01b Algemeen deel - 20210707 Notulen raadsvergadering middag

Nu is de vraag, moet de bureaucratie maar niet gewoon eigenlijk in dienst zijn bij zo'n belangrijke, mooie instelling die zo belangrijk is in deze wijk dat we de bureaucratie op de een of andere manier versnellen, op welke manier dan ook? Dat is mijn eerste vraag. Mijn tweede vraag is, bij dat pand dat zij nu hebben gevonden op het Buikslotermeerplein - en ik weet dat u zich daarvoor heeft ingezet, daar zit geen enkele kritiek en daar ben ik ook dankbaar voor – daarbij is de huur van het huidige pand wel zo hoog dat je je op termijn moet afvragen of dat voor hen een reële manier van investeren gaat zijn. Is er vanuit de gemeente vanwege het grote maatschappelijke belang van deze instelling iets dat we daarbij kunnen verzinnen om ze bij te staan? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Wat ik net zei, het is een goede vraag van de heer Flentge, we zijn dus bezig voor het pand op of rond het Buikslotermeerplein om daar samen met het stadsdeel te kijken of we iets aan die bestemming kunnen doen. Het is belangrijk om dat netjes te doen. Het is een maatschappelijke bestemming, maar je gaat er in sporten dus dan zul je voor de wetten van de ruimtelijke ordening toch iets met een sportbestemming moeten. Het is belangrijk dat we dat ook goed voor ze regelen, want anders zijn ze niet beschermd daar.

Dus we helpen partijen in deze stad niet door niet de regels te volgen, is eigenlijk wat ik wil zeggen. We helpen ze natuurlijk wel door ze inderdaad mee te nemen langs de trapjes die je in de ambtelijke molen allemaal moet nemen en door te zorgen dat de dossiers boven op de stapel komen. Dat is eigenlijk ook wat u vraagt in die toezegging doe ik uiteraard. Daarnaast kijken we financieel naar het korte termijnverhaal en het lange termijn verhaal. Op de korte termijn gaan we gewoon kijken naar de Covidregelingen waar financiën beschikbaar zijn en waarop ook Pancration aanspraak kan maken. En voor de lange termijn moeten we gewoon even om de tafel. Ik vind het moeilijk om het uit mijn hoofd

26

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

te zeggen maar er zijn natuurlijk heel veel instellingen die we ondersteunen op het gebied van sportstimulering. Volgens mij hebben we Pancration in het verleden ook vaak ondersteund dus wat in de toekomst zijn er zeker mogelijkheden die we met hen kunnen doornemen. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Veldhuyzen. Vragen van het lid Veldhuyzen inzake de recente aanval op de Westermoskee De heer VELDHUYZEN: De Westermoskee is voor de tweede keer in een half jaar tijd aangevallen en het gebeurt helaas niet zelden dat moskeeën in Amsterdam worden aangevallen. Eerder waren bijvoorbeeld ook de Blauwe Moskee in Nieuw-West en de Taibah moskee in Zuid-Oost slachtoffer van aanvallen, intimidaties meestal vanuit extreemrechtse hoek. Het college heeft al een aantal stappen genomen om moskeeën beter te beveiligen, maar deze maatregelen schieten klaarblijkelijk tekort. Daarom stel ik namens BIJ1 de vraag aan het college welke nieuwe maatregelen het bereid is te nemen om moslims en hun gebedshuizen in Amsterdam te beschermen tegen de dreiging van extreem rechts. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording van de vragen. Burgemeester HALSEMA: Lopende het politieonderzoek kan ik vanzelfsprekend geen uitspraken doen over de motieven. Laat ik er wel dit over zeggen.

Gelovigen in onze stad dienen altijd veilig en beschermd te zijn en dat geldt ook voor onze moslimgemeenschap. Wij zien te veel incidenten de afgelopen tijd. Het is inderdaad de tweede maal dat er bij de Westermoskee een incident plaatsvindt dat buitengewoon zorgwekkend is. Ik heb goed contact met de Westermoskee, ik ben er pas geweest, in juni. Nadat er op 4 juli geprobeerd is met een bierfles een aantal ruiten in te gooien, heeft de moskee contact met ons gezocht. De moskee heeft ons diezelfde avond geïnformeerd en heeft aangifte gedaan. Op dit moment doet de politie onderzoek en zijn de camerabeelden veiliggesteld. Zoals u weet, hebben wij een aantal veiligheidsmaatregelen genomen ten aanzien van de moskeeën. Vandaag is in het dagmail de beantwoording van de raadsvragen over eerder geweld tegen moskeeën opgenomen en ik verwijs u ook graag naar die antwoorden voor een uitgebreidere toelichting op de feitelijke situatie en de aanpak van de driehoek. Naar aanleiding van dit nieuwe incident heeft de gemeente een veiligheidsexpert opnieuw laten langsgaan. Als dat leidt tot nieuwe adviezen, dan zullen die worden uitgevoerd om de moskee te beschermen. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen voor een vervolgvraag.

De heer VELDHUYZEN: Begrijp ik nu dat er een nieuw plan van aanpak gaat komen? Er wordt een nieuwe expert ingeschakeld en die gaat kijken, maar volgens mij kunnen we nu wel vaststellen dat het nodig is om een nieuwe aanpak vast te stellen. Dus gaat dat sowieso gebeuren of is dat nog afhankelijk van het onderzoek dat nu gaat gebeuren? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema.

27

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Burgemeester HALSEMA: De maatregelen die zijn genomen onder andere bij de Westermoskee, dat is het plakken van folie op de ramen tegen het ingooien. Dat heeft in dit geval ook gewerkt. De ramen zijn kapot, maar de mensen binnen konden niet worden geraakt want de flessen, de bierflessen zijn buiten terechtgekomen. Wij werken daarin op basis van feitelijke informatie en we zullen opnieuw nagaan of de maatregelen die we hebben getroffen, voldoende zijn of dat er extra maatregelen nodig zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Yilmaz voor een aanvullende vraag. De heer YILMAZ: Ik wil eerst beginnen met complimenten aan de burgemeester. Ik heb nauw contact met de bestuurders van de moskee en die zeggen dat er heel adequaat is opgetreden. Dat is heel fijn om te horen. Het is natuurlijk heel erg vervelend wat er is gebeurd. Veel mensen voelen zich door de gebeurtenissen onveilig. De eerste zaak is niet eens opgelost; daar is geen duidelijkheid over en er is een tweede aanval. Mijn vraag gaat eigenlijk over het proces daarna want gelukkig heeft de burgemeester heel snel ingegrepen, maar de politie niet. Dat was wel een teleurstelling voor het bestuur, want het heeft meerdere keren gebeld en aangegeven dat er een aanval was geweest. De politieagenten hebben gewoon gezegd, u kunt een afspraak maken en dan kunnen we kijken wanneer er ruimte is.

Het moskeebestuur voelde zich totaal niet serieus genomen. Ik wil de burgemeester vragen hoe we dit in het vervolg anders kunnen aanpakken want dit is een ernstige zaak. Het gaat over de veiligheid van onze bewoners en dan moeten ze wel serieus worden genomen door de politie. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording van de vragen. Burgemeester HALSEMA: Het signaal dat u geeft, is mij onbekend en daar zal ik zeker navraag naar doen. In Amsterdam geldt dat inwoners zich veilig moeten weten en dat wij ook voortkomend uit onze Grondwet en de vrijheid van religie aandacht moeten hebben voor de bescherming van gelovigen en de mogelijkheden die zij moeten hebben om beschermd en veilig hun geloof te belijden. Dat betekent ook dat daar waar dat met voeten wordt getreden, politie, handhaving en gemeente adequaat optreden. Dus ik zal hierover navraag doen bij de politie. Mocht er inderdaad sprake van zijn geweest dat dit is afgedaan als een klein vergrijp, dan zal ik daarover in de driehoek spreken. De VOORZITTER geeft het woord aan het lid Mbarki. Vragen van het lid Mbarki inzake snel stijgend aantal coronabesmettingen De heer MBARKI: We zijn blij dat we na een heel zware coronaperiode een groot deel van onze bewegingsvrijheid weer aan het terugkrijgen zijn.

