt net als in 2020, naast bovenstaande meldingen, weinig invloed te hebben op het aantal en soort meldingen. In onderstaand overzicht een weergave op de kaart van de overlastmeldingen die gerelateerd kunnen worden aan een bedrijf en een weergave op de kaart in welke gebieden veel overlastmeldingen gedaan worden.
Pagina 11 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Geuroverlast in Tuindorp Oostzaan In het kader van samenwerking in de regio onderzoeken wij nieuwe methoden van gebiedsgericht werken. In 2021 hebben wij ervaring opgedaan met de aanpak van geuroverlast in diverse gebieden. In de wijk Tuindorp Oostzaan is overlast van geuren. Er is sprake van een cocktail van geuren, er is niet één enkele veroorzaker aan te wijzen. Steeds meer wordt onderkend dat de geuren door olieterminals, het varend ontgassen en activiteiten van andere bedrijven een rol spelen in de overlast. Pagina 12 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Twee keer per jaar is er vanuit OD NZKG een gesprek met de bewoners in Tuindorp Oostzaan. De gesprekken zijn er om te horen hoe het in de wijk gesteld is met geuroverlast en om te vertellen over onze inspanningen om het vrijkomen van geuren te beperken. De meldingen van geuroverlast zijn er nog, maar niet meer in hoge mate. De bewoners gaven in het gesprek in november aan dat de ervaringen hetzelfde zijn gebleven. Vooral bij zuidwestenwind. Eerder genoemde procedures voor aanpassing van omgevingsvergunningen milieu en het toezicht op meerdere bedrijven lopen door. De bedrijven werken aan het verminderen van de uitstoot van geur. De informatie van de eNoses wordt gebruikt om gebiedsgericht aan bronduiding te doen. We werken samen met de GGD Amstelland en de gebiedsmakelaar van de gemeente Amsterdam. Dit is belangrijk, omdat de bewoners zich zorgen maken over hun gezondheid en de gemeente Amsterdam woningbouwplannen heeft in het gebied rond de bedrijven (Haven-Stad). Zie het Aandachtsdossier op odnzkg.nl voor de laatste stand van zaken.
Bestrijden van illegale activiteiten in het kader van ondermijning Via het Directeurenoverleg Veiligheid Noordzeekanaalgebied (DOVN) wordt in opdracht een speelveldanalyse uitgevoerd. Inzet in het kader van ondermijning gebeurt vooral op verzoek van externe partners in de veiligheidsregio’s om een integrale aanpak van criminaliteit te bewerkstelligen. Wij nemen deel aan projectgroepen om de integrale aanpak verder te ontwikkelen. Intern is blijvend aandacht voor bewustwording en kennisontwikkeling. Milieucriminaliteit is grensoverschrijdend. Samenwerking in het opsporen en handhaven op crimineel gedrag vergroot kansen op strafrechtelijke handhaving en vervolging. Het Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021 is tot stand gekomen door samenwerking van de meeste partijen die betrokken zijn bij toezicht op en handhaving van wet- en regelgeving die bedoeld is om het milieu te beschermen. In het rapport zijn negen vormen van milieucriminaliteit geselecteerd die nader zijn uitgediept: • Mestfraude • Illegale gewasbeschermingsmiddelen • Bodemtoepassingen • Afvalcriminaliteit • Oliefraude • Gefluoreerde broeikasgassen • Lozen of verspreiden van Zeer zorgwekkende stoffen • Vuurwerkcriminaliteit • Illegale jacht, handel en consumptie van (producten van) wilde dieren Landelijke duiding wordt gegeven via het impulsprogramma van ODNL.
