PLECK 6.0
Tekst van het document
(Grond)water
Middelpolder (deelname van 20 klassen) ook een
De gemeente moet voorbereid zijn op omstandigheden die
opdracht begeleid waarbij leerlingen VO de opdracht
leiden tot te veel of weinig water, zowel onder als boven de
kregen om te onderzoeken hoe we kerstbomen beter
grond. In tijden van veel neerslag staat het grondwater hoog
kunnen recyclen en mensen kunnen aansporen om
maar bij langdurige droogte is maar op een aantal plekken
duurzamere keuzes te maken rondom kerst.
spraken van lage grondwaterstanden. Daarom heeft de gemeente in 2023 een nieuw grondwatermeetnetwerk uitgerold, in 2024 start de monitoring. Door meer inzicht te krijgen in het gedrag van bewoners, kan de gemeente hen beter adviseren indien zij grondwateroverlast ervaren. Om regenwater lokaal vast te houden is er dit jaar een aantal pilots rondom ‘een kolkloze openbare ruimte’ nader uitgewerkt en sommige pilot zijn al uitgevoerd. Met het natte voorjaar was dit meteen een goede test. De resultaten vragen om aanpassingen in het technisch ontwerp en dat nemen we mee in volgende pilots.
22
Hoofdstuk 5 De effecten van het beleid (monitor)
van vorig jaar, aangezien deze gecorrigeerd zijn naar aanleiding van nieuwe informatie. De afwijkingen zijn zeer gering. Tot nu toe heeft Amstelveen de doelstellingen voor CO2-uitstoot en afvalvermindering nog niet volgens plan behaald. Echter, vanaf 2022 is er een duidelijke inhaalslag
0%
in Amstelveen in 2021 wijken hier af van de gegevens
15%
schetsen. De cijfers over gas- en elektriciteitsverbruik
30%
gebruiken om een helder beeld van de voortgang te
45%
wordt gestreefd naar steeds de meest actuele data te
60%
uitstoot en afvalbeheer binnen de gemeente. Er
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
65%
de recentste gegevens over energieverbruik, CO2
75%
Dit hoofdstuk (de monitor) biedt een overzicht van
97% 98% 91% 80%
Introductie
Figuur 1: Percentage CO2-uitstoot gehele organisatie ten opzichte van 2021
2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030
Amstelveen
Streefdoel
Bron: CO2-Prestatieladder 2024
zichtbaar op veel gebieden. Dit is voornamelijk te danken
CO2-footprint gehele organisatie
aan de hoge energieprijzen als gevolg van de oorlog in
De grootste uitstootbron is het aardgasverbruik, goed
Oekraïne, waardoor inwoners aanzienlijk minder energie
voor meer dan de helft van de uitstoot (70%). In 2022 was
zijn gaan gebruiken.
het aandeel aardgas 59% van de totale uitstoot. Het toegenomen aandeel aardgasverbruik is te verklaren
Prestatieladder CO2 uitstoot
door uitbreiding van het gemeentelijk vast-goed en door verdere elektrificatie van het wagenpark. Dit is hiermee
In 2023 werd er 3.034 ton CO2 uitgestoten door de gehele
de belangrijkste verandering, aardgasverbruik neemt een
organisatie (Gemeentelijke organisatie Amstelveen en
groter deel in van de CO2-footprint verdeling. Verder is
Amstelveen Sport B.V.). Dit is ongeveer 270 ton minder
het brandstof-verbruik van het wagenpark sterk
dan in 2022 (3.277 ton). De doelstelling is in 2026 40%
afgenomen en is het elektriciteitsverbruik van grijze
minder CO2-uitstoot ten opzichte van 2021 (figuur
stroom ook flink gedaald. Groene stroom maakt geen
1). In vergelijking met 2021 is in 2023 9% minder CO2
onderdeel uit van de CO2-footprint. Dit betekent dat
uitgestoten door de gehele organisatie (3.382 ton in
toe-komstige maatregelen zich het best kunnen richten
2021). Hiermee is het streefdoel voor 2023 (-20% uitstoot)
op het reduceren van het gebruik van aardgas.
niet behaald. Het streefdoel om in 2026 40% minder
uitgevoerd wordt, wanneer groen gas ingekocht kan
80%
Amstelveen is met 20% gedaald ten opzichte van 2021, dat van Amstelveen Sport B.V. is met 1% gestegen. Vooral Amstelveen Sport B.V. blijft dus achter op het streefdoel.
20% 0%
Aardgasverbruik
2021
Brandstof- Elektriciteitsverbruik verbruik wagenpark vastgoed
2022
1% 1%
(52%). De CO2-uitstoot van de gemeentelijke organisatie
2%
Amstelveen en de andere helft van Amstelveen Sport B.V.
40%
11%
helft (48%) afkomstig van Gemeentelijke organisatie
27% 24% 17%
Van de in totaal 3.000 ton uitgestoten CO2 is bijna de
58% 58%
60%
13% 17%
worden of het wagenpark wordt geëlektrificeerd.
69%
bijvoorbeeld als de routekaart maatschappelijk vastgoed
Figuur 2: Aandeel CO2-footprint 2021 - 2023 gehele organisatie
uit te stoten loopt niet lineair maar gaat in sprongen,
Zakelijk vervoer
2023
Bron: CO2-Prestatieladder 2024
23
CO2-footprint van de gemeentelijke organisatie
Elektrische voertuigen Gemeente Amstelveen
De uitstoot van de gemeentelijke organisatie (gemeente
De gemeentelijke organisatie van Amstelveen heeft in
Amstelveen, zonder Amstelveen Sport) bestaat ook
totaal 99 voertuigen (exclusief fietsen), waarvan ruim
grotendeels uit aardgasverbruik (61%). Deze stijging in
meer dan de helft elektrisch (61%) (figuur 5, 6). Dit is een
de verdeling is te verklaren door elektrificatie van het
stijging ten opzichte van vorig jaar toen 52% elektrisch
wagenpark, waardoor brandstofverbruik gedaald is in de
was. Deze stijging komt voort uit een toename aan
totale verdeling van de CO2-footprint.
elektrische bedrijfsauto’s. Op 1 na zijn alle personenauto’s in bezit van de gemeente elektrisch, de
Het aandeel van het zakelijk vervoer is zeer beperkt met
ene auto is een wisselauto die vanwege veiligheid 24 uur
maar 3% (figuur 3).
per dag inzetbaar moet zijn. Ook is 80% van de bedrijfsauto’s en de helft van de scooters elektrisch. Het
Figuur 3: CO2-footprint 2021 - 2023 Gemeentelijke organisatie Amstelveen
percentage elektrische scooters is licht afgenomen tegenover vorig jaar, omdat één elektrische scooter
brandstoffen. Het elektrificeren van bedrijfsvoertuigen
Aardgasverbruik
Brandstofverbruik wagenpark
2021
2022
2%
0%
4%
10%
gaat de goede kant op. 3%
20%
momenteel allemaal nog volledig op fossiele 36%
48%
30%
46%
40%
50%
zullen uiterlijk 2030 elektrisch zijn. Deze draaien
50%
61%
weggevallen is. Vrachtwagens, vaartuigen en motoren
60% 50%
70%
Zakelijk vervoer
Figuur 5: Aantal elektrische en niet-elektrische voertuigen in bezit van gemeente 2024 Personenauto’s
2023
13
Bedrijfsauto’s
Bron: CO2-Prestatieladder 2024
39
Scooters
De footprint van Amstelveen Sport B.V. bestaat voor het grootste gedeelte uit aardgasverbruik (78%) en een
3 Elektrisch
Niet-elektrisch
Bron: Gemeente Amstelveen 2024a
kleiner deel uit elektriciteitsverbruik (22%). Het grootste
60%
Figuur 4: CO2-footprint 2021 - 2023 Amstelveen Sport B.V.
40% 20%
78%
Aardgasverbruik
2021
Brandstofverbruik wagenpark
2022
22%
0%
0%
1%
0%
20%
33%
0%
28%
67%
40%
72%
80% 60%
61%
t.o.v. 2021). Figuur 4.
93%
80%
52%
Amstelveen Sport B.V. zijn echter wel afgenomen (-2%
92%
waardoor dit veroorzaakt wordt. De totale emissies van
100%
50%
elektriciteitsverbruik afgenomen. Het is nog niet duidelijk
57%
van 2021 is het aardgasverbruik toegenomen en het
Figuur 6: Verschil percentage elektrische voortuigen 2023 en 2024
80%
herleiden naar het zwembad de Meerkamp. Ten opzichte
72%
gedeelte van het aardgasverbruik is terug te
2022
2023
2023
2024
2024
2025
2026
Bron: Gemeente Amstelveen 2024a
Elektriciteitsverbruik vastgoed
2023
Bron: CO2-Prestatieladder 2024
24
Zonnepanelen organisatie
volgende periode een correctie optreden in deze trend.
