Rapportage Actualisatie Inventarisatie Ontwikkeling van Amstelveen 2025 - 2040

Ontwikkelt Amstelveen in Balans? Inventarisatie voorzieningenniveau 2026-2040

maart 2026

1

Inhoudsopgave Samenvatting en conclusies

3

Samenvatting3

3. Groen Amstelveen

18

3a) Groen

18

7

Aanleiding7 Vraagstelling inventarisatie

vanaf 2025 tot 2040

7

Verantwoording onderzoeksmethode

8

Leeswijzer9

36 36

4. Bereikbaar Amstelveen

21

2. Maatschappelijke voorzieningen

36

4a) Infrastructuur en mobiliteit

21

3. Infrastructuur en mobiliteit

37

4b) Parkeren

22

5. Compact Amstelveen

24

5a) Onderwijs

24

Bijlage 2: Samenvattend overzicht behoefte aan maatschappelijke voorzieningen in 2026 en 2040

38

5b) Kinder- en peuteropvang

24

7

Uitgangspunten inventarisatie

onderzoeksmethode

1. Inschatting ontwikkeling inwonertal

Conclusies5

Inleiding

Bijlage 1: Toelichting

1. Gezond Amstelveen

5c) Kunst en Cultuur

25

11

5d) Werklocaties: bedrijventerreinen en kantoren

25

1a) Sportvoorzieningen

11

5e) Detailhandel en horeca

26

1b) Eerstelijnszorg

11

5f) Opvang vluchtelingen

27

1c) Welzijn

12

1d) Ziekenhuis

12

1e) Intramurale zorgcapaciteit 

12

6. Mogelijke financiële consequenties gemeente

30

6a) Sportvoorzieningen 6b) Groen

Bijlage 3: Referentierichtlijn

maatschappelijke voorzieningen 2026 – 2040

42

Bijlage 4: Infrastructurele 30

maatregelen die in 2026 in onderzoek, voorbereiding of uitvoering zijn.

45

30

Recente mobiliteitsontwikkelingen

40

2. Duurzaam Amstelveen

14

2a) Riolering

14

6c) Infrastructuur

31

Maatregelen met (deels) financiële dekking

40

2b) Klimaatadaptatie

14

6d) Onderwijs

32

Maatregelen zonder financiële dekking

41

2c) Energietransitie

15

6e) Kunst en Cultuur

34

Deelmobiliteit42

2d) Circulaire economie

15

6f) Samenvatting mogelijke financiële consequenties35

2

Samenvatting en conclusies Samenvatting

4.000 mensen in de short-stay in Kronenburg alleen

bility as a Service – deelvervoer) en Personenauto. Dit

gebruik gaan maken van een voorziening voor cultuur,

scenario is het meest kosteneffectief en sluit aan bij re-

binnensport, detailhandel en horeca in Kronenburg-

cente beleidskaders (Mobiliteitsvisie en Omgevingsvisie).

In 2020 is onderzocht wat de consequenties zijn van een

Uilenstede. Daarnaast zullen zij ook gebruik maken van

Vervanging van korte ritten door (e-)fietsverkeer schept

toenemend aantal woningen in Amstelveen voor het

het groen en infrastructuur in de openbare ruimte.

ruimte voor automobiliteit voor langere ritten. In deze

Aanleiding inventarisatie noodzakelijke of gewenste voorzieningenniveau. Eind

rapportage nemen we benodigde investeringen voor dit

2024 is in de Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’, uitgaan-

Voor het onderzoek is zoveel mogelijk gebruik gemaakt

de van de woningbouwplanning van dat moment, inges-

van bestaande bronnen. Voor een kwantitatieve bereke-

chat dat het inwonertal stijgt naar circa 110.000 inwoners

ning van de noodzakelijke of gewenste maatschappelijke

Voor de voorzieningen die de gemeente moet financie-

in 2040. In deze rapportage is de opbrengst van een

voorzieningen is gebruik gemaakt van de Referentie-

ren is uitgezocht hoeveel investeringen daarvoor nodig

actualisatie van de inventarisatie uit 2020 weergegeven.

richtlijn Amstelveen 2026. In die richtlijn zijn kengetal-

zijn. Daarbij is ook aangegeven voor welk deel van de

Door realisatie van de huidige woningbouwplannen

len opgenomen voor de benodigde ruimte per (aantal)

investeringen financiële dekking al beschikbaar is en

levert Amstelveen een bijdrage aan vermindering van het

inwoner(s) voor voorzieningen in de sectoren sport

voor welke kosten nog niet in financiering is voorzien.

woningtekort in de stad en in de regio. Uitgaande van de

en bewegen, onderwijs (incl. peuteropvang), kunst en

Te verwachten investeringen die voortkomen uit nieuwe

bestaande projectenportefeuille in 2026 is berekend dat

cultuur, eerstelijns zorg, welzijn, kinderopvang en jeugd.

taken voor de gemeente zijn niet in de kostenramingen

het inwonertal door de nieuwbouw in 2040 zal toenemen

De beschikbaarheid van voorzieningen in de genoemde

meegenomen. Immers, die investeringen zijn ook nood-

tot 112.500. Daarnaast gaan circa 4.000 mensen verblijven

maatschappelijke sectoren is vergeleken met de gewens-

zakelijk als het woning- en inwonertal tussen 2025 en

in de short-stay die in Kronenburg in voorbereiding is. Dit

te omvang op basis van de kengetallen. Hieruit resulteert

2040 stabiel blijft. Dit geldt met name voor de energie-

ingeschatte inwonertal wijkt niet veel af van het aantal

een overschot of tekort per soort voorziening.

transitie en circulaire economie.

inwoners waar de Omgevingsvisie vanuit gaat. Daarmee

Voor de benodigde investeringen in infrastructuur ma-

is deze rapportage te beschouwen als een concretisering

ken we onder meer gebruik van verzamelde informatie

Ruimtebeslag

van de 5 ruimtelijke opdrachten uit de Omgevingsvisie.

voor de studie van de Anteagroep over de Toekomstige

Voldoende ruimte voor uitbreiding

Bereikbaarheid van de Zuidlob. In een tussenrapportage

Gebleken is dat voor de volgende voorzieningen in

Aard inventarisatie

middenscenario mee.

werkt de Anteagroep 3 scenario’s uit voor de oplossing

Amstelveen voldoende ruimte beschikbaar is om de

In deze actualisatie is geïnventariseerd wat het ruimte-

van knelpunten in (auto-)mobiliteit. Het tweede (mid-

benodigde uitbreiding te realiseren als de stad zich

beslag is van extra voorzieningen, die nodig zijn als de

den-)scenario zet uitvoering van de STOMP-systematiek

ontwikkelt:

stad zich ontwikkelt tot 112.500 inwoners in 2040. In

centraal: prioritering van investeringen achtereenvolgens

• Buitensport

deze rapportage zijn we ervan uitgegaan dat de circa

in voorzieningen voor Stappen, Trappen, OV, MaaS (Mo-

• Welzijn

3

• Ziekenhuis

Onvoldoende ruimte voor uitbreiding

gebiedsontwikkelingen zijn daarbij niet opgenomen, omdat

• Riolering

Voor een aantal voorzieningen is gebleken dat

de financiële dekking van die voorzieningen is geborgd. Dat

• Infrastructurele voorzieningen

uitbreiding noodzakelijk is, maar de beschikbare

betreft hoofdzakelijk investeringen in de openbare ruimte.

• Onderwijs

gereserveerde ruimte vooralsnog onvoldoende.

• Werklocaties (kantoren en bedrijventerreinen)

Dat gaat om de volgende voorzieningen:

In de inventarisatie is onderzocht welk deel van de

• Detailhandel en horeca

• Binnensport

investeringen in noodzakelijke of gewenste uitbreiding

• Eerstelijnszorg

van voorzieningen reeds financieel gedekt is, ofwel bin-

Bijzondere ruimtevragen

• Groen

nen de gemeentebegroting ofwel door financiering van

Voor intramurale zorgcapaciteit is sprake van een

• Parkeren

derden. Ook is uitgezocht voor welk deel van de extra

transformatievraagstuk. Door de vergrijzing neemt

• Museum

investeringen (nog) niet in bekostiging is voorzien. Uit

de zorgbehoefte toe. Het Rijk heeft besloten een stop

• Bibliotheek

onderstaand samenvattend overzicht blijkt dat in totaal voor € 263 mln aan vooralsnog ongedekte investerin-

te zetten op uitbreiding van verpleeghuiscapaciteit. Dat heeft als consequentie dat in bestaande

Mogelijke financiële consequenties gemeente

gen in de verschillende sectoren in deze rapportage is

wooncomplexen voor ouderen ruimte gemaakt moet

Uit de uitgevoerde inventarisatie blijkt dat in de sectoren

opgenomen. Bij dit bedrag maken wij het voorbehoud

worden voor efficiënte vormen van zorgverlening.

sport, groen, infrastructuur, onderwijs en kunst en cultuur

dat een deel van de ramingen in deze rapportage be-

uitbreiding van voorzieningen noodzakelijk is. Voor de

staat uit stelposten of hele globale inschattingen. Ook

De noodzaak van klimaatadaptatie groeit: in

realisatie en bekostiging van die extra voorzieningen is de

is dit geen totaaloverzicht van alle financiële vraagstuk-

toenemende mate is sprake van hevige regenval,

gemeente aan zet. Voor die voorzieningen is een globale,

ken die bij de gemeente voorliggen. Het betreft alleen

hittestress of droogteperioden. Behoud en uitbreiding

indicatieve kostenraming van de gewenste uitbreiding

ingeschatte extra investeringskosten voor voorzienin-

van groen is effectief om deze nadelige effecten

gemaakt. Kosten van voorzieningen die we financieren

gen die in deze rapportage zijn opgenomen.

tegen te gaan. Voor de energietransitie is nauwe

vanuit de grondexploitaties van ruimtelijke projecten en

samenwerking met de energiebedrijven noodzakelijk en een optimale verdeling van de schaarse ruimte in

Samenvattend overzicht gemeentelijke investeringen in voorzieningen, 2025 – 2040

boven- en ondergrond. Het toekomstig ruimtebeslag voor de circulaire economie is anno 2026 nog onzeker.

