Perspectiefnota 2024
Tekst van het document
6.3. Financieel Financieel omvat het nu voorgelegde programma in totaliteit een netto volume van afgerond € 71 miljoen in de periode 2023-2026, waarvan € 16,4 miljoen in 2023. Daarmee is het programma ambitieus maar realistisch, als gevolg van enkele grote projecten die in 2023 uitgevoerd worden. Tegenvallers in de planning doen zich helaas altijd voor, maar het is op voorhand niet te zeggen bij welke projecten dit het geval zal zijn, anders waren deze projecten immers al een jaar naar achteren geschoven. Ook het jaarprogramma voor 2024 en 2025 is met de huidige inzichten ambitieus ingestoken met netto 20-22 miljoen. Op basis van voortschrijdend inzicht zal het programma voor 2024 en 2025 bij iedere actualisatie worden bijgesteld en mogelijk deels worden getemporiseerd. Een samenvattende specificatie met toelichting treft u aan in bijlage 4 in deze Perspectiefnota. De gedetailleerde projectenlijst met budgetten is als geheime bijlage C beschikbaar om de financiële belangen van de gemeente niet te schaden. Daar waar budgetten wel openbaar kunnen zijn, zijn deze opgenomen in bijlage A. Op basis van instemming met het geactualiseerde meerjarenprojectenplan voorziet de voorgestelde besluitvorming tevens in de formeel/administratieve aspecten die nodig zijn om dit conform de geldende regelgeving te verwerken.
Hierna volgt een toelichting op een aantal actuele ontwikkelingen die leiden tot aanvragen voor incidentele of structurele extra middelen, omdat de gevolgen ervan niet opgevangen kunnen worden binnen het reguliere programma. Wegenonderhoud Het afgelopen jaar zijn wij geconfronteerd met een ongekende stijging van de prijzen van grondstoffen en energie. De raad is hierover geïnformeerd via een brief over tegenvallers bij aanbestedingen bij vastgoed- en openbare ruimte projecten. Bij het actualiseren van het MPP is geprobeerd de prijsstijgingen zo goed mogelijk op te vangen door temporisatie en her prioriteren van maatregelen, maar daarmee kan het areaal de komende jaren niet meer veilig en in goede staat worden gehouden. De dotatie aan de reserve wegen is per 1-1-2023 geïndexeerd met 5%, maar de prijsstijgingen zijn helaas vele malen hoger, tot wel 50% voor specifieke materialen. De ter beschikking gestelde budgetten zijn de afgelopen jaren goed besteed, maar op andere wegen gaat de achteruitgang (versneld) door. Ten behoeve van een nieuw structureel meerjarenbeeld worden nieuwe
Pagina 39
inspecties uitgevoerd en wordt de Nota Wegen geactualiseerd. Bij deze Perspectiefnota wordt een incidentele dotatie van 3x € 500.000 (2024, 2025, 2026) gevraagd om de komende jaren te overbruggen. Dat is 10% van de jaarlijkse dotatie. Daarmee kunnen wij onder andere enkele veendijken reconstrueren, die volledig opnieuw moeten worden opgebouwd, en proberen wij verdere achterstanden te voorkomen. Ook kunnen wij dan verder met de buurtgerichte integrale reconstructies. Bij gebrek aan middelen moet er meer lokaal reparatiewerk worden verricht, worden enkele integrale reconstructies doorgeschoven tot na 2026, ontstaan meer klachten en claims van bewoners, neemt het kwaliteitsniveau van openbare ruimte verder af en ontstaan achterstanden en kapitaalvernietiging. Duurzame aanpak zonken en groeninrichting Bovenkerkerweg (incidenteel) De Bovenkerkerweg is in de afgelopen jaren een steeds groter zorgpunt geworden qua onderhoudsbehoefte en verkeersveiligheid. Deze met markante Italiaanse populieren gemarkeerde groene entree van de stad ligt op een veendijk. Door de grote waterbehoefte van deze bomen dicht op de weg komt met name in tijden van grote droogte de veenlaag droog te liggen. Deze oxideert ("rot weg") waardoor vrij plotseling vrij diepe kuilen kunnen ontstaan (zonken), die een gevaar vormen voor de verkeersveiligheid.
