Programmabegroting 2023 Amstelveen
Tekst van het document
38
Programmabegroting 2023
2.2 Onderwijs en ontplooiing Inleiding Onderwijs, sport en cultuur vormen in onze samenleving de basis voor ontplooiing. Amstelveen blijft investeren in onderwijs en kinderopvang: de jeugd heeft de toekomst. Goed onderwijs is van wezenlijk belang. We bevorderen samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp en sociaalmaatschappelijk werk. Op die manier ontstaat samenhang in de ondersteuning van kinderen die dat nodig hebben. Wij zien sport als een leuke en goede manier om gezond te leven. Daarom breiden we onze sportfaciliteiten uit. Cultuur draagt bij aan ontplooiing en ontmoeting. Wij investeren de komende jaren in herijking van het cultuuraanbod in Amstelveen. Indicatoren Omschrijving
Bron
2019
2020
2021
% Volwassenen dat voldoet aan de beweegnorm (NNGB)
2
64%
62%
% Volwassenen dat actief sport
2
81%
83%
% Scholen dat lespakketten voor cultuureducatie afneemt
1
50%
62%
Bezoekers Bibliotheek Amstelveen per inwoner
12
5,6
2,4
2022
2,1
2.2.1 Onderwijs Doelstellingen Voor jongeren is goed onderwijs de basis voor ontplooiing. Goed onderwijs vraagt om een professioneel schoolgebouw, passend onderwijs dat aansluit op het kind en leraren die toegerust zijn om hun werk kwalitatief goed te doen; Investeren in sport is een investering in levenslange gezondheid. Sport helpt ook bij het leggen van sociale contacten voor jong en oud en draagt bij aan de integratie van nieuwe inwoners in de samenleving. Kunst en cultuur dragen bij aan de ontplooiing van inwoners van Amstelveen en culturele instellingen kunnen een impuls aan de lokale economie geven. We verwachten van de instellingen dat ze innovatiever en bedrijfsmatiger gaan werken. Actuele beleidsontwikkelingen NPO middelen De huidige generatie leerlingen en studenten verdient, ondanks de coronacrisis, alle kansen op volwaardig onderwijs en een goede toekomst. Hiervoor is door het Rijk in totaal 8,5 miljard euro geïnvesteerd, waarvan 8,5 miljard euro voor het funderend onderwijs en 300 miljoen euro aan gemeenten. In eerste instantie tot 31-7-23, dit is verlengd tot 31-7-2025. Amstelveen ontvangt €1.585.564,--. Deze bijdrage is niet verhoogd bij het verlengen van de termijn, maar mag over een langere periode besteed worden. In 2022 zijn de eerste activiteiten gestart.
In 2023 vindt de evaluatie plaats van de huidige activiteiten en wordt bekeken hoe de resterende middelen kunnen worden ingezet. Voorschoolse Educatie Gemeente en kinderopvangorganisaties zijn in 2022 gestart met de evaluatie van de spreiding en zorgzwaarte van de groepen voorschoolse educatie. Dit kan in 2023 leiden tot een aanpassing van het huidige aanbod.
Programmabegroting 2023
39
Extra middelen Voorschoolse educatie (VE) Oekraïense kinderen 2,5-4 jaar. Het rijk ziet het belang van VE voor Oekraïense peuters om een goede start te maken in het onderwijs. Er is aangekondigd dat de gemeente hiervoor extra middelen ontvangt om de VE voor deze kinderen te realiseren. De regeling wordt nog uitgewerkt. De gemeente zal de extra middelen naar verwachting in 2023 ontvangen. Opvang Oekraïense Leerlingen Oekraïense vluchtelingkinderen hebben recht op onderwijs. Gemeente Amstelveen heeft het nieuwkomers onderwijs Primair Onderwijs onder gebracht bij Taalschool Amstelland en Amstelwijs. In het voorgezet onderwijs stromen de kinderen door in de Internationale Schakel Klassen en Cross0ver groepen. De acute toename van leerlingen uit Oekraïne geeft een personeel- en huisvestingsopgave voor de scholen die de kinderen opvangen. In het nieuwkomersonderwijs fluctueren de leerlingenaantallen sterk. Dit heeft consequenties voor de bekostiging. De gemeente Amstelveen subsidieert het vervoer om zo deelname aan de taalscholen voor deze kinderen laagdrempeliger te maken. Doorslaggevende argumenten voor het verstrekken van een subsidie zijn: de afstand tussen de huidige opvanglocaties en de taalscholen, de financieel onzekere situatie van deze doelgroep de (nu nog) onbekendheid met fietsen in het Nederlandse verkeer. Voor de Oekraïense peuters is er een aparte voorziening.
Deze loopt maximaal tot de zomer 2023, daarna zullen de jongste kinderen instromen in de reguliere kinderopvangvoorzieningen. Hier zijn echter lange wachtlijsten vanwege personeelstekorten.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Evaluatie inzet NPO middelen en advies verdeling resterende Uitvoering middelen Naar aanleiding van de evaluatie van de spreiding en zorgzwaarte van Uitvoering de groepen voorschoolse educatie het huidige aanbod aanpassen en mogelijk uitbreiden
2.2.2 Onderwijshuisvesting Doelstellingen Goed onderwijs vraagt om goede schoolgebouwen. Amstelveen voorziet schoolgebouwen waarin het gezond en fijn is om in te leren en te werken.
in
duurzame
Actuele beleidsontwikkelingen Het investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2022-2026 bestaat uit een onderdeel onrendabele investeringen en een onderdeel rendabele investeringen. De financiën van onderstaande beleidsontwikkelingen zijn voor een deel opgenomen op het investeringsplan en deels gevoteerd. De investeringsbedragen op het investeringsplan zijn indicatief en kunnen afwijken van de werkelijke toekomstige investeringen. Door een toename aan bouwprojecten en een schaarste van de grondstoffen en bouwmaterialen, mede als gevolg van de oorlog in Oekraïne, blijft een toename van de bouwprijzen reëel en zorgt voor vertraging en wijziging van de voorgenomen planning. Hermann Wesselink College (HWC) In december 2020 is de nieuwbouw van het HWC opgeleverd. De sloop van de oudbouw heeft vertraging opgelopen, zodat de bouw van de sportvoorziening voor het HWC later is gestart. De sportvoorziening wordt in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd. De buitenruimte en het schoolplein worden daarna in orde gemaakt. Eind 2023 kan het totale nieuwbouwproject worden afgerond.
40
Programmabegroting 2023
Keizer Karel College (KKC) Het schoolgebouw is met ingang van het schooljaar 2022/2023 in gebruik genomen. De nieuwbouw van de sportvoorziening, de herinrichting van het sportterrein en het schoolplein bij het KKC volgen hierop. In 2022 is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Medio 2022 is de ontwerpfase gestart en zal medio 2023 zijn afgerond, waarna goedkeuring wordt gevraagd voor het bouwkrediet. Rekening houdend met een intensieve bouwvoorbereiding, mede vanwege de beperkte locatieruimte, worden de bouwwerkzaamheden gestart medio 2024. In 2025 kan de sportvoorziening in gebruik worden genomen. Amstelveen College (AC) Begin 2022 is een krediet aangevraagd voor de uitbreiding van het schoolgebouw met ca. 1.800 m². Het project heeft vertraging opgelopen, omdat nader onderzoek noodzakelijk was in het kader van de Wet Natuurbescherming. Eind 2022 wordt het plan aanbesteed en in 2023 wordt gestart met de werkzaamheden. Met ingang van het schooljaar 2024/2025 wordt de uitbreiding in gebruik genomen. Nieuwbouw scholenlocatie Landtong De werkzaamheden voor de nieuwbouw scholenlocatie Landtong zijn in volle gang. Om plaats te maken voor nieuwbouw zijn de eerste drie panden gesloopt en voor het aan- en afvoeren van bouwmaterialen is een brug aangelegd vanaf De Afslag.