Sector

Indicatieve investeringsraming 2025 – 2040 (€ x 1000)

Waarvan reeds financieel gedekt (€ x 1000)

Nog te financieren (€ x 1000)

De behoefte aan (uitbreiding van) onderwijshuisvesting

Sport

32.067

---

32.067

is opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan

Groen

77.700

20.700

57.000

Infrastructuur

144.150

36.700

107.450

Onderwijs

139.613

85.528

54.085

Kunst en cultuur

36.623

24.718

11.905

Totaal

430.153

167.646

262.507

Onderwijs 2024 – 2040. Voor de geplande uitbreidingen en nieuwbouw is in principe voldoende ruimte beschikbaar. Voor kinderopvang en peuterarrangementen is sprake van een geringe uitbreidingsbehoefte, die inpasbaar lijkt in de stad.

4

Conclusies

recreatieve functie, draagt het stevig bij aan

gewenste of noodzakelijke voorzieningen dat in

klimaatadaptatie en is het van belang voor

deze rapportage is opgenomen is niet volledig

Uit de uitgevoerde inventarisatie zijn de volgende

een gezonde stad. Een uitvoeringsprogramma

beschikbaar en zal naar verwachting in de

conclusies te trekken:

voor de Groenvisie is in ontwikkeling en kan

periode tot 2040 ook niet beschikbaar komen.

1. Oplossing van de netcongestie is een

ondersteunend zijn bij het maken van de juiste

Dat betekent dat het gemeentebestuur de

keuzes in mogelijke investeringen in groen.

komende 15 jaar zal moeten prioriteren welke

randvoorwaarde voor alle wenselijke of noodzakelijke ontwikkelingen in de stad. Het

5. De investeringsbehoefte in infrastructuur is

voorzieningen de gemeente kan en wil uitbreiden

tempo waarin we dit probleem tot een oplossing

groot. De Zuidlobstudie heeft bevestigd dat

voor het behoud van een leefbare stad en een

weten te brengen is van grote invloed op

investeren in voorzieningen voor langzaam

ontwikkeling in balans.

het tempo waarin we nieuwe woningen en

verkeer, OV en deelmobiliteit in combinatie met

voorzieningen in Amstelveen kunnen realiseren in

oplossing van enkele grote knelpunten voor de

de periode tot 2040.

doorstroming van het autoverkeer de beste optie

2. De beschikbare ruimte voor binnensport behoeft

is voor aanpak van mobiliteitsvraagstukken. Uit

uitbreiding in de periode tot 2040. Dat is niet

de studie is duidelijk geworden dat oplossing

alleen belangrijk om sporten in Amstelveen

van alle mobiliteitsknelpunten niet mogelijk is en

voldoende toegankelijk te houden voor de

vermindering van het autogebruik onvermijdelijk.

inwoners. Sportbeoefening draagt bij aan een

Een programma mobiliteit is in ontwikkeling.

gezonde levensstijl en kan daarmee behoefte aan

Dat programma zal een mogelijke prioritering

zorg voorkomen.

uitwerken voor alle investeringen in infrastructuur

3. Het bestaande tekort aan eerstelijnszorg anno 2026 neemt evenredig toe met de bevolkingsgroei.

die in deze rapportage zijn opgenomen. 6. Amstelveen hecht aan goed onderwijs

Veel inwoners slagen er niet in een huisarts

en investeert daarom al jaren flink in

te vinden, de capaciteit aan fysiotherapeuten,

onderwijshuisvesting. Dat blijkt ook uit deze

tandartsen en apotheken is in 2026 lager dan

inventarisatie: in principe is de capaciteit voor

wenselijk op basis van landelijke kengetallen.

onderwijshuisvesting op orde. Schoolgebouwen

Eerstelijnszorg is een basisvoorziening voor het

zijn duur en leggen een flink beslag op de

welzijn van mensen. Het vinden van ruimte voor

investeringsruimte die beschikbaar is in de

eerstelijns gezondheidscentra verdient prioriteit,

meerjarenbegroting. Continuering van het

met name in het zuiden van de stad.

investeringsniveau in onderwijshuisvesting van

4. Behoud of uitbreiding van de kwaliteit en

de afgelopen jaren betekent dat minder budget

de beschikbare hoeveelheid groen in de

beschikbaar is voor andere voorzieningen, die

openbare ruimte dient meerdere doelen:

om uitbreiding vragen.

naast de natuurwaarde heeft groen een

7. Het benodigd investeringsbudget voor alle

5

Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone DUURZAAM Uitbreiden/bouwen van onderstations Zoekgebied energieopwekking Waterbufferzone binnen stad/ in groen gebied

GROEN Water Kaartbeeld 1: Indicatieve weergave van Amsterdamse Bos

ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040 uit de Polder

Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’ Groen blauwe structuur Park

LEGENDA

Totaal

Recreatie

GEZOND

BEREIK

Ziekenhuis

Wegen, binnen stad/ buiten stad

Bestaand/nieuw zorgcluster

Fietsnetwerk

Sportveld

Potentiële fietsroute

Ambitie sportontwikkeling

Tramhalte en OV-netwerk

Wateractiviteit

Bushalte en OV-netwerk

Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone

Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen

DUURZAAM Uitbreiden/bouwen van onderstations Zoekgebied energieopwekking Waterbufferzone binnen stad/ in groen gebied

Verdubbeling A9 Dek A9 Museum lijn COMPACT Gemeentegrens Amstelveen

GROEN Water Amsterdamse Bos Polder Groen blauwe structuur Park Recreatie

Bebouwde omgeving Bestaand ontwikkelgebied Bestaand voorzieningencluster Dorpsontwikkeling Zoekgebied duurzaamheid + recreatie Inbedding cluster in wijk Potentiële Ontwikkelgebieden Voortgezet Onderwijs

BEREIK Wegen, binnen stad/ buiten stad Fietsnetwerk Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk N

Bushalte en OV-netwerk 0

1

2 km

Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen Verdubbeling A9 Dek A9 Museum lijn

6

Inleiding Aanleiding

de ontwikkeling van Nieuw Legmeer, Kronenburg,

Vraagstelling inventarisatie

Eind 2024 is de Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’

de woningbouwplannen in het Stadshart en ook de

Doel van de inventarisatie is een actualisatie van

in de gemeenteraad vastgesteld. De Omgevingsvisie

ontwikkeling in de zone A9 Oost rond het ziekenhuis

de ruimtelijke consequenties en kostencalculaties

schetst de ruimtelijke ontwikkeling van Amstelveen

kunnen leiden tot een grotere toename van het aantal

voor de ontwikkeling van de stad die volgt uit de

vanaf 2025 tot en met 2040. In die ontwikkeling zijn 5

nieuwbouwwoningen dan waar de Omgevingsvisie van

huidige omvang van de projectenportefeuille voor

ruimtelijke opdrachten onderscheiden:

uitgaat.

woningbouw. We inventariseren wat de gevolgen

• Gezond Amstelveen

daarvan zijn voor het daarbij behorende en gewenste

• Duurzaam Amstelveen

In 2019/2020 is onderzocht wat de consequenties zijn

voorzieningenniveau in de periode tot 2040.

