Transcript Raadscommissie voor Burgers en samenleving 7 April 2021

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 22 of 61

autonomie moet geven en dat gewoon moet monitoren of dat goed is. Tot zover mijn bijdrage. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel. Wilt u daar kort op reageren, meneer Muller, anders ga ik nog even naar mevrouw Casadei. Ik zie u nee schudden. Dan geef ik mevrouw Casadei voor een tweede interruptie nog het woord. Spreker naam 11: Mevrouw Casadei (Raadslid SP) Ja, het is eigenlijk meer een vraag aan meneer Muller. Hoor ik u dan goed pleiten dat als dat nodig is, dat er door de gemeente langer dan dat half jaar dat ontzorgen zou moeten kunnen plaatsvinden? Heb ik dat goed begrepen? Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Meneer Muller, gaat uw gang voor reactie. Spreker naam 12: De heer Muller (Raadslid PvdA) Nou, wat mijn doelstelling is met wat ik zeg, mevrouw Kruijer zegt dat prachtig, het gaat over de autonomie en de autonomie moet uiteindelijk inderdaad liggen bij de vluchteling. Dus waar dat kan, moet dat zo sterk mogelijk en zo snel mogelijk. Dus ik denk dat dat heel goed is, dat we kijken naar individuele gevallen en daar maatzorg leveren. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel ben. Ik zie dat inmiddels mevrouw – ja, mevrouw Casadei, ik u wil nog even kort reageren. Spreker naam 11: Mevrouw Casadei (Raadslid SP) Ja, nog even heel kort.

Er is een wettelijke omschrijving dat er een half jaar voor staat, dus de vraag is, willen we afwijken van het half jaar, ja of nee? Dat is eigenlijk de vraag. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Even kijken dan. Meneer Muller mag daar kort op reageren. Dan zie ik mevrouw Chaara die nog even wilt reageren. Hebt u nog behoefte om te reageren? Hoeft niet, maar dat is aan u natuurlijk. Spreker naam 12: De heer Muller (Raadslid PvdA) Volgens mij ben ik duidelijk. Het gaat om ontzorging op maat, dus ik hoop dat het daarmee antwoord geeft. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel. Mevrouw Chaara, u had nog een interruptie. Gaat uw gang. Spreker naam 8: Mevrouw Chaara (Raadslid D66) Ik wil eigenlijk – dank u wel, voorzitter – vooral reageren op mevrouw Casadei, maar eerst wil ik stilstaan bij de woorden van de collega van de Partij van de Arbeid, de heer Muller. Ja,

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 23 of 61

helemaal mee eens met wat heer Muller zegt. Natuurlijk moeten we als mensen in staat zijn om dingen zelf te regelen, dat van harte ondersteunen en aanjagen, dus op moment dat mensen dingen zelf kunnen doen, dan graag zelf laten doen. En dan een reactie op een wat technische vraag vind ik wel van mevrouw Casadei of we die zes maanden van ontzorging. We hebben alles gelezen wat los en vast zit in de voorbereiding op deze commissie en wij hebben in de wet gelezen dat die zes maanden inderdaad verplicht zijn – de eerste zes maanden gelden voor iedereen ongeacht hoe zelfredzaam je wel of niet bent en daarnaast kan de gemeente gewoon voor zes maanden verlengen. Dus op het moment dat het college vindt of de uitvoering vindt dat iemand nog meer tijd nodig heeft voor de ontzorging, dan kan dat gewoon geboden worden en volgens mij, maar daar geeft de wethouder straks zelf vast wel antwoord op, is dat ook het voornemen van het college om ook in die geest te handelen. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Chaara. Volgens mij heb ik daarmee wel nu de interrupties gehad en de heer Muller zat nog middenin zijn betoog. Dus ik zou u willen vragen om daarmee verder te gaan. Spreker naam 12: De heer Muller (Raadslid PvdA) Dank u wel, voorzitter en ik ben ook blij met de discussie, want ik denk dat gesprek juist hier gevoerd moet worden.

Dank jullie wel voor alle interrupties en dan hoop ik dat ik er nog eentje kan uitlokken, namelijk over het participatieverklaringstraject wat volgens ons onwijs waardevol is. Maar dan moet het niet gaan over tekenen bij het kruisje, maar begrijpen waar men voor tekent namelijk hoe we hier met elkaar omgaan. We willen absoluut niet op de stoel van de uitvoerder gaan zitten en dat gaan we stiekem toch een beetje doen, maar we willen hem wel een idee meegeven en het idee is als volgt. Bij het afsluiting krijg je vaak een document waarin staat hoe het hier gaat om participatieverklaring en daar moet je voor tekenen. Maar we zouden ook willen voorstellen als feestelijke afsluiting om na te denken over bijvoorbeeld een app. Een app waar bijvoorbeeld ook praktische informatie makkelijk vindbaar is, over welke vrijheid je hebt in Nederland, hoe werkt stemmen en wie mag dat, waar haal je je rijbewijs op en mag je in Nederland je mening vrijgeven en wat doe je bijvoorbeeld bij discriminatie, antisemitisme of homofobie, waar kan je dat melden? Wij zouden dat idee de wethouder graag willen meegeven ter consideratie. Ik kom bij de afsluiting. Wij zien dit als Partij van de Arbeid zo voor ons.

De vluchtelingen die in Amstelveen komen wonen, kunnen zich snel en veilig thuis voelen in onze stad, zich kunnen reden zowel financieel, op taalgebied, praktische informatie en dat Amstelveen zich veilig en gesterkt voelt met vluchtelingen die ruimte hebben om zichzelf te zijn en een onderdeel worden van de Amstelveense samenleving. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel, meneer Muller namens de Partij van de Arbeid. Dan geef ik het woord aan

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 24 of 61

mevrouw Höcker namens de lijst Höcker en daarna kom ik bij de heer de Pijper uit. Mevrouw Höcker, gaat uw gang in eerste termijn. Spreker naam 9: Mevrouw Höcker (Raadslid Lijst Höcker) Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoop dat u het niet erg vindt als mijn bijdrage een beetje kort is voor de verandering. De veranderopgave inburgering is zoals dat heet in wording. Vandaag heb ik nog gesproken met desbetreffende ambtenaar en heleboel antwoorden gekregen. Vandaar ook dat mijn stuk ingekort is. De veranderopgave inburgering geeft tegelijkertijd nog vragen, omdat het zich juist aan het ontwikkelen is en wellicht kan de bijdrage van mevrouw Casadei daar ook iets in betekenen, want ik vond het namelijk een goede bijdrage. Net als de klankbordgroep, die zit nu ook in de implementatiefase, dus dat is ook in wording en dan moet er vanuit de landelijke meer maatwerk komen voor bijvoorbeeld mensen met een beperking. Inburgeren en een beperking hebben in een vreemd land is een grote opgave. Het is dan ook goed te weten dat vanuit Rijkswege aangepaste programma's komen juist voor deze groep. En dat zullen er misschien in verhouding niet veel zijn, maar desalniettemin heel erg belangrijk. En het zou ook fijn zijn als dit wat meer benoemd wordt in dit concept, want dat mis ik een beetje.

Persoonlijk ben ik erg blij met de Z-route, de zelfredzaamheid route, niet om verantwoordelijkheid af te wentelen als het maar is om het beste juist van de mensen naar voren te halen en daarin hun eigen regie in het leven te stimuleren. Dan vind ik het jammer dat ik nog niet goed in beeld heb, maar ik heb dat ook vaker gehoord vanavond dat het percentage is dat wel al duurzaam aan het werk is en voor de rest nog een punt. Ook de maatschappelijke betrokkenheid van statushouders blijft een aandachtspunt en dan met name de mensen uit bepaalde culturen die overwegend thuis zitten en in kleine kring vertoeven en dat zijn meestal vrouwen. En daarom ook een vraag aan de wethouder: in hoeverre heeft de wethouder zicht op deze groep mensen, want we het eerder over gehad, het was en is moeilijk. Meestal vrouwen dus die in een klein kringetje vertoeven en daardoor minder maatschappelijk betrokken zijn. Dus graag even ook een antwoord hierop. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Höcker namens de fractie lijst Höcker. Ik heb nog drie woordvoerders staan: de heer de Pijper, de heer van Tricht en mevrouw Kruijer. Dan geef ik allereerst de heer de Pijper namens de fractie van de ChristenUnie het woord voor eerste termijn. Gaat uw gang.