Bovendien komen de bomen daardoor losser in hun grond te staan, waardoor hun stabiliteit afneemt met consequenties voor de veiligheid. Jaarlijks wordt er veel onderhoudsgeld besteed aan het herstel van de weg en het fietspad. Het is belangrijk naar een structurele en toekomstbestendige inrichting toe te werken. Rekening houdend met toekomstige ontwikkelingen, klimaatadaptatie en biodiversiteit is een toekomstvisie uitgewerkt waarbij de bomen, de rijbaan en het fietspad gefaseerd worden vervangen. Er komen minder dorstige, maar wel verschillende markante soorten bomen voor terug. Deze ingrijpende aanpak is niet te financieren met de reguliere onderhoudsmiddelen uit het MPP en vraagt om eenmalige aanvullende dotaties aan de reserves wegen en groen-water-spelen. Deze worden aangevraagd via de Perspectiefnota. Het gaat om in totaal € 1,8 miljoen, verdeeld over de jaren, met een voorgestelde dekking uit het Fonds Groen, water en recreatie (0,5 miljoen) en uit de algemene middelen (1,3 miljoen). Onderhoud en vervanging van civieltechnische kunstwerken (structureel) Voor groot onderhoud aan en vervanging van civieltechnische kunstwerken is nu geen structureel budget beschikbaar. Zoals eerder is gesignaleerd neemt het belang hiervan toe door de oplopende leeftijd van bestaande kunstwerken en door de groei van het aantal en de omvang van de kunstwerken.
In 2021 zijn alle civieltechnische kunstwerken in Amstelveen (bruggen, tunnels, viaducten, duikers, etc.) uitgebreid geïnspecteerd. Noodzakelijk onderhoud werd noodgedwongen betaald uit de reserve wegen en bij calamiteiten zijn kunstwerken vervangen met incidenteel budget. Uit de inspecties blijkt dat dit niet langer vol te houden is. Daarbij is het ook van belang dat er aan structureel assetmanagement voor kunstwerken gedaan wordt, net zoals voor de andere disciplines in de openbare ruimte. Daarom zijn de uitgevoerde inspecties vertaald in een Nota Civieltechnische Kunstwerken met een doorkijk naar de lange termijn om een jaarlijkse onderhouds- en investeringsbehoefte te kunnen vaststellen. Het gaat om grote bedragen per jaar. Diverse scenario's zijn uitgewerkt, waarbij in het meest sobere scenario ongeveer € 750.000 per jaar nodig is, inclusief voorbereiding en toezicht, voor de komende tien jaar. In de jaren daarna neemt de investeringsomvang toe, maar daar lopen we nu nog niet op vooruit. Doel is de nota iedere vijf jaar te herzien, nieuwe inspecties te houden en een nieuwe vooruitblik voor noodzakelijke investeringen en groot onderhoud op te stellen. Voor (minimaal) de komende tien jaar hebben wij in de Perspectiefnota 2024 een aanvraag gedaan om de dotatie aan de reserve wegen met € 650.000 per jaar op te hogen.
In het College Uitvoeringsprogramma was deze aanmelding vorig jaar al opgenomen. De kosten voor voorbereiding en toezicht dekken wij uit bestaande middelen. Opwaarderen buitenruimte bij Aquariusflat Groenelaan (incidenteel) De Aquariusflat gelegen aan de Watercirkel in Amstelveen wordt momenteel ingrijpend gerenoveerd door de eigenaar Eigen Haard. Gemeente en Eigen Haard willen na de renovatie van de flat ook de buitenruimte een kwaliteitsslag geven en financieren de kosten hiervoor ook gezamenlijk. Voor de gemeentelijke bijdrage aan de kwaliteitsverbetering van de buitenruimte is € 80.000 nodig. Ook de riolering en afwatering worden aangepast. De te verwachten kosten daarvoor kunnen via de investeringsruimte riolering gefinancierd worden.