Als dat op een veilige manier gaat, is dat goed voor het welzijn van heel veel Amsterdammers en ondernemers die een zware tijd achter de rug hebben. We zien echter de laatste dagen dat de besmettingen in het land in het algemeen en in het bijzonder in Amsterdam weer snel oplopen. Met de toename van de zogenaamde deltavariant en het feit dat veel Amsterdammers nog niet volledig zijn gevaccineerd is dat iets waarop wij scherp moeten zijn. Een groot deel van die besmettingen in de stad vindt op dit moment plaats onder

28

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

jongeren en is onder andere te herleiden naar feesten en de openstelling van de horeca. Het niet helemaal waterdichte systeem Testen voor Toegang lijkt daarbij een van de oorzaken te zijn en daarom een aantal vragen aan de burgemeester. Hoe beoordeelt de burgemeester de gang van zaken in Amsterdam het eerste weekend dat de horecagelegenheden weer bijna volledig open zijn? En hoe beoordeelt zij op dit moment de werking in de stad van het Testen voor Toegangsysteem? Kunnen daarin dingen verbeteren zowel voor wat betreft het systeem als voor wat betreft de naleving ervan? En hoe beoordeelt de burgemeester de uitspraak van minister Grapperhaus dat de gemeenten en kroegen beter kunnen meewerken om het Testen voor Toegangsysteem succesvol te laten werken? Wat natuurlijk ook heel erg opmerkelijk was, is de draai van het kabinet. Want hoe beoordeelt de burgemeester die draai van het kabinet dat nu opeens telt dat men niet na een dag, maar pas na twee weken volledig los mag gaan na volledige vaccinatie. Oftewel, jongeren zijn eigenlijk een beetje verleid middels een vaccinatie om toch direct te kunnen gaan stappen. En als laatste, wat kunnen we als stad nog beter doen om besmettingen op feesten en partijen te laten afnemen? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema voor de beantwoording van de vragen. Burgemeester HALSEMA: Terechte vragen.

Het leek inderdaad wekenlang de goede kant op te gaan we nu zien we de coronabesmettingen in heel Nederland weer toenemen waaronder in Amsterdam. Aangezien Amsterdam natuurlijk een groot aantal uitgaansgelegenheden kent, veel evenementen heeft, niet alleen door Amsterdammers maar door jongeren en volwassenen uit het hele land wordt bezocht, maakt dat ons kwetsbaar. Onze volksgezondheid is dan kwetsbaar. Als ik kijk naar hoe de horeca zich in Amsterdam gedraagt, dan denk ik dat we het algemeen tevreden kunnen zijn met de maatregelen die in de horeca worden getroffen. Maar we zien ook een aantal horecainstellingen dat er echt de hand mee licht. Die gaan er eigenlijk vanuit dat men weer mag los gaan en dat er geen grenzen meer zijn. Laat ik tegen hen zeggen, dat is niet het geval. De afspraak is dat zij zelf in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor hun deurbeleid, voor de mate waarin zij mensen toelaten, voor het toezien op afstand houden, voor het toezien op Testen voor Toegang, maar wij handhaven wel. De handhaving loopt langs en zal controleren in welke mate de hand wordt gelicht met de afspraken die er zijn gemaakt. Die treedt op bij excessen. Dat leidt in eerste instantie tot een bestuurlijke waarschuwing en bij herhaling kan dat, en dat zeg ik hier maar eens heel nadrukkelijk, ook leiden tot sluiting.

Horeca-instellingen dienen zich daarvan bewust te zijn, want wij kunnen ons dat op dit moment niet permitteren. U stelde terecht een vraag naar het Testen voor Toegang. Het systeem lijkt inderdaad niet waterdicht en wij hebben daar zorgen over. Het zijn overigens zorgen die we in een eerder stadium met het ministerie hebben gedeeld. En dat heeft er ook mee te maken dat onze handhaving niet in staat is om per persoon te controleren of iemand de juiste QR-code bij zich heeft. Die verantwoordelijkheid ligt bij de ondernemers en bij de mensen zelf. Dus wij zijn niet in staat om naast elke feestganger een politieagent of een handhaver te zetten. Dat betekent dat er een grote verantwoordelijkheid ligt bij de mensen die het systeem hebben ontworpen, bij de mensen die er gebruik van maken als consument en als ondernemer. Dan komt u daarmee ook op de uitspraak van de heer De Jonge. Vanzelfsprekend en ik herhaal het nog maar eens, zijn wij hier uitvoerders van het rijksbeleid maar ik verwacht niet dat wij op een lokaal niveau beter in staat zullen zijn om te handhaven op het

29

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

moment dat jongeren wordt verteld dat ze twee weken niet uit mogen. Opnieuw is de controleerbaarheid van gemeentezijde dan beperkt. Wij kunnen goed handhaven op het moment dat 1,5 m dwingend wordt opgelegd, want dat zien we en dat kunnen we controleren zoals we ook andere maatregelen kunnen controleren. Ik denk dat ik dat niet helderder kan zeggen dan op dit moment. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Mbarki voor een vervolgvraag. De heer MBARKI: De burgemeester stelt inderdaad dat handhaafbaarheid natuurlijk ingewikkeld is op het moment dat die tweewekentermijn geldt maar ik ben wel benieuwd hoe de burgemeester de uitspraak beoordeelt dat je na een dag al mag feesten en dat het dan vervolgens een paar dagen later twee weken wordt. Dat is niet erg eenduidig. Sterker nog, dat is zwalkend beleid. Dus ik ben benieuwd hoe de burgemeester daarop reageert. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Ik zou dit soort kwalificaties graag voor uw rekening willen laten. Kijk, ik ben als voorzitter van de Veiligheidsregio en als burgemeester verantwoordelijk voor de uitvoering van het rijksbeleid en dat doen wij met toewijding en overtuiging. Dus wij voeren het ook hier uit. De vraag is natuurlijk wel of je de geest weer in de fles krijgt. Dat is ook voor ons op gemeentelijk niveau een grote vraag.

Naarmate maatregelen makkelijker handhaafbaar zijn, zijn we beter in staat de geest terug te krijgen in de fles mocht dat nodig zijn. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Van Schijndel voor een aanvullende vraag. De heer VAN SCHIJNDEL: Inderdaad, uit Den Haag gedurig een flikkerlichtbeleid dat er wordt gevoerd. Ik ben echter wel consistent en ik wil dus even voor wat de Amsterdamse situatie aangaat, constateren dat wat er is aan clubs, misschien zijn het er 15 of 25, het is te overzien. Dus wat die clubcultuur aangaat, moet het mogelijk zijn gezondheidsbeschermende maatregelen volgens artikel 2, Wet publieke gezondheid in Amsterdam op te leggen. En dan is de idee dat gewoon moet worden gecertificeerd door een erkend bedrijf dat de lucht in de club elke 10 minuten wordt ververst 's nachts. Elke 10 minuten. Dat kan. Dat is veilig. Wil de burgemeester of wethouder Kukenheim dit met de clubs opnemen dus wat zij zelf kunnen doen om die besmettingshaarden binnen de perken te houden? De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Inderdaad, een gebrek aan consistentie kan u zeker niet worden verweten. Dat is een ding dat duidelijk is. We hebben meer clubs dan u denkt. Dat als eerste. En het aantal horecagelegenheden in onze stad loopt, zoals u weet, op tot 7000. Dat is wel een iets andere handhavingsvraag dan bij de 25 zoals u suggereert.

