Strategisch Meerjarenplan Sportaccommodaties 2023-2026

2023-2026

STRATEGISCH MEERJARENPLAN Sportaccommodaties

Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting 1. Inleiding 1.1 Aanleiding en proces 1.2 Leeswijzer

3 4 6 6 7

2. Relevante beleidskaders, uitgangspunten en afbakening 2.1 Wettelijk kader 2.2 Beleidskader 2.4 Afbakening

8 8 8 8

3. Sportaccommodaties in Amstelveen 3.1 Binnensportaccommodaties • Spreiding binnensportaccommodaties • Wie gebruiken de binnensportaccommodaties? • Wie gebruiken de binnensportaccommodaties? • Wat is de bezetting van de binnensportaccommodaties? 3.2 Zwembad 3.3 Buitensportaccommodaties

10 10 10 12 12 12 13 13

4. Ontwikkelingen in Amstelveen en de sport 4.1 Bevolkingsprognose 4.2 T  rends in de sport De Padelsport groeit heel snel 4.3 Ontwikkelingen in Amstelveen

15 15 16 16 17

5. Toekomstige behoefte aan sportaccommodaties in Amstelveen 5.1 Sportdeelname 5.2 B  ehoeftebepaling sporthallen Bewegingsonderwijs Ervaringen van zaalsportverenigingen 5.3 Buitensport Atletiek Hockey Honk- en softbal Korfbal Rugby Tennis Voetbal

18 18 19 19 20 21 21 22 24 24 25 25 27

6. Conclusies en aanbevelingen

29

Bijlage

33

2

wethouder

Herbert Raat

Voorwoord Amstelveen is een echte sportstad. Amstelveners sporten meer dan het landelijk gemiddelde, daar ben ik trots op. Toch is er nog genoeg te doen. Mijn doel is dat alle Amstelveners de mogelijkheid hebben om te sporten. Want sport is goed voor een gezond lichaam en vitale geest en draagt bij aan het creëren van een hechte gemeenschap. Voldoende en aantrekkelijke sportaccommodaties helpen daarbij. In Amstelveen bieden meer dan tachtig sportverenigingen gelegenheid om te sporten. Amstelveen groeit de komende tijd met 15.000 inwoners. Ik ben blij dat de gemeenteraad gevraagd heeft te onderzoeken of we voldoende capaciteit hebben voor het groeiend aantal sporters. Ik vind het belangrijk dat de sportaccommodaties voldoen aan de behoefte van onze sportverenigingen. Naast uitbreiding van capaciteit kijk ik ook naar waar samenwerking mogelijk is om elkaar te versterken en daarmee de bestaande sportaccommodaties zo goed mogelijk te benutten. Ik wil onze sportverenigingen zo goed mogelijk bedienen, nu en in de toekomst.

3

SAMENVATTING In dit Strategisch Meerjarenplan Sportaccommodaties leggen we vast hoe we op de korte- en middellange termijn om willen gaan met de fysieke voorzieningen voor de georganiseerde sport in Amstelveen.

Dit plan richt zich op de sportaccommodaties binnen de gemeentegrenzen met sportaanbod van sportverenigingen voor de eigen leden.

verenigingen. Daarnaast heeft het Nationaal Tenniscentrum NTC ook tennisbanen. We willen samen met de tennisverenigingen aan de slag om de capaciteit aan tennisbanen te vergroten.

Het gaat goed met het sportaanbod in Amstelveen. De staat van onderhoud is voldoende. We hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd, ook in duurzaamheid. De spreiding van de accommodaties over de stad is uitstekend, de reisafstand naar de binnensportaccommodaties bijzonder kort en de bezetting van de sporthallen is heel hoog. We kunnen de bevolkingsgroei met ruim 15.000 inwoners tussen 2023 en 2040 goed opvangen door gestaag onze sportvoorzieningen aan te passen.

De padelsport in Nederland maakt een enorme groei door in korte tijd. Naast de tennis-padelverenigingen zijn er ook veel commerciële aanbieders die padel aanbieden. Het verdienmodel voor padel is zeer lucratief. Het wordt door tennisverenigingen, maar ook door andersoortige sportverenigingen als een aantrekkelijke oplossing gezien om de verenigingskas te vullen. De aanleg van banen gaat gepaard met klachten van omwonenden over geluidsoverlast. Om dit alles in goede banen te leiden hebben we in dit plan een aantal uitgangspunten geformuleerd. Die gaan over hoe om te gaan met verzoeken voor de aanleg van padelbanen.

Tot 2030 blijft de sportdeelname ongeveer gelijk, maar individuele sporten winnen aan populariteit. Ook is de trend zichtbaar van minder zaalsport naar meer buitensport. Nog steeds gaan veel kinderen vanaf jonge leeftijd naar een sportvereniging, maar het aantal leden van sportverenigingen daalt.

De komende vier jaar is uitbreiding van het aantal hockeyvelden niet nodig. Er is een overschot aan hockeyvelden in Amstelveen. Het ledenaantal van de Amstelveense hockeyverenigingen is relatief hoog, maar de afgelopen jaren wel sterk gedaald. Dit is deels te wijten aan de groei van het aantal hockeyvelden in Amsterdam.

De druk op de Amstelveense voetbalvelden is hoog. Het aantal velden is in vergelijking met andere gemeenten relatief laag en het aantal inwoners van Amstelveen dat voetbalt is relatief hoog. Als gevolg van de bevolkingsgroei gaat het aantal leden bij de Amstelveense voetbalverenigingen toenemen. In Amstelveen-Noord is in theorie voldoende capaciteit voor de extra leden beschikbaar. Hiervoor is wel een betere verdeling van de behoefte over de verenigingen nodig. In AmstelveenZuid verwachten we een tekort aan veldruimte. We gaan in gesprek met voetbalverenigingen over een betere benutting van de faciliteiten. De komende vier jaar willen we het huidige aanbod behouden en de veldverdeling verbeteren. Daarnaast willen we de veldbezetting op de zondag verhogen. We maken de komende jaren plannen om extra kunstgrasvelden toe te voegen op de plekken waar we tekorten verwachten.

Het aantal tennisbanen in de gemeente is relatief hoog als je het vergelijkt met landelijke cijfers. Het aantal inwoners dat tennist is echter ook heel hoog. De bestaande tennisbanen bieden onvoldoende ruimte voor de verwachte bevolkingstoename. Alle Amstelveense tennisparken zijn in eigendom van de

De veldcapaciteit van de sporten atletiek, honk- en softbal, korfbal en rugby op de Amstelveense sport­ parken komt overeen met de behoefte. De komende vier jaar is uitbreiding of inkrimping van de capaciteit van de atletiekbaan, de honk- en softbal-, korfbal- en rugbyvelden niet aan de orde.

We hoeven de komende vier jaar voor de sport geen extra sporthal of gymzaal bij te bouwen. De komst van een extra sporthal bij het Keizer Karel College en de nieuwe sportfaciliteiten van het Herman Wesselink College in Amstelveen Zuid gaan een ervaren tekort aan zaalruimte voor een groot deel oplossen.

4

De komende 4 jaar besteden we veel aandacht aan optimalisering van de bezetting van buitensport­ accommodaties. We benutten kansen voor het verbeteren van de veldverdeling en veldbezetting. We ondersteunen fusiekansen tussen verenigingen en als nodig verhuizingen van verenigingen. We bieden verenigingsondersteuning aan voor verenigingen om vitaler te worden. Dit meerjarenplan geeft geen aanleiding voor een investeringsplan. De werkwijze blijft dat bij nieuwbouw van een sportaccommodatie de raad een besluit neemt voor het verstrekken van een krediet. Verder nemen we investeringen zoveel mogelijk op in de Perspectiefnota.

5

1

INLEIDING

Het belang van sport is groot. Sporten is belangrijk voor onze gezondheid en sociale contacten. Daarom ondersteunen we onze sportverenigingen met goede sportaccommodaties. Amstelveen is trots op haar unieke sportinfrastructuur. Ons motto is, iedereen kan meedoen! Amstelveen staat op de eerste plaats op de ranglijst van gemeenten met de meeste sportfaciliteiten per inwoner en op de achtste plek als meest sportende gemeente1.

Dit meerjarenplan geeft geen aanleiding voor een investeringsplan. De werkwijze blijft dat bij de start van nieuwbouw van een sportaccommodatie de raad een besluit neemt voor het verstrekken van een krediet. Zo wordt bij het besluit om het zwembad uit te breiden separaat een investeringsbesluit genomen. Verder nemen we investeringen zoveel mogelijk op in de Perspectiefnota.

Amstelveen groeit en de druk op de Amstelveense sport­ accommodaties neemt toe. De ruimte om nieuwe sport­ faciliteiten te kunnen realiseren neemt af en daarbij nemen de kosten voor nieuwbouw enorm toe. We willen daarom kansen beter benutten en onze sportaccommodaties zo efficiënt mogelijk gebruiken. En we willen tijdig ruimte claimen en budget reserveren voor nieuwe sportaccommodaties.

