03 Inspraakreacties (bijlage van bijlage 1)

Bezuidenhoutseweg 12 I 2594 AV Den Haag I T 070 349 0190 I mail@vaninfo.nl

Kansspelen brancheorganisatie Ingangsdatum vergunning Het bestuur van VAN Kansspelen is van mening dat en overgangstermijn in werking behoort te treden op de dag dat de nieuwe vergunning ingaat of is vastgesteld door de gemeenteraad. In de toelichtende brief aan de gemeenteraad wordt nu door uw college voorgesteld om de termijn per 1 oktober 2018 te laten ingaan. Dat wil zeggen met terugwerkende kracht. VAN Kansspelen is verbaasd dat uw college voor deze ingangsdatum heeft gekozen, waarbij juist van de gemeente enige redelijkheid en billijkheid mag worden verwacht: 1. Sinds de aankondiging van de eindigheid van de vergunningen, per brief, op 1 oktober 2018 hebben de Amsterdamse ondernemers in grote onzekerheid geleefd. De gemeente heeft toen voor eenzijdig beleid van informeren gekozen en pas later is men in overleg getreden met de ondernemers. De datum van de overgangstermijn en stelselwijziging stond niet vast, kortom het beleid stond niet vast. Nu de verordening voorligt bij de gemeenteraad kan pas worden gesproken van een daadwerkelijke ingangsdatum, namelijk de vaststelling van de verordening door de gemeenteraad van Amsterdam. 2. Een tweede, onvoorziene, maar zeer impactvolle reden is dat de coronacrisis alle ondernemers van speelautomatenhallen, inclusief de Amsterdamse ondernemers, heel hard heeft getroffen.

In totaal zijn de vestigingen van de (Amsterdamse) ondernemers tussen 15 maart 2020 en 5 juni 2021 5,5 maanden open geweest. In deze maanden zijn de nodige restricties geweest op het aantal gasten. Kortom grofweg een totale sluiting van 10 maanden. Om het verlies aan inkomsten en de opgebouwde schulden teniet te doen zullen de ondernemers de komende jaren alle zeilen moeten bijzetten. 3. De invoering van de maatregelen van de Wet KoA vergen van de ondernemers de nodige investeringen in geld en tijd. Deze uitgaven komen boven op de gevolgen van de coronamaatregelen. De vraag is daarnaast of alle gasten nog terugkeren wanneer o.a. de maatregelen van KoA zijn ingevoerd. Dit maakt dat de toekomst voor de ondernemers uiterst onzeker is. Waarbij ook de concurrentie van een heel nieuw kanaal, online, effect zal hebben op de inkomsten van de landgebonden aanbieders. Door dan nu te stellen dat de ingangsdatum van de nieuwe vergunning met terugwerkende kracht per 1 oktober 2018 wordt ingevoerd, zorgt ervoor dat ondernemers drie jaar minder terug verdiencapaciteit hebben. In een normale situatie zou dit als controversieel kunnen worden beschouwd, maar nu met alle consequenties van de crisis en invoering van nieuwe wetgeving lijkt dit uiterst ongepast.

Daarnaast liggen aan de lengte van de duur van de vergunningen niet alleen economische argumenten ten grondslag, maar ook - en dit is een van de belangrijkste uitgangspunten van de landelijke overheid - preventie van kansspelverslaving dat gebaat is bij een stabiel, betrouwbaar vergunningstelsel. Onderdeel van de uitgangspunten is een rendabele exploitatie, wat tevens recht doet aan de maatschappelijke verantwoordelijkheid die nodig is bij de exploitatie in een gereguleerde markt. Dit laatste dreigt nu door de gemeente Amsterdam te worden vergeten. Preventie van kansspelverslaving vergt een langdurige inspanning en samenwerking van betrouwbare en stabiele aanbieders van zowel kansspelen als verslavingszorg. Het is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een veilig spelaanbod in een veilige omgeving voor de consument en in samenwerking met de lokale verslavingszorg het ontwikkelen en continue verbeteren van een adequaat systeem van preventie op kansspelverslaving.

2 Bezuidenhoutseweg 12 12594 AV Den Haag I T 070 349 0190 I mail@vaninfo.nl

- Kansspelen brancheorganisatie Verplaatsen vergunning

VAN Kansspelen merkt op dat tijdens de overgangstermijn het niet mogelijk is om te verplaatsen. Wij hebben echter begrepen dat het zowel de wens is van de Amsterdamse gemeenteraadsleden als de Amsterdamse ondernemers dat de huidige situatie in Amsterdamse binnenstad vraagt om vernieuwend beleid, waarbij overconcentratie van speelautomatenhallen in het centrum wordt voorkomen. Wij vragen ons dan ook of waarom dit verbod is ingevoegd en roepen u op om dit verbod uit de verordening te halen. In onze ogen veroorzaakt juist een dergelijk verbod een ongewenste situatie waarbij ondernemers niet meer kunnen ondernemen, maar op de `winkel moeten gaan passen'. Dit zal onherroepelijk gevolgen hebben voor de kwaliteit en de aantrekkelijkheid van het aanbod. Klanten zullen wegblijven en door de ondernemers die een maatschappelijke opdracht hebben om het spelaanbod te kanaliseren wordt een instrument uit handen geslagen om de klanten juist in een veilige en beschermde omgeving te verwelkomen. Tot slot: VAN Kansspelen heeft het afgelopen jaar samen met Holland Casino hard gewerkt naar het op een verantwoorde manier heropenen van onze locaties.

Hierbij hebben wij met vele gemeenten contact gehad, waarbij het ons opviel dat al deze gemeenten juist met ons meedachten en ook de mogelijkheid hebben geboden om onze maatschappelijke verplichtingen op het gebied van kansspelen en kansspelverslaving na te komen. Wij adviseren de gemeente Amsterdam dan ook nadrukkelijk er voor zorg te dragen dat de verantwoordelijkheden blijvend door de Amsterdamse ondernemers kunnen worden uitgevoerd, waarbij er geen beperkingen worden gesteld aan de overgangstermijn van 15 jaar. lk hoop u hiermee naar behoren te hebben geInformeerd

Met vriendelijke groeten,

Aad Kobus Voorzitter

3 Bezuidenhoutseweg 12 12594 AV Den Haag I T 070 349 0190 I mail@vaninfo.nl

Ra, JVH gaming BV efd. juridiache zaken Europataan 26 52328C .s-Hertogenbosch P.O. Box 2156 5202CD 's-Hertogenbosch The Netherlands ti .31101 73 627 36 20 jz@jvh.nt jvhgaming.com

Gemeente Amsterdam T.a.v. de Burgemeester, mevrouw F. Halsema Postbus 202 1000 AE AMSTERDAM

's-Hertogenbosch, 3 juni 2021 Uw referentie :Onze referentie : Zienswijze Verordening kansspelautomaten en speelautomatenhallen Amsterdam Contactpersoon : S. van Groenendael Doorkiesnummer : 06-46 448 465

Geachte mevrouw Halsema, Op 20 april jI. hebt u de Verordening kansspelautomaten en speelautomatenhallen Amsterdam, hierna: 'Verordening', ter inspraak vrijgegeven. Tot en met 3 juni 2021 kan een zienswijze worden ingediend en daar maak ik graag gebruik van. De zienswijze dien ik in namens Jack's Casino Amsterdam BV, Palacio BV en Jack's Casino Amsterdam City BV. Deze vennootschappen zijn houder van een exploitatie- en aanwezigheidsvergunning voor een speelautomatenhal in Amsterdam. Wij hebben niet alleen in Amsterdam, maar in diverse andere gemeenten speelautomatenhalexploitaties. Momenteel hebben wij 85 vestigingen en zijn daarmee marktleider in onze branche. We bestaan ruim 60 jaar en met bijna 1.200 medewerkers ontvangen wij jaarlijks meer dan 4.000.000 bezoekers. Al langere tijd hebben wij in Amsterdam een ambitie. We hebben 3 vestigingen in het centrum, waarvan twee in de Reguliersbreestraat en zouden deze vestigingen een upgrade willen geven. Die upgrade betekent niet alleen dat we het interieur willen aanpassen, maar een breder assortiment van speelautomaten zouden willen aanbieden met meer ruimte voor gasten om van een hapje en een drankje te genieten. En daarvoor is ruimte nodig om gezellige zitjes te creeren.

