Transcript Raadscommissie voor Ruimte, wonen en natuur 11 maart 2021
Tekst van het document
Het zou heel jammer zijn als er besloten wordt om na de pilot niet verder te gaan met baggeren en daarmee de noordkant onzwembaar blijft. Over het zwemmen heb ik nog een vraag. In een rapportage uit 2013 werd geconcludeerd dat het zwemmen door bagger en fosfaat niet mogelijk was, maar ook door blauwalg. Denkt de wethouder dat blauwalg los van het baggeren een beperkende factor voor zwemmen blijft? En dan de vissen. De enige vis die nu gedijt in de Poel is de brasem. Brasem zorgt voor omwoeling van de bodem en ook dat is een belangrijke oorzaak van het troebele water. In 2011 is circa tien ton brasem afgevangen wat leidde tot helderder water met meer watervlooien, gunstig voor bijvoorbeeld de karper. Weet de wethouder of zo een wegvang van brasem opnieuw nodig is naast het baggeren. Ik sluit af, voorzitter. Het is mooi dat Amstelveen samen optrekt met het CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 20 of 44
Hoogheemraadschap Rijnland, de provincie en eigenaar Amsterdam. Maar zijn deze partijen ook bereid om de portemonnee te trekken als de eigenlijke baggeroperatie straks acht, misschien wel tien miljoen of meer gaat kosten? Wij wagen het te betwijfelen. Mag ik de wethouder vragen of het niet logischer zou zijn als ook Waterschap Amstel, Gooi en Vecht mede bepaalt en meebetaalt? Voorzitter, daar wil ik het graag bij laten. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan is het woord aan de ChristenUnie, aan de heer Stoffels. Spreker naam 7: De heer Stoffels (Raadslid ChristenUnie) Dank u wel, voorzitter. Ik heb het laatste half uur geprobeerd beeld te krijgen, maar u zult het met een plaatje moeten doen met HS erop. Het spijt mij. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) We hebben geen keuze dan het te accepteren. Het is jammer. We zien u niet, maar we horen u wel. Spreker naam 7: De heer Stoffels (Raadslid ChristenUnie) Ik heb wel mijn nieuwe trui aan, maar ja, helaas. De ChristenUnie is voor het reinigen van de Poel. Wij zijn geen voorstander van het maken van een recreatiepark op de noordelijke oever, maar dat even terzijde. Een aantal jaren geleden was er sprake van het reinigen van het poelwater. Zwemmen was niet mogelijk, omdat het water giftig was. De kosten werden geraamd op één miljoen per jaar gedurende tien jaar.
Direct na het afketsen van deze plannen, dat was te duur, is er voor ruim 800 duizend euro een badje met restaurant in de Poel neergelegd. Na de opening van dit bad kwam niet veel later de schoonmaak van de Poel weer boven drijven. Kon het toen plotseling wel, is een vraag. Volgende vraag; het collegevoorstel is een pilot van 1,4 miljoen om na te gaan wat de mogelijkheden van baggeren zijn. Het verschil tussen tien miljoen van 2017 en de 1,4 miljoen van 2021 is wel erg groot. Wat kunnen we van de pilot verwachten? Wat willen we bereiken? Beter of zelfs goede kwaliteit water? Oké. Er wordt in het voorstel ook gesproken over kleinschalige water-recreatie. Onze vraag is: wat is kleinschalig? Tot slot; in april 2010 was al duidelijk dat de Poel geen zwembad is. Er staat letterlijk in de gegevens van toen: er is grote zorg over de bestaande flora en fauna als het zwembad als het Poel beschikbaar wordt gemaakt voor zwemwater. De veenbodem is slap en de oevers zijn zeer kwetsbaar. Onze vraag: is dit tien jaar later anders? Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan gaan we naar de heer de Looze van GroenLinks. Spreker naam 11: De heer de Looze (Raadslid GroenLinks) Dank, voorzitter. Er zijn al goede vragen gesteld. Een korte opmerking van GroenLinks. Ook wij vinden het een goed initiatief. Fijn dat er eindelijk wat vaart in komt.
Die vonden ze wel erg gericht op de recreatiefunctie en de mogelijkheden van de Poel en natuurlijk wil GroenLinks ook dat er ooit hier gezwommen kan worden, in goede kwaliteit zwemwater, maar moet de natuurwaarde van dit gebied zelf en het gebied eromheen en misschien de CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 21 of 44
aantrekkende kracht van de recreatiefunctie, dat heeft de natuurwaarden, niet uit het oog verliezen en wij blijven dat nauwlettend in de gaten houden de gevolgen op deze natuurwaarden. We rekenen er natuurlijk op dat het college dat ook doet en ons hiervan op de hoogte houdt. Dank, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. En dan mag ik het woord geven aan de heer van der Waal van D66. Spreker naam 16: De heer van der Waal (Raadslid D66) Dank u, voorzitter. Schoon en gezond water is van levensbelang voor mensen, dieren en planten. We moeten blijven investeren in het verbeteren van de ecologische waterkwaliteit, waardoor een goede leefomgeving voor planten, dieren en mensen wordt geboden. Daarom wil D66 dat de waterkwaliteit van plassen en de poel in Amstelveen verbeterd wordt en dat ze voldoen aan de basiskwaliteit door KaderRichtlijn Water, te beginnen bij de Poel. Voorzitter, goed dat we deze pilot eindelijk aanpakken en voornamelijk de blauwe algen, zodat het water weer helder kan worden en we straks meer diversiteit aan vissen tegenkomen. Door te baggeren moet de Poel weer geschikt gemaakt worden voor waterrecreatie zoals in het verleden. Het verwijderen van de fosfaat zou het wel een dingetje worden, want we willen van die blauwe algen af.
We willen eigenlijk altijd van die blauwe algen af – het moet verleden tijd zijn – en dat is erg belangrijk met betrekking tot de keuzes voor de methodes die er dan worden uitgevoerd om de fosfaat terug te dringen. Ook de nutriëntengehalte moet verlaagd worden en ook gehandhaafd worden, want we hebben veel te veel gezien dat je eigenlijk een tijdelijke huisvesting, een tijdelijke onderhoud niet tijdelijk moet zijn, maar moet eigenlijk altijd zijn. Natuur laat zich niet zomaar zitten, dus daar moet je wat mee doen. Een plan van aanpak ziet er gewoon wat dat betreft helder uit. We kijken ook uit naar de uitkomst van het de haalbaarheidsstudie. Maar wat nu als die resultaten negatief uitvallen en er een no-go komt? De subsidie van de provincie wordt dan niet verstrekt en ook het gereserveerde budget van de gemeente Amstelveen hoeft dan niet te worden ingezet. Maar hoe gaan we nou verder? Niets doen is toch geen optie in dit groene Amstelveen? Ik ben benieuwd wat de wethouder hier voor kan zeggen. Ik dank u. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan gaan we naar de SP, naar de heer Adriaans. Spreker naam 9: De heer Adriaans (Raadslid SP) Dank u wel, voorzitter. Eigenlijk is alles al gezegd.