1.1 AANLEIDING EN PROCES De aanleiding voor dit Strategisch Meerjarenplan Sport­ accommodaties is de motie die in december 2021 is vas­t­ gesteld door de raad. Hierbij wordt het college verzocht:  Een strategisch meerjarenplan voor binnen- en buitensportaccommodaties op te stellen;  In dit plan een overzicht te geven van: de huidige en toekomstige faciliteiten; bezetting en bezettingsgraad; prognose van de behoefte aan sportvoorzieningen, rekening houdend met toekomstige ontwikkelingen (bijvoorbeeld demografisch of kwaliteitseisen voor de bouw), het gebruik door inwoners van omliggende gemeenten en de gevolgen hiervan;  Hierbij de sportverenigingen en Amstelveensport te betrekken;  Dit plan structureel elke vier jaar aan de raad voor te leggen;  Voor het einde van 2022 te komen met het eerste plan. Het Mulier Instituut heeft in opdracht van de gemeente

Voor de eerste keer in de geschiedenis van de gemeente Amstelveen heeft de gemeenteraad gekozen voor het instrument van een strategische meerjarenplan voor de binnen- en buitensportaccommodaties. In dit Strategisch Meerjarenplan Sportaccommodaties leggen we vast hoe we op de korte- en middellange termijn om willen gaan met de fysieke voorzieningen voor de georganiseerde sport in Amstelveen. Een integraal plan om de toekomstige behoefte aan sportbeoefening in beeld te brengen.

1 Atlas voor gemeenten 2020

6

Amstelveen tussen mei 2022 en februari 2023 een onderzoek uitgevoerd naar de behoefte van de georganiseerde sport aan binnen- en buitensportaccommodaties in de gemeente Amstelveen tot 2040. Met een onderverdeling in de jaren 2026, 2030 en 2040. De resultaten van dit onderzoek zijn gebruikt voor het strategisch meerjarenplan. Het aanbod aan sportaccommodaties is geïnventariseerd en weergegeven op een kaart. Landelijke databases zijn gebruikt om te toetsen in hoeverre het aanbod en gebruik afwijken van landelijke cijfers, cijfers uit de regio en cijfers van vergelijkbare gemeenten.

lijsten bij de Amstelveense sportverenigingen afgenomen. Ook zijn de verenigingen telefonisch geïnterviewd. Vertraging in het verkrijgen van data van sportverenigingen en sportbonden hebben geleid tot een verschuiving van de oplevering van het beleidsplan naar het eerste kwartaal van 2023. 1.2 LEESWIJZER In hoofdstuk 2 benoemen we de relevante beleidskaders, uitgangspunten en de afbakening. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van de bestaande binnen- en buitensport­accommodaties in Amstelveen. De trends in de sport en de ontwikkeling van Amstelveen vormen de ingrediënten van hoofdstuk 4. Hiermee kunnen we in hoofdstuk 5 de behoefte aan sport­ accommodaties bepalen, zowel voor de korte termijn als op de middellange termijn. Ten slotte behandelen we in hoofdstuk 6 de conclusies en aanbevelingen en eventueel wat deze behoeftevraag betekent voor toekomstige investeringen.

De behoefte aan sportaccommodaties voor de geor­ ganiseerde sport is bepaald door vastgestelde en algemeen geaccepteerde richtlijnen toe te passen. Ramingen van de ontwikkeling in de behoefte zijn gebaseerd op bevolkingsprognoses, lokale en landelijke trends in de sportdeelname en het sportaccommodatiegebruik. Om de behoefte te duiden en in de lokale context in te bedden, zijn verhuuroverzichten van de gemeentelijke binnensportaccommodaties geanalyseerd en zijn vragen­

7

2

RELEVANTE BELEIDSKADERS, UITGANGSPUNTEN EN AFBAKENING

In dit hoofdstuk brengen wij de relevante beleidskaders en uitgangspunten in beeld en kaderen we de opdracht in. De volgende beleidskaders en onderzoeken zijn relevant voor de inhoud van dit plan:

2.1 WETTELIJK KADER De wettelijke verplichting van de gemeente op het gebied van sport en bewegen is zeer beperkt. Er is alleen een wettelijke verplichting om te zorgen voor voldoende accommo­daties om het bewegingsonderwijs te faciliteren.

 Sport en beweegnota ‘Amstelveen Beweegt Nog Meer!’  Ruimte voor Sport (Mulier Instituut, 2019)  Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen (Mulier, 2023)  Integraal Huisvestingsplan Onderwijs deel I en II (IHP)  Haalbaarheidsonderzoek zwemwater en vervolg­ onderzoek (OLCO, 2019-2021);

Elke leerling, vanaf 6 jaar, in het basis- en voortgezet onderwijs moet de mogelijkheid hebben om 90 minuten per week bewegingsonderwijs te krijgen. De kinderen in het speciaal basisonderwijs hebben recht op 135 minuten per week. Kinderen jonger dan 6 jaar hebben 5 lessen van 45 minuten per week bewegingsonderwijs. Dit vindt vooral plaats in het speellokaal.

2.4 AFBAKENING

Daarnaast zetten we in op het gebruik van de accommo­ daties buiten schooltijden voor andere sport- en beweeg­ activiteiten. Daarom richten we deze accommodaties niet alleen in voor het gebruik als gymlokaal. Bij het ontwerp nemen we meteen de behoeften van de sportsector mee.

Dit plan richt zich op de sportaccommodaties binnen de gemeentegrenzen. Zo vallen de sportaccommodaties in het Amsterdamse Bos en ’t Loopveld er buiten. Wel houden daar waar mogelijk rekening met vraag en aanbod van sportfaciliteiten van de omringende gemeenten (Amsterdam, Aalsmeer, Ouder-Amstel, Uithoorn en Diemen) op hoofd­ lijnen in onze analyse.

2.2 BELEIDSKADER Sport en bewegen heeft een belangrijke maatschappelijke functie. Het is goed voor de gezondheid, persoonlijke ontwikkeling en voor sociale cohesie in de samenleving. Naast een aantrekkelijke en uitdagende buitenruimte zijn voldoende en adequate sportaccommodaties onmisbaar voor een sociaal en fysiek gezonde samenleving.

Dit plan richt zich op sportaanbod door sportverenigingen voor de eigen leden. Niet meegenomen zijn de commerciële sportaanbieders, de anders- of ongeorganiseerde sport en de sport in de buitenruimte.

8

De binnensportaccommodaties zijn sporthallen, sport­zalen en gymzalen waar zaalsporten worden beoefend1. De behoefte aan andere typen overdekte sportaccommodaties, zoals denksportcentra, vallen buiten de reikwijdte van dit plan. Bij de buitensportaccommodaties wordt een selectie aangehouden van sportvoorzieningen voor de beoefening van atletiek, hockey, honk- en softbal, korfbal, rugby, tennis en voetbal.

Daarom nemen we de verduurzaming van de sport­ accommodaties niet mee in dit plan. Uitgangspunt is dat alle nieuw te bouwen accommodaties aan de toegankelijkheidseisen van de gemeente voldoen. De accommodaties zijn toegankelijk voor mensen met een beperking. Denk bijvoorbeeld aan rolstoeltoegankelijke toiletten, - douches, -kleedkamers, - tribunes en bereik­ baarheid van de accommodatie. We werken het thema toegankelijkheid verder niet uit in dit plan.

Uitgangspunt is dat alle nieuw te bouwen accommodaties aan de duurzaamheidseisen van de gemeente voldoen. De accommodaties waar de gemeente eigenaar van is zijn opgenomen in de duurzaamheidsaanpak van de gemeente.

1 Zie voor een definitie van deze typen binnensportaccommodaties Bijlage 1

9

3

SPORTACCOMMODATIES IN AMSTELVEEN

Amstelveen heeft een ruim aanbod aan binnen- en buitensportaccommodaties. De gemeente staat nummer 8 als meest sportende gemeente en op nummer 1 wat betreft de sportfaciliteiten voor georganiseerde sport in de lijst van 50 grote gemeenten2. In dit hoofdstuk brengen we het aanbod in beeld. 3.1 BINNENSPORTACCOMMODATIES De gemeente heeft 12 gymzalen, 2 sportzalen en 5 sporthallen3 in eigendom (zie bijlage 1 tabel 1). Daarnaast beschikken we ook nog over een beweegbox, dit is een interactieve gymzaal, een turnhal en een blaashal. De hallen zijn voldoende onderhouden en een aantal is recentelijk gerenoveerd. De gymzaal op het adres Landtong 14 staat op de nominatie voor sloop. De gymzaal Pandora stamt uit 1973. Daarnaast heeft Amstelveen nog 2 sporthallen en een aantal gymzalen waarvan de gemeente geen eigenaar is en die niet door AmstelveenSport worden geëxploiteerd (zie bijlage 1 tabel 2).