• Groen Amstelveen

van een toenemend aantal woningen in Amstelveen

In de inventarisatie staan twee vragen centraal:

• Bereikbaar Amstelveen

voor het voorzieningenniveau. Daarbij zijn 2 scenario’s

1. Wat is het benodigd ruimtebeslag van voorzieningen

• Compact Amstelveen.

verkend:

bij een ontwikkeling van de stad die volgt uit de

1. Stagnatie: circa 6.000 nieuwbouwwoningen,

bestaande nieuwbouwplannen voor woningen,

Om die ruimtelijke opdrachten te realiseren is de ontwikkeling van een aantal bestaande en potentiële ontwikkelgebieden op hoofdlijn beschreven. Uitgaande

ontwikkeling naar circa 100.000 inwoners; 2. Doorgroeien: circa 15.000 nieuwbouwwoningen, ontwikkeling naar circa 125.000 inwoners.

van de bestaande ruimtelijke projectenportefeuille

waarbij de kwaliteit qua leefbaarheid en voorzieningenniveau behouden blijft? 2. Wat zijn kosten en mogelijke financieringsbronnen van het benodigde of gewenste voorzieningenniveau

gaat de Omgevingsvisie uit van een groei van de

Voor beide scenario’s is gekeken naar de gevolgen

voor de gemeente op basis van bestaande

stad tot circa 110.000 inwoners in 2040. Daarbij is

van het toenemend aantal woningen in de stad voor

beleidskaders anno 2025?

aangegeven dat Amstelveen de huidige kwaliteiten qua

infrastructuur, riolering, mobiliteit, energietransitie,

leefbaarheid en voorzieningenniveau wil behouden

klimaatadaptatie, groen, welzijns-, cultuur-, onderwijs-

(of waar nodig op het gewenste normniveau wil

en sportvoorzieningen, medische-, kinderopvang- en

brengen). De stad streeft naar een ontwikkeling in

zorgvoorzieningen, detailhandel en werklocaties.

Bij de actualisatie van de inventarisatie van het

balans met behoud van de bestaande verdeling van

Naar aanleiding van de voortgaande planontwikkeling

gewenste voorzieningenniveau zijn de volgende

het ruimtegebruik voor wonen, werken, voorzieningen,

van bestaande ontwikkelgebieden is verzocht om

uitgangspunten gehanteerd:

groen en andere stedelijke functies.

een actualisatie van de analyse van het scenario

1. Vertrekpunt van die geactualiseerde inventarisatie is

‘Doorgroeien’, dat in 2019/2020 is uitgevoerd.

een toename van het aantal woningen, inwoners en

Uitgangspunten inventarisatie

Inmiddels is de planontwikkeling in een aantal

de gevolgen daarvan, zoals in de Omgevingsvisie is

bestaande ontwikkelgebieden voortgezet. Onder meer

uitgewerkt.

7

2. De inventarisatie bestrijkt de periode 2025 – 2040,

factoren, waar de gemeente geen of zeer beperkte

de tijdsperiode die ook voor de Omgevingsvisie is

invloed op heeft. Te denken valt aan economische

gehanteerd.

ontwikkeling (zoals stijgende bouwkosten, schaarste

3. Voor alle beleidssectoren gaat de actualisatie uit

Verantwoording onderzoeksmethode

aan personeel, ontwikkeling rente), netcongestie,

In bijlage 1 is per onderdeel uit de inventarisatie

van bestaande wetgeving en beleidskaders anno

stikstofregels, geopolitieke dreigingen, mate

toegelicht hoe de verzamelde feiten en data tot stand

2025.

van draagvlak in de stad voor bouwinitiatieven,

zijn gekomen. De manier waarop de inventarisatie is

ontwikkeling van de woningmarkt in de MRA,

uitgevoerd is als volgt samen te vatten:

4. De kostencalculaties en mogelijke financieringsbronnen hebben alleen betrekking op voorzieningen waarvoor de gemeente financieel

bereikbaarheid van de stad en de regio. 8. In deze actualisatie hebben we dezelfde typen

Inschatting inwonertal in 2040

voorzieningen betrokken als in de analyse

Voor de raming van het inwonertal zijn we uitgegaan

5. De actualisatie behelst een globale kwantitatieve

uit 2019/2020. Het betreft voorzieningen

van het inwonertal van Amstelveen in 2025 en de

inventarisatie van de ruimtelijke en financiële

die (substantiële) ruimte vragen in de stad.

toename van het aantal woningen als gevolg van

consequenties van de ontwikkeling van de stad

Het betreft geen volledig overzicht van alle

de ruimtelijke projectenportefeuille per 1 januari

die volgt uit de bestaande nieuwbouwplannen.

voorzieningen in de stad: leasure of ateliers zijn

2026. De verhouding hoog- laagbouw verandert de

Mogelijke optimalisaties in ruimtegebruik

bijvoorbeeld niet opgenomen. Sinds de invoering

komende jaren naar verwachting een klein beetje, van

en ruimtebesparende mogelijkheden van

van de Spreidingswet in 2024 zijn gemeenten

51% - 49% naar 55% - 45% in 2040. Voor de raming

multifunctioneel gebruik van voorzieningen zijn in

verplicht asielopvang te realiseren. Daarom

van de gemiddelde woningbezetting in de reguliere

deze inventarisatie niet meegenomen. Knelpunten

is vluchtelingenopvang toegevoegd aan deze

woningbouw (grondgeboden én gestapeld) is uitgegaan

en dilemma’s kunnen worden gesignaleerd. De

actualisatie. Veel dienstverlening en voorzieningen

van een gemiddelde woningbezetting van 2,16. De tijd

actualisatie bevat geen adviezen voor oplossingen

die de gemeente biedt in het sociaal domein

zal leren hoe die woningbezetting zich daadwerkelijk

daarvan. Ook is de actualisatie geen advies voor het

hebben nauwelijks of geen ruimtelijke impact. Die

gaat ontwikkelen. Voor de short-stay in Kronenburg

gewenste groeipad van de stad.

gemeentelijke taken zijn in deze actualisatie niet

is gerekend met 1 bewoner per wooneenheid. Uit de

opgenomen.

gemaakte berekening volgt een inschatting van 117.000

verantwoordelijk is.

6. In de actualisatie nemen we voor recent nieuwe

9. In de inventarisatie van de groei van de stad

inwoners in 2040. Daarvan zijn circa 4.500 personen

mee. Te verwachten investeringen die voortkomen

uit 2019/2020 zijn de consequenties van de

bewoner van de verwachte short stay-eenheden in

uit nieuwe taken voor de gemeente zijn niet in de

groei voor de ambtelijke organisatie niet

Kronenburg.

calculaties meegenomen. Immers, die investeringen

meegenomen. Ook in deze actualisatie laten we

zijn ook noodzakelijk als het woning- en inwonertal

dat buiten beschouwing: we concentreren ons op

tussen 2025 en 2040 stabiel blijft. Dit geldt met

de gevolgen van de groei van Amstelveen voor

name voor de energietransitie en circulaire

de voorzieningen in de stad.

taken van de gemeente alleen het ruimtebeslag

economie.

Maatschappelijke voorzieningen: Referentierichtlijn Amstelveen 2026 - 2040 Voor een kwantitatieve berekening van de benodigde

7. De voortgang van de nieuwbouw in Amstelveen

maatschappelijke voorzieningen is gebruik gemaakt

is afhankelijk van een aantal maatschappelijke

van de Referentierichtlijn Amstelveen 2026. In die

8

(auto-)mobiliteit. Het tweede (midden-)scenario

in de sectoren sport en bewegen, onderwijs (incl.

Integraal Huisvestingsplan Maatschappelijk Vastgoed Amstelveen 2026 – 2030/2040

peuteropvang), kunst en cultuur, eerstelijns zorg,

In 2026 is een Integraal Huisvestingsplan

in voorzieningen voor Stappen, Trappen, OV, MaaS

welzijn, kinderopvang en jeugd. De beschikbaarheid

Maatschappelijk Vastgoed (IHP MV) 2026 – 2040 in

(Mobility as a Service – deelvervoer), Personenauto.

van voorzieningen in de genoemde maatschappelijke

voorbereiding. Ook dit IHP MV maakt gebruik van de

sectoren is vergeleken met de gewenste omvang

kengetallen uit de Referentierichtlijn Maatschappelijke

Het scenario 2 is het meest kosteneffectief en sluit

op basis van de kengetallen. Hieruit resulteert een

Voorzieningen 2026 – 2040. In een tussenrapportage

aan bij recente beleidskaders (Mobiliteitsvisie en

overschot of tekort per soort voorziening.