En in de loop van de jaren is een trend ontstaan waarin leisure aanbieders elkaar opzoeken om zo de consument in zijn of haar behoefte te kunnen tegemoet te komen. Consumenten willen graag lets te kiezen hebben op een plek en ondernemers kunnen van elkaars bezoekersstroom profiteren. Die clustering van leisure heeft al vele mooie projecten in Nederland opgeleverd. Concreet betekent onze ambitie dat wij willen verplaatsen naar een andere locatie in Amsterdam, bij voorkeur uit het centrum weg. En helaas lukt het maar niet om daar met de gemeente Amsterdam tot overeenstemming over te komen. En tot onze grote teleurstelling blijkt uit de Verordening dat u een stand still beleid wil voeren, hetgeen ingegeven lijkt door juridische argumenten. Verplaatsing zou volgens u juridische niet mogelijk zijn. En begrijp ik de toelichting goed, dan lijkt er feitelijk ook een indirect uitsterfbeleid aan de Verordening ten grondslag te liggen. Op pagina 8, laatste alinea, staat ook 'claf goed denkbaar is dat er in 2033 minder batten zijn dan in 2021'. Dit doet geen recht aan de positie van de ondernemers in Amsterdam. Doordat er nog geen beleidsregels zijn opgesteld is volstrekt onbekend welk beleid de gemeente Amsterdam wil gaan voeren, terwijI vanuit de exploitanten de visie — op uw verzoek nota bene — uiteengezet is.

Het is te betreuren, dat ondanks een aantal gesprekken en presentaties, waarin veel informatie is KvK 30129873 BTW nummer NL8082105181325

JVH gaming & entertainment group

-2-

gegeven, u zich beperkt tot een Verordening die geen ambities voor de gemeente Amsterdam uitspreekt en tot 2033 alles bij het oude wil laten. Wat ons betreft is dat echt een gemiste kans. Als bijiage bij deze zienswijze voeg ik de visie van de door ons ingehuurde advocaat bij over de mogelijkheden die er zijn om een verplaatsing mogelijk te maken, gedurende de overgangstermijn. Deze visie maakt integraal onderdeel uit van onze zienswijze. Wij zijn mening dat er wel degelijk een juridische verantwoorde wijze is om een verplaatsing tijdens de overgangsperiode te faciliteren. Dit had ik ook met u c.q. uw ambtenaren inhoudelijk willen bespreken, maar daar was helaas geen mogelijkheid toe. Er is wel overleg geweest tussen een afvaardiging van de Amsterdamse exploitanten en uw ambtenaren, maar naar ik heb begrepen, is de inhoudelijke gedachtewisseling over mogelijkheden ter zake verplaatsing niet gevoerd, omdat uw ambtenaren de stelling innemen dat verplaatsing onmogelijk is. Wij vinden het belangrijk dat er goed beleid wordt gevoerd dat rekening houdt met de uw visie op de stad, met ontwikkelingen in de markt, en visie van ondernemers en dat toekomstbestendig is. Wij missen nu de visie en het beleid op de speelautomatenhallen, terwijl er 19 actieve exploitaties zijn, die al vele jaren van toegevoegde waarde zijn voor de gemeente.

Daarbij komt dat er een behoefte is aan kansspelaanbod. In het afgelopen jaar is er tal van illegaal aanbod opgerold in diverse gemeenten. Illegaal aanbod dat bij het ontbreken van legaal aanbod door diverse Coronamaatregelen niet beschikbaar was. Al jaren geldt een beleid dat niet is meegegaan met de tijd, niet toekomstbestendig is, en niet de kwaliteitsslag mogelijk maakt die wij en met ons diverse andere ondernemers voorstaan. Overigens is er een onduidelijkheid over de door u te hanteren overgangstermijn. In de Verordening is in artikel 5.3, tweede lid, opgenomen dat u na inwerkingtreding van de Verordening het tijdstip bepaalt waarop de vergunningen aflopen. In de toelichting en overigens uit artikel 3.1, tweede lid van de Verordening wordt de datum van 1 oktober 2033 genoemd. lk ga ervan uit dat het tijdstip dat u op grond van artikel 5.3, tweede lid van de Verordening zult hanteren minimaal 1 oktober 2033 is en verzoek u in voornoemd artikel het tijdstip concreet te maken. Conclusie: 1. 1k roep u op om eerst tot een beleidsvisie te komen op basis waarvan een nieuwe verordening wordt vastgesteld. Het ontbreken van een beleidsvisie c.q. beleidsregels is onwenselijk en levert rechtsonzekerheid op! 2. Maak verplaatsing mogelijk. Een concreet tekstvoorstel vindt u in de bijgevoegde brief van Stibbe en pas artikel 3.1 lid 2 van de Verordening op aan. 3.

Pas artikel 5.3, tweede lid van de Verordening aan, in die zin dat het tijdstip minimaal op 1 oktober 2033 wordt gezet. Met

Direc

roet,

-ga & Busin

•e' op ent

Bijlage: Advies Stibbe

JVH gaming is entertainment group

83 Stibbe

Amsterdam

Brussels

London

Luxembourg

New York

Advocaten en notarissen Beethovenplein 10 Postbus 75640 1070 AP Amsterdam Nederland www.stibbe.com T +31 20 546 03 90 F +31 20 546 07 10 Onze ref.

TB/LvB 1035210.24441548

Memorandum Aan

JVH gaming & entertainment B.V. Van

Stibbe

111111111111111111 Stibbe

Datum

3 juni 2021

Betreft

Advies over de juridische aspecten van de verhuizing van een speelautomatenhal

1.

INLEIDING

(1)

JVH gaming & entertainment B.V. ("JVH") is de exploitant van drie speelautomatenhallen in het centrum van de gemeente Amsterdam) Deze speelautomatenhallen zijn gevestigd aan de Reguliersbreestraat 5, Reguliersbreestraat 11-13 en Korte Leidsedwarsstraat 42.

(2)

De gemeente Amsterdam is naar aanleiding van de rechtspraak over transparante verdeling van schaarse vergunningen2 bezig met de herziening van het vergunningenstelsel voor speelautomatenhallen. Onderdeel daarvan is het vaststellen van een nieuwe Verordening op de kansspelautomaten en speelautomatenhallen, met daarin regels over onder meer de (transparante) verdeelprocedure voor nieuw to verlenen vergunningen en overgangsrecht voor reeds bestaande vergunningen. Recent heeft het college van burgemeester en wethouders (het "college") de conceptverordening vrijgegeven voor inspraak, waarvan de termijn loopt tot en met 3 juni 2021.

(3)

In de conceptverordening is de mogelijkheid van het verhuizen van bestaande speelautomatenhallen niet opgenomen. Blijkens de reactie van het college op raadsvragen van het CDA is daarvoor expliciet gekozen omdat gevreesd wordt dat een verhuizing leidt tot een wezenlijke wijziging' van de vergunning, als gevolg waarvan de vergunning opnieuw zal moeten worden verleend op basis van een transparante verdeelprocedure. De gemeente is

De vergunningen staan op naam van respectievelijk Jack's Casino Amsterdam B.1'., Jack's Casino Amsterdam City B. en

Palacio B.V., alleonderdeel van JVH. 2

ABRvS2 novenrber 2016, ECLI:NL:RVS2016:2927.

Stibbe N.V. is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel onder nummer 34198700. Alle diensten worden verricht op basis van een overeenkomst van opdracht met Stibbe N.V. die uitsluitend door Nederlands recht wordt beheerst. De algemene voorwaarden van Stibbe N.V. zijn van toepassing en bevatten een beperking van aansprakelijkheid. Deze algemene voorwaarden zijn beschikbaar op verzoek en via wehv.stibbe.comfgeneralconditions.

Stibbe

voornemens een 'stand still' periode tot I oktober 2033 aan te houden, wat betekent dat tot die datum geen nieuwe vergunningen zullen worden verleend en bijgevolg verhuizingen de aankomende (ruim) twaalf jaar niet mogelijk zullen zijn. (4)

Bij JVH bestaat de wens om een of meerdere speelautomatenhallen te verhuizen naar een nieuwe locatie buiten het stadscentrum en aldaar te exploiteren tot het einde van de overgangsperiode (tot 1 oktober 2033). In dat kader is de vraag gerezen welke juridische mogelijkheden een gemeente heeft bij het faciliteren van een verhuizing van een speelautomatenhal, zonder dat de (schaarse) exploitatievergunning vrijvalt en opnieuw verdeeld moet worden middels een transparante en non-discriminatoire procedure.