Ik resumeer nog even kort de punten die voor de SP belangrijk zijn, namelijk dat een pilot ook een pilot is, dus dat we ook even goed moeten weten: wat zijn de consequenties na de pilot en wanneer gaan we door en wanneer niet, in plaats van dat we automatisch doorgaan, omdat we eenmaal die pilot gehouden hebben. Uiteraard is het belangrijk dat de waterkwaliteit van de Poel op orde blijft, maar laat het daarbij ook voorop staan dat voor de SP de Poel zeker een recreatieve waarde heeft, maar juist vanwege zijn natuurlijke waarde – in de natuur rondlopen is ook een vorm van recreatie – maar laten we vooral de natuurwaarde van de Poel daarbij niet uit het oog verliezen en geen recreatie inzetten, ook niet aan de noordelijke poeloever, die op de CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 22 of 44
recreatie de nadruk legt, maar recreatievormen inzetten die inderdaad kleinschalig zijn en aan de Poel ten goede komen, want dat is waar we ons op moeten richten. En als het gaat om de go of no-go van de haalbaarheidstudie; als de haalbaarheidsstudie go zegt, dan hebben we geen probleem, maar als een haalbaarheidsstudie no-go zegt, denk ik dat we opnieuw moeten gaan praten, want dan moeten we echt kijken wat we gaan doen en ik zou niet te veel what if-scenario's erin willen laten bouwen. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan als laatste in deze ronde de heer van den Bosch van de PvdA. Spreker naam 6: De heer van den Bosch (Raadslid PvdA) De IT-problemen bij Dick zijn volgens mij inmiddels opgelost, dus dan voert Dick namens de PvdA het woord. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dat is mooi. De heer Loos is ook weer bij ons en die voert het woord bij dit agendapunt. Spreker naam 17: De heer Loos (Raadslid PvdA) Ja, dank u wel. Ieder geval dank aan Jacqueline. We zijn een halfuur bezig geweest om deze verbinding tot stand te brengen. Er schijnt iets met mijn ipad te zijn, dus ik mag morgenmiddag even langskomen. Maar goed, via een andere laptopverbinding is het mij gelukt, dus excuses voor de vertraging, maar in ieder geval dank voor het geduld van Jacqueline. Dank u, voorzitter, voor het woord. De PvdA vindt dit een goed voorstel.
Het is eigenlijk een mooi staaltje samenwerking tussen de provincie Amsterdam, Amstelveen en het Hoogheemraadschap. Daarvoor dank in ieder geval. Het is niet alleen een kleinschalig waterrecreatie-project, maar het is ook echt zeer goed voor de flora en fauna van zowel de Poel als ook het bos een niet onbelangrijk fenomeen. We hebben een vraag. Misschien is ie al gesteld, misschien ook niet, maar hoe is nu de verdeling van de bijdragen van de partijen tot stand gekomen. Wat is de ratio achter de verdeelsleutel? Het gaat tenslotte toch best om een hoop geld. Zeker wat ik net opving in geval van problemen met het project. Maar goed. We hopen dat de haalbaarheidsstudie positief uitvalt en dat er eigenlijk ook snel gestart kan worden met de uitvoering. Dit hangt tenslotte ook al een hele tijd uit de lucht. Wij wensen alle partijen heel veel succes en dank u, voorzitter, dank u voor de aandacht. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. En op de valreep heeft ook de heer Walraven zich nog gemeld namens de SBA en het woord is aan de heer Walraven. Gaat uw gang. Spreker naam 8: De heer Walraven (Raadslid SBA) Dank u wel, voorzitter. Inmiddels heeft mijn voorganger de vraag gesteld. Dus ik hoef het niet meer te stellen. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Nou ja, dat is kort, maar krachtig. Dank u wel. Dan hebben we inderdaad toch iedereen
CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 23 of 44
gehad en dan gaan wij aan de heer Ellermeijer vragen om namens het college te antwoorden op de vragen. Spreker naam 13: De heer Ellermeijer (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter, en dank aan de commissie ook voor de positieve reacties op dit voorstel. Voorstel met een baggerpilot. Meneer Gerritsen zei het al, best een unieke kans om een aantal belangrijke eerste stappen te zetten in samenwerking met het Hoogheemraadschap, Rijnland en de gemeente Amsterdam. Wij hebben vanuit Amstelveen ook het voortouw genomen om samen met Rijnland hierover in gesprek te gaan en de gemeente Amsterdam is bereid gevonden om daar ook de bijdrage in te leveren. En het is bij de Poel altijd heel ingewikkeld, want het waterbeheer zit bij Rijnlands, de ondergrond is van Amsterdam, maar de gemeente die er het meeste profijt van heeft, is gewoon de gemeente Amstelveen, want het is gewoon eigenlijk gewoon onze Amstelveense Poel, laten we wel zijn. Als het gaat om de bijdrage – misschien, ik noem het toch maar even – meneer Loos, die zei, ja, hoe zit die verdeelsleutel in elkaar? Om te beginnen is het zo dat; wij hebben met de provincie de afspraak kunnen maken en dat is een subsidietoezegging van 700 duizend euro.
Dat was een subsidietoezegging van 50 procent van het project, dat heeft uiteindelijk een waarde van 1,4 miljoen, dus ze zijn bereid om daar 700 duizend euro aan bij te dragen, onder de voorwaarde dat er sprake is van co-financiering van de andere partners. En als andere partners hebben wij de afspraak gemaakt dat we die kosten dan ook evenredig gelijk met elkaar verdelen: eenderde, eenderde, eenderde. Zo simpel is het, anders kan ik het niet maken, dus daar zit geen verdere ingewikkelde rekenmethodiek achter. Ik denk dat we daarmee als Amstelveen een hele mooie deal hebben gesloten, om het maar zo te zeggen. Want ik zei het al, het is toch de Amstelveense Poel en het is goed dat ook de andere partners hier hun bijdrage aan leveren, waarbij overigens Rijnland in het kader van het realiseren van de KaderRichtlijn Water daar ook z’n verantwoordelijkheid nadrukkelijk in heeft, dat is zeker zo. Meneer Monkelbaan, ja, als u hem doorrekent vanuit die 18 duizend kuub slib en u rekent dat door op basis van het huidige bedrag, dan is het vraag of daar bedrag uitkomt wat uiteindelijk het bedrag zou kunnen gaan worden als we zo ver komen dat we een keer de hele Poel kunnen baggeren.
Wan in deze pilots zit natuurlijk ook nogal wat aan onderzoek, want er moet natuurlijk heel goed gekeken worden: als je uiteindelijk gaat baggeren voor de hele Poel, hoe doe je dat dan? En kijk, we doen dit natuurlijk niet om te zeggen van nou, laten we een leuke baggerpilot doen en vervolgens gaat het dan ergens in een kas en komt er nooit meer uit. Uiteindelijk is de gedachte om duidelijkheid te hebben over, hoe zouden we op termijn met elkaar, met de partners, ook met de financiële bijdrage van de partners, gezamenlijk de hele Poel een keer op tafeldiepte kunnen brengen, zodat de ecologische waterkwaliteit van de hele poel uiteindelijk op orde kan komen. Dat is natuurlijk de gedachte hierachter. Maar het is een heel ingewikkeld verhaal en dat, meneer Rienks heeft zich heel goed voorbereid, want u zegt terecht bij veenplassen is dat best heel lastig. Want wij hebben er ook al wat voor onderzoek gedaan, Antea heeft het nodige gedaan, we hebben daar ook aan u ook als wat al over kunnen presenteren. Kijk, bij veenplassen zoals de Poel – en de Poel CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 24 of 44
heeft nog een bijzonder karakter, omdat de Poel vrij hoger ligt bijvoorbeeld dan het omliggende water, ook van het Amsterdamse bos, maar ook van het omliggende water in Amstelveen zelf – als je, ik zeg het maar even heel simpel, als je de Poel bij wijze van spreken te ver zou uitbaggeren, dan zou je een lek kunnen maken en dan zou ie leeg kunnen lopen, om even een idee te hebben. Dus dat is zeker niet de bedoeling. En bovendien, als je te ver gaat, zeg maar op de onderste veenlaag, dan kan het ook zijn dat de vervening juist wordt gestimuleerd en dat je te snel weer opnieuw moet gaan baggeren. Dus je moet precies de goede diepte bereiken, daar is dat onderzoek ook voor bedoeld, maar er is wel een heel kansrijk traject. Dat hebben wij ons laten vertellen door de specialisten. Nogmaals, er is al een vooronderzoek geweest, dus hier gaat ook nog een keer een haalbaarheidsstudie aan vooraf. Kijk, als het niet een kansrijk traject is, dan zou je er eigenlijk ook niet aan moeten beginnen. Dus dat vooronderzoek is wel van belang.