Dan als tweede. De clubs zijn gehouden aan het rijksbeleid zoals dat is vastgesteld en dat betekent dat men 1,5 m afstand dient te houden of via Testen voor Toegang ervoor moet zorgen dat de mensen die binnen zijn, veilig zijn. Daar zullen wij op handhaven. En laat ik u eens een

30

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

plezier doen. We hebben regelmatig overleg met de clubs en dat geldt ook voor wethouder Meliani en met alle liefde zullen we daar de ventilatiesystemen nog eens bespreken. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Pijpen voor een aanvullende vraag. Mevrouw VAN PIJPEN: De antwoorden van de burgemeester leiden bij mij tot twee aanvullende vragen. De eerste gaat over het bron- en contactonderzoek en misschien is dat meer een vraag aan wethouder Kukenheim want ik hoor en lees daarover berichten dat dat zou zijn afgeschaald terwijl ik denk, juist op het moment dat de besmettingen weer stijgen, is dat juist extra belangrijk. Dus dat is mijn eerste vraag: hoe staat het ermee, klopt het dat het wordt afgeschaald en wordt het nog toegepast? Mijn tweede vraag is of de resultaten van het bron- en contactonderzoek vervolgens worden gebruikt voor de handhaving en - waarover de burgemeester net iets zei - op het moment dat clusters in clubs kunnen worden vastgesteld, of dat dan ook benut wordt. Dat zijn mijn twee vragen. De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Wethouder Kukenheim zal iets zeggen over de stand van zaken rond het bron- en contractonderzoek.

Ik kan u in ieder geval zeggen dat op het moment dat uit het bron- en contactonderzoek blijkt dat er clusters zijn in de horeca, in clubs en bij evenementen, dat dat leidt tot intensivering van de handhaving. En dan kan het ook leiden tot sluiting of tot andere maatregelen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Mevrouw Van Pijpen heeft gelijk. Met zulke grote stijgingen van de cijfers komt het bron- en contact onderzoek op korte termijn in het nauw en dan ga je over op een ander model. We hebben daarover verschillende schalen afgesproken en uiteraard is het altijd de intentie om dan weer zo snel mogelijk dat been bij te trekken. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen voor een aanvullende vraag. De heer VELDHUYZEN: Ik heb hier namens BIJ1 wel vaker gevraagd om tegen het landelijke beleid in te gaan omdat wij het daarmee niet eens zijn. Dat ga ik nu niet doen omdat de burgemeester dat toch niet gaat doen, maar het is nu toch wel heel duidelijk dat dat beleid helemaal nergens op slaat en dat dat gruwelijke gevolgen heeft ook voor Amsterdammers en Amsterdamse jongeren.

Ik zou de burgemeester dan toch willen vragen tot in welke mate zij gebruik maakt van haar positie als voorzitter van de Veiligheidsraad om invloed uit te oefenen op de minister die nu alle macht heeft ten eerste om een veilig coronabeleid op zich te gaan hanteren maar ook met het oog op zo meteen weer nieuwe maatregelen die er waarschijnlijk gaan aankomen en de gevaren van bijvoorbeeld zo’n spoedwet aangezien die spoedwetten historisch gezien altijd blijven bestaan en de gevaren die dat met zich meebrengt voor de individuele rechten die worden ingeperkt misschien ook op langere termijn. Ik ben heel erg benieuwd hoe de burgemeester gebruik maakt van haar positie omtrent deze twee punten.

31

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan burgemeester Halsema. Burgemeester HALSEMA: Net als vorig jaar zijn wij hier in Amsterdam buitengewoon alert op de drukte die we in de zomer kennen. Zoals u weet, ben ik vorige zomer eigenlijk de hele zomer bezig geweest met het nemen van aanvullende maatregelen. Net als vorige zomer zullen we ook het kabinet via het Veiligheidsberaad wijzen op de noodzaak van extra maatregelen als dat het geval is. We kunnen het ons niet permitteren om in een nieuwe periode terecht te komen van verregaande inperkende maatregelen en dat kunnen we beter voor zijn dan het afwachten. Dus gaat u er maar vanuit dat de Veiligheidsregio Amsterdam in het Veiligheidsberaad telkens zal wijzen op de noodzaak om snel tijdelijke maatregelen te nemen. Daarmee kom ik aan uw tweede vraag. Ik ben me er met u van bewust dat maatregelen die we nemen in het kader van de volksgezondheid verregaande consequenties kunnen hebben voor onze rechtsstaat en voor de balans tussen bescherming van de volksgezondheid en bescherming van de individuele vrijheden. Dus u zult van mij altijd horen dat de maatregelen een tijdelijk karakter moeten hebben en ik zal altijd blijven wijzen op het ongewone karakter ervan waarbij we in het oog moeten houden dat ze ook weer moeten worden afgeschaald omdat we daarbij onze rechtsverhoudingen moeten herstellen.

De VOORZITTER: Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van de mondelinge vragen. We gaan even schorsen om van plaats te wisselen.

De VOORZITTER schorst de vergadering voor enkele minuten. voorzitter: burgemeester Halsema De VOORZITTER heropent de vergadering.

2. Interpellaties en actualiteiten Actualiteit van de leden Blom, Heinhuis, Rooderkerk en Schreuders inzake het lerarentekort; Amsterdamse scholen dreigen na de vakantie niet meer open te kunnen. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende moties zijn ingekomen: 41° Motie van de leden Marttin en Rooderkerk inzake de actualiteit over het lerarentekort, Laaghangend fruit lerarentekort: meer uren werken!, nr. 2021.569 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

in kaart te brengen met welke acties/maatregelen parttime leerkrachten specifiek in Amsterdam ertoe kunnen worden verleid/gemotiveerd om meer uren te werken;

32

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

-

42°

R

in kaart te brengen welke acties nodig zijn vanuit scholen, gemeente en het Rijk. Motie van het lid Veldhuyzen inzake het lerarentekort, nr. 2021.570

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

-

-

-

per direct een verkenning uit te voeren en een inventarisatie te maken van geschikte locaties waar op (zeer) korte termijn aan de slag kan worden gegaan met het bouwen van een totaal van 2000 extra sociale huurwoningen; bij het zoeken en inventariseren van locaties het belang van de bouw van 2000 extra sociale huurwoningen te laten prevaleren boven de belangen van beleggers die op basis van winstmaximalisatie hoofdzakelijk zijn geïnteresseerd in de bouw van dure huur- en koopwoningen, indien noodzakelijk bestaande plannen voor de bouw van deze woningen plaats te laten maken voor de bouw van de 2000 extra sociale huurwoningen; verschillende mogelijkheden te verkennen en uitwerken om als gemeente zelf initiatiefnemer en opdrachtgever te worden van de bouw en verhuur van de 2000 extra sociale huurwoningen; in het kader van deze verkenning onderzoek te doen naar de verschillende financieringsmogelijkheden die de gemeente heeft om de bouw en verhuur van 2000 extra sociale huurwoningen te realiseren; hierover uiterlijk in het vierde kwartaal van 2021 te rapporteren naar de raad.

43° Motie van het lid Boomsma inzake de actualiteit lerarentekort, Verruiming parkeervergunningen leraren, nr. 2021.589 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: -

-

de regeling dusdanig te verruimen dat scholen het aantal parkeervergunningen kunnen aanvragen die ze nodig hebben voor hun leerkrachten en voor eventuele nieuwe leerkrachten aan te trekken die buiten de stad wonen en daarin maatwerk te leveren; deze regeling in te stellen voor minimaal vier jaar, zodat scholen weten waar ze aan toe zijn en leraren de komende jaren zekerheid hebben; een positieve grondhouding in te nemen ten opzichte van scholen die eventueel stallingsplaatsen willen realiseren of uitbreiden, oftewel parkeerplaatsen hun privéterrein, zodat zij die snel kunnen realiseren.

