1. Eindrapport Toekomstvast Investeringspakket Amsterdam Bay Area.pdf

Thema

Natuur & ecologie, recreatie, duurzaamheid, klimaatadaptatie, placemaking

Ontwerp/ schets inclusief locatie

Er is een voorlopig ontwerp voor de Ecozone Pampus (uitgezonderd de circulaire, natuurinclusieve bruggen) en voor de Gouden Randen Pampushout. Definitieve ontwerpen worden dit jaar opgeleverd. Onderaan het document zijn overzichtskaarten toegevoegd waarop inzichtelijk word waar aan de bestaande ecozone Pampus gewerkt wordt, om de verbinding te versterken. Per beschreven fasering (1, 2, 3) is een overzichtskaart toegevoegd. Fase 1 wordt deels uitgevoerd van uit Programma Groenblauw, FVA. In het kader van de Ecozone Pampus is ook een eerste verkenning gedaan naar eisen en wensen in het systeem Pampus. In het kader van het Programma Natuur wordt deze zomer de verkenning serieus opgepakt en uitgewerkt in een projectplan en programma van eisen voor de versterking van het ecologisch systeem Pampus/ westzijde Almere. Deze is voorwaardelijk voor de ontwikkeling van Pampus.

Fasering

Voor deze maatregel is relevant dat de ontwikkeling van bos, bomen en beplanting in het algemeen tijd nodig heeft. Pas na 10 jaar krijgt groen een beetje volume. Pas na 30 jaar begint het te lijken op wat men voor ogen had. Daarom verdient het aanbeveling om bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling tijdig te starten met een ontwikkelstrategie, zodat de aanleg tijdig (liefst vooruitlopend op woning- en wegenbouw) kan starten. Het verbinden van bestaande bosdelen en waterverbindingen, zoals ecozone Pampus en de Gouden Randen, zijn no-regret maatregelen omdat het systeem op orde wordt gebracht, zoals de doorstroom van water. Door de aanleg van bos- en watersystemen wordt het landschap gerealiseerd dat

ecologische waarde heeft (op lokale, regionale en nationale schaal) en waar gewoond en gerecreëerd zal gaan worden vanuit toekomstig stadsdeel Pampus, alsook het bestaande Poort en Noorderplassen. Voor fase 1 en een deel van fase 2 ligt het trekkerschap bij het programma Groen Blauw i.s.m. Stedelijk Beleid. Voor de in rood aangegeven bedragen is nog geen financiering en kunnen in TVIP landen. Fase 1 versterking basis ecologisch en hydrologisch systeem (nodig voor ontwikkeling Almere Poort en Pampus) (overzichtskaart fase 1) Schop in de grond (planvorming reeds ver gevorderd): • Versterking basis Ecozone Pampus via project Ecologische verbindingen (Almere via FVA). Budget 100%: FVA €1.000.000,-en bijdrage gebiedsontwikkeling Poort €960.000,-) • Versterking basis Ecozone Pampus via project Gouden Randen (Flevo-landschap en provincie via Programma Nieuwe Natuur). Gouden Rand (Galjoottocht), 1 van 3, reeds uitgevoerd. Budget Gouden Rand 2 en 3 nog geen dekking. Raming wordt momenteel geactualiseerd. Voor Gouden Rand 2 is een VO en deze wordt geschat op €500.000,- €1.000.000,-. Deze is nog niet gedekt. Toezegging gedeeltelijke bijdrage door gebiedsontwikkeling Poort voor bypass waterafvoer. Voor Gouden Rand 3 is het DO gereed. Raming wordt gemaakt. Inschatting €500.000,- €1.000.000,-. Naar dekking wordt gezocht. • Versterking basis Ecozone Pampus bij Hoge Kant. VO gereed.

Kostenraming €580.000,-. Nog geen dekking. Fase 2 verdere versterking ecologisch en landschappelijk systeem (nodig voor ontwikkeling Pampus)(overzichtskaart fase 2). No-regret, definitiefase gestart: • Verdere versterking natte Ecozone Pampus die ook het buitendijkse systeem van IJmeer/Markermeer versterkt. Aansluiting op natuurtypen natte as (via SPUK Programma Natuur, provincie en TBO’s.). De definitiefase is gestart met grondeigenaren en beheerders. Streven is eind 2022 een projectplan, programma van eisen en visie op te leveren. Op basis daarvan kunnen maatregelen verder worden uitgewerkt. De verwachting is dat het beschikbare budget toereikend is voor het proces en een eerste realisatiefase. Dekking van de complete opgave is er nog niet en is onderdeel van deze aanvraag. Budget voor eerste realisatie 100%, SPUK Programma Natuur, provincie en TBO’s, €2.500.000,-. -------------------------------------------------------------------------------------------------Voor de hieronder beschreven stappen is geen trekkerschap en financiering bekend. No-regret, onderzoek nodig: • Ontwikkelstrategie hoofstructuur landschap, natuur én bestaande bossen in aansluiting op de waarden van het Nationaal Park Nieuw Land en het IJmeer Markermeer (inclusief verkenning achteroevers) ca. €120.000 (inclusief trekker) Niet gedekt.