Theoretisch kan het zijn dat er een no-go uitkomt, dan zeg je: nou ja, hier moet je echt niet aan beginnen, want hoe je het ook doet, dit heeft eigenlijk geen zin – ik zou het echt ontzettend jammer vinden, want dat betekent dat we onze Poel langzamerhand helemaal laten dichtslibben en dat we over een aantal jaren ook letterlijk alleen nog maar een modderpoel hebben waar je helemaal niks meer aan hebt, waar je misschien zelfs op termijn niet eens mee op kan schaatsen bij wijze van spreken. Dus laten we hopen dat niet het geval is. Nogmaals, daar wijzen de vooronderzoeken niet uit dat dat zo zal zijn. Maar we gaan natuurlijk uiteraard de resultaten van de pilots terugkoppelen, u wordt daar goed over geïnformeerd en laten we hopen dat we op termijn ook daar een vervolg uit kunnen creëren. Dat vervolg, we denken ook dat we ook nog wel wat andere fondsen kunnen aanboren, nogmaals en dat we dat ook met partners gezamenlijk op termijn kunnen financieren. Niet nu, je kunt ook niet alles in één keer. We moeten daar natuurlijk ook nog eens een keer heel goed naar kijken hoe we de financiële middelen daarvoor vrij kunnen maken. Het is echt niet zo dat we in Amstelveen denk ik, althans zo is het situatie zeker nu komt dan zeggen: we hebben nog ergens een potje van tien miljoen, laten we die tien miljoen in de Poel zetten.
Dus het zal echt met partners gezamenlijk moeten gebeuren en iedereen zal daar ook z’n bijdrage in moeten leveren. Het is belangrijk dat we de ecologische waterkwaliteit verbeteren. Meneer Rienks zei het ook al: de visstand speelt daar ook een belangrijke rol in. Op dit moment is het echt een modderachtig slibachtige ondergronds waar de brasem zich heel happy in voelt. Door die brasem daar weg te vangen, geef je andere vissen wat meer de kans. Dat helpt, maar als je niks doet aan de slib weghalen, dan zou je dat voortdurend moeten doen en dat is natuurlijk ook geen oplossing. Dus je moet ook zorgen dat die ondergrond ook weer wat meer ruimte geeft voor waterplanten. Dat is echt verbetering van de ecologische waterkwaliteit. Dat gaat uiteindelijk ook zorgen voor meer doorzicht. Meer doorzicht betekent ook minder blauwalg. Dus dan kom je in een soort positieve cirkel die de ecologie verbetert, de waterkwaliteit verbetert, wat meer diepte creëert en daarmee ook nog mogelijkheden heeft, dat is de mooie bijvangst die je dan hebt voor de kleinschalige water-recreatie. Het is van dit college zeker niet de bedoeling om hier een grootschalig waterpark van te maken. Integendeel. De Poel is veel te mooi qua natuurwaarden. Ja, natuurwaarden die moeten we met elkaar ook absoluut bewaken. Maar hoe mooi is het als er wel wat meer CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 25 of 44
gezeild kan worden – we zien het af en toe bij de scouting, waar die kleine zeilbootjes als je niet oppast, lopen die ook vast in het slib. Dus een klein beetje diepte, zou dat al helpen. En hoe mooi zou zijn als we op termijn ook gewoon weer inderdaad kunnen zwemmen zoals het vroeger ook zo was en niet in de zomer vanwege de blauwalg niets in de poel kunnen. Ik denk dat ik, als ik even heel snel naar de vragen kijk, volgens mij heb ook alle vragen wel gehad heb. Dus ik wil het hierbij laten, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Ja, dank u wel. En dan vraag ik aan de leden van de commissie of zij behoefte hebben aan een tweede termijn, dan graag even in de chat dat aangeven. Ja, dat is in ieder geval het geval voor de heer Monkelbaan, dus die geef ik dan gelijk het woord. Gaat uw gang. Die schakelt zichzelf uit. Spreker naam 15: De heer Monkelbaan (Raadslid bbA) Dubbelop in plaats van de microfoon aan, alles uit. Ik heb nog twee dingen die nog niet beantwoord zijn door de wethouder. Er zijn drie varianten. Die worden genoemd op bladzijde 11 van het rapport. Is er al zicht op welk variant het gaat worden? Ik heb ook nog een vraag gesteld over de klankbordgroep. Is die representatief genoeg? Zitten er ook tegenstanders in. En welke andere vormen van participatie gaan er toegepast worden? Dank u. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel.
Nee. U bent de enige die nog in de tweede ronde het woord wil. Dus dan vragen we aan de heer Ellermeijer om die twee vragen van de heer Monkelbaan te beantwoorden. Gaat uw gang. Spreker naam 13: De heer Ellermeijer (Wethouder) Ja, meneer Monkelbaan, de klankbordgroep, er is een klankbordgroep en dat is een vertegenwoordiging met voor- en tegenstanders overigens waar mits een vertegenwoordiging vanuit een hele brede groep – ze zijn niet alleen de mensen die maar voor zijn, maar wel mensen die zich betrokken voelen bij datgene wat er in de Poel gebeurt – en we zullen nog over de uiteindelijke samenstelling van die klankbordgroep verder moet spreken. Dus dat is nog niet, die is nog niet gevormd als het gaat om dit traject. Uiteraard is het zo dat daar waar we ook dingen in de Poel gaan doen die van belang zijn, ook voor de participatie, dat de participatie natuurlijk gewoon volgens onze participatieregels gewoon goed gaan regelen. Dus dat wordt zeker geregeld. Ja, de varianten, er zijn drie varianten genoemd. De haalbaarheidsstudie die zal uiteindelijk ook iets gaan zeggen over wat nou in eerste instantie de meest voor de hand liggende variant zal zijn. Dus het is een beetje lastig om nu al te zeggen van: dit is de variant die het gaat worden – daar is die studie ook voor nodig – en we gaan u daar uiteraard over informeren. Tot zover, voorzitter.
Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Ja, dank u wel. Mag ik dan hierbij wel de conclusie trekken dat dit als hamerstuk naar de raad kan? Als dat niet het geval is, graag even in de chat. Geen chatberichten, dus wij gaan CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 26 of 44
dit voorstel ‘het verbeteren van de waterkwaliteit Amstelveense Poel’ als hamerstuk naar de raad geleiden en dan sluiten we de behandeling van agendapunt 2.2 af. 3.1 Agendaverzoek D66. Woningverduurzaming middels baatbelasting Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) En dan komen wij toe aan agendapunt 3.1, het agendaverzoek van D66: De Woningverduurzaming middels baatbelasting. En dat is een voorstel van de heer de Haan om daar over te spreken en ik geef dus de heer de Haan van D66 als eerste het woord. Gaat uw gang. Spreker naam 18: De heer de Haan (Raadslid D66) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil even de aanpak voor bespreking van het onderwerp Woningverduurzaming middels baatbelasting toelichten. Ik zal beginnen om eerst een korte uitleg te geven over het instrument. Vervolgens wil ik voorstellen dat ik de vragen van de commissie verzamel en zoveel mogelijk aan het einde van de sessie beantwoordt. Aangezien het instrument ook een aantal fiscaal-juridische aspecten heeft en redelijk nieuw is, verwacht ik dat er meer vragen zijn dan ik vanavond zelf kan beantwoorden. Derhalve zal ik binnen een maand een expertmeeting organiseren voor de raad en het college, waar experts achter dit instrument inclusief een jurist en fiscalist toelichting zullen geven en een ambtenaar of wethouder van de gemeente waar het instrument operationeel is, zullen vertellen over hun ervaringen.