Pagina 40
Vervangingskosten bomen en beplantingsvakken (structureel) In het afgelopen jaar is het areaal bomen en heesters uitgebreid geïnspecteerd. In de opgestelde rapportage is een advies gegeven over de noodzakelijke vervangingskosten. Voor 13.000 heestervakken is met name getoetst op beheerbaarheid, inrichtingsbeeld en snoeiwijze. Op basis van dit rapport is bekeken op welke wijze deze vervangingskosten het meest doelmatig kunnen worden ingezet. Voor doelmatige instandhouding van het areaal is een jaarlijkse ophoging van de dotatie aan de reserve groen-water-spelen van € 125.000 nodig. Waar mogelijk wordt de levensduur verlengd door onderhoudssnoei. Om alle straatbomen in stand te houden (en om bij een ouder wordend bomenbestand in Amstelveen bij iedere kap te kunnen vervangen), moet het vervangingsregime omhoog van jaarlijks ca. 300 naar ca. 600 bomen. De structurele dotatie aan de reserve dient hiertoe met € 300.000 per jaar te worden opgehoogd. Beide structurele verhogingen worden vanaf 2026 aangevraagd. Tot die tijd wordt het areaal met bestaande middelen onderhouden. In het nu voorliggende MPP is rekening gehouden met de toekenning van dit structurele budget vanaf 2026. Bestedingsplan deel van het Fonds Groen, water en recreatie In het College Uitvoeringsprogramma is voor de periode 2023-2026 in totaal € 10 miljoen gereserveerd voor investeringen in groen, water en recreatie.
Daartoe is een Fonds Groen, water en recreatie ingesteld. Op 2 mei 2023 heeft het college een bestedingsplan vastgesteld voor een deel van dit fonds. Een groot deel van het bestedingsplan is geïntegreerd in het MPP, conform het besluit van 2 mei. De bijbehorende mutaties van de reserves worden bij de besluitvorming over de Perspectiefnota 2024 als apart beslispunt(en) meegenomen. Overige aanvragen voor extra middelen Overige aanvragen met een relatie met het MPP Buitenruimte die terug komen in de Perspectiefnota 2024 waren al opgenomen in het College Uitvoeringsprogramma. Het gaat hierbij onder andere om een wettelijk verplichte bijdrage aan het ophogen van de Amsteldijk Zuid (een project van het waterschap) en kwaliteitsverbetering van fietspaden.
Pagina 41
7. Bestedingsplan Groen, Water en Recreatie (‘Groenfonds’) In het College Uitvoeringsprogramma is voor de periode 2023-2026 in totaal € 10 miljoen gereserveerd voor investeringen in groen, water en recreatie. Daartoe is een Fonds groen, water en recreatie ingesteld. Aangezien veel maatregelen een lange voorbereidings- en doorlooptijd kennen, is in de afgelopen maanden gezocht naar een concrete en zinvolle besteding van een deel van dit Groenfonds, op basis van het coalitieakkoord/collegeprogramma, bekende bestuurlijke en maatschappelijke wensen en bestaand beleid. Voor besteding van het fonds moet een bestedingsplan worden gemaakt, zodat concrete projecten kunnen worden geprogrammeerd, voorbereid en uitgevoerd. Het bestedingsplan is een dynamisch document, dat via collegebesluiten geactualiseerd wordt op de momenten dat nieuwe initiatieven zich aandienen. Op deze manier blijft het geld niet op de plank liggen en houdt het bestuur toch grip op de voorstellen die gedaan worden en kunnen daarbij bestuurlijke keuzes gemaakt worden. Voor besteding van ruim de helft van het fonds zijn inmiddels diverse concrete maatregelen en projecten uitgewerkt. Een groot deel van de maatregelen wordt geïntegreerd in het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte, dat gelijktijdig met de Perspectiefnota aan de raad wordt voorgelegd. Er is ook nog volop ruimte voor nieuwe initiatieven.