Raakvlakken met andere projecten

Deze twee fasen leveren randvoorwaarden voor het versterken van de ecologische en recreatieve verbindingen binnen de stedelijke structuur. Programma GroenBlauw, Project Ecologische Verbindingen (FVA), Gouden Randen Pampushout (Flevo-landschap), Waterafvoer Poort en Pampus, Versterking ecologisch systeem Pampus (SPUK), Werkagenda Almere Pampus, IJmeer-Markermeer (achteroevers) en Nationaal Park Nieuwland.

Verwacht hefboomeffect van Realiseert voorwaarden op het gebied van natuur, ecologie en hydrologie bij de ontwikkeling van Almere Pampus/ de gehele westzijde van Almere. de maatregel voor doelen van Versterkt en vult aan het buitendijkse ecologisch systeem van IJmeer-Markermeer. Geeft een impuls aan de verstedelijking van Almere Pampus: ABA • Het realiseert een ecologisch systeem op regionale en stedelijke schaal en biedt uitgangspunten voor een natuurinclusieve ontwikkeling van Almere Pampus. • Het benut het potentieel van de bestaande polderbossen. • Draagt bij aan recreatiemogelijkheden en het woonklimaat van het plangebied ABA en indirect aan recreatief- en woonklimaat van bestaande wijken (o.a. Muziekwijk, Poort en Centrum). Het draag zo bij aan het ABA-doel: Het bieden van een toonaangevend internationaal voorbeeld voor duurzaamheid. Er is een sterke relatie met de verder ontwikkeling van het Nationaal Park NieuwLand en daarmee de recreatieve ontwikkeling van de regio.

Er wordt een stapsgewijze aanpak gevolgd. De eerste stappen zijn no-regret. Latere stappen kennen meer afhankelijkheid met de invulling van Pampus. Bijstelling is steeds mogelijk.

Overzicht van betrokken partijen inclusief trekker

Trekker van investeringspakket: Stedelijk Beleid ism Programma Groen Blauw (vanuit het sleutelproject Ecologische verbindingen en het Meerjarenperspectief Groen Blauw) Partners samenwerking verkenning: • Bestaand: o Provincie Flevoland o Flevo-landschap o Staatsbosbeheer • Nog te betrekken: o Waterschap Zuiderzeeland o RVB

Inzicht in de risico’s en beheersmaatregelen

Kostenraming Bekostiging

Risico van het huidige project is dat minimale ruimte voor ecologie gereserveerd wordt. In de plannen krijgt de ruimte voor ecologie ook recreatieve functies. Voor een goed functioneren van beide is een bredere verbinding, meer ruimte, nodig. Voor het in stand houden van de ecologische verbinding moet beheer en beheerbudget worden meegenomen in de ontwikkeling. . Zie de rode bedragen in dit format. Opgeteld: Minimaal € 5,2 mln. Medium variant mogelijk meer, afhankelijk van binnendijkse bijdrage aan buitendijks systeem. We gaan uit van fase 1 en 2. 5,2 miljoen prijspeil 2022 incl BTW Zoals in dit format is te zien verloopt het proces stapsgewijs. De eerste projecten zijn reeds opgeleverd. Fase 1 en 2 zijn in planvorming en voor een groot deel gedekt (FVA, grex, bijdrage Programma Natuur, bijdragen terreinbeheerders). Tegelijkertijd zijn sommige maatregelenpakketten nog niet gedekt (deel fase 2 en gehele fase 3).

Onderwerp Beschrijving van de maatregel

Maatregel TVIP ABA: Groen, ecologie en openbare ruimte Almere Centrum We kunnen met de maatregel ‘Groen en openbare ruimte Almere Centrum’ de aanpak infrastructuur en openbare ruimte versnellen. Daarmee maken we het gebied verder klaar als goed bereikbaar gemixt woon-werk gebied met de hoogwaardige verblijfskwaliteit die bij een drukbezocht knooppunt past. Beschikbare grond en herontwikkelingsdelen worden interessanter zodra de gemeente ook haar deel voortvarend oppakt. De stijgende reizigersstroom en extra bewoners en bezoekers kunnen hiermee beter worden opgevangen in een gebied dat als groen én centrumstedelijk visitekaartje voor de stad geldt. Het Weerwater fungeert als verbinder van het groenblauwe raamwerk. De twee noordelijke wiggen lopen langs deze twee weteringen en zijn onmisbaar in het verbinden van de groen/blauwe gebieden in Almere. Biodiversiteit, ecologie en een goed verblijfsklimaat gaan hierbij hand in hand. Voldoende schaduw, water, groen en diversiteit maken ook een stedelijk centrum prettig en robuust. In Almere centrum zijn diverse groene projecten voorzien om het evenwicht tussen de intensievere verstedelijking en de verblijfskwaliteit in de openbare ruimte op orde te houden. In de Stationsomgeving sluiten we met groene en vriendelijke omgeving het knooppunt aan om de omliggende gebieden met woningbouw en werklocaties.