Eind 2022 start de uitvoering van de nieuwbouw en zal naar verwachting in gebruik worden genomen met ingang van het schooljaar 2024/2025. Vervolgens worden de overige schoolgebouwen gesloopt. Nieuwbouw scholenlocatie Scheg In het derde kwartaal van 2022 is gestart met de ontwerpfase van het nieuwe schoolgebouw. De goedkeuring voor het bouwkrediet is te verwachten in 2023, waarna in 2024 gestart kan worden met de bouw. In 2025 kan de nieuwbouw in gebruik worden genomen. Nieuw- en verbouw scholencluster Orion Voor de drie basisscholen, De Pioniers, De Cirkel en Willem-Alexanderschool, is vervangende nieuwbouw in voorbereiding. In het derde kwartaal 2022 is een besluit genomen over de locatie van de tijdelijke huisvesting, die nodig is om ruimte te maken voor de vervangende nieuwbouw. In 2023 volgt een kredietaanvraag voor de realisatie van de tijdelijke huisvesting en het budget dat nodig is voor de verbouwing van Orion 1b ten behoeve van De Pioniers en de kinderopvang. Na de verbouw van Orion 1b volgt de sloop van de oudbouw en de nieuwbouw voor De Cirkel en WillemAlexanderschool. Hiervoor wordt eind 2024 een kredietaanvraag voorgelegd. De verwachting is dat in 2027 de nieuwbouw in gebruik genomen kan worden. De inrichting van het schoolplein met de Kiss&Ride-zone maakt tevens deel uit van het project.
Nieuwbouw scholenlocatie Legmeer Voor de ontwikkeling van de Legmeer is een basisschool, aangevuld met kinderopvang en buitenschoolse opvang en een ruimte voor bewegingsonderwijs voorzien. Het plan is om de locatie van de gemeentewerf hiervoor in te zetten. Het project bevindt zich in de initiatieffase. Op het investeringsplan maatschappelijk vastgoed is in 2026 rekening gehouden met een investering van 7,5 miljoen. Opvang Oekraïense kinderen Als gevolg van de oorlog in Oekraïne is een vluchtelingenstroom op gang gekomen. In Amstelveen is een groot aantal ouders met kinderen opgevangen in hotels in Kronenburg en bij particulieren. In een kort tijdbestek is (op tijdelijke basis) opvang, onderwijs, sport en andere activiteiten aangeboden aan de kinderen in alle leeftijden. Vanaf het schooljaar 2022/2023 zijn meer duurzame voorzieningen gerealiseerd. Amsteltaal en de Taalschool zijn uitgebreid met ieder twee klassen. Amsteltaal aan de Noorddammerweg 51 en de Taalschool aan de Amsterdamseweg 209. Het Novacollege start met ingang van het schooljaar 2022/2023 met drie extra groepen aan de dr. Willem Dreesweg 2, een kantoorpand naast het Novacollege. Het HWC heeft twee extra tijdelijke ruimten gerealiseerd om de jongere VO-leeftijd onderwijs te kunnen aanbieden.
Programmabegroting 2023
41
Niemand weet hoelang de gevolgen van deze oorlog voortduren, maar voor 2023 is in ieder geval voldoende onderwijshuisvesting geregeld. In 2023 moet gekeken worden of deze voorzieningen nog nodig zijn voor 2024 e.v. of deze voorzieningen voldoende zijn of dat deze voorzieningen kunnen worden afgebouwd. Islamitische basisschool De aanvraag van Stichting Islamitisch Onderwijs Noord-Holland (SIO) om een basisschool op Islamitische grondslag te starten is goedgekeurd door de Raad van State. SIO heeft aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen uitstel gevraagd met één jaar om te starten in schooljaar 2023/2024. Vanwege onduidelijkheid aangaande de overgang naar de wet 'Meer ruimte voor nieuwe scholen' heeft DUO hierover (nog) geen uitsluitsel gegeven. Nieuwbouw maatschappelijke voorziening Lindenlaan 315-323 In het Integraal Huisvestingsplan deel II was aangekondigd dat als gevolg van de groei van Montessorischool De Linde, Lindenlaan 334 er in de toekomst een structurele oplossing gezocht moet worden. In het gebouw van de Linde is halve dagopvang en buitenschoolse opvang gehuisvest. Door het uitplaatsen van deze functie, ontstaan structurele uitbreidingsmogelijkheden voor De Linde. Tegenover het schoolgebouw ligt een braakliggend perceel en is eigendom van de gemeente.
Op het beoogde perceel, Lindenlaan 315-323, is een ontwikkeling in voorbereiding, waar een gezondheidscentrum, een hospice, woon-zorgappartementen en een gebouw voor kinderopvang een plaats kunnen krijgen. Zo blijft de kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie en buitenschoolse opvang in de nabijheid van de school. Oplevering en in gebruik name van een gebouw voor kinderopvang is op z'n vroegst in 2025 gereed, zodat er pas voor Montessorischool De Linde ruimte ontstaat met ingang van het schooljaar 2025/2026. Vooruitlopend op de realisatie biedt tijdelijke huisvesting naast de beoogde locatie een oplossing. HB+ voorziening Elementa In 2021 is tijdelijke huisvesting gerealiseerd voor de HB+ voorziening Elementa aan Pandora 4. Deze voorziening wordt in het kader van Passend Onderwijs gefinancierd door de gezamenlijke gemeenten binnen Amstelland. De gemeente Amstelveen heeft zich verantwoordelijk gesteld voor de huisvesting. Deze voorziening is langer dan vier jaar nodig en om die reden is het financieel voordeliger de tijdelijke units aan te kopen in plaats van langdurig te huren. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Nieuwbouw scholenlocatie Landtong
Uitvoering
1e kwartaal
Nieuwbouw scholenlocatie De Scheg
Raad
3e kwartaal
Nieuw- en verbouw scholencluster Orion
Raad
1e kwartaal
Sportvoorziening Keizer Karel College
Raad
4e kwartaal
Uitbreiding Amstelveen College
Uitvoering
1e kwartaal
Sportvoorziening Hermann Wesselink College
Uitvoering
4e kwartaal
Aankoop tijdelijke huisvesting Pandora 4
Raad
1e kwartaal
Huisvesting Islamitische basisschool
Raad
2e kwartaal
Nieuwbouw maatschappelijke voorziening Lindenlaan
Raad
2e kwartaal
42
Programmabegroting 2023
2.2.3 Sport Doelstellingen Sport in Amstelveen nog beter bereikbaar te maken voor alle Amstelveners; Elke inwoner van Amstelveen moet kunnen sporten en bewegen, ongeacht fysieke of cognitieve mogelijkheden, leeftijd, sekse, herkomst of inkomen; Ondersteuning van topsport(talenten) in onze gemeente en een podium bieden als rolmodel en inspiratie voor Amstelveners. Actuele beleidsontwikkelingen De Brede Regeling Combinatiefuncties en het Lokaal Sportakkoord worden voortgezet. Corona heeft een zware impact gehad op de sportparticipatie. Het verloren terrein lijkt niet vanzelf te worden goedgemaakt. Extra inzet is nodig om inwoners weer structureel aan het bewegen te krijgen. NOC*NSF heeft in haar Sportagenda 2032 een ambitieus doel geformuleerd en wil - in intensieve samenwerking met alle sportaanbieders en maatschappelijke partners - van Nederland het sportiefste land ter wereld maken. We werken verder aan een positief, veilig en inclusief sportklimaat en maken sport en bewegen nog meer dan nu een structureel onderdeel van ons ruimtelijk beleid / openbare ruimte. We houden de kwaliteit van onze sportaccommodaties hoog en verbeteren de capaciteit en toegankelijkheid. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Uitvoering geven aan Sport- en beweegnota
Uitvoering
Uitvoering projecten Lokaal Sportakkoord
Uitvoering
Verduurzamen sportaccommodaties
Uitvoering
planning
2.2.4 Kunst en cultuur Doelstellingen We herijken de functie van onze culturele instellingen. Hierbij onderzoeken we de transformatie naar een cultureel centrum waarbij we de culturele instellingen uitdagen tot een multifunctionele inzet van accommodaties en meer ambitie in hun onderlinge samenwerking; We herijken de middelen voor cultuur en hierbij oriënteren we ons op de invulling en financiering van het Cobra museum; Het Stadsplein ontwikkelt zich tot stadspodium in de openlucht en biedt ruimte aan bijvoorbeeld (kinder)concerten, dansevenementen, theatervoorstellingen en open podia in samenwerking met de cultuurstrip instellingen en we investeren in de cultuurstrip in het Stadshart; Verder verankeren cultuureducatie voor de jeugd; We gaan op zoek naar een cultureel-maatschappelijke functie op Uilenstede, waarbij ook ruimte is voor studenten(leer)plekken; We bevorderen kunst- en cultuurinitiatieven in de wijken; We sturen actief op gebruik van kunstateliers zoals ze zijn bedoeld en zetten in op (desnoods tijdelijke) ruimte voor met name startende kunstenaars; We stimuleren onafhankelijke, lokale media.