Spreiding binnensportaccommodaties De sporthallen- en zalen in Amstelveen liggen verspreid over de gemeente en meestal in de nabijheid van scholen voor basis- en voortgezet onderwijs.

Ook telt Amstelveen nog ander specifiek aanbod, zoals bijvoorbeeld een vechtsportzaal bij sportpark De Kegel, een badmintonhal en een aantal tennishallen op het Nationaal Trainingscentrum en Tennispark Startbaan.

Voor 8% van de inwoners van de gemeente is de dichtst­ bijzijnde sporthal in een buurgemeente van Amstelveen. Deze mensen wonen meest in Amstelveen-Zuid, in de wijken Bovenkerk-Westwijk-Noord en Westwijk-Zuid.

Mensen zijn bereid om zo’n drie kilometer te reizen voor hun sport4. Gelukkig is voor iets meer dan 90 procent van de Amstelveners de afstand tot de dichtstbijzijnde sporthal minder dan 3 kilometer. De gemiddelde afstand naar de dichtstbijzijnde sporthal is maar anderhalve kilometer. Wel hebben de inwoners van Amstelveen-Zuid gemiddeld een iets langere afstand af te leggen dan de inwoners van Amstelveen-Noord.

2 Atlas voor gemeenten 2020 3 De Emergohal is als 2 sporthallen meegenomen 4 Sportaccommodaties in Beeld 2013, Mullier Instituut

10

Kaart 1 Aanbod sporthallen en sportzalen in de gemeente Amstelveen in 2022

Bron: Database Sportaanbod (DSA), 2022. Mulier Instituut

11

Wie gebruiken de binnensportaccommodaties? Het bewegingsonderwijs maakt het meest gebruik van de binnensportaccommodaties. De zaalvoetballers nemen in de gemeentelijke sporthallen een kwart van het totale gebruik voor hun rekening. Verder zijn basketballers, badmintonners en volleyballers het meest te vinden in de sporthallen. In de sportzalen zijn de gym­nastiek/turnverenigingen goed voor een derde van het totale gebruik. Maar ook badminton is met 30% een grote gebruiker. De vecht- en verdedigingssporten nemen meer dan de helft van het gebruik in de gymzalen voor hun rekening (zie bijlage 1 figuur 3).

60% van de uren verhuurd aan sportverenigingen en anders georganiseerde sporters. In de sporthallen ligt het percentage sportief gebruik op driekwart. De scholen gebruiken de resterende uren voor het bewegingsonderwijs. De Meerkamp springt eruit met de hoogste bezettings­ cijfers. In de Emergohallen wordt het meest gesport. In deze hallen is geen bewegingsonderwijs. Opvallend is het relatief lage sportgebruik van de Bankrashal. Dit komt doordat de korfbalvereniging in het winterseizoen gebruik maakt van deze hal. Hierdoor kan deze hal niet door andere sport­verenigingen worden gehuurd. Ook is zaalhockey niet mogelijk in deze hal.

Wat is de bezetting van de binnensportaccommodaties? De mate waarin de Amstelveense gemeentelijke binnensportaccommodaties worden benut, kent in Nederland bijna geen gelijke . Het onderwijsgebruik van de sporthallen in Amstelveen ligt zo’n 23% hoger dan de referentiecijfers. Ook het gebruik door sportverenigingen en anders geor­ ganiseerde sporters van Amstelveense sportzalen is relatief intensief. Dat zit 18% boven de referentiecijfers en in de gymzalen zelfs 39% hoger dan de referentiecijfers.

Benchmark Sportzalen en sporthallen In Amstelveen zijn 1,9 sporthallen per 25.000 inwoners aan­wezig, waarbij de Emergohal als twee sporthallen is mee­genomen en inclusief de twee sporthallen van de VU. Dit is hoger dan het regionale gemiddelde van 1,3 en de referentiegemeenten. Zelfs als we de twee sporthallen van de VU in Amstelveen niet meenemen in de berekening dan hebben we 1,35 sporthallen per 25.000 inwoners. Hiermee zitten we nog op het regionale gemiddelde. Als we ook de 3800 studenten niet meenemen dan is het aanbod 1,4 sporthallen per 25.000 inwoners, dan zitten we op de referentienorm. In de berekening is de toekomstige nieuwe hal in bij het Keizer Karel College niet meegenomen.

Het gemiddelde jaargebruik van de Amstelveense sport­ hallen ligt 14% hoger dan het gemiddelde van soortgelijke accommodaties in vergelijkbare gemeenten. Hezelfde geldt voor de sportzalen. Hier ligt het jaargebruik 11% hoger en in de gymzalen is het jaargebruik 16% hoger. De gemeentelijke sporthallen in Amstelveen worden op jaarbasis ruim 2.300 uur gebruikt. De sportzalen 2.530 uur en de gymzalen ruim 2.000 uur (zie bijlage 1 tabel 5).

Amstelveen heeft twee gemeentelijke sportzalen5. Dit is in lijn met het regionale gemiddelde, maar we zitten wel fors lager dan de referentiegemeenten. Nu hebben sportzalen een minder uitgebreide functionaliteit dan sporthallen. Ze worden landelijk hoofdzakelijk gebruikt voor gymnastiek, turnen en vechtsporten6. In Amstelveen vinden deze sporten voornamelijk plaats in de turnhal en de gymzalen.

De sport- en gymzalen zijn in principe primair voor de gymnastieklessen van het onderwijs. Daarbuiten wordt

Tabel 2 B  enchmark aanbod sporthallen en -zalen gemeente Amstelveen in 2022 (in aantallen per 25.000 inwoners) Sporthallen

Sportzalen

Gemeente Amstelveen

1,9

0,5

VSG-regio Amsterdam

1,3

0,5

Referentiegemeente8

1,4

0,9

Nederland

2,3

1,1

7

Bron: Mulier Instituut, Database SportAanbod (DSA), peildatum 1-10-2022

5 In de berekening is de nieuwe sportzaal van het Herman Wesselink College niet meegenomen. Deze is in eigendom van het Herman Wesselink College. 6 Schadenberg, B., Wezenberg-Hoenderkamp, K., Binnensportaccommodaties in Nederland, Aanbod gebruik en planning van sporthallen, sportzalen en gymzalen, Mullier Instituut, 2020. 7 De gemeente Amstelveen is onderdeel van de VSG-regio Amsterdam 8 De referentiegemeenten zijn gemeenten die qua bevolkingsomvang en stedelijkheid vergelijkbaar zijn met de gemeente Amstelveen.

12

3.2 ZWEMBAD Zwembad De Meerkamp is in 1994 gebouwd, Amstelveen telde toen zo’n 74.000 inwoners. Het zwembad is gemeentelijk eigendom en wordt geëxploiteerd door AmstelveenSport. (Zie tabel 3).

De gemeente verhuurt de vier sportparken aan AmstelveenSport. De taak van AmstelveenSport is om de velden te verhuren, te onderhouden, te renoveren en als nodig te vervangen.

3.3 BUITENSPORTACCOMMODATIES In totaal telt Amstelveen zes sportparken waarop sportvoorzieningen aanwezig zijn voor de beoefening van atletiek, hockey, honk- en softbal, korfbal, padel, rugby, tennis en voetbal. Zie kaart 4 voor de spreiding in de gemeente.

Naast de gemeentelijke sportaccommodaties heeft Amstelveen ook nog een aantal10 sportaccommodaties waarvan het eigendom in andere handen ligt zoals onder andere Escapade, Wimbledonpark en De Kegel Nationaal Tennis Centrum.

De gemeentelijke sportaccommodaties zitten op vier sportparken. Zie bijlage 1 tabel 6 voor een overzicht.

Tabel 3 Onderdelen en faciliteiten zwembad De Meerkamp Bad

Faciliteiten

Binnen Doelgroepenbad

15m x 10m; 32-34 graden; beweegbare bodem

Wedstrijdbad

25m x 15m; 27-28 graden; beweegbare bodem, tribune

Recreatiebad

470m2; 32-34 graden; golfslag en stroomversnelling, speelelementen11, glijbaan

Instructiebad

165m2; 30-34 graden

Peuterbad

15m2; 32-34 graden12 2 whirlpools, stoomcabines, kruidenbaden

Buiten Wedstrijdbad

25m x 15m

Recreatiebad incl. Peuter/kinderen

375m2

Bron: AmstelveenSport, 2022

Met een gemiddeld bezoekcijfer van 371.5009 bezoekers scoort het zwembad goed in vergelijking met landelijke cijfers.

9 Dit cijfer is gemeten in de periode 2014-2018 10 Waar mogelijk nemen we deze accommodaties mee bij de berekening van de benodigde toekomstige behoefte aan sportvoorzieningen. 11 Vanwege de energiecrisis zijn de temperaturen naar beneden bijgesteld naar 28-30 graden. 12 Vanwege de energiecrisis zijn de temparaturen bijgesteld naar 30-32 graden.

13

Kaart 4 Sportparken in de gemeente Amstelveen in 2022

Bron: Mulier instituut, Database Sportaanbod (DSA), 2022.