Samenwerking tussen de vier omgevingsdiensten in Noord-Holland wordt geformaliseerd in de Samenwerkingsagenda 2022-2024. In de samenwerking vindt reflectie plaats van de uitkomsten van het rapport van de algemene rekenkamer “Handhaven in het duister”. Op basis van de uitkomsten prioriteren wij projecten op het gebied van milieucriminaliteit. Intensieve Handhaving Het team Intensieve Handhaving komt in beeld voor die bedrijven, waar de reguliere handhavingsinstrumenten niet tot het gewenste naleefgedrag leiden. Deze dossiers kenmerken zich, naast een slecht naleefgedrag, vaak door verhoogde bestuurlijke aandacht en aandacht van de pers en in enkele gevallen ook de omwonenden. In deze gevallen wordt een intake gedaan en kan intensieve handhaving of verscherpt toezicht als instrument worden gebruikt om te komen tot naleving. In 2021 is de focus gericht op het achterhalen van de bronoorzaak van het niet naleven. Door beter zicht te krijgen op het ‘waarom’ van het niet naleven door een bedrijf, kan met gerichte inzet van instrumenten het niet naleven worden doorbroken. Bijvoorbeeld door het versterken van kennis en kunde. Dit is maatwerk per casus, waarbij gericht gedragsbeïnvloeding wordt ingezet. Met als doel om naleving te borgen na het afronden van een traject van intensieve handhaving of verscherpt toezicht. Pagina 13 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
In 2021 is er in gemeente Amsterdam geen bedrijf onder intensieve handhaving of verscherpt toezicht gesteld, wel zijn er uren besteed aan het afronden van het verscherpt toezicht van een afvalverwerker.
1.4 Milieu-advies en Milieuregie
De OD NZKG adviseert de gemeente Amsterdam op het gebied van milieu bij de ontwikkeling en implementatie van lokaal beleid. Wij adviseren en ondersteunen beleidsmedewerkers en bestuurders. Daarnaast beantwoorden wij vragen op ambtelijk en bestuurlijk niveau. De advisering heeft betrekking op de thema’s externe veiligheid, geluid, lucht/geur en duurzaamheid (circulaire economie, energietransitie, klimaatadaptatie). Aanvragen om advies betreffen reguliere adviesvragen en vragen ingegeven door de actualiteit en nieuw beleid. De hoeveelheid aanvragen is niet van tevoren bekend. Diverse projecten voeren wij uit onder regie. Samenwerking In 2021 liep het samenwerkingsprogramma tussen de vier omgevingsdiensten (OD) in Noord-Holland af. In het kader van het landelijke programma Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) ontvingen de OD’s in Noord-Holland van de provincie extra middelen om de uitvoering van het externe veiligheidsbeleid te verbeteren en op niveau te houden. In dat kader is door de provincie Noord-Holland een regulier overleg over dit onderwerp opgestart en gefaciliteerd. Naast de OD’s maakten ook de veiligheidsregio’s hier deel van uit. In dit overleg zijn de afgelopen jaren de inhoudelijke voortgang en de resultaten gemonitord. Daarnaast is de beleidsvernieuwing op dit onderwerp in het kader van de Omgevingswet aan de orde geweest. In 2021 eindigde de IOV subsidie.
Partijen zijn voornemens het overleg voort te zetten, zodat afstemming en kennisoverdracht kan blijven plaatsvinden.
Project Duurzaamheid en Energie De energietransitie in onze regio gaat steeds meer aandacht vragen van de VTH taken. Deze toename van aandacht komt door de politieke prioriteit voor de energietransitie, de nieuwe wet- en regelgeving, en de extra intensiveringsbudgetten die hiervoor beschikbaar komen. De doelstellingen voor 2030 worden daarbij Europees en nationaal nog aangescherpt. Dit betekent dat er in een korte periode veel werk verzet moet worden. De focus van het toezicht is dit jaar verlegd naar het daadwerkelijk doorvoeren van de energiebesparende maatregelen. De inzet lag in dat verband in 2021 op het uitvoeren van 500 controles voor energiebesparing. Dit zijn de controles in het kader van de Urgendagelden 2020 (VUE gelden), reguliere integrale controles en extra inzet voor Amsterdam. De vorm die hiervoor is gekozen werd gedurende het hele jaar 2021 mede bepaald door de beperkingen die er zijn binnen de nog steeds voortdurende coronacrisis. Zo zijn met name die bedrijfstakken gecontroleerd die zo min mogelijk getroffen zijn door de pandemie. Daarnaast is er gekozen de controles zo veel mogelijk digitaal of administratief uit te voeren. Omdat een online controle op gebied van energiebesparing relatief complex blijkt te zijn, kon deze vorm van controleren niet alle controles ter plaatse 1:1 vervangen.