Programmabegroting 2023
43
Actuele beleidsontwikkelingen Kunst en cultuur De impact van de coronacrisis op de culturele sector blijft groot. De bezoekersaantallen vallen tegen. Hoewel de instellingen financieel werden ondersteund door Rijk, provincie, gemeente en fondsen, vraagt de coronacrisis om aanpassing van de bedrijfsvoering. De gevolgen van de coronamaatregelen voor de lange termijn zijn van invloed op de inrichting van de culturele infrastructuur en de verdienmodellen van culturele instellingen en initiatieven. Gezien deze ontwikkelingen en de uitdagingen van de komende decennia is een adaptieve, flexibele houding richting de toekomst van belang. Er is een langetermijnvisie ontwikkeld voor de culturele infrastructuur voor de komende vijftien jaar. Het culturele stadslandschap speelt hierin een belangrijke rol, waarbij stad en natuur middels kunst en cultuur aan elkaar worden verbonden. De percentageregeling voor kunst in de openbare ruimte is een belangrijk onderdeel dit doel te bereiken. Daarnaast staan cultuureducatie voor jong en oud, de stad als podium en lokale culturele programmering van onderaf centraal in de langetermijnvisie. De nieuwe subsidiesystematiek, waarbij voor meerdere jaren worden verleend, biedt meer zekerheid aan culturele instellingen en de mogelijkheid om innovatieve plannen voor de toekomst te ontwikkelen.
Ateliers We sturen actief op gebruik van kunstateliers zoals ze zijn bedoeld en we moedigen samenwerking tussen kunstenaars en culturele en maatschappelijke partners ook aan. Ook zetten we in op kleinschalige ateliers waar ruimte is voor met name startende kunstenaars en kunstliefhebbers met exposities en kunstactiviteiten. Lokale media In afwachting van de eventuele wijzigingen door de Rijksoverheid, toch starten met de voorbereiding voor de (wijze van) advisering over een aan te wijzen lokale omroep uitgaande van advisering aan het Commissariaat voor de Media in 2024. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Stimuleren van cultuureducatie met name voor de jeugd.
Uitvoering
Laatste fase DSP haalbaarheidsonderzoek en definitief advies herijken Cobra museum. Placetesting: via programmering uittesten op Stadsplein in samenwerking met stakeholders. Samenwerking tussen Pathé en cultuurstrip stimuleren en bestendigen. Onderzoek uitzetten invulling Uilenstede 106 (vh Griffioen).
Uitvoering
Handhaven van onafhankelijke, lokale media.
Uitvoering
Culturele partners gaan innovatiever, bedrijfsmatiger en meer samenwerken. Onderzoek naar economische waarde van cultuur en bezoekersstromen. Bevorderen van kunst- en cultuurinitiatieven in de buurt/op straat.
Uitvoering
Aanbieden van een gevarieerd cultuuraanbod.
Uitvoering
44
Programmabegroting 2023
Uitvoering Uitvoering Uitvoering
Uitvoering Uitvoering
planning
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2023
2021
2022 Lasten
2024
2025
2026
4.1 Openbaar basisonderwijs
-125
-127
134
0
-134
-134
-134
-134
4.2 Onderwijshuisvesting
-8.328
-6.005
7.817
1.422
-6.395
-6.943
-7.579
-7.308
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 5.1 Sportbeleid en activering
-3.294
-3.632
5.026
1.288
-3.738
-3.736
-3.736
-3.736
-4.433
-4.550
4.764
0
-4.764
-4.564
-4.564
-4.564
5.2 Sportaccommodaties
-1.930
-1.158
3.813
1.830
-1.983
-1.864
-1.445
-1.425
5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea
-4.777
-5.066
4.327
0
-4.327
-4.327
-4.327
-4.327
-1.592
-1.516
1.360
0
-1.360
-1.360
-1.360
-1.360
-338
-333
170
0
-170
-170
-170
-170
5.6 Media
-2.341
-2.490
2.456
0
-2.456
-2.400
-2.375
-2.375
Totaal saldo van baten en lasten
-27.156
-24.876
29.866
4.539
-25.326
-25.497
-25.689
-25.398
Reservemutatie
10.919
3.687
0
3.508
3.508
3.479
3.129
3.124
Resultaat
-16.237
-21.190
29.866
8.047
-21.819
-22.018
-22.559
-22.274
2023
2024
21.356
21.795
22.394
22.394
196
196
196
5.5 Cultureel erfgoed
Baten
Begroting Begroting Begroting
Programma
Saldo
Toelichting ontwikkeling begrotingssaldo
Saldo begroting 2022 Tijdelijke huisvesting uitbreiding Amstelveen College (rbs. 16feb22)
bedrag x € 1.000 2025 2026
308
Perspectiefnota 2023 (rbs. 13jul22) - Voorstel structurele middelen (besl. 1)
196
- Voorstel eenmalige middelen (besl. 7)
960
250
Nominaal & areaal & kap.lasten & neutrale verschuivingen (mn fasering kap.l.)
-1.001
-223
-31
-316
Saldo begroting 2023
21.819
22.018
22.559
22.274
Reservemutatie bedrag x € 1.000
2024
2025
2026
beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
4.2 Dekking kapitaallasten onderwijsgebouwen
78.188
0
-2.475
75.713
73.230
70.747
68.264
4.2 Nieuwbouw HWC
2.371
0
0
2.371
2.371
2.371
2.371
161
0
0
161
161
161
161
4.2 Verv nieuwbouw schoolgebouw Keizer Karel college
0
0
0
0
0
0
0
5.1 KNLTB garantie
0
0
0
0
0
0
0
10.584
0
-1.032
9.552
8.556
7.909
7.268
5.2 Kunstgrasrugbyveld
4
0
0
4
4
4
4
5.2 Sportlaan 29, aanbouw Goudsmithal
11
0
0
11
11
11
11
161
0
0
161
161
161
161
91.479
0
-3.508
87.971
84.492
81.363
78.239
omschrijving
4.2 Overige toekomstige huisvesting
5.2 Dekking kapitaallasten sportaccommodaties
5.5 Monumentenzorg Onderwijs en ontplooiing
2023
Programmabegroting 2023
45
Voorzieningenmutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2023
2024
2025
2026
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
beginsaldo
dotatie
onttrekking
4.2 Onderhoud onderwijsgebouwen
733
330
-102
961
1.190
1.419
1.647
5.2 Onderhoud sportaccommodaties
1.407
732
-280
1.859
2.311
2.763
3.215
Onderwijs en ontplooiing
2.139
1.062
-382
2.820
3.501
4.182
4.863
Verbonden partijen Naast de eigen organisatie en onze partners in het veld dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Onderwijs en Ontplooiing is AmstelveenSport B.V. betrokken. Voor aanvullende informatie wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage "Subsidies en gemeentelijke jaarhuren voor gesubsidieerde instellingen".
46
Programmabegroting 2023
2.3 Economie en duurzaamheid Inleiding We investeren structureel in duurzaamheid om continuïteit en kwaliteit te realiseren en de energietransitie tot 2050 echt op gang te krijgen. Cruciaal in de realisatie van de doelstellingen is deelname van bedrijven, inwoners en energieleveranciers aan de noodzakelijke transitie. We sluiten aan bij doelstellingen en de vijf programmalijnen die het rijk heeft uitgewerkt voor versnelling van de verduurzaming gebouwde omgeving. Een gebiedsgerichte aanpak voor de warmtetransitie en een individuele aanpak van woningen en bedrijven zijn belangrijke elementen daarin. Een aandachtspunt is de reservering van voldoende boven- en ondergrondse ruimte voor toenemend elektriciteits- en warmtegebruik en behoefte aan kabels en buizen. Wij blijven ondernemers ondersteunen als dat nodig is of bijdraagt aan de vitaliteit van Amstelveen. Indicatoren Omschrijving
Bron
2019
2020
2021
Abonnees digitale ondernemersbrief gemeente
1
203
304
341
Energiegebruik in TJ per 1.000 inwoners (excl. auto(snelwegen)
7
53,9
50,0
% Hernieuwbare warmte
16
2,8%
2,9%
2022
2.3.1 Economie, toerisme en recreatie Doelstellingen ‘Ruimte voor werken’: voldoende, kwalitatief passende ruimte om te ondernemen; Een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat voor bedrijven; Amstelveen blijft aantrekkelijk om in te wonen en te werken en wordt nog aantrekkelijker om in te recreëren en om te bezoeken; Behoud en versterking van de identiteit van het landelijk gebied van Amstelveen in de Metropoolregio Amsterdam en het Groene Hart. Actuele beleidsontwikkelingen Economische ontwikkelingen De impact van de Covid pandemie laat zijn sporen nog na in de economie. Na de vele crisismaatregelen vanuit het Rijk en de gemeente werken we - in samenwerking met brancheverenigingen - aan herstel, onder meer middels het 'stimuleringsfonds lokale economie' en het back on track programma. De uitdagingen voor het bedrijfsleven stapelen zich ondertussen verder op. De spanning op de arbeidsmarkt is overal voelbaar, de energieprijzen zijn fors gestegen en stelt organisaties voor almaar grotere uitdagingen. De bedrijventerreinenmarkt is en blijft krap Er is onvoldoende aanbod om in de toekomstige vraag te voorzien. Uitgiften zijn veel hoger dan verwacht op basis van langjarige ramingen uit 2018/2019 (Plabeka vraagramingen).