Spreker naam 14: De heer de Pijper (Raadslid ChristenUnie) Ja, voorzitter, ChristenUnie staat achter de drie in het college genoemde doelstellingen. Ook wij vinden dat de statushouders zoveel mogelijk zelfredzaam moeten zijn, ze zo mogelijk

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 25 of 61

duurzaam naar werk kunnen worden begeleid en dat ze maatschappelijk betrokken worden. Maar daar lees ik even verder dat de inburgering van de gemeente efficiënter moet, het effectiever moet en dat het meer doelmatig moet. Ja, voorzitter, ik vind die woorden toch wat teleurstellend. Ja, ik moet eerlijk zeggen, het lijkt wel een zin uit het jaarverslag van de onderneming. De bedrijfsprocessen moet efficiënter worden ingericht, er effectiever worden geproduceerd en dan doelen moeten nauwkeuriger worden gedefinieerd. Voorzitter, we hebben het hier niet over een bedrijf, maar over begeleiding van mensen die hebben moeten vluchten en in een ander land met een andere cultuur een nieuw bestaan moeten opbouwen. Waar is hier het maatwerk, waar is hier de omschrijving van de hardheidsclausule? En ik zou graag de mening van de wethouder daar over willen horen hoe hij hiertegen aankijkt. De eerste vraag die ik heb; er wordt gesproken over een verordening die er gaat komen. Gaat deze verordening een hardheid-clausule bevatten, zodat maatwerk kan worden toegepast in een regelarm omgeving, zeker bij inburgering van statushouders is dat belangrijk. Ik heb de nota voorgelegd aan twee taalcoaches uit onze achterban. Uit hun commentaar destilleer ik de volgende vragen.

Allereerst; nu de gemeente de regie krijgt over de inburgering zou het mooi zijn als per inburgeraar één begeleider zou komen die het hele traject kan zien, ook kan overzien, begeleiden en monitoren. Vooral de niet leerbare hebben goede begeleiding nodig en zullen met een vaste begeleider geholpen zijn. Bij andere beleidsstukken hebben we ook weleens gesproken over een goede overdracht en ik denk dat ook hier belangrijk is, dus eigenlijk een begeleider voor het hele traject en als die begeleider niet verder kan, dan een goede, warme overdracht van het dossier. Ook jaren na het inburgering zijn sommige nog niet voldoende zelfredzaam. Zou de maatschappelijke begeleiding hierin niet verder kunnen worden opgerekt? Dan in de praktijk blijkt dat niet ingeburgerd asielzoekers regelmatig niet passend werk krijgen. Voorziet het huidige plan, nieuwe nota, ook in het voorkomen van dat soort situaties? De nieuwe inburgeringswet geldt niet voor degenen die al ingeburgerd zijn, maar die personen kunnen zeker nog wel moeilijkheden ondervinden met het vinden en houden van werk. Wat gaat de gemeente daaraan doen om hen op te sporen? Hun situatie wordt wel genoemd in de beleidsnota met de opmerking dat de gemeente weet dat ze bestaan, maar niet weet waar ze zijn.

Kan er niet een vast aanspreekpunt voor hen komen bij de gemeente al dan niet, laten we zeggen, zodat men ook weet dat men vast punt heeft waar men de gemeente benaderd worden. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Meneer de Pijper, ik heb een interruptie van mevrouw Chaara van de D66-fractie. Mevrouw Chaara, gaat uw gang.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 26 of 61

Spreker naam 8: Mevrouw Chaara (Raadslid D66) Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, voorzitter, de ChristenUnie doet een aantal voorstellen om de inburgering van statushouders te verbeteren, maar als het gaat om werk hoor ik wel een vraag, maar geen idee of voorstel. Ik ben wel benieuwd naar of de ChristenUnie een inkijk kan geven op wat de heer de Pijper betreft, een manier zou kunnen zijn om statushouders beter en sneller aan het werk te helpen. Het is natuurlijk goed om een vraag te stellen, maar het is beter om gelijk je ideeën mee te geven. Ik ben heel benieuwd naar de reactie van de heer de Pijper hierop. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel. Meneer de Pijper voor reactie, ga uw gang. Spreker naam 14: De heer de Pijper (Raadslid ChristenUnie) Nou, één van zaken daarvan is inderdaad is dat er gewoon een duidelijke begeleiding is, bijvoorbeeld door één vaste persoon van de gemeente, waarbij duidelijk ook – mijn vraag is of er inderdaad voldoende werkgevers zijn die beschikbaar zijn om inderdaad mensen aan het werk te krijgen en misschien dat de gemeente daar ook nog een actievere houding in kan hebben om die werkgevers beschikbaar te houden. Ik hoor ook van degene die ik heb gesproken heb dat lang niet altijd als men geplaatst wordt bij een werkgever eigenlijk nulurencontracten of het tijdelijke contracten zijn en dat men bijvoorbeeld daarna weer weg moet.

Ik denk dat een betere regie van de gemeente daarin zou kunnen helpen en ik denk dus dat de gemeente actief moet betrokken zijn hoe men daar op deze manier, een goede manier die mensen naar een baan kan helpen, waarbij ze zich goed voelen die ook op hun niveau is en waarbij ze op een goede manier eigenlijk al een zachte landing krijgen in een andere samenleving met een andere cultuur. Even kijken. Goed om te lezen dat de gemeente de laaggeletterden die hun taallessen hebben afgerond ook wil helpen integreren en geldt dat ook voor degenen die nu al klaar zijn, maar geen werk, om vrijwilligerswerk te doen. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) U had nog een vraag in tweede termijn. Kwam wat later binnen inderdaad, maar gaat uw gang, mevrouw Chaara. Spreker naam 8: Mevrouw Chaara (Raadslid D66) Mijn laatste vraag hierover. Ik ben heel druk aan het schrijven geslagen toen de heer de Pijper zijn voorstellen opsomde en ik kom eigenlijk geen dingen tegen waarvan ik denk, dit gebeurt niet al. Dit ontbreekt nog in wat de gemeente doet om mensen met name statushouders aan het werk te helpen. Kan de heer de Pijper onderbouwd aangeven welke van zijn plannen in zijn ogen ontbreekt, want ik zie niet wat nu niet gebeurt en alles wat hij graag wil.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 27 of 61

Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Ik meen dat uw vraag helders is. De heer de Pijper voor een reactie. Spreker naam 14: De heer de Pijper (Raadslid ChristenUnie) Ik denk dat dat gewoon, laat ik zeggen, de dingen gebeuren wel, maar ik denk dat het beter moet. In de organisatie moet er een aantal verbeteringen worden aangebracht, zodat we het eigenlijk op kunnen monitoren dat die mensen een zachte landing krijgen. Er wordt al gezegd van het zou dan beter moeten gaan. Doelen moeten beter worden nagestreefd. Dan denk ik van, daar moet dus in feite meer mensen, meer inzet zijn in de begeleiding om inderdaad die zachte landing tot stand te laten brengen en dat is eigenlijk het probleem: er worden wel dingen gedaan, maar onvoldoende. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Ik zie dat er nog een interruptie van mevrouw Casadei is. Mevrouw Casadei, gaat uw gang. Spreker naam 11: Mevrouw Casadei (Raadslid SP) Het is eigenlijk ook weer een reactie op mevrouw Chaara. Ze zegt: er gebeurt al zo ontzettend veel op het werkplein. Nou, ik wil één ding zeggen: statushouders plaatsen in de engelstalige omgeving vind ik niet echt bevorderlijk voor de integratie. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank daarvoor. Ik wil heel even op wijzen – dat is ook weer een goed teken – de debattijd gaat vanavond heel hard. Er staat nog iets van één minuut op de klok.

