1. CIDI Monitor antisemitische incidenten-2021.pdf

De school heeft intussen duidelijker kunnen communiceren dat de pesters bij hun ouders thuis flinke straffen hebben gekregen voor hun gedrag. De betreffende families hebben excuses gemaakt bij de melders en hun kind. 16 juni Een man (melder) merkt dat zijn zoon (groep 8 van de basisschool) in een groepsapp zit met klasgenoten waarin antisemitische en Holocaustverheerlijkende memes worden gedeeld. De melder schrikt ervan dat dit kennelijk speelt onder kinderen, en vraagt advies om het aan te kaarten bij de school.

49

Monitor antisemitische incidenten 2021

20 juni De dochter (13) van een vrouw uit Zoetermeer (melder) wordt via snapchat door een onbekende jongen uitgemaakt voor "kk jood". De jongen maakt er een sport van om het scheldwoord zo veel mogelijk te copypasten. Het lukt hem uiteindelijk om het bericht "kk jood" duizenden keren in de inbox van de dochter te krijgen. De dader blijkt een jongen (14) te zijn van een andere school. Hij kwam online in contact met een klasgenoot van de dochter, die hij ook antisemitisch bejegende. Zij reageerde daarop door te noemen dat ze niet Joods is, maar een klasgenoot (dochter van de melder) wel. De jongen vond het vermoedelijk gerechtvaardigd om het meisje vanwege haar Joodse afkomst uit te schelden, in het licht van het destijds oplaaiende conflict tussen Israel en Hamas. De moeder lukt het om het incident aan te kaarten bij de scholen van de betrokken kinderen. Nadat ze laat weten aangifte te doen bij de politie komen de scholen in actie door ook de ouders van de dader in te lichten. De melder besluit uiteindelijk de aangifte in te trekken. De dochter was nauwelijks bewust van haar Joodse identiteit; het incident heeft daar verandering in gebracht. Ze vraagt aan haar moeder "Goh mam, waarom zijn er mensen die ons haten omdat wij Joden zijn?". De moeder worstelt met de vraag wat ze haar kind over het voorval moet meegeven.

5 juli De zoon van een man (melder) zit in groep 8 van een openbare basisschool in Limburg. Hij is aan zijn kleding als Joods herkenbaar, ook op school. De zoon wordt, buiten het zicht van leraren, door een klasgenoot uitgescholden met "homo kankerjood". De zoon reageerde door dit meteen te melden bij een leraar. De jongen die hem uitschold probeert hem tegen te houden, waarop een vechtpartij onstaaat. Beide jongens moeten zich melden bij de directeur, die concludeert dat er een 'incident' heeft plaatsgevonden. Hij besluit dat beide leerlingen moeten nablijven. De melder vindt dit onrechtvaardig en stapt op de school af. Pas later begrijpt de directeur dat hij de situatie niet goed in beeld had.

50

Monitor antisemitische incidenten 2021

5 juli Een vrouw (melder) heeft een dochter (8) op een basisschool in Amsterdam-Zuid. Tijdens een korte excursie met de klas hebben de kinderen een discussie over campagneposters op straat die mensen oproepen om discriminatie af te wijzen. De discussie is aanleiding voor de dochter om te laten weten dat zij Joods is. Daags later krijgen kinderen in de klas een groepsopdracht (die geen verband houdt met voorgaande). Een van de kinderen roept tegen de rest: "Wie moet er naar de gaskamer als het fout gaat?" Waarop veel klasgenootjes naar de dochter wijzen en antwoorden "Zij, want zij is Joods!". Opvallend genoeg (en gelukkig) ervaart de dochter het voorval niet als kwalijk. Wel vertelt ze er thuis over. De moeder besluit de leraar ernaar te vragen, die gelaten laat weten dat "de kinderen het toch niet snappen". Ze besluit vervolgens het voorval bij de schoolleiding te melden. Deze onderneemt wel actie, door excuses aan te bieden en ouders van de klasgenoten op de hoogte te brengen. 30 augustus Een Joodse leerling van een middelbare school in Alkmaar wordt 's avonds laat thuis opgezocht door een groep jongens. Ze schreeuwen onder andere "daar woont die kankerjood", en "dat is het huis van die Joden" en "gooi dan!" naar het raam van zijn woning. Een voorbijganger maant de groep om weg te gaan, waarop de jongens uiteindelijk langzaam weglopen.

De leerling krijgt dan pas een glimp van de groep; het blijkt te gaan om jongens van zijn school die twee of drie klassen hoger zitten. De moeder van de jongen maakt melding van het incident. CIDI begeleidt haar in contact over het incident met de schoolleiding. Een jaar eerder overkwam de zoon een vergelijkbaar pestincident op de school, waardoor de familie een beetje moedeloos is. 12 oktober In de groepsapp van een klas op een middelbare school in Dordrecht worden antisemitische memes met Hitler en Anne Frank gedeeld, samen met leuzen als "Wacht ik ga even douchen" of vijandige opmerkingen over '6 miljoen'. Een kind in de appgroep laat dit zien aan zijn moeder. Zij meldt dit op haar beurt bij de school en bij CIDI. Ze krijgt sterk de indruk dat de school te weinig met het probleem doet, dat zich in het verleden op vergelijkbare manier ook heeft voorgedaan, toen oudere kinderen van de vrouw in de brugklas zaten.

5.3.3 Werk Incidenten worden in deze categorie gerekend als ze volledig plaatsvinden binnen de werksfeer, of als een antisemitische uiting gericht is op iemand tijdens het uitoefenen van zijn of haar beroep. In 2021 registreerde CIDI 5 incidenten in de werksfeer. In 2020 waren dit er 10.

13 januari Een vrouw (melder) werkt als vrijwilliger bij een stichting in de buurt van Alkmaar. De stichting verzorgt regelmatig opvang en lessen aan kinderen. De melder krijgt een idee voor een klein project dat ze voorlegt aan een verantwoordelijke bij de stichting omdat er een bescheiden bedrag bij gemoeid zou gaan. Hierop laat diegene haar weten: "De stichting heeft zat geld! Die wordt gespekt door een hoop rijke Joodse ouders, die allang blij zijn dan hun kinderen hier veilig zitten opgeborgen". De melder vraagt meteen door op de associatie tussen de vermeende Joodse ouders en hun vermeende rijkdom. Beide kan de verantwoordelijke echter niet toelichten. De melder doet beklag bij de stichting over de uiting. Niet veel later krijgt ze te horen dat ze niet meer hoeft te komen; er zou een "mismatch" zijn onder de actieve vrijwilligers.

51

Monitor antisemitische incidenten 2021

18 maart Een man (melder) werkt in een laboratorum in Utrecht. Meerdere van zijn collega's onderhouden een cultuur van racistische opmerkingen over het nazisme en de Tweede Wereldoorlog. Ze groeten elkaar regelmatig met de Hitlergroet en beschuldigen Joden van onrechtmatige zelfverrijking. De melder stoort zich aan het gedrag en kaart dit meermaals aan bij zijn leidinggevende. Eerst laat deze weten de melder niet te geloven, later zegt hij juist dat hij van de collega's hoorde dat het weliswaar klopt, maar allemaal als "grap" bedoeld is. Het wordt de melder duidelijk dat zijn leidinggevende niet bereid is om in te grijpen, en schakelt CIDI in. 7 april Een werknemer (melder) bij een bedrijf in Den Haag heeft met zijn collega een gesprek over bitcoin. De collega merkt in het gesprek stellig op: "Joden en geld zijn verbonden". Hij blijkt te geloven dat het inherent is aan Joden om geld te manipuleren, in de lijn met klassieke complottheorieën over Joden. Het maakt de melder kwaad, maar het verbaast hem niet heel erg. De collega stelt zich veel bloot aan Q Anoncontent op sociale media. Zo zou hij vaker opmerkingen hebben gemaakt over Trump en pedofilie in de stlijl van Q Anon-verhalen. 16 juni Een man (melder) heeft een klein bedrijf, dat hij heeft opgezet met een bekende.