(5)

In dit memorandum geven wij antwoord op die vraag. Dit memorandum vangt aan met een kort en bondig advies — dat is toegesneden op de gemeente Amsterdam — over de wijze waarop een verhuismogelijkheid voor een speelautomatenhal juridisch geborgd zou moeten worden (paragraaf 2). Daarna volgt een uitgebreidere uiteenzetting van de wijze waarop gemeenten het verhuizen van een speelautomatenhal binnen de looptijd van een exploitatievergunning zouden kunnen regelen. Wij schetsen eerst de aandachtspunten waarmee bij het verlenen van de schaarse exploitatievergunning rekening moet worden gehouden (paragraaf 3). Daarna zetten wij in algemene zin uiteen op welke wijze gemeenten er naar de huidige stand van het recht in kunnen voorzien dat speelautomatenhallen van locatie kunnen verhuizen zonder de voor die speelautomatenhal verleende exploitatievergunning vrijvalt en opnieuw transparant en non-discriminatoir verdeeld moet worden (paragraaf 4).

2.

ADVIES

(6)

De verhuizing van een speelautomatenhal binnen de looptijd van de exploitatievergunning die voor die speelautomatenhal is verleend, kan leiden tot een `wezenlijke wijziging' van die vergunning, als gevolg waarvan de schaarse vergunning vrijvalt en opnieuw op een transparante en non-discriminatoire manier verdeeld moet worden. In het licht van de doelstelling van het beginsel van gelijke kansen dat hieraan ten grondslag Iigt, is echter goed verdedigbaar dat een verhuizing onder omstandigheden niet als wezenlijke wijziging van de bestaande exploitatievergunning wordt aangemerkt. Het uitgangspunt daarbij zou moeten zijn dat aan alle bestaande en toekomstige vergunninghouders gelijke kansen worden geboden ten aanzien van het faciliteren van een verhuizing en dat op voorhand vaststaat aan de hand van welke (niet voor meerderlei uitleg vatbare) criteria een verhuizingsverzoek wordt beoordeeld. Met inachtneming van dit uitgangspunt zien wij de volgende mogelijkheid voor de gemeente Amsterdam om een verhuizing te faciliteren. Uitgangspunt: verhuismogelijkheid opnemen in de verordening

(7)

De meest bestendige (en gracieuze) manier zou zijn om een verhuismogelijkheid voor zowel bestaande vergunninghouders als voor toekomstige vergunninghouders vast te leggen in de verordening. Zo zou aan het voorgestelde artikel 3.1 van de conceptverordening een vijfde lid kunnen worden toegevoegd, dat als volgt luidt:

(2)

Stibbe

"5. Gedurende de looptijd van de exploitatievergunning kan de vergunninghouder eenmalig een verzoek doen om de speelautomatenhal op een andere locatie te mogen exploiteren en hierop de vergunning te wijzigen. Op dit verzoek zijn alle artikelen uit deze verordening van toepassing, behoudens artikel 3.2." (8)

En aan artikel 5.3 een vierde lid, dat als volgt luidt: "4. Artikel 3.1, lid 5, van deze verordening is van overeenkomstige toepassing op de vergunningen, bedoeld in het tweede lid."

(9)

Het recht om eenmalig te mogen verhuizen en de vergunning daarop te wijzigen, zonder dat de verdeelprocedure als bedoeld in het voorgestelde artikel 3.2 moet worden gevolgd, geldt op deze manier voor de vergunninghouders die onder het overgangsrecht vallen en voor toekomstige vergunninghouders, waarop het nieuwe recht van toepassing zal zijn.

(10)

Vervolgens is er nog een aantal scenario's denkbaar met betrekking tot de locaties waar de speelautomatenhallen heen kunnen verhuizen. Scenario 1 (voorkeursscenario): geen gebiedsaanwijzing

(11) Onder de conceptverordening zijn, anders dan onder de huidige Verordening speelautomaten(hallen), geen gebieden aangewezen waarbinnen (een beperkt aantal) speelautomatenhallen gevestigd mogen zijn. Niettemin laat het voorgestelde artikel 3.2 lid 2 aan de burgemeester de vrijheid om gebieden aan te wijzen. Voor zover de burgemeester deze bevoegdheid onbenut laat, zou een verhuizingsverzoek voor wat betreft de nieuwe locatie worden getoetst aan eisen van openbare orde, veiligheid en woon- en leefkl imaat alsmede het ter plaatse geldende bestemmingsplan (zie ook het voorgestelde artikel 3.5 lid 2). Deze weigeringsgronden bieden de burgemeester genoeg ruimte om een verhuisverzoek goed te kunnen beoordelen en eventueel te weigeren indien hiervoor genoemde eisen en belangen in het gedrang komen. Dit scenario heeft dan ook de voorkeur. Scenario 2: gebiedsaanwijzing met `verhuisruimte'

(12)

Aannemelijk is echter dat (gelet op de hoeveelheid reeds aanwezige speelautomatenhallen) er wel gebieden zullen worden aangewezen waarbij bovendien, net als onder de thans geldende verordening, een maximumaantal speelautomatenhallen per gebied zal worden vastgesteld. Hierover allereerst het volgende. In de conceptverordening wordt, zoals gezegd, aan de burgemeester de vrijheid gelaten om beleidsregels vast te stellen waarin wordt geregeld hoeveel vergunningen er ten hoogste kunnen worden verleend en binnen welke gebieden de speelautomatenhallen gevestigd moeten zijn. Gelet op de rechtszekerheid is het onwenselijk om deze vrijblijvende bevoegdheid aan de burgemeester te verlenen, mede gelet op de mogelijkheid van afwijken conform artikel 4:84 Algemene wet bestuursrecht. Ons (dringende) advies zou dan ook zijn om zowel het vergunningenplafond als de gebiedsaanwijzing (al dan niet via een bijlage) in de verordening op te nemen.

(13)

Om tegelijkertijd recht te doen aan de belangen van de gemeente en eventuele verhuizingen

(3)

Stibbe

te kunnen faciliteren, is het denkbaar dat er weliswaar gebieden worden aangewezen waarbinnen speelautomatenhallen gevestigd moeten zijn, maar dat het maximumaantal speelautomatenhallen per gebied (anders dan onder de thans geldende verordening) niet een op een aansluit bij het vergunningenplafond. Een dergelijke bepaling zou bijvoorbeeld als volgt kunnen luiden: "De burgemeester kan voor het grondgebied van de gehele gemeente voor maximaal 23 speelautomatenhallen een exploitatievergunning verlenen, met dien verstande dat in het stadsdeel Centrum maximaal 19 speelautomatenhallen zijn toegestaan, en in de stadsdelen Nieuw-West, Noord, Oost, West, Zuid en Zuid-Oost elk maximaal 4 speelautomatenhallen, waarbij het hiervoor genoemde totaal niet mag worden overschreden." (14)

Deze bepaling doet recht aan de bestaande situatie maar laat tegelijkertijd ruimte tussen het totaalaantal speelautomatenhallen en het totaal per stadsdeel, zodat een eenmalige verhuizing zowel binnen het stadsdeel als naar een ander stadsdeel mogelijk is. Ondertussen blijft het totaalaantal verleende vergunningen beperkt door het plafond. Ook de huidige exploitanten, waarvan de vergunningen krachtens het overgangsrecht blijven gelden, wordt zo de mogelijkheid geboden om eenmalig naar een ander stadsdeel (voor zover daar ruimte is) te verhuizen. Omdat wederom een plafond wordt geIntroduceerd zouden wij aanbevelen om in de verordening expliciet op te nemen dat verhuisverzoeken op volgorde van binnenkomst de eventuele geschillen over worden beoordeeld, om zullen beoordeling/verdelingssystematiek te voorkomen, bijvoorbeeld in een zesde lid bij het voorgestelde artikel 3.1: "6. Verzoeken als bedoeld in het vijfde lid worden beoordeeld op volgorde van binnenkomst." Scenario 3: gebiedsaanwij zing zonder `verhuisruimte'

(15)

Een laatste scenario zou zijn om geen ruimte te laten tussen het maximumaantal te verlenen vergunningen en het aantal speelautomatenhallen binnen de stadsdelen (zoals thans het geval is). Bestaande vergunninghouders zouden dan slechts binnen het stadsdeel waar zij zijn gevestigd kunnen verhuizen. Dit scenario biedt zeer weinig ruimte voor vergunninghouders en wordt daarom afgeraden. Voor JVH zou dit scenario betekenen dat zij binnen het centrum moet blijven terwijl zij juist graag haar activiteiten gedurende de overgangstermijn zou willen voortzetten op een locatie daarbuiten.