In 2023 is het opgeteld zonnepanelenvermogen erg
Amstelveen presteert iets beter dan de provincie Noord-
toegenomen. Van ongeveer 6.000 kWh in 2022 naar bijna
Holland, waar eveneens een significante daling in
22.000 in 2023 (figuur 7). Dit verschil komt vooral door de
gasverbruik is waargenomen.
locaties Escapade 2 en Amsterdamseweg 271, die beiden
2020
2021
2022
2023
Bron: Gemeente Amstelveen 2024c
Amstelveen
2040
2038
2036
2034
0
5.947
2032
7.211
5.000
2030
10.706
2028
10.000
2026
15.000
2024
21.883
2022
20.000
2020
25.000
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
2018
Figuur 7: Gemeentelijk vastgoed: Teruggeleverd vermogen zonnepanelen
2016
Figuur 8: Percentage (aard)gasverbruik woningen t.o.v. 2016
fors zijn gestegen in vermogen.
Streefdoel
Bron: Klimaatmonitor 2024a
Energietransitie
Sinds 2016 heeft Amstelveen per duizend inwoners
De doelstelling voor de energietransitie is dat de hele
minder gas verbruikt in vergelijking met andere
gemeente in 2040 onafhankelijk van fossiele brandstoffen
gemeenten in Nederland. Echter, in vergelijking met de
functioneert. In deze paragraaf worden de parameters
provincie Noord-Holland wordt er per duizend inwoners
beschreven die deze doelstelling toetsen. Om de
juist meer gas verbruikt in Amstelveen. Over een periode
voortgang van de energietransitie te meten, zijn gegevens
van vijf jaar is het gasverbruik per duizend inwoners in
bekend over:
Amstelveen met 15% afgenomen, terwijl dit in Noord-
• gemiddeld gas- en elektraverbruik van woningen;
Holland 14% was. Het verschil in gasverbruik per duizend
• gas- en elektraverbruik per duizend inwoners;
inwoners tussen Amstelveen, Noord-Holland en de rest
• aandeel hernieuwbare elektriciteit en warmte;
van Nederland is ongeveer gelijk gebleven ten opzichte
• energielabels van woningen in Amstelveen in 2022 en de
van het vorige jaar (figuur 9).
ontwikkeling sinds 2019; • energielabels van woningen ten opzichte van Nederland; • aantal woningen met zonnepanelen.
Figuur 9: Ontwikkeling (aard)gasverbruik per 1.000 inwoners 2010-2022 750.000m3
Totaal gasverbruik woningen en gemiddeld per duizend inwoners 2022 was een succesvol jaar voor energiebesparing, zowel
650.000m3
in Amstelveen als in heel Nederland, voornamelijk door de fors stijgende energieprijzen. In figuur 8 is te zien dat
550.000m3
Amstelveen een inhaalslag maakt. Het gasgebruik in de
13% ten opzichte van 2016 te zien. Aangezien de energieprijzen in 2023 weer zijn gedaald, kan er in de
Amstelveen
Noord-Holland
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
tegenover het streefdoel van 79%. Er is een daling van
2012
temperatuur gecorrigeerd. Vorig jaar was dit nog 97%
450.000m3 2011
van het niveau van 2016 bedraagt. De gegevens zijn
2010
gemeente is flink afgenomen, waarbij het momenteel 87%
Nederland
Bron: Klimaatmonitor 2024a
25
Totaal elektriciteitsverbruik per woning en gemiddeld per 1000 inwoners
Figuren 10 en 11 tonen een duidelijke omslag in de trend van
Tussen 2021 en 2022 is ook het elektriciteitsverbruik
ten opzichte van 2016, terwijl deze vorig jaar nog 5% was. De
afgenomen, een ontwikkeling die tegen de verwachtingen
stijging in 2020 was vooral te verklaren door het toenemen-
ingaat. Normaal gesproken gaat een afname van het
de thuiswerken in verband met de coronapandemie.
elektraverbruik van woningen, met een afname van wel 10%
gasverbruik vaak gepaard met een toename van het elektriciteitsverbruik. Echter, vanwege de hoge
Er is geen specifiek streefdoel vastgesteld voor het
energieprijzen, is de daling in gasverbruik ditmaal vooral
elektriciteitsverbruik, aangezien een toekomstige
te danken aan een verminderd gebruik van gas, zonder
stijging wordt verwacht als gevolg van verminderd
dat dit gecompenseerd werd door bijvoorbeeld de
aardgasverbruik.
overstap naar elektrische verwarming. De daling in het elektriciteitsverbruik was minder uitgesproken dan die in het gasverbruik, wat wellicht wel weer te verklaren is door
Zonnepanelen
de elektrificatie van woningen.
In 2023 beschikt 20% van de woningen in Amstelveen over zonnepanelen. Dat is een stijging van 4% ten opzichte
Figuur 10: Percentage elektraverbruik woningen t.o.v. 2016
van 2022. Het gaat om 8.468 van de 42.880 woningen.
105%
beschikt. In 2022 was dit nog 26%, wat een stijging van 7% is.
Dit percentage is aanzienlijk minder dan in de rest van Nederland, waar 33% van de woningen over zonnepanelen
Het verschil tussen Amstelveen en Nederland neemt
95%
dus toe. Verhoudingsgewijs telt Amstelveen in vergelijking met Nederland meer meergezinswoningen, appartementen, flats et cetera. Hoe hoger het percentage
85%
eengezinswoningen in een gemeente hoe hoger het percentage zonnepanelen, dit kan het verschil tussen
75%
Amstelveen en Nederland verklaren. 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Amstelveen
Andere gemeenten met een vergelijkbare verhouding meergezinswoningen hebben, op uitschieters
Bron: Klimaatmonitor 2024b
Wageningen (29%) en Zandvoort (11%) na, een vergelijkbaar percentage woningen met zonnepanelen
Figuur 11: Ontwikkeling elektraverbruik per 1.000 inwoners 2010-2021 (x1.000) 1.500 103-kHw
(figuur 12; figuur 13).
Figuur 12: Percentage woningen met zonnepanelen 2013-2023 35% 30%
1.250 103-kHw
25% 20% 15%
1.000 103-kHw
10% 2012 2014 2016 2018 2020 2022
Amstelveen Bron: Klimaatmonitor 2024b
Noord-Holland
Nederland
5% 0%
2013
2015
Amstelveen
2017
2019
2021
2023
Nederland
Bron: Klimaatmonitor 2024f & CBS 2024
26
Figuur 13: Percentage zonnepanelen op woningen in gemeenten met vergelijkbaar aandeel meergezinswoningen
Figuur 15: Verdeling energielabels woningen Amstelveen en Nederland, 2023 43% 38%
50%
40%
vo
or
en
nd Za
en in g
ag W
M
aa
st ric
ht
rle m H aa
Am st el ve en Ar nh em
A t/m A++++
B
C
Amstelveen
Bron: Klimaatmonitor 2024f & CBS 2024
D
E
1% 2%
2% 2%
5% 4%
t
0%
8% 6%
11%
10%
0%
13% 15%
20%
8% 10%
29%
30%
19%
17%
10%
20%
20%
20%
19% 21%
40%
30%
F
Nederland
G Onbekend/ ongeldig energielabel
Bron: Klimaatmonitor 2024e
Energielabels
Laadpunten
Steeds meer woningen krijgen een geldig energielabel: de
In 2022 telt Amstelveen 1475 laadpunten, wat 15,6 per
afgelopen jaren is het percentage onbekende/ongeldige
duizend inwoners is. Ten opzichte van het Nederlands
labels met 5% gedaald. Het aandeel woningen met label A
gemiddelde loopt Amstelveen voorop. In het hele land zijn
tot en met A++++ is in 2023 met 12% gestegen ten
er gemiddeld 8,4 laadpunten per 1000 inwoners. Figuur
opzichte van 2017 (figuur 14).
16 laat zien dat de kloof tussen Amstelveen en de rest van Nederland krimpt.
In vergelijking met het landelijke gemiddelde in Nederland, is de verdeling tussen de energielabels in Amstelveen bijna gelijk. Echter, meer dan 40% van de woningen in Amstelveen heeft een onbekend, geen, of ongeldig energielabel, wat iets hoger is dan het landelijk gemiddelde. Over het algemeen zijn de energielabels in Amstelveen iets slechter dan in de rest van Nederland (figuur 15).
15
5 0
2019
2020
Amstelveen
2021
2022
2023
Nederland
Bron: Klimaatmonitor 2024g
CO2-Uitstoot De CO2 uitstoot van Amstelveen stad als geheel wordt in deze paragraaf behandeld. De belangrijkste bron hiervoor
2023
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2014
B
C D E F G Onbekend/ongeldig energielabel
Bron: Klimaatmonitor 2024e
2015
2013
A t/m A++++
2012
2011
is de Klimaatmonitor. We hebben de meest recente cijfers 2010
2009
20
10
Figuur 14: Ontwikkeling energielabels Amstelveense woningen 2009-2023 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
Figuur 16: Aantal (semi)publieke laadpunten voor elektrische auto’s per 1.000 inwoners
gebruikt, die zijn uit 2022. In PLECK 4.0 is de CO2-uitstoot vergeleken met 1990 vanuit het Energy Transition Model (ETM). Op deze manier kan gekeken worden of de lange termijn doelstelling met betrekking tot CO2-reductie behaald wordt. De cijfers uit het ETM zijn niet geüpdatet en waren daarom niet meegenomen in PLECK 5.0 en ook niet in deze 6.0.