Deels is dat bekostigd uit de gebiedsontwikkeling maar voor een ander deel is geen dekking voorzien. De aanpassingen kennen een hoge ruimtelijke kwaliteit: het wordt veel gebruikt en is een belangrijke locatie. Langs de weteringen is een groen-blauw netwerk beschikbaar. Ook daar verdicht Almere de komende jaren met centrumontwikkeling. Dit biedt kansen om het gebied te ontwikkelen tot een gebied waar wonen een belangrijk aandeel in heeft en waarin de fietser en voetganger samen met de ecologische waarden centraal staan. Er ligt links en rechts van de binnenstad 1500 meter aan groenblauwe hoofdstructuur. Die vraagt om een impuls gelijktijdig met de invulling van de verdichtingsopgave. Ecologische maatregelen komen in een quickscan in ieder geval neer op: diversifiëring van groen (aanplant, maaibeheer), toevoegen natuurvriendelijke oevers, ottervriendelijke brug onderdoorgangen maken, muurplanten in kademuren en het toevoegen vleermuisverblijven. Gericht op vleermuizen, otter, kruidenrijke vegetaties en daarmee biodiversiteit. Ook klimaatadaptatie en ecosysteemdiensten profiteren. Vleermuizen helpen om insecten te beteugelen(muggen). Waterkwaliteit wordt nader onderzocht.

Bron: visie Eeuwig Jonge Binnenstad (2020-2030) Almeerse Vaart Oost (Stadswetering) en West (Olstgracht) We zijn zuinig op de singels die deel uitmaken van de groenblauwe hoofstructuur van Almere. Het is dan ook belangrijk dat de kwaliteit van het water en groen en de bevaarbaarheid behouden blijven en/of verbeteren. Dat vraagt óók om een impuls in het ecologische systeem om het gelijktijdig te behouden en te versterken. We creëren aanlegmogelijkheden langs het water, routing voor langzaam verkeer (met name langs nieuwe ontwikkelingen aan de Oostzijde), aansluitingen met het huidige hoofdnet-fietspad en voetpad erlangs. Maar ook voor gebruikers als vleermuizen, vogels, otters en bevers. In en aan het water. Deze combinatie van gebruikers (mens en dier) vraagt om een kwalitatieve impuls voor continuïteit van de route. Dit wordt deels in 2022 uitgewerkt bij de Ontwikkelstrategie en Uitgangspunten Ontwikkelingsplan Oostkavels Noord/Zuid.

Onder meer: Beheer meer finetunen op orchidee-vegetatie. Achterkant van bedrijventerrein contrasteert. Groene gevels, betere beplanting zijn wenselijk. Aan de westzijde is de kwaliteit van het water, groen (ecologie) en bevaarbaarheid van het water iets om te behouden en te verbeteren. We zien mogelijkheden om aan te leggen langs het water. Mogelijke terrasmogelijkheden aan de Oostzijde bij nieuwe ontwikkelingen, deze kant is gunstig op de zon gelegen. Het vraagt om samenhang in groenaanleg, met name langs nieuwe ontwikkelingen, zodat het niet versnippert. Ook hier is het aanpassen aan De onderdoorgang van het spoor moet kwalitatief verbeteren in de verbinding met de Wisselweg met Spoorbaanpad. De herinrichting van het Kolkplein kan veel kwaliteit opleveren aan de waterzijde en verblijfskwaliteit toevoegen. Dit wordt verder verkend en meegenomen in verdichting van het gebied. Maatregelen onder meer: routes aanpassen voor otter (Baanbrug, Delftzijlbrug o.a. – otters zwemmen niet onder bruggen maar lopen daar liever), oever beter laten aansluiten op waterlijn, opnemen muurvegetatie in (nieuwe) kademuren, oevervegetatie versterken. Het verdiepen van delen kan bijdragen aan verbetering van het waterleven waaronder vissen. Ander onderdeel is de parkinrichting Mandelapark en een fietsverbinding erlangs, het Algerapad. Fietsroutes en aanpassingen van het groen zijn hiervoor nodig.