De bekende verlaat het bedrijf na enige tijd, maar rond genoemde datum meldt hij zich opnieuw met de valse claim dat de melder hem geld schuldig zou zijn. De man wordt in zijn eisen steeds agressiever, en begint na verloop van tijd de melder te dreigen hem te doden en zijn dochter iets aan te doen. Om zijn dreiging kracht bij te zetten noemt hij zijn adres, de school van zijn dochter en het strafblad van de dreiger zelf, waaruit zou blijken waartoe hij wel niet in staat is. In verschillende video- en audioberichten wordt de melder ook uitgescholden voor "kankerjood". Ook een medewerker van de melder wordt verbaal agressief bejegend en uitgescholden voor "kankerjood". De bedreiger, vroeger een bekende, weet van de Joodse afkomst van beiden. 1 december Een man (melder) werkt sinds een aantal maanden bij een bedrijf in het zuiden van Limburg. Hij heeft een collega die in complottheorieën gelooft, en zijn collega's (waaronder de melder) uitgebreid vertelt over zijn ideeën van een platte aarde of een maan van plasma. Dit stoort de melder niet zo, maar op genoemde datum begint de collega over dat hij mensen van Joodse afkomst als 'untermenschen' ziet. In de pauze speelt hij op hoog volume YouTube-filmpjes af van nazipropaganda. Hiervan schrikt de melder heel erg.

CIDI biedt hulp aan de melder om het bij de leidinggevende aan te kaarten, zonder dat hij zich zorgen hoeft te maken om zijn positie als nieuwkomer bij het bedrijf.

5.4

Schriftelijke uitingen

Incidenten in deze categorie betreffen meldingen van e-mail berichten, persoonlijke berichten via Facebook Messenger (PM’s), direct messages via Twitter, brieven, stickers en flyers met een antisemitische boodschap. CIDI telde 52 meldingen van schriftelijke uitingen in 2021. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2020, toen er 25 werden geteld.

5.4.1 Brieven, stickers en flyers In 2020 heeft CIDI 5 papieren meldingen. In 2020 werden er 6 geteld.

52

Monitor antisemitische incidenten 2021

22 januari Een synagoge in Amsterdam ontvangt per post een handgeschreven haatbrief. In een schijnbaar kinderlijk handschrift staat onder andere geschreven "Joden en Marokkanen zijn vieze mensen die stinken … moeten worden uitgezet, HH en Sieg heil", samen met hakenkruizen. Een medewerker van de synagoge doet aangifte bij de politie.

26 mei CIDI ontvangt per post een brief met een tekening van een middeleeuws martelritueel. Naast de tekening staat geschreven: “Israëls leugenknecht zal zijn waardige straf ontvangen / De kop van zijn addergebroed zal verbrijzeld worden / En het beloofde land zal in vrede leven”

53

Monitor antisemitische incidenten 2021

31 juli Een bewoner (melder) van Wilnis (Utrecht) valt op dat er op meerdere lantaarnpalen in het dorp vijandige stickers ten aanzien van Steven Berghuis zijn geplakt. De voetballer is onlangs overgestapt van Feyenoord naar Ajax. De sticker met een neus met een rode streep erdoor is algemeen bekend als antisemitische 'dog whistle', oftewel subtiel symbool om afkeur jegens Joden te laten blijken. De tekst "scum loopt altijd weg" doet denken aan de leus "Joden lopen altijd weg", waarmee daags eerder een grote muurschildering is gemaakt in Rotterdam (zie incident van 24 juli).

5 oktober Een vrouw met een Joods klinkende achternaam (melder) bestelt een pakket via Bol.com. Direct nadat zij het pakket ontvangt, blijkt er een hakenkruis in de doos te zijn gekerfd. De vrouw maakt meteen melding van het incident bij Bol.com. Het bedrijf laat weten op zoek te gaan naar de bekrassing. Gezien de context van het incident is die vermoedelijk gedaan door een bezorger.

54

Monitor antisemitische incidenten 2021

23 december Een echtpaar in Amsterdam-Zuid (melders) doet een bestelling bij een lokale slagerij waar ze al jaren komen. Bij het openen van de bestelling merken ze plotseling dat er bovenaan de pakbon de woorden "Kut Jodin" geschreven staan. Hoewel een korte leus, schrikken de man en vrouw er erg van. Ze konden zich niet voorstellen in deze omgeving een dergelijk incident mee te maken.

5.4.2 Digitaal Onder deze categorie vallen digitale berichten direct verstuurd naar een specifieke ontvanger, zoals bijvoorbeeld e-mails en privéberichten via Facebook. In een aantal gevallen kunnen dergelijke berichten vanwege hun heftigheid als dreiging worden opgevat – zie daarvoor de eerdergenoemde categorie. In 2020 telde CIDI 47 incidenten met antisemitische privéberichten. In 2020 was dat minder dan de helft van dat aantal, namelijk 19.

2 februari Een man (melder) mengt zich in een discussie op Facebook onder een nieuwsbericht over de vaccinatiecampagne in Israel tegen corona. Hij stoort zich aan iemand die spreekt over "kutzionisten". In een sub-commentaar vraagt hij de gebruiker of hij überhaupt weet waar Israel eigenlijk ligt. Daarop krijgt hij van de gebruiker de volgende privéberichten, van twee verschillende gebruikers:

De melder zegt dit soort incidenten "zo vaak" mee te maken. CIDI adviseert hem om aangifte te doen.

55

Monitor antisemitische incidenten 2021

4 maart Verschillende media berichten over het nieuws dat een vermogende ondernemer 1 miljoen euro heeft gedoneerd aan D66 en nog eens 350.000 euro aan de Partij voor de Dieren, vanwege hun voorgestelde klimaatbeleid. Enkele ogenblikken later ontvangen CIDI en verschillende Tweede Kamerleden van D66 een email waarin het bericht wordt voorzien van het volgende commentaar: “Wie betaalt, bepaalt...Hier moeten wel de ZIONISTEN achter zitten... De protocollen van de wijzen van Sion moeten worden doorgevoerd” 1 april Schrijfster Lale Gül wordt regelmatig bedolven onder haatberichten tegen haar gericht, veelal afkomstig van jonge mannen uit de gemeenschap waar ze kritisch over schrijft in haar boek. Af en toe deelt ze een aantal voorbeelden van haatberichten die ze via sociale media ontvangt. Naast seksistische en racistische, zitten daar ook veel antisemitische beledigingen en beschuldigingen bij. Haar opinies zouden worden verklaard doordat ze zou worden “betaald door zionisten”.

25 april Het online medium Jonet ontvangt van een onbekende een bericht met de tekst: "'Hamas, Hamas, Jews on the gas' - I assume this sounds like those fantastic signs made in Occupied Palestine by your fucken savages", gevolgd door foto's schijnbaar van bekladdingen door Israeli's in Israel en op de Westelijke Jordaanoever. Jonet heeft een duidelijk Joodse inslag, en wordt kennelijk door de mailer daarom verantwoordelijk gehouden voor de situatie in Israel.

56

Monitor antisemitische incidenten 2021

27 april Op genoemde datum wordt in verschillende media aandacht besteedt aan Human Rights Watch, dat stelt dat Israel zich schuldig maakt aan apartheid. Een mailer schrijft aan CIDI: "U beschuldigd de westerse wereld van toenemend antisemitisme. Maar wat doet u zelf?? Het onderdrukken van een hele bevolking. Heeft u dan niets geleerd in het verleden? Zoals gezegd, verbeter de wereld en begin bij jezelf. En stop met die valse propagandamachine." Hiermee wordt CIDI verantwoordelijk gehouden voor daden van de Israelische regering, maar wordt ook met zoveel woorden gezegd dat Joden zouden moeten "leren van het verleden". 30 april Op genoemde datum wordt in media aandacht besteed aan een ramp bij de Meronberg in Israel. Bij de verdrukking door een grote menigte komen 45 mensen om het leven, die bijeen waren voor een religieuze feestdag. Naar aanleiding van dit nieuws schrijft een e-mailer aan CIDI: "Het is mijn vaste overtuiging, dat deze ramp een straf is van God voor de misdaden, die ze begingen tegen de Palestijnen.