Dus dat wou ik even van tevoren aangeven. Verder, D66 wil dat alle woningen in Amstelveen duurzaam zijn en dat we de klimaat nahalen. We denken dat dit alleen haalbaar is als de energietransitie betaalbaar blijft en als woningeigenaren daar zoveel mogelijk worden ontzorgd. Daarom denken wij aan de invoering van een zogenaamde baatbelasting. Met de baatbelasting helpt de gemeente inwoners met het betalen van investeringen die nodig is voor het verduurzamen van de woning. De baatbelasting werkt als volgt, in een notendop natuurlijk: van tevoren wordt een uitgebreide toets gedaan, waardoor de garantie kan worden gegeven dat de maandelijks te betalen bedrag aan baatbelasting evenveel of lager is dan mogelijk besparing op de energierekening, waardoor je als woningeigenaar nooit achteruitgaat op de investering in de woningverduurzaming. Na instemming van de wooneigenaar treft de gemeente de verduurzamingsmaatregelen aan in de woning. De bank van Nederlandse gemeenten leent vervolgens het geld aan een stichting die de kosten hiervoor namens de gemeente dekt. En omdat het een belasting betreft, hoeft de bewoner geen schuld aan te gaan. Bij een eventuele verhuizing blijft de belasting aan het huis vastzitten, waardoor de nieuwe bewoner die kosten op zich zal nemen.
Dit instrument maakt woning verduurzamen niet alleen betaalbaar voor woningbezitters met een kleine beurs, maar kan ook verhuurders die niet direct zelf genieten van het comfort van een duurzaamde woning of andere huizenbezitters die wellicht twijfelen of ze de investering terugverdienen over de streep trekken. Ik heb de volgende vragen voor de commissie. Hoe kijkt u aan tegen het instrument woningverduurzaming middels baatbelasting? Bent u het eens dat er additionele maatregelen getroffen moeten worden om de woning verduurzaming te versnellen, ook voor mensen met minder financiële draagkracht? CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 27 of 44
En aan het college: Welke voor- en nadelen ziet u bij de invoering van woningverduurzaming inmiddels baatbelasting? Dit was het. Dank u, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan vraag ik aan de commissie om in de chat aan te geven als u hierbij het woord wil voeren. Ja. Als eerste geef ik het woord aan mevrouw Solleveld Olthof namens de bbA. Spreker naam 5: Mevrouw Solleveld Olthof (Raadslid bbA) Ja, dank u wel voorzitter en dank u wel, meneer de Haan, voor dit onderwerp. De links die u mij hebt gestuurd, heb ik bekeken. Ook de commissiebijeenkomst gezien van Amsterdam. Ik heb begrepen dat er een pilot loopt in wijk bij Duurstede. Nou, wat ze aangeven, is dat die investering voor beide partijen interessant is hè, zowel voor de eigenaar van een woning, particuliere woning en met name grondgebonden woning, want daar gaat het om. En de gemeente zou meer regie kunnen voeren als het gaat om een straat of een wijk om die verduurzaming wat te versnellen. En ja, het is wel onzeker wat betreft of dit instrument echt ingezet kan worden, en dan kijk ik alleen naar de actuele berichten vanuit het Rijk, dus dat zou goed naar gekeken moeten worden. En daarbij, als we gaan kijken wat zou baatbelasting voor ons betekenen, zou ik heel graag uitgezocht willen hebben of het ingezet kan worden om die energiearmoede te voorkomen.
De baatbelasting is gelijk zeg maar aan die energiebesparing. Dat is een bedrag wat de gemeente gaat heffen en de gemeente is niet verplicht om die 100 procent te heffen. Die kan ook een tarieftoepassing, een aanpassing doen, zodat mensen ook met een kleine portemonnee op deze manier mee zouden kunnen doen. Dat lijkt me een heel mooi instrument ervoor. En een ander aandachtspunt wat we hebben is; ja, die baatbelasting is gekoppeld aan de woning. Hoe zouden we dat gaan doen met de waardeontwikkeling van de woning? Stel dat ik een heel andere energieverbruik heb en ik moet daar in één keer die hogere kosten van mijn voorganger gaan betalen kortom. En daarnaast hebben we nog de vraag; kijk, zonnepanelen hebben een levensduur van ongeveer 25 jaar staat ervoor. De baatbelasting zou in dit geval uit het voorbeeld 30 jaar duren. Ja, hoe is dat meegenomen? En wat gaat er na 30 jaar gebeuren? Stopt het? Kun je in de tussentijds nog extra verduurzamen? Kortom, dat zouden mijn vragen zijn om mee te nemen. Maar wat dat betreft misschien wel goed om te onderzoeken. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Rouwenhorst van het CDA. Spreker naam 19: De heer Rouwenhorst (Raadslid CDA) Ja, dank u wel, voorzitter.
Het CDA is positief over deze vorm van financiering, het niet een aanzienlijk deel van de huizenbezitters de mogelijkheid de woning te verbeteren in het kader van de verduurzaming. Door de ingewonnen informatie over de baatbelasting zijn wij tot op heden heel positief, zij dat de eerste 17 woningen nu nog in een soort proef fase bevinden. De baatbelasting zal toegekend worden aan de woning en ook overdraagbaar met de woning. Een groot voordeel van de woningeigenaar is bijvoorbeeld dat er geen BKRCompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 28 of 44
registratie plaatsvindt, omdat de lening betrekking heeft op de woning en niet op de eigenaar. Ondanks onze positieve gedachten over de baatbelasting zijn wij van mening dat dit Amstelveen niet in grote mate zal verduurzamen. Deze vorm van financiering zoals in de wijk bij Duurstede is beperkt, de inzet is gelijk aan de energielasten. In dit project van 17 woningen komt dat neer op de financiering ter hoogte van 30 á 45 duizend euro. In Amstelveen zullen veel oudere woningen niet voor dit bedrag energieneutraal gemaakt kunnen worden. Om u een voorbeeld gegeven: zelf ben ik in 2014 als prefab gevelleverancier betrokken geweest bij het energieneutraal maken van 180 woningen in de voor de woningbouwvereniging ‘De Goede Woning in Apeldoorn’. U kunt deze woningen vergelijken met de woningen zoals in het Keizer Karelpark. Deze woningverduurzaming inclusief renovatie kwamen in 2014 neer op gemiddeld 70 duizend euro, terwijl vernieuwbouw, dus tegen de grond en nieuwe plaats op dezelfde plaats, van 75 á 80 duizend euro uitkwam. Uiteindelijk was de verduurzaming dusdanig kostbaar dat er bezuinigd werd op de toegezegde woningverbetering. Dit heeft ertoe geleid dat het project niet in die vorm is doorgegaan. Hetzelfde heeft gebeurd in Lelystad.
We hebben een proefwoning gemaakt voor woningbouwvereniging Centrada en ook dit project is blijven hangen op de totale kosten, ruim 75 duizend en dit was in 2015. U kunt nagaan wat de kosten nu zouden zijn. Mensen die een woning gaan verduurzamen, doen dat veelal in combinatie met renovatie en of woningverbetering. Deze kosten zijn niet in de financiering op te nemen. Wel is het een idee om deze financieringskosten op te nemen, bijvoorbeeld in de verduurzamingsprogramma van bijvoorbeeld Woonconnect. Dit programma wordt nu al uitgerold in Den Bosch, Eindhoven, Breda, Tilburg en Helmond. Niet toevallig in Brabant, want ontwikkelaars zitten in Den Bosch en wordt ondersteund door diverse ministeries, de TU Eindhoven en gedeputeerde staten van Brabant. Om kort te gaan: in dit programma worden alle woningen geïnventariseerd en gedigitaliseerd en kan iedereen vermogen en tempo gebruik maken van alle technische expertise, ondersteuning en mogelijke subsidies die er zijn. Daarnaast heeft deze tool nog veel andere mogelijkheden zoals een digitale tool voor woningrenovatie, levensbestendig maken van de woning en verbetering van de sociale cohesie die passen in de vorm van lief en leedstraten. Voor nadere informatie verwijs ik u graag naar woonconnect.nl.