Sinds half mei 2021 zijn ook de controles op locaties, rekening houdend met de risico’s voor de veiligheid en gezondheid van de inspecteurs, weer opgestart. Ook in de nieuwe lockdown zijn de controles ter plaatse zoveel als mogelijk doorgegaan. Wel is de tendens dat bedrijven afspraken afzeggen en zijn de controles ter plaatse die niet online konden worden uitgevoerd, opgeschoven tot nader order. Tot slot richtte de OD NZKG zich in 2021 op de voorbereiding van het toezicht op nieuwe taken zoals het toezicht op de label C kantoren en de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties.
Pagina 14 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Stand van zaken eind 2021 Er zijn tot nu toe bij 1.555 groot- en middelgrootgebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 768 groot- en middelgrootgebruikers maatregelen gerealiseerd of is er voldoende voortgang over de te nemen maatregelen. Tabel 7: Voortgangsindicatoren afspraken groot- en middelgrootverbruikers: Voortgangs indicatoren
Voortgangs indicator 1
Voortgangs indicator 2
Voortgangs indicator 3
betekenis
Van hoeveel bedrijven het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld of nog onbekend is bij de omgevingsdienst (nog niet opgepakt). Van hoeveel bedrijven afspraken zijn gemaakt over energiebesparingsmaatregelen (opgepakt). Voldoende voortgang over te nemen maatregelen Deelnemer Klimaatroute Van hoeveel bedrijven de maatregelen zijn gerealiseerd. (doelstelling bereikt). n.v.t. door andere regelgeving (o.a. ETS, glastuinbouw)
Totaal
Stand per 31-12- 2020
Stand per 31-12-2021
Groot gebruikers
Middelgroot gebruikers
Groot gebruikers
Middelgroot gebruikers
39
89
31
72
961
637
913
642
196
108
221
140
-
-
43
49
138
119
179
136
10
29
8
27
1.344
982
1.395
1.066
In het kader van de UVO afspraak en gelet op de eerder genoemde aangepaste aanpak door de coronapandemie zijn er 475 controles uitgevoerd. Hierbij hebben 350 controles plaatsgevonden op basis van de VUE gelden en zijn er ruim 100 thema controles uitgevoerd op basis van de extra gelden. Daarnaast vindt er controle op energiebesparing plaats tijdens integrale controles. Hierbij wordt onder andere meegenomen of er voortgang is in het nemen van maatregelen en of de melding informatieplicht is gedaan. De inschatting is dat met de uitgevoerde integrale controles (ruim) boven de 500 uitgekomen wordt.
Klimaatroute De gemeente Amsterdam stimuleert bedrijven om de eigen verantwoordelijkheid voor energiebesparende maatregelen in te laten vullen met het aanbod van de Klimaatroute. In Amsterdam zijn 92 bedrijven met een besparingsverplichting die hiervan gebruik maken. Met de gemeente is afgesproken dat deze bedrijven niet de eerste prioriteit krijgen bij de controles.
Informatieplicht - Algemeen Per juli 2019 is de informatieplicht van toepassing geworden, waarbij alle groot en middelgroot gebruikers (niet vergunningplichtig) melding moeten doen van hun gebruik en de genomen maatregelen. Dit heeft, dankzij het verplichte karakter, een positief effect gehad op het in 2020 afronden van het eerdere project Energiebesparing bij bedrijven. Uit de cijfers van 2021 blijkt dat dit effect nog steeds doorzet. In 2021 zijn alle meldingen (bekend bij de OD NZKG) afgehandeld door een brief te sturen of voldaan is aan de informatieverplichting danwel een termijn mee te geven waarop dit geregeld moet zijn. Voor de bedrijven die voldoen aan de informatieplicht zijn controles ingepland. Daarnaast verzorgt de OD NZKG het beheer van de RVO meldingen en stuurt de rapportages, die door de stadsdelen afgehandeld worden, door naar Amsterdam. Zodra de laatste meldingen waren verwerkt, is het handhavingtraject ingezet bij de meldingsplichtige bedrijven die nog geen melding hebben gedaan. Hier is in de tweede helft van het jaar mee gestart en zijn inmiddels 50 niet melders aangeschreven.