De moties maken deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Blom. De heer BLOM: De coronapandemie en de gevolgen die dat heeft gehad op het onderwijs, overschaduwden het jarenlange probleem van het lerarentekort. Dat betekent dat een bestaand bekend groot probleem is verergerd. We weten dat hierdoor de ongelijkheid in het onderwijs aan het toenemen is en de gemeenteraad heeft hier heel vaak haar zorgen over uitgesproken. Onze kinderen krijgen niet goed genoeg het onderwijs waar ze recht op hebben. Het was hoopvol te zien dat alle onderwijspartners vorig jaar de

33

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

schouders eronder zetten om noodplannen te ontwikkelen. Er is een stuurgroep opgericht, een serviceloket, een matching platform, een bovenbestuurlijke begeleidingspool, er zijn afspraken gemaakt over goed werkgeverschap, er is een grootstedelijke bonusregeling gekomen en veel meer acties voor werving en behoud. En toch kregen wij vorige week het zorgwekkende bericht dat scholen het niet weten op te lossen bij aanvang van het nieuwe jaar. We houden daarom deze actualiteit omdat dit de laatste vergadering is voor het reces en wij willen graag helderheid hebben over de recente alarmerende signalen, meedenken aan mogelijke oplossingen en ondersteuning uitspreken voor nieuwe acties die eventueel moeten worden genomen. Ik heb daarom een aantal vragen. Wat is nu de situatie waarmee we te maken zullen krijgen bij aanvang van het nieuwe schooljaar? Is er nu een nieuwe situatie ontstaan in ernst van het probleem of is het nu weer terug naar de situatie van voor de pandemie? Wat is de positie en de status van de afspraken die zijn gemaakt in het noodplan lerarentekort? Lijken deze afdoende te zijn? Zijn er aanvullende maatregelen nodig? En hoe staat het met de voorzieningen die wij leraren aanbieden voor werving en behoud? We krijgen namelijk signalen dat het aanvragen en aanspraak maken op de regelingen niet altijd vlot gaat.

De drempel wordt als hoog ervaren en de procedures ontmoedigend. Wanneer worden deze procedures geëvalueerd en is de wethouder tevreden met hoe dit nu wordt gebruikt en ingezet als het gaat om de mate van toegankelijkheid? Ten slotte, heeft de ontstane situatie mogelijk te maken met de negatieve bijeffecten van de coronamiddelen vanuit het rijk richting het onderwijs die wat u betreft niet op de juiste manier worden ingezet? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Heinhuis. Mevrouw HEINHUIS: Ook de PvdA was geschokt te lezen dat een aantal scholen overweegt om na de zomer niet open te gaan. Dat is niet alleen schokkend omdat we weten dat leerlingen in de zomervakantie die natuurlijk fijn is, ontzettend uitkijken naar het moment daarna dat ze al hun vriendjes en vriendinnetjes weer zien, in een nieuwe groep kunnen starten en vol goede moed beginnen aan een nieuw schooljaar, maar het is ook ontzettend hard nodig juist omdat we de afgelopen twee jaar te kampen hebben gehad met de problemen van de coronapandemie die grote gevolgen heeft gehad voor leerlingen en de mogelijkheid om op school les te gevolgen en hun vriendjes fysiek te zien. Dus het feit dat de school mogelijk niet open kan, dat is iets waarvan wij enorm schrikken. We hebben daarom een aantal aanvullende vragen.

De heer Blom heeft al een aantal vragen gesteld, maar wij zijn benieuwd of bij de gemeente en we hoeven hier geen namen te noemen, bekend is welke scholen daadwerkelijk niet open zouden kunnen. En om hoeveel scholen gaat dit? Hoeveel scholen moeten straks met een noodplan gaan werken en bijvoorbeeld naar een vierdaagse schoolweek gaan? Hoe zijn de gesprekken tussen gemeente en deze scholen en hoe ondersteunt de gemeente deze scholen tot dusver bij de problemen waarmee ze kampen? En verder, als echt blijkt dat scholen niet open kunnen, wat gaat er dan met de kinderen op deze scholen gebeuren? Zijn de ouders van deze kinderen daarvan al op de hoogte gesteld? Tot slot zijn wij benieuwd of het nu opnieuw de kwetsbare stadsdelen zijn die harder worden getroffen door het lerarentekort en de problemen die daarbij horen. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Rooderkerk.

34

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw ROODERKERK: Mijn leraar Maatschappijleer zei altijd, een probleem benoemen is één ding, het oplossen is een tweede. In het geval van het lerarentekort geldt dat denk ik bij uitstek. Ondanks dat we dit debat al voor de ruim 20ste keer voeren, de wethouder weet vast hoe vaak precies, ondanks dat de wethouder kansenongelijkheid bovenaan de politieke agenda heeft gezet, neemt de ongelijkheid in het onderwijs verder toe, stijgt het lerarentekort met wel 20 procent en bestaat het risico dat klassen vol leerlingen na de zomer niet naar school kunnen. Het oplossen van het lerarentekort vraagt al onze inzet en niet alleen die van ons. Daarom heb ik drie vragen aan de wethouder gericht op ten eerste leraren, ten tweede schoolbesturen en ten derde het college zelf. Om te beginnen met de leraren. Gevraagd naar de reden van vertrek bij scholen geven leraren aan dat dat met name woningen zijn en daarnaast ook gebrek aan parkeerplaatsen en reistegoed als ze nu al niet in de stad kunnen wonen. Dan blijkt dus dat het tekort aan woningen ook leidt tot een tekort aan leraren. Ik vraag dus aan de wethouder of zij dit herkent en of zij ervoor wil zorgen om samen op te trekken met het college om te zorgen voor de benodigde woningen voor leraren en of zij ook nog andere oorzaken ziet, nu juist het lerarentekort oploopt waar het eerder leek af te nemen. Ten tweede: de schoolbesturen.

We hebben er steeds op aangedrongen dat er meer samenwerking nodig is tussen schoolbesturen en zij doen dat nu ook door vacatures het eerst op te vullen daar waar de problemen het grootst zijn. Ik vraag de wethouder of zij opnieuw in gesprek is met de schoolbesturen om ervoor te zorgen dat deze zomer zoveel mogelijk leraren naar de klas worden toegeleid en van hoeveel scholen zij hoort dat er klassen zijn die het risico lopen na de zomer niet naar school te kunnen. Ten derde: de gemeente zelf. Ik hoor graag hoe het gaat met het uitvoeren van de voorstellen van onder meer D66 voor het toeleiden van meer vakdocenten naar de klas om leraren te ontzien en ook de begeleidingspool voor het lerarentekort om startende leraren te behouden voor het onderwijs. Tot slot dien ik in aanvulling hierop samen met de VVD een motie in om in kaart te brengen wat er nodig is vanuit scholen, gemeenten en het rijk om leraren te stimuleren meer te werken, het laaghangend fruit voor het lerarentekort. Het probleem is duidelijk. Laten we er samen met leraren, schoolbesturen en de gemeente zelf voor zorgen dat we komen tot oplossingen. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik denk dat de landelijke overheid hierin ook een grote rol speelt en ik hoor dat mevrouw Rooderkerk verschillende verzoeken heeft.