27
de emissieregistratie van de Rijksoverheid, maar deze
Figuur 18: CO2-uitstoot in KT (kiloton) Nederland
zijn niet gecorrigeerd zoals die van het ETM. De correctie
180.000
Gelijksoortige up-to-date gegevens zijn beschikbaar bij
die door het ETM wordt toegepast, gebeurd omdat de gegevens van de Rijksoverheid ook grote vervuilende bronnen opnemen als energieopwekkingslocaties. Hierdoor kan het voorkomen dat een gemeente energie gebruikt die in een andere gemeente wordt opgewekt, maar de volledige emissies van de opwekking toch worden toegeschreven aan de gemeente waar de energieopwekking plaatsvindt. Toch is er, vanwege gebrek aan betere bronnen, besloten om deze gegevens toe te voegen voor de vergelijking met 1990. De gegevens worden in dit rapport alleen voor Amstelveen over de tijd
170.000 160.000 150.000 140.000 130.000
1990
2019
2020
2021
Bron: Rijksoverheid emissieregistratie 2024
vergeleken en kunnen nog steeds gebruikt worden om
Ontwikkeling CO2-uitstoot
ontwikkelingen te bekijken.
De gebouwde omgeving is verantwoordelijk voor het
CO2-uitstoot ten opzichte van 1990
grootste deel van de uitstoot, ongeveer twee derde. Vorig jaar werd opgemerkt dat dit aandeel de afgelopen jaren
Zoals te zien in figuur 17 is de CO2-uitstoot in 2021
vrijwel onveranderd was gebleven. Tussen 2021 en 2022 is
ongeveer hetzelfde als in 1990. Deze gegevens komen van
er echter wel een afname van 3% te zien. Naast de
de emissieregistratie van de Rijksoverheid en zijn dus niet
gebouwede omgeving is de sector verkeer en vervoer
gecorrigeerd (zie introductiekopje CO2-uitstoot).
(34%) ook een belangrijke bron. Dit percentage is gestegen ten opzichte van 2021 (4%). Hoewel de grote
Figuur 18 laat zien dat in de rest van Nederland ongeveer
daling van de CO2-uitstoot vanaf 2015 zich niet doorzette
dezelfde ontwikkeling plaats heeft gevonden in de
in 2021, is er in 2022 weer een aanzienlijke daling van 9%
afgelopen jaren. Tussen 1990 en 2021 is er een lichte
waargenomen (figuur 19).
daling te zien van ongeveer 1% in de CO2-uitstoot.
Figuur 17: CO2-uitstoot in KT (kiloton) Amstelveen
Figuur 19: Ontwikkeling CO2-uitstoot (in kton) hoofdsectoren Amstelveen, 2010-2022
300
350
290
300
280
250
270
200 150
260
100
250
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
0
2014
2021
2013
Bron: Rijksoverheid emissieregistratie 2024
2020
2012
2019
2011
50 1990
2010
240
Gebouwde Omgeving Verkeer en vervoer Industrie, Energie, Afval en Water Landbouw, bosbouw en visserij, SBI A Bron: Klimaatmonitor 2024h. Aantallen aangeduid met een stippenlijn zijn gebaseerd op gemiddelden.
28
Ontwikkeling CO2-uitstoot gebouwde omgeving
Figuur 21: Ontwikkeling CO2-uitstoot (in kton) woningen, 2010-2022
Zoals eerder beschreven zorgt de gebouwde omgeving
120
Aardgas
Figuur 20: Ontwikkeling CO2-uitstoot (in kton) gebouwde omgeving, 2010-2022
Elektriciteit
2022
CO2 uitstoot ten opzichte van 2021.
0
2021
sectoren. Vooral bij woningen zien we een flinke daling in
2020
20
klopte. In figuur 20 is namelijk een daling te zien in alle
2019
een kleine stijging was te zien in 2021. Deze verwachting
2018
40
2017
verwacht werd door de stijgende energiekosten, nadat er
2016
60
PLECK 5.0 werd aangegeven dat in 2022 een daling
2015
commerciële- (25%) en publieke dienstverlening (12%). In
2014
80
2013
2022). Verder bestaat de uitstoot in de sector uit
2012
100
2011
hebben woningen het grootste aandeel uitstoot (63% in
2010
voor het grootste deel van de uitstoot. Binnen deze sector
Stadswarmte
Bron: Klimaatmonitor 2024j
hiervan in de totale uitstoot is gestegen.
200 150
Grondstoffen huishoudelijk afval
100
Het scheidingspercentage is in 2023 hetzelfde als in 2022 (60%). Het streefdoel is een afvalscheidingspercentage
50
De uitstoot van woningen bestaat uit aardgas, elektriciteit en stadsverwarming. Aardgas zorgt voor de meeste uitstoot (69%), gevolgd door elektriciteit (29%) en stadsverwarming (2%) (figuur 21). Uit de gegevens blijkt dat de uitstoot door aardgas in 2022 aanzienlijk is verminderd met 20 kton. Ook de uitstoot door
60%
40%
60%
Ontwikkeling CO2-uitstoot woningen
57%
60%
75%
80% 65%
Bron: Klimaatmonitor 2024i. Aantallen aangeduid met een stippenlijn zijn gebaseerd op gemiddelden.
100%
62%
Woningen, temperatuurgecorrigeerd Commerciële dienstverlening Publieke dienstverlening
Figuur 22: Scheidingspercentage huishoudelijk afval
63%
2022
2021
2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
van 75% in 2026 (figuur 22). 2010
0
20% 0%
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2026 Scheidingspercentage
Streefdoel
Bron: Gemeente Amstelveen 2024b
elektriciteitsverbruik is iets gedaald, terwijl het aandeel
29
Het aantal kilo’s huishoudelijk afval per inwoner is
Bronnenlijst
licht gedaald ten opzichte van 2022. Figuur 23 toont de
• Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) (2024). Voorraad woningen, eigendom,
ontwikkeling over de jaren. In de afgelopen vijf jaar was
type verhuurder,
2019 het jaar met de minste hoeveelheid restafval per
• bewoner, regio.
inwoner, terwijl in 2020 de hoeveelheid het hoogst was.
• CO2-prestatieladder (2024).
Dat had te maken met de coronapandemie en het meer
• Emissieregistratie Rijksoverheid (2024)
thuis zijn van mensen in 2020. Het doel is om tegen 2026
• Gemeente Amstelveen (2024a). Voertuigenbestand gemeente Amstelveen.
maximaal 100 kilogram afval per inwoner per jaar te bereiken.
Amstelveen. • Gemeente Amstelveen (2024b). Afvalstatistiek. Amstelveen. • Gemeente Amstelveen (2024c). Bestand vermogen zonnepanelen. • Klimaatmonitor (2024a). Totaal (aard)gasgebruik woningen.
Figuur 23: Huishoudelijk restafval per inwoner in kg
• Klimaatmonitor (2024b). Totaal elektragebruik woningen. • Klimaatmonitor (2024c). Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit.
200
0
• Klimaatmonitor. (2024g). (Semi)publieke laadpunten voor elektrische auto’s. • Klimaatmonitor. (2024h). CO2-uitstoot hoofdsectoren.
100 kg
50
• Klimaatmonitor (2024f). Zonnepanelen woningen.
152 kg
160 kg
149 kg
169 kg
• Klimaatmonitor (2024e). Geldige energielabels woningen.
141 kg
100
173 kg
150
• Klimaatmonitor (2024d). Percentage bekende hernieuwbare warmte.
• Klimaatmonitor. (2024i). CO2-uitstoot gebouwde omgeving. • Klimaatmonitor. (2024j). CO2-uitstoot woningen.
2018 2019 2020 2021 2022 2023 2026 Restafval per inwoner in kg Streefdoel per inwoner in kg
Bron: Gemeente Amstelveen 2024b
30
Hoofdstuk 6 Vooruit naar 2025 en verder De gemeente bestendigt de aanpak om de
• Energiearmoede voorkomen
duurzaamheidsdoelen te bereiken. Er worden hier
• Werken aan een duurzame gebiedsontwikkeling nieuw
en daar accenten aangebracht om de aanpak te
Legmeer
verbeteren of te verstevigen. Beleid vanuit het Rijk
• Bewonersinitiatieven ondersteunen
en de EU wordt gevolgd en geïmplementeerd in de
• Gemeentelijke subsidieregeling voor verduurzaming
uitvoering van het Amstelveense beleid.
aanbieden • Aandeelhouder in ROM InWest
Voor de zomer 2024 is er een nieuwe regering
• Werken aan de CO2 uitstootvrije organisatie middels
aangetreden. In het regeerprogramma wordt aangegeven
de CO2 Prestatieladder, we ambiëren de CO2-
dat het klimaatbeleid in grote lijnen wordt voortgezet.
prestatieladder niveau 4 te behalen.
Nog niet duidelijk is hoe groot de bijdrage aan de
• Wij blijven ons inzetten om al dan niet samen met
gemeente zal zijn.