(IHP MV 2026 – 2030) is een overzicht opgenomen van

Omgevingsvisie). Vervanging van korte ritten door

ontwikkelingen in het gemeentelijk vastgoed voor de

(e-)fietsverkeer schept ruimte voor automobiliteit

Voor deze geactualiseerde inventarisatie van de

komende 4 jaar. Naast de voorzieningen die ook in

voor langere ritten. In deze rapportage nemen we

ontwikkeling van de stad is de benodigde ruimte per

deze rapportage zijn opgenomen, bevat het IHP MV

benodigde investeringen voor dit scenario 2 mee. In

soort voorziening uitgerekend voor 117.000 inwoners,

2026 – 2030 een overzicht van maatschappelijk gewenst

een volgende studiefase vindt een verdieping plaats

op basis van de kengetallen uit de Referentierichtlijn

voorzieningen, waarvoor de gemeente het vastgoed

op lokaal niveau. Daaruit kan blijken hoe uitbreidingen

Amstelveen 2026. De uitkomst van die berekening is in

zou kunnen realiseren of aankopen. Voorbeelden

van weginfrastructuur ten dienste kunnen staan van

deze rapportage opgenomen voor de bovengenoemde

daarvan zijn maatschappelijke opvang, beschermd

gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en woningbouw.

maatschappelijke sectoren.

wonen, onderdak voor economisch daklozen, een

richtlijn zijn kengetallen opgenomen voor de benodigde ruimte per (aantal) inwoner(s) voor voorzieningen

zet uitvoering van de STOMP-systematiek centraal: prioritering van investeringen achtereenvolgens

tussenvoorziening voor verschillende doelgroepen en

De input over de verschillende onderzochte sectoren is

De bewoners van de short-stay in Kronenburg gaan naar

een flexibele schil in het gemeentelijk maatschappelijk

geleverd door medewerkers die daarop deskundig zijn.

verwachting geen gebruik maken van alle voorzieningen

vastgoed om renovaties en verbouwingen te faciliteren.

in de stad. Voor een aantal maatschappelijke voorzie-

Voor een aantal van die voorzieningen bestaat geen

ningen rekenen we de bewoners van de short-stay niet

wettelijke plicht voor gemeenten om deze voorzieningen

mee en gaan we uit van 112.500 inwoners. Dat betreft de

aan te bieden. Het IHP MV 2026 – 2040 is te beschouwen

De opbrengst van de actualisatie van de

onderwijsvoorzieningen, voorzieningen voor jeugd, zorg,

als een concretisering van deze rapportage in gebouwen

inventarisatie van het noodzakelijke of gewenste

welzijn, en sport. Wel gaan we uit van extra behoefte aan

voor maatschappelijke functies in Amstelveen.

voorzieningenniveau in 2040 is gerangschikt op

een ruimte voor cultuur en voor binnensport in Kronenburg-Uilenstede voor deze doelgroep.

Infrastructuur en mobiliteit Voor de benodigde investeringen in infrastructuur

Leeswijzer

basis van de 5 ruimtelijke opdrachten die in de Omgevingsvisie zijn onderscheiden: Hoofdstuk 1: Gezond Amstelveen: sportvoorzieningen,

In bijlage 2 en 3 zijn overzichten uit de

maken we ondermeer gebruik van verzamelde

eerstelijnszorg, welzijn, ziekenhuis,

Referentierichtlijn Maatschappelijke Voorzieningen

informatie voor de studie van de Anteagroep over de

intramurale zorgcapaciteit

2026 – 2040 opgenomen. De overzichten bevatten

Toekomstige Bereikbaarheid van de Zuidlob. In een

kengetallen voor de behoefte aan de verschillende

tussenrapportage werkt de Anteagroep 3 scenario’s uit

klimaatadaptatie, energietransitie,

maatschappelijke voorzieningen in 2040.

voor de oplossing van knelpunten in

circulaire economie

Hoofdstuk 2: Duurzaam Amstelveen: riolering,

9

Hoofdstuk 3: Groen Amstelveen: groen

rapportage te zien als een concretisering van de 5

projecten en gebiedsontwikkelingen zijn in deze

Hoofdstuk 4: Bereikbaar Amstelveen: infrastructuur

ruimtelijke opdrachten uit de Omgevingsvisie. Aan het

paragraaf niet opgenomen, omdat de financiële

en mobiliteit, parkeren

eind van elk van deze 5 hoofdstukken is het kaartbeeld

dekking van die voorzieningen is geborgd.

Hoofdstuk 5: Compact Amstelveen: onderwijs,

uit de Omgevingsvisie opgenomen waarop voor de 5

kinder- en peuteropvang, kunst en

ruimtelijke opdrachten een indicatieve weergave van

Aan de rapportage zijn 4 bijlagen toegevoegd die

cultuur, bedrijventerreinen, kantoren,

de ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040 is geschetst.

achtergrondinformatie bieden bij de data uit deze

detailhandel, horeca, opvang vluchtelingen. Aan het begin van deze 5 hoofdstukken is de ruimtelijke

rapportage: Hoofdstuk 6: M  ogelijke financiële consequenties voor de gemeente.

Bijlage 1: Toelichting onderzoeksmethode Bijlage 2: Samenvattend overzicht van de behoefte aan

opgave zoals opgenomen in de Omgevingsvisie

In dit hoofdstuk geven we inzicht in de globale

samengevat als een introductie. Vervolgens is per

kosten en dekkingsmogelijkheden van de benodigde

soort voorziening beschreven wat het benodigde of

uitbreiding van de voorzieningen die de gemeente

gewenste voorzieningenniveau is wanneer de stad

moet financieren. Het gaat daarbij om voorzieningen

groeit naar 117.000 inwoners. In deze hoofdstukken

voor sport, groen, infrastructuur, onderwijs en

is een indicatie voor het extra ruimtebeslag van dat

kunst en cultuur. Kosten van voorzieningen die we

die anno 2026 in onderzoek, voorbereiding of

voorzieningenniveau aangegeven. Daarmee is deze

financieren vanuit de grondexploitaties van ruimtelijke

uitvoering zijn

maatschappelijke voorzieningen in 2026 en 2040 Bijlage 3: Referentierichtlijn Maatschappelijke Voorzieningen 2026 – 2040 Bijlage 4: Specificatie van infrastructurele maatregelen

10

1. Gezond Amstelveen Opgave Omgevingsvisie

Voorziening

De prioriteit ligt bij aanpassingen van de fysieke

Uitbreidingsbehoefte (2040)

Extra benodigde ruimte (in m2 bvo*)

Wettelijk verplicht?

Sporthal**

4 hallen

6.893 m2

nee

Sportzaal

1 sportzaal

1.512 m

nee

van de openbare ruimte nodigt uit tot gezond

Gymzaal***

5 gymzalen

1.950 m2

ja

leven en bewegen. Daarbij hoort vermindering

Zwembad binnenbad

uitbreiding bestaande bad

1.500 m

nee

leefomgeving, die de gezondheid bevorderen en bij uitbreiding van zorgvoorzieningen. De inrichting

van milieuhinder en hittestress. Het aanbod

*

aan sportparken voldoet aan de behoefte, ook

**

wanneer de stad groeit. We bundelen zorg- en andere maatschappelijke voorzieningen op goed bereikbare locaties in de wijken, bv. bij wijkwinkelcentra. Door multifunctioneel gebruik

2

2

Bruto vloeroppervlak In deze behoefteraming is niet gerekend met beschikbaarheid van de sporthallen bij het HWC en de hal in aanbouw bij het KKC. *** Van de 5 gymzalen zijn er 3 opgenomen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2040

1b) Eerstelijnszorg

maken we efficiënt gebruik van de ruimte. Met

Als eerstelijnszorgvoorzieningen zijn huisartsen,

Voorzieningen is weergegeven in onderstaand overzicht.

name in het zuiden van de stad is sprake van een

fysiotherapeuten, tandartsen en apotheken

Op basis van de Wet Publieke Gezondheid heeft

tekort aan zorgvoorzieningen.

meegenomen in de actualisatie. Zoals al aangegeven

de gemeente de wettelijke plicht de uitvoering van

in de Omgevingsvisie is er een tekort aan

jeugdgezondheidszorg in consultatiebureaus te

zorgvoorzieningen in de stad. Met name de behoefte aan

organiseren. De consultatiebureaus zijn gevestigd in 2

1a) Sportvoorzieningen

huisartsen en fysiotherapeuten is groter dan het aanbod.

gezondheidscentra in de stad. Uit de Referentierichtlijn

In de inventarisatie maken we onderscheid tussen

De extra behoefte aan eerstelijnszorg die is ingeschat

Maatschappelijke Voorzieningen blijkt dat die capaciteit

binnensportvoorzieningen (sporthallen,

op basis van de Referentierichtlijn Maatschappelijke

tot 2040 voldoende is.

sport- en gymzalen), buitensportvoorzieningen en het zwembad (binnen en buitenbad). Uit bijlage 3 blijkt dat in

Voorziening

2026 een tekort bestaat aan 2 sporthallen en 5 gymzalen.

Huidige capaciteit (2026)

Benodigde capaciteit 2040

Uitbreidingsbehoefte obv landelijke richtgetallen (in m2 bvo)

Wettelijk verplicht

Uitgaande van de kengetallen in de referentierichtlijn

Huisarts

39 fte

54 fte

2.250 m2

nee

maatschappelijke voorzieningen is tot 2040 met name

Fysiotherapeut

circa 70 fte

131 fte

2.135 m

nee

uitbreiding nodig van binnensportvoorzieningen.

Tandarts

circa 45 fte

56 fte

968 m

Het overzicht hiernaast vat de extra behoefte aan

Apotheek

11 vestigingen

17 vestigingen

1.200 m

binnensportvoorzieningen samen.