Omdat er voor de implementatie van het bestedingsplan reserve- en begrotingsmutaties nodig zijn, is formeel een raadsbesluit nodig. De financiële beslispunten hiervoor worden meegenomen in de Perspectiefnota. Hieronder volgt een toelichting voor de projecten en budgetten die al concreet zijn. Daarnaast is er ruimte om projecten en initiatieven toe te voegen. Hierbij valt te denken aan onderwerpen als individuele buitensporten, het toevoegen van recreatieve voorzieningen aan de Noordelijke Poeloever, het samen met het waterschap en Amsterdam verbeteren van de waterkwaliteit in de Poel, etc. Vergroenen school- en speelpleinen In november 2021 is de motie ‘Fase 2 Groenblauwe school- en speelpleinen’ aangenomen tijdens de raadsvergadering. In deze motie is verzocht om in de komende jaren zo veel mogelijk speel- en schoolpleinen groenblauw in te richten. Voorgesteld wordt de dekking voor uitvoering van deze motie in de jaren 20232026 uit het Groenfonds te halen. Groen moet je doen In vorige collegeperiode was de campagne Groen moet je doen een succes. Hierbij kregen bewoners de mogelijkheid allerlei kleine groeninitiatieven aan te dragen. De actie wordt dan ook verlengd tot en met 2026, met dekking uit het Groenfonds. De nadruk bij de verlenging van deze actie zal liggen op het onttegelen en vergroenen van de openbare ruimte. Bewoners kunnen hiervoor nog steeds ideeën aandragen.
Kleine waterinitiatieven In het verlengde van het vergroenen van de buitenruimte willen we initiatieven op het gebied van water stimuleren en faciliteren. Hierbij valt te denken aan het toegankelijker maken van watergangen en oevers en het aanbrengen watertappunten. Mogelijk wordt dit uitgewerkt in combinatie met de campagne Groen met je doen waarbij bewoners wordt gevraagd initiatieven aan te dragen. Boomfeestdag In 2023 wordt de Nationale Boomfeestdag in Amstelveen gehouden. Voor het jaar 2023 heeft de Stichting Nationale Boomfeestdag gevraagd of Amstelveen in de schijnwerpers kan worden gezet en deze landelijke viering wil hosten. Nationale viering betekent een evenement van formaat met (doorgaans) enkele honderden schoolkinderen, lokale, regionale en landelijke relaties en bestuurders, BN’ers, mogelijk leden van het Koninklijk Huis en grote media-aandacht, ondersteund door tientallen vrijwilligers vanuit Staatsbosbeheer en eigen ambtenaren. De gastgemeente betaalt éénmalig een startsubsidie voor de realisatie van de Nationale Viering van ca. € 50.000. Hier is al besluitvorming over geweest. Daarnaast regelt de gastgemeente alle facilitaire benodigdheden voor het binnenprogramma. Voor de verdere organisatie is budget gereserveerd binnen het bestedingsplan voor het Groenfonds.
Bomen planten op schoolpleinen tijdens de Boomfeestdag Tijdens de Nationale Boomfeestdag planten kinderen zo’n 200.000 bomen en struiken door heel Nederland. Om dit te vieren willen wij in 2023, het jaar dat wij gastgemeente zijn voor de viering, in ieder geval aan alle basisscholen in Amstelveen een boom cadeau doen. Dit betekent dat we op alle schoolpleinen die bij de gemeente in beheer zijn een boom planten; dit betreft ca. 25 pleinen. Op locaties waar nieuwbouw van de scholen plaatsvindt wordt gezocht naar een alternatieve locatie in de openbare ruimte waar leerlingen tijdens de boomfeestdag een boom kunnen planten.