1. Overburg; 2. Escapade; 3. Bovenkerk; 4. Sportlaan West; 5. Sportlaan Oost; 6. De Kegel

14

4

ONTWIKKELINGEN IN AMSTELVEEN EN DE SPORT

In dit hoofdstuk gaan we in op de ontwikkelingen van Amstelveen, zoals de bevolkingsgroei. Ook beschrijven we de trends in de sport. Dit levert de basis voor de beantwoording van de vraag naar de toekomstige behoefte aan sportaccommodaties, het onderwerp van hoofdstuk 5. 4.1 BEVOLKINGSPROGNOSE Amstelveen telt ruim 92.300 inwoners in 2022. Naar verwachting neemt de bevolkingomvang toe in de periode tot en met 2040 met 17% tot 108.000 inwoners.

afnemen in Amstelveen-Noord. In Amstelveen-Zuid gaat het aantal inwoners jonger dan 20 jaar juist toenemen met 15%. Opgeteld gaat het aantal inwoners jonger dan 20 jaar met slechts 750 toenemen, zo’n 4%. De bevolking gaat vergrijzen. Het aantal inwoners van 65 jaar en ouder neemt met ruim 5.500 toe, dit is een stijging van 31%.

Amstelveen bestaat uit veertien wijken. De snelweg A9 zien we als de natuurlijke scheiding tussen Noord en Zuid. In Amstelveen-Zuid wonen 52.000 mensen. In AmstelveenNoord wonen 39.000 mensen. Naar verwachting gaat het aantal inwoners van beide gebieden toenemen. Opvallend is dat het aantal inwoners jonger dan 20 jaar met 11% gaat

De studentencampus Uilenstede ligt in Amstelveen-Noord. Op de campus wonen 3.400 studenten. In totaal wonen in de gemeente ruim 3.800 inwoners die bij een universiteit staan ingeschreven.13

Figuur 5 ( Verwachte) bevolkingssamenstelling naar leeftijdscategorie gemeente Amstelveen in aantallen 0-17 jaar

18-64 jaar

65+

20.908

22.060

23.168

23.970

24.661

25.274

120.000

Aantal inwoners

100.000 80.000

18.022

19.482

60.000 40.000

55.138

58.249

63.599

64.278

64.555

64.603

64.754

65.090

19.193

19.708

20.072

19.827

19.873

20.007

20.176

20.287

2022

2026

2030

2034

2038

2042

2046

2050

20.000 0 Jaren

Bron: gemeente Amstelveen, 2022

13 Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), 2022. Leerlingen en studenten; onderwijssoort, woonregio.

15

Dat het inwonertal van Amstelveen tot en met 2040 met 17% toeneemt betekent niet dat ook het aantal sporters toeneemt met 17%. Het aantal sporters in verenigingsverband leiden

we af van de percentages die op dit moment bekend zijn. We gaan er vanuit dat deze percentages de komende jaren stabiel blijven. Zie figuur 6 voor de percentages in 2020.

Figuur 6 P  ercentage inwoners van Amstelveen dat lid is van één of meer sportverenigingen in 2020 naar leeftijdscategorie 60 48,6

50 40 30

24,5

25,2

23,7

20

18,7

15,7

10 0 0 tot 10

10 tot 25

Bron: NOC*NSF

25 tot 45

45 tot 65

65+

gemiddeld

Leeftijdsgroepen

Landelijk ligt het gemiddelde aantal inwoners dat lid is van een sportvereniging op 24%. Duidelijk zichtbaar is dat het lidmaatschap van een sportvereniging voornamelijk bij de jongeren ligt. Als we hier de leeftijd 0-5 jaar weg laten, dan zien we het aantal lidmaatschappen van een sportvereniging in de categorie tot 10 jaar bijna verdubbelen.

jonge leeftijd naar een sportvereniging, maar het aantal leden van sportverenigingen daalt. De top 5 van bonden met de meeste leden heeft allemaal te maken met dalende ledenaantallen. De Padelsport groeit heel snel De padelsport in Nederland heeft in korte tijd een enorme groei doorgemaakt. Padel heeft het voordeel dat het jongeren kan binden aan tennisverenigingen. Die hebben te maken met vergrijzing van het ledenbestand. Naast de tennis-/ padelverenigingen zijn er ook veel commerciële aanbieders die padel aanbieden. Het verdienmodel voor padel is zeer lucratief. Het wordt door tennisverenigingen, maar ook door andersoortige sportverenigingen gezien als een aantrekkelijke oplossing om de verenigingskas te vullen.

4.2 TRENDS IN DE SPORT Tot 2030 blijft de sportdeelname gelijk Tot 2030 blijven mensen evenveel sporten. Maar de manier waarop verandert sterk. Zo zien we een verschuiving van georganiseerd sporten bij een vereniging naar flexibel sporten. Mensen sporten vaker individueel of in zelfgevormde groepen en op niet-traditionele locaties. Vergrijzing en migratie doen sportdeelname dalen, ouderen en niet-westerse migranten sporten gemiddeld minder. Daar staat tegenover dat de toenemende aandacht voor een gezonde leefstijl de sportdeelname juist weer doet stijgen.

De rechtzaken over geluidsoverlast bij al aangelegde of nog aan te leggen banen zijn talrijk14. In januari 2023 is een nieuwe handreiking ‘Padel en geluid’ voor padelbanen in de open lucht gepubliceerd. Deze handreiking is gemaakt onder leiding van de NOC*NSF met vertegenwoordigers van belanghebbende partijen en biedt handvatten voor het omgaan met de vele aanvragen voor padelbanen in de open lucht.

Bijna 65 procent van de volwassenen sport ongeorganiseerd, alleen of met familie en vrienden. Daarnaast sport 14 procent bij een fitnessaanbieder. Zo’n 15 procent sport nog bij een sportvereniging. Nog steeds gaan veel kinderen vanaf

14 zie ook de website www.meldoverlastpadelbanen.nl

16

In Amstelveen is op dit moment één commerciële aanbieder met vijf binnen- en vier buitenbanen. Verder zijn er op de tennisparken drie padelbanen. Daarnaast is de omgevingsvergunning voor de aanleg van twee banen op een tennispark in 2022 toegewezen. Deze banen zijn nog niet aangelegd. De aanvraag van een omgevingsvergunning door het VU­ sportcentrum is afgewezen op grond van de geluidsnorm. Een andersoortige sportvereniging heeft ook aangegeven binnenkort een aanvraag in te dienen voor het aanleggen van zes banen op het terrein van de vereniging.

grote gymzaal. De oplevering van het nieuwe gebouw is naar verwachting begin 2025. De gymzaal wordt voornamelijk gebruikt als thuisbasis van het tafeltennis. Bij het Keizer Karel College komt in 2025 een nieuwe sporthal met vier zaaldelen. Sportverenigingen kunnen ook gebruik maken van de nieuwe sporthal en de zaal is ook geschikt voor het zaalhockey. De huidige gymzalen bij de school komen te vervallen. Bij het Hermann Wesselink College komen twee gymzalen en een sportzaal. De bestaande gymzalen bij de school zijn gesloopt. Sportverenigingen kunnen ook gebruik maken van de nieuwe accommodaties. Het Hermann Wesseling College en AmstelveenSport maken hiervoor afspraken. Het streven is om bij de start van het schooljaar 2023/2024 de zalen in gebruik te nemen.

Het aantal sportaccommodaties blijft gelijk Het aantal sportaccommodaties gaat in de toekomst niet stijgen of dalen. Wel is er een verschuiving te verwachten van het soort accommodaties en de locaties. De dichtheid van sportaccommodaties in Nederland bedraagt 21,5 per 10.000 inwoners. In niet stedelijke gemeenten is de accommodatie dichtheid bijna twee keer zo hoog (30,8) als in zeer stedelijke gebieden (16,2) .

In 2022 is het laatste natuurgrasveld bij voetbalvereniging Sporting Martinus vervangen door kunstgras, kurk ingestrooid. In 2023 volgt de vervanging van een natuurgrasveld bij Roda’23 door kunstgras.

Gevolgen van de coronacrisis op het sportgedrag Tijdens de lockdowns was georganiseerd sporten niet of beperkt mogelijk. Er was in deze perioden sprake van een sterke stijging in individueel- en ongeorganiseerd sporten. Het valt niet uit te sluiten dat de coronacrisis de opkomst van ongeorganiseerd sporten versnelt. Een ander voorspelbaar gevolg van de coronacrisis is een tijdelijke, maar mogelijk ook structurele, verschuiving van binnensport naar buitensport.

In juli 2021 is besloten extra zwemwater te realiseren bij het huidige zwembad en de beslissing over de toekomst van dit huidige zwembad, renovatie of nieuwbouw, uit te stellen tot 2025/2026. Het streven is om de uitbreiding van het zwembad begin 2025 op te leveren.