Probeert u ook heel even te kijken dat als u nog behoefte heeft te reageren, dat wellicht ook even in tweede termijn mee te nemen zonder dat er weer al teveel van uw tijd daar afgaat, maar dan kunt u zo de reacties naar elkaar ook nog een beetje spreiden. Het zou zonde zijn als u helemaal niet meer op elkaar kunt reageren. De heer de Pijper, u was voor mij nog bezig met uw betoog. Gaat u verder. Spreker naam 14: De heer de Pijper (Raadslid ChristenUnie) Ik zou toch nog wel aandacht willen vragen voor; er wordt gezegd, alle statushouders moeten zo veel mogelijk zelfredzaam zijn – maar wat is dan het traject van statushouders met trauma's en die zijn er toch een behoorlijk aantal aanwezig. Bij actiepunt 17 wordt er nog wat over gezegd en mijn vraag is ook: hoe wordt daarin maatwerk toegepast? Betekent dit dat als een asiel of een statushouder een trauma heeft, wat is dan de weg van efficiency en effectiviteit? Die zou dan volgens mij veel minder dwingend moeten zijn en dan roep ik weer heel hard hardheidsclausule. En hoe gaan we nou met deze specifieke groep om? Dan de module arbeidsmarkt en participatie, actieve participatie op praktijkervaring op de werkvloer.

Zijn er genoeg werkgevers hiervoor beschikbaar en hoe worden die binnengehaald? Wat kan het werkplein dan doen om inderdaad werkgevers hier echt te laten kiezen voor zo een traject met een statushouder om die aan werk te begeleiden? Dat is niet voor mij gericht, zie ik.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 28 of 61

Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Maakt u eerst uw betoog af. Daarna ga ik even naar de heer Frequin toe voor zijn punt. Spreker naam 14: De heer de Pijper (Raadslid ChristenUnie) Drie kleine vragen. Het werkplein gaat vraag-gestuurd reageren, maar het moet juist voor de groep van statushouders niet meer aanbod gestuurd benaderd worden, de statushouders benaderd worden. Ik denk dat juist hierin meer een aanbod-gestuurd moeten werken in plaats van vraag-gestuurd. En dan de laatste vraag: wat is er gedaan met de opmerking van de heer Smits die als bijlage bij de stukken zit? Zijn die opgenomen in de nota? Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel, meneer de Pijper. De heer Frequin, u wilt een ordevoorstel doen ten aanzien van de debattijd. Gaat uw gang. Spreker naam 5: De heer Frequin (Raadslid VVD) Ja, u functioneert heel goed en u let heel goed op de tijd. Dat is terecht. Maar wij mogen als commissie natuurlijk vinden dat we iets meer tijd nodig hebben voor dit belangrijke onderwerp. Gezien het feit dat er dus eigenlijk maar weinig agendapunten staan, is er geen tijdsdruk. Ik denk niet dat het 's avonds twaalf uur gehaald gaat worden. Dus ik wil graag vragen of u wat extra debattijd voor dit onderwerp wilt nemen. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Volgens mij vind ik dat prima.

Ik kan ook gewoon zeggen van we laten de klok op dat punt helemaal vrij of we zeggen van we zetten maar opnieuw op vijftien minuten. Ik denk dat we in eerste instantie daar nog best wel een eind mee komen. Als ik nu kijk al in eerste termijn – de reacties op het college, als het college interrumpeert, dan is dat uiteraard tijd van de fractie, dus daar is nog niet fijn. Dus het gaat met name nog voor de laatste twee in eerste termijn aan woordvoerders om daar eventueel op te reageren en de mogelijk tweede termijn, dus ik zou willen voorstellen om in eerste instantie gewoon de tijd van een kwartier weer opnieuw in te zetten en dan kunnen we altijd nog kijken. Als dat nou echt te weinig is, dan verlengen we hem gewoon weer. Spreker naam 5: De heer Frequin (Raadslid VVD) Akkoord, voorzitter, goed voorstel. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Prima, ik zie in ieder geval dat anderen daar ook mee akkoord zijn. Ja, dit was gewoon even een praktische vraag hoe we dat uiteraard doen met de klok, maar dat betekent dat we de klok gewoon door laten lopen. Dus eigenlijk in plaats van aftellen telt die zodirect weer op tot vijftien minuten. Ik zie in ieder geval in de chat de nodige reactie op het ordevoorstel komen. Ik zie dat de meeste mensen hierop dit helemaal prima vinden. Dan gaan we dat zou doen en laten we de tijd gewoon doorlopen tot in ieder geval weer een plus 15.

Dank voor

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 29 of 61

dit voorstel ook, meneer Frequin. Ik had nog twee op de lijst staan, de heer van Tricht en mevrouw Kruijer. Dan laat ik allereerst de heer van Tricht namens de VVD-fractie. Gaat uw gang in eerste termijn. Spreker naam 15: De heer van Tricht (Raadslid VVD) Ja, bedankt, voorzitter. Nederland is één van het mooiste landen ter wereld om te wonen en wat daadwerkelijk iedereen in de basis een kans krijgt – dat heb ik migranten horen zeggen. Het is goed dat statushouders ook die kans krijgen en daarbij ook nog een keer goed begeleid worden. Immers, het blijven hangen in een langdurige uitkering moet altijd worden voorkomen. Nou, die begeleiding moet volgens de VVD dan wel effectief en efficiënt worden uitgevoerd en kosten daarvan moeten beheersbaar blijven. En de VVD kan zich vinden in de kadernota en wel hierom: integreren is volgens de VVD aanpassen, de taal spreken en een bijdrage leveren aan de Amstelveense samenleving. Eigen verantwoordelijkheid staat voorop, maar wel met dat steuntje in de rug van de gemeente en daar past deze kadernota prima bij. Het is goed om tot de invoering van de wet ervaring op te doen, tussentijds te evalueren om te kijken van wat gaat goed, wat kan beter? Immers, vanavond werd ook een aantal keren opgemerkt of opmerkingen gemaakt over de haalbaarheid van de verschillende onderdelen.

Wat we ook heel goed vinden, is dat er gebruik wordt gemaakt van bestaande organisaties, het werkplein, AM match, die zich ondertussen en bewezen. Kortom, wij steunen dit voorstel dat kan bijdragen aan hopelijk een snelle en goede integratie van statushouders in de Amstelveense samenleving. Twee vragen aan de wethouder. De eerste: hoe blijven de kosten beheersbaar als het aantal statushouders substantieel toeneemt? Het tweede, ook eerder aan de orde geweest. Er wordt gesproken over de inkoop bij Amsterdam. Hoe borgt de wethouder dat deze inkoop effectief en efficiënt plaatsvindt. Tot zover, voorzitter, mijn maidenspeech in de commissie Burger en samenleving. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel, meneer van Tricht, en uiteraard feliciteren met uw maidenspeech in deze commissie. Dat gezegd hebbende, heb ik nog één woordvoerder over. Dat is mevrouw Kruijer namens de GroenLinks-fractie. Mevrouw Kruijer, aan u het woord. Spreker naam 13: Mevrouw Kruijer (Raadslid GroenLinks) Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb van de week heel erg naar de Tweede Kamer gekeken en ik begrijp dat het een goed gebruik om alle maiden speechers ook te feliciteren, dus hierbij ook gefeliciteerd. De kadernota inburgering.

Belangrijk onderwerp, zeker, er wordt veel verwacht van de gemeente, dus we moeten er goed en lang over praten en we hebben ook een forse concept-kadernota gekregen. Daarvoor dank. De verleiding bij mij is groot om me in details te gaan verdiepen en allerlei goede suggesties

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 30 of 61

en bedoelingen mee te geven, maar ik ga me ontzettend inhouden wat dat betreft. Ik heb ook verschrikkelijk de neiging om hier een discussie aan te gaan over hoe je efficiënt, effectief en doelmatig onderwijs geeft, maar we gaan het wel redden. Want ik wil vooral naar de kaders kijken. Dat is tenslotte waar we hier voor zitten. Welke kaders willen wij nu als Raad van Amstelveen meegeven? Nou, dan ga ik, als ik naar die kaders kijk, vooral naar de doelstellingen. Daar heb ik op inzoomen en wat zie ik dan? Doelstelling één: alle statushouders zijn zo veel mogelijk zelfredzaam. Nou, dan denk ik van ja en wat bedoelen we dan met zelfredzaam? Als ik die stukken lees, dan zie ik dat sommige mensen het ook liever over redzaam hebben en niet om zelfredzaam en wat is zoveel mogelijk? Oké. Doelstelling twee: zoveel mogelijk statushouders zijn duurzaam aan het werk. Wat bedoelen we nou weer met zoveel mogelijk? Wat bedoelen we met duurzaam? Kijkend naar Amsterdam zag ik dat zij als doelstelling hebben dat na drie jaar 50 procent van de statushouders uit de bijstand uitkering zouden zijn met behulp van de bijstand. Nou, dan omschrijf je iets toch wat concreter – zou misschien een suggestie zijn. Doelstelling drie: zoveel mogelijk statushouders zijn maatschappelijk betrokken.