(16)

Overigens hoeft naar wij menen strikt genomen de conceptverordening niet te worden aangepast voor het faciliteren van een verhuizing binnen een stadsdeel, nu het verhuizen naar een locatie die voldoet aan alle locatiegebonden weigeringsgronden uit de verordening en daaraan ook voldeed ten tijde van de initiele vergunningverlening op grond van de huidige stand van de jurisprudentie Iijkt te zijn toegestaan.

(4)

Stibbe

3.

RELEVANT JURIDISCH KADER

3.1

De vergunning voor het exploiteren van een speelautomatenhal

(17)

Om een speelautomatenhal te exploiteren zijn in ieder geval twee vergunningen nodig: de vergunning voor het aanwezig hebben van een bepaald aantal speelautomaten (de "aanwezigheidsvergunning") en de gemeentelijke exploitatievergunning. Voor zover de exploitant de aanwezige speelautomaten in eigendom heeft (en exploiteert) is ook een exploitatievergunning van de Kansspelautoriteit ex artikel 30h Wet op de kansspelen ("Wok") vereist. Dit memorandum heeft betrekking op de gemeentelijke exploitatievergunning (de "exploitatievergunning").

(18)

De burgemeester van de gemeente waarin de exploitant van een speelautomatenhal zich wil vestigen dient een exploitatievergunning te verlenen op grond van de gemeentelijke verordening. Dit is doorgaans de Algemene plaatselijke verordening ("APV") of de Verordening speelautomatenhallen.3 De Wok laat aan gemeenten beleidsruimte ten aanzien van het al dan niet toestaan van (een eventueel beperkt aantal) speelautomatenhallen.4 Indien geen gebruik is gemaakt van de verordenende bevoegdheid kan de burgemeester geen vergunning verlenen voor de exploitatie van een speelautomatenhal. In dat geval geldt een algeheel verbod van speelautomatenhallen binnen de desbetreffende gemeente.

(19)

De exploitatievergunning is in beginsel een persoonsgebonden vergunning. De vergunning wordt aan een specifiek persoon of specifieke rechtspersoon verleend, namelijk de exploitant of beheerder van de speelautomatenhal. Een persoonsgebonden vergunning is niet overdraagbaar en vervalt als de vergunninghouder niet meer bestaat, bijvoorbeeld doordat een natuurlijke persoon overlijdt of doordat een rechtspersoon wordt ontbonden of als de Iooptijd van de vergunning verloopt.

3.2

De schaarse vergunning

(20)

Zoals hiervoor genoemd hebben gemeenten beleidsruimte bij het al dan niet toestaan van speelautomatenhallen binnen hun eigen grondgebied. Deze ruimte impliceert dat gemeenten tevens bevoegd zijn het aantal speelautomatenhallen te beperken door middel van het instellen van een vergunningenplafond (bijv. door het toevoegen van een bepaling waaruit volgt dat de burgemeester ten hoogste drie vergunningen verleent). Het instellen van een vergunningenplafond leidt ertoe dat een vergunning als `schaarse vergunning' wordt aangemerkt, omdat er mogelijk meer potentiele gegadigden zijn dan te verlenen vergunningen. De kwalificatie als `schaarse vergunning' brengt voorwaarden en beperkingen met zich mee bij het verkrijgen en behouden van de vergunning.

(21)

Een schaarse vergunning is dus een vergunning waarvan er slechts een of een beperkt aantal

3

In de gemeente Amsterdam is dat rnomenteel de Verordet ng spedautornaten(hal I en), Grrb. 2018, 44812. "De vergunning kan slechts worden verleend. indien :ij betreft het aamvezig hebben ran een of meet. kansspelautomaten: ..

tin een speelautomatenhal, aibbel, indien het houden van een zodanige inrichting krachtens 031 vergunning van de burgeineester by genteentekke verordening is wegestaan."

(5)

Stibbe

kan worden verleend, terwijI er meer (potentiele) aanvragers zijn. Uit het gelijkheidsbeginsel vloeit voort dat bestuursorganen bij het verlenen van schaarse vergunningen potentiele gegadigden de mogelijkheid moeten bieden om naar de beschikbare vergunningen mee te dingen. Een bestuursorgaan mag daarom niet zomaar een schaarse vergunning verlenen aan de (eerste) aanvrager die hem goeddunkt. Dit betekent dat een schaarse vergunning niet onderhands mag worden verleend. (22)

Bij het verlenen van een schaarse vergunning dient elke vorm van favoritisme en willekeur te worden uitgesloten. Een bestuursorgaan moet bij het verlenen van een schaarse vergunning een passende mate van openbaarheid garanderen. Daarnaast is relevant dat het in beginsel niet is toegestaan om een schaarse vergunning te verlenen voor onbepaalde tijd. Bij verlening van een schaarse vergunning voor onbepaalde tijd zou de vergunninghouder namelijk onevenredig worden bevoordeeld, omdat het voor nieuwkomers in die situatie nagenoeg onmogelijk is om nog toe te treden tot de markt. Dat betekent dat een schaarse vergunning slechts voor een bepaalde (vooraf vastgestelde) periode kan worden afgegeven. Na deze periode vervalt de vergunning en moet het vergunningsverleningsproces opnieuw worden opgestart, waarbij wederom een passende mate van openbaarheid moet worden gegarandeerd.5

3.3

Wijziging van een schaarse vergunning

(23)

Als een schaarse vergunning beschikbaar komt, moet deze in beginsel opnieuw worden verdeeld. De vergunning komt beschikbaar door bijvoorbeeld het eindigen van de looptijd, het inleveren van de vergunning door de vergunninghouder of wanneer er een nieuwe mogelijkheid tot het verlenen van een vergunning wordt gecreeerd (bijv. door het verhogen van het maximumaantal toegestane speelautomatenhallen).

(24)

Uit jurisprudentie volgt echter dat een vergunning ook beschikbaar komt wanneer een reeds verleende vergunning zodanig wordt gewijzigd dat er eigenlijk sprake is van een nieuwe vergunning. Bij een dergelijke `wezenlijke wijziging' van een schaarse vergunning kan geen aanspraak worden gemaakt op de continuering van de schaarse vergunning. Er is sprake van een wezenlijke wijziging als de essentiele bepalingen van een reeds verleende schaarse vergunning worden gewijzigd. Dit is in beginsel niet toegestaan, tenzij de bevoegdheid daartoe reeds was voorzien in de bij de oorspronkelijke verdeling toegepaste regels.6 Als een schaarse vergunning wezenlijk wordt gewijzigd, valt de vergunning vrij en moet deze opnieuw worden verleend door middel van een transparante verdeelprocedure, waarbij alle potentiele gegadigden voor de vergunning de mogelijkheid moet worden geboden om naar de vergunning mee te dingen.

(25)

Of er sprake is van een wezenlijke wijziging van een schaarse vergunning hangt of van de omstandigheden van het concrete geval. Uit jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie ("HvJ EU") blijkt dat bijvoorbeeld sprake was van een wezenlijke wijziging

5

ABRvS 2 november 2016, ECL I : NL: RVS 2016:2927, r.o. 8.

6

Gond usie A-G Wddershoven d.d. 25 trosi 2016, ECLI: NL: RVS2016: 1421, r.o. 3.14.