2

nee

2 2

nee

11

1c) Welzijn

van een dalend kindertal sinds de jaren 70 en een

Een aantal andere landelijke trends die van invloed zijn

toename van de levensverwachting. Uit onderstaande

op de zorgbehoefte in Amstelveen zijn:

Voor deze rapportage onderscheiden we wijkcentra,

tabellen blijkt dat Amstelveen iets minder sterk vergrijst

• Afname van de potentiële mantelzorgers (dat

buurtontmoetingsplekken en jongerenwerk. Uit de

dan het landelijk gemiddelde. Dat is deels te verklaren

Referentierichtlijn Maatschappelijke Voorzieningen

uit de relatief grote groep inwoners van 20 tot 60 jaar

2026 – 2040 blijkt dat voor deze welzijnsvoorzieningen

door de instroom van internationals in Amstelveen.

tot 2040 voldoende ruimte beschikbaar is in de stad. Wel is bij een toename van het inwonertal circa 5 fte extra jongerenwerk gewenst op basis van de hierover is opgenomen in de bijlagen 2 en 3.

1d) Ziekenhuis Het ziekenhuis Amstelland heeft een regionale (Amstelland) functie voor spoedeisende hulp en verloskunde. Het ziekenhuis heeft plannen om de bestaande vestiging te renoveren en deels nieuw te bouwen om ook aan de zorgvraag van de toekomst te kunnen blijven voldoen. Deze ontwikkeling kan op de huidige locatie plaatsvinden met mogelijk enige aanpassingen in de omgeving. Er is onderlinge samenhang en samenwerking met zorgpartijen in Daarom is er een ruimtelijke agenda voor het ziekenhuisgebied vastgesteld om hier invulling aan te geven.

1e) Intramurale zorgcapaciteit De behoefte aan zorgvoorzieningen neemt de komende 15 jaar toe door de dubbele vergrijzing: er komen meer ouderen en zij worden ouder. Vergrijzing is het gevolg

regio’s krijgen minder vaak kinderen, uitstel wordt afstel;

2024

2030

Bevolking totaal

17.951.318

18.474.559 19.186.083

% 65 jaar en ouder

20,5%

22,7%

24,9%

% 8o jaar en ouder (van 65+)

24,5%

28,5%

32,7%

Grijze druk (65+/20-64 jaar)

34,9%

39,4%

45,1%

% geboren buiten Nederland

16,3%

18,7%

21,2%

2040

• Migranten zijn gemiddeld jonger dan de rest van de bevolking en hebben een dempend effect op de vergrijzing; • Immigratie remt weliswaar de vergrijzing maar is geen duurzame oplossing: immigranten worden ook oud, kinderen van migranten nemen demografisch gedrag (qua kindertal/levensverwachting) snel over. Er is door het ministerie een stop gezet op uitbreiding van capaciteit voor verpleeghuiszorg. Dit leidt tot een verhoging van de druk op het systeem van voorliggende zorgvoorzieningen. Hoewel uitbreiding

Bevolkingsprognose Amstelveen 2025-2040

de directe omgeving, zoals Amstelring en GGZ InGeest.

jarigen/85-plussers; • Kinderloosheid gaat naar verwachting toenemen: jongeren settelen steeds later, huurders in dure

Bevolkingsprognose Nederland 2024-2040

kengetallen in de Referentierichtlijn. Detailinformatie

blijkt uit de mantelzorgratio: niet-werkende 50-75

van zorgcapaciteit bij groei en vergrijzing van de bevolking voor de hand ligt, leidt het rijksbeleid

2025

2030

2040

Bevolking totaal

95.844

102.020

107.716

% 65 jaar en ouder

19,5%

19,8%

21,4%

% 8o jaar en ouder (van 65+)

29,7%

32,9%

36,7%

Grijze druk (65+/20-64 jaar)

33,7%

33,8%

36,2%

tot een transformatievraagstuk voor bestaande wooncomplexen van ouderen: in die wooncomplexen moet ruimte komen voor efficiënte vormen van zorgverlening. Daarnaast zijn op lokaal niveau woonzorg-initiatieven wenselijk die kunnen voorzien in de woon- én zorgbehoefte van de bewoners. Denk hierbij aan een ontwikkeling als ‘age friendly city’ (motie 13 november 2024) met als concreet voorbeeld het inrichten van bestaande gebouwen tot ‘lang leven thuisflats’.

12

Kaartbeeld 2: Indicatieve weergave ruimtelijke opdracht gezond Amstelveen uit de Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’ Gezond Amstelveen

LEGENDA

LEGENDA

GEZOND GEZOND

Ziekenhuis Bestaand/nieuw zorgcluster

Ziekenhuis Bestaand/nieuw zorgcluster

Sportveld Ambitie sportontwikkeling

Verpleeghuizen Woning met dienstverlening

Wateractiviteit Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone

Wijk en ontmoetingscentrum Sportveld

DUURZAAM

Ambitie sportontwikkeling

Uitbreiden/bouwen van onderstations

Wateractiviteit

Zoekgebied energieopwekking

Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone

Waterbufferzone binnen stad/ in groen gebied

Amsterdamse Bos Polder Groen blauwe structuur

GROEN

Park

Water Amsterdamse Bos

Recreatie Fietsnetwerk

Polder Groen blauwe structuur

Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk

Park

Bushalte en OV-netwerk

Recreatie

Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen

BEREIK Wegen, binnen stad/ buiten stad

Dorpsontwikkeling

Fietsnetwerk Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk Regionaal OV-station en OV-netwerk

Voortgezet Onderwijs Water

Wegen

Dek A9 Museum lijn 1

Inbedding cluster in wijk

Gemeentegrens Amstelveen

Verdubbeling A9

0

Zoekgebied duurzaamheid + recreatie

Bebouwde omgeving

Auto hoofdwegen

N

Ontwikkelgebieden

2 km

COMPACT Gemeentegrens Amstelveen Bebouwde omgeving Bestaand ontwikkelgebied

13

2. Duurzaam Amstelveen Opgave Omgevingsvisie

Door groei van het aantal inwoners zijn investeringen

2b) Klimaatadaptatie

Randvoorwaardelijk voor de ruimtelijke

en toenemende beheerkosten op termijn niet te

Bevolkingsgroei vergroot niet alleen de druk op

ontwikkeling van Amstelveen is een voortvarende

vermijden. Dat heeft de volgende oorzaken:

ruimte, maar verkleint ook de marges om hevige

implementatie van de energietransitie. We

• de hoeveelheid afvalwater neemt toe;

regen, hitte en droogte op te vangen. Hierdoor neemt

zoeken naar extra ruimte voor waterberging en

• de belasting op onderdelen van het systeem

zowel de investeringsopgave als de beheeropgave

energieopslag. Voor het tegengaan van hittestress

neemt toe, met name op eindstrengen, gemalen en

voor klimaatadaptatie structureel toe. Een

is behoud van voldoende groen belangrijk. De

persleidingen.

integrale benadering bij stedelijke ontwikkeling is

gemeente neemt de regie over optimaal gebruik

noodzakelijk om deze effecten te beperken, waarbij

van de ondergrond. De circulaire economie zal

Maatregelen om het systeem toekomstbestendig te

klimaatadaptatie vanaf de start van projecten moet

meer ruimte voor opslag van gebruikte materialen

houden zijn:

worden meegenomen. Groen, waterberging en

vragen.

• afkoppelen van hemelwater in de bestaande stad;

een doordachte bodemopbouw spelen hierbij een

• gescheiden aanleg van afvalwater- en

belangrijke rol, zowel in nieuwe ontwikkelingen als bij

2a) Riolering

hemelwatersystemen bij nieuwbouw en

renovaties van bestaande wijken.

reconstructies. In de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR)

Bevolkingsgroei betekent niet dat het rioolstelsel

Financiële consequenties

in één keer uitbreiding nodig heeft, maar wel dat

Door een toenemend inwonertal nemen de kosten

toepassing van klimaatadaptieve maatregelen in de

de druk op specifieke onderdelen van het systeem

voor dagelijks beheer, inspectie en onderhoud, evenals

openbare ruimte. Bij nieuwbouw en renovaties van

toeneemt en de beschikbare marges kleiner worden.

voor groot onderhoud, structureel toe. Daarnaast

bestaande wijken is toepassing van die richtlijnen

Dit onderstreept het belang om bevolkingsgroei

leidt bevolkingsgroei tot een toenemend aantal

wenselijk om de openbare ruimte aan het veranderend

structureel mee te nemen in de integrale afwegingen

belastingplichtigen. De kosten voor investeringen en

klimaat aan te passen. Samenwerking tussen de

rond ontwerp, investeringen en beheer van het riool-

onderhoud van riolering moeten kostendekkend zijn.

gemeente, waterschap, provincie en ontwikkelaars is

en watersysteem. Dit gebeurt onder meer binnen het

Door de stijging van de opbrengsten uit de rioolheffing

cruciaal om maatregelen tijdig en effectief te kunnen

Water en Rioleringsplan (WRP) en het Systeem Stedelijk

door bevolkingsgroei zijn de hogere beheer- en

realiseren.