De op grote schaal geplande transformaties van bedrijventerreinen in de MRA, toenemende geopolitieke spanningen en een reshoring-trend (nieuwe en terugkerende maakindustrie) tezamen met de rol die is weggelegd voor bedrijventerreinen in het vervullen van de duurzaamheidsopgaven (klimaatadaptatie, circulaire economie, energietransitie, stadsdistributie) maakt de druk op de bedrijventerreinenmarkt alleen maar groter. Op korte termijn is er nauwelijks meer ruimte voor de bedrijfsfunctie beschikbaar.
Programmabegroting 2023
47
Huidige kantorenmarkt is krap, toekomstige vraagontwikkeling kantoren onzeker In de crisisjaren na 2009, die zich kenmerkten door overaanbod en leegstand, is in Amstelveen sterk ingezet op het transformeren van kantoren naar andere functies om de (structurele) leegstand het hoofd te bieden en verloedering van panden en gebieden tegen te gaan. Deze ontwikkeling is nog verder aangejaagd door de oplopende druk op de woningmarkt. De Amstelveense kantorenvoorraad is in 10 jaar tijd met 28% afgenomen. Het automatisme van onttrekken van kantoren om de leegstand tegen te gaan moet bijgesteld worden, omdat de courante leegstand inmiddels is gedaald tot het frictieniveau (leegstand in een gezonde markt). De toekomstige vraagontwikkeling voor kantoren is, als gevolg van onder andere Covid-19 en de trend richting het nieuwe werken, onzeker.
Toekomstbestendige werklocaties De volgende kwalitatieve vestigingsfactoren worden belangrijker als onderdeel van een aantrekkelijk en toekomstbestendig vestigingsklimaat voor bedrijven: Mix van functies en voorzieningen (met name voor kantoren van belang); Energievoorziening; Duurzame inrichting locaties/panden: klimaatbestendig, circulair, energiezuinig (label C verplichting gebouwen); Beschikbaarheid en kwaliteit arbeid, gezien de krapte op de arbeidsmarkt; Digitale, multimodale en duurzame bereikbaarheid van werklocaties; Organisatiegraad. Versterken bestaande ondernemersverenigingen en bedrijfsinvesteringszones. Ruimtelijk ontwikkelingen en beleid Naar alle waarschijnlijkheid treedt 1-1-2023 de Omgevingswet in werking. Dit betekent dat verder gewerkt moet worden aan het borgen van economisch beleid in Omgevingswet, -visie, -plannen en mogelijke programma’s. Economisch advies is onderdeel van de ruimtelijke ontwikkelingen zoals benoemd in programma 5: 1. ruimtelijk beleid (mobiliteitsvisie, ROP, Koersdocument) 2. Ruimtelijke projecten: Kostverlorenhof, Bovenkerkerweg 3. Stedelijke ontwikkelingen: Nieuw Legmeer, A9 zone, verlevendiging Stadshart Een op te stellen economisch profiel en visie draagt bij aan de verdere invulling van de diverse gebiedsontwikkelingen en profilering van de stad.
Actuele (beleids)thema's zijn: Standplaatsenbeleid Standplaatsvergunningen zijn zogenaamde "schaarse vergunningen". Dit zijn vergunningen waarbij het aantal gegadigden groter is of kan zijn dan het aantal vergunningen dat wordt uitgegeven. Op grond van de rechtspraak rondom de schaarse vergunningen is het verplicht om voor schaarse vergunningen een verdelingsbeleid te voeren dat verzekert dat alle gegadigden gelijke kansen hebben. De procedure moet volgens de Europese Dienstenrichtlijn duidelijk zijn, vooraf openbaar gemaakt en aan aanvragers de garantie bieden dat hun aanvraag objectief en onpartijdig wordt behandeld. Het huidige standplaatsenbeleid voldoet niet aan deze eisen en het beleid zal hier daarom op worden aangepast. Detailhandel De gemeenteraad heeft een voorbereidingsbesluit genomen waardoor flitsbezorgdiensten zich gedurende een jaar niet kunnen vestigen in Amstelveen. Gedurende het jaar wordt in samenspraak met diverse stakeholders en flitsbezorgdiensten een afwegingskader opgesteld om de vestiging van flitskoeriers te reguleren. De voorwaarden uit het afwegingskader worden opgenomen in een paraplubestemmingsplan. De verwachting is dat de trend voor online winkelen blijft doorzetten en de fysieke winkels in de recreatieve branche het moeilijk blijven houden. Voor Amstelveen betekent dit dat de wijkwinkelcentra goed blijven functioneren.
Echter, het Stadshart is wel kwetsbaar. Het Stadshart
48
Programmabegroting 2023
bestaat voornamelijk uit recreatief winkelen en er is veel concurrentie van online winkelen en vooral ook van andere steden. Winkelen is een ‘dagje uit’ en bezoekers verwachten een uitstekende beleving met een diversiteit aan functies (horeca, winkelen, uitgaan). Voor het Stadshart is het van belang dat de beleving verstrekt wordt. Dit gebeurt onder meer door het toevoegen van een bioscoop. Een waardevolle toevoeging, en tegelijkertijd is verder investeren noodzakelijk. Terrassen In de afgelopen twee jaar hebben wij als gemeente de mogelijkheid geboden om het terras uit te breiden. Deze uitbreiding is door veel mensen als zeer prettig ervaren. Het brengt extra levendigheid en het vergroot de aantrekkelijkheid van gebieden. In samenspraak met ondernemers en omwonenden willen we komen tot terrasuitbreidingen, waar mogelijk en gewenst, voor het stadshart, Amstelzijde en het oude Dorp. Recreatie en Toerisme In de Metropoolregio Amsterdam komen er tot 2030 naar verwachting circa 266.000 inwoners bij. Voor recreatie en dagtoerisme betekent dit een toename van circa 60 miljoen vrijetijdsactiviteiten per jaar voor onder meer buitenrecreatie, sport en sportieve recreatie en uitgaan.
Op basis van het in 2020 vastgestelde 'Promotieplan' wordt verder ingezet op het versterken van en onder de aandacht brengen van het toeristisch, recreatief, sport- en cultureel kwalitatief hoogwaardige aanbod in Amstelveen; bij met name bewoners en vervolgens bezoekers. In samenwerking met amsterdam&partners wordt ingezet op het aantrekken van internationale bezoekers, waarbij de kwalitatieve bezoeker, die duurzaam wil recreëren en uitgaan, centraal staat. Er wordt onderzoek gedaan naar de vraag of stadspromotie (en evenementen) moet worden ondergebracht in een separate stichting “Promotie Amstelveen” met bijbehorende cofinanciering van het bedrijfsleven. Evenementen Het huidige beleid is opgesteld in 2015 en heeft als doelstelling meer ruimte bieden aan evenementen. Het beleid is gericht op de pijlers: 1) stimuleren en faciliteren van evenementen en 2) balans bewaken tussen levendigheid en leefbaarheid. Hier is de afgelopen jaren invulling aan gegeven. In de afgelopen jaren is er wel een aantal zaken veranderd. Als gemeente zijn we sterker gaan inzetten op stadspromotie met o.a. Visit Amstelveen. Als gemeente willen we graag evenementen in Amstelveen die aansluiten op ons profiel, waarbij we als gemeente mogelijk ook zelf evenementen gaan stimuleren. Het gebied Westeinderscheg biedt kansen voor de ontwikkeling tot een samenhangend groenblauw en recreatief gebied.