(6)

Stibbe

bij de wijziging (verlenging) van de looptijd van de concessieovereenkomst.7 In de kern komt het erop neer dat sprake is van een wezenlijke wijziging als de wijziging — indien vooraf bekend — effect zou hebben gehad op de interesse voor de schaarse vergunning en/of de uitkomst van de verdeelprocedure.8 Verhuizing van een speelautomatenhal

(26) Ook de verhuizing van een speelautomatenhal kan onder specifieke omstandigheden leiden tot een wezenlijke wijziging van de exploitatievergunning. Dit volgt uit de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de "Afdeling") in de zaak Helmond.' (27)

In deze zaak had de burgemeester een exploitatievergunning voor een speelautomatenhal op een nieuwe locatie verleend, onder gelijke intrekking van de bestaande exploitatievergunning op de oude, tijdelijke locatie. Op dezelfde dag werd een door een andere vennootschap aangevraagde exploitatievergunning geweigerd, omdat in de APV was opgenomen dat slechts een exploitatievergunning kon worden verleend. De Afdeling oordeelde dat door de verhuizing van de speelautomatenhal onder die specifieke omstandigheden sprake was van het vrijvallen van de exploitatievergunning van de hal op de vorige locatie. Uit de APV volgde namelijk dat de exploitatievergunning zowel persoons- als locatiegebonden was. De vergunning had een locatiegebonden karakter omdat in de APV plaatsgebonden weigeringsgronden waren opgenomen. De vergunning kon alleen worden verleend voor locaties zoals aangegeven op de kaart behorend bij de APV en de exploitatievergunning werd geweigerd als deze in strijd was met het bestemmingsplan. De voorziene beeindiging van de exploitatie op de oude locatie en de daarmee gepaard gaande intrekking van de exploitatievergunning leidde daarmee volgens de Afdeling tot een vrijvallende mogelijkheid om een nieuwe speelautomatenhal elders in de gemeente to exploiteren. De verhuizing moest daarom als `wezenlijke wijziging' worden aangemerkt.

(28)

De omstandigheid dat de speelautomatenhal reeds beschikte over een exploitatievergunning op de oude locatie vormde geen grond voor het oordeel dat de speelautomatenhal aanspraak kon maken op continuering van de exploitatievergunning op een andere locatie. Dit zou volgens de Afdeling afbreuk doen aan de werking van de rechtsnorm die ertoe strekt dat bij de verdeling van schaarse vergunning door het gemeentebestuur gelijke kansen worden geboden aan alle gegadigden. De Afdeling merkte hierbij op dat in dit geval geen vergelijking kon worden getrokken met de jurisprudentie inzake de gunning van concessieovereenkomsten omdat bij verlening van de oorspronkelijke exploitatievergunning geen verdelingsprocedure was toegepast door de gemeente.

(29)

Uit deze uitspraak valt of to leiden dat een nieuwe verdelingsprocedure moet worden gevolgd wanneer sprake is van een wezenlijke wijziging van een schaarse vergunning. De omstandigheid dat de schaarse exploitatievergunning niet alleen persoonsgebonden is maar ook locatiegebonden, maakt dat bij verhuizing van een onderneming onder specifieke

7

HvJ EU 21 mart 2019, C-526117, ECLI: EU: C: 2019:244, en HvJ EU 18 saptenber 2019, C-526/17, ECLI: EU:C:2019: 756. Vgl. de annotatie bij ABRvS 13 rived 2019, ECLI:NL: RVS 2019:774, AB 2020/67 mnt. Dratorenn.

9

ABRvS 27 septerrber 2017, ECLI : NL:RVS 2017: 2611 (Helmond).

(7)

Stibbe omstandigheden ook sprake kan zijn van een wezenlijke wijziging. 4.

MOGELIJKHEDEN OM VERHUIZING TE FACILITEREN

4.1

Algemeen

(30)

Of er sprake is van een wezenlijke wijziging van de exploitatievergunning, is dus afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval blijkens de overigens nog niet uitgekristalliseerde jurisprudentie. Zoals hierna zal worden uiteengezet hoeft de verhuizing van een speelautomatenhal, anders dan in de hiervoor genoemde Helmond-zaak, niet altijd tot een wezenlijke wijziging van de exploitatievergunning te leiden.

(31)

Hierna schetsen wij goed te verdedigen mogelijkheden om een verhuizing zodanig vorm te geven dat deze niet als wezenlijke wijziging wordt aangemerkt en de vergunning dus ook niet vrijvalt en opnieuw hoeft te worden verdeeld. Wij gaan slechts in op de mogelijkheden die wij zien voor reeds verleende vergunningen, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen vergunningen die zijn verleend voor bepaalde tijd en voor onbepaalde tijd.

4.2

Verhuizen als onderdeel van het overgangsrecht

(32)

Allereerst zien wij de mogelijkheid om als onderdeel van het overgangsrecht een verhuisbepaling in de relevante gemeentelijke verordening op te nemen. Deze verhuisbepaling zou dan gelden voor reeds verleende exploitatievergunningen voor onbepaalde tijd.

(33)

Een van de gevolgen van de hiervoor genoemde rechtspraak over de verdeling van schaarse rechten is dat schaarse vergunningen niet langer voor onbepaalde tijd mogen worden verleend. Voor reeds verleende vergunningen die wel voor onbepaalde tijd zijn verleend moet daarom een overgangsregeling in het leven worden geroepen, die in beginsel neerkomt op het bieden van een redelijke overgangstermijn voordat de vergunning vervalt. In de verordening kan bijvoorbeeld worden opgenomen dat reeds verleende vergunningen nog voor een periode van vijftien jaren zullen gelden. Naast de Iooptijd van de vergunningen kunnen ook andere onderwerpen in het overgangsrecht geregeld worden, zoals de verhuizing van speelautomatenhallen. Goed denkbaar is dat in het overgangsrecht wordt bepaald dat een exploitant de speelautomatenhal binnen de overgangsperiode eenmalig mag verhuizen — en dat deze regeling tevens geldt voor nieuwe vergunningen die conform de nieuwe (transparante) verdeelsystematiek zullen worden verleend. Een andere mogelijkheid is dat het overgangsrecht bepaalt dat de reeds verleende vergunningen gedurende de duur van de overgangstermijn geldig zijn in een door de gemeente aan te wijzen gebied.

(34)

In het Licht van de doelstelling van het beginsel van gelijke kansen is goed verdedigbaar dat een dergelijke wijziging niet als wezenlijke wijziging van de bestaande exploitatievergunning is aan te merken. Met de overgangsbepaling wordt aan potentiele gegadigden immers juist de ruimte geboden om op enig moment naar de vergunning mee te dingen, waardoor hun rechten niet worden beperkt. Bovendien zal de verhuisbepaling gaan gelden voor alle houders van huidige en toekomstige exploitatievergunningen, waardoor alle (potentiele) gegadigden van

(8)

Stibbe

de verhuisbepaling zullen profiteren. (35)

Daarbij wijzen wij erop dat enkele gemeenten reeds een bepaling in hun gemeentelijke verordening hebben opgenomen waarmee het voor speelautomatenhallen gedurende de looptijd van de exploitatievergunning mogelijk wordt om van locatie te wisselen. Zie bijvoorbeeld artikel 3 lid 6 (jo. lid 3) van de Verordening speelautomaten(hallen) gemeente Drimmelen 2018.10 Uit deze bepaling volgt dat een vergunninghouder eenmalig een verzoek om verhuizing mag aanvragen, zonder dat de vergunning op transparante wijze opnieuw moet worden verdeeld: Artikei 3 1.

Het is verboden zonder vergunning van de burgemeester een speelautomatenha! te vestigen en/of be exploiteren;

2.

De burgemeester kan uitsluitend voor maxinaal 1 (den) speelautomatenhal een vergunning verlenen voor dat deel van de gemeente dat op de, bij den verordening behorende, kaart is aengegeven.

3.

In het geval dat een vergunning beschikbaar komt en de burgemeester een invulling van deze vergunning weriselijk acht, kondigt de burgemeester door middel van een openbare bekendmaking aan de mogelijkheid om binnen een bepardd tgelvak een aanvraag in te dienen. De aanvragen dienen te zijn voorzieri van elle gegevens en bescheiden die vereist zijn voor de beoordeling dearvan, zoats genoemd onder artikel 4 van deze verordening.

4.

Aanvrager heeft een termijn van den meand vanaf de dag van bekendmaking om een aanvraag in te dienen. Na het vestrijken van de aarivraagtermijn is het niet meer mogelijk eanvullende gegevens in te dienen.

5.

De vergunning wordt verleend voor een periode van 15 jeer. Gedurende de looptijd van de vergunning kan de vergunninghouder einmalig een verzoek doen om de erop de vergunning te wijzigen. Op dit spee!a-..toitiaiental op ear andere ocabete mogen exploiteren artkc! 3, derde lid. i:rtikelen uit deze veTordennivg van toepase verriek ztjr.

6.