Water.

onderhoudskosten in de regel financieel te dekken.

zijn richtlijnen opgenomen die richting geven aan de

Financiële consequenties De groei van de stad kan de investeringsopgave voor groenblauwe structuren vergroten, doordat

14

meer inwoners en verharding extra druk leggen op

kleinverbruikers daar de effecten van ondervinden.

zoals onderstations. Daarnaast zal er ondergronds

waterberging, groen en klimaatmaatregelen. Wanneer

Nieuwe aansluitingen komen per die datum op de

meer ruimte nodig zijn voor kabels en warmteleidingen.

klimaatadaptatie vanaf de start wordt meegenomen in

wachtlijst

Samenvattend vergt de energietransitie:

nieuwe projecten, kunnen we de bijbehorende kosten

• een vroegtijdige samenwerking met Liander en

doorgaans binnen de projectbegroting bekostigen.

Deze ontwikkeling heeft grote gevolgen voor

Vroege integratie voorkomt bovendien dat maatregelen

woningbouw in Amstelveen en de regio, en ook voor

later moeten worden toegevoegd, wat vaak leidt tot

de ontwikkeling van voorzieningen die nodig zijn

schaarse ruimte in de bovengrond en de ondergrond

hogere kosten en gemiste kansen voor meekoppeling.

voor de inwoners van de stad. De effecten kunnen

en uitvoering van die visie;

Door klimaatadaptatie te verankeren in de initiatieffase

per ontwikkellocatie verschillen, afhankelijk van

• samenhangende ontwikkeling van de bovengrond

van gebiedsontwikkelingen, blijven zowel de ruimtelijke

het voorgenomen energiesysteem (all-electric of

en de ondergrond bij gebiedsontwikkelingen.

als de financiële gevolgen beheersbaar.

een combinatie van warmtelevering en elektra).

2c) Energietransitie

andere netwerkpartijen per planontwikkeling; • een strategische visie op de verdeling van de

Amstelveen is in overleg met Tennet en Liander

Financiële consequenties voor de energietransitie

over de consequenties voor de woningbouw en de

zijn niet meegenomen in hoofdstuk 6. De kosten van

mogelijkheden de problemen aan te pakken.

deze relatief nieuwe taak van de gemeente komen niet voort uit een toename van het aantal woningen

Netcongestie

Voorzieningen

Oplossing van de netcongestie is een randvoorwaarde

Ondertussen zet de gemeente zich in om het net te

voor alle wenselijke of noodzakelijke ontwikkelingen

verzwaren, slim gebruik te maken van het bestaande

in de stad. Het tempo waarin we dit probleem tot een

elektriciteitsnet en tijdige afstemming bij ruimtelijke

oplossing weten te brengen is van grote invloed op het

plannen. Hierbij werkt de gemeente samen met Tennet

tempo waarin we nieuwe woningen en voorzieningen in

en Liander. Daarnaast werken we aan de uitbreiding

Amstelveen kunnen realiseren in de periode tot 2040.

het lokale elektriciteitsnet, onder meer via nieuwe

Ruimtevraag circulaire economie

en inwoners: ook los daarvan zijn investeringen in de energietransitie noodzakelijk.

2d) Circulaire economie

en verzwaarde stations. Deze maatregelen vergroten

Nederland streeft naar een volledig circulaire

Uit recent onderzoek van Tennet blijkt dat de

de lokale distributiecapaciteit en helpen de gevolgen

economie in 2050. Dit doel is vastgelegd in het

netcongestie voor Amstelveen langer aanhoudt

voor woningbouw, economie en verduurzaming

Nationaal Programma Circulaire Economie en wordt

dan eerder voorzien, waarbij de verwachte periode

te beperken, maar lossen de beperkingen op het

ondersteund door Europese regelgeving zoals de

verschuift van circa 2031-2036 naar circa 2034-2037.

bovenliggende hoogspanningsnet van Tennet niet op.

EU Critical Raw Materials Act, die lidstaten verplicht om voldoende ruimte te borgen voor projecten

Dit betekent dat de bestaande beperkingen voor nieuwe en zwaardere grootverbruikersaansluitingen

Voor de energietransitie zijn diverse maatregelen nodig

rond kritieke grondstoffen, zoals recycling en

gemeentebreed van kracht blijven. Oorzaak is een

die een beslag krijgen in een gebiedsontwikkeling

substitutie. De urgentie van deze ambitie groeit.

combinatie van snellere groei van de elektriciteitsvraag

of bouwlocatie (zoals transformatorhuisjes en/

Het concurrentievermogen van de Nederlandse

en vertragingen in grote net-uitbreidingsprojecten.

of warmteoverdrachtstations), maar soms ook

en Europese industrie staat onder druk, en door

Met ingang van 1 juli 2026 gaan ook huishoudens en

voorzieningen die bedoeld zijn voor grotere stadsdelen

veranderingen in het geopolitieke krachtenveld

15

neemt het belang van voldoende beschikbaarheid van

Consequenties voor Amstelveen

-verwerking, en koppelkansen met woningbouw en

(schaarse) grondstoffen toe. In een circulaire economie

De precieze ruimtevraag voor Amstelveen is

infrastructuur.

worden welvaart, welzijn en economische groei minder

nog onzeker. De landelijke prognoses hanteren

afhankelijk van primaire grondstoffen uit derde landen,

bewust een bandbreedte, omdat het tempo van

Financiële consequenties voor het creëren van

ontstaan nieuwe economische verdienmodellen en

technologische ontwikkelingen, gedrag van bedrijven

een circulaire economie zijn niet meegenomen in

wordt afwenteling op het milieu voorkomen.

en consumenten, en beleidskeuzes niet exact

hoofdstuk 6. De kosten van deze relatief nieuwe

Deze transitie heeft ruimtelijke consequenties. De

voorspelbaar zijn. Wel is duidelijk dat de circulaire

ontwikkeling komen niet voort uit een toename van

circulaire economie vraagt om meer ruimte dan de

transitie ruimtelijke impact heeft die zich breed

het aantal woningen en inwoners: ook los daarvan zijn

lineaire economie. Extra functies zoals opslag voor

manifesteert: niet alleen op bedrijventerreinen,

investeringen in de circulaire economie noodzakelijk.

retourlogistiek, demontage- en reparatiewerkplaatsen,

maar ook in gebiedsontwikkeling met locaties

Overigens zijn het hoofdzakelijk bedrijven die zullen

faciliteiten voor materialenbewerking en -sortering

voor reparatie en deeleconomie, plekken voor

moeten investeren in de ‘circularisering’ van hun

moeten ergens een plek krijgen.

bouwmaterialendepots, textielinzameling en

bedrijfsproces.

16

Kaartbeeld 3: Indicatieve weergave ruimtelijke opdracht duurzaam Amstelveen uit de Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’

+

LEGENDA GEZOND Ziekenhuis

+

Bestaand/nieuw zorgcluster Verpleeghuizen Woning met dienstverlening Wijk en ontmoetingscentrum +

Sportveld Ambitie sportontwikkeling Wateractiviteit

+

+

Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone Amsterdamse Bos Polder Groen blauwe structuur Park Recreatie Fietsnetwerk Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen Ontwikkelgebieden Dorpsontwikkeling Zoekgebied duurzaamheid + recreatie Inbedding cluster in wijk

LEGENDA

Duurzaam Amstelveen

DUURZAAM Uitbreiden/bouwen van onderstations Zoekgebied energieopwekking Energieopwekking ontwikkeling-gericht

+

Energieopwekking wijkgericht Regionale Energie Strategie RES zoekgebied Waterbufferzone binnen stad/ in groen gebied Sportveld Amsterdamse Bos Polder Groen blauwe structuur Park Fietsnetwerk Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen Ontwikkelgebieden Zoekgebied duurzaamheid + recreatie Water Bebouwde omgeving Gemeentegrens Amstelveen Wegen

Voortgezet Onderwijs Water N

0

1

Bebouwde omgeving 2 km Gemeentegrens Amstelveen Wegen

17

3. Groen Amstelveen Opgave Omgevingsvisie

Dit levert voor de komende jaren de volgende opgaven

benodigde investeringen voor inrichting en beheer

We behouden of versterken de groenblauwe hoofd-

op voor inrichting en beheer van groen.

verder uitgewerkt binnen het uitvoeringsprogramma

structuur in de stad. Ruimtelijke ontwikkelingen

van de Groenvisie.

liteit van het openbaar groen. Het Amsterdamse

Behoud en versterking kwaliteit van de hoofdgroenstructuur

Bos en de Bovenkerker- en Middelpolder behouden

Nieuwe stedelijke ontwikkelingen, zoals

Versterking van het bestaand wijkgroen bij stedelijke ontwikkelingen

zoveel mogelijk hun karakter. We willen een park aan

uitbreiding, verdichting en onder- en bovengrondse

Door intensiever gebruik en een afnemend areaal

de zuidkant van de stad realiseren, bij voorkeur in de

infrastructurele ingrepen leiden tot druk op de

neemt de druk op het wijkgroen sterk toe. Om de

Noorder Legmeerpolder.

hoofdgroenstructuur. Doorsnijdingen van groen

gebruikswaarde, biodiversiteit en klimaatrobuustheid

en water en areaalverlies vragen om investeringen

op peil te houden, zijn extra investeringen nodig als

die de ecologische, klimaatadaptieve en recreatieve

kwaliteitsimpuls van het bestaande groen. Dit geldt

betekenis van deze structuren voor de hele stad in

zowel bij verdichtingslocaties als bij infrastructurele

stand kunnen houden. Tegelijkertijd groeit de behoefte

verbeteringen, zoals de herinrichting rond de A9. Een

De Omgevingsvisie en de Groenvisie 2024 benoemen

aan hoogwaardig recreatiegroen in het buitengebied.

aantrekkelijke woonomgeving blijft alleen mogelijk als

groen nadrukkelijk als kernkwaliteit van Amstelveen.