Nou ja, wat bedoelen we nou met maatschappelijk betrokken en wie bepaalt dat dan allemaal? Zo kan je een heleboel daarover kletsen, maar ik schaar dat weg onder een semantisch geneuzel, dus daar ga ik verder niet over hebben. Waar ga ik het dan over hebben? Nou, over doelstellingen waarvan GroenLinks denkt dat we die ons als Amstelveen, dat we ons daaraan zouden moeten committeren en volgens mij kom ik dan al heel erg samen met andere raadsleden en andere partijen zijn dit al met elkaar eens. Ik heb namelijk als extra doelstelling, ik heb er drie in totaal, maar als extra doelstelling één heb ik dat ik vind dat we zouden moeten opschrijven dat statushouders moeten op een zo hoog mogelijk niveau de taal leren. Dat staat volgens mij ook in de wet. Ik heb vluchtelingenwerk een stuk over de inburgering gelezen en de Rijksoverheid en Divosa. Ik zie dat niet terugkomen in de doelstelling en ik vermeld deze doelstelling speciaal, omdat ook zoals collega van BBA het erover had; er zijn drie onderwijs leertrajecten, of het taaltraject. Het onderwijs traject is voor mensen tot 28. Wat doen we nou met mensen boven de 28 die toch hoog opgeleid zijn en die misschien ook wel door zouden kunnen groeien naar nog een vervolg-opleiding op het HBO of wetenschappelijk onderwijs? Of die misschien een eigen bedrijf zouden willen oprichten en daarvoor toch heel goed de taal moeten kennen.

Nou, volgens mij zie ik samen met de BBA hier een motie over een extra doelstelling ineens verschijnen. Doelstelling twee. Ik voel me heel erg gesteund door andere leden van deze Raad, zeker door de Partij van Arbeid, ook van het CDA, want het is een doelstelling over vrouwen. Ik vind dat we echt als doelstelling iets moeten benoemen over dat we specifiek aandacht hebben voor vrouwen en dat er aangesloten moet worden bij de behoeften die vrouwen hebben. In het verleden hebben we dat verzuimd om daar goed over na te denken met als

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 31 of 61

gevolg dat vrouwen een slechtere Nederlandse taalbeheersing hadden en dat had weer tot gevolg dat de Nederlandse taalontwikkeling van hun kinderen achterbleef en als die vrouwen dan alleen kwamen te staan, dan waren ze slecht toe leidbaar naar werk, omdat ze de taal niet begrepen. Het Verweij-Jonker instituut heeft een evaluatie gedaan naar pilots VOI, vrouwelijke nareizigers en gezinsmigranten en daar staan een heel aantal hele goede suggesties in over effectief inburgeren van vrouwen om die te vergroten. Want naast het obligaat kinderopvang en tijdstip van de geboden cursussen blijkt het ook nodig om aandacht te besteden aan verschil in cultuur als het gaat over vrouwen en mannen-taken. Als je uit de wereld komt waarin het verzorgen van de familie met taken die binnenshuis uitgevoerd worden het hoogste goed is, is het lastig voor jezelf om te eisen om cursussen te volgen en daarvoor te leren. Als je uit die cultuur komt waarin er absoluut van uitgegaan wordt dat bepaalde verplichtingen in de familiesfeer voor jou als vrouw niet ter discussie kunnen staan en niet kunnen wijken voor het volgen van een cursus, dan is er meer nodig dan alleen een leertraject aanwijzen. Vrouwen uit de cultuur waar weinig vrouwen een betaalde baan hebben, moeten veelal werken aan hun zelfbeeld, zelfvertrouwen krijgen om zichzelf te durven zien in een betaalde baan.

En daarvoor moeten we niet alleen die vrouwen benaderen, maar zeker ook hun mannelijke partners benaderen. Dat moet samen opgaan, dus een tweede extra doelstelling. Ik link maar even naar de Partij van de Arbeid en CDA, zou dit niet een mooie nieuwe motie zijn? Dan als laatste extra doelstelling en dan kom ik bij raadslid D66. Volgens mij moeten we ook in de kades zetten dat wij als Amstelveen zorgen dat statushouders zoveel mogelijk geholpen worden zich veilig en gewaardeerd te voelen in onze samenleving. En dan komt die discussie over de financiële ontzorging – wettelijk gezien moet dat zes maanden, maar de gemeente heeft de vrijheid om dat langer te doen. Er staat niets in de wet dat we rekening moeten houden met statushouders die een trauma hebben. Maar er staat ook niet dat we ons daar niet mee bezig mogen houden en daar maatwerk voor kunnen leveren. Dus volgens mij extra doelstellingen, drie moties. Nou, ik zou zeggen, laten we aan de slag gaan. Dit was mijn bijdrage in eerste termijn. Dank u wel. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel, mevrouw Kruijer, voor uw bijdrage in eerste termijn namens de GroenLinksfractie. Dan heb ik daarmee volgens mij alle woordvoerders gehad die hebben aangegeven in eerste termijn inbreng te willen doen.

Wil ik heel graag naar het college gaan en dan uiteraard naar wethouder van Ballegooijen en wethouder van Ballegooijen is vanavond sowieso blij, want alle college tijd vanavond is helemaal voor hem. Wethouder van Ballegooijen, gaat uw gang. Spreker naam 16: De heer van Ballegooijen (Wethouder) Dank u wel, voorzitter. Eindelijk, dus zet u schrap. Hartelijk dank voor de bespreking en ik heb ook genoten van de uitgebreide discussie onder de leden van uw commissie bij dit

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 32 of 61

onderwerp waar we al zolang aan werken, maar ook al zo lang naar uitzien, want zoals u weet is eigenlijk de verplaatsing van de inburgeringstaak van het Rijk naar de gemeente. Zit al heel lang in de pijplijn en dan nu eindelijk kunnen we daaraan beginnen. En we zijn daar blij mee, omdat we denken dat onze huidige voorstel voor die inburgering de oude werkwijze op een aantal manieren echt verbeterd. En de drie belangrijkste zijn de volgende. Wij denken dat we met het voorstel wat we nu doen kunnen zorgen voor een veel betere Nederlandse taalbeheersing bij onze inburgeraars. En ik denk dat we dat bereiken door heel vroeg te beginnen, door al deels bij het AZC te beginnen, in ieder geval met onze verlengde intake en een deel van onze werkwijze daar zal ook de inburgeraars die in een asielzoekerscentrum in de buurt van Amstelveen zitten, bijvoorbeeld het asielzoekerscentrum in Amsterdam, in staat stellen om alvast te beginnen met onze cursusaanbod in de omgeving. Dus vroeg beginnen. We kunnen ook die taalbeheersing verbeteren door een aanbod te geven aan mensen op hun eigen taalniveau. Juist door die verlengde insteek kunnen we echt een inschatting maken over wat iemands niveau is. Want in het systeem waar we uitkomen, bieden wij veel mensen een inburgeringscursus en een taalcursus op hetzelfde niveau.