Pagina 15 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Tabel 8: informatieplicht Meldingen Informatieplicht
Stand van zaken
Stand van zaken
31-12-2020
31-12-2021
Melding ontvangen maar nog niet beoordeeld
133
0
Verzoek om aanvullingen
123
143
Afgehandeld/Goedgekeurd
1.421
2.078
Geen mandaat voor de OD NZKG en
519
doorgezonden aan de gemeente Totaal
2.196
597 2.818
Informatieplicht - VUE gelden De VUE gelden (Versterkte uitvoering energiebesparings- en informatieplicht) vanuit het Rijk zijn ook in 2021 toebedeeld. Vanwege de tweede lockdown is daarbij gekozen de controles zo veel mogelijk digitaal of administratief uit te voeren. Sinds half mei 2021 zijn ook de controles op locaties, rekening houdend met de risico’s voor de veiligheid en gezondheid van de inspecteurs, weer opgestart. In overleg met Amsterdam heeft de OD als prioritaire branches de supermarkten en de kantoren aangemerkt. In de praktijk bleek het verrichten van een digitale controle in een supermarkt moeizaam vanwege het feit dat er bij bepaalde ketens alleen werd meegewerkt aan een fysieke controle. Daarnaast blijkt uit inmiddels opgedane ervaring bij een eerste controle, dat het controleren van de duurzaamheidsaspecten het beste lukt ter plaatse aangezien er op een scala van aspecten wordt gecontroleerd. Vervolgcontroles zijn meer geschikt voor de digitale aanpak. Implementatie nieuwe regelgeving – label C; keuringsverplichting EPBD III; normering CO2
Energielabel C kantoorgebouwen Per 2023 moeten alle kantoren aan het energielabel C voldoen. Dit betekent dat elk kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van meer dan 100 m2 minimaal energielabel C moet hebben. Voldoet het pand dan niet aan deze eisen, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor functioneren. Deze verplichting staat in het Bouwbesluit 2012. Het is van groot belang dat bedrijven bekend gemaakt worden met de label C plicht maar evenzo belangrijk dat ze beseffen dat gemeenten hierop zullen gaan toezien. Deze boodschap is in samenwerking met de stadsdelen in aanloop naar 2023 krachtig gecommuniceerd en ondersteund met twee wekelijkse berichten over deze verplichting op social media. Daarbij moeten de effecten hiervan op het meldingsgedrag worden gemeten om vanaf 2023 zo goed mogelijk voorbereid de fase van handhaving te kunnen starten. Voor 2021 lag de nadruk op communicatie over de verplichting uiterlijk 2022 het kantoor van een label te voorzien. Daarvoor is een inventarisatie naar het kantorenbestand en de bijbehorende eigenaren in onze regio afgerond. Deze informatie is gekoppeld aan de afgegeven energielabels.
Pagina 16 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Tabel 9: werkvoorraad label C
Hierbij heeft 57% van de kantoren die moeten voldoen aan energielabel C nog geen label laten opstellen – 12% heeft een label dat minder goed is dan label C. Opgeteld voldoet op peildatum 1 januari 2022 70% van de kantoren nog niet aan energielabel C. In de maand juni is aan alle relevante kantooreigenaren een brief toegestuurd waarin ze op de verplichting worden gewezen. In totaal hebben iets meer dan 2.500 kantoren een brief ontvangen (waarvan 1.157 door de OD NZKG en 1.417 door de stadsdelen zelf). In samenwerking met de gemeente Amsterdam is daarbij een persbericht opgesteld. In 2022 zullen de eigenaren die nog steeds niet voldoen een 2 e keer worden herinnerd. Monitoring van het meldingsgedrag vindt plaats via het dashboard. Met de gemeente Amsterdam is verder afgesproken dat de OD zich alleen richt op de energierelevante kantoren (midden- en grootverbruik). Dit zijn met name de kantoren van 800m2+. Hierbij is de verwachting dat zij energierelevant (dus minstens 50.000kWh) zijn, hetgeen in lijn ligt met de bestaande afspraken gericht op het controleren van alle midden en groot verbruikers. De stadsdelen doen de communicatie naar de kleinverbruikers (kantoren met een vloeroppervlak tot 800m2). De mandatering voor het uiteindelijke toezicht is in Amsterdam slechts voor een beperkt aantal kantoren (14%) geregeld (grootstedelijk gebied).