(36)

Deze bepaling biedt een goed voorbeeld van een verhuisbepaling die in de gemeentelijke verordening opgenomen zou kunnen worden. Het is daarbij — indien een geografische beperking door de gemeente is gewenst — relevant om in acht te nemen naar welk(e) gebied(en) de speelautomatenhal mag verhuizen. Tevens is het van belang om op te nemen dat de bepalingen uit de verordening op het verzoek tot wijziging van de locatie van toepassing zijn, met uitzondering van het artikel waaruit volgt dat de vergunning op transparante wijze moet worden verdeeld (zoals hierboven in artikel 3 lid 3).

(37)

Voor vergunningen die reeds voor bepaalde tijd zijn verleend kan de verordening worden aangepast, in die zin dat een verhuisbepaling wordt opgenomen waarin het voor alle vergunninghouders mogelijk wordt gemaakt om eenmaal te verhuizen tijdens de looptijd van de vergunningstermijn. In de rechtspraak is nog niet aan de orde gekomen of dit juridisch houdbaar is. Goed betoogd zou kunnen worden dat deze wijziging van de verordening houdbaar is omdat daarmee voor de huidige en toekomstige vergunninghouders gelijke kansen worden geboden, nu de verordening voor alle vergunninghouders wordt gewijzigd en niet voor een specifieke vergunninghouder.

4.3

Verhuizen binnen het aangewezen gebied van de verordening en voldoen aan de overige initiele locatiegebonden weigeringsgronden

(38) Ten tweede kan op basis van de hiervoor besproken Helmond-uitspraak goed worden betoogd dat geen sprake is van een wezenlijke wijziging indien de nieuwe locatie van de 10

Gab. 2018, 150128.

(9)

Stibbe

speelautomatenhal voldoet aan alle in de verordening opgenomen locatiegebonden weigeringsgronden, en daaraan ook voldeed ten tijde van de initiele vergunningverlening. (39)

Uit de Helmond-uitspraak lijkt namelijk niet to kunnen worden afgeleid dat dat een verhuizing reeds als wezenlijke wijziging van de exploitatievergunning wordt aangemerkt zodra een locatiegebonden weigeringsgrond is opgenomen in de gemeentelijke verordening. Op goede gronden zou betoogd kunnen worden dat pas sprake is van een wezenlijke wijziging bij verhuizing van een speelautomatenhal, indien de nieuwe locatie ten tijde van de initiele vergunningverlening niet voldeed aan de locatiegebonden weigeringsgronden in de gemeentelijke verordening. Als de nieuwe locatie ten tijde van de initiele vergunningverlening al voldeed aan alle locatiegebonden weigeringsgronden is goed verdedigbaar dat in dat geval geen sprake is van een wezenlijke wijziging bij verhuizing naar die locatie. Op de nieuwe locatie had immers ten tijde van de initiele vergunningverlening ook een exploitatievergunning kunnen worden verleend.

(40)

De speelautomatenhal zou dus moeten verhuizen binnen het gebied dat in de toepasselijke gemeentelijke verordening is aangewezen als gebied waarbinnen de exploitatie van speelautomatenhallen is toegestaan en naar een locatie die reeds bij initiele vergunningverlening voldeed, en thans voldoet, aan alle locatiegebonden weigeringsgronden uit de gemeentelijke verordening. Deze optie bestaat voor exploitatievergunningen voor zowel onbepaalde- als bepaalde tijd. Voor houders van een vergunning voor onbepaalde tijd geldt echter wel dat deze vergunning in de regel op enig moment omgezet zal worden naar een vergunning voor bepaalde tijd, waardoor de hiervoor onder 4.2 geschetste optie meer voor de hand zou liggen. ***

(10)

Albrechtlaan 3 1404 AH Bussum t: +31 (0)35 - 7110844 1: +31 (0)35 - 6782472 www.pharosadvocaten.n1

Per email

/ thalsemaAamsterdam.n1 College van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam t.a.v. mw. F. Halsema, burgemeester Directie Openbare Orde en Veiligheid Postbus 202 1000 AE Amsterdam

4111111.@pharosadvocaten.n1

Bussum, 3 juni 2021 Betreft: Zienswijze Concept Verordening kansspelautomaten en speelautomatenhallen Ref. Lucky Jack — gemeente Amsterdam

Geacht college, geachte burgemeester, geachte leden van de raad, 1.

Namens de besloten vennootschappen Tegeto B.V. en De Vries en Vet Entertainment B.V. (ieder handelend onder de naam "Lucky Jack" en beide partijen hierna ook zo to noemen) bericht ik u als volgt inzake de op 20 april jI. voor inspraak vrijgegeven Concept Verordening kansspelautomaten en speelautomatenhallen (hierna: "de concept-verordening").

2. Lucky Jack beschikt thans op vier locaties in Amsterdam over voor onbepaalde tijd verleende vergunningen voor het exploiteren van een speelautomatenhal (en aanwezigheidsvergunningen). Daar zijn thans circa 50 personeelsleden in (loon)dienst. Dat die huidige vergunningen voor onbepaalde tijd gelden (en Lucky Jack daar rechten aan kan ontlenen) wordt door u erkend in uw toelichting op de concept-verordening (p. 8). 3. Aan die uit hoofde van voor onbepaalde tijd verleende rechten, wordt in de conceptverordening echter 'geen recht gedaan'. Indien de concept-verordening ongewijzigd wordt vastgesteld, is de kans uitermate groot dat het familiebedrijf Lucky Jack per 1 oktober 2033 zal zijn beeindigd. Te meer omdat drie van de vier vestigingen in Amsterdam zich bevinden in het Centrum.

PHAROS advocaten is een samenwerkingsverband waarin de aangesloten praktijkvennootschappen voor eigen rekening en risico werkzaam zijn. Op alle verstrekte opdrachten zijn de algemene voorwaarden van PHAROS advocaten van toepassing, welke zijn le raadplegen op www.pharosadvocaten.n1 en op verzoek kosteloos worden toegezonden. In de algemene voorwaarden wordt de aansprakelijkheid beperkt.

4.

Uit de raadsbrief van 20 april 2021 blijkt immers dat de gemeente de huidige locaties voor speelautomatenhallen binnen het Centrum tussen nu en 1 oktober 2033 wil 'transformeren' naar andere functies. Tegelijkertijd weigert de gemeente iedere vorm van medewerking aan het eventuele verplaatsen van bestaande bedrijven.

5. Lucky Jack trekt hieruit de conclusie dat de huidige concept-verordening dan ook niet (enkel) is voorbereid in het kader van het (overigens niet van toepassing zijnde, zie hierna randnummer 17 van deze zienswijze) 'schaarste-leerstuk', maar met het primaire doel om speelautomatenhallen in het centrum 'weg te bestemmen'. Zij het niet via de wijziging van bestemmingsplannen, maar middels -al dan niet verkapte- bepalingen in onderhavige concept-verordening. 6. Daarmee wordt de regelgevende bevoegdheid van de raad om ex art. 30a lid 1 sub b en lid 2 van de Wet op de kansspelen bij verordening regels te stellen, aangewend voor een doel waar deze regelgevende bevoegdheid niet voor in het leven is geroepen. Ruimtelijke ordening hoort niet thuis in een speelautomatenverordening, maar in bestemmingsplannen. 7. Lucky Jack heeft dan ook grote bezwaren tegen meerdere voorgestelde bepalingen in het concept. 8. Strijdig met het rechtszekerheidsbeginsel is in artikel 5.3 lid 2 van de concept-verordening niet vastgelegd wat de lengte van de overgangstermijn is en wordt een discretionaire bevoegdheid voor de burgemeester vastgelegd om per geval (vergunning) een overgangstermijn te bepalen.

Uit de toelichting zou dan volgen dat de overgangsperiode voor iedere vergunninghouder in ieder geval loopt tot 1 oktober 2033, maar indien dit daadwerkelijk de bedoeling is, dient dit als zodanig expliciet terug te komen in de uiteindelijk vast te stellen verordening. 9.