Bij introductie waren voor digitalisering ongeveer, zouden de kosten ongeveer 200 euro per woning zijn en door de nu optimalisatie en verdere digitalisering is dit teruggebracht tot gemiddeld 50 euro per woning. Ook de regie van de organisatie was een knelpunt. Nu wordt dit hoofdzakelijk door de regionale energieloketten gedaan met wie zij onder andere de samenwerken. Om de verduurzaming in de gebouwde omgeving in Amstelveen een nog sterkere impuls te geven, zou het goed zijn ook deze mogelijkheid onderzoeken al dan niet in combinatie met de baatbelasting. Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. De PvdA, de heer de Loos. De heer Loos, sorry.
CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 29 of 44
Spreker naam 17: De heer Loos (Raadslid PvdA) Gewoon Loos. Ja, het blijft soms verwarrend, maar we hebben we hebben meerdere smaken. Dank u, voorzitter. Nieuwe instrumenten die leiden tot een snellere en betere woningverduurzaming voor minder draagkrachtige zijn zeker welkom. Dus wij welkomen ook ieder initiatief daartoe. De PvdA vindt dat ook de moeite waard hier nadere aandacht aan te geven, maar het is een lastig en moeilijk uit te leggen en te begrijpen instrument. Veel techniek, veel financieel rekenen, veel aannames, lastig bij oudere woningen en dat gaat allemaal gepaard met zeer langdurige verplichtingen. Dat leidt makkelijk tot onbegrip en discussies, dus wat dat betreft is een expertmeeting denk ik een heel goed voorstel. Het is zeker de moeite waard om te kijken of we dit we moeten oppakken. Mochten de pilots positief uitvallen, dan zal het hopelijk nieuw te realiseren Advies en Informatiecentrum ‘Duurzaam Amstelveen’ hierbij een grote rol moeten en kunnen gaan spelen. We zien ook al aan de vorige spreker, meneer Rouwenhorst, er zijn nog meerdere smaken, het is best een lastige materie. En nou, mocht dit wat zijn, mochten de pilots lukken, dan kunnen we iedereen verwelkomen voor meer informatie en een goed advies. Maar goed. Kortom we staan er heel positief tegenover. Dank u voor uw aandacht. Dank u voorzitter.
Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. De heer Stoffels van de ChristenUnie. Spreker naam 7: De heer Stoffels (Raadslid ChristenUnie) Dank u wel, voorzitter. Dank u ook, de heer de Haan, voor dit voorstel. Ik heb wel een paar vraagjes. Even kijken. Stel dat je huis aangepast wordt met zonnepanelen op een pompinstallatie, dan praat je inderdaad al snel over 30 á 40 duizend euro – meneer Rouwenhorst ging nog veel verder met dat geld. Als je bedenkt dat er in Amstelveen 21 duizend koopwoningen zijn, nou, laat 10 procent nou dat willen gaan toepassen, dan zit je al aan 63 miljoen euro. U spreekt over maandlasten neutraal. Ik zou graag, kun je daar iets meer vertellen. Hoe bereken je dat, wie gaat dat berekenen en hoe werkt dat? En tot slot nog een vraag voor huizenbezitters. Wat doen we met huisjesmelkers die acht of negen of tien woningen in Amstelveen hebben? Wie wil en wie niet? Zo maar even een paar vragen in het begin. Dank je wel. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan gaan we naar GroenLinks. Mevrouw Aouni. Spreker naam 20: Mevrouw Aouni (Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Ideeën om te verduurzamen doen het altijd goed bij GroenLinks. Daarom willen wij D66 bedanken voor het innovatieve idee.
Toch zien wij ook kanttekeningen bij verduurzaming middels baatbelasting en niet alleen wij, ook minister Ollongren van D66 is een tegenstander. Baatbelasting is bedoeld voor publieke voorzieningen zoals bijvoorbeeld riolering, en niet voor prive bezit als een woning. De minister geeft zelfs aan dat het een overtreding van de Grondwet is. Wij zijn blij dat de heer de Haan ook de juridische complexiteit ziet. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 30 of 44
Toch ziet GroenLinks ook veel voordelen bij baatbelasting, omdat het veel kansen biedt om met name deze doelgroep, de woningbezitters over de streep te trekken en verduurzamingsmaatregelen te treffen. Voor nu zou ik zeggen dat het een goed initiatief is, maar laten we ermee wachten tot het onderzoek van de minister en de pilots zijn uitgevoerd, voordat we nu al plannen maken en ze later weer terug moeten draaien. Het voorstel van D66 om een expertmeeting te organiseren vindt GroenLinks dan ook een heel goed idee. Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Adriaans van de SP. Spreker naam 9: De heer Adriaans (Raadslid SP) Ja, dank u wel, voorzitter. Op zich is inderdaad elk instrument wat je in kunt zetten om verduurzaming te bevorderen goed. Baatbelasting is niet een nieuw instrument, maar het is nieuw in dit veld. En de baatbelasting waar het ingezet is, heeft ook wel vaker tot de juridische strijd geleverd tussen bijvoorbeeld winkelstraten en na waar die ingezet is voor de publieke ruimte en ondernemers, waar het toch een beetje minder goed ging als dat we dachten. Dus we moeten ook inderdaad heel goed afwegen of dit inderdaad echt het instrument is wat we willen gebruiken.
Daarom is een expertmeeting volgens mij het beste voorstel, want dan kunnen we namelijk kijken wat precies de voors en tegens zijn, wat precies de juridische complicaties zijn en dan kunnen we ook – wat in Amsterdam bijvoorbeeld ook al naar voren kwam – kijken in hoeverre wij via verhuurders, ook bijvoorbeeld huurders, want daar zitten vaak toch ook de mensen met een kleine portemonnee – en dat was een tweede vraag van u – die willen we juist heel graag steunen bij de verduurzaming en ondersteunen, dat we dan ook huurders wellicht via dit instrument wel iets zouden kunnen geven wat anders niet kan. Maar dat zouden we dan uit moeten zoeken en juist op dat punt, wat voor ons zo belangrijk is, zijn de vooruitzichten tot op dit moment niet heel rooskleurig, dus het is vooral iets wat toch echt richting de woningbezitters gaat en daar is het instrument minder geschikt voor. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Meneer Adriaans, er is een interruptie van het CDA van de heer Rouwenhorst. Gaat uw gang, en denkt u aan uw tijd. Spreker naam 19: De heer Rouwenhorst (Raadslid CDA) De heer Adriaans, die denkt ook aan huurwoningen, maar dit kan niet voor huurders in die situatie gelden: de baatbelasting rust op de woning en niet op de woner. Dus het kan niet zijn dat het een persoonlijke titel is. Dit is bijvoorbeeld nog geen BKR-registratie.
Het is puur gericht op de woning en niet op de persoon die erin woont. Het wordt overgedragen met de verkoop van de woning. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. De heer Adriaans. Spreker naam 9: De heer Adriaans (Raadslid SP) Volgens mij zegt de heer Rouwenhorst niet iets anders dan wat ik zei, namelijk dat er CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 31 of 44
gedacht werd om via verhuurders ook aan huurders tegemoet te laten komen, maar dat ontzettend lastig is, dus dat eigenlijk niet kan. Dat was precies wat ik zei, dat het instrument daarvoor niet ingezet kan worden, en dat wij dat jammer vinden, omdat juist daar een groep zit met een kleine portemonnee die ook iets moet doen met de verduurzaming. Dus in die zin is dit instrument niet heel geschikt voor de echt kleine portemonnee, maar voor eigenaren kan het wel punt bieden, dus laten we vooral ook wel verder onderzoeken. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dat was uw bijdrage en dan gaan wij over naar de VVD. De heer Gerritsen. Spreker naam 14: De heer Gerritsen (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, dank u wel. Nou, er is al een hele hoop gezegd en er zijn in feite ook al wat onderwerpen en vragen voorbij gekomen die wij ook hadden. Even aansluitend bij met name het verhaal van mevrouw Aouni; nou, er is inderdaad wat kritiek, ook vanuit de eigen partij, van de Minister. Ik weet niet hoe actueel dit nog is, maar in hetzelfde krantenbericht stond ook dat er kennelijk een wetsvoorstel in voorbereiding is wat ziet op een andere financieringsmogelijkheid dan baatbelasting.