Weliswaar is er geen profeet opgestaan om het Joodse volk te waarschuwen voor hun zondige levenswijze, zoals in de bijbel beschreven, maar nu is de VN door God gezonden om hen te waarschuwen! Ik hoop dat Israël nu gewaarschuwd is en zich deze waarschuwing ter harte neemt en de Palestijnse rechten respecteert." 1 mei Een man (melder) mengt zich in een discussie op Instagram onder een post van Amnesty International over de huisuitzetting van Palestijnse bewoners in Seikh Jarrah, die behandeld wordt door het Israelische Hooggerechtshof. Op zijn commentaar krijgt de melder de volgende reactie:

6 mei Een e-mailer heeft zich ingeschreven voor de digitale nieuwsbrief van CIDI. Naar aanleiding van een bericht over de op genoemde datum lopende coalitieformatie in Israel tussen Bennett en Lapid, schijft hij: "Ik heb genoeg gezien wat jullie allemaal doen, daarom schrijf ik me uit. Had niet verwacht dat het Joodse volk zo erg zou zijn. Nu begrijp ik ook waarom er aanslagen zijn: puur verzet. Schandalig, had gehoopt dat ik er naast zat."

57

Monitor antisemitische incidenten 2021

6 mei Een Joodse maatschappelijke organisatie ontvangt in korte tijd een reeks bedreigende berichten van een onbekende e-mailer. Deze 'waarschuwt' Joden dat zij op de hoogte zijn van Allah en de islam als 'enige ware' religie, en nog 'vergeven' kunnen worden als zij zich bekeren. "Moge Allah jullie leiden. En huidige joden: wees niet hoogmoedig en bekeer tot de islam. Anders worden jullie al in dit leven gestraft na afloop van de dajjal waarna een boom of steen zal zeggen: hier is een jood, dood hem (aan bevoegd persoon, legers etc en niet de brugers)". Bijgevoegd zijn screenshots van gesprekken per app, die de mailer eerder stuurde. Daarin geeft hij ‘de Joden’ ervan de schuld dat zijn moeder zou zijn overleden in het ziekenhuis aan een aandoening.

10 mei Op genoemde datum besteden media aandacht aan rellen op de Tempelberg in Jeruzalem. Bij confrontaties tussen Palestijnse demonstranten en de Israelische politie, komt er traangas van laatstgenoemde de Al Aqsamoskee binnen. Een e-mailer schrijft hierover tegen CIDI: "Het is een schande wat jullie doen in Jerusalem met de uitzettingen. Ook het ontheiligen van de Al Aqsa moskee is echt iets voor jullie joden. Jullie verdienen geen plaats op deze aarde. Ik hoop dat Allah jullie zal laten branden in de hel. Allah is groot." 11 mei Een anonieme e-mailer stuurt CIDI een bericht met als bijlage een video. Daarin is een Palestijnse jongen te zien die rouwt om zijn overleden vader, gezien de context vermoedelijk omgekomen bij een Israëlische militaire actie. De mailer schrijft: "Julie zijn moordenaars. Allah swt zal jullie laten branden in de hel. Hitler had gelijk." 11 mei Een anonieme e-mailer (noemt zichzelf 'goy') stuurt CIDI het volgende bericht: "Als de holocaust echt was dan zouden jullie niet hetzelfde doen bij de Palestijnen. Kinderen moorden om woningen ik te pikken voor een paar haakneuzen. Voor Het laagste volk op aarde dat zich uitverkoren voelt."

58

Monitor antisemitische incidenten 2021

14 mei Een advocaat (melder) is actief in een online forum over rechtspraak. Ze raakt geïntrigeerd door een bericht over Romeins recht, en vraagt de auteur om meer informatie. Daarop ontvangt ze, tot haar verbazing, een lange tekst met antisemitische complottheorieën. Het document dicht grote rampen uit de geschiedenis toe aan de Rothschild dynastie. De melder herkent vrijwel alle motieven uit het antisemitische pamflet 'De Protocollen van de Wijzen van Zion'. Ze is geschrokken dit op onironische wijze te ontvangen van iemand die ze eerder nog kundig achtte. 14 mei Een vrouw (melder) ontvangt via Facebook een het volgende privébericht van een onbekende:

16 mei Een vrouw (melder) ontvangt via Facebook een het volgende privébericht van een onbekende:

16 mei Een vrouw (melder) reageert afkeurend op een (naar eigen zeggen) antisemitisch commentaar dat ze ziet staan onder een nieuwsbericht op Facebook. Op haar beurt krijgt zij van een onbekende gebruiker op Facebook een bericht met de tekst: "[Naam melder] hopelijk sterven jij, eventueel je kinderen en je moeder levend in brand! Als dat gebeurt heeft karma inderdaad zijn werk gedaan [kusjes-emoticon]".

59

Monitor antisemitische incidenten 2021

17 mei Een vrouw (melder) ontvangt via Facebook een het volgende privébericht van een onbekende:

18 mei CIDI kondigt een postercampagne aan tijdens het oplaaiende geweld tussen Israel en Hamas. Een e-mailer stuurt CIDI hierover een bericht met daarin de tekst "En dan het lef hebben om af te geven op Adolf Hitler. Schaam jullie! Jullie zijn de nakomelingen van Adolf Hitler." 18 mei Een columnist van de Telegraaf meldt dat de krant "dag in dag uit" berichten ontvangt in de trant van "een vieze kanker leugenachtige zionistenkrant" en "KK JODEN" naar aanleiding van verslag over het oplaaiende conflict tussen Israel en Hamas. Bron: ’Joodse gemeenschappen in Europa kunnen hun borst natmaken’. Column Kitty Herweijer, De Telegraaf, 18 mei 2021 21 mei Het Interprovinciaal Opperrabinaat, een religieus-Joodse instelling, ontvangt een e-mail met de volgende tekst: "Hoi Goy, Geloven jullie nog steeds dat Zionisme hetzelfde is als Jodendom?" Als afsluiting wordt een link gestuurd naar een website die de Holocaust ontkent.

60

Monitor antisemitische incidenten 2021

27 mei CIDI plaatst op Instagram foto's van haar postercampagne tijdens het oplaaiende conflict tussen Israel en Hamas. Hierop stuurt iemand het volgende bericht:

28 mei CIDI ontvangt een e-mail met onder andere de volgende tekst: "Ik heb absoluut geen problemen met het joodse volk. Kan ook niet want ik ken ze niet. Maar ik veracht wel ZIONISME. Joodse mensen die denken beter te zijn dan een ander. Want het enige verschil wat er nu is tussen natanhauy's beleid en het beleid van de nazi's is dat de ZIONISTEN van nu geen vernietigingskampen hebben. Maar dat is ook het enige verschil." 2 juni Een anoniem persoon stuurt de volgende (nep-)melding aan CIDI: "How was copper wire invented? A: Two Jews found the same coin… Kanker Joden" Bijgevoegd is een afbeelding van de 'happy merchant'.

61

Monitor antisemitische incidenten 2021

29 juni Rondom genoemde datum komt het nieuws naar buiten dat voetballer Steven Berghuis een transfer maakt van Feyenoord naar Ajax. Op sociale media en blogs van fanatieke Feyenoordsupporters volgt een golf van haatberichten over Berghuis met antisemitische bewoording. Een aantal voorbeelden:

19 juli Een man (melder) plaatst op Instagram een kritisch bericht over ijsjesbedrijf Ben & Jerry's, dat in het nieuws is omdat het geen ijs wil verkopen op de Westelijke Jordaanoever. Naar aanleiding daarvan ontvangt hij van een onbekende het volgende privébericht:

62

Monitor antisemitische incidenten 2021

21 juli CIDI ontvangt van een anonieme mailer het volgende bericht: “Vuile Joden. Waarom doen jullie alsof er democratie is? Waarom speel je altijd de onschuldige, terwijl jullie altijd op de achtergrond de viezerikken zijn die zorgen voor confrontaties over de hele wereld? Met zogenaamde stichtingen overal in de wereld zoals deze onzin: CIDI. Voel je je zo wat veiliger? Er zal een dag komen, waarbij dit allemaal zal eindigen en dan zal dat kleine boompje waarachter je schuilt zelf zeggen: ‘hier achter is een jood verstopt, vermoord hem!’ Dat zal met gerechtigheid gebeuren. Jullie zijn teveel bezig met het beheersen van deze neppe wereld. Wacht nog heel even tot je hart niet meer klopt. Dan zul je zien dat je geen reet hebt aan die broederschap in het neppe geloof: het jodendom” Het citaat “Hier achter is een Jood verstopt, vermoord hem” is afkomstig uit de Koran en wordt vaak aangehaald om de islam uit te leggen als een anti-Joodse religie (zowel door moslims als door niet-moslims). De anonieme mailer noemt zich ‘Eran Zahavi’, naar de Israelische PSV-voetballer. In mei werd bij zijn woning ingebroken, waarbij indringers zijn vrouw en kinderen mishandelden.