Pagina 42
Impuls bomenbestand Bomen zijn van groot belang voor de groenstructuur en groene uitstraling van Amstelveen. Veel bomen hebben plaats moeten maken voor de realisatie van grote infrastructurele projecten zoals de A9 en de Amstelveenlijn. Het groen wordt na afronding hersteld: nieuwe bomen worden aangeplant. Daarnaast willen we de komende jaren inzetten op de aanplant van extra bomen in de gemeente. Deze aanplant wordt meegenomen in de jaarlijkse bomenrenovatie waarbij bomen worden vervangen ten behoeve van een gezond bomenbestand. Impuls heesters Vanuit het Groenfonds kunnen we extra investeren in het vervangen van heesters waarmee we speciale aandacht geven aan vergroting van de biodiversiteit. Skatebaan Amstelveen-zuid In Amstelveen-zuid wordt de aanleg van een skatebaan voorbereid in de groenzone tussen Schweitzerlaan en Legmeerdijk. Onder andere door de gekozen voorkeurslocatie en door de extreem gestegen prijzen van grondstoffen is aanvullend budget nodig. Voorgesteld wordt om hier het fonds voor groen en recreatie voor in te zetten. Daarnaast is het wenselijk het park rondom de nieuwe skatebaan groener in te richten. Ook hiervoor wordt een beroep op het Groenfonds gedaan. Groene middeneilanden rotondes Beneluxbaan De aanleg van de Amstelveellijn is ten koste gegaan van delen van de groenstructuur aan de Beneluxbaan.
Uitgangspunt hierbij is een volledige compensatie van het groen; hiertoe is de groenstructuur opnieuw aangeplant. Na realisatie blijkt de groene uitstraling van de route te kunnen worden vergroot door de nu nog zeer versteende middeneilanden van de rotondes te vergroenen. Bovendien is dit vanuit de richtlijnen voor inrichting van rotondes nodig. Het is van belang dat er geen doorzicht over de rotondes is. Door de middeneilanden te vergroenen, worden beide doelen bereikt. Vergroenen Raadhuisplein In lijn met de verbouwing van het Raadhuis en het groene karakter waar de gemeente Amstelveen voor staat is een herinrichting van het Raadhuisplein gewenst. Het voorplein zal worden heringericht waarbij groen een nadrukkelijker plek krijgt. Uiteraard wordt aansluiting gezocht bij het oplossen van de parkeerproblematiek. Daarom is dit project in 2026 gepland. Vergroenen entree Amsterdamseweg-Noord In een motie heeft de gemeenteraad het college opgeroepen om de entree van Amstelveen via de Amsterdamseweg te vergroenen. Hierbij is het college verzocht te kijken of een groene middenberm, zoals die op de Keizer Karelweg ligt, tot de mogelijkheden behoort. Deze variant is inmiddels uitgewerkt. Daarnaast is ook een andere variant onderzocht, waarbij juist de zijbermen met de platanen extra worden vergroend. Een definitief inrichtingsplan met advies aan het bestuur moet nog worden opgesteld.
Naast een groenere uitstraling heeft een herinrichting ook een klimaatadaptief effect. Vergroening van deze route wordt gecombineerd met het verbeteren van de fietspaden. Dat deelproject wordt betaald uit het fietspadenbudget. Herinrichting plein bij Urbanuskerk (bijdrage groen) De route Noorddammerlaan-Legmeerdijk door Bovenkerk was jarenlang een drukke route voor automobilisten, die gebruikt werd als alternatief voor de route Bovenkerkerweg-Beneluxbaan. In het smalle profiel kwamen fietsers in de verdrukking en door het vele verkeer ontstond overlast voor de bewoners van Bovenkerk. In 2021 is de route daarom afgesloten voor doorgaand verkeer door middel van een bussluis. Het is een al lang levende wens van de bewoners van Bovenkerk om de weg tussen het restaurant, de Urbanuskerk en de entree van het Amsterdamse Bos vriendelijker in te richten als een aantrekkelijk verblijfsplein. Het plein dient toegankelijk te blijven voor busverkeer, hulpdiensten en zeer lokaal verkeer ten behoeve van de kerk. Daarnaast is het van belang dat er een comfortabele fietsroute over het plein blijft. Voor kwaliteitsverbetering van het plein is momenteel geen budget beschikbaar. De bijdrage voor het groen kan ten laste van het Groenfonds worden gebracht.