De aangrenzende infrastructuur wordt bij de integrale opgave centrale groenvoorziening betrokken. De route verbindt over twee bruggen groengebieden Beatrixpark en Leeghwaterplas en verbindt ook de singels/weteringen. De aangrenzende woongebieden wonen straks meer ‘in’ het Mandelapark, dat toegankelijk zal zijn voor langzaam verkeer (voetgangers). Thema

Duurzaamheid

Ontwerp/ schets inclusief locatie

Stationsomgeving is volledig ontworpen tot DO. Ook zijn er deels offertes beschikbaar. Een eerste deel van de stationsomgeving is inmiddels (juni 2022) aangelegd. Voor het tweede noodzakelijke deel (1d/e) ontbreekt zicht op financiering. Voor de Singels wordt in 2022 uitgewerkt naar een plan. Een inventarisatie van ecologische ingrepen is gestart. Maatregelen zijn financieel vertaald op basis van De oostzijde (stadswetering) wordt begin 2022 meegenomen in een Ontwikkelstrategie Oostkavels. Stadhuisplein kent nog geen planning maar kan snel worden opgestart.

Fasering

De uitvoering kan deels gelijk oplopen met gebiedsontwikkeling Oostkavels (Stadswetering) (2023-2028), aanvullend op lopende projecten (Stationsomgeving 2022-2023) of losstaand. Er zijn vooral in de realisatie versnellingen mogelijk. Ook treedt zonder zicht op financiering vertraging op in de uitwerking en planning. Start 2023 is bij voldoende financiering praktisch haalbaar. 2023 Stationsomgeving Stationsplein 1d/e Almeerse Vaart West (Olstgracht) Parkinrichting Mandelapark e.o. Groenvoorz/openbare sportvoorz Golda Meïr Park Almeerse Vaart Oost (Stadswetering) Stadhuisplein vergroening

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Raakvlakken met andere projecten

Biodiversiteit (o.a. Pampus), herinrichting Busstation (evenwichtige gebiedsontwikkeling, Stationsomgeving), OV Knoopunten (Stationsomgeving), Aanpassen Landdrostdreef en Spoordreef (weteringen lopen parallel. Samenhang met woningbouw Oostkavels, Randstad, Spoordreef, Landdrostdreef en Stationsomgeving is groot. Deze groenstructuren lopen daar langs of doorheen. Verwacht hefboomeffect van Verbetering van de verblijfskwaliteit en de groenblauwe kwaliteit maakt verdere verstedelijking mogelijk rond dit knooppunt in de MRA. Het maakt de maatregel voor doelen van woningbouw en werkgelegenheid mogelijk. ABA

Overzicht van betrokken partijen inclusief trekker

Dit project wordt in kader van Programmalijn Bereikbare steden uitgewerkt. Vanuit een gemeentelijk programmateam is voor het centrum de coördinatie van de verdichting, maatregelen, afstemming en besluitvorming geborgd en vanuit teams als gebiedsontwikkeling de ruimtelijke uitvoering en projectleiderschap. Ook kunnen de voorgestelde projecten relatief snel opgenomen worden in al lopende teams zoals die rond het Station en omgeving.

Inzicht in de risico’s en beheersmaatregelen Kostenraming

Er zijn geen juridische of technische risico’s voorzien. Ten behoeve van deze groei en om een aantrekkelijke stad te blijven dient Almere moet de komende jaren circa € 130 miljoen te investeren. Dit heeft in ruimtelijke zin met name betrekking op bovenplanse werken: • Investeren in mobiliteit: Aanpassing hoofdinfrastructuur voor fiets, voetganger en auto en het toegankelijk maken en houden van openbaar vervoer. • Investeren in groen, ecologie en water • Investeren in verleggingen en uitbreiding van de ondergrondse infrastructuur • Investeren in klimaatadaptieve maatregelen om de bestaande ruimte en de geprojecteerde nieuwbouw klimaatbestendig in te richten • Investeren in de inrichting openbare ruimte In dit fiche gaan wij met name in op de investeringen in groen, ecologie en water. De berekeningen zijn gemaakt in MRA verband bij het opstellen van de Gebiedsplannen Bereikbare Steden, financieel begeleidt door Metafoor. Deze berekeningen zijn in de zomer van 2022 geactualiseerd op o.a. prijspeil 2022 en voortschrijdend inzicht planvorming.

Maatregel duurzaamheid en biodiversiteit Stationsomgeving Stationsplein 1d/e Almeerse Vaart West (Olstgracht) Parkinrichting Mandelapark e.o. Groen/sportvoorziening “Golda Meïr Park” Almeerse Vaart Oost (Stadswetering) Stadhuisplein vergroening

Bedragen x € 1.000 en inclusief BTW Bruto-aanvraag 5.700 2.300 2.000 700 2.700 1.500 14.900