23 juli Een e-mailer schrijft aan CIDI: "Ongeacht het feit dat Israel gewoon Palestina is en dat een stelletje slapende Westerse mogendheden dit stuk land ooit van de Palestijnen hebben afgepakt, is het toch godgeklaagd dat juist de 'leiders' van dit land weer een tweedeling tot stand willen brengen. Hebben ze dan niets geleerd of willen ze de geschiedenis zich laten herhalen? Schandalig. En CIDI zou er stevig moeten tegen protesteren!!" De schrijver laat daarmee weten aparte maatstaven te hanteren voor Joodse instanties vanwege een Joods verleden van slachtofferschap. Hij begeleidt zijn tekst met de volgende afbeelding:

63

Monitor antisemitische incidenten 2021

3 augustus Een journalist van de Telegraaf laat via twitter weten het volgende bericht te hebben ontvangen15:

8 augustus Een man (melder) geeft op zijn Instagramkanaal uiting aan zijn standpunt over het Israëlisch defensiebeleid, wat hij in grote lijnen steunt. Een onbekende vrouw spreekt hem hierop aan in privéberichten, onder andere met:

31 augustus CIDI ontvangt een bericht van een anonieme mailer met de volgende tekst: "Houdt op met de wereld in gijzeling te nemen voor de zes miljoen die Hitler heeft omgebracht! Walgelijk hoe jullie nu met Palestijnen omgaan, of beter gezegd: genocide op Palestijnen. Hopende dat Iran Jerusalem met een bommetje plaatgooit. Nee, kritiek op Israel staat niet gelijk aan antisemitisme". De laatste opmerking, dat "kritiek op Israel" niet gelijk staat aan antisemitisme, is ironisch te noemen gezien het voorgaande.

15

https://twitter.com/nielskalkman/status/1422508149865697280

64

Monitor antisemitische incidenten 2021

11 september Een jurist schrijft een opiniestuk in Het Parool, waarin hij betoogt dat PVV in strijd is met de openbare orde. Hierop ontvangt hij van een anonieme mailer het volgende bericht: "Geachte, U zal voor de bevolking nooit meer hoog in het vaandel worden aangeschreven gezien uw achter gronden! (...) Uw beloofde land is wederom door de orthodoxe Joden op het genocide pad! (...) Maar u heeft voor mij bevestigd dat uw onderzoeken en zogenaamde opleiding u niet verder brengen, zoals wij Joden kennen. U bent een sjemiel (...) u bent het soort onkruid waardoor de geschiedenis zich herhaalt!" 13 september Van een vrouw (melder) wordt haar account op Facebook gehackt. Eén of meerdere hackers zetten foto's van haar online die bewerkt zijn om haar Joodse afkomst belachelijk te maken. In één geval wordt een foto omschreven met de leus "Khaybar Khaybar, ya yahud, Jaish Muhammad, sa yahud" die betekent "Jood, herinner je Khaybar, het leger van Mohammed zal wederkeren". Dit is een strijdleus die Joden 'waarschuwt' voor een herhaling van de Slag bij Khaybar in 628. Na die slag werd er een bloedbad aangericht onder de mannenlijke leden van een Joodse stam waartegen werd gevochten. 15 november Naar aanleiding van een statement van CIDI in de media over voortdurende bagatellisering van de Holocaust door FvD, zoekt iemand per e-mail contact met CIDI.

De mailer schrijft onder andere: "als jullie dat niet eens snappen kan ik jullie (k)neuzen echt niet meer serieus nemen (...) Heel dat gare israel heeft onderhand meer gemoord als de nazi's bijelkaar (k)neuzen". Hij ondertekent zijn bericht als zijnde "een INRI-achtig persoon" 1 december Naar aanleiding van de uitzending van ‘Alsof ik Palestina heb gestolen’, een nieuwe documentaire van Frans Bromet, ontvangt CIDI een e-mail met de volgende tekst: “Helaas heeft de geschiedenis van Het Derde Rijk jullie niets geleerd, dit is een exacte kopie van de rassenleer wat hier [in Israel en de Palestijnse gebieden, red.] gebeurt (…) Jullie zullen eens zien wat er gebeurt als PVV en FvD groot worden. De terreur en intimidatie die dan ontstaat zal helaas ook ons joodse volksdeel treffen. Met ‘dank’ bij voorbaat aan jullie heimelijke steun voor dit soort verachtelijke lieden. Ich habe es nicht gewusst, klinkt er dan.“ De stelling dat ‘Joden beter zouden moeten weten vanwege hun geschiedenis’ maakt gebruik van de logica van slachtofferbeschuldiging (‘victim blaming’) door moreel superieur gedrag te verlangen van slachtoffers. Het is antisemitisch te noemen omdat het een groep wegzet als kwaadaardig en hen daarbij reduceert tot hun Joodse afkomst. 2 december Een vrouw (melder) reageert op Instagram onder een 'story' van de NOS over chanoeka.

Ze wenst mensen een vrolijk chanoeka, maar zegt zich te storen aan bepaalde reacties. Hierop ontvangt ze het volgende bericht:

65

Monitor antisemitische incidenten 2021

5 december Verschillende Joodse organisaties ontvangen een e-mail van dezelfde afzender met een reeks beschuldigingen aan hun adres. Het gaat om een opvallend lange tekst waarin de e-mailer ingaat op allerlei gebeurtenissen uit de geschiedenis, met opmerkingen als: “De holocaust zou dus ook best wel eens een oogst geweest kunnen zijn in plaats van een zuivering” “Zoals pestkoppen meestal pesten om te voorkomen dat ze zelf gepest worden, lijken de joden gezamenlijk bezig te zijn om 'de anderen' te domineren in de hoop zo te voorkomen dat ze zelf wederom worden gedomineerd” “Waarom de bevolking destijds [tijdens de Holocaust, red.] niet ingreep verbaast mij niets als ik kijk naar hoe de joden zich nú opstellen. Ook nu ziet het er naar uit dat ze voornamelijk bezig zijn met het op zo'n gluiperig mogelijke manier zoveel mogelijk macht en rijkdom te vergaren binnen de samenlevingen die ze met bijna nazistische efficiëntie lijken te oogsten zonder daarvoor echt iets noemenswaardigs voor terug te zaaien. Een regelrechte ramp voor iedere economie”.

9 december (5 incidenten) Naar aanleiding van het nieuws dat een rechter oordeelt dat FvD-leider Thierry Baudet onterecht de herinnering van Holocaustoverlevenden instrumentaliseert, ontvangt CIDI tenminste vijf e-mails en berichten met teksten als: “Echte joden zijn veelal geen zionisten, maar de zionisten noemen zich wel joden, “EEN DUIVELS PLAN”…zie de protocollen van de wijzen van de zionisten” “Dus waarom herdachten we ook al weer op 4 mei? Opdat het nooit meer zou gebeuren, toch? Wij (ongevaccineerden) worden als zondebok aangewezen voor het feit dat jullie 'vaccins' voor geen meter werken en er wordt gedreigd mij het werken onmogelijk te maken. Dit was al nadat ik niet meer mee mocht doen met het sociale leven. En wat doen jullie? DE ZIELEPOOT UITHANGEN. Flikker toch op met je Holocaust. Jullie zijn gewoon een stel aasgieren die geld willen verdienen aan het leed van je voorouders. Het slachtoffertje spelen terwijl je dader bent; daar zijn jullie goed in; vraag dat maar aan de mensen in Gaza. Bovendien weet iedereen dat Israel door lord Rothschild is gesticht; en dat 'holocaust' brandoffer betekent. En dat is wat men nu doet: de joden in Israel offeren door ze in te spuiten met experimentele gentherapie.