Ongeveer twee derde van de sportbonden zag in de eerste helft van 2021 het ledenaantal afnemen. Ongeveer een derde van de sportbonden zag hun ledenaantal gelijk blijven. Zo’n 7 procent van de sportbonden had een toename van het aantal leden. Deze toename van ledenaantallen bij sportbonden komt voor een deel op het conto van nieuwe sporten die in de buitenlucht te beoefenen zijn, zoals padel en beachsporten. Ook het aantal beoefenaars van bestaande buitensporten als tennis, golf en vissen nam toe.

In 2023 krijgt de efficiency en optimalisering van de sportparken Sportlaan Oost en West meer aandacht. De verdeling over de sportparken van de sportvelden en sportverenigingen kan beter. Het clusteren van sporten kan zorgen voor meer en beter gebruik van de sportvelden en tot meer slagvaardige en vitale verenigingen. De noordelijke Poeloever krijgt de komende jaren meer aandacht. Het doel is om sport en recreatiemogelijkheden langs De Poel te stimuleren. Voorwaarde is dat de zwemwaterkwaliteit verbeterd. Afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in urban gym en een rondje Poel. Dit is een hardlooprondje met beweegoefeningen via een QR code. We realiseren aan De Poel een beweegplein. Op de kortere termijn (2023) werken we aan een renovatie van of een duurzame multifunctionele sportfaciliteit voor de beschadigde natuurijsbaan.

In 2019 was het aandeel wekelijkse sporters onder 25-plussers twee keer zo hoog onder hoogopgeleiden dan onder laag­ opgeleiden. Sinds de start van de coronacrisis is dit verschil groter geworden. De sportdeelname van lager opgeleiden daalde tijdens de lockdowns sterker dan die van hoog­ opgeleiden en normaliseerde de afgelopen zomer minder snel. Ook de sportdeelname van mensen met een lichamelijke beperking of een chronische aandoening lijkt sterker gedaald dan van mensen zonder dergelijke beperkingen.

De Bloeiwijzer is een openbare school voor speciaal basis­ onderwijs. In 2022 is de gymzaal van De Bloeiwijzer vergroot. Ook heeft het een interactieve sportinrichting gekregen. Hiermee is uitvoering gegeven aan het amendement “gezonde jongeren bewegen meer”. Dit is erop gericht het sport en beweeggedrag van kwetsbare jongeren aan te moedigen. De Bloeiwijzer stelt de gymzaal buiten schooltijden beschikbaar.

4.3 ONTWIKKELINGEN IN AMSTELVEEN In februari 2022 zijn de werkzaamheden gestart voor de bouw van een nieuw kindcentrum aan de Landtong. De bestaande schoolgebouwen en gymzalen staan op de nominatie voor sloop. In de plaats komt een nieuw gebouw met één

17

5

TOEKOMSTIGE BEHOEFTE AAN SPORTACCOMMODATIES IN AMSTELVEEN

In de vorige hoofdstukken zijn het huidige aanbod en de trends en ontwikkelingen beschreven. In dit hoofdstuk zetten we uiteen welke behoefte er de komende jaren is aan sportfaciliteiten in Amstelveen. Zowel op korte termijn, de komende vier jaar tot en met 2026 als de wat langere termijn tot 2030 en 2040. 5.1 SPORTDEELNAME

Het aandeel inwoners van Amstelveen dat lid is van een sport-

Bijna zes op de tien volwassen inwoners van Amstelveen sport wekelijks. Dit is, net als de regionale gemiddelde sportdeelname, fors hoger dan het landelijke gemiddelde en het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten. De wekelijks sportdeelname in de gemeente is sinds 2016 nagenoeg gelijk gebleven. Ook landelijk is de deelname relatief stabiel over de tijd gebleven.

bond is hoger dan referentiecijfers. Dit percentage is sinds 2016 relatief stabiel gebleven, waar landelijk het aandeel inwoners met een sportbondlidmaatschap is afgenomen. Voetbal is in Amstelveen, net als landelijk, de sport met de meeste verenigingsleden. Relatief veel inwoners van de gemeente zijn lid van een hockey- en/of tennisvereniging.

Tabel 7 V  ergelijking sport- en beweegdeelname en sportbondlidmaatschappen in 2020 (in procenten) Amstelveen

VSG regio Amsterdam

Referentie gemeenten

Nederland

57

59

51

48

Totaal

25,2

18,1

21,8

23,8

Atletiek (Atletiekunie)

0,7

0,5

0,8

0,7

Gymnastiek (KNGU)

1,0

0,8

1,1

1,5

Hockey (KNHB)

3,4

2,0

1,8

1,5

Tennis (KNLTB)

4,4

2,8

2,1

3,2

Voetbal (KNVB)

5,4

4,4

4,9

6,8

Volleybal (Nevobo)

0,3

0,3

0,4

0,6

Zwemmen (KNZB)

0,6

0,4

0,8

0,7

Wekelijkse sportdeelname (18 jaar en ouder) Sportbondlidmaatschap (alle leeftijden)

Bron: www.sportopdekaart.nl

18

5.2 BEHOEFTEBEPALING SPORTHALLEN De behoefte aan ruimte voor de georganiseerde zaalsport in Amstelveen zit tussen de minimaal 5,3 en maximaal 9,2 sporthallen. Het huidige aantal van zeven sporthallen, inclusief de twee van de VU, valt in het midden van deze behoeftebandbreedte. De verdeling van de sporthallen over de gemeente voldoet aan de behoefte van Amstelveen-Noord en Amstelveen-Zuid (zie tabel 8).

draagvlak voor een type voorziening. Dit type richtlijn is zeer algemeen en biedt een globale inschatting van de behoefte. De verwachte bevolkingsontwikkeling gaat leiden tot een toename in de behoefte aan sporthallen. De uitbreiding van het sporthallenaanbod bij het Keizer Karel College in Amstelveen-Zuid is in lijn met deze verwachte ontwikkeling. Als de twee sporthallen van de Vrije Universiteit buiten de vraag-aanbodanalyse in tabel 8 worden gelaten is het aanbod lager dan de behoefte. Als we ook de studentenpopulatie wonend in de gemeente niet meetellen dan voldoet het aanbod aan de minimale behoefte.

De behoefte aan sporthallen voor de georganiseerde zaalsport is berekend aan de hand van draagvlakcijfers. Draagvlakcijfers vormen een planologische richtlijn. Bij een bepaalde bevolkingsomvang bestaat in theorie voldoende

Tabel 8 V  raagaanbod analyse sporthallen voor georganiseerde sport inwoners gemeente Amstelveen in 2022, 2026, 2030 en 2040 Aanbod

Behoefte 2022

2022

2026

2030

2040

Min

Max

Min

Max

Min

Max

Min

Max

Noord

3

2,2

3,9

2,3

3,9

2,5

4,4

2,5

4,3

Zuid

4

3,1

5,3

3,2

5,6

3,5

6,1

3,7

6,5

Gemeente Amstelveen

7

5,3

9,2

5,6

9,7

6,0

10,5

6,2

10,8

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

Bewegingsonderwijs Gemeenten hebben een wettelijke taakstelling om te voorzien in sportruimte voor het bewegingsonderwijs van de scholen gevestigd in de eigen gemeente. De gemeente Amstelveen heeft een Integraal HuisvestingsPlan (IHP) vastgesteld in 2021. Hierin heeft zij haar opgave voor onderwijshuisvesting, inclusief voorzieningen voor het bewegingsonderwijs beschreven.

In tabel 9 is de vraag-aanbodanalyse op wijkniveau opgenomen. Daaruit volgen twee knelpunten: 1 De eigen gymzalen van het Keizer Karel College bieden momenteel onvoldoende capaciteit. Daarom gebruiken ze ook de gymzaal aan de Burgemeester Haspelslaan in Amstelveen-Noord. De geplande sporthal met vier zaaldelen dichtbij het Keizer Karel College gaat volledig in de behoefte van de vo-school voorzien.

In Amstelveen is in theorie ruim voldoende capaciteit aanwezig om het bewegingsonderwijs te kunnen faciliteren. In de praktijk zijn wel meer gymnastieklokalen nodig omdat de afstand die leerlingen moeten overbruggen niet te lang mag zijn.

2 In de wijk Bovenkerk-Westwijk Noord gaat door de komst van een nieuwe school een capaciteitstekort ontstaan. De nabijgelegen accommodaties in de aangrenzende wijken bieden echter voldoende uitwijkmogelijkheden.