Definitieve besluitvorming over het uitvoeren van dit project en de daarvoor benodigde aanvullende financiële middelen wordt meegenomen in de integrale afweging bij de Perspectiefnota 2024. Impuls wijkgroen (o.a. Middenhoven en Amstelveen-noordoost) Via het Groenfonds kunnen bepaalde wijken een extra groenimpuls krijgen waardoor de groene uitstraling in de hele gemeente meer in balans komt. Hierbij wordt onder andere gedacht aan Middenhoven en Amstelveen-noordoost. Hierbij wordt extra aandacht gegeven aan het vergroten van de biodiversiteit.
Pagina 43
Duurzame aanpak zonken en groeninrichting Bovenkerkerweg Een deel van de Bovenkerkerweg wordt dit jaar verdubbeld conform verkeersbesluit. Daarnaast gaan we gefaseerd en structureel de zonkenproblematiek van de Bovenkerkerweg aanpakken. Zonken zijn kuilen in de weg, die vrij plotseling ontstaan door met name het onttrekken van vocht, in dit geval door de populieren die naast de weg staan. De rijbanen en fietspaden langs de Bovenkerkerweg worden gefaseerd vernieuwd. Op basis van een nieuw groeninrichtingsplan kiezen we voor gevarieerde bomen en beplanting die geen zonken veroorzaken. Daarmee compenseren en herstellen we het huidige groen. Voor het herstel van de wegen is momenteel geen budget beschikbaar. Voor de nieuwe groeninrichting kan een beroep gedaan worden op het Groenfonds. Definitieve besluitvorming over het uitvoeren van dit project en de daarvoor benodigde aanvullende financiële middelen wordt meegenomen in de integrale afweging bij de Perspectiefnota 2024. Aanleg speelvoorziening Zonnestein De buurt in de omgeving van Zonnestein is de afgelopen jaren sterk aan het veranderen. In de afgelopen periode zijn er hier aanzienlijk meer woningen gebouwd, er wonen meer kinderen en de behoefte is daardoor veranderd. Om een speelvoorziening te realiseren waarin de wensen en behoeftes van de bewoners in terug te vinden zijn, is er een bewonersinitiatief gestart.
Het aanleggen van een speelvoorziening is een gevoelig onderwerp. Op basis van een recente draagvlakpeiling wordt geadviseerd om deze speelvoorziening te realiseren, gezien de ontwikkelingen in de wijk en omdat de meerderheid van de omwonenden (59%) positief is over deze ontwikkeling. Kanoroute Middelpolder De kanoroute door de Middelpolder draagt bij aan de vergroting van de recreatieve mogelijkheden in Amstelveen en de Amstelscheg. De route volgt de watergangen langs de Kostverlorenweg, Machineweg van de Middelpolder, Bankrasweg, Amsteldijk Zuid en Amsteldijk Noord en ligt in de hooggelegen vaart van de Middelpolder. In nauwe samenwerking met onder meer de Toeristische Kanobond Nederland is deze route ontwikkeld. Het gaat om een kanoroute door het landelijk gebied van Amstelveen, waarbij nadrukkelijk rekening zal worden gehouden met zo min mogelijk verstoring van de aanwezige flora en fauna. Met de komst van deze kanoroute worden de recreatieve mogelijkheden voor de bewoners van Amstelveen en voor de bezoekers aan de Amstelscheg verder versterkt en de recreatiedruk in de MRA verminderd. Als Amstelveen een investering doet, zal de provincie Noord-Holland ook financieel bijdragen aan de realisatie. Onderzoek vergroenen entrees Amsterdamse Bos Op 22 februari 2023 heeft de Stuurgroep Westeinderscheg het Werkprogramma Westeinderscheg vastgesteld.