Ordo ab Choas, toch? De tempel moet worden herbouwd toch voor jullie anti-Christ-Messias? Succes ermee; benieuwd hoe de geschiedenis boekjes over jullie zullen oordelen. De slachtoffers worden daders” “Het hele idee dat Zionistische organisaties en zionistische rechters wel even kunnen bepalen welke vergelijkingen wanneer gemaakt mogen worden is natuurlijk te gek voor woorden” “KANKERJODEN!!! HITLER IS JULLIE (GROOT)OUDERS VERGETEN!!! TREK JE KORTGEDING IN, OF ER ZAL JULLIE IETS OVERKOMEN, DAT EEN MILJOEN KEER ERGER IS, DAN DE HOLOCAUST! GEEN BETERE JOOD, DAN EEN DODE JOOD!!!” “Onzin vergelijken met onzin kan niet erg zijn. U wilt een mythe overeind houden. Een genocide op joden zeker, afschuwelijk dan kan niemand ontkennen maar de Holocaust is een joodse ineptie, een concept om zich een onmogelijke overtreffende trap toe te eigenen. Jewish lies.” 14 december Via de chat in een datingapp krijgt een man (melder) van een andere man toegezonden: "genoeg nazi skinhead bij jou in de buurt merk je wel wat die met je doe" en "gas kamer in", "jou leven hou heel snel op, net als 30 andere". De melder is aan zijn profiel als Joods herkenbaar. 66

Monitor antisemitische incidenten 2021

Verschillende data Een man met een obsessie voor Joden en Israel richt zich vaak tot de CIDI-mailbox. Vaak reageert hij op actualiteiten met betrekking tot Israel of Joden met boze mails met teksten als: “Wat een kankervolk zijn die illegal joden in Palestina toch. Het is echt zo jammer dat Adolf de klus niet heeft afgemaakt. Da was de wereld nu veel beter geweest” “De illegale kakkerlakkenstaat moet worden verdelgd. Het is de enige manier om vrede te krijgen in het midden oosten.” “Joden moeten per direct worden uitgeroeid, omdat ze een illegale staat hebben gevormd, en mensen massaal hebben vermoord” Gemiddeld ontvangt CIDI elke paar weken een bericht van de afzender. CIDI besluit aangifte te doen. Verschillende data Door het jaar heen ontvangt CIDI van een boze anonieme e-mailer berichten met teksten als: "Genocide plegen is iets waar jullie trots op zijn? En maar de Holocaustkaart blijven spelen terwijl het nazi regime van ‘Israël’ geen haar beter is dan Hitler" "En dan het lef hebben om af te geven op Adolf Hitler. Schaam jullie! Jullie zijn de nakomelingen van Adolf Hitler". Op navraag van CIDI of de mailer ook in tweede instantie, na zorgvuldige overweging, de Israëlische regering zou vergelijken met het nazisme, antwoordt hij: "Ik vind het eigenlijk nog een understandment". Omdat het steeds om dezelfde afzender gaat, worden de ca.

10 berichten als één incident geteld in deze monitor. Verschillende data Door het jaar heen worden de mailboxen van CIDI en tientallen Tweede Kamerleden bestookt met antisemitische e-mails van een anonieme mailer. De mailer heeft in het bijzonder een obsessie met de 'Protocollen van de Wijzen van Zion'. Vaak stuurt de mailer nieuwsberichten door, die hij begeleidt met teksten als: "De zionistische protocollen moeten worden uitgevoerd, ontvolken en omvolken maar complotdenkers krijgen WEER GELIJK…" "De zionisten willen over de wereld heersen...en ze hebben er het geld voor om wetenschappers rechters en politici om te kopen of te chanteren (zie Epstein en Maxwell die werkten in opdracht van de zionisten)" "De daders van 9/11? Als er joden staat worden de Zionisten de Ashke-nazi bedoeld. Wat moet ik hier nu weer van denken?"

67

Monitor antisemitische incidenten 2021

Verschillende data Een e-mailer bestookt CIDI en de redacties van grote media in Nederland gedurende het jaar met teksten waarin hij in antisemitische bewoording beklag doet van berichtgeving over Israel, die volgens hem te mild is. Voorbeelden van zijn schrijven zijn: "Israel is in alles een kopie van nazi-Duitsland. Alleen de gaskamers ontbreken nog." "In Israel ook een Herrenvolk dat Lebensraum nodig meent te hebben en het recht meent te hebben alles te vernietigen dat dit streven in de weg staat" "Er is onze joodse vrienden veel aan gelegen Palestijnse kinderen te traumatiseren, duidelijk te maken dat ze minder zijn dan ratten en geen toekomst in dat gebied hebben" Verschillende data Een arts (melder) krijgt van een onbekende meerdere e-mails toegestuurd met daarin warrige complotteksten en -afbeeldingen. In de mails wordt de arts ervan beschuldigd medeplichtig te zijn aan een ‘globalistische agenda’ om de mensheid te onderwerpen. De Amerikaanse medisch adviseur Fauci zou ‘de nieuwe Josef Mengele’ zijn, vaccins tegen corona zouden bedoeld zijn om mensen te vermoorden, etc. Over Lodewijk Asscher schrijft de mailer: “De kleinzoon van nazi-collaborateur Abraham wordt nu van stal gehaald om zijn volk leeg te plunderen en opnieuw te onderwerpen – nazi bloedlijnen kruipen uit hun grotten en holen om de nieuwe Holocaust te implementeren”.

De arts heeft eens een media-optreden als medisch expert. Vermoedelijk is hij daardoor in het vizier gekomen van de warrige complotmailer. Hij besluit melding te maken bij CIDI, omdat hij weet dat bedreigingen erg uit de hand kunnen lopen en collega’s van hem inmiddels beveiligd worden. Dezelfde e-mailer stuurt vaak kettingmails aan omroepen, Tweede Kamerleden en verschillende Joodse organisaties, waarbij hun contactgegevens ongeoorloofd worden verspreid. CIDI verzamelt de berichten om melding te maken bij het hostingbedrijf waar de e-mailer gebruik (misbruik) van maakt.

5.5

Incidenten in het maatschappelijk domein

Deze categorie omvat antisemitische uitingen die zich voordoen in de publieke ruimte. Het gaat bijvoorbeeld om spreekkoren in het kader van voetbalwedstrijden, uitingen in de media of uitingen door politici. Deze uitingen zijn meestal niet gericht tegen specifieke personen, maar door de aard ervan worden grote aantallen mensen ermee geconfronteerd. In deze categorieën bij elkaar telde CIDI in dit domein 26 incidenten in 2021, ten opzichte van 40 incidenten in 2020.

5.5.1 Sport CIDI registreerde in deze categorie 6 incidenten in 2021. In 2020 waren dat er eveneens 6.

10 februari Voorafgaand aan de wedstrijd PSV-Ajax komt een aantal PSV-supporters naar de spelersbus van hun club. Een groep supporters roept daarbij de leus "Hamas, Hamas, Joden aan het gas", die een aantal keer wordt herhaald.

68

Monitor antisemitische incidenten 2021

14 april Voorafgaand aan de KNVB Bekerfinale tussen Ajax en Vitesse organiseren supporters van Vitesse een sfeeractie op de John Frostbrug in Arnhem. De brug loopt vol supporters en er wordt vuurwerk afgestoken. Meteen na het vuurwerk wordt door een deel van hen de leus "Hamas, Hamas, Joden aan het gas" aangehaald. Bron: ’Supportersactie Vitesse op John Frostbrug ontsierd door scanderen anti-Jodenleus’. Omroep Gelderland, 15 april 2021 6 mei Voorafgaand aan de voetbalwedstrijd Feyenoord-RKC loopt een groep Feyenoordsupporters richting stadion De Kuip. Een meute scandeert "Hamas, Hamas, Joden aan het gas" en "Hey Aboutaleb, vieze vuile kankerjood, hey Aboutaleb, val maar lekker dood". 29 juni Rond genoemde datum komt het nieuws naar buiten dat voetballer Steven Berghuis een transfer maakt van Feyenoord naar Ajax. Veel Feyenoordsupporters zien dit als verraad. Op sociale media en supportersfora wordt er op zeer antisemitische wijze gereageerd:

19 augustus Kort na het einde van een internationale thuiswedstrijd van Feyenoord maakt een man (melder) gebruik van het openbaar vervoer in Rotterdam. Zowel in de metro als op station Rotterdam Centraal als in de trein weg van Rotterdam (los van elkaar) hoort hij de leus "Hamas, Hamas, Joden aan het gas" van groepen voetbalsupporters. 19 december Rondom de wedstrijd Feyenoord – Ajax in Rotterdam (die zonder publiek gespeeld wordt), poseert een groep hooligans voor een foto met spandoeken over oud-Feyenoordspeler Steven Berghuis. Met de woorden ‘massagraf’, ‘op de trein’ en ‘Judas’ wordt duidelijk een analogie met de Holocaust gemaakt, en wordt Berghuis weggezet als ‘Jood’. Een stuk of tien van de jonge mannen uit de groep doet een Hitlergroet.

