02 - Bijlage bij Rapport Royal HaskoningDHV - Interviewverslagen.pdf

Aanwezig: Afwezig: Van: Datum: Locatie: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Bijlagen:

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime Jasper Smink, Leon Lammers, Gosse de Boer, Coen Eggermont None Coen Eggermont 11 november 2021 MS Teams None BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005 Projectgerelateerd None

Onderwerp:

Interview waterrecreatie Amsterdam - Jasper Smink

Notulen

Jasper Smink is eigenaar van Toprow B.V. en welbekend met verschillende partijen die gebruik maken van verschillende wateren in en rond Amsterdam. Toprow B.V. is een commerciële onderneming die roeilessen, -cursussen en -clinics aanbiedt met een instructeur aan boord. Hij is eigenaar van Roeicentrum Berlagebrug en Watersportcentrum Sloterplas, en derhalve goed bekend met de waterrecreatie op met name de Amstel en de Sloterplas. •

Roeien (Groepsgrootte en vaargebied) o In Amsterdam zijn met name (studenten- en burger)verenigingen actief, Toprow B.V. is een commercieel bedrijf. o Bij Toprow krijgen ongeveer 1.000 – 1.500 mensen per week les o Aantal verenigingsleden: ▪ Studentenverenigingen: totaal ~2.500 leden ▪ Burgerverenigingen (5 grote): totaal ~4.000 leden ▪ Totaal dus ongeveer 6.500 verenigingsroeiers o Vrijwel alle verenigingen zitten aan de Amstel. Roeivereniging de Amstel is de enige vereniging die niet direct aan de Amstel zit. Deze zit nu bij de Apollohal. ▪ Zij roeien ook op de Amstel (via het Amstelkanaal) o Roeiers komen weinig binnen de singel of alleen op rustige tijdstippen. o Zondagochtend is het druktse moment, dan zijn al snel 1.000-1.500 man op het water, wat ongeveer 200 bootbewegingen oplevert. o Bij de verenigingen gebruiken meerdere ploegen dezelfde boot. De gemiddelde vereniging heeft ongeveer 80-100 boten. o Roeisloepen worden door groepen zelf gekocht en onderhouden, vaak in een klein verenigingsverband. Dit zijn er weinig.

•

Specifiek over regelgeving en kosten sloepverhuur o De exploitatievergunningen zijn duur en niet gedifferentieerd ten opzichte van het centrum waar hogere tarieven kunnen worden gevraagd dan op de plassen.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

1/41

o

o o

Als verhuurder ben je verantwoordelijk voor de gebruikers, als zij het toegestane gebied verlaten krijgt de verhuurder een boete. Daarom zijn bijvoorbeeld GPS units nodig om te achterhalen waar de sloepen hebben gevaren. Het effect van de huidige regelgeving en tarieven is dat de sloepverhuur zich concentreert in gebieden waar de opbrengsten het hoogst zijn, dus de binnenstad. Een variabel beleid wat sloepverhuur in de binnenstad duurder maakt en buiten de binnenstad juist vergemakkelijkt/goedkoper kan bijdragen aan de spreiding van drukte.

•

Vlotheid/drukte o Op de Amstel zijn meest voorkomende groepen de roeiers en gemotoriseerde recreatievaart. o Toenemende drukte kan ervaren worden als vervelend (vroeger had je meer ruimte) maar daar moet men gewoon aan wennen. Doorstroom op de roeiwateren (Amstel) is niet problematisch; er worden geen specifieke beperkingen van de doorvaart ervaren. o SUP’s en Kano’s zijn zeer kleine groepen. Deze groepen hebben geen significante impact op de doorstroom op de roeiwateren. Ze worden vooral waargenomen in de zomer, en dan voornamelijk in de zomervakantie. Op die momenten is het aantal roeiers over het algemeen juist laag. o Maximaal aantal SUP’ers dat zich tegelijk op het Amsterdamse water beweegt schat Jasper op 150 tot 200. o Er is nog veel ruimte op de zandwinningsplassen. Vooral de Sloterplassen hebben veel potentie en zijn vooralsnog weinig ontwikkeld. De Sloterplas is goed aangesloten op rest van de stad en aantrekkelijk voor waterrecreatie. o De verschillende plassen worden momenteel wel gebruikt maar dit gebruik kan verder gestimuleerd worden om zo de drukte op de Amsterdamse wateren enigszins te spreiden.

o Jasper geeft de volgende aanbevelingen voor spreiding van de drukte: ▪ Verander de regelgeving en lasten rondom onbemande sloepverhuur op de plassen om het gebruik te spreiden in plaats van alles naar het centrum te trekken ▪ Probeer gebied rond de Sloterplas (en andere plassen) verder te ontwikkelen.

•

Veiligheid o Drukte neemt toe in de laatste jaren, maar geen grote gevolgen voor veiligheid op het water. o Met de georganiseerde (commerciële) passagiersvaart is intensief contact en een goede samenwerking. Dit is mede tot stand gekomen door de Amsterdam Light Festival (ALF). Deze samenwerking heeft geleid tot goed contact tussen de roeiers en de rondvaart en is een goed ontmoetingsplatform geworden. o Roeiers en rondvaart hadden voorheen vaak een moeizame samenwerking, met wederzijdse irritaties, maar sinds het verbeterde contact is er meer communicatie en begrip wat tot significant minder problemen op het water zorgt. o Dit laat zien dat een goed platform voor communicatie essentieel is voor delen van water met verschillende activiteiten en belangen.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

2/41

o

Grootste probleem op het water is de illegale binnenvaart (grote sloepen) ▪ Dit is een vrij agressieve groep (“veel drank aan boord en mannen met honkbalknuppels”) en de aanwezigheid hiervan leidt tot een minder goede sfeer op het water. ▪ Onmiddellijk te herkennen vanwege gebrek aan bootnummer en houding opvarenden, voornamelijk grote sloepen. Deze groep houdt zich ook slecht aan de normale vaarregels. ▪ In de zomer worden extra sloepen (veel uit Friesland) ingevaren die in Amsterdam komen bijklussen. ▪ Vooral de handhaving laat hier te wensen over en heeft te weinig capaciteit. ▪ De huidige situatie leidt tot frustratie bij de legale passagiersvaart.

o

SUP’s en kano’s zorgen in de huidige situatie niet voor problemen. Wel zou een toename van het aantal SUP’s en kano’s tot onveilige situaties kunnen leiden voornamelijk door te weinig kennis van vaarregels en gevaren op het water. Dit is niet uit onwil maar uit onkunde.

o

Effectieve maatregelen die bijdragen aan veiliger water ▪ Alle losse SUP aanbieders moeilijk te beheren. Kies daarom voor informatievoorziening. Denk aan flyers die de verhuurders aan huurders mee kunnen geven met daarop vaarregels en waarschuwingen voor bijvoorbeeld effecten van koud water als ze in het water vallen. Vergelijkbare aanpak ook voor kano’s al is het aantal kleine aanbieders wat kleiner. ▪ Handhaving op (illegale) passagiersvaart moet toenemen ▪ Handhaving moet eenduidig en vanuit één partij komen. Huidige situatie is niet consequent en onduidelijk door aanwezigheid van zowel politie, handhavers en waternet. ▪ Zorg voor goede communicatie en afstemming tussen de partijen op het water. ALF is hier een goed voorbeeld van. ▪ Gebruik verschillen in het waterpeil als handige barrières om bepaalde gebruikers (waterfietsen, huursloepjes) binnen bepaalde gebieden te houden. Bij de sluis kan er nagegaan worden wat er wel en niet doorheen mag.