De ambitie om Park Zuid te realiseren kan hier deels in

de ontwikkeling en kwaliteit van het wijkgroen gelijke

Om de groei van de stad in balans te houden met deze

voorzien, maar vereist aanvullende investeringen.

tred houdt met stedelijke verdichting. Intensiever gebruik van het groen door bevolkingstoe-

bevolking ook de behoefte aan recreatie in het groen

Versterken van natuurwaarden, klimaatadaptatie en recreatieve kwaliteit

toeneemt. De belangrijkste uitgangspunten bij de

Intensiever gebruik van het groen vraagt om investeren

opgave om beheerlasten te verlagen een vereenvoudig-

ontwikkeling van het groen zijn:

in de kwaliteit van het groen. Daarvoor is op basis van

de inrichting van groen: zo is gras goedkoper te behe-

• behoud en doorontwikkeling van de

het aantal heemparken en parkstroken een indicatief

ren dan heesters. Het omvormen van beplanting kan,

investeringsbedrag ingeschat. Deze raming, die is

maar vraagt wel om een eenmalige investering. Ook

opgenomen in hoofdstuk 6, is nog onvolledig, omdat

het streven naar meer biodiversiteit kan pas na eenma-

diverse groenelementen en nieuwe kwaliteitseisen

lige investeringen uiteindelijk leiden tot beperking van

(zoals nieuwe eisen voor ecologie en klimaat) daarin

de beheerkosten. Klimaat adaptieve ambities kunnen

nog niet zijn meegenomen. In 2026 worden de

leiden tot hogere aanleg- en beheerkosten.

dragen bij aan behoud of verbetering van de kwa-

3a) Groen

kwaliteit, is het noodzakelijk gericht te investeren in zowel de hoofdgroenstructuur als het wijkgroen. Dit is met name van belang omdat met een groeiende

hoofdgroenstructuur en groene buitengebieden; • versterking van natuurwaarden, klimaatadaptatie en recreatieve kwaliteit; • borging van groen als essentieel onderdeel van stedelijke verdichting, ook bij particulieren.

name leidt tot hogere renovatiekosten, mede door vervroegde afschrijving. Daarnaast vereist de actuele

18

Toe- en doorgankelijk maken van recreatiegebieden Om de toenemende recreatiedruk op te vangen is het van belang dat recreatiegebieden goed bereikbaar en toegankelijk zijn. Ook dienen ontbrekende schakels in het recreatieve netwerk te worden ontwikkeld en is verbinding van recreatiegebieden met elkaar noodzakelijk. In de investeringsramingen voor groen zijn investeringen in verbetering van de toe- en doorgankelijkheid van recreatiegebieden meegenomen. Bovenstaande opgaven maken investeringen in het groen noodzakelijk, maar deze zijn niet vanzelfsprekend gedekt. Hoewel investeringen in woningen en infrastructuur grotendeels door ontwikkelende partijen worden gedragen, geldt dat niet altijd voor openbaar groen. In hoofdstuk 6 gaan we in op de benodigde of wenselijke investeringen in groen.

19

Kaartbeeld 4: Indicatieve weergave ruimtelijke opdracht groen Amstelveen uit de Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’

LEGENDA

Groen Amstelveen

GROEN Amsterdamse Bos Polder Groen blauwe structuur Park Recreatie Kwaliteitimpuls openbaar groen

+

Sportveld Fietsnetwerk Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen Ontwikkelgebieden Zoekgebied duurzaamheid + recreatie Ambitie sportontwikkeling Water Bebouwde omgeving Gemeentegrens Amstelveen Wegen

20

4. Bereikbaar Amstelveen Opgave Omgevingsvisie

4a) Infrastructuur en mobiliteit

We werken aan een fijnmazig netwerk voor

het wegennet knelpunten in de doorstroming niet oplost, is vermindering van het autogebruik per

wandelen en fietsen en stimuleren het gebruik

Zoals in hoofdstuk 1 is toegelicht maken we in deze

inwoner onvermijdelijk om de bereikbaarheid van

van openbaar vervoer (OV) en deelmobiliteit.

rapportage onder meer gebruik van de opbrengst van

de gemeente voor de langere termijn te garanderen.

Grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen

de Zuidlobstudie, die de Anteagroep eind 2025 in een

Bijkomend effect voor inwoners die meer gaan fietsen

situeren we op locaties met goede bestaande

tussenrapportage heeft beschreven.

is gezondheidswinst. In een volgende studiefase

(OV-)bereikbaarheid. Vanwege de ontwikkeling

Daarnaast baseren we de voorgestelde maatregelen

van de Zuidlobstudie vindt een verdieping plaats op

van het Bedrijventerrein Amstelveen Zuid (BTAZ)

in infrastructuur op bestaand lokaal en regionaal

lokaal niveau. Daaruit kan blijken hoe uitbreidingen

willen we een halte van de tram toevoegen bij het

vervoersbeleid van de Vervoerregio en de provincie

van weginfrastructuur ten dienste kunnen staan van

bedrijventerrein. We verwachten een toename van

Noord-Holland. Uit die beleidskaders blijkt dat het

gewenste ruimtelijke ontwikkelingen en woningbouw.

inkomend verkeer in het zuiden van de stad en

niet meer vanzelfsprekend is dat de Vervoerregio

oriënteren ons daarom op mogelijkheden om de

Amsterdam (VRA) en provincie Noord-Holland (sec)

In het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte

zuidelijke toegang voor autoverkeer te verruimen.

investeren in weginfrastructuur. Het streven naar

Amstelveen (MPP) is een bedrag van € 22 mln aan

Er is sprake van grote verkeersdruk op een

oplossing van álle files/vertragingen voor de auto

investeringen voor de fiets opgenomen. Daarnaast

aantal kruisingen van de Beneluxbaan. Mogelijke

is losgelaten. Het vervoersbeleid richt zich op de

behelst het MPP investeringen voor ruim 10 miljoen

maatregelen zijn in onderzoek. We gaan na of bij

totale bereikbaarheid van een gebied, waarbij de

in overige verkeersmaatregelen. Deze investeringen

nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen aanpassing

auto niet meer automatisch op plek één staat. Dit

leiden vaak ook tot een verbeterde veiligheid voor

van de parkeernorm mogelijk is, bijvoorbeeld aan

geldt ook voor Amstelveen: er is slechts beperkt

fietsers.

vermindering van het autogebruik of op basis

fysieke uitbreidingsruimte én beperkt financiële

van de specifieke behoefte van de locatie. De

ruimte om de groei van de stad en grootschalige

Met de voorgenomen maatregelen en gereserveerde

parkeerbehoefte van nieuwe ontwikkellocaties

autobereikbaarheidsmaatregelen te faciliteren.

gelden in het MPP kunnen de komende vijf jaar flinke

wentelen we niet af op omliggende wijken.

Wanneer we ons alleen op de auto zouden richten

slagen worden gemaakt. Wanneer we doorkijken

en de uitbreidingsruimte die er wel is benutten,

naar 2040 dan zijn verdergaande maatregelen nodig

komen bepaalde routes door Amstelveen nog

om woningbouw en een toename van het inwonertal

steeds vast te staan. In de genoemde Zuidlobstudie

mogelijk te maken en de stad leefbaar en bereikbaar te

is dit beeld bevestigd. Bij groei van het aantal

houden. Mogelijke maatregelen zijn als volgt samen te

inwoners en arbeidsplaatsen, en ervan uitgaande

vatten.

dat de mogelijke uitbreiding van de capaciteit van

21

Maatregelen voor de fiets

Verschillende marktpartijen hebben in Amstelveen al

• ruimte te bieden voor de energietransitie in de wijk

Voor de verbeteringen van het hoofdfietsnetwerk is

locaties voor plaatsing van deelauto’s en deelscooters.

en tegelijkertijd het areaal groen in stand te houden.

een benodigde investering van ruim € 33 mln voorzien,

In de toekomst wordt samen met de Vervoerregio

onderverdeeld in verbeteringen in het hoofdnetwerk,

Amsterdam gestreefd naar inrichting van een aantal

fietstunnels en voor overige maatregelen. Door de

deelmobiliteithubs in Amstelveen, waar aanbod van

realisatie van fietstunnels verbetert overigens ook

diverse soorten deelmobiliteit bij elkaar zullen komen.

de doorstroming voor autoverkeer en openbaar vervoer. De Vervoerregio draagt substantieel bij aan

In bijlage 4 is een specificatie opgenomen van infra-

verbeteringen van het hoofdfietsnetwerk.

structurele maatregelen die anno 2026 in onderzoek,

Maatregelen voor het openbaar vervoer Voor de verbetering van de OV-bereikbaarheid van het Stadshart is een benodigde investering van ruim € 26 mln voorzien. In dit bedrag zijn netto investeringen

voorbereiding of uitvoering zijn. De noodzakelijke investeringen en bekostiging van infrastructurele maatregelen komen aan de orde in hoofdstuk 6.