Daarbij dient de expliciet vast te leggen overgangstermijn van 15 jaar (volgend uit het BEArapport) in te gaan bij inwerkingtreding van de gewijzigde verordening en niet met terugwerkende kracht met ingang van 1 oktober 2018. Dat u thans het standpunt inneemt dat aan uw brief van 1 oktober 2018 het rechtsgevolg is verbonden dat Lucky Jack vanaf die datum niet meer uit mocht gaan van een voor onbepaalde tijd verleende vergunning, bevreemdt des te meer nu de burgemeester in meerdere bezwaarprocedures en een beroepsprocedure bij de rechtbank het standpunt heeft ingenomen dat die brief enkel informatie bevatte en niet was gericht op rechtsgevolg. Lucky Jack zal op deze tegenstrijdigheden terugkomen in een (andere) nog lopende procedure over de status van de beschikking van de burgemeester van 1 oktober 2018.

2

10. Voornaamste bezwaar in dit kader blijft de terugwerkende kracht van de overgangstermijn die nu wordt voorgesteld. Daarnaast kan Lucky Jack zich niet verenigen met de gehanteerde termijn van 15 jaar. Die vindt zijn grondslag in een rapport van het onderzoeksbureau BEA dat geen rekening heeft gehouden met de funeste invloed (op de terugverdienmogelijkheden) van de tweede Corona-Golf die inmiddels sinds half december 2020 loopt (alle vestigingen zijn op dit moment gesloten) en naar het zich nu laat aanzien pas na zes maanden zal eindigen (op 5 juni aanstaande). 11. Juist omdat het rapport expliciet vermeldt dat de eerste Corona-golf grote invloed had op de uit het advies volgende termijn van 15 jaar, was het uit een oogpunt van zorgvuldigheid passend geweest om hetzelfde bureau te vragen om een aangepast advies. Namens de collectieve ondernemers is hier ook nadrukkelijk om gevraagd, maar dit is op ambtelijk niveau om onbekende redenen afgehouden. 12. Lucky Jack heeft voorts grote bezwaren tegen de (rechts)onzekerheid die volgt uit het voorgestelde artikel 3.9 (in combinatie met de definities in artikel 1.1 van de conceptverordening). 13. Krachtens artikel 1.1 wordt onder ondernemer (de vergunninghouder) in de zin van de verordening zowel een natuurlijk- als een rechtspersoon verstaan.

Lucky Jack is niet bekend met huidige ondernemers die als natuurlijk persoon beschikken over een exploitatievergunning of een aanwezigheidsvergunning (die zijn er ook niet). Het is dan ook -in het kader van het overgangsrecht- volstrekt onbegrijpelijk waarom in artikel 3.9 lid 1 is bepaald dat tijdens de overgangstermijn een exploitatievergunning kan worden voortgezet door rechtsopvolgers onder algemene titel indien een ondernemer (vergunninghouder) komt te overlijden. Vennootschappen kunnen immers niet `overlijden'. 14. Daarnaast kan Lucky Jack zich volstrekt niet vinden in artikel 3.9 lid 2 van de conceptverordening. Uit deze bepaling volgt grote (rechts)onzekerheid gedurende de gehele overgangstermijn en worden bestaande bestuurders (die bij het inwerkingtreden zeggenschap zouden hebben als bedoeld in dit artikel) gedwongen de gehele overgangstermijn als bestuurder aan te blijven. Dit is een volstrekt onaanvaardbare bepaling die naar het oordeel van Lucky Jack louter is ingegeven vanuit de -kennelijk aanwezige- wens op het stadhuis om de sector tijdens de overgangstermijn weg te saneren. Ondernemen wordt op deze wijze onmogelijk. Het moet mogelijk zijn om tijdens de looptijd van de vergunning de zeggenschap binnen een vennootschap te wijzigen, zonder dat het risico bestaat dat de vergunning als gevoig van die wijziging wordt ingetrokken.

Daarnaast is het onduidelijk wat uberhaupt wordt verstaan onder zeggenschap, nu dit begrip niet terugkomt in de definities van paragraaf 1.1 van de concept-verordening.

3

15. Lucky Jack heeft dus substantiele bezwaren tegen meerdere onderdelen van de conceptverordening (als ook met het achterliggende doel om speelautomatenhallen in het Centrum weg te bestemmen), maar betwist ook de aan de wijziging van de verordening ten grondslag gelegd noodzaak. Zoais in randnummer 5 van deze zienswijze reeds is verwoord, betwist Lucky Jack dat de rechtspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: "de Afdeling") zou nopen tot het ontnemen van de voor onbepaalde tijd geldende exploitatierechten van Lucky Jack. 16. Bij email van 6 maart 2019 heb ik namens Lucky Jack dat standpunt aan uw ambtelijke staf uitgelegd. In bezwaarprocedures tegen voor bepaalde tijd verleende vergunningen heb ik dat namens Lucky Jack herhaald. Die bezwaarschriften zijn overigens door de burgemeester gegrond verklaard. 17. Volledigheidshalve herhaal ik hier het standpunt van Lucky Jack inzake de doorwerking van de jurisprudentie van de Afdeling: "Geen ruimte voor mededinging Naar mijn oordeel (en van cliente) wordt de jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State ("de Afdeling') onjuist door de burgemeester gelnterpreteerd en op eveneens onjuiste gronden ten grondslag gelegd aan de beperking zoals opgenomen in de brief van 1 oktober, namelijk beperking van de vergunningtermijn tot 1 september 2021.

Die jurisprudentie leidt ook niet tot de noodzaak om de huidige verordening(en) to wijzigen. De interpretatie van de burgemeester (althans van de gemeente) van de jurisprudentie van de Afdeling is onjuist omdat uit die rechtspraak geenszins volgt dat bestaande vergunningen (die gelden voor onbepaalde tijd) moeten worden ingetrokken om zodoende mededingingsruimte te creeren. De jurisprudentie van de Afdeling ziet op gemeentelijke besluitvorming waar nieuwe vergunningen bijkomen ("Vlaardingen'), of bestaande vergunningen vrijvallen en opnieuw kunnen worden uitgegeven ("Helmond"). Kortom als er ruimte ontstaat om mededinging toe te laten. Die ruimte is er in Amsterdam -behoudens de twee 'ongebruikte' locaties- niet. De rechtsnorm die de Afdeling toepast, gaat logischerwijs- niet zover, dat inbreuk moet worden gepleegd op bestaande rechten om daarmee mededingingsruimte voor andere partijen to creeren. De Afdeling heeft zich ondubbelzinnig uitgelaten over de rechtsnorm die strekt tot het moeten toelaten van mededinging, mits, en dat is onderdeel van deze norm, daarvoor ruimte ontstaat. Het ontstaan van die ruimte is een constitutief (noodzakelijk) feit alvorens voor een vergunningverlenend bestuursorgaan de verplichting ontstaat om mededinging toe laten bij het verdelen van een vergunning.

Is er geen verdelingsruimte, dan is er ook geen verplichting -en mogelijkheid- om mededinging in het leven to roepen.

4

De Afdeling overwoog in de zaak Vlaardingen (ECLI:NL:RVS:2016:2927) als volgt: "De Afdeling deelt de conclusie van de staatsraad advocaat-generaal dat in het Nederlands recht een rechtsnorm geldt die ertoe strekt dat bij de verdeling van schaarse vergunningen door het bestuur op enigerlei wijze aan (potentiele) gegadigden ruimte moet worden geboden om naar de beschikbare vergunning(en) mee te dingen. Deze rechtsnorm komt ook tot uitdrukking in de uitspraak van het College van Beroep voor het bednjfsleven (hierna: het CBb) van 3 juni 2009 (ECLI:NL:CBB:2009:B16466, Swiss Leisure Group). In deze uitspraak heeft het CBb geoordeeld dat andere ondememers, op het moment dat er ruimte ontstaat een vergunning te vedenen, in beginsel de mogelijkheid moot worden geboden mee to dingen naar de schaarse vergunning. Deze rechtsnorm is gebaseerd op het gelijkheidsbeginsel dat in deze context strekt tot het bieden van gelijke kansen." Kort en goed. De gedwongen toelating van mededinging is pas aan de orde als in Amsterdam ruimte ontstaat voor het verlenen van een vergunning. Het creeren van mededingingsruimte door intrekking van bestaande vergunningen zoals het (inmiddels gedeeltelijk uitgevoerde) voornemen van de burgemeester is, zal echter zonder meer onrechtmatig zijn en zal een rechtedijke toots niet kunnen doorstaan.