69

Monitor antisemitische incidenten 2021

5.5.2 Demonstraties In 2021 telde CIDI 6 antisemitische incidenten tijdens demonstraties. In 2020 waren dat er 10. Extreemrechtse en extreemlinkse demonstraties, hoewel een punt van zorg, worden niet meegeteld als daarbij geen specifieke antisemitische uitingen worden gedaan (via spreekkoren of symbolen). Wanneer incidenten plaatsvinden in de context van een demonstratie worden zij onder deze categorie gerekend.

21 maart In Maastricht vindt een demonstratie plaats in het kader van de Internationale Dag Tegen Racisme en Discriminatie. Verschillende studentengroeperingen demonsteren mee. Een groep Joodse studenten vraagt onder het mom van “never again” aandacht voor de behandeling van Oeigoeren in China met een banner: De organisatoren van de demonstratie gebruiken een foto van de banner op de evenementpagina op Facebook. Een van de demonstranten verzoekt hen daarop om de foto van de banner “zo snel mogelijk” te verwijderen. De davidster zou “associaties met het zionisme oproepen”, symbool staan voor “etnische zuivering” en moslims van het protest afstoten. De davidster is een heel centraal en oud symbool voor het Jodendom. De claim van de associatie met geweld is des te merkwaardiger aangezien de davidster tijdens de Holocaust met de Jodenster juist werd gebruikt als symbool van geweld en uitsluiting tegen Joden. Met de claim wordt geïmpliceerd dat dat Joden hun identiteit op een manifestatie als deze niet mogen uiten, enkel omdat het symbool ook elders wordt gebruikt (door Israel). 15 mei Bij een anti-Israeldemonstratie in Utrecht wordt door een groep van tientallen betogers de Khaybar-leus gescandeerd. De leus “Khaybar, khaybar yaa yahud, jaisj-e-mohammed saufa ya’ud” betekent grofweg “herinner je Khaybar, o Joden, het leger van Mohammed komt er weer aan”.

Het verwijst naar de slag bij Khaybar in 628, waarbij volgens overleveringen een massamoord plaatsvond op Joden. De slag was een opmaat naar de verbanning van Joden van het Arabische schiereiland (behalve Jemen). 15 mei In Den Haag vindt een anti-Israeldemonstratie plaats. Op het Malieveld worden vanaf een podium toespraken gegeven. Aan de rand van de groep demonstranten wordt door een deelnemer geroepen: "Rutte kankerjood", "Heil Hitler" en "Israel kankerjoden". Het is niet duidelijk of de deelnemer wordt gemaand om weg te gaan. Eerder op de demonstratie heeft een van de organisatoren omgeroepen dat antisemitisme niet wordt getolereerd.

70

Monitor antisemitische incidenten 2021

15 mei Bij een anti-Israeldemonstratie in Maastricht wordt een aantal borden en vlaggen gedragen die Israel als geheel in verband brengen met bloed en moordzucht. Voorbeelden zijn het volgende bord met de tekst: “Their [Israelis] true face is exposed to all: all they want is to see blood. Arab blood, as much as possible – blood, the more the better – blood, the main thing is that Arab blood is spilled”

Alsmede een piratenvlag waarop een blauwe davidster wordt afgebeeld op de witte doodskop:

Kritiek op Israel staat niet gelijk aan antisemitisme. Met deze uitingen wordt echter gesteld dat Israel inherent bloeddorstig en moordlustig is, iets dat niet los gezien kan worden van het antisemitische bloedsprookje.

71

Monitor antisemitische incidenten 2021

16 mei Op een anti-Israeldemonstratie in Amsterdam beginnen duizenden deelnemers aan een optocht door de stad. Organisatoren roepen leuzen door een megafoon. Na enige tijd wordt de leus "Khaybar Khaybar, ya yahud, Jaish Muhammad, sa yahud" aangehaald ("Jood, herinner je Khaybar, het leger van Mohammed zal wederkeren")16. Dit is een strijdleus die Joden 'waarschuwt' voor een herhaling van de Slag bij Khaybar in 628. Na die slag werd er een vond een massamoord plaats op Joden. De slag was een opmaat naar de verbanning van Joden van het Arabische schiereiland (behalve Jemen). CIDI en het Centraal Joods Overleg doen aangifte tegen de roeper van de leus. Het OM oordeelt het als strabaar en zet een onderzoek in. De persoon die de leus heeft geroepen kan echter niet worden gevonden. Wel zet de politie een interne signalering uit en wordt er naar hem gemonitord bij toekomstige, vergelijkbare demonstraties. 14 september In Haag is een demonstratie gaande tegen coronamaatregelen. Een aantal demonstranten komt naar een parkeergarage, schijnbaar op zoek naar confrontatie met beleidsmakers. Bij het zien van een aantal dienstauto's roepen ze "Liefde, vrijheid, geen dictatuur". Een van hen roept luidkeels naar de auto's: "Kankerjoden".

5.5.3 Extreemrechts In 2020 telde CIDI 1 incidenten in de categorie ‘Extreemrechts’. In 2020 waren dat er 3.

14 juni Op sociale mediakanalen van een complotdenker wordt de coronapandemie met de lockdownmaatregelen uitvoerig neergezet als Joods complot. Zo wordt over de Amerikaanse adviseur en immunoloog Anthony Fauci gesproken als de “Josef Mengele van de moderne tijd”, wiens boodschap zou worden verspreid door “zionistische kartelmedia”. De theorie zou onthullen dat de Bondsrepubliek Duitsland in wezen een “Khazariaans-Zionistische” entiteit is. Het zijn slechts voorbeelden van opmerkingen die worden verspreid. De bewuste complotdenker wordt in juni 2021 veroordeeld tot een gevangenisstraf van negen maanden voor opruiing tegen Jaap van Dissel. In die zaak wordt hem door het OM aangerekend dat hij met zijn berichten invloed uitoefent op aanhangers, waarvan meerdere ook zijn veroordeeld voor onder andere bedreiging. Dit is tekenend voor de invloed van (antisemitische) complottheorieën. Bron: ‘Veroordeelde complotdenker Wouter R.: 'Ik creëer mijn eigen realiteit'’. Nieuwsuur, 22 juni 2021

5.5.4 Media In 2021 registreerde CIDI 7 incidenten in de media. In 2020 waren dit er 13.

16

https://twitter.com/RubenVis/status/1393882577489080323

72

Monitor antisemitische incidenten 2021

11 februari De raad van toezicht van omroep Ongehoord Nederland! heeft een voorzitter die leiding geeft aan de ‘denktank’ Gefira, die antisemitische werken verspreidt. CIDI krijgt inzage in een ‘bulletin’ van ‘Gefira’ waaruit dat blijkt. Hoewel het om een publicatie gaat voor betalende klanten, en de opmaak enigszins professioneel lijkt, staat de tekst vol van antisemitische complottheorieën. Zo wordt gesteld dat een Joodse elite aan het werk zou zijn om het ‘witte’ Europa te ‘ondermijnen’. Het Nederlandse slavernijverleden zou voor 50 procent door Joden zijn georganiseerd, en Israel en Joodse elites zouden vluchtelingenstromen naar Europa bewerkstelligen. Daags later laat omroep ON! Weten dat de betreffende persoon is teruggetreden vanwege “controverse rondom zijn persoon”. De NPO laat weten het Commissariaat voor de Media te verzoeken om onderzoek te doen naar de onthulling. De provider die ‘Gefira’ host, besluit deze na berichtgeving over de denktank uit de lucht te halen. Bron: ‘Toezichthouder ON! verspreidt ‘pure haat’ tegen Joden’. NRC, 2 november 27 maart Rond genoemde datum wordt het Suezkanaal geblokkeerd door een ongeluk met het containerschip Ever Given. Een Nederlandse blogger en influencer suggereert dat een verklaring achter de Rotschild-familie gezocht zou moeten worden.