Nou, dat gezegd hebbende, ook in combinatie met de pilots die lopen – in ieder geval de pilot bij de wijk bij Duurstede en de evaluatie bij de gemeente Amsterdam – is het misschien wel goed om daar in ieder geval even op te wachten, voordat we hier echt volle bakken in gaan investeren of iets dergelijks of aan de gemeentelijke zijde een nieuw systeem daarvoor gaan optuigen. Want aan de andere kant hebben we het ook over met: welk doel doe je dit of met welk doel breng je dit middel in? En omdat het alleen nog maar betrekking kan hebben op ééngezinswoningen, dus niet op koopflats, ja, is je doel bereikt, dus hoeveel mensen kan je bereiken met deze baatbelasting of met dit middel, is uiteindelijk dan vrij beperkt. Even kijken. Ja, dat was even wat ik wou zeggen. Dus de expertmeeting, dat is prima, maar wel wat vraagtekens. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. En als laatste volgens mij is dan het woord aan de AVA, aan mevrouw van Rietschoten. Spreker naam 12: Mevrouw van Rietschoten (Raadslid AVA) Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, meneer Gerritsen maait net al het gras voor mijn voeten weg met de laatste vraag die ik nog open had staan, terwijl de rest ook allemaal al gesteld was, dus nou, ik heb eigenlijk alleen nog dank aan de heer de Haan voor het onder de aandacht brengen van dit punt en ook ja, ik kijk heel erg uit naar de meeting.
Hoewel ik eigenlijk nog één klein vraagje had, maar dat zal ik denk ik dan ook op de meeting horen. Ik heb in de uitzending van Amsterdam heb ik bekeken en daar kwam eigenlijk tevoorschijn dat je uiteindelijk niet steeds meer energie gaat betalen. Maar ik vraag me wel af: als de energiekosten hoger of lager worden, blijft die belasting dan allemaal hetzelfde? Dat was eigenlijk de enige vraag. Dank je wel. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Ja. Toch nog een vraag. Dank u wel. Dan hebben we iedereen die het woord wil voeren in
CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 32 of 44
deze termijn gehad en de heer de Haan, die heeft ook een aantal vragen aan het college gesteld, dus dan stel ik voor dat we naar het college gaan. Mevrouw Gordon. Spreker naam 21: Mevrouw Gordon (Wethouder) Ja, hartelijk dank, voorzitter, en ook dank aan D66 voor het onder de aandacht brengen van de baatbelasting. Ja, in heel Nederland zoeken we naar manieren om onze bestaande woningvoorraad te verduurzamen en we willen natuurlijk dat het betaalbaar is, we willen woningeigenaren ondersteunen en ontzorgen en dat zonder teveel risico's. Dus naast alle subsidie en collectieve inkoopregeling is de zoektocht ook naar financieringsconstructies die niet tot een lastenverzwaring leiden en waarmee we energiearmoede voorkomen, waar onnodige leningen worden voorkomen. Het werd net al aangekaart door een aantal sprekers, maar het Ministerie werkt nog aan een regeling die woninggebonden financiering mogelijk maakt, anders dan een baatbelasting overigens en in 2019 is dat ook al uitgezocht in Amstelveen, maar de gemeentelijke belastingen zijn zeer strak geregeld in de Gemeentewet – dat werd ook vanavond gememoreerd – en gemeentewetswijziging bleek nodig en op dat moment heeft Amstelveen er verder van afgezien en zijn we weer in de wachtstand teruggegaan.
Ja, het ontbreekt dus nu nog aan landelijke uitwerking van dit vraagstuk en zonder de passende wetgeving zie je dat gemeenten dus zelf op zoek gaan, want de energietransitie, die laat niet op zich wachten. Dan zijn er wel een aantal richtingen waarin je kunt denken: gemeenten kunnen zelf een verhoging van de OZB doorvoeren en vanuit de opbrengsten een energietransitiefonds instellen met heldere subsidieregelingen. Er is ook eerder uitgezocht of het mogelijk was om via een hypotheekconstructie dus tussen financier en beoogd woningeigenaren een overeenkomst iets dergelijks te organiseren, maar dat bleek juridisch weer niet mogelijk. En dat brengt ons dan nu op het voorstel van een baatbelasting. En daar lijken heel veel voordelen aan te zitten, want hier is geen sprake van een privaatrechterlijke financieringsovereenkomst. Dus in dat opzicht lijkt het bijna too good to be true, want het heeft voor heel veel partijen een voordeel. Nou, meneer de Haan heeft het al uitgebreid beschreven net hoe het technisch in zijn werk gaat. Ja, dat betekent ook wel dat we zeer geïnteresseerd zijn in dit instrument en ook in de pilot in wijk bij Duurstede, maar tegelijkertijd hebben wij ook nog heel veel vragen vanuit het college. En wie is precies de doelgroep, los van de woningeigenaren.
Wie draagt de verantwoordelijkheid voor de verduurzaming als de gemeente dat doet op privaatrechtelijke grond? Hoe past het in ons belastingsysteem? Wat zijn de uitvoeringskosten en administratie? Past het ook in de aanpak van onze andere stimuleringsmaatregelen? Maar dat zijn allemaal vragen die je normaal gesproken ook uitwerkt als je aan de slag gaat met iets. Op dit moment lijkt het wel dat de grootste risico's zich voordoen bij de overdracht van een woning, hè: kan de baatbelastingverordening dan nietig verklaard worden? Dat is nog onduidelijk en blijven de woningen toch goed verkoopbaar? Dat zijn zaken die we zouden moeten uitzoeken. En zou ik ook meneer de Haan willen meegeven; door de hele lage rentestand op dit CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 33 of 44
moment is het bij ons vaak de vraag of een rentelast op aflossingskosten reden zijn dat huishoudens afzien van duurzame voorzieningen, want met een lage rentestand zou je dat eigenlijk heel goedkoop kunnen financieren. En dan is dus ook de vraag hoe groot de behoefte aan zo een instrument is. En dat zijn zaken die zouden we met elkaar moeten verkennen om te kijken: heeft het dan ook zin om het hier in te voeren? Dus ja, kortom, we kijken er eigenlijk positief tegenaan in de zin van nieuwe instrumenten zijn welkom – daar zijn we denk ik allemaal naar op zoek – en mocht de raad na de expertmeeting waarvan ik vanuit het college kan zeggen, dat lijkt ons heel verstandig, mocht de raad het verder willen onderzoeken of verkennen, dan is het wel wenselijk om hier een budget voor beschikbaar te stellen, want gezien het innovatieve karakter moet dit wel echt degelijk worden uitgewerkt en dat kunnen onze ambtenaren niet in een paar uurtjes erbij. Mocht de raad daar interesse hebben, dan wil ik u ook verzoeken om daar een budget beschikbaar voor te stellen. Nou, ik denk dat ik dan een hele hoop heb gezegd en nogmaals dank voor het initiatief van D66 en de bijdrage van de diverse partijen. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel, wethouder. Boter bij de vis, zegt u. Ik denk dat we even teruggaan naar de heer de Haan om even te reageren op wat er gezegd en gevraagd is.