Het overleg over de verdergaande mandatering van het toezicht heeft bij geen van de opdrachtgevers nog concreet resultaat opgeleverd. Desondanks is de communicatie (de brief), als relatief eenvoudig uit te voeren actie, wel voor alle opdrachtgevers uitgevoerd.
Energie keuringsverplichting klimaatinstallatie EPBD III Op 10 maart 2020 is een keuringsverplichting voor ketels en airco’s opgenomen in het Bouwbesluit. De keuringsverplichting – die volgt uit Europese wetgeving - geldt voor installaties groter dan 70 kW en betreft de volledige klimaatinstallatie in gebouwen. De keuringsverplichting kent nog een overgangsperiode tot maart 2022. Tijdens die overgangsperiode is het loket waar de keuringen worden afgemeld (SCIOS) nog niet optimaal beschikbaar. De afgemelde controles van de stookinstallatie zijn hieronder vermeld. De airco’s zijn niet eerder gekeurd. De bedrijven moeten de komende jaren aangeschreven worden over hun installaties en deze dienen ook geregistreerd te worden. De energiekeuring kan in belangrijke mate bijdragen aan het realiseren van de CO2 doelstellingen. Tekortkomingen in het energiezuinig afstellen/inregelen van installaties leiden nu al tot forse energieverliezen, en maken het daarnaast lastiger om duurzame bronnen goed in te zetten: zonder goede afstelling/inregeling Pagina 17 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
van installaties functioneren deze installaties vaak minder goed en worden verwachte energiebesparingen onvoldoende gehaald. De keuringen zijn erop gericht dat de installaties energiezuinig blijven functioneren. De OD NZKG heeft de gesignaleerde knelpunten bij het SCIOS loket in samenwerking met de VNG aan de orde gesteld bij het ministerie van BZK. Voor 2022 is de doelstelling daarbij: Scios loket wordt gekoppeld aan het zaaksysteem van de OD NZKG; Alle installaties zijn uiterlijk 2025 gekeurd. Voor de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties is de OD NZKG bezig met het inrichten van een dashboard en het voorbereiden van de koppeling van data met de landelijke portalen Hierbij dringt de OD NZKG bij het ministerie en de RVO aan op het goed toegankelijk maken van de beschikbare data.
Energie akkoord Provincie Noord Holland Energiebesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. In het Nationaal Energieakkoord (SER) zijn afspraken gemaakt over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Gemeenten en omgevingsdiensten zetten zich volop in om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Dat is in veel gevallen een wettelijke verplichting. Amsterdam heeft de afgelopen jaren een grote ambitie getoond, waarbij de OD NZKG als partner een aandeel levert aan de verduurzaming en energiebesparing bij bedrijven in de stad. De OD NZKG heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op stimulering van bedrijven om te voldoen aan de wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen. Energie die niet gebruikt wordt, hoeft immers ook niet opgewekt te worden. De OD NZKG draagt op deze wijze bij aan het behalen van de doelen uit het Klimaatakkoord. Met het energiebesparingsakkoord van de provincie Noord-Holland kan het toezicht op energiebesparende maatregelen geïntensiveerd worden. De OD NZKG heeft in samenwerking met de provincie Noord-Holland en de drie andere omgevingsdiensten binnen de provincie de verdere uitwerking verzorgd van het akkoord. Dit heeft veel inzet gevraagd. Het akkoord richt zich op zowel de wettelijke taken als op stimulering. Door de vier omgevingsdiensten is een gezamenlijk werkplan opgesteld.
Ook is een planningstool ontwikkeld waarmee de gemeente het budget dat beschikbaar komt vanuit het akkoord kan toedelen aan zowel toezicht en handhavingstaken als aan stimulering. De gemeente zal door de OD NZKG ondersteund worden bij werking van de tool en de aanvraag om subsidie.