Amsterdamse kennisinstellingen en andere partijen
De accentenverschuivingen voor komend jaar zijn:
nationale en Europese subsidies te verkrijgen voor
• Onderzoeken of een burgerberaad kan bijdragen aan
innovatieve samenwerkingsprojecten. We volgen de
de oplossingen voor het warmteprogramma (met name
ontwikkelingen en subsidietrajecten en dragen bij
warmtenetten)
aan de projectplannen van consortia waarmee we
• Actief stimuleren van inwonerscollectieven • CO2-prestatieladder niveau 4 behalen
deelnemen.
• CO2 beprijzen bij inkoop en aanbesteding
Energietransitie
• Aandacht voor circulair en natuurvriendelijk isoleren
Nieuw beleid en de gevolgen voor Amstelveen
• Aandacht voor circulaire zonnepanelen en de circulaire
In hoofdstuk 3 staat het nieuwe beleid van het Rijk
energietransitie in algemene zin • Maatschappelijk vastgoed nog duurzamer (ver)
beschreven waar wij mee te maken krijgen, zoals de nieuwe wetten: Wet gemeentelijke instrumenten
bouwen, bij voorkeur in hout en andere biobased
warmtetransitie (Wgiw), de Wet Collectieve Warmte
materialen
(Wcw), de nieuwe Energiewet en de EPBD IV.
• Aanpassen van de Leidraad Duurzaam Bouwen en gebiedsontwikkelen • Onderzoek naar de kansen voor een (regionale) grondstoffenhub • We volgen nauwgezet de ontwikkelingen en kansen op gebied van E-waste en voedselketen (Voedsel Verbindt)
Het is nog ongewis hoe het nieuwe kabinet de uitvoering van het klimaatbeleid ter hand zal nemen. Een belangrijk onderdeel is het financiële kader waarbinnen de werkzaamheden uitgevoerd moeten worden. De financiële dekking van de gemeentelijke
• We gaan een pilot doen met de ‘plasklas’
uitvoeringskosten voor de periode 2026 tot 2030 is nog
• Onderzoeken of we toekomstwaarden van grond-
niet duidelijk. Ook de beschikbaarheid van subsidies en
of bouwstoffen in kunnen zetten in de vorm van
regelingen voor het uitvoeren van maatregelen is op dit
restwaarde bij afschrijving
moment nog onduidelijk. Desalniettemin gaan we, met
Algemeen en structureel We blijven komend jaar:
oog voor deze onzekerheden, door met de uitvoering zoals we deze al hebben ingezet, met 8 werksporen om de richting aan te geven.
• De bebouwde omgeving verduurzamen, zowel per buurt als stadsbreed • Het energienetwerk elektra en warmte uitbreiden • Het bestaande energienetwerk zo min mogelijk belasten door energiebesparingen en slimme oplossingen
31
Energietransitie 8 werksporen 1
Gebiedsgerichte aanpak
2
Woningen en inwoners
3
Bedrijven en utiliteitsbouw
4
Maatschappelijk vastgoed
5
Gebiedsontwikkeling, nieuwbouw en mobiliteit
6
Warmtebronnen en infrastructuur elektra
7
Duurzame mobiliteit
8
Beleid en programma
1. Gebiedsgerichte aanpak
• Binnen “Slim Besparen Amstelveen” worden ook circulaire isolatiematerialen aangeboden. • Gedurende het jaar worden er circa 4 informatieavonden over verduurzamingsmaatregelen georganiseerd. • Het buurtteam ontwikkelt samen met bewoners buurtgerichte acties onder de paraplu van Slim Besparen Amstelveen. • Voor de DEFG-label woningen met een lage WOZwaarde wordt het project ‘adviseur aan huis’ ingezet met een aanvullende isolatiesubsidie. • Voor VvE’s met een DEFG-label woning met een lage WOZ-waarde wordt er een ondersteuningsaanbod
In de eerste helft van 2025 wordt een tussenevaluatie
ontwikkelt.
van de gebiedsgerichte aanpak uitgevoerd. Aan de hand van de evaluatie wordt de gebiedsgerichte aanpak waar
Natuurinclusief isoleren
nodig aangepast en indien wenselijk verder uitgebreid
In 2024 hebben het ministerie van BZK, IPO en de
naar andere buurten. Het buurt energieteam ontwikkelt
VNG een landelijke aanpak Natuurinclusief isoleren
samen met bewoners buurtgerichte acties onder de
ontwikkeld. Met deze aanpak wordt het isoleren van
paraplu van Slim besparen Amstelveen.
spouwmuren onder voorwaarden weer mogelijk. Deze aanpak bestaat uit:
Gekeken wordt of voor de wijk Randwijk een project
• Een gedragscode op de korte termijn waarbij beperkte
kan worden opgestart om het oude Schiphol glas te
woningisolatie toegestaan wordt en het Rijk onderzoek
vervangen door nieuw geluidsisolerend en thermisch isoleren glas. In 2025 wordt onderzocht of hieraan vanuit
doet naar innovatieve onderzoeksmethoden. • Een lange termijnaanpak gericht op het komen tot
het nieuwe omgevingsfonds Schiphol een bijdrage aan
een (pre-)soortenmanagementplan (SMP) waarmee
geleverd kan worden.
gebiedsgerichte isolatieaanpakken mogelijk worden gemaakt. De provincie Noord-Holland is het bevoegd
2. Woningen en inwonersondersteuning
gezag voor deze aanpak. Tot op heden heeft de provincie nog geen duidelijke richtlijnen ne protocollen voor een SMP vastgesteld.
Informatie en advies Het Energieloket Amstelveen is ook in 2025 de plek
De landelijk aanpak wordt in de tweede helft van 2024
waar inwoners terecht kunnen met vragen over het
uitgewerkt in een aanpak voor Amstelveen.
verduurzamen van hun woning. Het loket is telefonisch
Eén onderdeel van de aanpak betreft het treffen van
bereikbaar en heeft een website voor bewoners en voor
compenserende maatregelen voor verblijfplaatsen van
VvE’s. Daarnaast is er een uitgebreide kennisbank met
beschermde soorten.
specifieke informatie die inwoners kunnen raadplegen. Verduurzamen huurwoningen Isoleren
Door Eigen Haard worden in 2025 -2028 alle woningen
Het Isolatieprogramma 2024-2026 wordt verder uitgevoerd.
met een slecht label E, F en G verduurzaamd naar
Het doel is om alle koopwoningen in samenwerking met
minimaal label B. Volgens de huidige gegevens waren
de eigenaren te verduurzamen. Hierbij wordt specifiek
dat op 1 januari 2024 nog 955 woningen. De gemeente
aandacht besteed aan D,E,F,G label woningen.
blijft bij Eigen Haard aandringen op het nemen van kleine
• In 2025 worden het platform “Slim besparen
energiebesparende maatregelen, zodat de energiekosten
Amstelveen” verder ontwikkeld als het platform waar
van huurders worden teruggedrongen.
inwoners offertes kunnen aanvragen voor diverse verduurzamingsmaatregelen zoals isolatie (o.a. glas en
In Amstelveen wordt ca. 25% van de woningen
vloer), zonnepanelen en de hybride warmtepomp.
verhuurd door particuliere verhuurders. De particuliere
32
huursector is vaak zeer gefragmenteerd en divers, met
gerichte ondersteuning van VVE’s bij het verduurzamen
veel verschillende verhuurders, variërend van grote
van de complexen vanuit het landelijk isolatie
vastgoedbeheerders tot individuele eigenaren. Het
programma. Vanuit het landelijke isolatie programma
bereiken van al deze verschil-
komen hiervoor middelen beschikbaar.
lende partijen is ingewikkeld en vereist een gerichte
Voor informatie kunnen de VvE’s terecht bij het
aanpak. Binnen de huidige aanpak kunnen particuliere
Energieloket Amstelveen. Nieuwere VvE’s die aan
verhuurders gebruik maken van het gemeente brede
de slag willen, bijvoorbeeld met zonnepanelen of
basisaanpak. Wij zien echter dat hier weinig gebruik van
warmtepompen, kunnen gebruik maken van landelijke
wordt gemaakt. Om de verhuurders te motiveren om te
subsidieregelingen.
isoleren zal intensiever ingezet moeten worden op het bereiken van deze doelgroep. Helaas is de invloed op deze groep om te verduurzamen beperkt vanwege het
3. Bedrijven en utiliteitsbouw
ontbreken van een wettelijke grondslag. Wel komt er vanuit het Rijk regelgeving om vanaf 2030 geen woningen
In 2022 is het uitvoeringsplan energiebesparing bedrijven
meer te verhuren met een EFG-label. In 2024 en 2025 zal
2022-2025 vastgesteld. Het plan is de lokale uitwerking
er voor de groep particuliere verhuurders een aanpak
van het provinciale energiebesparingsakkoord. In 2025
nader worden uitgewerkt.
wordt de uitvoering van dit plan doorgezet: • De Label C aanpak wordt voortgezet. Voor de kantoren
Energiearmoede
die nog niet voldoen is er een handhavingstraject
De energiearmoede aanpak is door het college verlengd
opgestart. In Amstelveen gaat het om 4 kantoren die
tot en met 2025. De energieprijzen zijn nog steeds
niet aan de verplichting voldoen.
relatief hoog en veranderlijk. Het terugdringen van het energiegebruik blijft daarom van belang.