Key take-aways: •

• •

De plassen hebben veel potentie om meer waterrecreatie te bieden. Om dit te bewerkstelligen moet het aantrekkelijker worden gemaakt door de gemeente door de exploitatiekosten beter aan te laten sluiten op de markt buiten het centrum. Het aantal vaartuigen op de Amstel neemt toe, maar leidt niet tot beperkte doorstroming of onveilige situaties. Grootste pijnpunt is de illegale passagiersvaart, welke een verminderde sfeer op het water, irritatie bij andere recreanten en overlast veroorzaakt. Hier zou meer op gehandhaafd moeten worden. De betreffende sloepen zijn gemakkelijk te herkennen op het water.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

3/41

• •

•

•

Roeiers komen eigenlijk alleen op de Amstel voor, het centrum bij uitzondering aangedaan, maar alleen op rustige momenten en plaatsen. SUP’s en kano’s zorgen niet voor problemen, maar zijn wel minder bekwaam/bekend met vaarregels. Organisatie van verhuurders en instructies door verhuurders aan huurders kunnen helpen deze groep beter in te passen in de waterrecreatie (op de Amstel). Communicatie tussen partijen op het water is zeer aan te bevelen om onderlinge irritaties/incidenten te voorkomen. ALF is een voorbeeld van een communicatieplatform dat heeft geholpen. Handhaving dient beter georganiseerd te zijn door betere afstemming tussen handhavende partijen en zij dient meer op te treden tegen illegale passagiersvaart.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

4/41

Aanwezig: Van: Datum: Locatie: Ons kenmerk: Classificatie:

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime Mirjam Out, Robert van Gerwen, Gosse de Boer, Coen Eggermont Coen Eggermont 17 november 2021 MS teams BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0006 Projectgerelateerd

Onderwerp:

Interviewverslag Directie Dienstverlening, gemeente Amsterdam

Notulen

De directie Dienstverlening van de gemeente Amsterdam is een belangrijke schakel in de levering van vignetten voor de pleziervaart voor de binnenwateren van Amsterdam. Mirjam Out en Robert van Gerwen zijn beiden werkzaam bij het directie Dienstverlening en hebben daarmee, naast een goed beeld van de situatie op de Amsterdamse wateren, inhoudelijke kennis van de verschillende vignetten en de uitgifte daarvan. Vignetten: • De aanvraagprocedure van een vignet werkt als volgt: 1. Het vignet wordt aangevraagd, inclusief bewijsmateriaal (foto’s, documenten). 2. De aanvraag wordt goedgekeurd en het vignet wordt toegestuurd. 3. Het vignet wordt op het schip bevestigd en een foto moet worden opgestuurd als bewijs dat het juiste vignet ook op het aangevraagde schip bevestigd is. 4. Het vignet wordt geactiveerd, vanaf nu is het vignet geldig. 5. Aan het eind van het jaar (31 december) wordt het vignet automatisch gedeactiveerd tot er betaald is voor het komende jaar. NB. Vignetten worden ook gelezen door RFID-scanners als ze niet actief (betaald) zijn. Het kan dus voorkomen dat een vaartuig meerdere vignetten heeft. •

•

•

De gemeente Amsterdam kent in de huidige situatie 4 soorten vignetten voor pleziervaart in de binnenstad: 1. Het gele hybride vignet – Schepen met hybride aandrijving (elektrische motor en benzine- of dieselmotor). 2. Het groene milieu vignet – Schepen met duurzame aandrijving (elektrische motor of zonder motor) 3. Het witte vignet – Schip ligt in jachthaven, buiten Amsterdam, of in water wat gepacht wordt door booteigenaar. 4. Het rode reguliere vignet – Dit vignet is voor alle schepen die niet onder eerdergenoemde vignetten vallen. De vignetten kunnen in dit onderscheid dus het type aandrijving of een ligplaatstype aangeven. Waar meerdere opties van toepassing zijn, kiest de eigenaar van het vaartuig in de meeste gevallen voor de meest voordelige optie. (De tool op de website doet dit automatisch.) Vanaf 1 januari wordt ook een doorvaarvignet geïntroduceerd. Dit vignet kan uitgebreid worden met aankoop van aantal keer afmeren. Dit kan dus ook voor schepen die momenteel een vignet

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

5/41

hebben een voordeligere oplossing zijn als deze een beperkt aantal keer afmeren in het centrum. • •

• •

•

• •

Een vignet is vereist bij elke vorm van afmeren, op het moment dat het schip een afmeerplaats inneemt wordt het gezien als afmeren. De doorvaartvignetten worden niet verstrekt via Dienstverlening. De online uitgifte hiervan wordt georganiseerd bij Programma Varen, gezien het verschil in product.(er is geen tussenkomst/toetsing van de backoffice DVL vereist) Er wordt gekeken hoe deze vignetten verstrekt zullen worden. Er wordt ook nagedacht over een vorm van verkoopautomaten waar bezoekers direct een doorvaartvignet aan kunnen schaffen. Aantallen van de verschillende vignetten door de jaren heen kunnen opgevraagd worden bij PortPay. Ook worden deze op hoofdlijnen gerapporteerd in de Grachtenmonitor. Volgens cijfers gerapporteerd in de Grachtenmonitor is het aantal uitgegeven vignetten gemiddeld over de laatste jaren gedaald. Deze daling heeft naar verwachting van Dienstverlening hoofdzakelijk te maken met de toegenomen kosten voor een vignet. Een afname in de betalingsgraad (het aantal vignetten ten opzichte van het aantal schepen dat afmeert in de binnenstad) valt door Dienstverlening niet uit te sluiten. De pakkans bij afmeren zonder vignet is volgens het cluster ook niet al te groot. Echter, ook het aantal particuliere pleziervaart dat afmeert in de binnenstad lijkt af te nemen.Tellingen door NT kunnen dit bevestigen of ontkrachten.

Vignetten zijn geldig voor een heel kalenderjaar. Voorheen moest in het jaar van eerste aanschaf ook voor het hele jaar betaald worden. Tegenwoordig betaal je in het jaar van eerste aanschaf alleen voor de resterende maanden in het kalenderjaar vanaf aanvraag.

Overige punten: • Bij de overdracht van verantwoordelijkheid voor de scheepvaart op de binnenwateren door de gemeente van Waternet, is de verantwoordelijkheid van Waternet beperkt tot het garanderen van de waterkwaliteit. Waternet reinigt bijvoorbeeld olievlekken als deze in het water drijven. • Omdat een gedeactiveerd vignet nog wel op het schip blijft zitten, zullen deze schepen wel geregistreerd worden bij digitale grachttellingen. • Robert beoefent in zijn vrije tijd zelf een SUP en ziet dat het aantal particulieren met een SUP meevalt. Wat meer voorkomt zijn de SUP groepsactiviteiten maar deze groep is zijn ervaring niet erg groot. •

Er wordt opgemerkt dat een aandeel van de verhoging van de vignetkosten geïntroduceerd is om de investering in de Digitale Gracht te financieren. Hij is van mening dat deze investering tot nu toe onvoldoende bij heeft gedragen aan verbetering van de veiligheid en vlotheid van de doorstroming. De gebruikers krijgen daarmee tot nu toe geen betere omgeving als beloning voor de hogere kosten, wat Robert betreft.. Voor vignethouders hebben de stevige investeringen in de digitale gracht en ICT investeringen voor BHG niets opgeleverd.

Key take-aways • Een vignet is vereist bij elke vorm van afmeren, op het moment dat het schip een afmeerplaats inneemt wordt het gezien als afmeren. • De vier verschillende vignetsoorten die op dit moment in gebruikt worden, zijn: rood-regulier, groen-milieu, geel-hybride, wit-jachthaven. • Vanaf 2022 komt er een doorvaartvignet bij. De uitgifte hiervan loopt niet via de directie Dienstverlening, maar wordt georganiseerd door Programma Varen.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

6/41

• •

Gedeactiveerde vignetten worden nog wel geregistreerd door de digitale gracht wat voor dubbele tellingen kan zorgen. De afname in het aantal vignetten van het afgelopen jaar kan deels worden verklaard door een afname in pleziervaart bootjes die afmeren in Amsterdam. Daarnaast wordt een afname in betalingsgraad mogelijk geacht.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

7/41

Afwezig: Van: Datum: Locatie: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Bijlagen:

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime Marcel Wickel (Mokumboot), Iwan van der Ploeg (Sloepdelen); RHDHV: Gosse de Boer, Coen Eggermont Geen Coen Eggermont 22 november 2021 MS Teams Geen BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0007 Projectgerelateerd Geen

Onderwerp:

Interview recreatievaart Amsterdam - Mokumboot & Sloepdelen

Notulen Aanwezig:

Marcel Wickel is eigenaar van Mokumboot waarmee hij al 11 jaar sloepen verhuurt in Amsterdam. Iwan van der Ploeg is eigenaar van Sloepdelen waarmee hij in 2006 gestart is (15 jaar). Marcel en Iwan hebben veel ervaring in het verhuren van sloepen en de regelgeving en uitdagingen daaromtrent. Tellingen uit de Digitale Gracht tonen aan dat de verhuursloepen een belangrijke groep zijn van de recreatievaart in Amsterdam vanwege de vele scheepsbewegingen die deze groep maakt. Overzicht van onbemande verhuursloepen in Amsterdam • De totale groep onbemande verhuursloepen in Amsterdam bestaat uit circa 160-170 schepen. Deze zijn als volgt verdeeld: o Mokumboot heeft 68 sloepen o Sloepdelen heeft 40 sloepen (in Amsterdam, ook aanwezig in andere steden) o Boaty + Boats4Rent heeft circa 30 sloepen (zelfde eigenaar) o Canal Motorboats + Ecoboats heeft 20-30 sloepen (zelfde eigenaar) • Mokumboot is alleen actief in Amsterdam en richt zich zowel op toeristen als de inwoners van Amsterdam. Al voor de Covid pandemie zag Mokumboot het aandeel Amsterdammers toenemen ten opzichte van het aantal toeristen. Gedurende de Covid pandemie viel een groot deel van het toerisme weg, maar bleef de verhuur van Mokumboot vrijwel normaal doorgaan. Dit door het verder groeien van de vraag naar deelsloepen vanuit de inwoners van Amsterdam zelf.

• Sloepdelen opereert niet alleen in Amsterdam maar ook in onder andere Utrecht, Leiden en Haarlem. Sloepdelen richt zich met abonnementstructuren juist meer op de inwoners die geregeld gebruik willen maken van een van de deelsloepen, het aandeel abonnementgebruikers neemt de laatste tijd toe. Daarnaast wordt er ook aan toeristen en bezoekers verhuurd. • Beide partijen zijn over het algemeen geopend vanaf 10 uur in de ochtend tot 10 uur in de avond. Op de drukste dagen kunnen alle boten de hele dag op het water zijn. • Sloepen worden per gebruiker minimaal 2 uur verhuurd, vaak voor een halve dag. Vaargebied en routes • Alle onbemande verhuurboten zij voorzien van GPS trackers. Niet elke aanbieder slaat deze bewegingsdata op maar alle boten kunnen wel real-time getraceerd worden, mocht dit nodig zijn. • Toeristen die maar één of een paar dagen in Amsterdam verblijven, varen hoofdzakelijk allemaal binnen de Singelgracht. • Amsterdammers zijn vaker georiënteerd op de wateren buiten het centrum. Zij zoeken graag nieuwe plekken op en kennen/ontvluchten de (drukte van) de binnenstad.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

8/41

• •

• •

•

•

Iwan schat dat ongeveer 60% van de huurders door het centrum vaart, de overige 40% vaart door over de wateren buiten het centrum en soms ook buiten de ring. De keuze van het vaargebied hangt sterk samen met de verhuurlocaties. Locaties verder buiten het centrum kennen een langere vaartijd tot het centrum. Hierdoor gaan huurders vanaf deze locatie vanzelf de dichterbij gelegen gebieden bevaren. Voornamelijk vanaf de locaties vanaf Amsterdam-Oost en Zuid vaart men minder vaak naar het centrum. Er bestaat een aantal beperkingen specifiek voor onbemande verhuursloepen. Deze mogen bijvoorbeeld niet varen op de belangrijke vaarwegen voor goederenvervoer: Het IJ, de Nieuwe Heerengracht, de Schinkel en het havenfront. Huurders zijn vaak flexibel in hun routebepaling. Men wil vooral lekker ontspannen op het water en welke route er precies gevaren wordt maakt dan vaak niet al te veel uit. Hierdoor zijn er niet specifieke routes die altijd erg druk zijn met onbemande verhuur sloepen. Vaarbewegingen concentreren zich in de buurt van de verhuurlocaties en de belangrijke verbindingsroutes (zoals de Singelgracht), vanwege het vertrekken en terugkomen van verhuurde sloepen. Deze verhuurlocaties liggen allen buiten het stadsdeel centrum (sommigen maar net (aan de Singelgracht), sommigen wat verder).

Vlot en veilig verkeer op het water • In het centrum zijn er momenteel vrij veel beperkingen door bouwprojecten of kade onderhoud, en de verwachting is dat er de komende jaren vaak beperkingen zullen zijn (renovatie kademuren). Voordeel van de onbemande verhuur is, is dat de gebruikers erg flexibel zijn en de route makkelijk kunnen aanpassen naargelang de stremming of drukte op het water. • Er is veel water in Amsterdam waardoor er veel mogelijkheden zijn. Hierdoor is de situatie op het water doorgaans geen probleem wat betreft vlotheid en veiligheid. Met zijn ervaring in andere steden geeft Iwan aan dat het in Amsterdam relatief erg goed werkt op het water. • Zowel Iwan als Marcel geeft de situatie op het Amsterdamse water op gebied van vlotheid en veiligheid een 5 op een schaal van 1 (erg slecht) tot 5 (erg goed). De grote capaciteit van de Amsterdamse binnenwateren (ook in het centrum) en het grote aantal verbonden grachten in combinatie met de maximumsnelheid van 6 km zorgen over het algemeen voor een fijne rustige doorstroom. • De vele kruisingen van de verschillende grachten kunnen tot stremmingen of onveilige situaties leiden, met name door beperkt zicht op aankomend verkeer. Het plaatsen van spiegels, het toepassen van betere bebording of het introduceren van andere verkeersmaatregelen kan bijdragen aan de veiligheid op deze plaatsen. Dit wordt nu onvoldoende gedaan.

• Kleine, door spierkracht aangedreven, vaartuigen kunnen de vlotte doorvaart beperken. Er bestaat wel duidelijk onderscheid in de interactie met de verschillende spierkracht-gedreven groepen; o Waterfietsen zijn weinig beweeglijk en kunnen ook slecht sturen. Hierdoor liggen deze relatief vaak in de weg. Dit is misschien wat onhandig maar niet echt vervelend. Het aantal waterfietsen op de huidige locatie in het centrum moet niet verder groeien. o SUP’ers zijn kwetsbaar en voelen dat zelf ook aan. Deze kiezen veel bewuster hun positie op het water en letten goed op ander verkeer. Daardoor veroorzaakt deze groep weinig hinder in de doorvaart. o Kano’s zijn vaak slecht zichtbaar omdat ze zo laag op het water liggen. Dit kan nog wel eens gevaarlijk zijn in combinatie met rondvaartboten die de kano’s niet kunnen zien. Ze zijn wel weer iets wendbaarder/sneller en zich net als de SUP’ers bewust van de risico’s. • Rondvaartboten hebben het vaakst last van een slechte doorstroom. De rondvaart vaart vaak op tijdschema’s en hebben dus veel belang bij een vlotte doorstroming. Echter, het water in

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

9/41

•

Amsterdam is van iedereen en er moet niet alleen met rondvaartboten rekening gehouden worden. Om de interactie tussen verschillende groepen en de onderlinge gevaren in kaart te brengen kan er gekeken worden naar de incidentenregistratie van handhaving.

Vlot en veilig varen door de onbemande verhuur sloepen • Het ervaringsniveau verschilt per huurder, maar gemiddeld gezien is het vaargedrag en de bootcontrole netjes op orde. Een vaarbewijs is niet vereist dus iedereen kan een sloepje huren. Het werkt wel enigszins zelfregulerend: mensen die geen idee hebben hoe je moet varen durven het meestal niet aan om zomaar een sloepje te huren. Daarnaast zijn de sloepen specifiek aangepast op de verhuur waardoor ze veiliger zijn dan particuliere sloepen. Zo zijn alle onbemande verhuur sloepen bijvoorbeeld gelimiteerd op een topsnelheid van 6 kilometer per uur en voorzien van stootranden. • Voor de dag van verhuur krijgen de huurders een email met veiligheidsinformatie en een instructie voor bootgebruik en vaarregels. Bij vertrek krijgen de gebruikers nog een keer instructie en wordt er herhaald dat onverantwoordelijk gebruik kan leiden tot schade en daarmee (gedeeltelijke) inhouding van de borg. • Alle verhuursloepen zijn goed zichtbaar geregistreerd en daardoor is er geen sprake van enige mate van anonimiteit op het water. Huurders hebben niet het gevoel dat ze er mee weg kunnen komen als ze regels overtreden. • Marcel en Iwan benadrukken dat taferelen zoals in Giethoorn met enorme groepen toeristen die allen tegen elkaar botsen totaal niet aan de orde zijn in Amsterdam.