Mijn vraag aan haar is of zij dit punt ook binnen haar eigen partij aankaart zodat het landelijke meer aankan worden gedaan.) Dat doe ik zeker en dat doe ik voortdurend. Dat doet mijn partij ook in Den Haag. We weten ook dat er nu gesprekken worden gevoerd en ik hoop van harte dat we daarmee voor nog meer geld zorgen en hopelijk ook structureel meer geld voor leraren. We weten ook dat met name bij het salaris een hele grote oplossing ligt. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Schreuders. De heer SCHREUDERS: Door mijn collega's is al een hoop goeds gezegd en de situatie is al aardige geduid dus dat ga ik niet over doen maar ook wij denken graag mee in oplossingen. Ik heb twee suggesties die ik de wethouder wil meegeven en ik wil haar vragen daarop te reageren. De eerste is dat wij regelmatig signalen binnenkrijgen dat geld dat is bedoeld voor het wegwerken van onderwijsachterstanden terechtkomt bij commerciële huiswerkbureaus. Mijn vraag is of de wethouder dat niet een beetje zonde vindt ook in het licht van deze discussie die erover gaat dat er structureel geld nodig is voor leraren. Is daar

35

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

niet misschien nog wat te halen? Mijn tweede vraag is en die sluit ook aan bij de woorden van collega Rooderkerk of er niet toch nog een mogelijkheid is om met de schoolbesturen om de tafel te gaan met de vraag of daar nog iets kan gebeuren met de verdeling van het onderwijsgeld. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Yilmaz. De heer YILMAZ: Hier staan we weer. Toen ik het bericht las, dacht ik bij mezelf, nou ja, dit verbaast mij eigenlijk niet meer. Dat is natuurlijk ook ernstig dat het je niet meer verbaast. Op gemeentelijk niveau zijn we alleen maar gaten aan het dichten. Compliment richting de wethouder want zij doet het echt heel erg goed. Ik denk dat we dat allemaal herkennen. Ze is gaten aan het dichten, maar de kraan moet worden dichtgedraaid. Het probleem wordt alleen maar groter en dat gebeurt natuurlijk op landelijk niveau. Daar is net al over gesproken. Ik ben blij te horen dat onze collega's van D66 ervoor pleiten, maar ik hoop dat onze collega's van de VVD, het CDA en de ChristenUnie op dit moment, ik weet niet hoe de nieuwe regering eruit gaat zien, maar ik hoop dat alle partijen die hierin een aandeel kunnen hebben bij hun landelijke fracties zullen pleiten voor meer structureel geld. We kunnen nu wel vragen stellen aan de wethouder, maar ik weet dat zij haar best doet. Dit moet gewoon echt op landelijk niveau worden opgelost.

Dus ik hoop, ik hoop echt dat we allemaal onze taak en oprechtheid laten zien door dit landelijk aan te kaarten bij onze fracties, desnoods ruzies te maken en wrijving op te zoeken, maar wel gewoon dit probleem aankaarten. Dan heb ik nog een laatste vraag voor de wethouder. Het probleem is door de SP al aangekaart. Wat kunnen wij doen voor de schoolleiders? Kunnen we misschien schoolleiders beter opleiden of beter informeren over hoe zij de bedragen beter kunnen uitgeven? Ik zie ook dat sommige leraren stoppen en niet meer voor de klas willen staan omdat de werkdruk natuurlijk hoog is, maar de werkdruk wordt nog hoger omdat er geen goede schoolleiders zijn of omdat ze niet tevreden zijn over de schoolleiding. Kunnen we daarvoor een oplossing vinden? De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Het geheim van goed onderwijs is het geheim van de meester of de meesteres en als die er niet zijn, dan houd het heel snel op want kinderen zijn namelijk geen kleine nobele wilden die vanzelf gaan leren wat ze moeten leren. Dus goed dat de stad maatregelen treft. Ik was dan wel weer enigszins verrast dat ik in Het Parool las dat de wethouder ging pleiten tegen kleine scholen.

Ik ben natuurlijk zeer voor structurele maatregelen en ook voor meer geld en ik wil er ook voor vechten, maar ik heb zomaar het idee dat de wethouder elke gelegenheid aangrijpt om haar eigen ideologie van terug naar de Mammoetwet opnieuw uit te zetten. Maar goed, er zijn allerlei belangrijke suggesties gedaan en er zijn vragen gesteld. Daar sluit ik me graag bij aan. Wij steunen ook de motie van mevrouw Rooderkerk en mevrouw Marttin om te kijken naar extra uren wat misschien een deel van de oplossing zou kunnen zijn maar ondertussen moet je als gemeente Amsterdam natuurlijk wel echt doen wat je ook zelf kunt doen. Geen onnodige blokkades opwerpen. Nog steeds zijn er veel scholen in Amsterdam die aanlopen tegen een simpel maar wel hardnekkig probleem dat ze te weinig parkeerplekken hebben. Het is voor een leraar die in Noord-Holland woont, gewoon niet te doen of niet goed te doen om naar Amsterdam te komen. En dan kun je zeggen, dan moet je met het OV maar als het twee uur extra reistijd kost, dan weegt het in veel gevallen niet

36

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

op. Dit is dus gewoon belangrijk. We hebben al scholen gesproken die zeggen, we verliezen daardoor potentiële leraren die om die reden afhaken. Dat is wel iets waaraan we concreet iets kunnen doen. Ik vind het een beetje jammer want we zijn hier al heel veel mee bezig geweest en we hebben er al in 2018 vragen over gesteld. Verschillende stappen zijn gezet. In januari 2020 is er nog een motie ingediend om dit verder te onderzoeken maar dat is nu ook al weer anderhalf jaar geleden. Ik bedoel, ik vind het jammer dat dat nog steeds niet is opgelost en dat we dus nog steeds die signalen krijgen dat men hier tegenaan loopt. Vandaar toch een nieuwe motie om dit nu echt op te lossen. Ik begrijp dat velen streven naar een autoluwe stad en dat het goed is dat mensen met het OV gaan, maar dit gaat nu gewoon voor. Dit is nu gewoon belangrijker. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Veldhuyzen. De heer VELDHUYZEN: Ik sluit me aan bij de woorden van mijn collegaraadsleden, maar ik heb ook nog een iets andere toevoeging te doen aan deze discussie. Nu is er natuurlijk een urgente situatie voor na de zomer maar volgens mij moeten we vooral over de lange termijn nadenken. Ik denk dat het tijd is om radicaal in te grijpen. Vaak gaat het over leraren en dan hebben we het over middeldure woningen die moeten worden gebouwd en daarvoor worden belangrijke stappen gemaakt.

Ik wil ook niet ontkennen dat dat nodig is, maar die middeldure woningen bieden helemaal geen oplossing voor beginnende leraren. Er is simpelweg veel meer sociale huur nodig. De huidige voorrangsregeling voor leraren op sociale huur gaat nu ten koste van anderen die wachten op een sociale huurwoning zoals dak- en thuislozen of andere groepen uit het programma Huisvesting kwetsbare groepen en andere Amsterdammers die zwaar in de knel zitten omdat ze wachten op een sociale huurwoning. Daarom dient Bij1 een motie in om per direct een verkenning uit te voeren en een inventarisatie te maken van geschikte locaties waarop op zeer korte termijn aan de slag kan worden gegaan met het bouwen van een totaal van 2.000 extra sociale huurwoningen. Dat komt ongeveer overeen met het tekort aan sociale huurwoningen waar we nu tegenaan kijken. En bij het zoeken en inventariseren van die locaties moet het belang van de bouw van deze 2.000 extra sociale huurwoningen prevaleren boven de belangen van beleggers die op basis van winstmaximalisatie eigenlijk enkel geïnteresseerd zijn in het bouwen van dure huur- en dure koopwoningen. Indien noodzakelijk moeten die bestaande plannen voor de bouw van die duurdere woningen gewoon plaats maken voor de bouw van deze 2.000 extra sociale huurwoningen.

Dit is uiteraard geen directe oplossing voor het probleem dat zich na de zomervakantie zal manifesteren, maar als de raad deze beslissing durft te maken, dan zet ze wel een ontzettend belangrijke stap om er ook in de toekomst voor te zorgen dat nieuwe leraren zich hier in Amsterdam kunnen vestigen, dat ze hier kunnen werken en dan doen we dat op een manier zonder dat dat ten koste gaat van andere Amsterdammers die wachten op een sociale huurwoning zoals mensen die op straat moeten slapen - wat nu helaas wel het geval is. Afsluitend, zoals bestuurders uit het primair onderwijs, Mirjam Leinders en Arnold Jonk op 2 juli in Het Parool schreven ‘Als we drie wensen mogen formuleren voor de verkiezingsprogramma's, dan zijn die woningen, woningen en woningen.’ De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Marttin.