• Er is een Prio-50 bedrijvenlijst opgesteld. Deze lijst met 50 grootverbruikers is gerangschikt op volgorde van energieverbruik. De bedrijven in deze lijst worden zo
Naast inkomensondersteuning zullen de energiefixers,
vaak mogelijk bezocht door de Omgevingsdienst. In Q1
de Belklus en de energiecoaches inwoners blijven
van elk jaar wordt het resultaat geëvalueerd en worden
ondersteunen bij het besparen van energie. We gaan in
de lijsten bijgewerkt.
een pilot de taak van de energiefixers uitbreiden met waterzijdig inregelen van verwarmingen en vervangen
We onderzoeken of we voor bedrijven een ‘klus &
van ventilatieboxen, beide leiden tot energiebesparingen.
coach’ aanpak kunnen opstarten, waarbij ondernemers worden begeleid bij de uitvoering en de geadviseerde
Uit onderzoek is gebleken dat ongeveer 74 inwoners die
maatregelen direct geïmplementeerd kunnen worden.
een beschikking voor de energietoeslag in 2022 en/of 2023 hebben ontvangen in een eigen woning met een DEFG-energielabel woont. Deze bewoners worden gericht
4. Maatschappelijk vastgoed
ondersteund bij het verduurzamen van de woning. In november 2024 start er voor deze doelgroep een nieuw
In 2025 wordt een nieuw werfgebouw op Zorgvlied
project. Er wordt er een subsidieregeling opgetuigd voor
gerealiseerd, waarbij het casco van hout wordt, het dak
isolatiemaatregelen. Daarnaast kunnen zij advies aan
wordt voorzien van sedum en zonnepanelen. Ook wordt
huis ontvangen worden zij gedurende het gehele proces
in 2025 de sporthal aan de Elegast gerealiseerd, waarbij
persoonlijk begeleid en ondersteund.
veel aandacht voor groene gevels is en een groen sedum dak. Er wordt nog onderzocht of hemelwater gebruikt
Servicepunt energieadvies voor VvE’s en
kan worden voor het groen en het doorspoelen van
bewonersinitiatieven
toiletten.
In de tweede helft 2024 wordt de werkwijze van het servicepunt energieadvies geëvalueerd. Mede aan
We gaan door met het aardgasvrij maken van ons
de hand van nieuwe concepten die door G40 worden
vastgoed en we onderzoeken wat daarbij circulair kan
ontwikkeld wordt voor de periode 2025-2026 een
(met name biobased materiaal), passen groen toe waar
uitvoeringsplan opgesteld. Onderdeel hiervan is een
mogelijk en hebben aandacht voor regenwater opvang.
33
Bij aanbestedingen voor nieuwbouw gaan we uit van de
opgesteld, waarin proces, aanpak, de rol van gemeenten
volgende insteek, tenzij er een aantoonbare reden is het
en de betrokkenheid/rol van stakeholders weergegeven
anders te doen:
worden. De geleerde lessen van het huidige traject
• een zo laag mogelijke energievraag in het gebouw
zullen meegenomen worden. De startnotitie is de basis
• houtbouw en biobased materialen toepassen waar
voor het proces voor het pMIEK 2.0. We zullen voor
mogelijk
Amstelveen samen met netbeheerders Liander en TenneT
• flexibel en losmaakbaar ontwerp
blijven inzetten op tijdige realisatie van de benodigde
• duurzaamheid telt minimaal 30% mee bij de weging
uitbreidingen, het monitoren en programmatisch
tijdens de selectie van partijen die aan nieuwbouw
werken zetten we in om vroegtijdige nieuwe
werken
uitbreidingsbehoeften te signaleren.
5. Gebiedsontwikkeling en nieuwbouw
ESAP In 2023 heeft Amstelveen samen met Liander en regionale gemeenten gewerkt aan de ESAP Amstelland
Leidraad Duurzaam bouwen en gebiedsontwikkelen
(energiesysteem actieplan Amstelland). Door gezamenlijk
We streven naar zo veel mogelijk energieneutrale
te programmeren is vroegtijdig inzichtelijk waar
gebieden en gebouwen. Zowel in de realisatiefase als
eventuele knelpunten ontstaan en door middel van slim
daarna is een zo laag mogelijke energievraag van belang.
programmeren werken we samen aan voorkomen en
Opwek hoort daar vanzelfsprekend bij. We volgen de
oplossen van knelpunten. Dit doen we in afstemming met
ontwikkelingen met betrekking tot grondstoffenhubs in
de regiogemeenten, immers het elektriciteitsnetwerk
de regio op de voet en onderzoeken waar nodig of we
is gemeentegrens overstijgend. De resultaten uit de
zelf op een grondstoffenhub kunnen inzetten. Zie verder
ESAP brengen we in de pMIEK en waar nodig zullen deze
het hoofdstuk over circulair voor een toelichting op de
bestuurlijk voorgelegd worden. Met Liander werken
aanpassingen van de Leidraad Duurzaam bouwen en
we voortdurend aan actualiseren van de inzichten
gebiedsontwikkelen.
en planningen van ontwikkelingen. De oplopende doorlooptijden bij Liander maken nog meer noodzakelijk
Energieplan Legmeer en omgeving
dat de juiste data op de juiste plek op het juiste moment
In september 2024 is gestart het een
voorhanden moet zijn. Monitoringstools hiervoor
haalbaarheidsonderzoek naar de inzet van de warmte
stemmen we zo goed mogelijk af.
uit de WRK-leiding. Eind 2024 wordt duidelijk of het onderzoek voldoende basis geeft om de ontwerpfase op
Toekomstbestendige MS-en LSnetten
te starten. Het gaat hierbij om het aansluiten van circa
Op basis van de in 2023 getekende intentieovereenkomst
4000 woningen en het zwembad de Meerkamp.
tussen Amstelveen en Liander wordt samengewerkt aan LS- en MS netten (laag- en middenspannings
BTAZ
netten). Doel van de samenwerking is efficiënter en
Met ingang van 2024 start de eerste fase van ontwikkeling
effectiever de toekomstbestendige uitbreiding van
van BTAZ, in samenspraak met netbeheerder Liander
de systemen te realiseren. Buurt voor buurt, wijk
worden mogelijkheden voor een slim energiesysteem
voor wijk bespreken we welke ontwikkelingen er te
onderzocht en met potentiële bedrijfsvestigers uitgewerkt.
voorzien zijn en welke uitbreidingsbehoefte aan MSRen (middenspanningsruimten of wel trafostations) dit
6. Warmtebronnen en infrastructuur elektra
met zich meebrengt. We maken afspraken over eisen en wensen en communicatie naar de inwoners, ervaringen die we op doen gebruiken we om samenwerkingsproces blijvend te verbeteren. Het eerstvolgend op te leveren
Uitbreiding elektriciteitsnetwerk
document is de Nadere overeenkomst waarin we het ruimtelijk afwegingskader, de processen en de financiële
Startnotitie 2.0 pMiek
afspraken met elkaar vastleggen. Daarna volgen de Buurt
In 2025 wordt het volgende pMIEK (pMIEK 2.0)
Realisatie Plannen, daarin worden het netontwerp en de
vastgesteld. Daarom is er een bestuurlijke startnotitie
locaties van de trafostations per buurt/wijk vastgelegd.
34
Opwek duurzame energie
in de Greenport regio te beperken en heeft hiertoe een
In het kader van de RES 2.0 zet Amstelveen met name in
studie uitgevoerd. In de praktijk wordt het benutten
op zon op dak en dubbel ruimtegebruik.
van datathermie echter nog nauwelijks toegepast. De Provincie Noord-Holland evalueert Q4 2024 haar
Solar Carports
huidige datacenterbeleid en strategie. Ervaringen en
In 2023 zijn bij 5 parkeerterreinen haalbaarheidsstudies
studieresultaten worden meegenomen in deze evaluatie
uitgevoerde. Aan de hand van een marktconsultatie is in
en kunnen leiden tot aanpassing van het datacenter
2024 een tender procedure voor in ieder geval één van die
beleid en/of vergroten datathermie potentieel voor
locaties opgestart. Het is de bedoeling dat de eerste solar
de glastuinbouw. Amstelveen volgt de studies en
Carport in 2025 wordt opgeleverd. Een mogelijk knelpunt
evaluaties en wat deze kunnen gaan betekenen voor de
daarbij is de beschikbaarheid van een aansluiting op het
glastuinbouw in de Noorder Legmeerpolder en voor het
elektriciteitsnet.
energiesysteem van Amstelveen.
Zon op grote daken
Warmte
In 2025 wordt de analyse en aanpak van de 50 grootste daken uitgebreid naar de grootste 100 daken. We gaan
Warm Amstelveen
de eigenaren stimuleren op de daken te benutten voor
Eigen Haard en Eneco werken samen aan het aansluiten
zonnepanelen, waarbij we ook nadenken over groen op
van ruim 800 corporatiewoningen op het warmtenet die
de daken.
dan ook aardgasvrij worden gemaakt door de overgang naar inductie koken. Hiervoor is een subsidie vanuit
Zon op gevel
het Rijk ontvangen die uitvoeringstermijnen vastlegt.