Een versterking van onder andere de groenblauwe en recreatieve functie in en naar het gebied kan de leefbaarheid ervan vergroten. Er wordt een lijst opgesteld van acties en projecten in Amstelveen. Amstelveen heeft door de ondertekening van de bestuursovereenkomst Groene Hart uitgesproken dat het met alle betrokken medeoverheden wil samenwerken aan het behoud en de versterking van het Groene Hart en wil deelnemen aan het ontwikkelen van de Regionale Investeringsagenda (RIA). Deelname aan de bestuursovereenkomst Groene Hart biedt de mogelijkheid om projecten en/of gebiedsprocessen in te brengen om knelpunten in gezamenlijkheid van vier overheden aan te pakken. Internationaal Het herstel van de internationale investeringen in de MRA in 2021 is de belangrijkste ontwikkeling. Dit samen met de trend dat het percentage internationale bedrijven dat zich in de regio vestigt in plaats van in Amsterdam, is toegenomen. Dat internationale bedrijven regelmatig verder kijken dan Amsterdam heeft alles te maken met de prijzen in Amsterdam en de beperkte beschikbaarheid van passende ruimtes. De regio, inclusief Amstelveen, kan dan een goed alternatief zijn maar ook hier geldt dat beschikbaarheid van kantoren/bedrijfspanden een punt van aandacht is. Verder is en blijft Amstelveen een favoriete woonplek voor veel internationals, maar zoals dat voor mening Nederlander Programmabegroting 2023
49
geldt, hebben ook zij te maken met een krappe en dure (huur)huizenmarkt. Ook dat beïnvloedt het vestigingsklimaat, net zo als de krappe arbeidsmarkt, het stikstofprobleem en dergelijke. Vanuit amsterdam inbusiness (aib) wordt meer ingezet op het aantrekken van bedrijven met een grotere toegevoegde waarde voor de regio. Sinds de introductie van de nieuwe strategie in 2019 focust aib zich enerzijds meer op bedrijven die passen binnen de economische, sociale en ruimtelijke ambities van de MRA en anderzijds op bedrijven die dermate innovatief zijn dat ze goed zijn voor een toekomstbestendige economie. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Voortzetten stadspromotie via Visit Amstelveen en bijbehorende social Uitvoering media Opstellen van een uitvoeringsagenda toerisme en recreatie met College acties, activiteiten, evenementen, maatregelen en projecten voor de korte en langere termijn, inclusief monitoren en evalueren. Deelnemen aan het ontwikkelen van de Regionale Uitvoering Investeringsagenda (RIA). Opstellen vernieuwd evenementenbeleid Raad
4e kwartaal
Aanpassen Standplaatsenbeleid zodat het voldoet aan de Europese Dienstenrichtlijn Terrasplannen voor gebieden Stadshart, Amstelzijde en Oude Dorp
Raad
4e kwartaal
College
3e kwartaal
Afwegingskader vestiging flitskoeriers
College
1e kwartaal
Voorbereiden opstellen economisch profiel
Uitvoering
4e kwartaal 4e kwartaal 4e kwartaal
2.3.2 Duurzaamheid Doelstellingen In 2040 wil Amstelveen 95% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990; Amstelveen wordt een circulaire stad; In 2050 is heel Amstelveen klimaatrobuust ingericht. Actuele beleidsontwikkelingen Het Europese Fit for 55 pakket, het Klimaatakkoord en de Urgenda-uitspraak van de rechter hebben de aanpak van klimaatverandering versneld. Om deze versnelling concreet te maken zijn 2 rijksprogramma’s opgesteld: Beleidsprogramma Klimaat en het Beleidsprogramma verduurzaming gebouwde omgeving. Dit laatste programma gaat uit van 5 beleidslijnen die wij als gemeente ook volgen: aanpak aardgasvrije wijken, individuele aanpak woningen, aanpak utiliteitsgebouwen, verduurzamen bronnen en toekomstbestendige energie-infrastructuur. Daarnaast is er een zogeheten ‘horizontale’ programmalijn waar natuurinclusief en duurzaam bouwen onder vallen. De versnelling die het rijk inzet is inmiddels ook financieel vertaald. Eindelijk is er zicht op een structurele financiering van de uitvoeringslasten van het klimaat akkoord tot 2026. Daarnaast zijn er specifieke budgetten voor het aanpakken van energiearmoede en het uitwerken van een isolatie aanpak beschikbaar gekomen. Er komen daarnaast 2 nieuwe wetten aan: Wet collectieve Warmtevoorziening (Warmtewet) en de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw).
Deze wetten geven de gemeente de bevoegdheid om te bepalen wanneer en hoe een wijk van het aardgas af gaat en welk alternatief wordt geboden. Keuzevrijheid en kosteneffectiviteit zijn belangrijke ingrediënten. Ook de Elektriciteitswet wordt aangepast waardoor de sturing op de netuitbreiding vereenvoudigd wordt. Het rijk werkt aan een hernieuwd programma circulaire economie (CE). Daarin komt aandacht voor de verwachte CO2 reductie, klimaatneutraliteit in 2050 en de volhoudbaarheid van de energietransitie. Ook wordt de bijdrage van CE aan biodiversiteit, milieu en leveringszekerheid van
50
Programmabegroting 2023
grondstoffen aangegeven. De voorbeeldrol van de overheid blijft belangrijk om de CE aan te jagen en helpen realiseren. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Warmte concessie Amstelveen Noord
Raad
3e kwartaal
(Voorbereiden) Uitbreiding elektriciteitsinfrastructuur
College
4e kwartaal
PLECK 5.0
Raad
4e kwartaal
Buurtuitvoeringsplan Zeestratenbuurt
Raad
2e kwartaal
Plan van aanpak nationale isolatie aanpak
College
1e kwartaal
Businesscase Uitkoppelen WRK leiding
College
4e kwartaal
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Begroting 2023
Programma
2021
2022
3.1 Economische ontwikkeling
-497
-510
526
0
3.3 Bedrijfsloket en -ontwikkelingen
-12
186
549
3.4 Economische promotie
-1.688
-117
Totaal saldo van baten en lasten
-2.197
Resultaat
Baten
Begroting Begroting Begroting 2024
2025
2026
-526
-526
-526
-526
656
107
107
108
108
1.114
2.162
1.049
49
1.049
1.049
-441
2.189
2.818
630
-370
630
630
0
0
0
0
0
0
0
0
-2.197
-441
2.189
2.818
630
-370
630
630
2023
2024
bedrag x € 1.000 2025 2026
-822
-822
Reservemutatie
Lasten
Saldo
Toelichting ontwikkeling begrotingssaldo
Saldo begroting 2022
-822
Budgetoverheveling Amity (rbs. 15dec21)
-822
1.000
Nominaal & areaal & kap.lasten & neutrale verschuivingen (mn kostentoerek.)
192
192
192
192
Saldo begroting 2023
-630
370
-630
-630
2024
2025
2026
Reservemutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2023 beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
3.3 Egalisatiereserve Grondbank (max. 500K)
89
0
0
89
89
89
89
Economie en duurzaamheid
89
0
0
89
89
89
89
Verbonden partijen Niet van toepassing. Subsidies Niet van toepassing. Programmabegroting 2023
51
2.4 Openbare ruimte Inleiding Wij zetten in op uitbreiding van het fietsnetwerk en openbaar vervoer. In bestaande buurten zonder fijnmazig openbaar vervoer is het belangrijk dat parkeren voor bewoners en (mantel)zorgers mogelijk blijft. Betaald parkeren draagt bij aan het bereikbaar, veilig en leefbaar houden van wijken. Vanwege de verbreding van de A9 blijft de stad de komende jaren in de steigers: we proberen de overlast voor bewoners, ondernemers en bezoekers te beperken. We ontwikkelen een nieuwe groenvisie die samenhangt met ruimtelijke- en woonontwikkelingen. Bevorderen van biodiversiteit is één van de pijlers, ook watermanagement krijgt ruime aandacht in de nieuwe visie. Indicatoren Omschrijving
Bron
2019
2020
Rapportcijfer groenvoorzieningen
2
7,6
7,7
Rapportcijfer onderhoud wijk
2
7,3
7,3
% Inwoners dat veel overlast ondervindt van te hard rijden in de wijk
2
16%
14%
Scheidingspercentage huishoudelijk afval
1
63%
61%
2021
2022
65%
2.4.1 Groen Doelstellingen
Behouden en versterken van het groene karakter van de stad en van de biodiversiteit. Verbeteren van de leefbaarheid. Klimaatadaptief inrichten van de buitenruimte.