37

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Mevrouw MARTTIN: Het lerarentekort is natuurlijk een veelkoppig probleem en ik vind het heel fijn dat we hier in de raad de tijd nemen samen na te denken over oplossingen want een simpele oplossing is er niet. In het onderwijs is het heel gebruikelijk dat docenten, de leerkrachten, parttime werken en dat maakt eigenlijk het vak voor heel veel mensen aantrekkelijk want je bent dan heel flexibel. Maar door het enorme tekort waar we nu tegenaan lopen, schept dat wel een probleem. Het opleiden van goede leraren kost tijd; het is een ambacht dat je niet zomaar eventjes doet; je kunt het niet leren uit een boek; je moet het echt in de vingers zien te krijgen en het wordt ook steeds lastiger omdat de kinderen in de klas vaak een heel complexe problematiek kennen waar je dan mee moet omgaan. Dus het zou heel fijn zijn als leraren te motiveren zijn om wat extra te werken, om er een paar uur bij te pakken. Net werd al opgeroepen om landelijk bij de eigen partijen tekeer te gaan om ervoor te zorgen dat er op landelijk niveau maatregelen komen. Ik laat echt geen mogelijkheid onbenut om dat ook te doen. We kunnen heel veel bedenken waarom leerkrachten niet bereid zijn of niet gemotiveerd zijn om meer te werken. Verschillende zaken zijn al genoemd.

Er zijn onvoldoende betaalbare woningen in Amsterdam om met je gezin te wonen; er zijn problemen in de jeugdzorg en daarover hebben het eerder al gehad, waardoor je die kinderen wel gewoon in de klas hebt terwijl ze geen hulp hebben. Dus je moet iets proberen en heel vaak ben je dan zelf hulpverlener als je in de klas staat maar je moet wel je aandacht ook verdelen over de andere kinderen. Parkeerplekken, daar is ook een mooi pleidooi voor gehouden en dat is ook zo. Want ook al ga je aan de rand van de metropool wonen en ga je elke dag heen en weer, dat is vaak bijna niet te doen en bovendien een heel kostbare zaak. Ik ben blij dat we samen met D66 de motie kunnen indienen om de wethouder te vragen onderzoek te doen hoe we nu docenten en leerkrachten kunnen stimuleren, motiveren, verleiden om toch wat extra uren te werken. Dan heb je op de korte termijn een oplossing. Het draagt wat bij en natuurlijk is het niet dé oplossing maar alle beetjes helpen. Tegelijkertijd moeten we natuurlijk zoveel mogelijk jonge mensen verleiden om leerkrachten worden want het is een fantastisch beroep. Het is heel dankbaar en mooi werk, maar niet makkelijk. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Kreuger. De heer KREUGER: Het lerarentekort. Daarover hebben we het inderdaad elk jaar.

Wat ik nog weet uit de beginperiode is dat er een soort van heksenjacht was geopend op uitzendbureaus want via uitzendbureaus verdiende men veel te veel geld en er bleef allemaal geld aan de strijkstok hangen. Daar kun je wat van vinden en daar vind ik ook wat van, maar wat je misschien daarmee wel weggooit want er is namelijk een ding wat die uitzendbureaus wel heel goed kunnen en dat is werven, mensen werven. Dus ik ben heel benieuwd of die kennis op de een of andere manier wel naar binnen wordt gehaald dat we op die manier mensen kunnen werven. En verder als het gaat om de voorrangsregels voor woningen, ik begrijp dat het nu was van 18-27 jaar, denkt de wethouder dat er misschien een oplossing is om die leeftijdsgrens iets naar boven bij te stellen? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Moorman voor de beantwoording van de vragen en een preadvies op de moties. Wethouder MOORMAN: Nou ja, verschillende van de leden hebben het al gememoreerd, het is niet voor het eerst dat we hierover spreken en ik vrees dat het ook

38

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

niet de laatste keer is dat we hierover spreken. Het is inderdaad zoals mevrouw Marttin zegt een heel veelkoppig monster en elke keer als je er een kop afslaat, komt er een andere opzetten. Het is ontzettend prettig om te merken dat de raad in groten getale hierover zo constructief meedenkt. Dat zie ik wel, voorzitter. Er worden steeds weer goede voorstellen ingediend en daar ga ik graag op in maar ik zal eerst de vragen zo goed mogelijk proberen te beantwoorden. De heer Blom begon met de vraag of het probleem is verergerd en hoe we precies naar het probleem moeten kijken. We hebben natuurlijk eigenlijk een crisis boven op een crisis in het onderwijs, de crisis van het lerarentekort en van de kwaliteitsproblemen die daarvan deels het gevolg zijn en daar nog eens een keer de coronacrisis bovenop. We hadden in het begin van de coronacrisis door alle inzet onder andere de bonus maar natuurlijk ook alles wat we doen hier op gemeentelijk niveau of het nu gaat over parkeren, huisvesting, zij-instroom, reiskostenvergoeding, de trend kunnen keren: 20 procent afname en een betere spreiding over de stad. We zien nu toch en dat kunnen we nog niet precies pinpointen want die cijfers hebben we echt pas op het moment dat het nieuwe schooljaar weer van start gaat, maar we horen echt wel zorgelijke signalen van de schoolbestuurders.

Dat signaal is niet alleen door mij afgegeven; dat is ook afgegeven door de wethouder van Den Haag, de wethouder van Rotterdam, Almere. We zien ook dat het in die gemeenten zelfs nog ernstiger is dan dat het in Amsterdam is. Het is altijd lastig om te weten wat er was gebeurd als we niks hadden gedaan. Maar je ziet wel dat het met name in de grote steden toch echt wel heel ernstig is en dat zelfs Den Haag en Almere nog behoorlijk fors boven Amsterdam zitten wat dat betreft. Daaruit lijkt je te kunnen concluderen dat wat we doen in ieder geval het enigszins dempt maar oplossen doet het nog echt onvoldoende en dat is ook precies de reden waarom we steeds naar het rijk gaan en daarover met het rijk praten. Morgen spreken we daar weer over met minister Slob met een aantal grote steden en ook Almere die zich daarbij aansluit omdat daar de problemen ook groot zijn. Dat zullen we ook echt blijven doen want we hebben het rijk naast alles wat we hier doen, heel erg nodig. U maakte daarin een opsomming van verschillende dingen, het matching platform, de stuurgroep bonusregeling, het noodplan, het servicecentrum en ga zo maar door. Dus we proberen echt alles uit de kast te trekken. U had het over de voorzieningen en of we nu zien dat daar de problemen ... Ja, soms is dat lastig omdat natuurlijk verschillende afdelingen met elkaar moeten samenwerken.

Wonen, Parkeren, we proberen het natuurlijk wel met zijn allen te doen en natuurlijk ook samen met de burgemeester en wethouder Kukenheim omdat we natuurlijk op de publieke beroepen breed de problemen zien, ook bij politieagenten, ook bij verpleegkundigen. We hebben een servicecentrum opgericht juist om die problemen zo goed mogelijk op te lossen in ons systeem. Je wilt niet dat schoolleiders ook nog eens een keer extra onder druk komen omdat ze bijvoorbeeld de parkeervergunningen niet goed kunnen aanvragen en we zien daarin dus echt wel verbeteringen. Ongetwijfeld zijn altijd momenten dat het minder goed gaat dan je wil en wij horen altijd heel graag dat soort signalen want daarmee kunnen we het verbeteren. U wijst ook nog op de negatieve bijeffecten van de coronamiddelen en inderdaad constateren wij omdat er ook geen koppeling is gemaakt tussen de extra middelen van het Nationaal Plan Onderwijs en het lerarentekort, en dat vind ik jammer want nog maar een maand voordat die middelen werden toegekend kwam dat rapport van aanjager Merel van Vroonhoven die toch heel duidelijk een aantal aanbevelingen geeft zoals salaris omhoog, zoals opleidingen beter laten aansluiten, zoals kwaliteitstandaarden die dan geen onderdeel uitmaken van het MPO. En dan zien we inderdaad op sommige gebieden dat het MPO zelfs een aanjagend effect heeft op lerarentekort.