In 2025 wordt onderzocht waar concrete projecten
Dit project heeft de naam Warm Amstelveen gekregen.
gerealiseerd kunnen worden in het kader van de Leidraad
Gemeente Amstelveen ondersteunt dit project door
Zon op gevel.
vroegtijdige afstemming met werkzaamheden in de buitenruimte, actief meedenken ten aanzien van
Positive Energy district
ruimtelijke oplossingen voor bijvoorbeeld Warmte-
Een positieve energiewijk (PED) is een stedelijk gebied dat
overdrachtsstations, afstemmingsoverleggen initiëren
op jaarbasis minstens evenveel energie produceert als
met netbeheerders Liander en Stedin. Mogelijkheden
gebruikt. Het doel van een PED is niet om een eiland te
aanpalend vastgoed ook op het warmtenet aan te sluiten
zijn dat geïsoleerd is van de rest van het energiesysteem,
worden door gemeente en Eneco voortdurend bekeken.
maar eerder een functioneel en flexibel onderdeel van het grotere geheel. De impuls om hele positieve
Duurzame bronnen
energiewijken te ontwikkelen in plaats van afzonderlijke
Met Waternet wordt contact onderhouden om de inzet
gebouwen is gebaseerd op de mogelijkheid om
van de RWZI en WRK-leidingen ten behoeve van de
hulpbronnen te delen, energie-efficiënte systemen in veel
warmtetransitie mogelijk te maken. Het energieplan
gebouwen te beheren en schaalvoordelen te bereiken.
Nieuw Legmeer is een belangrijke bouwsteen om inzet van aquathermie vanuit de WRK te onderbouwen en
In 2025 wordt het onderzoek opgeleverd dat samen met
uiteindelijk te kunnen realiseren. Juridisch kent het
de Hogeschool van Amsterdam wordt uitgevoerd naar
beschikbaar stellen van warmte uit het watersysteem
Positive Energy district in de A9 zone.
van Waternet nog uitdagingen, gemeente Amstelveen en Waternet zoeken hiervoor naar werkbare oplossingen.
Energievisie Greenport Aalsmeer
Naar verwachting kan in 2024 duidelijkheid komen.
Met de Greenportgemeenten en Liander wordt in 2025 verder gewerkt aan verduurzamingsmogelijkheden van
WKO (Warmte-koude opslag)
de tuinders in de Greenport. Naast Geothermie worden
Bodemenergie is een steeds meer toegepaste techniek
de mogelijkheden rond datathermie verder bekeken.
om met name gestapelde bouw van warmte en koude te
Datathermie is het gebruiken van restwarmte van
voorzien. De drukte in de ondergrond neemt snel toe en
(bestaande) datacenters. Liander ziet in datathermie een
beschikbaarheid voor toekomstige projecten is niet altijd
mogelijkheid het ruimte beslag van elektra-infrastructuur
vanzelfsprekend. Mede met het oog op de Omgevingswet
35
en de ontwikkelingen in de A9 zone en het Stadshart is
• Opstellen beleid deelmobiliteit
een herziening van de huidige Verordening Bodemenergie
• Evaluatie maatregelen uitvoeringsprogramma
en het Interferentiegebied Stadshart wenselijk.
mobiliteitsvisie
Ervaringen vanuit het concept Bodemenergieplan Kronenburg-Uilenstede alsmede het energieplan Nieuw Legmeer vormen de bouwstenen.
8. Communicatie
Publiek Warmte bedrijf
In 2025 gaan we ook weer intensief communiceren over
In de nieuwe Warmte Wet, zie hoofdstuk 3, is het
duurzaamheid om het onderwerp blijvend onder de
uitgangspunt opgenomen dat in ieder geval grote
aandacht te brengen en bewoners en bedrijven voor te
warmtenetten (meer dan 1500 aansluitingen) voor
lichten en te stimuleren:
minimaal 51 % in publieke handen dienen te zijn. Ter
• Vergroten naamsbekendheid Duurzaam Amstelveen
voorbereiding op deze nieuwe wetgeving wordt in
als betrouwbaar informatiekanaal/platform van
provinciaal verband gekeken naar verschillende mogelijke
de gemeente met betrekking tot het onderwerp
invullingen van dit publieke eigenaarschap. Denk hierbij
duurzaamheid.
een provinciaal warmtebedrijf of de inzet van een nog
• Duurzaamheid krijgt een prominente en duidelijke
op te richten publiek netwerk bedrijf voor warmte. Ook
positie op de nieuwe website van de gemeente.
de gemeente kan een warmtebedrijf oprichten of hierin
• Bewonersgerichte campagnes rond onderwerpen als
participeren. Het provinciale onderzoek kijkt o.a. naar
Slim Besparen Amstelveen (slimbesparenamstelveen.
de kosten, risico’s en verschillende governance modellen voor de verschillende deelnemers in een publiek
nl), NK Tegelwippen en subsidieregelingen. • Doelgroepgerichte benadering waaronder de
warmtebedrijf.
doelgroepen woningeigenaren met lage energie labels,
De resultaten van het onderzoek worden ook gebruikt
buurtgerichte aanpak met het Energieteam, VvE’s en
voor (mogelijke) uitwerking van het collectieve warmtenet Nieuw Legmeer waarvoor in 2024 de haalbaarheidsstudie is gestart.
inwoners met energiearmoede. • Vergroten volgers op Facebook en Instagram. Deze twee kanalen worden steeds beter en er is steeds meer interactie in de vorm van likes en responses.
Mobiliteit In 2025 wordt beleid voor deelmobiliteit opgesteld, waarin verschillende randvoorwaarden waar
• Vergroten aantal abonnees nieuwsbrieven Duurzaam Amstelveen en Duurzame VvE’s.
aanbieders zich aan dienen te houden in zullen worden
Circulaire economie
opgenomen. Er wordt onderzoek gedaan naar betere
Het Grondstoffenplan 2022-2026
fietsbereikbaarheid en -parkeren in het Stadshart. Er
wordt verder uitgevoerd. Om dichterbij
vindt in 2025 besluitvorming plaats ten aanzien van
de doelstelling te komen werken we in
elektrisch laden en de uitrol van de pilot kabelgoottegels.
MRA verband aan: • Textiel: Met de Green Deal Textiel zet de MRA in op
7. Duurzame mobiliteit
een lokale circulaire textielsector. Door overheden en lokale textielbedrijven aan elkaar te koppelen ontstaat een samenwerking tussen de cirkel van producenten,
• De data uit het in 2023 uitgevoerde mobiliteitsonderzoek zal worden gebruikt om een mobiliteitsplan op te stellen voor de werknemers van het Raadhuis • Participatie over de laadkaart met potentiële locaties voor laadpalen • Integreren van evaluatie pilot verlengd privaat laden in bestaand beleid • Afronden visie op elektrisch laden en eventueel aanpassen plaatsingsbeleid laadpalen
inzamelaars en recycleaars van textiel. Amstelveen verbindt zich aan de initiatieven die kansrijk zijn. • Luiers: Het Amstelveens restafval bestaat voor 6% uit luiers. Luiers is een van de grootste afvalstromen die nog niet gescheiden ingezameld kan worden. De MRA is vergevorderd in het haalbaarheidsonderzoek naar een luierrecyclingsfabriek. Amstelveen volgt de ontwikkelingen en staat positief tegenover een aanbod om luiers aan te leveren. Naast recycling gaan we ook inzetten op luierpreventie middels de zogeheten
36
Plasklas. Door ouders en consultatiebureaus te
eerdere ervaringen, worden verder doorontwikkeld.
ondersteunen bij het zindelijk maken van jonge
Deze trajecten zullen vanwege de complexere aanpak
kinderen kunnen veel luiers bespaard blijven, wat
2 tot 2,5 jaar in beslag nemen. Het gaat om de levering
bijdraagt aan minder afval en kosten bespaard
van houtproducten, kolken en putdeksels, gebakken
voor ouders. Er kunnen 260 gezinnen meedoen
verhardingsmateriaal, betonnen verhardingsmateriaal,
aan een pilot zindelijkheidstraining (met boek en
betonnen rioleringsmaterialen en speeltoestellen. Een
app) in 2025 (kosten € 25.000,-, te financieren uit de
meting naar het aandeel circulaire inkopen wordt in
reserve duurzaamheid en te verwerken in de eerste
2025 gemaakt.
tijdvakrapportage). • We volgen nauwgezet de ontwikkelingen en kansen
Circulair bouwen als onderdeel van de Leidraad
op gebied van E-waste en voedselketen (Voedsel
duurzaam bouwen en gebiedsontwikkelen wordt verder
Verbindt).
doorgezet op verschillende manieren: • door in tenders van gemeentelijke bouwgrond de
Er wordt onderzocht of het haalbaar is om gratis
juiste eisen op te nemen ten aanzien van circulariteit
papieren GFE-zakjes beschikbaar te stellen bij flats en
en duurzaamheid in algemene zin.
appartementencomplexen. Hiermee hopen we inwoners te stimuleren om groente, fruit en etensresten beter te scheiden. Wanneer deze grondstof gescheiden ingezameld wordt, kan er compost en groengas van gemaakt worden.