• De limieten op topsnelheid en heldere instructies maken de verhuur van sloepen veiliger dan de niet geregistreerde verhuur. In dat geval is er vaak geen sprake van een limiet op topsnelheid en instructie. Hierdoor maken onervaren bestuurders sneller fouten of varen ze (al dan niet per ongeluk) te hard. Ongeregistreerde (illegale) verhuur • Ongeregistreerde (illegale) verhuur komt in verschillende vormen voor. Iemand verhuurt zijn boot een keer sporadisch aan een kennis, iemand verhuurt stelselmatig zijn boot of er is een semiprofessionele organisatie ontstaan met meerder vaartuigen. • Een belangrijke factor bij de beoordeling van mogelijk gevaar van ongeregistreerde verhuur is het motorvermogen van de vaartuigen. Schepen met grote motoren zijn veel gevaarlijker om zonder instructie en ervaring te bevaren, aangezien zij makkelijk te hard varen, hinderlijke golfslag veroorzaken en veel motorgeluid geven. • Het verhuren van onbemande sloepen op een veilige en verantwoorde manier is echt een vak en kan niet zomaar door iedereen succesvol uitgevoerd worden. • Op het water wordt er niet gecontroleerd of een vaartuig eigendom is of tegen betaling verhuurd is. Dit is ook erg moeilijk te controleren omdat er niet vast te stellen is of er geld betaald is of een vaartuig gewoon uitgeleend is.

• Online platformen waar particulieren hun vaartuig te huur aanbieden worden wel goed in de gaten gehouden door de gemeente (handhaving). Dit scheelt in de aantallen ongeregistreerde verhuursloepen. Overlast • De onbemande verhuursloepen zijn begrensd op een maximumsnelheid van 6 kilometer per uur dus varen nooit te hard. De sloepen maken nagenoeg geen golfslag.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

10/41

•

• •

Als bij het aan boord gaan van de huurder een geluidsdrager gezien wordt, mag deze niet mee aan boord. Aangezien speakers tegenwoordig erg klein zijn worden ze niet altijd gezien en is geluidsoverlast door muziekboxen niet uitgesloten. Ook hier helpt het feit dat er geen sprake is van anonimiteit op het water tegen asociaal gedrag. De meeste geluidsoverlast wordt veroorzaakt door jongeren uit Amsterdam zelf volgens Iwan en Marcel. De instelling “dit is mijn stad en daarin mag ik doen wat ik wil” speelt daar een belangrijke rol in.

Beleid met betrekking tot onbemande verhuursloepen • Marcel en Iwan zien een belangrijk aandeel voor de onbemande verhuursloepen in de verduurzaming van de wateren van Amsterdam. De verhuursloepjes varen elektrisch en kunnen door meerdere mensen afwisselend gebruikt worden. Als particuliere booteigenaren overstappen naar een deelsloep abonnement varen ze direct elektrisch en neemt het aantal schepen wat afgemeerd wordt in de Amsterdamse grachten af. • Op het moment dat particulier bootbezit ontmoedigd wordt door bijvoorbeeld hoge vignetkosten zal de vraag naar deelsloepen toenemen, deze trend is reeds waarneembaar bij de geinterviewde partijen. De gemeente moet volgens Iwan en Marcel goed voor ogen hebben dat deze gebruikersgroepen (particuliere pleziervaart en onbemande verhuursloepen) eigenlijk “communicerende vaten” zijn. Door het aanbod van deelsloepen te laten stijgen zal de noodzaak om zelf een boot te bezitten afnemen. • In de visie van Marcel en Iwan, zou de gebruikersgroep (en de stad) erbij gebaat zijn het aanbod onbemande verhuur te vergroten (meer vergunningen), te verspreiden (makkelijker maken geschikte locaties te openen, ook buiten de binnenstad/stadsdelen) en te diversifiëren (bv max lengte en passagiersaantallen vergroten). • Belangrijk hierbij is dat de onbemand verhuur niet meer onder de paraplu ‘passagiersvaart’ valt.

Momenteel wordt het aantal vergunningen bepaald door de onbemande verhuur binnen de totale groep passagiersvaart te rekenen. Echter, de onbemande verhuur gedraagt zich in alle opzichten meer als recreatievaart dan als passagiersvaart. Zeker als er gekeken wordt naar de relatie tussen de onbemande verhuur en particuliere pleziervaart. Een betere term voor deze groep - aldus Marcel en Iwan - zou zijn: “gehuurde pleziervaart” • De overstap naar deelsloepen kan tevens een deel van de verklaring zijn voor het afnemende aantal vignetten. Voormalig bootbezitters verruilen de eigen boot en de daarmee gemoeide kosten voor het regelmatig huren van een sloep (evt. in abonnementsconstructie). • Met het beschouwen van onbemande verhuur als pleziervaart zouden ook de vaarverboden die momenteel alleen gelden voor de onbemande verhuur moeten verdwijnen. Het is volgens Iwan en Marcel niet correct dat er extra beperkingen opgelegd worden aan onbemande verhuur wat betreft het toegestane vaargebied. • De gemeente zou in de beleidsafwegingen ook het toekomstperspectief moeten meenemen, als het gaat om de elektrificering van de vaartuigen in de stad. Moeten er bijvoorbeeld door de hele stad elektrische oplaadpunten komen voor alle particuliere bootjes, of moet er ingezet worden op nog meer deelgebruik met dus een beperkt aantal ‘oplaadhubs’.

• Naast spreiding in het aanbod zou voor verder overgang van bootbezit naar bootgebruik meer spreiding door de stad nodig zijn. Momenteel is het erg lastig om een nieuwe locatie te starten in verband met bestemmingsplannen en dergelijke. Bijkomend voordeel van meer verhuurlocaties buiten het centrum is ook dat de pleziervaart zich meer spreidt over de Amsterdamse binnenwateren.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

11/41

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime

Notulen Aanwezig: Afwezig: Van: Datum: Locatie: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Bijlagen:

Jaap Schippers, Gosse de Boer, Coen Eggermont Geen Coen Eggermont 22 november 2021 MS Teams Geen BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0008 Projectgerelateerd Geen

Onderwerp:

Interview recreatievaart Amsterdam -

Jaap Schippers is eigenaar van het bedrijf E-Harbour. E-Harbour werkt aan de verschillende facetten van uitstootvrij varen. Met E-Harbour heeft Jaap onder andere de eerste uitstootvrije jachthaven in het Amstelkwartier gerealiseerd. Jaap is een nautisch ondernemer met veel ervaring in de gemeente Amsterdam en momenteel ook bezig met de ontwikkeling van Nautix; een nieuw Nautisch Kwartier op de grens van Zeeburg en IJburg Daarnaast heeft hij ervaring in de passagiersvaart. Jachthaven Amstelkwartier • Momenteel liggen er 70 schepen in de Jachthaven Amstelkwartier welke allen gebruik maken van de elektrische infrastructuur om op te laden. • De Jachthaven Amstelkwartier is specifiek ontworpen als bestemming voor passagiersvaart. Slechts een erg klein aantal van de schepen is particulier. • De haven zelf is geen eigendom meer van E-Harbour. In Uithoorn wordt een nieuwe E-Harbour ontwikkeld aan de Amstel. • Jachthaven Amstelkwartier is geen opstaplocatie voor rondvaarten, de passagiers worden op een van de andere opstaplocaties in de stad opgehaald. • De passagiersvaart verzoekt vaak groepen om buiten het centrum op te stappen. Met grote regelmaat kiezen groepen er toch voor om het centrum opgehaald te worden.