Bijvoorbeeld omdat detachering daardoor meer plaatsvindt;

39

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

bijvoorbeeld omdat randgemeenten nu die MPO-middelen toch gaan inzetten om leraren ook bij ons weg te trekken. Dus dat is ook echt iets wat we morgen bij de minister ter sprake zullen brengen. Dat is natuurlijk niet iets wat de minister prettig zou vinden; dat is iets wat we natuurlijk met z'n allen uiteindelijk niet willen. Mevrouw Heinhuis vroeg vooral meer achtergrond over welke scholen, hoeveel scholen. Wij zijn voortdurend in gesprek. Dus ook de leden die vragen gaat u hierover in gesprek, nou, het zou heel erg zijn als ik dat niet al voortdurend deed. We zijn voortdurend hierover met elkaar in gesprek. Er wordt gewoon op dit moment ontzettend hard gewerkt om de gaten die er zijn zo goed mogelijk te dichten. Ik ga daarbij meteen vertellen dat dat niet altijd met bevoegde docenten zal lukken. Helaas, ik vind dat verschrikkelijk maar het zal gewoon niet lukken om na de zomer alleen maar bevoegde docenten voor de klas te hebben. Dat zullen ook zij-instromers zijn, dat zullen ook onderwijsassistenten zijn. Gelukkig is het gelukt het aantal zij-instromers behoorlijk te verhogen. Twee jaar geleden hadden we er 105 en nu zitten we al op 125. Het heeft zin. Maar ja, een zij-instromer is precies zoals mevrouw Marttin zegt, niet meteen een bevoegd docent. Je zult het vak moeten leren.

Je ziet daarbij dat begeleiding van zij-instromers ook heel belangrijk is en dat soms het lerarentekort de zij-instroom beperkt omdat er niet genoeg begeleiding is. Op de vraag van mevrouw Rooderkerk hoe het met die begeleiding gaat, dat gaat gelukkig heel erg goed. We hebben nu 70 leraren die bereid zijn om te begeleiden. Dus daar is echt heel veel animo voor. Dank nog voor uw meedenken daarin en uw voorstellen daarin. Dat heeft echt heel goed gewerkt. Ook het toewijzen van vakdocenten gaat goed. We hebben natuurlijk al de subsidies voor onder andere muziekdocenten en cultuur en we zien ook dat daar echt nog wel behoefte aan is om daar juist ... en dat doen we dus met dat matching platform. We hebben natuurlijk de noodplannen; gelukkig staan die. We kunnen er dan zo goed mogelijk aanspraak op maken. Maar ja, ik zeg het nog maar een keer, het zijn noodplannen. Dus dat moet niet worden gezien als dan gaan we maar gewoon verder. Dat is echt om de nood te ledigen maar ik ben blij dat daarmee leerlingen in ieder geval binnen de school aan hun talenten kunnen werken zodat ze niet thuis komen te zitten. We hebben het afgelopen jaar gezien wat de effecten daarvan zijn. Niet voor niets zeg ik het is een crisis op een crisis. Mevrouw Rooderkerk vraagt of ik dat herken, die woningen. Ik herken dat volledig.

Het is niet voor niets dat in de grote steden het probleem het grootst is waar de woningmarkt met allerkrapst is, de huizenprijzen zeer hoog zijn. En daarom denk ik ook dat het salaris precies zoals u het zegt ... Die voorrangsregeling hebben we natuurlijk niet voor niets gestart. Daarmee hebben we inmiddels al meer dan 50 leraren kunnen helpen aan een woning. Dat helpt dus want anders waren ze elders gaan werken. Maar dat is niet genoeg. We kunnen niet zomaar ineens heel veel woningen hier realiseren al zou de heer Veldhuyzen dat graag willen. Ik zou het ook graag willen maar ik heb geen toverstaf waarmee dat zomaar in één keer is gerealiseerd. Salarisverhoging zal al heel erg kunnen helpen om in ieder geval een betere positie te hebben op de woningmarkt. Dus het is niet alleen het realiseren van voorrangsregelingen, maar ook ervoor zorgen dat je echt een kans hebt en dat je mogelijkheden groter worden. Dus daarvoor blijven we pleiten en ik vind het fijn om te horen dat meerdere partijen hier in de raad, die ook in Den Haag wel wat te zeggen hebben, dat erkennen en de strijd mede voeren. (Mevrouw VAN SOEST: Ik beluister wat de wethouder zegt maar in tegenstelling tot het lerarentekort heeft het Xplore Agora het afgelopen jaar in Amsterdam meer dan 60 sollicitaties van mogelijke leerkrachten. Buiten het feit dat dit iets zegt over het schoolsysteem geeft het blijkbaar veel

40

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

leerkrachten de mogelijkheid om over te stappen naar een andere school. Is dat uw indruk ook?) Agora is natuurlijk een middelbare school. We hebben het nu met name over het basisonderwijs. Ten minste, zo heb ik de sprekers hier vooral gehoord. U weet dat ik een enorm pleitbezorger ben voor het dichten van de loonkloof omdat dat ook de mogelijkheid geeft te switchen tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Het mooiste zou misschien wel zijn als dat tot één cao zou leiden. Ja, en dan zijn er ineens weer heel veel mogelijkheden. Daarbij wil ik ook nog zeggen dat Xplore natuurlijk een bijzonder concept is dus daarmee kan het voor sommige leraren ook aantrekkelijk zijn. (Mevrouw ROODERKERK: Dank voor de beantwoording van onze eerste vragen over de lerarenwoningen. Daar loopt het nog niet heel goed. We zien dat er veel meer aanvragen zijn van leraren tot wel 900 in totaal waarvan 250 vanuit onderwijs voor voorrang van woningen. Er zijn 150 woningen door de sociale verhuurders geregeld dus die zijn er gekomen. Maar we hebben ook afspraken gemaakt om private verhuurwoningen voor elkaar te krijgen en daar zijn er helaas maar vijftien voor geregeld voor leraren.

Dus ik ben benieuwd wat de wethouder in samenwerking met het college gaat doen of hoe ze dat voor ons in de gaten gaat houden of daar wellicht per brief op terugkomt om ervoor te zorgen dat ook aan die kant die hoognodige woningen kunnen worden gerealiseerd.) Ik zie dat ook. We hadden het net over de startende leraren of de heer Veldhuyzen raakte dat aan, maar als je als leraar wat langer werkt of een inkomen hebt samen met een partner dan zit je al snel in het middensegment, dus ook daar zal echt gerealiseerd moeten worden. Dat is natuurlijk minder afdwingbaar want dat is de markt en daarmee dus ook lastiger maar die afspraken zijn wel degelijk gemaakt. Het is ook goed dat ze zijn gemaakt. Dus ja, we hebben dat ook echt nodig. Je ziet ook dat met name gezinnen bijvoorbeeld die graag in de stad willen blijven, ook weer een wat grotere woning nodig hebben. Er moet ook een goede match zijn tussen het type woningen en de behoeftes die er zijn. Dat is geen makkelijke puzzel, zeker niet. Daarom is het af en toe ook heel lastig. Maar het is natuurlijk wel heel belangrijk dat goed in de gaten te houden en dat is ook precies wat we doen. Dat heb ik u ook aangegeven dat ik dat samen met wethouder Kukenheim en ook met de burgemeester over die publieke beroepen heel erg goed in de gaten houd omdat we dat echt nodig hebben. Daarmee is het niet meteen morgen gerealiseerd.