Spreker naam 18: De heer de Haan (Raadslid D66) Ja, dank u, voorzitter. Nou, zoals ik al in de intro al aangaf, zijn er vele vragen. Een aantal kan ik beantwoorden, een aantal zijn wat technisch en zullen terugkomen in de in de expertmeeting. Dus ik ga even de vragen af welke ik met een redelijke zekerheid kan beantwoorden. Nou, boven aan het lijstje die ik verschillende keren heb zien terugkomen, is de onzekerheid over het instrument door de signalen die het Rijk heeft gestuurd. Ja, dat heb ik ook onderzocht. Er is inmiddels aardig wat fiscale en juridische jurisprudentie die aangeeft dat het toch kan, maar dit lijkt me nou typisch een onderwerp wat we in die expertmeeting goed kunnen doorvragen en waar we een gedegen antwoord op krijgen. Verder wordt aangegeven de variaties die kunnen plaatsvinden, want het gaat niet alleen om de woning, maar ook om de energierekening van de woning. Dus je kan dezelfde woning hebben, maar de energierekening van een gezin met vier kinderen versus een misschien wat oudere koppel die voornamelijk beneden zit, dat varieert natuurlijk nogal.
En dan zou bijvoorbeeld jammer zijn als je die woning met die wat lagere energierekening, eigenlijk die businesscase niet rond krijgt erdoor, en dan is inderdaad een mogelijkheid voor de gemeente om te zeggen van: goh, dat gat wat er ontstaat eigenlijk, dat zouden we een soort sociale verduurzaming, dat gat willen vullen vanuit de gemeente. Dus dat is een mogelijkheid waar je aan kan denken. Verder werd ook aangegeven de levensduur van de maatregelen en of het terugbetalen niet langer duurt dan de levensduur van bijvoorbeeld zonnepanelen. Dat lijkt me ook een goed punt om te bespreken tijdens de expertmeeting. Wat ik wel kan zeggen, is dat – ook op warmtepompen en dergelijke werden aangehaald als voorbeelden van en dat de doelstelling kan zijn om energie-neutraal te zijn – de doelstelling is om CO2 te reduceren en een andere doelstelling is om een no-regret maatregelen in te voeren. Dus warmtepompen CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 34 of 44
en wat nieuwere technieken, dus eigenlijk niet isolatie en niet zonnepanelen dat al bewezen technieken zijn, zijn niet onderdeel van wat goed middel is voor dit instrument. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Meneer de Haan, houdt u wel de tijd in de gaten. Afmaken. Spreker naam 18: De heer de Haan (Raadslid D66) Ja. Excuses, ik ga wat sneller. Verder goed idee om te kijken of we dit ook kunnen combineren met andere instrumenten en andere subsidiemaatregelen. Er werd nog een opmerking gemaakt over verhuurders of huisjesmelkers. Ik denk juist dat het voor wat ik in de introductie aangaf, dat het interessant is voor verhuurders om dit te doen, omdat zij niet degenen zijn die direct baat bij hebben, maar door middel van een belasting kunnen ze niet zelf die kosten dragen. Dus ik denk dat, zeker als gemeente kan je dus een extra tool hebben om woningverhuurders zo ver te krijgen om ook hun voorraad te verduurzamen. En verder denk ik toch wel dat er een aardig hoeveelheid grondgebonden woningen zijn in Amstelveen, dus zeker een interessante voorraad kan zijn. Het is jammer dat de tool niet beschikbaar is voor VVZE woningcorporaties, maar dat zijn ze aan het ontwikkelen. De laatste vraag vanuit het college om lagere rente. Ik snap het.
Alleen, ik denk toch dat er mensen zijn die een hele krappe beurs hebben en misschien ook de kredietwaardigheid niet helemaal optimaal is, waardoor het interessant is en dus voor verhuurders en ouderen, wat ook bij oudere bewoners die misschien zeggen van: ik kan wel zonnepanelen neerleggen, maar ga ik dat ooit nog terugverdienen – en nou ja, dan is zo’n tool interessant. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. U bent helaas door uw tijd heen. Nou is uw voorstel denk ik best met veel interesse welkom geheten. Er is ook veel aanhang voor de gedachte van een expertmeeting, dus mogen we het afsluiten met de constatering dat u in overleg treedt met de griffie om te kijken of en wanneer zo’n expertmeeting te organiseren zou zijn en dat aan de agendacommissie voor te leggen? Spreker naam 18: De heer de Haan (Raadslid D66) Ik ga ook nog even kijken of we dat via de griffie doen of wellicht buiten de griffie om deze expertmeeting opzetten. Dat ga ik even overleggen. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Nou, dat lijkt me niet aan de orde. Ik zou toch eerst even met de griffie overleggen, want volgens mij is de werkwijze dat we dit soort dingen via de agendacommissie afstemmen en de griffie is het aangewezen podium om dat te doen, dus ik verzoek u toch eerst even in overleg met de griffie over wat u, hoe u dat verder zou willen aanpakken.
Spreker naam 18: De heer de Haan (Raadslid D66) Is goed. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Oké. Dan sluiten we hiermee dit onderwerp af met dank aan de heer de Haan en dank aan iedereen die enthousiast heeft bijgedragen. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 35 of 44
3.2 Rondvraag Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) En dan gaan wij naar agendapunt 3.2, en dat is de Rondvraag. En als eerste is de heer Becker. Die heeft vragen, van de AVA, hij heeft vragen over de ontwikkeling van appartementenlocatie voormalig Kwikfit garage aan de Amsterdamseweg. Gaat uw gang, meneer Becker. Spreker naam 22: De heer Becker (Raadslid AVA) Dank u wel, voorzitter. Inderdaad, de bouwplannen voormalige Kwikfit garage Amsterdamseweg 484. AVA bracht dit pand in 2019 in verband met achterstallig onderhoud al eerder onder de aandacht van het college. Wethouder Raat verplichtte toen de pandeigenaar het pand weer toonbaar te maken en daar was de buurt erg gelukkig mee. Waar de bewoners niet gelukkig van worden, is de presentatie die een project ontwikkelaar gaf over de bouw van een nieuw appartementencomplex op deze plek. Er ontstond terecht verbijstering over het bouwgedrag van een onbekende projectontwikkelaar. AVA heeft hierover enkele vragen aan de wethouder.
Hoe kijkt de wethouder aan tegen de omvang van dit plan en hoe verhoudt een dergelijk plan zich met de monumentale bescherming van de voormalige Kwikfit garage? Is dat niet in strijd met elkaar? Kan de wethouder toezeggen dat de gemeente niet voornemens is een dergelijk omvangrijk plan te steunen? Tussen de regels van de persberichten door vermoeden wij dat er wel contact met de gemeente is geweest. We vrezen dat de wethouder de actie van de projectontwikkelaar mogelijk ziet als een soort proef met participatie volgens de nieuwe Omgevingswet. Kan de wethouder dit bevestigen of ontkrachten? Is de wethouder met ons van mening dat een serieuze participatie niet gebaat is met experimenten waarbij de gemeente niet is betrokken? Wil de wethouder deze en toekomstige acties van ontwikkelaars daarom hartgrondig afkeuren? En dan de laatste vraag: kan de wethouder de bewoners aldaar geruststellen dat dit project geen doorgang zal vinden en de gemeente hier de lead houdt? Dank, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Wij vragen het aan mevrouw Gordon. Gaat uw gang. Spreker naam 21: Mevrouw Gordon (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. Dank, AVA, voor de vragen. Ja, al sinds 2016 zijn er op ambtelijk niveau gesprekken gevoerd over het perceel van de voormalige Kwikfit en de achterliggende werkplaats en het naastgelegen vliegpand ook op enig moment.