Actuele beleidsontwikkelingen Vergroening t.b.v. klimaatadaptatie Het openbaar groen vormt een belangrijke basis voor de leefbaarheid van de woon- en werkomgeving in Amstelveen. Naast een visuele en ecologische waarde levert groen een grote bijdrage aan het verminderen van problemen die voortkomen uit klimaatverandering. Dit geldt met name voor bomen en aaneengesloten bosschages. De komende jaren geven we, aan de hand van het vastgestelde Klimaatadaptatiebeleidsplan, vorm aan een klimaatrobuuste buitenruimte in 2050. We richten ons daarbij op koppelkansen met bestaande renovatieprojecten, nieuwe klimaatrichtlijnen voor nieuwbouwlocaties en een bijdrage vanuit bewoners met particuliere tuinen. Groene maatregelen hebben hier de voorkeur boven grijze maatregelen. Via communicatiecampagnes worden ook bewoners bewust gemaakt van het klimaatbestendig (en groener) inrichten van hun eigen terrein. Externe partners zoals waterschappen en de MRA worden ook bij dit proces betrokken. Groen op constructies/straatmeubilair In juni 2021 is de motie "Groene pergola’s: innovatie in klimaatadaptatie" aangenomen. In de motie wordt het college verzocht te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn voor het creëren van groene pergola’s (analoog aan The Green Leaf of Groningen) voor een aantal drukbezochte pleinen en straten in Amstelveen.
De motie wordt gefaseerd opgepakt in samenwerking met het haalbaarheidsonderzoek van de Hanze Hogeschool Groningen. In het najaar van 2022 is het haalbaarheidsonderzoek afgerond, inclusief inschatting kosten aanleg en beheer. Indien kansrijk, volgt daarna een uitgebreidere studie in Amstelveen en mogelijk het plaatsen van een prototype van
52
Programmabegroting 2023
de “Green Leaf” in Amstelveen. Daarnaast zal worden bekeken of er ruimte is voor kleinschalige aanvullende maatregelen voor vergroening van de openbare ruimte, zoals de plantaarns. 'Groen moet je doen' In de afgelopen twee jaar is de campagne ‘Groen moet je doen’ uitgevoerd. Er zijn lokaal, door bewoners, kleinschalige groenprojecten, zoals buurtmoestuinen en flora- en faunaverbeteringen aangedragen. We starten in 2023 opnieuw een soortgelijke campagne waarin bewoners locaties in de openbare ruimte kunnen aandragen om te vergroenen, met als uitgangspunt groen ipv verharding. Ook binnen openbareruimteprojecten worden initiatieven van bewoners ter bevordering van meer groen wanneer mogelijk meegenomen. Groenvisie In 2022 is gewerkt aan het opstellen van een groenvisie. De druk op de ruimte neemt toe: stadsvernieuwing, verstedelijking, nieuwe wegen, klimaatverandering met opvang van hevige buien, hitte en de energietransitie vragen ruimte. Hoe behouden en versterken we de kwaliteit van ons groen en water, maken we goede keuzes en zorgen we voor het versterken van de biodiversiteit dat wij zo waardevol vinden? Dát leggen we vast in een groenvisie die als bouwsteen kan dienen voor de Omgevingsvisie.
Een visie die aansluit bij het actuele thema’s als klimaatadaptatie, energie en biodiversiteit naast belangrijk thema’s als gezonde, leefbare stad, ecologie, cultuurhistorie, verstedelijking, vrije tijdsbesteding en recreatie. De visie wordt in 2023 ter bespreking aan de raad voorgelegd. 'Groen-voor-groen beleid' Specifieke aandacht is er voor het 'groen-voor-groen beleid' bij de grootschalige kap van bomen bij grote infrastructurele projecten (zoals de verbreding A9). Amstelveen gaat dit groen compenseren met bijdragen van de overheden die deze projecten hebben uitgevoerd. Dit is nog los van de herinrichtingsplannen en kredieten voor de totale landschappelijke inpassing van onder meer de overkappingen over de A9 die in de komende jaren gemaakt en aangevraagd gaan worden. De inrichting van de enkele noordelijke groenstroken (Operabuurt, Meanderpark) wordt de komende twee jaar nader vormgegeven. Dit biedt een mooie kans om het groenbestand in Amstelveen een impuls te geven. Daarnaast geldt dat gekapte bomen in kleinschalige projecten passend worden gecompenseerd. Groenonderhoud en ecologie Het groenonderhoud en de groenrenovaties in Amstelveen vinden plaats op basis van eerder vastgestelde beeldkwaliteits-, beheer- en beleidsplannen en de VTA-veiligheidscontrole van bomen. Er is aandacht voor het vergroten van de ecologische waarde van bermen/gazons.
Op bepaalde plaatsen wordt het ‘sinusmaaien' toegepast, waarbij de frequentie van het maaien per locatie verschilt, waardoor de biodiversiteit toeneemt. We gaan middelen reserveren om de biodiversiteit te versterken, onder meer door het waar mogelijk vergroten van het areaal aan natuurlijke bermen. Groenblauwe school- en speelpleinen Amstelveen heeft in de openbare ruimte 230 sport- en speelvoorzieningen in haar beheer. Het gaat om 30 schoolpleinen van basisscholen en om speelpleinen zoals basketbalvelden, skatebanen, voetbalvelden en speelplaatsen in de wijken. Eind 2021 is de motie ‘Fase 2 Groenblauwe school- en speelpleinen’ aangenomen. Naar aanleiding van deze motie is in 2022 onderzoek gedaan waarbij de huidige (groene) belevingswaarde en het klimaatrisico per schoolplein en enkele speelpleinen in beeld is gebracht. Vervolgens zijn de ontwerpmogelijkheden voor groenblauwe school-/speelpleinen verkend en is er een begroting opgesteld. Op basis hiervan worden de onderzoeksresultaten aan de raad gepresenteerd, zodat de raad kan besluiten of hij daar budget voor beschikbaar wil stellen.
Programmabegroting 2023
53
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Voorbeeldtuin klimaatadaptatie
Uitvoering
Motie groene pergola's/green leafs
Raad
2e kwartaal
Opstellen Groenvisie
Raad
1e kwartaal
Motie groenblauwe school- en speelpleinen fase II
Raad
2e kwartaal
Vergroenen schoolplein Karel Eykmanschool
Uitvoering
Realisatie skatebaan Amstelveen zuid
Uitvoering
2.4.2 Wegen, verkeersmaatregelen, openbare verlichting, riolering en water Doelstellingen Onderhouden en verbeteren van de infrastructuur op een efficiënte, planmatige, klimaatbestendige en duurzame wijze; Zorg dragen voor een doelmatige afvoer van afvalwater, hemelwater en grondwater; Waarborgen en waar nodig verbeteren van de verkeersveiligheid, leefbaarheid, bereikbaarheid en verkeersafwikkeling, waarbij actieve en duurzame mobiliteit wordt gestimuleerd en gefaciliteerd. Actuele beleidsontwikkelingen Wegen/Verkeer De wegen worden onderhouden vanuit een maatregelpakket dat op basis van de Nota Wegen en weginspecties is opgesteld. Er ligt een ambitieus vierjarenprogramma aan reconstructies en onderhoud voor. Dit programma is uitgewerkt in het Meerjarenprojectenplan (MPP) Buitenruimte 2022-2025. Ook is een integrale Mobiliteitsvisie Amstelveen vastgesteld, die voor de lange termijn het beleid rond bereikbaarheid gaat bepalen en van invloed zal zijn op de projecten voor de komende jaren. In deze visie wordt nadrukkelijk gekeken naar de koppeling tussen bereikbaarheid en ruimtelijke ontwikkelingen (zoals woningbouw en werklocaties) en naar technologische ontwikkelingen. Daarnaast heeft de fiets een nadrukkelijke rol gekregen in de mobiliteitsvisie. Op dit moment en ook in de komende jaren worden er allerlei grote infrastructurele projecten in en rond Amstelveen uitgevoerd.
Al deze werkzaamheden hebben invloed op de bereikbaarheid en moeten dus goed op elkaar worden afgestemd. Bereikbaarheidsregie, ook op regionaal niveau, is hierbij dus van groot belang. De maatregelen en projecten die via het MPP Buitenruimte geprogrammeerd worden, sluiten aan bij de doelstellingen uit onder andere de Nota Wegen, de Mobiliteitsvisie, het Beleidsplan Klimaatadaptatie en het Gemeentelijk Rioleringsplan. Enkele projecten die komend jaar uitgevoerd gaan worden zijn: het verbeteren van de kwaliteit van hoofdfietsroutes; het verdubbelen van het gemeentelijke deel van de Bovenkerkerweg; aanleg van rotondes op de kruisingen Oranjebaan-Beneluxbaan-De Parelvisserslaan, Oranjebaan-Camera Obscuralaan en Van Heuven Goedhartlaan-Meander; start van de herinrichting van de Groenelaan, waarbij diverse kruispunten worden heringericht en de fietsstroken worden vervangen door vrijliggende fietspaden; start en voortzetting van de reconstructie van diverse buurten, waarbij de riolering en de verharding vervangen worden en de openbare ruimte opnieuw wordt ingericht. Enkele buurten die aangepakt worden zijn de Frans Halsbuurt, de Govert Flincklaan en omgeving, de Vliegeniersbuurt, Rozenoord en omgeving, en Bovenkerkerkade-oost. Hier worden concrete klimaatadaptieve maatregelen uitgevoerd om een zo klimaatrobuust mogelijke inrichting te krijgen.