• We houden vast aan minimaal 30% van de weging bij tenders, aanbestedingen, gunningen e.d. aan duurzaamheid toe te kennen. • Gebouwen die we zelf bouwen, realiseren we in hout en van biobased of gerecycled materiaal, tenzij er een motivatie is waarom dat niet kan. Bovendien worden
Het nieuwe afvalbrengstation dat op BTAZ komt wordt
gebouwflexibiliteit, losmaakbaarheid en het beperken
ingericht als een circulair ambachtscentrum. Hier
van de energievraag benadrukt, zodat we een lange
kunnen afgedankte producten een tweede leven krijgen door middel van hergebruik, upcycling of recycling.
levensduur van de gebouwen mogelijk maken. • We gaan onderzoeken of systeemaanpassingen
Een circulair ambachtscentrum combineert de functies
mogelijk zijn in financiële zin. Hoe kunnen we de
van milieustraat, reparatiewerkplaats, kringloop en
toekomstige waarde, oftewel de restwaarde van
kunstatelier. Het is de bedoeling dat werknemers met
gebouwen en gebieden, meenemen bij investeringen?
een afstand tot de arbeidsmarkt via AM Match aan
• Immers, als een gebouw losmaakbaar is gebouwd
de slag gaan met het repareren van spullen en het
en van herbruikbare materialen, dan hebben die
beoordelen welke materialen nog gebruikt of verkocht
een restwaarde aan het einde van de levensduur. In
kunnen worden. Ook is er ruimte voor educatie van
Leeuwarden is een methode ontwikkeld om circulair
scholieren over afval en grondstoffen in een circulaire
af te schrijven, wij gaan onderzoeken of dit voor
economie. Een circulair ambachtscentrum draagt bij aan bewustwording over de hoeveelheid grondstoffen die gebruikt worden en het belang van hergebruik.
Amstelveen ook mogelijk en wenselijk is. • Het in 2024 gestarte onderzoek over houtbouw op Legmeer wordt in 2025 uitgevoerd. • We onderzoeken of een grondstoffen hub voor
We gaan door met Circulair inkopen en aanbesteden.
bijvoorbeeld Legmeer behulpzaam kan zijn bij het
Om te komen naar 50% in 2025 moeten grote stappen
hergebruik van grondstoffen die vrijkomen na sloop.
worden gezet. Het doel voor 2028 is op 80% gesteld in de MRA, dit houden wij ook als richtlijn aan. Het tempo
We passen de leidraad als volgt aan:
moet omhoog om de doelstellingen te halen. De hele organisatie heeft hierin een rol en relevante trajecten
Energie
moet met de circulaire bril op ingestoken worden. Het
• Primair fossiel energiegebruik (BENG 2): Deze KPI
is nodig dat er kennis van de markt is en een circulair
is eruit gehaald omdat BENG 2 al deels in BENG 3
traject voor het eerst uitvoeren kost meer tijd.
(aandeel hernieuwbare energie) zit verwerkt. • Aandeel hernieuwbare energie (BENG 3): Er is
De eerder genoemde 6 trajecten die specifiek zijn
een splitsing gemaakt in de KPI voor laagbouw en
benoemd als circulaire inkooptrajecten die op basis van
hoogbouw, aangezien het voor hoogbouw lastiger
37
kan zijn om een hoog percentage te halen dan
Mobiliteit
voor laagbouw. Daarnaast zijn de percentages
• Openbaar vervoer: Deze KPI is geschrapt, omdat
iets gewijzigd in aansluiting op het Convenant
deze indicator niet beïnvloedbaar is op planniveau.
Toekomstbestendige Woningbouw.
Grondbank
• Compensatie gebruiksgebonden energie: Deze KPI
Er zullen nog enkele aanpassingen ten behoeve van de
is eruit gehaald omdat gebruikersenergie meestal met
bedrijfsvoering plaatsvinden en inpassing in verband
PV-panelen wordt gecompenseerd waardoor deze
met ruimtelijke ontwikkelingen op locatie Krijgsman.
KPI voor energieplichtige gebouwen te combineren is met BENG3 (alles meer dan 100% is dan voor de gebruiker). • Energiemonitoring en bemetering utiliteit: Deze
Natuur- en milieu-educatie (NME) In schooljaar 2024/2025 willen we als team
KPI is eruit gehaald omdat dit in utiliteit al veel wordt
NES komen met een nieuwe visie waar de
toegepast.
nadruk gaat liggen om de kinderen van nu voor te bereiden op een wereld die steeds
Circulair bouwen
meer wordt beïnvloed door grote thema’s
• MilieuPrestatie Gebouw (MPG): Deze KPI
als klimaatverandering, biodiversiteit, circulair denken
is aangescherpt in lijn met het Convenant
en doen. Ons doel om kinderen te leren duurzamere
Toekomstbestendige Woningbouw en met oog op de
keuzes te maken en hen bewust te maken van de impact
wetsaanpassing in 2025.
van hun acties op de planeet, zal gelegd worden naast
• Materiaalgebruik: Deze KPI is aangescherpt in lijn met het Convenant Toekomstbestendige
de Junior Sustainable Development Goals (SDG’s) om te komen tot een uitvoeringsplan voor de komende 5 jaar.
Woningbouw. • Bouw niet meer dan nodig: Deze indicator is
NME gaat zich komend jaar meer richten op het
geschrapt omdat het te lastig te berekenen en toetsen
VO, er zullen gesprekken gevoerd worden met de
was.
verschillende scholen om te kijken waar en hoe we
• Gebouwflexibiliteit: De methode en de naam
ze beter kunnen ondersteunen aangaande natuur
(adaptief vermogen) van deze KPI is gewijzigd conform
en duurzaamheidsonderwijs. In samenwerking met
Het Nieuwe Normaal.
GLOBE gaan we komend jaar twee projecten op het
• Losmaakbaarheid: De methode en het hoge niveau zijn gewijzigd conform Het Nieuwe Normaal. • Materialenpaspoort: Het percentage is eruit
VO uitvoeren met de zogenaamde snuffelfietsen en palmbuisjes, waarbij leerlingen zelf de luchtkwaliteit en fijnstof in hun eigen omgeving gaan meten.
gehaald en in plaats daarvan is de basis: geen materialenpaspoort en het midden en hoge niveau:
Bij de schooltuinen wordt er een onderzoek gedaan
wel een materialenpaspoort. Een paspoort moet geen
naar de bodemkwaliteit om te kijken of we over kunnen
doel op zich zijn.
stappen naar compost (lokaal) en wat we verder kunnen doen om deze ecologisch te verbeteren en dus wat
Klimaatadaptief
weerbaarder kunnen maken voor droogte of juist heel
• Verharding minimaliseren: Het hoge niveau bleek te
veel nattigheid.
hoog en is met 10% verlaagd. • Waterverwerking gebied: Deze KPI overlapt te veel met de KPI waterverwerking gebouw. • Hergebruik regenwater: Het hoge niveau is
Speelboerderij Elsenhove De gemeente Amstelveen is een JOGG Gemeente geworden, waarbij er meer aandacht komt voor
veranderd van 100% naar: grijswatersysteem
(duurzame) voeding en gezond bewegen.
toepassen.
NME en Jeugd en Samenleving zijn hier een gezamenlijk programma voor op aan het zetten. Zo wordt er een
Groen en ecologie
supermarktsafari georganiseerd, waarbij leerlingen in
• Aandeel groen: Deze KPI is geschrapt, omdat
het ‘wild’ gaan kijken welke keuzes gezond en duurzaam
het aandeel groen ook al in de KPI ‘verharding
zijn.
minimaliseren’ zit onder het thema Klimaatadaptief.