19

Tabel 9 V  raag-aanbod analyse gymnastieklokalen voor (georganiseerde) sport inwoners gemeente Amstelveen in 2022, 2026, 2030 en 2040 Aanbod

Behoefte

2022

2021/2

2025/6

2030

2039/40

Basisonderwijs

8

6 (5,2)

5 (4,6)

5 (5,0)

6 (5,1)

Voortgezet onderwijs

3

2 (1,5)

2 (1,8)

2 (1,8)

2 (1,9)

Basisonderwijs

11

7 (6,6)

7 (6,6)

7 (6,9)

8 (7,4)

Voortgezet onderwijs

11

10 (10,0)

11 (10,5)

11 (10,8)

12 (11,1)

Noord

Zuid

Bron: Integraal Huisvestingsplan II – 2025-2039

ERVARINGEN VAN ZAALSPORTVERENIGINGEN Drie Amstelveense zaalsportverenigingen hebben vanwege een tekort aan ruimte in de binnensportaccommodaties een wachtlijst en/of ledenstop. Deze verenigingen kennen een sterke groei van het aantal leden in de afgelopen vijf jaar. Ze verwachten met meer zaalruimte verder door te kunnen groeien. Dit omdat het inwoneraantal in Amstelveen nog verder toeneemt en ze nu wachtlijsten hebben.

Een groter deel van de zaalsportverenigingen geeft aan in 2022 minder dan het gewenste aantal uren te kunnen huren (zie figuur 10). Deze verenigingen tellen in totaal circa 3.800 spelende leden. Hiertegenover staan verenigingen met in totaal circa 2.300 leden die geen extra behoefte hebben in 2022. De verenigingen met een extra behoefte zijn met name balsportverenigingen; sporten die in een sporthal of sportzaal worden beoefend.

Tabel 10 M  ate waarin Amstelveense zaalsportverenigingen behoefte hebben aan meer uren in de binnensportaccommodaties in 2022 (gewogen naar ledental, n=23)

Balsporten

Geen extra behoefte

Extra behoefte Vecht-/verdedigingssprten Overige sporten

20

De meest genoemde reden voor het ervaren van een tekort door verenigingen is dat het huidige aanbod hen niet in staat stelt nieuwe leden te kunnen aannemen (tabel 11).

Ook wordt relatief vaak genoemd dat de bestaande leden niet het gewenste aanbod geboden kan worden; dat zij minder vaak trainen of met te grote trainingsgroepen dan wenselijk.

Tabel 11 R  eden(en) waarom Amstelveense zaalsportverenigingen extra behoefte hebben in 2022 (n=13) Reden

Aantal verenigingen

Om nieuwe leden aan te kunnen nemen

10

Voor talentontwikkeling, sporten op hoger niveau

8

Om meer/beter aanbod voor leden mogelijk te maken

8

Voor sportaanbod voor nieuw doelgroepen

7

5.3 BUITENSPORT In deze paragraaf gaan we in op de ruimtebehoefte van de buitensporten in Amstelveen. We behandelen de sport­ takken op alfabetische volgorde.

Door de bevolkingsgroei gaat het aantal leden van de vereniging toenemen (tabel 12). Hierbij is geen rekening gehouden met een mogelijk toenemende instroom van leden wonend buiten Amstelveen. De atletiekdeelname is in de gemeente de afgelopen jaren licht toegenomen. Als deze ontwikkeling doorzet, gaat het aantal leden meer toenemen dan in tabel 12 is gepresenteerd.

Atletiek Op sportpark Sportlaan Oost ligt een volwaardige atletiek­ accommodatie bestaande uit een zesbaans 400-meter rondbaan, twee rechte sprintbanen voor afstanden tot 110 meter en een middenterrein met de mogelijkheid om alle gangbare gooi-, sprong- en werpdisciplines uit te voeren. Atletiekvereniging Startbaan heeft hier haar thuisbasis met ruim 700 leden in 2022.

Er is geen algemene richtlijn beschikbaar om de behoefte van atletiekverenigingen qua sportvoorziening op een atletiek­ accommodatie te bepalen. Om toch de behoefte te bepalen is uitgegaan van 1000 leden als voedingsgebied voor een atletiek­ accommodatie. In tabel 12 zien we dat een groei van 713 naar 815 in 2040 nog ruim binnen deze norm blijft.

Tabel 12 A  antal leden Atletiekvereniging in 2022, 2026, 2030 en 2040 obv bevolkingsprognose en een stabiele sportdeelname.

Atletiekvereniging

2022

2026

2030

2040

713

735

805

815

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

21

Hockey Op de Amstelveense sportparken liggen twaalf volwaardige hockeyvelden. De pupillenvelden zijn hierin niet meegeteld. Dit komt neer op 3,2 hockeyveld per 25.000 inwoners. Het aanbod is daarmee fors hoger dan het landelijke en regionale gemiddelde en het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (zie tabel 13).

De hockeyvelden in Amstelveen liggen verspreid over drie sportparken. HIC heeft op sportpark Escapade in AmstelveenNoord ruim voldoende capaciteit beschikbaar in het seizoen 22/23 . Dit geldt ook voor MHC Amstelveen op sportpark Sportlaan West. De vier velden op sportpark Sportlaan Oost bieden HV Myra echter onvoldoende ruimte voor het aantal zaterdagteams in het seizoen 22/23 . De behoeftes zijn gebaseerd op de richtlijn van de KNHB.

Ruim 3.100 inwoners van de gemeente waren in 2020 lid van een hockeyvereniging. De hockeydeelname van 3,4% was daarmee hoger dan de referentiecijfers. Omdat de deelname en het aanbod in de gemeente allebei relatief hoog zijn, is de resulterende velddruk gemiddeld lager dan in andere grootstedelijke gemeenten in de regio (zie tabel 13).

Minder dan de helft van de leden van HIC woont in Amstelveen (44%). Van MHC Amstelveen (62%) en HV Myra (66%) circa twee derde. Van de Amstelveense leden van HIC woont het merendeel in Amstelveen-Noord (80%), van MHC Amstelveen en HV Myra in Amstelveen-Zuid (respectievelijk 81% en 85%).

De velddruk is berekend door het aantal inwoners dat lid is van een hockeyvereniging te delen door het aantal velden. Hierbij is rekening gehouden met het eigendom naar gemeente. Het aantal leden wonend in een gemeente wijkt vanwege de reisbewegingen tussen de gemeenten af van het aantal leden van de verenigingen per gemeente.

Gezien de korte afstand tussen de sportparken Sportlaan West en Sportlaan Oost is het verschil in onder- en over­capaciteit tussen de sportparken opvallend te noemen. Het totale aantal velden op deze sportparken biedt voldoende capaciteit voor het aantal teams van MHC Amstelveen en HV Myra. De jeugd van de Amstelveense hockeyverenigingen speelt haar wedstrijden op zaterdag. Als een deel van de teams van HV Myra overstapt op een zondagcompetitie, bieden de velden op Sportlaan Oost voldoende capaciteit voor de vereniging.

Tabel 13 A  antal hockeyvelden, ledenpercentage KNHB en gemiddelde velddruk. Aantal velden per 25.000 inwoners

Ledenpercentage

Velddruk

Gemeente Amstelveen

3,2

3,4

261

VSG-regio Amsterdam

1,6

2,0

307

Referentiegemeenten

1,7

1,8

274

Nederland

1,4

1,4

255

Bron: Database Sportaanbod (DSA), 1-10-2022. Mulier Instituut; KNHB via NOC*NSF, 2020

22

Tabel 14 V  raag-aanbodanalyse velden Amstelveense hockeyverenigingen in seizoen 2022/2023 Behoefte Vereniging

Aanbod

Zaterdag

Zondag

HIC

5

4 (3,4)

2 (1,8)

HV Myra

4

5 (4,2)

2 (2,0)

MHC Amstelveen

3

1 (1,0)

1 (1,9)

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

De verwachting is dat, als gevolg van de bevolkingsgroei, het totale aantal leden bij de Amstelveense hockeyverenigingen toeneemt. Zowel in Amstelveen-Noord als -Zuid liggen in theorie voldoende hockeyvelden om de groei te faciliteren (tabel 15). Hierbij is een betere verdeling van de behoefte over de verenigingen HV Myra en MHC Amstelveen nodig.

In de berekening is de eventueel toenemende instroom van leden van buiten Amstelveen niet meegenomen. In het seizoen 2022/2023 is het aantal Amstelveense leden van de Amsterdamse hockeyverenigingen gevestigd op de sportparken ’t Loopveld en Amsterdamse Bos gelijk aan de totale instroom van buiten de eigen gemeente bij de Amstelveense hockeyverenigingen.

Het aantal leden van de Amstelveense hockeyverenigingen is de afgelopen zeven seizoenen structureel afgenomen. Vooral het aantal senioren is teruggelopen. De senioren spelen op zondag. Als deze ontwikkeling doorzet gaat de veldbehoefte op zondag niet toenemen. Dit is in tabel 15 gepresenteerd.

In de gemeente Amsterdam zijn de afgelopen jaren veel nieuwe velden erbij gekomen. Dit zorgt er voor dat Amsterdamse Hockeyers vaker kiezen voor een hockeyvereniging die op kortere reisafstand is.