Hierin zijn projecten en projectideeën opgenomen die voortvloeien uit het lokale beleid van Amstelveen. Het Werkprogramma Westeinderscheg bevat een aantal gebiedsuitwerkingen die van belang zijn voor Amstelveen, zoals de entrees van het Amsterdamse Bos, de verbetering van het watersysteem in de Amstelveense Poel, de herinrichting van de Noordelijke Poeloever en het verbinden van de Amstelscheg en de Westeinderscheg door het creëren van een groene ecologische inrichting van de zuidflank van Bedrijventerrein Amstelveen-Zuid (BTAZ en het Uithoornbos). Het doel is de voor deze projecten en projectideeën benodigde investeringen in 2023 in beeld te krijgen. Op deze wijze kan uiterlijk eind 2023 een investeringsoverzicht worden opgesteld dat kan dienen als middel om rijkssubsidies te verkrijgen. Een deel van deze investeringen komt bij de uitwerking van lopende projecten in beeld. Voor ideeën die nog geen project zijn, maar waarvoor het wel gewenst is een beeld te krijgen van de benodigde investeringen, wordt voorgesteld om een voorbereidingsbudget beschikbaar te stellen. Vanuit het Groenfonds kan voorbereidingsbudget beschikbaar worden gesteld voor het vergroenen van de entrees van het Amsterdamse Bos.
Per type entree dient in beeld te worden gebracht op welke wijze deze kan worden verbeterd qua functie, uitstraling en aansluiting bij de bestaande groene en blauwe structuur in Amstelveen. Op basis daarvan zal een vertaling moeten worden gemaakt naar enkele ontwerpvarianten en de daarbij behorende benodigde investeringen. Onderzoek park Amstelveen-zuid In de regio is een grote opgave om recreatief groen toe te voegen. Amstelveen wil graag het bestaande groen versterken en verbinden en waar mogelijk nieuw groen in wijken toevoegen. Daarnaast is het de ambitie om groen toe te voegen in Amstelveen Zuid. In het coalitieakkoord is aangegeven dat het de wens is een nieuw stadspark als onderdeel van een ecologische zone te ontwikkelen aan de zuidrand van de stad. Om deze ambitie te realiseren zal als eerste stap in 2024 een scan gedaan worden naar de wenselijkheid en haalbaarheid van verschillende locaties voor extra groen. Bij de uitvoering van dit onderzoek wordt verbinding gelegd met het programma Westeinderscheg, omdat dit programma ook kansen biedt voor realisatie van regionale groenstructuren. Ook wordt aansluiting gezocht bij de gemeentelijke groenvisie die in ontwikkeling is.
Pagina 44
Vergroenen Stadsplein Binnen de ontwikkelzone A9 en de ontwikkeling van het Stadshart ligt er al jaren de wens het Stadsplein, nu een zone die hoog scoort binnen de hittestress, te vergroenen. Al eerder is besloten om hiervoor gedurende enkele jaren een bedrag ten laste van het Groenfonds te brengen. Coördinatie en regie Groenfonds Een programmamanager wordt voor het fonds ingezet voor het opstellen van kaders, programmering van werkzaamheden, opdrachtgeverschap en verantwoording richting bestuur. Onderdeel hiervan is ook onderzoek naar eventuele subsidiemogelijkheden vanuit Provincie, Rijk of Europa. Financieel In totaal ligt er nu een concreet bestedingsplan van €6 miljoen. Deze budgetten worden ondergebracht op reguliere plekken in de begroting. De programmering voor incidentele projecten is gebaseerd op grove inschattingen. De daadwerkelijke besteding van de budgetten zal afwijken en de prognose per project wordt concreter naarmate de voorbereiding van een project vordert. Verantwoording vindt plaats via de P&C-cyclus.