Dit houdt onder meer in dat de bestaande gemengde riolering vervangen wordt door een gescheiden riolering. Daarnaast worden er verschillende nieuwe en in Amstelveen nog niet eerder 54
Programmabegroting 2023
toegepaste waterbergende en waterpasserende materialen toegepast om potentiële wateroverlast te verminderen. Bovendien wordt de effectiviteit van de diverse klimaatadaptieve elementen na uitvoering onafhankelijk gemonitord. Tevens wordt mogelijk hittestress tegengegaan door de aanleg van groen, zoveel als de wijkstructuur toelaat. De uitkomst van de weginspectie 2020 geeft aan dat er met name schadebeelden te zien zijn op locaties bij fiets- en voetpaden in relatie met (grotere) bomen. Er is dan bijvoorbeeld sprake van wortelopdruk. Ook ontstaan op diverse locaties verzakkingen, wanneer bomen grondwater onttrekken aan de grond. In de Stadspeiling 2021 is weergeven dat de beoordeling van de kwaliteit van (voet- en fiets)paden lager ligt dan in afgelopen jaren. Uitgangspunt is dat de gemeente de verharding veilig stelt en toegankelijk houdt voor alle gebruikers maar ook de waardevolle bomen in onze groene gemeente wil behouden. Alle probleemlocaties zijn in kaart gebracht. Er wordt op gestructureerde wijze gezocht naar maatwerkoplossingen per locatie. Een belangrijke ontwikkeling is de huidige zorgwekkende situatie op de grondstoffen-, energie-, aannemers- en personeelsmarkt en de nijpende situatie bij Liander. De prijzen voor materialen en energie stijgen in extreme mate, er ligt veel werk en er is weinig gekwalificeerd personeel te vinden.
Dat zorgt voor een spanningsveld tussen ambitie/werkvoorraad enerzijds en mogelijkheden om deze waar te maken anderzijds. Daarbij is het zoeken naar combinatiewerken ook lastiger geworden, omdat partijen bij combinatiewerk afhankelijk zijn van elkaar maar de planningen niet altijd meer goed op elkaar af te stemmen zijn. Op voorhand is niet te voorspellen hoe deze situatie zich zal ontwikkelen en binnen welke projecten de genoemde risicofactoren tot uitdrukking komen in budgetoverschrijdingen of optreden van vertragingen. Klimaatadaptatie De gemeente Amstelveen heeft een beleidsplan klimaatadaptatie opgesteld met beleid tot 2050. Uitvoering van dit beleid komt terug in de diverse projecten en campagnes die in 2023 en verder worden uitgevoerd. Voor wat betreft initiatieven met betrekking tot particulieren zijn Amstelveen Rainproof, de regeling Groen op gebouwen en het aantrekken van een klimaatadaptatiecoach het vermelden waard. Riolering en water Via het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2026 (GRP) is bepaald hoeveel er de komende jaren geïnvesteerd moet worden in vervanging en verbetering van de riolering. Ook wordt gewerkt aan het opstellen van een nieuw ontwerp voor het totale rioleringsstelsel (nieuwe basisrioleringsplannen), op grond waarvan prioriteiten kunnen worden bepaald voor het oplossen van knelpunten en het verbeteren van systemen.
Vervangen van verouderde rioleringen, het oplossen van knelpunten en het nemen van de watergerelateerde klimaatadaptieve maatregelen worden verwerkt in het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte en worden gefinancierd vanuit de rioolheffing. Een van de belangrijkste klimaatadaptieve maatregelen op het gebied van riolering is het scheiden van vuilwater- en hemelwaterafvoer, het zogenaamde afkoppelen. Dit blijft een van de belangrijkste rioleringsactiviteiten. Het beleid hiervoor staat in het reeds genoemde beleidsplan klimaatadaptatie. De grondwaterzorg wordt ingevuld onder meer met de ontwikkeling van een gemeentebreed grondwaterrekenmodel, waarmee het grondwatergedrag beter kan worden voorspeld en waarmee in risicogebieden voor grondwateroverlast en grondwatertekort nauwkeuriger kan worden vastgesteld waar risico’s zich specifiek kunnen voordoen en welke maatregelen kunnen worden ingezet om het grondwatergedrag beter te kunnen beheersen.
Programmabegroting 2023
55
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
planning
Actualiseren Meerjarenprojectenplan Buitenruimte
Raad
2e kwartaal
Opstellen Nota Civieltechnische Kunstwerken
Raad
1e kwartaal
Maatwerkoplossingen bij knelpunten verhardingen versus groen
Uitvoering
Kwaliteitsverbetering hoofdfietsnetwerk
Uitvoering
2.4.3 Afvalinzameling Doelstellingen Het zo veel mogelijk gescheiden inzamelen en verwerken van waardevolle afvalstromen. Actuele beleidsontwikkelingen In december 2021 is het Grondstoffenplan 2022-2027 door de raad vastgesteld. Dit beleidsplan borduurt voort op het vorige beleidsplan. De effecten van dit beleid zijn duidelijk merkbaar in de toename van de ingezamelde hoeveelheden grondstoffen en de afname van de hoeveelheid ingezameld restafval. In het beleid ligt de nadruk op het inzamelen van herbruikbare grondstoffen. Er is een hoogwaardige dienstverlening bij het aanbod van waardevolle grondstoffen als GFT, papier/karton en PMD. De doelstelling uit het Grondstoffenplan is afgestemd met het landelijke beleid. Het Landelijk Afvalbeheerplan III (LAP III) is gericht op de transitie naar een circulaire economie. Een circulaire economie is een economisch systeem dat de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het behoud van natuurlijke hulpbronnen als uitgangspunt neemt. Het meegaan met de transitie naar een circulaire economie in de afvalinzameling betekent dat afval grondstof wordt. De kosten voor het verwerken/verbranden van restafval zijn in de afgelopen jaren hoger geworden, nadat de landelijke overheid de restafvalverbrandingsbelasting sinds 2019 meer dan verdubbeld heeft om de recycling van afval (grondstoffen) te stimuleren.
Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
type
Afvalinzameling basisscholen
Uitvoering
GFE inzameling hoogbouw
Uitvoering
planning
2.4.4 Begraafplaats Doelstellingen Duurzaam in stand houden van de begraafplaats en Rijksmonument Zorgvlied. Actuele beleidsontwikkelingen Zorgvlied verwacht oplopende kosten van het cremeren door de hogere gasprijs. Steeds vaker maken nabestaanden (financiële) keuzes ten aanzien van begraven of cremeren en ten aanzien van de uitvaarten. Gezien deze ontwikkeling komt het college met een evenwichtig voorstel ten aanzien van het verhogen van de tarieven. Bestuurlijke actiepunten Wat gaan we doen?
56
type
Programmabegroting 2023
planning
Financiën Bedrag x € 1.000
Rekening Begroting
Programma
Begroting 2023
2021
2022
2.1 Verkeer en vervoer
-11.133
-10.228
12.196
5.7 Openbaar groen en openluchtrecreatie 7.2 Riolering
-11.329
-12.763
1.811
7.3 Afval 7.4 Milieubeheer
Baten
Begroting Begroting Begroting
Saldo
2024
2025
2026
1.695
-10.501
-10.419
-10.504
-7.018
12.204
234
-11.971
-11.556
-11.613
-10.725
2.188
6.551
8.877
2.326
2.334
2.336
2.336
2.900
3.341
9.751
13.884
4.133
3.483
3.483
3.483
-2.576
-3.408
3.172
136
-3.036
-2.417
-2.327
-2.236
455
767
4.142
5.091
949
948
948
864
Totaal saldo van baten en lasten
-19.872
-20.103
48.016
29.916
-18.099
-17.626
-17.677
-13.295
Reservemutatie
-1.925
-278
16.811
16.287
-524
-1.718
-1.621
-5.958
Resultaat
-21.797
-20.381
64.827
46.203
-18.624
-19.345
-19.298
-19.253
2023
2024
18.768
18.591
18.535
18.535
- Voorstel structurele middelen (besl. 1)
188
345
355
314
Nominaal & areaal & kap.lasten & neutrale verschuivingen (mn kostentoerek.)