Tabel 15 V  erandering behoefte hockeyvelden Amstelveen in 2026, 2030 en 2040 obv bevolkingsprognoses en een stabiele sportdeelname 2026

2030

2040

Zat

Zon

Zat

Zon

Zat

Zon

Amstelveen-Noord

-

-

-

+0,4

-0,3

+0,4

Amstelveen-Zuid

+0,4

+0,2

+0,8

+0,5

+0,9

+0,6

Gemeente totaal

+0,4

+0,2

+0,8

+0,9

+0,6

+1,0

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

23

Tabel 16 V  raag-aanbodanalyse velden DVH in 2022, 2026, 2030 en 2040 obv bevolkingsprognoses en een stabiele sportdeelname Aanbod

Behoefte

2022

2022

2026

2030

2040

Honkbalveld

1

1 (0,5)

1 (0,5)

1 (0,6)

1 (0,6)

Softbalveld

2

2 (1,1)

2 (1,1)

2 (1,2)

2 (1,3)

Beeballveld

1

1 (0,1)

1 (0,1)

1 (0,1)

1 (0,1)

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

Honk- en softbal Honkbal- en softbalvereniging De Vliegende Hollanders (DVH) heeft vier velden op sportpark Sportlaan West. De vereniging heeft in 2022 twaalf teams in de competitie van de Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond (KNBSB).

Korfbal Korfbalvereniging Amstelveen (KVA) is de enige Amstelveense korfbalvereniging. De vereniging zit met drie kunstgrasvelden op sportpark Sportlaan Oost. Ze hebben in seizoen 2022/2023 twintig teams in de zaterdagcompetitie van het Koninklijk Nederlands Korfbalverbond (KNKV).

Volgens de richtlijn van de KNBSB voldoet het aanbod op sportpark Sportlaan West aan de behoefte. Het ledental van DVH Amstelveen is afgenomen, ondanks een bevolkingsgroei. Als deze ontwikkeling doorzet, gaat de behoefte zelfs lager uitvallen dan in tabel 16 is gepresenteerd. Mogelijk dat het tweede softbal-/jeugdhonkbalveld dan niet meer nodig is. De verwachting is dat de velden ook in de toekomst voldoende ruimte aan de vereniging bieden.

Volgens de richtlijn van de KNKV heeft de korfbalvereniging voldoende velden. De verwachting is dat de behoefte niet heel veel gaat veranderen de komende jaren. Wel is het de afgelopen jaren het aantal korfballers toegenomen. Mocht deze trend doorzetten dan neemt de behoefte aan veldcapaciteit ook toe. De huidige veldcapaciteit belemmert mogelijk een verdere toename. Alle weekend-teams van de korfbalvereniging spelen hun wedstrijden op zaterdag. Het huidige aantal velden biedt voor nu en in de toekomst voldoende capaciteit als een klein deel van de wedstrijden op zondag plaatsvindt.

Tabel 17 V  raag-aanbodanalyse velden KVA in 2022, 2026, 2030 en 2040 obv bevolkingsprognoses en een stabiele sportdeelname Aanbod KVA

3

Behoefte 2022/23

2026

2030

2040

3 (2,1)

3 (2,2)

3 (2,4)

3 (2,4)

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

24

Tabel 18 V  raag-aanbodanalyse velden ARC in 2022, 2026, 2030 en 2040 obv bevolkingsprognoses en een stabiele sportdeelname Aanbod ARC

Behoefte

3

2022/23

2026

2030

2040

3 (2,3)

3 (2,4)

3 (2,6)

3 (2,6)

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

Rugby De Amstelveense Rugby Club (ARC) is de enige rugby­ vereniging in Amstelveen. De vereniging heeft drie natuurgrasvelden op sportpark Sportlaan West. De vereniging heeft in seizoen 2022/2023 veertien teams in de competitie.

Tennis Amstelveen heeft 43 tennisbanen in de buitenlucht. Dit zijn tennisbanen die verenigingen gebruiken. Privébanen, de overige banen van NTC de Kegel en tennisbanen op vakantieparken tellen hier niet in mee. Dit komt neer op 11,6 tennisbanen per 25.000 inwoners. Het aanbod is daarmee

De drie natuurgrasvelden bieden de rugbyvereniging voldoende capaciteit volgens de richtlijn15 van Rugby Nederland (RN). De verwachting is dat het aantal leden van de rugbyvereniging toeneemt. Dit is goed op te vangen met de huidige veldcapaciteit.

hetzelfde als het gemiddelde van ver­gelijkbare gemeenten. Bijna 4.000 Amstelveners zijn lid van een tennisvereniging. De tennisdeelname (4,4%) is daarmee hoger dan het landelijke en regionale gemiddelde en het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten (zie tabel 19). Hierdoor is de gemiddelde druk op Amstelveense tennis­ banen veel hoger dan in de regio gemeenten en referentiegemeenten. De baandruk is berekend door het aantal inwoners dat lid is van een tennisvereniging te delen door het aantal banen.

Tabel 19 A  antal buitentennisbanen, ledenpercentage KNLTB en gemiddelde baandruk. Aantal velden per 25.000 inwoners

Ledenpercentage

Baandruk

Gemeente Amstelveen

11,6

4,4

93

VSG-regio Amsterdam

8,9

2,8

79

Referentiegemeenten

11,6

2,1

49

Nederland

16,8

3,0

45

Bron: Database Sportaanbod (DSA), 1-10-2022. Mulier Instituut; KNLTB via NOC*NSF, 2020

15 De richtlijn van de rugbybond waarmee de behoefte aan rugbyvelden is bepaald, is de enige richtlijn die in deze nota wordt toegepast die niet is geaccordeerd door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) of de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG).

25

Tabel 20 V  raag-aanbodanalyse banen Amstelveense tennisverenigingen in 2022

Behoefte Vereniging

Aanbod

Minimaal

Maximaal

ALTC Aemstelburgh

14

16 (15,7)

21 (20,1)

DVH

9

9 (8,8)

12 (11,3)

LTC Startbaan

12

10 (10,0)

13 (12,9)

TV De Kegel

8

9 (8,3)

11 (10,7)

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

De tennisbanen in Amstelveen liggen verspreid over vier sportparken. Het aantal tennisbanen op sportpark Overburg en sportparken Sportlaan West en Oost is lager dan de minimale behoefte van de verenigingen. Bij deze verenigingen is een deel van de leden niet of minder actief op de tennis­banen. Deze leden staan wel ingeschreven bij de KNLTB en zijn zodoende meegenomen in de berekening in tabel 20. Het aantal tennisbanen op sportpark De Kegel overstijgt de behoefte van de vereniging. Maar deze banen zijn ook niet exclusief beschikbaar voor de vereniging. De behoeftes zijn gebaseerd op de richtlijn van de Koninklijke Nederlandse Lawn Tennis Bond (KNLTB).

Padel is een opkomende sport die vooral via tennis­ verenigingen wordt aangeboden. Bij deze verenigingen is een deel van de leden niet of minder actief op de tennis­ banen. Deze leden staan wel ingeschreven bij de KNLTB en zijn zodoende meegenomen in de berekening in tabel 20. De verwachting is dat, als gevolg van de bevolkingsgroei, het aantal leden bij de Amstelveense tennisverenigingen toeneemt. Zowel in Amstelveen-Noord als Zuid ontstaan (grotere) capaciteitstekorten (zie tabel 21).

De behoefte van de tennisverenigingen is weergegeven in een bandbreedte. Het is afhankelijk van meerder factoren in hoeverre de minimale of maximale variant van toepassing is.

Het aantal leden van de Amstelveense tennisverenigingen is in 2021 flink toegenomen, waar in de jaren ervoor de deelname aan tennis afnam. De tennissport heeft geprofiteerd van de maatregelen tegen de verspreiding van het coronavirus. Het was een van de weinig verenigingssporten

Zo maakt het uit wat de demografische opbouw van het leden­­bestand is en hoeveel competitieteams de vereniging heeft.

die nog toegestaan was in de coronaperiode. Het is onzeker of de recente groei van structurele aard is.

Tabel 21 V  erandering behoefte tennisbanen Amstelveen in 2026, 2030 en 2040 tov 2022 obv bevolkingsprognoses en stabiele sportdeelname 2026

2030

2040

Min

Max

Min

Max

Min

Max

Amstelveen-Noord

+0,1

+0,1

+1,7

+2,2

+1,2

+1,5

Amstelveen-Zuid

+1,3

+1,7

+3,5

+4,4

+4,7

+6,1

Gemeente totaal

+1,4

+1,8

+5,2

+6,6

+5,9

+7,6

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

26

Tabel 22 A  antal voetbalvelden, ledenpercentage KNVB en gemiddelde velddruk. Aantal velden per 25.000 inwoners

Percentage kunstgras

Ledenpercentage

Velddruk

Gemeente Amstelveen

4,9

56

5,4

273

VSG-regio Amsterdam

5,2

56

4,4

214

Referentiegemeenten

6,2

33

4,9

234

Nederland

10,8

25

6,7

137

Bron: Database Sportaanbod (DSA), 1-10-2022. Mulier Instituut; KNVB via NOC*NSF, 2020

Voetbal Op de Amstelveense sportparken liggen achttien volwaardige voetbalvelden. De pupillenvelden tellen hierin niet mee. Dit komt neer op 4,9 voetbalveld per 25.000 inwoners. Het aanbod is daarmee lager dan de referentiecijfers. Het relatief

In het seizoen 2022/2023 hebben de Amstelveense voetbal­ verenigingen in totaal 281 teams in een weekendcompetitie. Het gros (84%) speelt wedstrijden op zaterdag. Sporting Martinus en RKSV Roda ‘23 hebben een relatief grote zondag­ afdeling. Ze hebben alsnog op zaterdag een capaciteits­tekort.

lage aantal velden wordt deels gecompenseerd doordat bijna de helft van de Amstelveense voetbalvelden kunstgras­velden zijn. Kunstgrasvelden kunnen intensiever worden belast dan natuurgrasvelden.