Nieuwe E-Harbour projecten • Het ontwikkelen van nieuwe E-Harbours in Amsterdam is moeilijk. De gemeente wil wel, maar er moet beter doorgepakt worden. Veel potentiële locaties vallen uiteindelijk af omdat er toch aan elke locatie een bezwaar kleeft. Stadsdelen en buurtbewoners kennen toch vaak de “not in my backyard” bezwaren. Een overheid en gemeente die actief meedenkt en dit soort duurzame ontwikkelingen faciliteert, is vereist. • De capaciteit van het elektriciteitsnet kan mogelijk in Amsterdam Noord tot problemen leiden, in de andere stadsdelen is naar ons idee voldoende capaciteit voor de aanleg van een nieuwe EHarbours • Naast ontwikkeling van E-Harbours kunnen er ook laadpalen verspreid door Amsterdam aangelegd worden. De eerste tien oplaadpalen zijn geplaatst. • Jaap is benieuwd naar de feedback die gaat komen vanuit gebruikers van deze palen en denkt dat dit belangrijke informatie is voor keuzes in de opschaling. • Een oplossing in de vorm van E-Harbours waar grotere aantallen schepen kunnen opladen, is beter rendabel op het gebied van de hoeveelheid vereiste infrastructuur. Deze nemen wel veel ruimte in beslag wat het vinden van een geschikte locatie bemoeilijkt. • Een mogelijke tussenweg is de aanleg van wat kleinere oplaadhubs.

Zo centraliseer je toch de oplaadpunten zodat er minder infrastructuur vereist is zonder dat je te grote belastingen op de ruimte op een specifieke positie legt.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

12/41

Nautix • Nautix is gelegen aan het Zeeburgereiland • Er wordt een nieuw watersportgebied ontwikkeld. • Veel ligplaatsen voor hardvaarders die allen richting het Markermeer gaan. In veel mindere mate pleziervaart die richting het centrum vaart. Naar het centrum varen is best ver en er moet ook nog door een sluis heen gevaren worden. Dit maakt het minder aantrekkelijk om vanaf hier naar het centrum te varen. Waterrecreatie in Amsterdam • Waterrecreatie in Amsterdam is fantastisch en moet zo uitgebreid mogelijk gefaciliteerd worden zolang dit in evenwicht gebeurt met de belangen van bewoners. • Te drukke situaties op de Amsterdamse wateren komen bijna niet voor. Piekmomenten zijn mooie zomerdagen en avonden in het weekend. Jaap schat dat het op 15 tot 20 dagen te druk is op de Amsterdamse wateren. • Om de situatie overzichtelijker te maken kan er gekozen worden voor extra verkeersmaatregelen zoals bepaalde grachten éénrichtingsverkeer maken. Dit heeft op de Prinsengracht erg geholpen. • Daarnaast kan er op hele drukke dagen vaker een bepaald gebied afgesloten worden voor bepaalde gebruikers. • Ook kan de passagiersvaart meer geclusterd worden zodat deze minder constante drukte op het water veroorzaken. Daarnaast moet er nogmaals kritisch gekeken worden naar de opstapplaatsen.

Deze liggen nu vaak op drukke locaties terwijl deze volgens Jaap ook daar dichtbij op rustigere plaatsen zouden kunnen liggen. • De juiste balans tussen passagiersvaart en pleziervaart moet in acht genomen worden. • Illegale passagiersvaart met grote sloepen en muziek wekken veel irritatie op bij andere watergebruikers. • Kleine, door spierkracht aangedreven, pleziervaart moet zeker kunnen in het centrum. Suppers en Kano’s zijn ook geen probleem. Waterfietsen vindt Jaap niet meer van deze tijd, die kunnen beter weg uit de binnenstad omdat ze te weinig mobiel zijn. Belangrijkste punten • Waterrecreatie is fantastisch voor de gemeente Amsterdam en moet ook behandeld worden als een kans. • De balans tussen passagiersvaart en pleziervaart moet in de gaten gehouden worden, ook als dat beperkingen oplegt voor de passagiersvaart. • Er moet goed gekeken worden naar mogelijkheden voor de ontwikkeling van E-Harbours of kleinere oplaadhubs. Het verduurzamen van de boten op het Amsterdamse binnenwateris een belangrijk langetermijnplan maar moet ook slim gefaciliteerd worden. HaskoningDHV Nederland B.V. Notulen Water & Maritime Aanwezig: Jan Feenstra, Gosse de Boer, Coen Eggermont Afwezig: Geen Van: Coen Eggermont Datum: 24 november 2021 Locatie: MS Teams Kopie: Geen Ons kenmerk: BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0009 Classificatie: Project gerelateerd Bijlagen: Geen Onderwerp:

24 november 2021

Interview recreatievaart Amsterdam - Jan Feenstra, Nautisch toezicht en handhaving

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

13/41

Jan Feenstra is coördinator nautisch toezicht en handhaving van Team Nautisch Toezicht van de gemeente Amsterdam. Jan heeft veel ervaring op de wateren van Amsterdam en brengt veel kennis van zowel de werkzaamheden en organisatie van de handhaving als de belangrijke aandachtspunten en ontwikkelingen op de Amsterdamse wateren. Tijdens zijn rol als coördinator is Jan nog steeds 1 à 2 keer per week op het water te vinden. Huidige organisatie •

•

•

•

Team Nautisch Toezicht en Handhaving (hierna Nautische Handhaving) is verantwoordelijk voor vlot en veilig vaarverkeer in Amsterdam. Daarnaast zijn ze ook actief in de overlastbestrijding. o Nautische Handhaving is een zelfsturend team. o Echter, er worden wel bepaalde prioriteiten vanuit de politiek gesteld waar de focus moet liggen. Politie Amsterdam is ook aanwezig op het water met Team Water-Havens. Er is veel contact tussen de handhaving en de politie gedurende het werk en soms worden er samen acties uitgevoerd. Waternet is verantwoordelijk voor de waterkwaliteit. Het opruimen van olievervuiling wordt bijvoorbeeld door Waternet gedaan. Daarnaast lichten ze ook wrakken als deze worden doorgegeven door Nautische Handhaving. In Amsterdam Noord is Rijkwaterstaat verantwoordelijk voor de taken beschreven onder Waternet

Werkzaamheden handhaving • Overdag wordt er voornamelijk gewerkt aan het vlot en veilig houden van het vaarverkeer. De controles op correct afmeren, bebording en aanwezigheid van wrakken worden uitgevoerd. • In de avonden verschuift de focus meer naar patrouilleren op bekende overlast locaties. • Deze verdeling is niet zo zwart wit, de opdracht kan snel wijzigen in geval van een melding of calamiteit. • Nautische handhaving heeft: o 5 gesloten vaartuigen o 2 open vaartuigen o 1 onherkenbaar vaartuig o Fiets patrouilles • Belangrijk verschil tussen handhaving op het land en nautische handhaving is dat er bij de nautische handhaving meer rekening gehouden moet worden met de situatie en betrokken personen. Het is vaak wat minder zwart wit. Overlast • Nautische handhaving controleert op bekend overlast locaties met herkenbare schepen, onherkenbare schepen en handhaving op de fiets. Ook wordt er samengewerkt met de normale handhaving van Amsterdam. • Het aantal overlast meldingen neemt toe maar dit is niet direct een indicatie dat de hoeveelheid overlast toeneemt. Er zijn ook een aantal locaties waar mensen erg veel melding maken in de hoop dat er dan direct handhaving komt om de overlast te bestrijden.

Sommige meldingen zijn gegrond, bij andere meldingen behoort de melder zelf ook rekening te houden met het feit dat hij in een grote stad woont en niet ergens in een stil buitengebied. • Hardvaar overtredingen komen met name voor op grotere wateren of in de nacht, maar in totaal zijn dit er niet veel

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

14/41

• • •

•

• •

• • •

Gerichte controleacties worden zo nu en dan uitgevoerd op bekende hardvaar plaatsen. Verreweg de meeste overlast meldingen betreffen geluidsoverlast. Geluidsoverlast komt door de hele stad voor maar een aantal plaatsen zijn wel aan te wijzen waar dit veel frequenter voor komt: o De Amstel, ten zuiden van de Berlagebrug o De Schinkel en Nieuwe Meer o Het Amstelkanaal o De Houthaven Deze overlast locaties zijn ontstaan na invoering van regels in het centrum zoals een verbod op versterkt geluid en een maximale groepsgrootte van 13 personen per schip. Grotere groepen stappen dus buiten het centrum op waardoor dit soort overlast veroorzakende schepen zich concentreren op een aantal locaties net buiten het centrum. Dit is een belangrijk inzicht: gebruikers op het water verdwijnen niet snel, plaatselijke regels verplaatsen vaak de drukte. Naast groepen vrienden op schepen is er ook sprake van illegale passagiersvaart met grote groepen. Echter, het is lastig aan te tonen of er betaald is voor de boot of niet en daarmee mag de stempel illegale passagiersvaart niet te snel uitgedeeld worden. Overigens leidt de vergunde verhuur ook zo nu en dan tot overlast. De meeste overlast komt van een vaste groep van tussen de 200 en 300 schepen die vaker overlast veroorzaken. Dit aantal is een grove schatting. Covid regels hebben een versterkend effect (gehad) op de overlast.