38
Klimaatadaptatie
alleen de gemeente aan zet. De gemeente en haar
Met het actieplan klimaatadaptatie
bewoners zijn gebaat bij het helder hebben van de
2021-2026 naderen we in 2024 de
verantwoordelijkheden van de waterschappen, gemeente
helft van de beleidstermijn. Door het
en bewoners zelf. Hier zal tijdens najaar extra aandacht
intensieve onderzoek van de afgelopen
aanbesteed worden in de communicatie naar bewoners.
jaren is veel informatie verzameld, de periode 2024-2025 staat in het
Hergebruik van regenwater in bestaande en
teken van het verbinden van deze informatie met elkaar
nieuwbouwsituaties is een onderwerp dat nader
en andere beleidsdoelen. Twee hoofdthema’s komen
uitgewerkt zal worden.
duidelijk naar voren: (grond)water en hittestress. De Provincie Noord-Holland scherpt haar Klimaatbeleid
Hittestress
aan en wij onderzoeken of het gemeentelijk beleid ook
Kwetsbare groepen voor hittestress in de samenleving
aangescherpt moet worden.
zijn kinderen (tot 12 jaar) en ouderen. Daarom heeft de gemeente in haar reguliere vervangsopgave van school-
(Grond)water
en speelpleinen extra aandacht voor dit onderwerp. Voor
Doordat het de afgelopen tijd veel natter is geweest
2025 staan de schoolpleinen van drie basisscholen op
dan gemiddeld staat het grondwater op veel plekken
de planning om vergroend te worden. Ook wordt nader
in Amstelveen langdurig hoog. Zoals aangekondigd zal
verkend hoe verblijfsplekken rondom zorginstellingen
dit in de toekomst vaker voorkomen. Daarom gaat de
omgevormd kunnen worden naar een aantrekkelijk koele
gemeente in een wijk waar bij meerdere panden ernstige
verblijfsplek. Ook is hier bij reconstructies van wijken in
grondwateroverlast aanwezig is drainage aanleggen
het Meerjarenprojectenprogramma Buitenruimte (MPP
dat een deel van de problemen moet wegnemen. Om
Buitenruimte) extra aandacht voor.
uitdroging in de droge periodes te voorkomen kan de
Daarnaast wordt in 2025 gestart met een pilot voor
gemeente echter niet te laag draineren. Wateroverlast
drinkwatertappunten. Naast bestaande tappunten van
in de natte periode van het jaar zullen we dus op
PWN worden er namens de gemeente ook drie extra
termijn moeten gaan accepteren ten behoeve van
tappunten gerealiseerd. Daarna worden deze tappunten
onder andere een stabiele fundering voor panden.
gemonitord naar het verbruik en of er in de toekomst
Om (grond)waterproblematiek te mitigeren is niet
behoefte is aan de uitbreiding van het aantal tappunten.
39
Hoofdstuk 7 Werkagenda’s De gemeente heeft zowel harde als zachte
meetbaar en hebben we ze opgenomen in de monitor
doelstellingen voor duurzaamheid bepaald. Hard wil
duurzaamheid. De doelstellingen zijn gebaseerd op
zeggen dat ze goed meetbaar zijn; zacht wil zeggen
het beleid van de Europese Unie en de Nederlandse
dat je ze niet makkelijk in cijfers kunt uitdrukken.
overheid en zijn (op details) aangepast op basis van de
Voor zover mogelijk zijn onze doelstellingen
evaluatie en de monitor (hoofdstukken 4 en 5).
Werkagenda’s 2025
Doen
Regie voeren
Financiële bijdrage leveren
Algemeen/thema overstijgend • Uitvoering CO2 uitstootvrije organisatie • Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen • Bijdrage leveren aan integrale beleidsontwikkeling; groen, mobiliteit, gezonder leefomgeving, sociaal domein, Omgevingsvisie • Strategisch samenwerken met kennisinstellingen t.b.v. samenwerking en verkrijgen EU-subsidies • Communicatie duurzaamheid • CO2 beprijzing bij inkoop en aanbesteding Programma NME (Natuur en Milieu Educatie)
Energietransitie • Warmteprogramma opstellen (voorheen Transitie visie warmte) • Evaluatie buurtaanpak & voortzetting • Stappenplan per woningtypologie Randwijck en Bankras / Kostverloren • Onderzoek kansen omgevingsfonds Schiphol • Vastgoed gemeente verduurzamen • LED verlichting inzetten en goed afstellen bij openbare verlichting • Advisering gebiedsontwikkelingen (w.o. Legmeer, BTAZ) • Advisering Energievisie Greenport • Stimuleren en samenwerken met bedrijven met Klimaatroute • Herzien Verordening Bodemenergie en Interferentiegebied Stadshart • Deelnemen aan ROM Regio BV • Elektrificeren gemeentelijk wagenpark • Mobiliteit gemeentelijke organisatie administreren • Opstellen beleid deelmobiliteit • Fietsbereikbaarheid en -parkeren in het Stadshart onderzoeken • Besluitvorming beleid elektrisch laden • Uitrol kabelgoottegels • Onderzoek burgerberaad
40
Energietransitie • Platform ‘Slim besparen Amstelveen’ verder ontwikkelen • 4 informatieavonden voor particulieren • Adviseur aan huis voor DEFG-label woningen en VvE’s • Prestatieafspraken woningcorporaties (ook circulariteit en klimaatadaptatie) • Energiearmoede: beleid uitvoeren • Natuurvriendelijk isoleren • Particuliere verhuurders motiveren • Uitvoeringsplan verduurzamen VvE’s • Ondersteunen bewonersinitiatieven • Stimuleren gebruik landelijke energiesubsidies en leningen • Energietransitie bedrijven (Omgevingsdienst) • Onderzoek ‘klus & coach aanpak’ voor bedrijven • Vervolg op haalbaarheidsonderzoek inzet WRK-leiding • Opstellen pMIEK 2.0 • Uitvoeren ESAP • Realiseren solar carport • Zon op grote daken aanpak uitbreiden • Aansluiten eerste woningen Warm Amstelveen • Stimuleren toepassen duurzame warmte, waaronder op Legmeer, BTAZ, RWZI en WRK • Onderstation Bolwerk voorbereiden • Toekomstbestendige MS- en LSnetten • Elektrisch laden doorontwikkelen i.s.m. Liander • Positive Energy Disctrict onderzoek • Subsidieregelingen energiebesparende maatregelen • Subsidieregeling verduurzaming sportverenigingen
Circulaire economie • Implementeren Grondstoffenplan 2022-2026 • Onderzoek papieren GFE-zakjes • Onderzoek kansen ambachtcentrum • Uitvoeren circulair inkopen en aanbesteden • Circulair inkopen monitoren • Gemeentelijk vastgoed circulair bouwen, bij voorkeur biobased • Onderzoek restwaarde gebouwen • Circulaire energietransitie vormgeven • Grondbank wordt verder verbeterd • Grondstoffenhub kansen onderzoeken • Circulair bouwen stimuleren als onderdeel van duurzaam bouwen • Samenwerken met MRA aan betere textiel en luier recycling • Onderzoek houtbouw Legmeer
41
Klimaatadaptatie • Uitvoering Actieplan klimaatadaptatie • Uitvoering Bewonersagenda • Schoolpleinen vergroenen • Drinkwaterpunten realiseren • Bewustwording, aanjagen, faciliteren en stimuleren van particulieren en bedrijven in het nemen van klimaat adaptieve maatregelen • Inwoners stimuleren om hun tuinen te ‘ontstenen’, tegels wippen • Subsidieregeling groen op gebouwen
42
Hoofdstuk 8 Financiën duurzaamheid In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de kosten en uitgaven van de duurzaamheidsopgaven. Er zijn 3 stromen middelen die aan duurzaamheid worden besteed:
wordt/werd verdeeld uitgegeven in 2023, 2024 en 2025 (tabel 1). 2. CDOKE middelen: geld uit het klimaatakkoord, bestemd voor uitgaven aan klimaat- en energiebeleid voor de jaren 2023, 2024 en 2025. Het gaat om ongeveer € 1,6
1. Structureel: middelen die structureel in de begroting van de gemeente staan en aan duurzaamheid worden besteed. Incidenteel: er wordt maximaal gebruik
miljoen per jaar en het geld moet voor minimaal 90% worden ingezet voor personeelskosten (tabel 2). 3. Reserve duurzaamheid: eenmalig bedrag van € 15
gemaakt van de beschikbare nationale en provinciale
miljoen voor investeringen in de energietransitie en
regelingen om het verduurzamen te versnellen.
duurzaamheid. Het geld kan besteed worden aan
Zo worden middelen ingezet van het Nationaal
zaken die de duurzame doelen uit PLECK dienen,
Isolatieprogramma en voor Energiearmoede. Beide zijn
te weten Energietransitie, Circulaire economie en
SPUK (specifieke) uitkeringen. Dit is incidenteel geld en
Klimaatadaptatie (tabel 3).
Tabel 1. Meerjarenbegroting duurzaamheid 2025 Omschrijving
Programma
I/S
2024
2025
2026
2027
2028
NIP2023 SPUK
4
I
699.000
Energiearmoede 2023 SPUK
4
I
370.000
358.000
Dialoog met de stad
4
S
151.400
151.400
151.400
151.400
151.400
Energietransitie gebouwde
4
S
187.500
187.500
187.500
187.500
187.500
5
S
-68.000
-68.000
1.339.900
628.900
338.900
338.900
338.900
79.200
79.200
79.200
79.200
1.419.100
708.100
338.900
338900
338.900
omgeving Besparing n.av. Verduurzamen gemeentelijk vastgoed Totaal energietransitie Het verduurzamen van de eigen
7
S
organisatie Totaal overig Totaal duurzaamheid ,exclusief personeel
43
Tabel 2 CDOKE regeling incidenteel Bedrag x € 1.000
Incidenteel
Te dekken vanuit de regeling CDOKE
2024
2025
2026
Geraamde stand per 1 jan.
493
1.006
Inkomsten CDOKE (het Rijk)
1.799
1.741
Duurzaamheid en energietransitie
-604
-604
-604
Warmteregisseur en projectleider warmtekavel
-126
-126
-126
2027
1.362
2028
218
Uitvoeringsprogramma 2023 (november 2022) Perspectiefnota 2024: a. Doorloop vanuit het Uitvoeringsprogramma 2023