Hoewel ooit een lid van de familie een rol speelde bij de Britse aandelen van het bedrijf dat het kanaal ooit beheerde, hebben Rothschilds vandaag de dag helemaal niks met het kanaal te maken, laat staan met de blokkade. 19 april De Volkskrant plaatst een paginagrote cartoon die opiniepeiler Maurice de Hond moet voorstellen, spelend met marionetten. De cartoon roept al snel afschuw op bij velen. De gelijkenis tussen de cartoon en klassiekantisemitische karikaturen is opmerkelijk. Nog op dezelfde dag plaatst De Volkskrant een verklaring dat de karikatuur "nooit gepubliceerd had mogen worden". 9 mei Een influencer op Instagram - met ca. 34.000 volgers - plaatst het volgende commentaar in een discussie over het Israelisch-Arabisch conflict:

Het valt een volger ook op dat hij het volgende commentaar van een 'like' voorziet: "De bazen van Insta zijn Joden wollah meh ze verwijderen posts van aanslagen door Arabieren maar kritiek op Joden is, verwijderen ze het gelijk"

73

Monitor antisemitische incidenten 2021

10 mei Op een regionale Amsterdamse zender wordt een praatprogramma uitgezonden. Op genoemde datum gaat het gesprek over het Jodendom. Er komt een man aan het woord die stelt dat in het Jodendom honden bar mitswa zouden mogen doen "als de eigenaar geld betaalt aan de rabbijn". Joden zouden immers "alles voor geld doen", want ze zouden alleen maar uit zijn op macht. De spreker in het programma herhaalt zijn boodschap meermaals, steeds in iets verschillende bewoording. 27 juli De Provinciale Zeeuwse Courant (PZC) plaatst een opiniestuk. De auteur reageert op het nieuws dat ijsjesbedrijf Ben & Jerry’s geen ijs wil verkopen op de Westelijke Jordaanoever, wat hij prijst. Hij besluit zijn opiniestuk met: “Terecht zal dit besluit niet teruggedraaid worden. Wellicht leidt het tot een actieve boycot van Israëlische producten waardoor de druk op Israël vergroot zal worden om zich uit de bezette gebieden terug te trekken. Overigens is dit een VN-eis! Het uitverkoren volk heeft lak aan menselijke wetten.” De term “uitverkoren volk” is een uit de bijbel afkomstige verwijzing naar Joden in het algemeen, niet Israel specifiek. Met de stelling dat Joden “lak” hebben aan “menselijke wetten” zegt de auteur bovendien dat kwaadaardig zijn, of in ieder geval geen boodschap hebben aan ethiek.

17 oktober Het Youtubekanaal 'Café Weltschmerz', dat zich een burgerjournalistiek platform noemt, plaatst een interview met de schrijver van een boek getiteld "De macht van de onzichtbare bankiers". Daarin doet de auteur zijn theorie uit de doeken dat de wereldpolitiek beheerst wordt door "een klein dertiental families" uit "de wereld van zionisten". Zij zouden de VN beheren, waarvan de EU onderdeel zou zijn, die op haar beurt de Nederlandse politiek beheerst. De video krijgt tienduizenden views.

5.5.5 Boeken, films, exposities en theater In deze categorie worden creatieve uitingen geteld die een duidelijk antisemitische lading hebben. In 2020 registreerde CIDI 1 incident in deze categorie. In 2020 waren het er 2.

11 november Een man (melder) begint voor zijn theologische studie te lezen uit het boek 'Ezau, hij is Edom'. Het boek ziet er op eerste gezicht serieus uit, maar de man merkt dat het boek de Khazarenmythe reproduceert (het ruim ontkrachte idee dat Joden met hun identiteit slechts zouden bedriegen, en in werkelijkheid geen Khazaren zijn). Ook wordt vijandig geschreven over de familie Rothschild, die "Khazaarse" Joden zouden zijn.

5.5.6 Muziek In 2021 werden geen incidenten in deze categorie geteld, evenals in 2020.

5.5.7 Politiek De categorie ‘Politiek’ is sinds de monitor van 2017 toegevoegd aan het maatschappelijk domein. Hieronder worden uitingen begrepen die gedaan zijn in het politieke debat, bijvoorbeeld door (oud-)politici, kandidaten voor politieke functies of actieve aanhangers van een politieke partij. In 2021 telde CIDI 5 incidenten, in 2020 werden er 6 geteld.

74

Monitor antisemitische incidenten 2021

23 maart Een kandidaat-raadslid voor FvD in de gemeente Purmerend deelt op Facebook een post met de tekst “Slaves fighting slaves / For the slave owners / Real eyes realize real lies”. Achter de zinsnede “For the slave owners” zijn twee Joodse zakenmensen (Jacob Rothschild en George Soros) te zien, beiden tegen de achtergrond van een nazivlag. Achter de zinsnede “Real eyes realize real lies” zijn een witte en zwarte persoon te zien die elkaars hand vasthouden. In één afbeelding zijn daarmee drie antisemitische stereotypes te herkennen: Joden als almachtige overheersers dan wel samenzweerders, Joden als nazi’s en de Joodse samenzwering die uit zou zijn op het vermengen van het ‘witte ras’. Het kandidaat-raadslid krijgt in november van hetzelfde jaar dankzij een verschuiving in de fractie een raadszetel. 3 maart Een kandidaat-Kamerlid van FvD promoot via zijn website en twitter antisemitische complottheorieën over corona. Hij plaatst onder meer een video op zijn persoonlijke website waarin wordt gesteld dat corona een Joods-communistisch complot zou zijn. In andere posts stelt hij dat corona een complot zou zijn van de "globalisten" George Soros, Bill Gates en Klaus Schwaab. De kandidaat wil desgevraagd tegen Nieuwsuur niet inhoudelijk ingaan op zijn uitingen. Wel laat hij weten: "Zeg maar dat ik iets te veel zon had gehad".

Bron: ‘Forum-kandiaat verspreidt verregaande complottheorieën’. Nieuwsuur, 3 maart 2021

75

Monitor antisemitische incidenten 2021

15 mei De fractievoorzitter van DENK in de gemeente Veenendaal deelt een cartoon van een Israelische soldaat die een vrouw mishandelt. In een spiegeldbeeld staat dezelfde soldaat, maar dan zonder Israelische vlag en met de tekst "2e WO". Dezelfde cartoon verschijnt omstreeks dezelfde datum in de Turkse extreemrechts-islamitische krant Yeni Akit, in onbewerkte versie, waarbij de Israelische soldaat wordt gelijkgesteld met een nazisoldaat. Met de cartoon wordt een duidelijke gelijkstelling gemaakt tussen Israel en nazi-Duitsland. Dat bagatelliseert de misdaden van het nazisme en suggereert dat Joden tegen hogere morele maatstaven moeten worden gehouden vanwege hun collectief geheugen aan de Holocaust. Het is bovendien duidelijk bedoeld om Joden in hun Joods-zijn te kwetsen.

30 augustus Een FvD-Statenlid in Groningen plaatst een tweet waarin hij een interview met Robin de Ruiter uit 2010 aanprijst. "Robin is kennelijk outcast, anti-semiet, complotdenker en wat al niet meer (boeken verbannen van bolcom). Kortom: aanrader dus", licht hij toe. De Ruiter is auteur van verschillende boeken met complottheorieën, waarin dikwijls geput wordt uit klassiek antisemitische complottheorieën. Zo wordt in het interview waar het Statenlid naar linkt Hitler genoemd als onderdeel van een vermeend zionistisch complot om Israel te stichten, van waaruit ooit een "wereldregering" zou ontstaan die de mensheid gaat onderdrukken.

76

Monitor antisemitische incidenten 2021

19 december FvD-Tweede Kamerleden Thierry Baudet en Simone Kersenboom stellen een lijst van 35 Kamervragen op, over de aankoop het Rembrandtschilderij De Vaandeldrager. Eerder kwam het nieuws naar buiten dat de Nederlandse staat het schilderij heeft overgekocht van de Franse bankiersfamilie Rothschild. De vragen bevatten een reeks insinuaties over de Rothschild-familie, die een “internationale economische machtsfactor” zouden zijn en dat zij met de aankoop “toegang tot topambtenaren” zouden kunnen krijgen. Andere vragen linken de aankoop aan het World Economic Form en ‘The Great Reset’, zonder onderbouwing. Hiermee suggereren de vragenstellers dat de familie Rothschild een complot zou uitvoeren en wordt ingespeeld op eeuwenoude antisemitische stereotypes over de van oorsprong Joodse bankiersfamilie.

77

Monitor antisemitische incidenten 2021

Bijlage I: uitgangspunten incidentregistratie en IHRA-werkdefinitie Deze rapportage heeft de volgende uitgangspunten: ▪

Als leidraad voor het vaststellen van het antisemitische karakter van incidenten wordt de IHRA-werkdefinitie van antisemitisme gehanteerd.