1.5 Inzet uren en middelen Tabel 10: totaal milieu
Milieu - output A R&T Niet meldingsplichtige bedrijven B1 R&T Meldingspl bdrvn beperktere milieu-impact B2 R&T Meldingspl bdrvn zwaardere milieu-impact C R&T Vergunningplichtige bedrijven Rie Overig Regulering & Toezicht (M&L+M&I) Totaal
Afwijking Realisatie Begroot (€) Actueel (€) Begroot (€) EJV 6mnd (€) 310.282 333.408 23.126 327.588 858.283 868.789 10.506 867.503 1.399.811 1.352.784 -47.027 1.355.786 905.852 911.549 5.697 917.246 80.863 80.863 0 80.863 3.555.091 3.547.393 -7.698 3.548.986
Op het outputpakket zijn geen bijzonderheden te melden. Er is sprake van een kleine afwijking als gevolg van de jaarlijkse herijking van het bedrijvenbestand op 1 september. Pagina 18 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
Tabel 11: regiepakket
Evenementenadvies heeft in 2021 toch meer uren gevraagd dan verwacht bij de halfjaarprognose. Door de versoepeling in de zomerperiode is veel advies werd gevraagd voor evenementen die uiteindelijk deels helaas toch niet door konden gaan. Daarnaast heeft de OD NZKG expertise geleverd voor de regietafel in Amsterdam. Milieuadvies is bijna gelijk gebleven aan de bijgestelde prognose in de halfjaarrapportage. Voor milieu-regie is sprake van een overschrijding van iets meer dan € 177k. Dit wordt veroorzaakt door een aantal posten. Voor VTH programmering zijn de uren voor onze bijdrage aan het VTH beleid Amsterdam op deze post geschreven, voorheen werd dit op bouwbeleid geschreven. Daarnaast is op de regiepost toezicht en handhaving overige sprake van een overschrijding van iets meer dan 1.200 uur. Afgelopen jaar zijn extra duurzaamheidscontroles energiebesparing uitgevoerd (125 in plaats van 100). Daarnaast is veel tijd besteed aan het afronden van de informatieplicht en het aanschrijven van niet melders (zie ook de inhoudelijke toelichting paragraaf 1.4).
Pagina 19 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
2.
Programma Bouw
In dit hoofdstuk maken wij inzichtelijk hoe het programma Bouw heeft bijgedragen aan de beleidsopgaven en wat wij daarvoor aan activiteiten geleverd hebben in 2021. In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. De klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen van de landelijke en lokale overheden zijn belangrijke kaders bij de uitvoering van onze werkzaamheden. Door de uitvoering van de wettelijke VTH-taken voor bouw, gebruik en sloop zorgt de OD NZKG dat bouwwerken veilig (brandveilig en constructief), gezond, bruikbaar en energiezuinig worden gebouwd en dat ook blijven. Betrokken zijn bij bouwtaken betekent dat er volledig vraaggestuurd gewerkt wordt. De OD NZKG behandelt de vergunningaanvragen. De werkvoorraad voor bouwtoezicht is vooral afhankelijk van de verleende bouwvergunningen. Vanaf het moment van de daadwerkelijke start van de bouw voeren we controles uit. Bij de controles gebruiken we een systematische aanpak, op basis van digitale checklisten. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar. De Wet kwaliteitsborging bouw betekent een verschuiving van taken. In 2021 is het gesprek over de impact van de verschuiving van taken opgestart.
Effect van corona Alleen voor controles waarbij niet conform de RIVM-richtlijnen kan worden gewerkt, wordt toezicht anders vormgegeven of opgeschort. Dat geldt vooral bij controles op brandveiligheid of oneigenlijk gebruik. De coronacrisis heeft grote invloed gehad op het inplannen van de controles brandveilig gebruik. Een groot deel van de kantoren en bedrijven waren gesloten voor werknemers, waardoor het heel moeilijk tot onmogelijk werd om controles uit te voeren. Bij het inplannen van controles voor 2021 is hier al rekening mee gehouden. Dit heeft geresulteerd in een lager aantal geplande controles. Door de langere periode van coronamaatregelen en lockdown is het aantal controles verder achtergebleven. In het laatste kwartaal van 2021 zijn deze weer opgepakt. De opgelopen achterstanden door de coronarestricties konden in dit korte tijdsbestek niet meer geheel ingehaald worden. Dit is dan ook zichtbaar in het totaal aantal gedane controles en bevindingen.