Bij gebrek aan andere uitgaansgelegenheden gingen groepen (vaak studenten) met veel mensen samen op een boot een feestje bouwen.

Vlot- en veiligheid • Het gaat niet altijd goed maar over het algemeen is het in orde met de vlotheid en veiligheid op de Amsterdamse wateren. • Er worden relatief weinig problemen en overtredingen vastgesteld vergeleken met het aantal scheepsbewegingen • Een aantal locaties waar het soms stremt of onveilig wordt zijn: o De Prinsengracht o De kruising tussen de Brouwersgracht en de Singelgracht o De kruising tussen de Leidsegracht en de Prinsengracht • Als een gracht te vol wordt (bijvoorbeeld tijdens een evenement) wordt die afgesloten zodat er geen extra vaartuigen in kunnen varen. • Een combinatie die vaak tot ergernissen leidt zijn de waterfietsen en de rondvaartboten. De rondvaartboten varen vaak op schema’s en willen dus een bepaald vlotheid behouden. Waterfietsen liggen vaak in de weg belemmeren de vlotte doorvaart van deze rondvaartboten. Hierdoor wil een rondvaartboot nog wel eens gas bijgeven om snel in te halen wat weer leidt tot een te hoge snelheid. • De onbemande verhuur bootjes zijn in aantallen sterk gegroeid. Deze bestuurders zijn minder ervaren dan recreatievaarders met een eigen boot. Dit leidt nog niet tot aanwijsbare problemen. • SUP, kano en roeiers zijn vaartuigen voortbewogen op spierkracht. Deze maken vaak gebruik van de regels dat gemotoriseerd vaartuigen moeten uitwijken voor vaartuigen aangedreven door spierkracht.

Dit kan tot irritatie leiden bij gemotoriseerde vaartuigen. • Als een groep als de suppers nog veel verder toe neemt kan dit problematisch zijn. Echter, de wateren van Amsterdam zijn voor iedereen en een verbod voor bepaalde gebruikers in bepaalde delen concentreert de aanwezigheid van deze gebruikers op andere plaatsen.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

15/41

• •

Wel wordt er door de Nautische Handhaving sterk aangeraden spierkracht aangedreven voertuigen te verbieden tijdens bepaald evenementen omdat deze te kwetsbaar zijn. Roeiers hebben vaak geen wetsuit of reddingsmiddelen aan en zijn daardoor erg kwetsbaar mochten ze in het water vallen als de temperatuur laag is.

Capaciteit • Voor het handhaven van een vlotte en veilige situatie op de Amsterdams wateren is er momenteel voldoende capaciteit. • Voor het bestrijden van overlast is er op sommige drukke dagen nooit voldoende capaciteit. Dan kan de capaciteit wat krap aanvoelen. Dit zal wel wat ruimer zijn als de handhavers die nu worden opgeleid klaar zijn met de opleiding. Dan wordt de capaciteit van het team vergroot van 20 naar 30 personen. • Het is ook niet realistisch dat er op elke overlast melding gecontroleerd wordt. Het hoort er ook bij dat op warme zomerdagen veel mensen zwemmen of op een drukke weekenddag iemand toch een radio aan heeft staan in zijn boot. Zwemmers • Zwemmen mag officieel nergens in de binnenstad van Amsterdam. Zwemmen mag namelijk niet in de buurt van civiele kunstwerken (bijvoorbeeld bruggen) of afmeerplaatsen. • Op drukke warme dagen is dit niet te handhaven. • Wel wordt er opgetreden tegen zwemmers die gevaarlijk situaties veroorzaken zoals zwemmers die een drukke vaarroute doorkruisen of van bruggen springen. • Om wildzwemmers echt aan te pakken is er ook samenwerking met collega’s op de wal nodig. Anders rennen de zwemmers gewoon weg zodra je er een aanspreekt. Deze moeten dan door collega’s op de wal tegengehouden worden.

• Een aantal locaties lijken misschien zwemplaatsen omdat daar dobberlijnen zijn neergelegd om overlast veroorzaakt door aanmerende pleziervaart te voorkomen. Ook hier is het niet officieel toegestaan om te zwemmen. • Voor meer informatie kan er contact opgenomen met Chris Rönken. Regelgeving • De regel goed zeemanschap is belangrijk omdat hier ongewenste en onveilige manoeuvres die niet onder een specifieke regel vallen mee gedekt worden. Echter, dit veroorzaakt ook een grijs gebied: werd de manoeuvre uitgevoerd om een erger incident te voorkomen? Een goede inschatting van de situatie is daardoor essentieel bij de Nautische Handhaving. • Naast de landelijke regelgeving kent de gemeente Amsterdam ook haar eigen regelgeving. Extra regelgeving om overlast te bestrijden is wel mogelijk. Het is alleen wel belangrijk dat alle regels helder gecommuniceerd worden, uit te leggen zijn aan de burger en het recreëren op de Amsterdamse wateren nog wel aangenaam blijft. Handhaving op vignetten • Alle pleziervaart is in de basis vignet plichtig. Uitzonderingen hierop bestaan wel, zoals roeiers of SUP’ers • Niet alle vaartuigen die een vignet zouden moeten hebben, hebben dit in de praktijk ook • Een inschatting van de vignetgraad kan verder uitgezocht worden door de Nautische Handhaving • Er worden systematische controles uitgevoerd op vignetten bij afgemeerde schepen.

Dan worden er zo’n 150 tot 200 schepen gecontroleerd op één dag. Deze controles vinden plaats door het hele beheersgebied van de Nautische Handhaving. Er kan wel prioriteit liggen bij

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

16/41

• •

•

•

•

bepaald gebieden waar vaak veel overtreders aangetroffen worden. De controles zijn de laatste tijd efficiënter geworden door verbeteringen in het administratiesysteem. Op het moment dat een vaartuig geen vignet heeft krijgt de eigenaar 2 weken de tijd om dit alsnog aan te vragen. Na twee weken wordt er opnieuw gecontroleerd en zijn er drie opties: o Er is inmiddels wel voldaan aan de vignetplicht: geen verdere actie o Er is nog steeds niet voldaan aan de vignetplicht: het schip wordt weggesleept in samenwerking met Waternet o Het schip is niet meer te vinden: als hetzelfde schip weer wordt gezien zonder vignet wordt het direct weggesleept. Momenteel is een vignet alleen verplicht als er wordt afgemeerd. Elk schip wat stil ligt langs de kade en daarmee een afmeerplaats bezet houdt wordt gezien als afgemeerd. Dit geldt bijvoorbeeld ook als je even met je handen de boot op zijn plaats houdt omdat er iemand op de kade naar de wc is. Vanaf januari is een vignet ook verplicht voor niet afgemeerde schepen. Dit zal in de regel alleen gecontroleerd worden bij vooropgezette acties. Daarnaast zal dit ook gecontroleerd worden bij een schip wat voor een ander vergrijp al aangehouden is. Sinds de verhoging van de vignetkosten is het totaal aantal verstrekte vignetten afgenomen. Dit kan deels verklaard worden door een afname in het aantal mensen die een eigen bootje hebben.

Het is daarnaast goed mogelijk dat er ook relatief meer mensen zonder vignet nu hun boot afmeren in Amsterdam.