Was het maar waar. (Mevrouw ROODERKERK: Nou, ik hoor inderdaad van de wethouder dat zij aangeeft daar bovenop te willen zitten omdat het van belang is dat die woningen er komen, ook aan de private kant voor de groepen die zij noemt. Ik vraag me dan af wat de concrete acties zijn en of ze ons daarover wellicht per brief na de zomer kan informeren om te zorgen dat er afspraken komen met private verhuurders, dat er maatregelen worden bedacht om te zorgen dat ze eerder leraren in die woningen plaatsen.) Ik denk dat mevrouw Rooderkerk weet dat ik geen directe afspraken maak met private verhuurders. Ik wil daar best met de wethouder Wonen dan op terugkomen. (Mevrouw BLOEMBERG-ISSA: Ik heb even naar deze discussie geluisterd en ik ben benieuwd of de wethouder dan ook naar de mogelijkheden van koopwoningen kan kijken bij bijvoorbeeld nieuwbouwprojecten. Er zullen ook leraren zijn die in Amsterdam een koopwoning willen.) Voordat dit debat ontspoort in een woondebat waarover ik graag met u het gesprek aanga maar dat roept dan bij mij allerlei herinneringen op uit een verleden waarin ik een

41

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

andere positie had, wil ik eigenlijk voorstellen hier in het najaar op terug te komen en dan zal ik u heel graag met de wethouder Wonen, de wethouder Publieke beroepen, Zorg en wellicht ook de burgemeester een update geven. Dat lijkt mij zeer zinvol. (De heer VELDHUYZEN: Dan zou ik de wethouder toch willen vragen als ze met die update komt, daarin mee te nemen of er toch geen mogelijkheden zijn om wellicht te verkennen met het nieuwe kabinet om gewoon die inkomensgrens te verhogen voor sociale huur. Het lijkt mij heel lastig afspraken te gaan maken met partijen die alleen maar winst willen maken, dus we moeten ervoor zorgen dat die sociale huurwoningen ook beschikbaar worden voor leerkrachten die getrouwd zijn en een iets hoger inkomen hebben waardoor sociale huur nu niet toegankelijk is voor hen.

Dat lijkt me ook vrij essentieel dus de vraag om daar serieus over na te denken.) Ik denk dat de heer Veldhuyzen heel goed weet dat het verhogen van de inkomensgrens voor sociale huur net zo als het beschermen van de middeldure huur echt een aangelegenheid is van het rijk en u weet ook dat wij daar als gemeente Amsterdam veelvuldig met het rijk over spreken, maar ik wil u toch vragen ook omwille van de tijd en het feit dat dit een vergadering is van vijf dagdelen en het feit dat de burgemeester mij inmiddels al een aantal keren heeft aangespoord om het kort te houden, dit gesprek met elkaar in het najaar te voeren en dan zou ik u ook willen verzoeken de motie die u heeft ingediend waarvan u denk ik zich realiseert dat ik daarover op dit moment geen positief preadvies kan geven, wellicht op dat moment nog eens een keer ter sprake te brengen. Ik kwam bij de heer Yilmaz en die raakte een heel belangrijk punt aan, de schoolleiders. We hebben het vaak over lerarentekort maar er dreigt ook een zeer groot schoolleiderstekort. Een goede schoolleider is echt essentieel om de kwaliteit van het onderwijs te borgen en juist ook een goed team bij elkaar te houden. Daarmee kan een schoolleiderstekort ook weer een lerarentekort verergeren en aanjagen.

Dat realiseren wij ons al een tijd en dat is ook precies de reden waarom wij schoolleiders zo goed mogelijk ondersteunen met bijvoorbeeld die beurs van 10.000 euro juist ook weer om al die administratie en dingen die je moet aanvragen, zo goed mogelijk uit handen te kunnen nemen. Bij het besteden van de Nationaal Plan Onderwijsmiddelen waarvan de gemeente natuurlijk ook een deel krijgt, zijn we expliciet aan het kijken naar de rol van de schoolleiders. Dus ik kom daar heel graag bij u op terug. De heer Boomsma heeft een motie ingediend over parkeerplekken en dat verrast mij niet want het is iets wat hij al heel lang onder de aandacht brengt. Het CDA heeft natuurlijk zelf ook een onderzoek gedaan waarin het dat heeft aangekaart en dat heeft onder andere geleid tot het verhogen van het aantal parkeerplekken. Dat is ook weer verlengd in deze periode. Ik begrijp heel goed wat hij zegt. Het is overigens niet zo dat het overal knelt en wij hebben ook in de regeling die we nu hebben, aan de scholen aangegeven dat er maatwerkmogelijkheden nodig zijn als we niet uitkomen met de parkeerplekken die we nu hebben. Daar wordt af en toe gebruik van gemaakt. Niet heel veel maar af en toe wel.

Tegelijkertijd zijn we natuurlijk heel hard aan het werk om uw eerdere motie die u heeft ingediend met een aantal leden van de raad, onder andere ook het voormalig lid Ceder, uit te voeren op dit moment en om te onderzoeken waar het knelt en hoe we daar zo goed mogelijk het hoofd aan kunnen bieden. De uitwerking daarvan krijgt u van de wethouder Verkeer en Vervoer en mij nog voor het eind van het jaar en ik zou heel graag uw vragen in deze motie daarin willen opnemen. Ik wil u eigenlijk verzoeken nog even geduld te hebben. Ik begrijp de strekking en ik ben het erg met u eens dat leraren niet allemaal in het

42

Jaar

2021

Vergaderdatum 7 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

OV kunnen, dat het soms heel lastig is op het moment dat je zelf ook je kinderen naar een opvang moet brengen en ook nog om 8.15 uur in een schoollokaal moet staat en dat een OV dan geen mogelijkheid voor je is. We moeten daar altijd maatwerk op richten en dat is ook precies waarom we contrair op het autoluw maken van de stad meer hebben geboden voor leraren. We zijn er echt mee aan de slag. Dus ter overweging voor deze motie. Ik heb nog twee leden. Het lid Marttin heeft ook een motie ingediend of leraren mogelijkerwijs verleid zouden kunnen worden om meer voor de klas te gaan staan. We hebben dat onderzoek natuurlijk twee jaar geleden gedaan en daar bleek uit dat de deeltijdcomponent van leraren echt heel hoog is in Amsterdam, zo’n 0,8. Maar ik weet niet hoe het op dit moment zit. Ik zou het helemaal niet gek vinden om dat nog eens een keer uit te zoeken. Overigens wil ik daarbij wel aangeven dat dit natuurlijk ook weer samenhangt met het salaris want als je met een beter salaris ook gewoon de kostwinner kunt zijn, dan is dat misschien ook weer de mogelijkheid om juist langer te werken. Zo ziet u, precies zoals u aangeeft, het is een veelkoppig monster en alles heeft ook weer met elkaar te maken. Tot slot vroeg de heer Kreuger mij over de uitzendbureaus. Ja, dat is ook precies wat ik net zei. Die Nationaal Plan Onderwijsmiddelen kunnen juist weer tot meer detachering leiden.

Er is inderdaad een afspraak gemaakt met de schoolbesturen om niet te veel van uitzendbureaus gebruik te maken omdat dat juist het lerarentekort weer aanjaagt want leraren gaan daardoor uit de teams en laten zich als zzp-leraar inhuren maar uiteindelijk maak je onderwijs met het hele team. Dus dat is een onwenselijke ontwikkeling. Maar u zegt, het is wel belangrijk om te weten hoe je zo goed mogelijk kunt werven. Dat is precies onderdeel van de task force waarmee we bezig zijn. U ziet denk ik soms ook de posters in de stad hangen, ‘Liever voor de klas.’ We zijn ontzettend intensief met elkaar aan het nadenken hoe we ervoor zorgen dat je zo goed mogelijk die leraren werft en daarbij kan elke kennis natuurlijk van pas komen. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is het geval. Het woord is aan de heer Blom. De heer BLOM: Dank aan de wethouder voor de beantwoording van de vragen. Dat geeft veel meer inzicht. Het is meteen weer aanleiding voor een aantal andere vragen. We hebben stilgestaan bij het punt van die uitzendbureaus die wat GroenLinks betreft soms een heel agressieve werkwijze hanteren wat onwenselijk is. Er is inderdaad een afspraak gemaakt in Amsterdam onder Amsterdamse schoolbesturen om daar liever geen gebruik van te maken. Vindt de wethouder dat men zich goed genoeg aan die afspraak houdt? Daarnaast hebben we ook te maken met randgemeenten.