-332
409
408
404
18.624
19.345
19.298
19.253
2024
2025
2026
7.5 Begraafplaatsen
Lasten
Toelichting ontwikkeling begrotingssaldo
Saldo begroting 2022
bedrag x € 1.000 2025 2026
Perspectiefnota 2023 (rbs. 13jul22)
Saldo begroting 2023
Reservemutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2023 beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
13.153
6.801
-13.714
6.239
2.928
4.149
10.997
606
422
-29
1.000
943
879
815
2.1 Dekking kapitaallasten verkeer en vervoer
14.645
8.884
-604
22.925
28.093
28.394
26.974
2.1 Openbare verlichting (m.n. lichtmasten)
586
495
-667
414
442
470
964
7.5 Dekking kapitaallasten Zorgvlied
159
0
-23
137
114
91
68
2.1 Buitenruimte 2.1 Dekking kapitaallasten groen, water, recreatie
7.5 Zorgvlied renovatie park en graven Openbare ruimte
145
85
0
230
314
399
400
29.295
16.687
-15.037
30.945
32.834
34.381
40.219
Het saldo van de kolommen dotatie en onttrekking sluit niet aan op de reservemutatie zoals staat vermeld in het financieel overzicht. Dit verschil betreft de reserve "Grote projecten" die staat vermeld op programma 5 ruimtelijke ontwikkeling.
Programmabegroting 2023
57
Voorzieningenmutatie bedrag x € 1.000 omschrijving
2023
2024
2025
2026
beginsaldo
dotatie
onttrekking
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
eindsaldo
7.5 Afkoop onderhoud graven
3.943
473
-375
4.041
4.139
4.237
4.335
7.5 Uitgifte graven
4.602
616
-561
4.658
4.713
4.769
4.825
7.2 Riolering
1.255
0
614
1.869
2.803
3.674
4.467
7.3 Huishoudelijk afval
2.243
248
-896
1.595
1.607
1.630
1.704
7.5 Begraafplaats Zorgvlied
113
30
12
155
195
232
351
7.5 Dubieuze debiteuren Zorgvlied
62
0
0
62
62
62
62
7.2 Vervanging riolering
3.150
0
-1.200
1.950
750
250
0
Openbare ruimte
15.367
1.368
-2.405
14.330
14.270
14.854
15.744
Spaarvoorziening (vervanging) riolering Bij de Perspectiefnota 2021 is besloten tot de instelling van een spaarvoorziening riolen. De spaarvoorziening valt in dezelfde categorie als de reeds veel langer bestaande egalisatievoorziening. Het BBV kent beide instrumenten, die allebei zijn bedoeld om bij te dragen aan een verantwoorde en gelijkmatige ontwikkeling van de lastendruk op langere termijn. De egalisatievoorziening egaliseert incidentele fluctuaties tussen de jaren op het binnenkomende rioolheffing en de hieruit te dekken kosten. Bij een oplopende stand van egalisatievoorziening kunnen middelen hieruit via de spaarvoorziening worden ingezet ter dekking ineens van een deel van de jaarlijkse vervangingsinvesteringen zoals opgenomen in het MPP Buitenruimte. Op deze manier wordt een eventuele restruimte binnen een trendmatige, behoedzame tariefontwikkeling aangemerkt en ingezet als spaarcomponent. Concreet is bij de Perspectiefnota 2022 besloten vanuit de egalisatievoorziening € 1 miljoen toe te voegen aan de spaarvoorziening, waarna er nog € 0,4 miljoen resteert in de egalisatievoorziening. Tevens is besloten deze € 1 miljoen vanuit de spaarvoorziening gefaseerd in te zetten met € 0,25 miljoen in de jaren 2022 tot en met 2025.
Kredieten Niet van toepassing Verbonden partijen Naast de eigen organisatie dragen verbonden partijen bij aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen. Bij de realisering van de doelstellingen van het programma Openbare ruimte zijn het Groengebied Amstelland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied betrokken. Voor aanvullende informatie over deze partij wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen. Subsidies Voor de van toepassing zijnde subsidies op dit programma wordt verwezen naar de bijlage "Subsidies en gemeentelijke jaarhuren voor gesubsidieerde instellingen".
58
Programmabegroting 2023
2.5 Ruimtelijke ontwikkeling Inleiding Wij beschouwen een geleidelijke ontwikkeling van Amstelveen naar 110.000 inwoners als acceptabel. We kiezen voor een wijkgerichte benadering en denken daarbij zo vroeg mogelijk na over het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving. We bouwen in balans met de directe omgeving en met oog voor de groenkwaliteit. We actualiseren de Hoogbouwvisie, de Woonagenda en de Doelgroepenverordening. In Amstelveen moet woonruimte blijven voor alle inkomensgroepen: of je nu in de horeca werkt, leerkracht bent, ondernemer, manager of gepensioneerd. Daarom willen we bouwen in alle segmenten en bouwen we gerichter voor bepaalde doelgroepen: jongeren, starters, ouderen en studenten. Wij zetten de lobby gericht op vermindering van overlast door Schiphol voort. Indicatoren Omschrijving
Bron
2019
2020
2021
Van rechtswege verleende vergunningen Wabo
1
2
16
30
% Tijdig genomen handhavingsbesluiten
1
62%
38%
54%
Rapportcijfer inwoners over bereikbaarheid Amstelveen met auto 2
8,1
8,5
Rapportcijfer inwoners over bereikbaarheid Amstelveen met openbaar vervoer
6,5
7,5
2
2022
2.5.1 Ruimtelijke ontwikkeling, projecten en grondexploitaties Doelstellingen Faciliteren en regie voeren op de ruimtelijke ontwikkeling van de stad, onder andere door het ontwikkelen en actueel houden van visies en beleidskaders; Voldoen aan de toekomstige Omgevingswet. Actuele beleidsontwikkelingen Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) De invoering van de Omgevingswet (Ow) is een omvangrijke en complexe stelselwijziging die grote impact heeft op de rol, verantwoordelijkheden, beleids- en regelruimte van lokale overheden, en daarmee ook op de lokale gemeentefinanciën. De thans verwachte inwerkingtredingsdatum van de Ow is 1 januari 2023. Tegelijk met de invoering van de Ow hebben we te maken met de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Ook deze stelselwijziging betekent een verandering van onze rol en verantwoordelijkheid in toetsing en handhaving. Dat komt doordat de kwaliteitsborging (onder andere toetsing op bouwbesluit) niet meer door de gemeente wordt uitgevoerd, maar door een externe kwaliteitsborger. De gemeente houdt wel een verantwoordelijkheid voor de kwaliteit. De (overigens stapsgewijze) invoering van deze wet heeft ook impact op de financiën van Amstelveen.
De Omgevingswet is een volledig nieuw wettelijke kader dat het gros van alle regels en wetten rond de inrichting van de fysieke leefomgeving vereenvoudigt, beter op elkaar afstemt en integreert. De Omgevingswet reduceert het aantal regels voor de leefomgeving: van 26 wetten gaan we terug naar één wet. De Omgevingswet kent twee maatschappelijke doelen: 1. een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden; 2. de fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen.
Programmabegroting 2023
59
Uitgangspunten van de Omgevingswet zijn onder andere de regels inzichtelijker en toegankelijker maken, voorspelbaardere besluitvorming maar vooral ook sneller beslissen. De Omgevingswet biedt meer ruimte voor maatschappelijk initiatief. De samenleving verandert. Inwoners en ondernemers zijn mondiger. Door het college wordt als uitgangspositie voor de implementatie van deze nieuwe wetgeving gesteld dat de dienstverlening op orde moet blijven. Dat vraagt een aanpak die naadloos aansluit op onze organisatiefocus van Snelheid, Samenhang en Bereikbaarheid (SSB). Het was de verwachting vanuit het Rijk dat de stelselherzieningen zouden leiden tot financiële besparingen voor de maatschappij als geheel. De eerste macro economische berekeningen geven echter aan, dat de gevolgen van deze wetswijzigingen financieel gezien niet positief uitvallen. Het is aan lokale overheden om een eigen afweging te maken op basis van politiek bestuurlijke verantwoordelijkheid in de lokale context. Het effect daarvan kan dan zowel financieel gunstig als financieel minder gunstig zijn. Voor elke gemeente is het dan ook van belang individueel te bekijken of de invoering van de Omgevingswet, afgezet tegen de keuzes die gemaakt worden, alles bij elkaar genomen, financieel positief of negatief zal uitwerken.