Capaciteit versus uitvoering Vanwege de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt en de hoge bouwproductie, is het in 2020 niet mogelijk geweest om het bouwtoezicht op het Uniform Uitvoeringsniveau (UUN) uit te voeren. Dit UUN is op genomen in de VTH-strategie van de OD NZKG en bestuurlijk vastgelegd door het bestuur van Amsterdam. Een risicoanalyse, in 2020 uitgevoerd door de OD NZKG, heeft geleid tot definiëring van een ondergrens die, gezien deze omstandigheden, tijdelijk verantwoord is. Daarbij is rekening gehouden met de aard van de werken waarop de OD NZKG toezicht houdt en met de mate waarin de bouwers hun eigen processen van kwaliteitsborging op orde hebben. Deze ondergrens is bij het kiezen van prioriteiten in het werk leidend. Daar waar uitvoeringscapaciteit beschikbaar is, en/of het bouwwerk of de kwaliteit van de bouwer dit verlangt, wordt een hoger toetsingsniveau toegepast. De functie van het vastleggen van deze ondergrens is om te voorkomen dat toezicht uitsluitend wordt gericht op de hoogste veiligheidsrisico’s, terwijl ook andere kwaliteitsaspecten van maatschappelijk belang blijven, zoals een goede bruikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, energiezuinigheid en dergelijke. De mate van niveau van toezicht wordt per object en per inspectieonderwerp vastgelegd. In 2021 is een bedrag van € 300k beschikbaar gesteld om het UUN te kunnen bereiken.
Door deze extra bijdrage was het mogelijk om op UUN niveau te werken. Het team Toezicht & Handhaving Bouw had in 2021 de beschikking over meer (inhuur)capaciteit. Hiermee is het toezichtniveau geleidelijk verder gegroeid. Er is meer Pagina 20 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
aandacht voor energie en duurzaamheid (EPC, glaswaarde, isolatiewaarden), milieu en gezondheidsaspecten. Tevens is tijdens de coronacrisis de bouw in volle productie gebleven. Projecten die in voorgaande jaren zijn vergund, zijn in uitvoering gegaan en in 2020 en 2021 zijn er nieuwe projecten bijgekomen.
2.1 Wat is onze bijdrage aan de doelen? De OD levert in 2021 vanuit het programma Bouw een bijdrage aan de beleidsdoelen met de uitvoering van de volgende taken:
Energiebesparing en energietransitie OD NZKG draagt bij aan kennisontwikkeling over energiebesparende maatregelen op regionaal en landelijk niveau, onder andere door deelname aan de energietafels. De genoemde wijziging in de wet- en regelgeving over energiebesparende maatregelen draagt na opvolging in de uitvoering bij aan aanzienlijke energiebesparing. OD NZKG ziet toe op de uitvoering van deze taken.
Circulaire economie, afvalpreventie en afval ketenbeheer Op regionaal niveau zijn wij de drijvende kracht op het gebied van Circulaire Economie. Het circulair toepassen van bouwmaterialen is één van onze speerpunten. Wij ondersteunen in kennis- en beleidsontwikkeling en doen ervaring op bij de projecten waar wij zelf de regie op voeren. Het afvoeren van asbest is gevoelig is voor criminele activiteiten. Bij het ontdoen van deze stoffen hebben wij extra aandacht voor de afvoer en verwerking, ook in het kader van circulaire economie. OD NKZG neemt deel aan landelijke en regionale werkgroepen (zoals Aantoonbaarheid Circulaire Bouwmaterialen van ministerie van BZK, MRA werkgroepen, Werkgroep afvalstoffenbeheer). Er zijn twee workshops georganiseerd met Havenbedrijf Amsterdam en OD NKZG over optimaliseren van de samenwerking bij vergunningverlening van circulaire initiatieven in de haven. Kennis delen blijft belangrijk om voortgang op dit thema te bewaken. Zo willen we meer helderheid creëren over de grenswaarden die bepalen of een bedrijf om een afvalpreventieplan gevraagd kan worden of niet. Voor toezicht ligt de focus op uitvoering van het plan van aanpak Ketentoezicht e-waste en circulair bouwen. Bij R&D circulair bouwen is het concept toezichtprotocol MPG opgesteld. Deze is besproken in het VTH overleg bouw (stadsdelen).