Aanbevelingen voor de gemeente • Ga in op de aanvraag van de Nautische Handhaving om bij bepaalde evenementen spierkracht aangedreven recreatievaart te weren. • Informeer de recreatievaart gebruikers beter. Het moet vanaf het water voor iemand die met zijn boot van buitenaf komt en Amsterdam invaart helder zijn waar hij aan toe is. Belangrijk in deze communicatie is dat er niet om de hete brij heen gedraaid wordt maar er helder en duidelijk gecommuniceerd wordt. Belangrijkste punten • Over het algemeen is het niet zo druk dat de vlotheid of veiligheid op de Amsterdamse wateren in het gedrang komt. • De taken van handhaving focussen zich overdag op het zorgen voor een vlotte en veilige doorstroom. In de avond verschuift de focus naar het bestrijden van overlast. Deze verdeling is niet zwart wit en er wordt dikwijls afgeweken afhankelijk van de situatie en eventuele meldingen of calamiteiten. • Vlotte en veilige doorstroming komen maar een paar keer per jaar in gevaar. Met name een aantal kruisingen in het centrum kunnen opstroppen. • Overlast is door de 12 personen regel binnen het centrum voornamelijk verplaatst naar het begin van de Amstel • Heldere en eerlijk informatievoorziening is belangrijk in het bewerkstelligen van een vlotte en veilige doorstroom en het behouden van een prettige leefomgeving in Amsterdam. Hieraan schort het nu nog wel eens.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

17/41

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime

Notulen Aanwezig: Afwezig: Van: Datum: Locatie: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Bijlagen:

Rob Horseling, Gosse de Boer, Coen Eggermont Geen Coen Eggermont 29 november 2021 MS Teams Geen BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0010 Projectgerelateerd Geen

Onderwerp:

Interview recreatievaart Amsterdam - Rob Horseling

Rob woont in IJburg en is lid van de Watersportvereniging IJburg. In verschillende rollen heeft Rob meegewerkt aan de ontwikkeling van de verschillend eilanden in IJburg en de waterrecreatie daaromheen. Ook is Rob zelf een recreatievaarder. Met zijn motorboot vaart hij rond IJburg en op het IJselmeer. Incidenteel vaart hij ook een rondje door het centrum van Amsterdam. Waterrecreatie rond IJburg • Het water is een van de meest aantrekkelijke kwaliteiten van IJburg en er wordt ook uitgebreid gebruik van gemaakt. o Er wordt gezwommen vanaf het strandeiland en het Strand Diemerpark o Er wordt gevaren vanuit de jachthavens en vanaf de eigen steigertjes bij huizen o Er wordt gekitesurft en gewindsurft o Er wordt gewaterskied en hard gevaren in de hardvaargebieden richting het Marker- en IJsselmeer en op het IJmeer o Er worden Jetski’s verhuurd vanaf het Holland Sport Boat Center • Veel mensen hebben in IJburg een eigen steiger waaraan hun bootjes liggen. Daarnaast zijn er ook nog de jachthavens waar veel schepen liggen. Rob schat dat ongeveer de helft van alle schepen in de jachthavens ligt en de helft aan eigen steigers. • Rob schat het totaal aantal boten in IJburg op 400. Ongeveer 10% hiervan gaat wel eens door de Oranjesluizen. Een deel hiervan gaat dan naar het centrum van Amsterdam. • Er kan vanaf IJburg ook over de randmeren gevaren worden.

Dit is nu in de zomer slecht bevaarbaar door de vele waterplanten. • Bij het strand tussen Diemerpark en het kleine rieteiland wordt veel gezwommen. Hier wordt ook hard gevaren door jetski’s die verhuurd worden vanaf het Zeeburgereiland. Dit is erg gevaarlijk en hardvaren mag daar niet. Hier wordt nu niet op gehandhaafd. Daarnaast heeft Rob het idee dat er niet goed gecontroleerd wordt of de huurders een vaarbewijs hebben door de verhuurder. • De vaargeul tussen het Rieteiland en het Diemerpark wordt niet goed bijgehouden. Ooit was het idee dit deel te laten vervenen maar vervolgens zijn er vergunningen afgegeven voor het bouwen van steigers. Het gevolg is dat de vaargeul ook goed bijgehouden moet worden, maar dit gebeurt niet. Er is niet gecommuniceerd dat dit deel niet onderhouden zou worden en dat het bouwen van steigers dus op eigen risico zou zijn.. • Verder zijn er weinig problemen rond de recreatievaart in IJburg • Incidenten met onvriendelijkheden of schade komen zo’n 1 à 2 keer per jaar voor volgens Rob. Nooit met zwaar lichamelijk letsel to gevolg. Incidenten komen voornamelijk voor rond de bruggen en sluizen.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

18/41

Waterrecreatie in het centrum van Amsterdam • Echt te druk is het nauwelijks in het centrum. Alleen tijdens evenementen als de Gay Pride en Koningsdag is het echt zo druk dat de doorstroom significant minder is. • Een aantal kruisingen tussen grachten is wel erg onoverzichtelijk. Hier moet langzaam en voorzichtig gevaren worden. • Rondvaartboten nemen vaak voorrang en “drukken door”. Rondvaartrederijen gedragen zich vaak alsof zij de oudste rechten hebben op het gebruik van de grachten en willen door kunnen varen vanwege de schema’s en commerciële belangen. • Roeiers hebben veel ruimte nodig en komen daarom weinig in het centrum. Alleen in de winter als het erg rustig is wordt er door het centrum geroeid. • De grote sloepen met schipper varen niet hard en zijn wendbaar. Daarnaast hoor je ze vaak van verre aankomen. Nautisch veroorzaken ze geen problemen, geluidsoverlast veroorzaken ze wel. • De grote sloepen met schipper zonder vergunning veroorzaken veel overlast en houden zich vaak niet aan de vaarregels. • De kleine verhuursloepjes worden vaak gevaren door onervaren mensen die klunzig varen en de regels niet kennen. Dat kan onhandig zijn en daar wordt ook wel over geklaagd. Echter, we moeten ook een beetje soepel zijn op het water en deze bootjes gaan te langzaam om echt gevaarlijke situaties te veroorzaken.

• De pleziervaart is over het algemeen een rustige groep met veel ervaring. Veel mensen komen van buiten de stad en sommigen zijn ook op doorvaart en moeten door Amsterdam varen. • Waterfietsen zijn er niet zo veel. Als je ze tegenkomt, moet je wel beter opletten aangezien ze slecht wendbaar zijn. • Suppers en kano’s houden over het algemeen netjes de walkant aan. Onervaren suppers willen nog wel eens in groepjes de Amstel oversteken. Dit is niet handig en ook niet ongevaarlijk. Er is te weinig grip op deze groep. De zandwinningsplassen • Op de zandwinningsplassen is het over het algemeen verbazingwekkend rustig. Hier is nog voldoende ruimte voor meer recreatievaart. • Op het De Nieuwe Meer wordt er naast gevaren ook gedoken. Verschillende duikverenigingen zijn daar actief. Aanbevelingen • De vaargeul tussen het Diemerpark en het Rieteiland moet onderhouden worden. • Er moet gehandhaafd worden op hardvaarders, voornamelijk gehuurde Jetski’s. • Op de Randmeren moet Rijkswaterstaat meer doen aan het maaien van de onderwaterplanten. Deze meren zijn erg aantrekkelijk maar momenteel slecht bevaarbaar. • Er moet heldere communicatie komen vanuit de gemeente welke partij wat beheert en welke regels er gelden. • Er moet duidelijkheid komen omtrent de verplichting om een vignet aan te schaffen als de boot aan een eigen steiger ligt.