We hebben de ontwikkelaar in 2018 een beperkte bouwenvelop voorgesteld, na al heel veel gesprekken, bestaande uit twee-onder-een-kapwoning, drie appartementen en vijf rijtjeswoningen. Dat is door de ontwikkelaar als niet haalbaar en van de hand gewezen. En uit een taxatierapport is ook gebleken dat inderdaad geen financieel haalbaar concept is. Het college ziet echter weinig andere mogelijkheden om een stedenbouwkundig haalbaar en acceptabel plan te maken. Ook heeft het hoekpand van de Kwikfit garage op 18 december 2018 een monumentale status gekregen en op dit moment loopt er nog een juridische procedure tegen die aanwijzing en wanneer de zitting in de rechtbank is, is nog niet bekend. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 36 of 44
Tot op heden is er dus geen bouwplan op tafel gekomen dat acceptabel is voor de gemeente en daarom is er tot op heden ook nooit een quickscan opgesteld; het college heeft nooit een plan behandeld. En vanuit stedelijke ontwikkeling is aan de ontwikkelaar gesuggereerd om geen grootschalige plannen meer bij ons in te dienen, maar met een plan te komen wat op voldoende draagvlak van omwonenden kan rekenen en passend is in de omgeving. En wij zijn als gemeente geïnformeerd door de initiatiefnemer over de geplande informatieavond voor omwonenden en een ambtenaar van ons heeft als toehoorder deelgenomen aan de zoom call om de sfeer te proeven. Hij heeft niet deelgenomen in de discussie en wij waren vooraf niet op de hoogte van de inhoud van de presentatie. Kort na de informatieavond hebben diverse omwonenden hun zorg bij ons geuit en wij hebben als college vorige week donderdag een huis-aan-huis brief laten bezorgen waarin staat dat Amstelveen geen medewerking verleent aan het plan in de huidige vorm en een toelichting op het planproces. En voorzitter, daarmee wilde ik eigenlijk de vragen afsluiten, want het moge duidelijk zijn dat wij staan voor een zorgvuldig proces. Daar voeren we ook graag de regie op.
Wij kunnen mensen niet tegenhouden om initiatieven te ontplooien, maar wij adviseren elke initiatiefnemer altijd dit in samenspraak met de gemeente te doen, al is het maar omdat je dan duidelijke kaders schept en ook naar omwonenden geen onrust veroorzaakt. Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel voor de beantwoording. Even kijken of er andere leden van de commissie zijn die aanvullende vragen hierbij hebben. Dat graag even in de chat uiteraard. Nee. De heer Becker nog? Spreker naam 22: De heer Becker (Raadslid AVA) Ja, voorzitter. Dank, wethouder, voor de antwoorden. Ik begrijp uit de antwoorden dat het project van de baan is en dat de procesvorming in dit proces van projectontwikkelaars en andere inderdaad beter gemonitord gaat worden bij de gemeente, en dan zullen wij de vinger aan de pols houden. Dank. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dan sluiten we daarbij deze vraag af en dan gaan we als laatste in de rondvraag naar mevrouw Aouni van GroenLinks. Zij heeft vragen over de woning aan de Lindenlaan complex. Gaat uw gang. Spreker naam 20: Mevrouw Aouni (Raadslid GroenLinks) Dank u wel, voorzitter. Ik had inderdaad een paar kleine vragen over de Lindenlaan.
Kan het college aangeven of er contact is geweest met de eigenaar Eigen Haard over de woningen aan de Lindenlaan? De Bewonerscommissie van de Lindenlaan heeft eind december en in het voorjaar van 2020 vragen gesteld aan de gemeente en aan Eigen Haard. Kan het college aangeven wat er gedaan is naar aanleiding van deze e-mail? Kan het college aangeven of zij met Eigen Haard in gesprek zijn over de plannen voor de woningen aan de Lindenlaan en wat de plannen zijn? Kan het college aangeven waarom bewoners van de Lindenlaan na een periode van zeven CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 37 of 44
jaar nog steeds in onzekerheid leven? Is het college tevreden over de wijze van communicatie van Eigen Haard met de bewoners? Kan het college aangeven of de woningen aan de Lindenlaan nog veilig zijn aangezien al jarenlang geen onderhoud is gepleegd, terwijl dit zeven jaar geleden al hoog nodig was. Kan het college aangeven of de woningen aan de Lindenlaan kwalitatief goed in stand worden gehouden, aangezien er jarenlang geen investeringen zijn gedaan, terwijl dit zeven jaar geleden al nodig was? Kan het college aangeven of zij vindt dat ook mensen in sociale huurwoningen mogen verwachten dat de woningbouwcorporaties de benodigde onderhoudsinvesteringen op het juiste moment doen? Kan het college aangeven hoeveel sociale woningen en voor welke periode deze woningen de afgelopen jaren in de Lindenlaan leeg hebben gestaan? Kan het college toezeggen dat er op korte termijn een afspraak wordt gepland met Eigen Haard om meer duidelijkheid te creëren en dit ook te communiceren naar de bewoners van de Lindenlaan? Kan het college aangeven hoe zij er willen sturen, mogelijk middels prestatieafspraken met Eigen Haard, dat dit in de toekomst nooit meer kan gebeuren? Kan het college aangeven welk doel van de afspraak was met de bewonerscommissie op negen april 2019? Kan het college aangeven welke afspraken er zijn gemaakt op die desbetreffende dag, negen april 2019 met de Bewonerscommissie
en kan het college aangeven wat er met die afspraak is gebeurd? Dank u wel, voorzitter. Spreker naam 1: De heer Kortekaas (Voorzitter) Dank u wel. Dat zijn nogal wat vragen. We geven het woord aan de heer Ellermeijer om ze te beantwoorden. Gaat uw gang. Spreker naam 13: De heer Ellermeijer (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter. En dank aan mevrouw Aouni voor wat zij noemt een paar kleine vragen, maar er zijn er wel 14, maar ik ga ze beantwoorden. Mevrouw Aouni, er is, kan ik u zeggen, veelvuldig contact met Eigen Haard over dit complex aan de Lindenlaan en dat is zowel ambtelijk als bestuurlijk. Vragen van de voorzitter van de Bewonerscommissie over de Lindenlaan in relatie tot het ruimtelijk ontwikkelingsperspectief 2020, die zijn door ons ook beantwoord. U heeft daar ook een afschrift van ontvangen, dat is de brief van 22 december 2020. En ik kan u zeggen, we zijn nadrukkelijk in gesprek met Eigen Haard. Ook in de vorige week getekende prestatieafspraken kunt u lezen dat de gemeente, Eigen Haard en de bewonersraad hier de stedelijke vernieuwing en kwaliteitsverbetering van de woningen beogen mede ten behoeve ook van de verbetering van de leefbaarheid in de wijk. Dat kan zijn grootschalige renovatie – dat zal waarschijnlijk dan in bewoonde staat moeten plaatsvinden overigens – en dat kan ook zijn sloop en nieuwbouw.
Bij sloop en nieuwbouw, daar is ook een quickscan overigens beschikbaar die ook ooit is goedgekeurd, die ligt ook in feite klaar. Het gaat om 72 sociale huurwoningen en in dat plan zullen ook passende woningen terugkomen in een gedifferentieerd aanbod in het sociale segment en woningen worden toegevoegd ook in het middensegment huur en koop. CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen
Page 38 of 44
De eerdere plannen van Eigen Haard om het complex te renoveren zijn om diverse redenen niet tot uitvoering gekomen en dat kwam, omdat niet de benodigde 70 procent instemming van de huurders gerealiseerd werd. De tweede voorstel was technisch niet haalbaar. Een derde voorstel bleek financieel niet haalbaar en dat heeft heel veel vertraging opgeleverd. Daar zijn we ook met bewoners over in gesprek geweest, want dat levert ook heel veel onzekerheid, onduidelijkheid op. Dus die zorgen die u noemt, die deel ik van harte. En inmiddels zijn er duurzaamheidseisen en ook de ambities voor woningen hoger dan zeven jaar geleden. En dan komt sloop en nieuwbouw toch iets dichterbij, omdat het een betere oplossing kan bieden, ook voor de verduurzaming van de woningen. De afgelopen twee jaar is Eigen Haard met de Bewonerscommissie in gesprek geweest over dit scenario en dit kost veel tijd en die gesprekken, die lopen ook nog volop. Er is ook nog heel veel overleg geweest, tot op kort eigenlijk en in onze overlegmomenten met Eigen Haard spreken we hier ook regelmaat over hoe die communicatie met de bewoners gaat. We zien op dit moment dan ook geen reden om aanvullend hierover in gesprek te gaan met Eigen Haard, omdat we weten dat die gesprekken lopen.