Mensen die niet zo snel de taal leren, bijvoorbeeld omdat ze analfabeet zijn, falen dan, is een hele nare ervaring, blijven dan jaren zitten met een enorme schuld en de spanning of die wel of niet wordt kwijtgescholden. Heel slecht systeem, juist voor de mensen die de taal niet zo goed beheersen – dat ze meteen een taalaanbod echt op maat kunnen krijgen, is echt een verbetering. En ook de combinatie die we kunnen bieden van werk-traject waarbij die baan echt aandacht is voor de Nederlandse taal en de taalcursussen zodat het echt goed op elkaar aansluit. Dat kunnen we nu gaan bieden, omdat al die bevoegdheden straks bij de gemeente liggen. Dat moet allemaal leiden tot een veel betere taalbeheersing dan in het oude stelsel. Het tweede belangrijke verbetering die we willen bereiken, is een veel betere verbinding met de Amstelveense samenleving. Nu al hebben we onze maatschappelijke begeleiding als vluchtelingenwerk verplaatst van het kantoorpand hier aan de Bovenkerkerweg wat geïsoleerd is uit de samenleving naar wijkcentrum de Bolder en ondanks de coronacrisis wijkcentrum de Bolder wat minder levendig is dan normaal gesproken, leidt tot meer interactie van de vluchtelingen en de reguliere Amstelveense activiteiten in het buurthuis: meer contact met normale Amstelveners die er al een tijdje zitten.

Ook onze pilot Sleutelpersonen verbindt onze nieuwkomers, de nieuwe vluchtelingen, de vluchtelingen die al helemaal geworteld zijn in onze Amstelveense samenleving en zorgt zo voor een verbinding met de samenleving. En ook de zoektocht naar snel passend werk of vrijwilligerswerk als dat het hoogst haalbaar is vanuit hun zelfredzaamheidroute moet zorgen voor die betere verbinding. Dus beter verbinden met de samenleving hopen we te bereiken. En als laatste wil ik aandacht brengen voor die meest kwetsbare groep, juist die groep van analfabeten of anders-geletterden, wat een andere groep is, de bewoners die te maken

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 33 of 61

hebben met stress, de vluchtelingen die kampen met trauma en de vluchtelingen die kampen met een slechte gezondheid. Voor hen was het oude stelsel eigenlijk een recept om eerst te falen op de reguliere paden en dan pas opgepakt te worden met een uitzondering hier en een vrijstelling daar en voor hen kunnen we nu echt een programma op maat maken wat rekening houdt met hun trauma, wat rekening houdt met het leerniveau wat bij hen past, zodat ze niet meer achterblijven, maar maximaal worden ondersteund om de achterstand waarmee ze hun komst in den beginnen zo goed mogelijk in te halen. En dat zijn de drie verbeteringen die we kunnen doorvoeren. Wij zijn heel enthousiast daarom over het stelsel wat we nu kunnen bieden. En ik hoor eigenlijk veel van die punten terugkomen in de betogen, voorzitter, die uw commissie naar voren heeft gebracht. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Wethouder, voordat u verder gaat, misschien ook heel even inventariseren of mevrouw Höcker een vraag of een interruptie op u heeft op basis van hetgeen u net gezegd hebt. Dan zou ik graag de interruptie nu willen doen. Spreker naam 9: Mevrouw Höcker (Raadslid Lijst Höcker) Nee, nee, nee, ik heb geen interruptie. Als hij klaar is, staat er ook echt bij. Ik heb straks een vraag aan hem als hij klaar is. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Helemaal prima. Vervolgt u dan uw betoog.

Spreker naam 16: De heer van Ballegooijen (Wethouder) Heel graag natuurlijk, voorzitter. Ik wilde nu op een aantal individuele betogen van de raadsleden meer specifiek ingaan en de punten die daarin naar voren is gebracht. Verschillende raadsleden hebben het gehad over de doelstellingen van deze notitie. En wat betekent dat nu eigenlijk? En dan wil ik vooral kijken met u naar die doelstelling voor maatschappelijke betrokkenheid. Wat bedoelen we daar precies mee? En ik denk eigenlijk wat wij daar zelf mee bedoelen heel erg te maken heeft met de betogen die verschillende raadsleden hebben gehouden over je thuis voelen in de stad, hier op je zijn plek zijn, voldoende hersteld zijn van je trauma om meer een stap te kunnen zetten in die samenleving al bedoelen we ook de verbinding met meer Nederlandse groepen, zodat mensen niet in hun eigen kring opgesloten zijn, maar daaruit kunnen treden als zij daartoe willen kiezen. Ook in ieder geval de buitenwereld zo goed kennen, zodat ze die keuze vrij kunnen maken. Het omgaan met trauma is een onderdeel van deze nota wat nu nog niet zo is uitgewerkt. We hebben in deze nota vooral de projecten uitgewerkt die onderdeel zijn van de inkoop, dus die nu echt moeten gebeuren. We hebben wel een aantal onderdelen die nog verder uitgewerkt moet worden opgeschreven en één ervan is het omgaan met trauma.

En we willen daarvoor ook gebruik maken van andere kennisinstituten die er ver mee gevorderd zijn, waaronder ARQ van het centrum 40-45 die hier op ons eigen buurt zit op ons Chinees

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 34 of 61

centrum, instituten waarmee we veel samenwerken en bijvoorbeeld via dat ARQ specialistisch instituut van centrum 40-45 willen we gebruik maken om onze eigen medewerkers te trainen om trauma te herkennen en bespreekbaar te maken en om inzicht te krijgen in de sociale kaart, de verschillende doorverwijsroutes om mensen die te maken hebben met trauma goed op weg te helpen. De trauma, dat heb ik alvast geleerd, kan heel erg verschillend uitwerken, dus er is niet één pad voor mensen die te maken hebben met zo een trauma of met die stress. Daar moet echt maatwerk bij komen en er is gelukkig in de Nederlandse hulpverlening daar ervaring mee en zijn ook heel veel verschillende routes beschikbaar om mensen mee te helpen. Dus dat moet echt een onderdeel worden van ons werk. En daar moet onze eigen medewerker ook echt voor worden getraind. En het zou ook nog kunnen zijn dat we er voor kiezen om ook empowerment training aan te bieden zelf om mensen, de vluchtelingen zelf bewust te maken over dit fenomeen, zodat ze ook zelf daar krachtig in worden om daarover na te denken en daarover te praten en daar eventueel ook zelf bij te zoeken. Het starten van de inburgering zo vroeg mogelijk is een belangrijke stap die we voorwaarts maken door die verlengde intake al in het asielzoekerscentrum te doen. Mevrouw Chaara nodigde ons uit om nog verder te gaan dan dat. Dat is interessant.

Tegelijkertijd moeten we ook echt realistisch kijken naar de ruimte die daarvoor is. Weliswaar, er is bij het asielzoekerscentrum al een voorlopige inburgering. Voor sommige inburgeraars, voor sommige vluchtelingen zal dat een pre-inburgering, dus er is al taalles. Voor sommige vluchtelingen is dat wellicht genoeg. Voor andere vluchtelingen was ons plan om te kijken of zij als het asielzoekerscentrum in de buurt van Amstelveen zitten al deel kunnen nemen aan het cursusaanbod wat wij hier hebben. Bijvoorbeeld de trainingen, inburgeringstraject met de participatieverklaring, de module ‘introductie op de arbeidsmarkt’. Daar zouden mensen vanuit het asielzoekerscentrum al deel aan kunnen nemen. Ook dit in onze visie. Wellicht is het mogelijk om ook nog een aanvullend aanbod op het asielzoekerscentrum zelf te geven op het gebied van taal als blijkt dat die pre-inburgering niet voldoende is en ook deelnemen aan het aanbod wat er in Amstelveen al hebben ook niet aansluit. Dat is een interessant punt, maar misschien dat de ervaring die we het komende periode gaan opbouwen, als we daar scherp op letten, wel antwoord geeft op die vraag, of daar behoefte aan is, welke ruimte er is en wat voor soort ondersteuning op het gebied van taal of juist maatschappelijk oriëntatie, dan op de AZC-locatie gegeven kan worden.