▪

Er wordt onderscheid gemaakt tussen ernstige en overige incidenten. Onder ernstig wordt verstaan: fysiek geweld, bedreiging met geweld en schending van monumenten en synagogen.

▪

Interpretatieverschillen over incidenten zijn mogelijk. Zo kan het een vraag zijn of iemand in een ruzie werkelijk antisemitisch wordt bejegend, of dat het slachtoffer de ruzie als antisemitisch interpreteert. CIDI verkiest in geval van twijfel voor niet opnemen, boven oneigenlijke discussies over het karakter van een opmerking.

▪

Regelmatige scheldpartijen in dezelfde omgeving tegen één en dezelfde persoon worden als één incident geteld. Dat geldt ook voor meerdere telefoontjes naar één en dezelfde persoon of instantie.

▪

Antisemitische uitlatingen via het internet worden niet bijgehouden, om twee redenen: het afbakenen van wat een ‘incident’ definieert op sociale media is erg moeilijk. Zo kan van tweets, blogposts of andere uitingen vaak niet vastgesteld wanneer en waarvandaan ze zijn gedeeld, en met wie. Bovendien is online haatspraak zo alom tegenwoordig, dat iedere afbakening zou dwingen om meer incidenten te registreren dan wat met de hand mogelijk is. CIDI is daarom gestopt met het tellen van incidenten op een aantal sociale mediaplatforms, zoals gedaan in de Monitoren tussen 2017 en 2019. In plaats daarvan zet CIDI in op aparte onderzoeken om de aard, omvang en ontwikkeling van online antisemitisme aan te tonen.

▪

Bekladdingen worden alleen opgenomen wanneer deze gecombineerd zijn met anti-Joodse uitlatingen of wanneer ze op gebouwen met een Joods karakter staan. Dit betekent dat hakenkruizen op viaducten, tunnels, e.d. niet worden geregistreerd.

▪

Het brengen van de Hitlergroet wordt alleen geteld wanneer deze in de richting van een Joodse persoon of instelling, of tijdens Dodenherdenking of Bevrijdingsdag wordt gebracht. Met een als “Joods herkenbaar persoon” worden personen bedoeld die bijvoorbeeld een keppel of halsketting met een Davidster dragen, of anderszins als Joods herkend zouden kunnen worden.

Negatieve en kritische uitingen over Israel, hoe virulent ook, worden niet als antisemitisch beschouwd. Beschuldigingen dat Israel mensenrechten schendt, de Palestijnen onderdrukt of oorlogsmisdaden pleegt, beschouwen wij als politieke uitingen. Het verschil tussen kritiek en antisemitisme kan, afhankelijk van de context, worden gemaakt wanneer: ▪

Israel wordt vergeleken met het nazisme of in nazistische termen wordt gesproken over Israelisch beleid;

▪

Israel wordt gedemoniseerd, bijvoorbeeld met suggesties dat Israelisch beleid niet alleen ‘slecht’ is, maar dat Israel als zodanig een van de grootste kwaden in de wereld zou zijn;

▪

Israel wordt neergezet met behulp van klassiek antisemitische frames, bijvoorbeeld door te stellen dat het een wereldcomplot nastreeft;

▪

Het bestaansrecht van Israel als zodanig wordt ontkend.

Ook hierin geldt de IHRA-werkdefinitie als leidraad. Deze luidt als volgt:

78

Monitor antisemitische incidenten 2021

“Antisemitisme is een bepaald beeld van Joden dat zich kan uiten als haat tegen Joden. Retorische en fysieke uitingen van antisemitisme worden gericht tegen Joden of niet-Joden en/of hun bezittingen, tegen instellingen van de Joodse gemeenschap, en religieuze voorzieningen.”

Deze uitingen kunnen daarbij ook gericht zijn tegen de staat Israel, die wordt gezien als een Joodse collectiviteit. In de antisemitische overtuiging worden Joden er regelmatig van beschuldigd dat zij samenzweren met als doel de mensheid schade toe te brengen. Ook wordt antisemitisme vaak gebruikt om Joden de schuld te geven van ‘waarom dingen verkeerd gaan’. Antisemitisme uit zich in spraak, tekst, visuele vorm en in daden, waarbij gebruik wordt gemaakt van kwaadaardige stereotypes en negatieve karaktereigenschappen. Hedendaagse voorbeelden van antisemitisme in het openbare leven, in de media, op scholen, op de werkvloer en in de religieuze sfeer kunnen, de context in overweging genomen, het volgende omvatten, maar zijn niet beperkt tot: • •

•

•

• •

Het oproepen tot, ondersteunen of rechtvaardigen van het vermoorden of letsel toebrengen aan Joden in naam van een radicale ideologie of een extremistische religieuze levensopvatting; Het uiten van leugenachtige, ontmenselijkende, demoniserende of stereotyperende beweringen over Joden in het algemeen of over de macht van Joden als collectief, met name maar niet uitsluitend de mythe van een wereldwijde Joodse samenzwering, of van Joden die de macht hebben over de media, de economie, de regering of andere instellingen binnen de samenleving; Het beschuldigen van Joden dat zij als volk verantwoordelijk zijn voor echte of ingebeelde wandaden gepleegd door één Joodse persoon of groep, of zelfs voor daden gepleegd door nietJoden; Het ontkennen van de genocide op het Joodse volk als geheel gepleegd door nationaalsocialistisch Duitsland en haar medestanders en handlangers gedurende de Tweede Wereldoorlog (de Holocaust), en verder de omvang, de gebruikte methodes (bv. gaskamers) en het feit dat de genocide opzettelijk werd uitgevoerd; Het beschuldigen van het Joodse volk, of de staat Israel, van het verzinnen of overdrijven van de Holocaust; en Het beschuldigen van Joodse burgers dat hun loyaliteit meer ligt bij de staat Israel of bij de beweerde prioriteiten van Joden wereldwijd, dan bij de belangen van hun eigen land.

Voorbeelden van de manieren waarop antisemitisme zich, gezien de algemene context, uit in verband met de staat Israel kunnen omvatten: • • • • •

Het Joodse volk het recht op zelfbeschikking ontzeggen, bijvoorbeeld door te stellen dat het bestaan van de staat Israel een racistische onderneming is; Het meten met twee maten door van Israel gedrag te verlangen dat niet wordt verwacht of geëist van enig andere democratische staat; Het gebruiken van symbolen en beelden die verbonden zijn met klassiek antisemitisme (bv. beweren dat de Joden Jezus hebben vermoord, of het bloedsprookje) om Israel of Israëli’s te typeren; Vergelijkingen trekken tussen het hedendaags Israëlische beleid en dat van de nazi’s; Joden collectief verantwoordelijk houden voor de daden van de staat Israel. Echter, kritiek op Israel die vergelijkbaar is met kritiek tegen een ander land kan niet worden beschouwd als antisemitisch.

79

Monitor antisemitische incidenten 2021

Antisemitische daden zijn crimineel als deze als zodanig zijn gedefinieerd in de wet (zoals de ontkenning van de Holocaust of het verspreiden van antisemitisch materiaal in sommige landen). Criminele daden zijn antisemitisch wanneer het doelwit van de aanval, of het nu mensen of bezittingen zijn (zoals gebouwen, scholen, gebedsplaatsen en begraafplaatsen) gekozen zijn, omdat deze Joods zijn, zijn verbonden aan Joden of als zodanig worden gezien. Antisemitische discriminatie is het Joden ontzeggen van mogelijkheden of diensten die wel beschikbaar zijn voor anderen. Antisemitische discriminatie is in veel landen verboden.

80

Monitor antisemitische incidenten 2021

Bijlage I: incidenten in cijfers en tabellen ‘Real Life’ uitingen

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Geweld

4

1

4

3

6

5

3

4

1

2

0

3

Bedreiging

1

3

2

1

3

0

4

2

6

10

6

7

Schelden

9

28

14

21

40

24

25

18

18

44

16

32

Telefoon - Whatsapp

3

1

1

3

5

4

4

5

2

5

4

9

Totaal

17

33

21

28

54

33

36

29

27

61

27

51

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2

3

1

2

2

2

1

4

5

2

5

4

5

6

3

4

5

4

2

3

4

0

4

4

10

13

10

4

15

14

18

21

12

12

6

13

17

22

14

10

22

20

21

28

21

14

15

21

2010

2011

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

10

11

8

8

10

12

10