De huidige velden bieden voldoende capaciteit als meer teams van RKSV Roda’23 overstappen op een zondagcompetitie. Dit helpt niet bij Sporting Martinus. Bij de overige verenigingen staan de velden op zondag veelal leeg.

Ruim 4.900 inwoners van de gemeente waren in 2020 lid van een voetbalvereniging. De voetbaldeelname (5,4%) was daarmee hoger dan het gemiddelde in de regio en het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten. Als gevolg is de gemiddelde druk op Amstelveense voetbalvelden16 veel hoger dan in de regio en bij de referentiegemeenten (zie tabel 22).

De verwachting is dat als gevolg van de bevolkingsgroei het aantal leden bij de Amstelveense voetbalverenigingen toeneemt. In Amstelveen-Noord is in theorie voldoende capaciteit voor de extra leden beschikbaar. Hiervoor is wel een betere verdeling van de behoefte over de verenigingen nodig. In Amstelveen-Zuid ontstaan grotere capaciteits­ tekorten (zie tabel 24).

In tabellen 23 en 24 zijn behoeftes van de voetbalverenigingen opgenomen. Deze zijn gebaseerd op de richtlijn van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB).

De voetbaldeelname in Amstelveen, met name onder de senioren, is de afgelopen jaren licht toegenomen. Als deze ontwikkeling doorzet neemt de veldbehoefte meer toe dan in tabel 24 is gepresenteerd.

De voetbalvelden in Amstelveen liggen verspreid over vijf sportparken. Op de sportparken Overburg (Amstelveen-Noord) en Bovenkerk (Amstelveen-Zuid) zijn knelpunten. Daar staat tegenover dat het aanbod op sportpark Escapade (Amstelveen-Noord) de behoefte van de vereniging overstijgt. Op de sportparken Sportlaan Oost en West voldoet de capaciteit aan de behoefte (zie tabel 23).

In de berekening is de mogelijk toenemende instroom van leden van buiten Amstelveen niet meegenomen. In 2019 was de instroom van voetballeden van buiten Amstelveen bij de Amstelveense voetbalverenigingen groter dan de uitstroom van inwoners van Amstelveen naar voetbal­ verenigingen in een andere gemeente.

16 De velddruk is berekend door het aantal inwoners dat lid is van een voetbalvereniging te delen door het aantal velden, waarbij rekening is gehouden met het eigendom naar gemeente. Het aantal leden woonachtig in een gemeente wijkt vanwege de reisbewegingen tussen gemeenten af van het aantal leden van de vereniging per gemeente.

27

Tabel 23 V  raag-aanbodanalyse voetbalvelden sportparken in seizoen 2022/2023 Aanbod Natuurgras

Kunstgras

Behoefte Totaal

Wedstrijd

Training

Zat

Zon

Bovenkerk

3

2,5

5,5

6 (5,4)

4 (3,2)

4,5 (4,3)

Escapade

2

2

4

3 (2,9)

-

1,5 (1,4)

Overburg

-

3,5

3,5

5 (4,1)

4 (3,3)

3,5 (3,7)

Sportlaan Oost

2

2

4

4 (3,9)

1 (0,5)

2 (2,2)

Sportlaan West

1

1

2

2 (1,1)

1 (0,5)

1 (0,8)

Bron: Ruimte voor georganiseerde sport in Amstelveen, 2022. Mulier Instituut

Tabel 24 V  erandering behoefte voetbalvelden sportparken ten opzichte van 2022 2026

2030

2040

Wed

Train

Wed

Train

Wed

Train

Amstelveen-Noord

+0,1

+0,1

+0,4

+0,4

-

-

Amstelveen-Zuid

+0,7

+0,7

+1,4

+1,4

+1,5

+1,5

Gemeente totaal

+0,8

+0,8

+1,8

+1,8

+1,5

+1,5

28

6

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

De analyse is gedaan op basis van de huidige situatie, de ontwikkelingen in Amstelveen, de bevolkingsprognose en de trends in de sport. Hieronder hebben we op basis van de analyse conclusies geformuleerd over de behoefte aan binnen- en buitensportaccommodaties. Verder hebben we bij elke conclusie aangegeven welke acties we de komende vier jaar doen. ALGEMENE CONCLUSIES

A Hoeveel sporthallen en gymzalen hebben we nodig? Analyse Het aanbod binnen Amstelveen bestaat uit zeven sporthallen, waarvan twee van het VUsportcentrum waar ook niet-studenten gebruik van kunnen maken. Er zijn voldoende zaalsporters om deze te vullen. De bezetting van onze vijf gemeentelijke binnensport­ accommodaties is hoger dan in vergelijkbare gemeenten. Zes van de tien Amstelveense zaalsportverenigingen ervaren een tekort aan zaalruimte. De verenigingen die aangeven een tekort aan zaalruimte te ervaren zijn met name balsportverenigingen zoals basketbal, korfbal en volleybal. Grof ingeschat hebben deze verenigingen behoefte aan één extra sporthal. Ook de verenigingen die gebruik maken van gymzalen geven aan een tekort aan ruimte te ervaren. Uit de analyse blijkt echter dat het bestaande aanbod ruim voldoende is.

Het gaat goed met het sportaanbod in Amstelveen. De staat van onderhoud is voldoende. We hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd, ook in duurzaamheid. De spreiding van de accommodaties over de stad is uitstekend, de reisafstand naar de binnensportaccommodaties bijzonder kort en de bezetting van de sporthallen is heel hoog. Als we naar de toekomstige behoefte kijken is de algemene conclusie dat we de bevolkingsgroei goed kunnen opvangen door gestaag onze sportvoorzieningen aan te passen. Hieronder gaan we in op de vragen: A. Hoeveel sporthallen en gymzalen hebben we de komende vier jaar nodig? B. Hoeveel hockeyvelden hebben we de komende vier jaar nodig? C. Hoeveel tennisbanen hebben we de komende vier jaar nodig? D. Hoeveel voetbalvelden hebben we de komende vier jaar nodig? E. Wat is er de komende vier jaar nodig voor de Atletiek, Honk- en softbal, Korfbal en Rugby? F. Hoe optimaliseren we de bezetting van de buitensportaccommodaties? G. Hoe gaan we om met de groei van het aantal padelbanen?

Conclusie De komst van een extra sporthal bij het Keizer Karel College en de nieuwe sportfaciliteiten van het Hermann Wesselink College in Amstelveen-Zuid gaat het tekort aan zaalruimte voor een groot deel oplossen. Aanbeveling We hoeven de komende vier jaar voor de sport geen extra sporthal of gymzaal bij te bouwen.

29

B Hoeveel hockeyvelden hebben we nodig? Analyse Binnen Amstelveen liggen relatief veel hockeyvelden. Twee van de drie hockey-verenigingen hebben te veel hockeyvelden. Eén hockeyvereniging heeft een klein capaciteitstekort. In de gemeente Amsterdam zijn er de afgelopen jaren veel nieuwe velden bij gekomen. Dit zorgt ervoor dat Amsterdamse hockeyers vaker kiezen voor een hockeyvereniging die op kortere reisafstand is.

voetbalvelden kunstgrasvelden zijn. Kunstgrasvelden kunnen intensiever worden belast dan natuurgrasvelden. Ruim 4.900 inwoners waren in 2020 lid van een voetbal­ vereniging. De voetbaldeelname (5,4%) was daarmee hoger dan het gemiddelde in de regio en het gemiddelde van vergelijkbare gemeenten. Hierdoor is de gemiddelde druk op Amstelveense voetbalvelden aanzienlijk hoger dan elders. De voetbalvelden in Amstelveen liggen verspreid over vijf sportparken. Op de sportparken Overburg in de wijk Patrimonium (Amstelveen-Noord) en Bovenkerk in de wijk Bovenkerk-Westwijk Noord (Amstelveen-Zuid) worden knelpunten waargenomen, waar het aanbod op sportpark Escapade in de wijk Buitengebied Noord (AmstelveenNoord) de behoefte van de vereniging overstijgt. Op de sportparken Sportlaan West en Oost in de wijk Keizer Karelpark (Amstelveen-Zuid) is het aanbod in lijn met de behoefte.