Doorontwikkeling van dit protocol doen we samen met stadsdelen van Amsterdam. Om circulaire kansen zichtbaar te maken voor bedrijven hebben de OD NKZG, gemeente Amsterdam, provincie Noord-Holland en haven van Amsterdam het initiatief genomen om de tool van het bedrijf Geofluxus – platform afvalprofielen- te ontwikkelen. De tool geeft inzicht in o.a. afval-en materiaalstromen, de milieu-impact, gebruik van kritische en de daarbij behorende risico’s.
Omgaan met verdichting, transformatie van gebouwde omgeving en gebiedsontwikkeling De analyses van de Raad van State laten zien dat er meer inspanningen in samenhang en geïntensiveerd beleid, maar vooral in aanpak nodig zijn. Daarin ligt de toegevoegde waarde van de OD NZKG. Wij stemmen uitvoering van onze taken af op rijks-, provinciaal, regionaal en lokaal niveau. Wij werken integraal vanuit de verschillende programma’s Bodem, Bouw en Milieu. De samenhang draagt bij aan afwegingen in het kader van de ruimtelijke indeling en gebruik. Afstemming zorgt voor inzage in de haalbaarheid van ambities.
Pagina 21 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
2.2 Vergunningverlening & regulering Tot en met 31 december 2021 zijn de volgende aantallen vergunningen aangevraagd, in behandeling genomen en afgerond. Tabel 11: aantal vergunningen en regulering
Ontvangen voor 2020 maar afgehandeld of openstaand in 2021
Ontvangen in 2021
Totaal
109
321
430
25
27
52
102
222
324
Aanvragen nog in behandeling Buiten behandeling gelaten aanvragen Van rechtswege verleende vergunningen
14
78
92
5
10
15
2
3
5
Geweigerde aanvragen
2
3
5
Ingetrokken aanvragen
7
22
29
Ontvangen aanvragen reguliere procedure Ontvangen aanvragen uitgebreide procedure Verleende beschikkingen
Tweemaal per jaar wordt een audit uitgevoerd op het legesproces ter onderbouwing van de financiële rechtmatigheid.
Asbest en sloop In onderstaande tabel geeft het aantal ontvangen sloopmeldingen weer en de verhouding tussen meldingen met en zonder asbest. Tabel 12: sloopmeldingen met en zonder asbest
Ontvangen
Sloopmeldingen met asbest 58
Sloopmeldingen zonder asbest 47
Sloopmeldingen totaal 105
Getoetst
57
47
104
Nog in behandeling
1
0
1
Akkoord na toetsing
53
36
89
Niet akkoord na toetsing
2
11
13
Niet voor ODNZKG
0
0
0
2.3 Toezicht & Handhaving Algemeen doel van toezicht en handhaving in het kader van de Wabo is het bevorderen dat bouwwerkzaamheden en het gebruik van de betrokken panden plaatsvinden binnen de kaders van de geldende
Pagina 22 van 36
Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
wet- en regelgeving en – voor zover van toepassing – de afgegeven vergunning. Indien overtredingen worden geconstateerd wordt opgetreden met passende waarschuwingen of sancties. Bouwtoezicht volgt op het moment van start bouw. Deze sluit niet altijd direct aan op het moment van verlenen van de vergunning. Hetgeen tot vertraging van feitelijke bouwactiviteiten kan leiden. Bij de controles gebruiken we een systematische aanpak, op basis van digitale checklisten. Hiermee is ook de inhoudelijke kwaliteit van het toezicht gewaarborgd en navolgbaar.