Dus ik denk dat het interessant is om dat in de gaten te houden op basis van de ervaring die we de komende jaren zullen op opdoen. De focus op werk is een belangrijk punt. Wij vinden het belangrijk om aan te geven dat werk; het is bij ons nooit ons doel om mensen zo snel mogelijk aan werk te helpen, maar altijd om mensen zo duurzaam mogelijk aan het werk helpen. Dat wil zeggen dat we eigenlijk graag hebben dat mensen een opleiding doen, zeker als het gaat om jonge mensen, ook al is het opleidingstraject misschien lang en dat we liever even door zoeken naar een baan die echt bij mensen past, zodat ze ook met plezier hun werk doen, zodat er echt een

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 35 of 61

klik is, dan dat we mensen aanraden om zo snel mogelijk een baan aan te nemen. Dat is onze optiek, onze visie. Maar we komen ook iets anders tegen en dat is dat er vaak ook teleurstelling is bij de arbeidsmarkt in Nederland en dat die niet altijd aansluit bij de wensen en dromen van de vluchtelingen die er komen en een deel van wat we tegenkomen is ook met mensen nadenken over wat wel mogelijk is. En dat is wat mensen moeten veranderen om uiteindelijk bij die droom daar terecht te komen. Niet altijd is dat mogelijk. En soms is een nuluren-contract de opstap naar een betere baan. Niet altijd hebben wij in onze kaartenbak die droombaan zitten en soms is een tussenstap toch de beste weg voor mensen om zich te ontwikkelen. Dat is ook altijd een kwestie van het verwachtingsmanagement met vluchtelingen zelf. Dat is onderdeel van ons werk. Verschillende raadsleden, waaronder mevrouw Seiffers, hadden het over wat als de doelstellingen niet gehaald worden bijvoorbeeld als er veel meer vluchtelingen komen dan nu gepland. Meneer Tricht sprak daar ook over. We houden er eigenlijk rekening mee dat we dan ook vanuit het Rijk een grotere uitkering krijgen om de inburgering mee te betalen. Dat is eigenlijk het eerste antwoord. Want wat we niet kunt doen, is mensen een halve cursus geven en dan zeggen, zoek het maar uit.

En omdat we altijd afhankelijk zijn in zo een geval van de onderhandelingen van de VNG met het Rijk of de verdeelsleutel die het ministerie kiest, zit er altijd een klein risico voor ons als gemeente. We hebben ook enige vrijheid om zelf extra personeel in te zetten als het erg druk is en dat zullen we ook zeker doen binnen de capaciteit die we hebben. We hebben gelukkig veel mensen, we hebben gelukkig een redelijk volume op ons werkplein, dus we kunnen ook een beetje schuiven met capaciteit van mensen, zodat als we extra mensen moeten inhuren we dat kunnen doen om een extra grote vraag aan te kunnen. Als er vragen zijn waar het budget voor nodig is, zullen we als college altijd daarvoor bij de gemeenteraad een budgetaanvraag doen, omdat dat budgetrecht natuurlijk van u is. En we houden rekening met zo'n 50 á 70 vluchtelingen per jaar. De groep verplichte inburgeraars die niet vluchteling is, is misschien even groot of net iets groter – mevrouw Seiffers vroeg ernaar. Bij het bieden van werk en opleiding – ik begrijp en ook de inspreker bij onze commissie had het erover – we hebben het in de nota vaak over beroepsonderwijs.

Uiteindelijk bestaat die opleidingsroute uit het praktijkonderwijs, dat is het allerlaagste MBO route en een route voor alle andere vormen van onderwijs, beroepsonderwijs op MBOniveau, maar ook HBO-niveau, MBO-niveau valt eronder en we komen er gelukkig ook tegen dat dat gebeurt bij vluchtelingen dat zij ook wel degelijk proberen om er terechtkomen. We zien die voorbeelden vooral bij de kinderen van vluchtelingen die hier komen, dat dat voor hen al een haalbare kaart is eigenlijk. Dus het is echt ook onderdeel van dit plan. Mevrouw van Herteryck vroeg daar om. En bij die routes maken we gebruik van de inkoop van de gemeente Amsterdam. Dat zorgt voor extra volume en dat is voor ons ook een garantie op kwaliteit, want zij kunnen op een veel groter niveau die inkoop regelen, waardoor we de goede uitvraag kunnen doen naar de

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 36 of 61

markt. Ik bedoel, we willen goed weten dat we heel veel aanbieders hebben die echt kijken naar onze vraag, kunnen we ook hopen hebben een goede en eerlijke prijs te krijgen voor de voor het aanbod wat we doen. En samen met Amsterdam en met het Rijk kijken we ook naar de kwaliteitskeurmerken die nodig zijn om de goede kwaliteit waar te borgen voor de dienstverlening die we doen. Voor Amstelveen vind ik het ook belangrijk dat we bij de inburgeraars die van Amstelveen naar het aanbod sturen ook volgen op het gebied van hun klantentevredenheid. En uiteindelijk is ook onze klankbordgroep een onderdeel van wat we in beeld hebben om te zorgen dat we goed in gesprek blijven met die vluchtelingen over hun tevredenheid en of onze aanbod wel past bij wat zij nodig hebben. Dat is meteen een mooi bruggetje. Een aantal raadsleden vroegen naar onze klankbordgroep. We hebben inmiddels een klankbordgroep samengesteld met zeven personen en dit zijn zeven voormalige vluchtelingen die met veel succes een plaats hebben gevonden in de Amstelveense samenleving. Vaak zijn zij nog actief als vrijwilliger om nieuwe inburgeraars te helpen met het vinden van een plaats in Amstelveen, dus eigenlijk waren ze al bezig met die rol. Vier van hen zijn ook sleutelpersoon. We hebben vijf dames en twee heren. Een extra heer of twee zal dan ook plezierig zijn. Ze zijn divers van herkomst.

Ik had vorige week een eerste kennismakingsgesprek en ik denk dat het een veel belovende groep is om echt als ervaringsdeskundige als gemeente te helpen bij het verder ontwikkelen van dit plan. Dan over vrouwenemancipatie. Verschillende raadsleden noemde dat en ik hoop eigenlijk dat dat ook in de uitwerking van ons plan een heel sterk punt wordt. Want we zien dat de emancipatie van vrouwen achterblijft. Dat constateert het Centraal Cultureel Planbureau bij een evaluatie van de huidige werkwijze van inburgering en dit is eigenlijk ook onze eigen ervaring. Als we zelf kijken naar hoe de inburgering gaat met vluchtelingen hier in Amstelveen, dan zien met lede ogen dat vaak vrouwen achterblijven op de arbeidsmarkt en in de praktijk zien we soms ook hele traditionele gezinspatronen in het idee dat het goed zou zijn om meer aandacht te besteden aan empowerment van vrouwen, zoals mevrouw Kruijer ook terecht zegt, dat vraagt ook iets van de rol van mannen in de samenleving. Voor een deel is dat natuurlijk ook iets wat standaard hoort bij inburgering. Alhoewel het bieden van een taalcursus is emancipatie van vrouwen, het bieden van een vacature is emancipatie van vrouwen, maar ik denk eigenlijk dat er meer nodig is.

Maar hoe pakken we dat aan? Als we dat gaan oppakken, dan gaan we denk ik als Amstelveen pionieren in het combineren van een sterkere emancipatie met die vluchtelingen aanpak. En ik ga heel graag ook met uw commissie, omdat daar echt expertise is op dit gebied, verder in gesprek over hoe we dat als gemeente op een goede manier kunnen neerzetten. Er is natuurlijk ook best wat in Amstelveen. We hebben verschillende vrouwengroepen waarin vrouwen onderling in elkaar ondersteunen, op verschillende plekken zijn ontmoetingsgroepen die echt wel een emanciperende werking hebben, denk ik, in Amstelveen. Maar hoe we dat echt een niveau hoger trekken en welke kennisinstellingen van buiten naar Amstelveen halen om ons daarbij te helpen, is echt nog wel interessant vraagstuk. Ik zie uw voorstellen daarover graag

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 37 of 61

tegemoet. Juridische ondersteuning bij inburgering. Ik heb gelukkig ook de ondersteuning van een aantal medewerkers van ons. Ik begrijp dat het voor een heel groot deel al belegd is bij vluchtelingenwerk Nederland. Zij onderstrepen nu al juridische ondersteuning bij gezinshereniging. Een participatie app zeer interessant. We zien dat wel ook dat het digitale niveau van de vluchtelingen erg verschil, waarbij met name oudere vluchtelingen nog niet allemaal een smartphone hebben, dus iets mondelings of misschien dat een diploma uiteindelijk toch altijd onderdeel blijft van onze mix, maar ik zal ook daarop verder denken, zeker ook omdat we natuurlijk heel jonge generaties ook willen meenemen met dit inburgeringstraject. Een deel van de vragen ging over de arbeidsmarkt en de bemiddeling daartoe en één van de vragen die daarover naar voren kwam, was de rol van ons werkplein ten opzichte van de rol van AM match. Het is een interessante vraag. Zowel ons werkplein als AM match hebben allebei expertise om vacatures op te halen bij werkgevers en mensen voor te stellen aan die werkgevers afspraken te maken over begeleiding en op die manier de toeleiding naar de arbeidsmarkt te doen. En beiden hebben ook ervaring met een doelgroep met afstand tot de arbeidsmarkt. AM match is heel sterk, omdat zij ook job coaching doen.