4b) Parkeren

in een nieuw busstation en 1000 fiets-opstelplaatsen

Uitbreiding van parkeervoorzieningen maakt onderdeel

opgenomen. Daarnaast is een bedrag benodigd voor

uit van plan- en gebiedsontwikkelingen. De daarvoor

de realisatie van mobiliteitshubs.

benodigde ruimte en financiering is een standaard

Maatregelen doorstroming alle modaliteiten Voor de vergroting van doorstroming en verkeersveil-

onderdeel in het ruimtelijk planproces en voorwaarde voor vergunningverlening. Op die manier voorkomen we dat de parkeerbehoefte van nieuwe ontwikkellocaties wordt afgewenteld op omliggende wijken.

igheid is een benodigde investering van circa € 51 mln voorzien, ten behoeve van het aanpassen van kruisin-

In een aantal delen van de stad waar sprake is van

gen en vergroten van de capaciteit van wegvakken.

parkeeroverlast. Op die plekken is betaald parkeren

Door betere doorstroming van autoverkeer op kruis-

ingevoerd. Naar verwachting zal in de toekomst

punten gaat doorgaans ook de cyclustijd van verkeers-

uitbreiding van het regime voor betaald parkeren nodig

lichten omlaag, waardoor ook fietsers en voetgangers

zijn om:

sneller kunnen oversteken.

• een verschuiving te bevorderen richting wandelen,

Maatregelen deelmobiliteit In 2025 bleef de vraag naar deelmobiliteit stijgen. Naar verwachting zet die stijging in de toekomst door.

fietsen, OV-gebruik en deelmobiliteit, waardoor er meer ruimte ontstaat voor hen die geen alternatieven hebben voor de auto; • woningbouwontwikkelingen haalbaar te maken;

22

P+R

Kaartbeeld 5: Indicatieve weergave ruimtelijke opdracht bereikbaar Amstelveen uit de Omgevingsvisie ‘Amstelveen Bloeit’

LEGENDA

HUB

P+R

HUB

Groen Amstelveen

LEGENDA

Bereikbaar Amstelveen

GROEN

BEREIKBAAR

Amsterdamse Bos

Fietsnetwerk

Polder

Potentiële fietsroute

Groen blauwe structuur

Tramhalte en verzorgingsgebied

Park

Bushalte en verzorgingsgebied

Recreatie

Regionaal OV-station

Kwaliteitimpuls openbaar groen

Auto hoofdwegen

Sportveld

Park and Ride (P+R)

P+R

Fietsnetwerk

HUB

HUB

Potentiële fietsroute

Amsterdamse Bos

Tramhalte en OV-netwerk

Polder

Bushalte en OV-netwerk

Park

Regionaal OV-station en OV-netwerk

Sportveld

Auto hoofdwegen

Ontwikkelgebieden

Ontwikkelgebieden

Ziekenhuis

Zoekgebied duurzaamheid + recreatie

Zorgcluster

Ambitie sportontwikkeling

Bestaand voorzieningencluster

Water

Dorpsontwikkeling

Bebouwde omgeving

Zoekgebied duurzaamheid + recreatie

Gemeentegrens Amstelveen

Verdubbeling A9

Wegen

Dek A9 Water

P+R

Bebouwde omgeving Gemeentegrens Amstelveen Wegen

N

0

1

2 km

23

5. Compact Amstelveen Opgave Omgevingsvisie

wettelijke verplichting is vertaald in het Integraal

Maatschappelijke Voorzieningen 2026 – 2040 blijkt

Vanwege de schaarse ruimte in Amstelveen is multi-

Huisvestingsplan 2024 – 2040 (IHP Onderwijs

dat met de uitvoering van het IHP Onderwijs 2024 –

functioneel ruimtegebruik bij stedelijke vernieuwing en

2024 – 2040). Naast de noodzakelijke renovaties

2040 voor basis- en middelbaar onderwijs tot 2040

ruimtelijke ontwikkelingen noodzakelijk. We streven

van bestaande schoolgebouwen zijn in het IHP

voldoende capaciteit in de stad beschikbaar is.

naar versterking van wijkclusters op centraal gelegen

Onderwijs 2024 – 2040 nieuwbouw en uitbreidingen

locaties, waarin winkels, maatschappelijke voorzienin-

van bestaande schoolgebouwen opgenomen. Die

gen, zorg- en onderwijsvoorzieningen gecombineerd

uitbreidingen van bestaande gebouwen en een deel

zijn. Voor de ontwikkeling van Onderwijshuisvesting

van de nieuwbouw vinden plaats op het terrein van

is het Integraal Huisvestingsplan 2024 – 2040 leidend.

de scholen of op beschikbare andere locaties voor

Onder deze noemer is gekeken naar kinderopvang, voor-

Amstelveen wil een goede woon-werkbalans behouden.

scholenbouw in de bestaande stad. Nieuwbouw van

en vroegschoolse educatie (VVE), peuterarrangementen

Dat betekent dat we de bestaande kantorenvoorraad

een Integraal Kindcentrum (IKC) Middenwaard en een

en buitenschoolse opvang. Uit de Referentierichtlijn

willen opwaarderen en verduurzamen.

IKC in de nieuwe wijk De Scheg zijn in voorbereiding

Maatschappelijke Voorzieningen 2026 – 2040 blijkt

voor ingebruikname in 2027/2028. Op de langere

dat tot 2040 met name uitbreiding nodig is van

termijn (2029 – 2040) is er behoefte aan een nieuw

kinderopvang en peuterarrangementen. In onderstaand

IKC in Nieuw-Legmeer. Uit de Referentierichtlijn

overzicht is de uitbreidingsbehoefte weergegeven.

5a) Onderwijs In deze inventarisatie is behoefte en aanbod aan basis-, middelbaar en speciaal basisonderwijs meegenomen. Amstelveen herbergt drie scholen voor middelbaar beroepsonderwijs. Huisvesting van deze onderwijsvorm is voor de gemeente geen wettelijke verplichting.

5b) Kinder- en peuteropvang

Voorziening

Huidige capaciteit (2026)

Benodigde capaciteit in 2040

Uitbreidingsbehoefte

Wettelijk verplicht?

Kinderopvang

1.951 kindplaatsen*

2.004 kindplaatsen

53 kindplaatsen

nee

6.827 m2*

7014 m2

187 m2

113 kindplaatsen

90 kindplaatsen

voldoende

circa 395 m

VVE

ja

315 m2

capaciteit

Peuterarrange-

152 kindplaatsen

161 - 215 kindplaatsen

9 – 63 kindplaatsen

voldoende sportvoorziening. In deze rapportage laten

menten

circa 532 m

564 - 753 m2

32 – 221 m

we het mbo verder buiten beschouwing. Realisatie van

Buitenschoolse

2.338 kindplaatsen op 43 locaties 2.149 kindplaatsen

voldoende

voorzieningen voor basis- en middelbaar onderwijs

opvang

8.183 m2

capaciteit

Er is momenteel wel sprake van enige krapte én de grootste van de drie is al geruime tijd op zoek naar

zijn wettelijk verplicht voor gemeenten. De behoefte is geraamd op basis van leerlingenprognoses. Deze

2

2

7.522 m2

ja

2

nee

*

Huidige capaciteit niet bekend. Dit getal geeft de behoefte aan uitgaande van 96.000 inwoners volgens de kengetallen uit de Referentierichtlijn Maatschappelijke Voorzieningen 2026 – 2040.

24

5d) Werklocaties: bedrijventerreinen en kantoren

Richting 2040 krijgt Amstelveen te maken met grote

van een cultuurvoorziening (voor podiumkunsten),

Vandaag de dag staat de gemeente vooral bekend om

herstructurering van de logistieke sector, de omslag

musea, bibliotheek en beelden in de openbare ruimte.

haar sterke diensteneconomie, met een concentratie

van een lineaire naar een circulaire economie en

Uitgaande van de kengetallen in de Referentierichtlijn

van zakelijke dienstverlening, ICT en internationale

een onzekere toekomst voor de sierteeltsector en