Recent zijn er schepen weggesleept terwijl men aannam dat een boot aan eigen steiger geen vignet behoeft. Als dit wel moet, moet dit allereerst goed en helder gecommuniceerd worden. Daarnaast hebben de mensen voor de aanleg van hun eigen steiger veel geld betaald aan bouwleges, dan ook nog ieder jaar een vignet kopen zal door velen van hen niet geaccepteerd worden. • De betonning rond de sluizen moet verduidelijkt worden. Belangrijkste punten

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

19/41

•

•

Rond IJburg verloopt de recreatievaart voor het overgrote deel soepel. Naast wat onderhoudswerkzaamheden en helder communicatie omtrent regels en vignetten, moet er gehandhaafd worden op de snelheidsovertredingen door gehuurde jetski’s. Er is veel ruimte op de zandwinningsplassen. Deze plassen bieden een mooie kans voor waterrecreatie wat ook de drukte in het centrum wat meer zou kunnen verspreiden.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

20/41

Notulen Aanwezig: Afwezig: Van: Datum: Locatie: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Bijlagen: Onderwerp:

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime Marcel Wijnberger, Gosse de Boer, Coen Eggermont Coen Eggermont 9 december 2021 MS Teams Geen BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0011 Projectgerelateerd Geen Interview recreatievaart - Stromma

Marcel Wijnberger is Manager Operationeel Sales bij Stromma. Stromma is een aanbieder van rondvaarten, sloepen met schipper en waterfietsen in Amsterdam. Vanwege de activiteiten van Stromma betreffen de punten in dit interview de situatie op de grachten in het centrum tot en met de Singelgracht. Stromma • Stromma heeft momenteel 32 rondvaartboten in de vaart in Amsterdam. Een deel daarvan wordt elektrisch aangedreven, een deel hybride en een deel wordt momenteel in fases geëlektrificeerd. • Stromma heeft momenteel 18 elektrische sloepen met schipper in de vaart in Amsterdam. 14 met een capaciteit van 12 opvarenden, 2 met een capaciteit van 30 opvarenden en 2 met een capaciteit van 45 opvarenden. • Stromma is de enige exploitant van waterfietsen in het centrum van Amsterdam en verhuurt in totaal 85 waterfietsen vanaf 4 verschillende opstaplocaties. 30% vanaf het Anne Frank huis, 30% vanaf het Rijksmuseum, 20% vanaf het Leidseplein en 20% vanaf de Keizersgracht. • In 2019 verhuurde Stromma in totaal ca. 22.000 maal een waterfiets. Deze waterfietsen worden voor een uur of soms anderhalf verhuurd. • De waterfietsen varen ongeveer 5 km/uur en vanaf elke locatie wordt er een rondje van 5 km aanbevolen op de stickers op de waterfietsen. Een overzicht van deze route zal Marcel nog nasturen.

• Deze stickers geven ook een samenvatting van de regels en een overzicht van de grachten die niet ingevaren mogen worden. Drukte op de Amsterdamse binnenwateren • Over het algemeen is het niet te druk op de Amsterdamse grachten. De situatie is veilig en de doorstroom is prima • Op een aantal dagen per jaar is het echt te druk. Deze dagen zijn algemeen bekend en vallen vaak samen met evenementen zoals koningsdag. • De verschillende groepen dragen bij aan de drukte op de grachten: o Onbemande passagiersvaart bestaat uit elektrische bootjes die erg langzaam varen. De bestuurders zijn niet altijd even ervaren maar het feit dat de bootjes zo langzaam zijn maakt dat het gedrag van deze groep voorspelbaar is en daarmee veroorzaakt deze groep ook weinig problemen. o De pleziervaart is een grote diverse groep. Een groot deel gedraagt zich netjes en kent en houdt zich aan de regels. Een klein deel is onervaren en doet soms gekke dingen. Omdat de pleziervaart in principe geen snelheidsbegrensde boten kent kunnen deze boten een stuk sneller bewegen wat ze soms moeilijk voorspelbaar maakt. Soms ziet de

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

21/41

• •

pleziervaart bebording over het hoofd omtrent stremmingen of afsluitingen door werkzaamheden. Dit kan onhandige situaties veroorzaken waar er gedraaid moet worden en de pleziervaart in de weg ligt. Een specifieke groep genoemd door Marcel zijn de speedboten (Bayliners) die helemaal niet gemaakt zijn om langzaam over de grachten te varen. Vaak zijn deze ook op doorreis en moeten ze door Amsterdam. Deze boten varen vaak te hard en trekken grote golven wat tot overlast leidt. o Waterfietsen zijn langzaam en houden daardoor vaak goed de eigen wal. Ze liggen relatief hoog op het water en zijn daardoor goed zichtbaar. o Suppen is populairder geworden de afgelopen twee jaar en je ziet ze nu veel op de grachten. Het is een leuke activiteit en suppen door de grachten is begrijpelijk populair. Deze groep is vaak goed voorspelbaar en veroorzaakt weinig problemen. Wel groeit de groep snel wat in de toekomst misschien voor een teveel kan zorgen. Het is wel een kwetsbare groep, samen met de waterfietsen, kano’s en zwemmers, waarvoor rondvaartboten goed op moeten letten. Dit kan als erg vermoeiend ervaren worden door de commerciële schippers. o Kano’s en kajaks zijn erg slecht zichtbaar omdat ze zo dicht op het water liggen. Dit is voornamelijk vervelend voor rondvaartboten die de kano’s makkelijk over het hoofd kunnen zien.

De rondvaartschippers van Stromma geven aan dat er ongeveer één keer per maand een schadegeval plaats vindt. Dit gaat nooit hard en leidt niet tot fysiek gevaarlijke situaties. Waterfietsers geven vrijwel nooit aan dat ze problemen ondervinden met andere watergebruikers.

Beleid • Er moet meer gehandhaafd worden op de illegale verhuur en passagiersvaart. Ze zijn makkelijk te herkennen maar handhaven is moeilijk omdat er eigenlijk op heterdaad overdracht van geld vastgesteld moet worden. De illegale vaart houdt zich ook minder aan de regels en veroorzaakt meer overlast omdat ze minder te controleren zijn dan de legale vaart die aan allerlei eisen voldoet en groot de naam van het bedrijf zichtbaar op het schip heeft staan. • Een gebied gebonden indeling voor de spierkracht vaart en de andere vaart zou wat moeilijke interactie weg kunnen nemen. Echter dit is moeilijk te realiseren in het centrum omdat de rustige grachten altijd weer uitkomen op de drukke grachten. Daarnaast is het ook begrijpelijk dat men ook juist op de Keizergracht en dergelijke wil suppen of kajakken. • Zolang iedereen rekening houdt met elkaar kunnen de groepen prima het water delen. Belangrijk is wel dat er voldoende handhaving is om ervoor te zorgen dat men zich aan de regels houdt. Belangrijkste punten • Er moet meer handhaving komen op illegale passagiersvaart. Deze groep houdt zich slecht aan de regels. Ze veroorzaken zowel nautische problemen als overlast. • De patriculiere passagiersvaart is een grote diverse groep waar ook zeker schippers tussen zitten die nautische problemen of overlast veroorzaken.

• Zolang iedereen rekening met elkaar houdt, kunnen alle groepen prima het water delen. Goede aanwezigheid van handhaving draagt bij aan een soepel en sociaal verloop van de vaart in Amsterdam.

24 november 2021

BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0005

22/41

Notulen Aanwezig: Afwezig: Van: Datum: Locatie: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Bijlagen: Onderwerp:

HaskoningDHV Nederland B.V. Water & Maritime Dingeman Coumou, Gosse de Boer, Coen Eggermont Geen Coen Eggermont 29 november 2021 MS Teams Geen BI2350-RHD-ZZ-XX-MI-Z-0012 Projectgerelateerd Geen Interview recreatievaart Amsterdam - Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad

Dingeman Coumou is onderdeel van de Werkgroep Water van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB). “De VVAB is er voor iedereen die de binnenstad van Amsterdam ter harte gaat.” De VVAB heeft nog geen officieel standpunt ingenomen wat betreft eventuele problematiek in de vlotte en veilige doorstroom van de recreatievaart in de binnenwateren van Amsterdam. Wel hebben zij een duidelijk standpunt omtrent de overlast die veroorzaakt wordt door de recreatievaart. De VVAB • De Werkgroep Water van de VVAB richt zich voornamelijk op de situatie in het historisch centrum van Amsterdam. • Een van de punten waar de VVAB zich op richt is de terugkeer van vervoer over water. Toevoeging van deze groep watergebruikers aan de huidige samenstelling van de gebruikers van de Amsterdamse grachten is volgens hen belangrijk en over het algemeen ook geen probleem. En dat kan zonder de andere gebruikers te beperken. Mocht het zo zijn dat voor vervoer over het water andere gebruikersgroepen toch beperkt moeten worden dan zal dat gezien het belang van het vervoer over water zo moeten zijn.. Overlast • In het algemeen moet de hoeveelheid overlast en de druk van bezoekers op de binnenstad afnemen. Het aantal bezoekers dat Amsterdam via het water bereikt is naar inschatting klein vergeleken met het totale aantal bezoekers.