Zij geven echt mensen die lange tijd iemand volgen op de arbeidsmarkt mee, terwijl ons werkplein als gemeente een grote volume behandelt naar de arbeidsmarkt over het algemeen en ook wat meer thuis is in de arbeidsmarkt niet specifiek voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. En het klassieke taakverdeling tussen ons werkplein in AM match is: bewoners tot en met een loonwaarde tot 70 procent van het minimumloon of hoger, worden begeleid door ons werkplein en bewoners met een grotere afstand tot arbeidsmarkt dan dat, worden begeleid door AM match. Maar allebei zouden ze een rol kunnen spelen in de begeleiding van vluchtelingen op die arbeidsmarkt. Beide zouden er ook in geïnteresseerd zijn. Ik ben zowel bestuurder namens AM match als steun van ons werkplein. Beide groepen zijn denk ik echt geïnteresseerd in die opdracht, omdat ze allebei voordeel hebben van het volume. Dus de vraag is, waar plaatst u dat goed? Ik heb zelf in alle eerlijkheid lichte voorkeur voor ons werkplein op dit ogenblik, omdat ik denk dat het karakter van, ik denk dat daar nu ook het meeste van de inburgering is geregeld en dat houdt alles in één hand. Ik denk dat de expertise van AM match goed is, maar niet uniek ten opzichte van het werkplein voor dit soort afstand tot de arbeidsmarkt waar we het vooral hebben over een taalachterstand.

Een uitzondering is natuurlijk als we echt te maken hebben met waar mevrouw Höcker over sprak, als we vluchtelingen hebben die een lichamelijke of psychische beperking hebben, dan moet AM match in beeld komen, want dan is dat het instituut wat we hebben om die begeleiding goed te kunnen doen en dan is het toch een expertise die we niet pretenderen te willen hebben bij ons werkplein, daar is echt AM match specialist voor. Dus dat over die discussie. Maar ik zit hier met twee petten op en ik weet dat beide organisaties allebei geïnteresseerd zijn in deze opdracht.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 38 of 61

We gaan zoveel mogelijk met Amsterdam op. Amsterdam heeft ook dezelfde drie routes, de zelfredzaamheid, de B1 route en de onderwijsroute. Dat zijn ook de wettelijk vastgestelde routes en dat is ook bedoeld juist om ervoor te zorgen dat vluchtelingen die verhuizen tussentijds in een vergelijkbaar traject kunnen langskomen. En we werken ook samen met Amsterdam op de arbeidsmarkt en ook omdat we zien dat het sociale leven van vluchtelingen zich vaak op een grote terrein begeeft dan Amstelveen alleen. Dus zoveel mogelijk optrekken samen met Amsterdam zorgt ook voor veel herkenbaarheid van wat moet je nou eigenlijk als statushouder doen. Dat is goed als we samen met Amsterdam optrekken. We kunnen wel eigen accenten in leggen, met name als het gaat over een goede integratie, met de voorzieningen echt lokaal in de buurt, zoals de school, je huisarts, de buurthuis etcetera. Ik ben het wel met mevrouw Höcker eens dat we niet teveel aandacht in deze nota hebben besteed aan inburger met een beperking en ik denk dat daar op de schaal waarop we werken met Amstelveen, maatwerk het antwoord moet zijn. Met zo'n 70 inburgeraars in Amstelveen, veel daarvan zijn natuurlijk ook de kinderen, heb je het ook over zo een 20 gezinnen per jaar.

Het komt natuurlijk voor dat er mensen met een beperking bij zijn, is niet altijd het geval, maar het zal gaan om zo een kleine groep, dat daar niet een standaard route voor zou moeten zijn, maar dat we echt gewoon per stuk moeten kijken wat voor aanbod past hierbij. We maken al gebruik natuurlijk bij het beoordelen van de arbeidshandicap van allerlei medische instellingen die namens ons de arbeidsgeschiktheid van mensen bepalen en dat is denk ik ook voor deze groep van toepassing. We zullen moeten kijken, mevrouw Höcker, of deze beoordeling ook goed gedaan kan worden voor deze mensen die zowel dat vluchtelingentrauma hebben als die taalproblematiek als misschien een chronische ziekte of lichamelijke beperkingen. Dat moeten we gewoon in de praktijk uitvinden en ik ben het met mevrouw Höcker eens dat we daar gewoon heel scherp op moeten letten in dat eerste jaar waarin we ervaring op doen met die nieuwe inburgeraars. Nou, meneer de Pijper was één van de mensen die heel veel aandacht besteedt ook aan onze eigen medewerkers. En geven we de juiste begeleiding en kunnen we ook zorgen voor een vaste begeleider per vluchteling, omdat dat een herkenbaar punt is. Dat is absoluut iets waarnaar we willen streven, omdat dat herkenbaar is en duidelijk.

En tegelijkertijd hebben we ook gewoon een organisatie waar medewerkers er zelf voor kunnen kiezen om met pensioen te gaan of bij iemand anders te gaan werken. Dus dat zullen we ook niet altijd waar kunnen maken, maar het is wel zoveel mogelijk ons streven om mensen gewoon een vast contactpersoon te geven die ook samen, dat die participatie die PIP met mensen doorloopt. Dus dat wordt een vast contactpunt. Meneer de Pijper, dan hadden we ook het punt van de mensen die we uit beeld hebben. In het oude stelsel krijgen mensen drie jaar lang ondersteuning bij de inburgering van Vluchtelingenwerk Nederland. Mensen kunnen daarna uit beeld raken en ik voel me daar zelf niet zo gerust bij, want ik heb zelf de indruk dat misschien met name de groep vrouwen, die al eerder is benoemd, dat die misschien nog niet sterk genoeg is om op eigen kracht

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 39 of 61

verder te gaan waar wij ze toch niet meer volgen. Dus ik denk dat dit nieuwe systeem ons eigenlijk uitnodigt om met die PIP om mensen langer te volgen en ook op het gebied van emancipatie krachtiger bij te staan. Uiteindelijk is het ook de bedoeling als gemeente om mensen op den duur weer los te laten, want we hebben geen register in deze gemeente van de vluchtelingen, van weleer. Geen registers van Syriërs, van Eritreeërs, dat soort etnische registratie willen eigenlijk helemaal niet hebben. Het is ook heel goed dat we een moment hebben dat we mensen weer loslaten, maar wellicht in de toekomst met wat meer maatwerk dan het was in het verleden. Kunnen we mensen een baan op niveau bieden? Daar heb ik denk ik al een paar dingen over gezegd. Dat is echt onze uitdaging, want als dat lukt, dat is het beste en tegelijkertijd duurt het vaak enkele jaren voordat mensen die baan op het niveau hebben, omdat vaak het intellectuele werk en denkniveau van mensen hoger is dan hun taalvaardigheid. Dus dan remt die taalvaardigheid ontzettend wat mensen kunnen op de arbeidsmarkt en dat is soms weleens heel erg frustrerend, maar we doen dus echt ons best om die baan op niveau voor mensen te realiseren eventueel met een tussenstap. Een aantal raadsleden wilden graag doelstellingen toevoegen aan onze nota. U bent van harte welkom natuurlijk, het is uw nota.