Er bestaat enkel jurisprudentie over verplichte mededinging ingeval daartoe door rechtmatige omstandigheden (dus niet door het intrekken van bestaande vergunningen voor onbepaalde tijd) ruimte ontstaat. Gelijkheidsbeginsel Overigens is het niet meer dan logisch dat mededinging voor bestaande vergunningen (voor onbepaalde tijd) niet aan de orde is. De rechtsnorm waar hiervoor naar word verwezen en die wel van toepassing is ingeval ruimte aanwezig is om mededinging toe to laten, is gebaseerd op het formele gelijkheidsbeginsel, het beginsel van gelijke kansen. Zittende vergunninghouders zijn met al hun langlopende verplichtingen (personeel, vastgoed, huurovereenkomsten, leveranciers etc.) per definitie niet gelijk aan 'nieuwe' partijen, die (anders dan bestaande vergunninghouders) niet gehinderd worden door lopende verplichtingen die zij zijn aangegaan op grond van in het verleden vooronbepaalde tijd verfeende vergunningen. Omdat in de kern geen sprake is van gelijke gevallen, kan ook geen beroep worden gedaan op het gelijkheidsbeginsel, hetgeen zoals net is verwoord, de achtergrond vormt van de rechtsnorm die mededinging gebiedt ingeval van beschikbare mededingingsruimte.

Beperkinq mededinqinq Niet alleen is de schaarse vergunningen problematiek niet aan de orde op grond van het felt dat er geen verdelings- en derhalve mededingingsruimte is, maar uit de conclusie van advocaat-generaal Widdershoven in de Vlaardingen-zaak volgt nog een tweede argument waarom in de Amsterdamse speelautomatenhallensituatie voor de bestaande vergunningen mededinging niet aan de orde is:

5

"Bij locatiegebonden activiteiten kunnen beperkingen bijvoorbeeld voottvloeien uit de ruimtelijke wetgeving. Verder zijn beperkingen van de verplichting mogelijk voor zover zij in voldoende mate kunnen worden gerechtvaardigd door een algemeen belang of de bescherming van de rechten van andere burgers, bijvoorbeeld - in het geval van een locatiegebonden activiteit - door de contractsvrijheid van de eigenaar van de locatie." lk hoef u niet to wijzen op de inhoud van de Amsterdamse bestemmingsplannen en de bestaande vastgoedcontracten (huurovereenkomsten, maar ook erfpacht-voorwaarden) van de huidige exploitanten. Lucky Jack wijst in aanvulling op het hiervoor weergegeven antwoord in de conclusie van AG Widdershoven bij de zaak "Vlaardingen" (ABRvS 02-11-2016, ECLI:NLRVS:2016:29270) nog op (een deel van) onderdeel 7.7 en onderdeel 7.8 van die conclusie: "Deze optie heeft echter tot gevolg dat de eigenaar van de locatie niet kan bepalen met wie hij de overeenkomst over het gebruik en/an als speelautomatenhal wil aangaan. Dat betekent een forse inbreuk op het beginsel van contractsvnjheid en holt de onderhandelingspositie van de eigenaar op - mijn inziens - onaanvaardbare wijze uit.

Wat valt er immers to onderhandelen over de huurprijs voor de speelautomatenhal als tevoren vaststaat dat de ruimte slechts aan eon ondememer - de houder van de exploitatievergunning - kan worden verhuurd? Een dergelijke inbreuk op de contractsvnjheid lijkt mij alleen to rechtvaardigen als de wet daarvoor een grondslag biedt en voorziet in compenserende maatregelen, bijvoorbeeld op het punt van de huutprijs, kortom als sprake zou zijn van een gereguleerde markt. Nu dat niet het geval is, staat (ook) de contractsvnjheid - en dus de rechten van de eigenaar - eraan in de weg dat de aanvraagvoorwaarde buiten toepassing wordt gelaten. Anders gezegd, de beperking van het (formele) gelijkheidsbeginsel als grondslag voor de mededingingsrechtsnorm als gevolg van de aanvraagvoorwaarde, wordt - in termen van punt 6.18 - gerechtvaardigd door de contractsvnjheid van de eigenaar. Naar analogie valt in dit verband to wijzen op de opvatting van de Hoge Raad in de zaak KLM (punt 4.17), dat bij private aanbestedingen (buiten de reikwijdte van het gereguleerde aanbestedingsrecht) de aanbestedingsrechtelijke beginselen van gelijkheid en transparantie op grond van de contractsvrijheid kunnen worden uitgesloten.

Mutatis mutandis heeft ook binnen het bestuursrecht to gelden dat in een situatie waarin in de omstandigheden van het geval de - op het ongeschreven gelijkheidsbeginsel gebaseerde - bestuurlijke verplichting om potentiele gegadigden reele en gelijke mededinging to garanderen botst met de

6

contractsvrijheid van de eigenaar, die contractsvrijheid heeft te prevaleren boven die verplichting. Uit het voorgaande blijken de beperkingen van een op uitsluitend nationaal ongeschreven recht gebaseerde mededingingsrechtsplicht bij locatieafhankelijke voor exploitatievergunning zoals de vergunningen, schaarse speelautomatenhallen. Het realiseren van die rechtsplicht kan worden beperkt door de regels van de ruimtelijke ordening, omdat toepassing van de op zichzelf neutrale toetsingsnorm van de `goede ruimtelijke ordening' met zich kan brengen dat de hal maar op 66n locatie kan worden toegestaan. Vervolgens kan de contractsvrijheid van de eigenaar van de locatie in de weg staan aan het realiseren van die rechtsplicht." Rekenkamer ("schaarse vergunningen") Ook het rapport van nota bene de Rekenkamer Amsterdam ("Zicht op schaarse vergunningstelsels, 17 januari 2019") gaat in op de uitzonderingen op de hoofregel om mededing mogelijk to maken (de uitzonderingen die zonder twijfel van toepassing zijn op de Amsterdamse speelautomatensector). Dat rapport vermeldt op p. 24/25: "Mogelijke uitzonderingen" Bestemminqsplan. lndien een wet in formele zin van toepassing is op een specifiek beleidsterrein waarvoor een schaarse vergunning wordt afgegeven, gaan deze specifieke regels v6Or op de algemene regel van het waarborgen van mededingingsruimte bij een schaarse vergunning.

Een voorbeeld is een bestemmingsplan, waarbij op basis van de norm van een goede ruimtelijke ordening slechts een goede locatie binnen een gemeente beschikbaar is voor het exploiteren van een bepaalde functie (te denken valt aan een speelautomatenhal of seksbednif). In dat geval kunnen alleen de aanvragers die de functie op deze ene locatie kunnen exploiteren, meedingen naar de vergunning, in plaats van alle geInteresseerden. Dit vormt dus een beperking op de mededingings-ruimte. Eigendomsverhoudingen Ook kan een algemeen recht / kunnen de rechten van anderen voorrang hebben op de algemene regel van het waarborgen van mededingingsruimte bij een schaarse vergunning. Een voorbeeld van de rechten van anderen is de contractvrijheid van een eigenaarom to besluiten hoe en door wie zijn pand gebruikt wordt. Dat kan een beperking vormen voor de mededingingsruimte. Wanneer een functie op basis van het bestemmingsplan alleen kan worden geexploiteerd op een of meerdere locaties die in bezit zijn van 66n eigenaar, kan de gemeente namelijk wel op basis van een verdeel-procedure de exploitatievergunning afgeven aan een bepaalde party. Maar, indien de eigenaar vervolgens geen contract wil aangaan met deze party om de locatie te exploiteren, kan de vergunning vervolgens niet in gebruik worden

7

genomen. De eigenaar bepaalt dan dus de facto door wie de vergunning gebruikt kan worden. Het is daarom verstandig om bij de inrichting van een vergunningstelsel ook to kijken naar de eigendomsverhoudingen." De Amsterdamse situatie is blijkens de (hoogste) bestuursrechtspraak in Nederland dus niet stnjdig met de rechtsnorm dat in beginsel mededinging mogelijk moet zijn bij de verdeling van vergunningen. Er zijn uitzonderingen op die regel, zo blijkt onmiskenbaar uit de conclusie van Widdershoven en die uitzonderingen, de planologische situatie en de eigendomssituatie, zijn aanwezig en van toepassing in Amsterdam." 18. Lucky Jack verzoekt het college, de burgemeester, alsmede de leden van de raad om met inachtneming van deze zienswijze op de voorgenomen wijziging van de bestaande verordening to beslissen.