Tegelijkertijd is het ook heel goed om na te denken dat we met deze nota onze ambtelijke organisatie een opdracht geven om op een bepaalde manier hun werk te doen. En hoe minder doelstellingen wij meegeven hoe helderder en hoe beter de opdracht is. Dus dat is ook mijn verzoek aan u: denk daarover na wat de goede doelstellingen zijn, maar kijk ook wat al samengevoegd kan worden in de doelstellingen die er misschien nu al staan door die lading te geven en te interpreteren met elkaar. Ik denk dat we dat voor een deel van hebben gedaan door op die thematiek van, wat is zelfredzaamheid, daar past misschien emancipatie bij en wat is je thuis voelen? Dat past misschien ook bij die maatschappelijke rol. Daar hebben we best wel wat over gepraat over hoe wij als commissie denken die doelstellingen te interpreteren. Misschien zit er ook ruimte op dat gebied. Ik kreeg een wat negatievere reactie van mevrouw Casadei, maar ook een aantal goede punten. Mevrouw Casadei heeft een aantal punten gemaakt die erg op het volgende niveau liggen. We moeten natuurlijk heel veel nog uit te werken met deze nota. Maar daarom is het kaderstellend. Het is kaderstellend juist omdat niet alle details zijn ingevuld in deze nota, omdat we met elkaar sturen op hoofdlijnen. Dit is het budget wat we onze inhoudelijke experts meegeven.

Dit zijn de doelstellingen, dit zijn de verschillende routes, dit zijn de aandachtspunten: de gezondheid, de emancipatie, de taal. En op deze manier geven we ook onze uitvoerende medewerkers de vrijheid en de ruimte om zelf een eigen professionele expertise daarin in te brengen. Ik heb soms de indruk, voorzitter, als ik mevrouw Casadei hoor praten, dat zei een heel gedetailleerd stroomschema... Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) De wethouder valt in ieder geval bij mij weg en zo te zien bij anderen ook. Wij stoppen heel

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 40 of 61

even de tijd. Precies in de cliffhanger blijven hangen. Wethouder, u bent weer terug. U liet ons achter met een enorme cliffhanger. Volgens mij, het ging niet helemaal goed. Nee, volgens mij bent u echt in de laatste minuut weggevallen. U was bezig met de punten die mevrouw Casadei had aangedragen en daar gaf u een toelichting op en toen viel u weg. Dus hou de tijd heel even, u hebt iets minder dan een kwartier op de klok staan, maar ik geef even een minuutje extra om dat nog even in te leiden en gaat er dan vooral verder. Spreker naam 16: De heer van Ballegooijen (Wethouder) Zeker. Mevrouw Casadei is natuurlijk als voormalig medeweker ook bij de inburgering zeer heelkundig. Ze stelt een aantal vragen over deze notitie, die denk ik verder gaan dan een kaderstellend stuk. Ik heb de indruk dat zij graag precies wil horen hoe we bepaalde dingen gaan regelen, terwijl bij onze rol van kaderstelling behoort juist dat we met elkaar, college en raad een doel stellen, een financieel kader stellen, aandachtspunten meegeven zoals aandacht voor emancipatie, aandacht voor trauma en vervolgens ook onze inhoudelijke medewerkers de ruimte geven om maatwerk te leveren, om dingen uit te werken. Dus misschien dat mevrouw Casadei daarom niet precies vindt in deze nota wat zij zoekt en we sturen op een iets abstracter niveau over hoe we die inburgering ruimte geven.

Ik hoor haar een aantal opmerkingen maken over begrippen die volgens haar niet kloppen. Herkennen dat een analfabeet iets anders is dan een laaggeletterde. Misschien staat dat kort door de bocht opgeschreven, maar we herkennen dat verschil wel degelijk. Het verschil tussen een brede intake of het verlengde intake, wat is nou precies participatieverklaring? Ik keek even of ik niet weg was gevallen. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Nee, u was niet weggevallen, maar mevrouw Casadei heeft wel een interruptie voor u. Mevrouw Casadei, gaat uw gang. Spreker naam 11: Mevrouw Casadei (Raadslid SP) Hiermee geeft de wethouder aan dat hij ook het verschil niet weet tussen andersgealfabetiseerden. Ik had het over anders-gealfabetiseerd en laaggeletterd. Dat is iets heel anders – dat is één ding. Het Syrisch schrift wil niet zeggen dat je laag opgeleid bent. En dan het volgende; ik wil wel degelijk ook kaders stellen, want jij stelt wij gaan geen ontheffingen meer geven – we horen hier allemaal mensen roepen van hoe zit het dan met mensen die een beperking hebben of getraumatiseerd zijn of noem maar op. Dan moet er ergens iets geregeld worden, dat er ook bijvoorbeeld een tijdelijke ontheffing kan worden gegeven. Dan kun je niet zomaar zeggen: er worden geen ontheffingen meer gegeven.

Dus dat zijn wel degelijk zaken die belangrijk zijn en kaders die je moet kunnen stellen en die worden niet gesteld en datzelfde geldt ook voor de werkgevers benadering. Ik vind dat daar kaders voor moeten worden aangegeven. Spreker naam 1: De heer Zuidbroek (Voorzitter) Dank u wel. Wethouder van Ballegooien.

CompanyWebcast @ 2021/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Page 41 of 61

Spreker naam 16: De heer van Ballegooijen (Wethouder) Het verschil tussen een anders-geletterde en laaggeletterd en analfabeten is denk ik door mevrouw Casadei net keurig uitgelegd, dus dat staat dan mooi in het verslag bij dit onderwerp. Bij de werkgevers is echt de bedoeling, denk ik, van die baan en zo staat ook in de nota, dat die baan bijdraagt aan die integratie. Dus dat is hoe wij gaan zoeken naar een baan. En uiteindelijk is het vinden van een goede baan ook altijd een kwestie van vraag en aanbod. We kunnen daar niet onbeperkt eisen aan stellen, maar we geven dat in deze nota wel een doelstelling mee dat die baan een rol heeft in die inburgering en dat die past bij dat PIP. En uiteindelijk in goed overleg dus wat er behoefte is van de inburgeraar en wat het advies is van onze experts, kunnen we dat in die PIP verder vormgeven. Ik denk dat het op dit punt aardig is om te kijken hoe zich dat in het komend jaar ontwikkelt om te kijken of dat goed werkt. En ik denk zelf, voorzitter, dat we voldoende kader hebben meegegeven voor onze mensen op het werkplein om een goede baan te zoeken samen met onze kandidaten. Dan over vrijstellingen.

Natuurlijk zijn er vrijstelling mogelijk als dat medisch noodzakelijk is, maar het voordeel van dit plan ten opzichte van het oude stelsel is dat toen eigenlijk weinig tussen meedoen of de bank zitten zat en in dit nieuwe stelsel kunnen we veel meer maatwerk bieden om te zorgen dat mensen een aanbod kunnen doen of een cursus kunnen doen van inburgering die past bij een vermogens, ook als die vermogens voor andere tijdens het inburgeringstraject – misschien wordt iemand ziek of juist wel beter – dan kunnen we dat inburgeringstraject aanpassen en dan kunnen we op dat PIP gaan aanpassen. En op die manier denk ik dat je veel minder hoeft te spreken op het gebied van vrijstellingen of niet, maar dat je in plaats daarvan veel meer met elkaar kan praten over het steeds aanpassen van het inburgeringstraject op de behoeften en mogelijkheden van de kandidaat in kwestie. En in uiterste noodzaak, als niet anders kan, is een vrijstelling natuurlijk wel mogelijk, maar dat is niet meer de enige optie, de optie van een aanpassing van het programma is dan de betere. En ik denk, voorzitter, eerlijk gezegd dat mevrouw Casadei en ik dan helemaal niet meer van mening verschillen. Goed. Voorzitter, ik heb misschien niet alle vragen beantwoord, maar wel alle betogen hebben nu een reactie van me gekregen, dus dat lijkt mij een heel goed punt om de tweede termijn in te gaan.