Het voorgestelde verloop van het fonds op basis van het nu voorliggende bestedingsplan is als volgt: Project Vergroenen school- en speelpleinen Groen moet je doen Kleine waterinitiatieven Boomfeestdag Bomen planten op schoolpleinen ivm Boomfeestdag Impuls bomenbestand Impuls heesters Meerkosten skatepark Amstelveen-zuid tov startbudget Groene aankleding park skatebaan Groene inrichting middeneilanden rotondes Beneluxbaan Vergroenen Raadhuisplein Vergroenen entree Amsterdamseweg-noord Herinrichting plein bij Urbanuskerk Impuls wijkgroen (o.a. Middenhoven en Amstelveen-noordoost) Duurzame aanpak zonken en groeninrichting Bovenkerkerweg Aanleg speelvoorziening Zonnestein Kanoroute Middelpolder (cofinanciering) Onderzoek vergroenen entrees Amsterdamse Bos Onderzoek park Amstelveen-zuid Vergroenen Stadsplein Coördinatie en regie Groenfonds TOTAAL Gereserveerd in begroting Ruimte voor nieuwe initiatieven
2023 60.000 50.000 100.000 90.000 50.000
75.000
2024 350.000 150.000 45.000
2025 350.000 150.000 100.000
300.000 200.000 350.000 150.000 175.000
300.000 200.000
2026 350.000 150.000 100.000
300.000 300.000 150.000 100.000 500.000 50.000 25.000
50.000
30.000 50.000 50.000 100.000
100.000 100.000
500.000 500.000 0
2.500.000 2.500.000 0
1.850.000 3.500.000 1.650.000
150.000 100.000
Totaal Besluit via deze Perspectiefnota 1.110.000 Naar reserve groen-water-spelen 500.000 Naar reserve groen-water-spelen 245.000 Naar reserve groen-water-spelen 100.000 Naar een exploitatiebudget 90.000 Naar reserve groen-water-spelen 650.000 Naar reserve groen-water-spelen 400.000 Naar reserve groen-water-spelen 350.000 Naar reserve groen-water-spelen 150.000 Naar reserve groen-water-spelen 250.000 Naar reserve groen-water-spelen 300.000 Naar reserve groen-water-spelen 300.000 Naar reserve groen-water-spelen 150.000 Naar reserve groen-water-spelen 100.000 Naar reserve groen-water-spelen 500.000 Naar reserve groen-water-spelen 50.000 Naar reserve groen-water-spelen 25.000 Naar een exploitatiebudget 30.000 Naar een exploitatiebudget 50.000 Naar een exploitatiebudget 300.000 Naar een exploitatiebudget 350.000 Naar Afdelingsbudget
1.150.000 6.000.000 3.500.000 10.000.000 2.350.000 4.000.000
Pagina 45
8. Algemene reserve en reserve stedelijke vernieuwing Deze paragraaf behandelt de algemene reserve en de reserve stedelijke vernieuwing. De programmatische reserves verbonden aan het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte komen afzonderlijk aan de orde in hoofdstuk 5 en de reserve Duurzaamheid in hoofdstuk 3.
8.1. Algemene reserve Vertrekpositie voor de algemene reserve is een omvang van €50,5 miljoen per 1 januari 2023 conform de jaarrekening 2022. bedrag x €1.000 Overzicht Algemene Reserve
2023
2024
2025
2026
2027
Algemene reserve (stand per 1-jan)
-50.531
-44.221
-54.727
-54.303
-52.886
a) Bestaand verloop algemene reserve en jaarstukken 2022 Tot en met Perspectiefnota 2023 (incl. Meicirculaire 2022) Uitvoeringsprogramma 2023 (voorstel incidentele middelen 2023) Tweede Tijdvak 2022 Septembercirculaire 2022 en BUIG Noodfonds Stijgende Lasten (amendement) SDG budget (amendement) Budgetoverhevelingen en rechtmatigheid Definitieve vaststelling tarieven
-8.874 14.519 11 -3.315 2.000 50 24.034 -230
-22.414 6.968 458 -5.250
-19.564 8.320
-3.325 8.060
-6.450
-4.300
b) Actualisatie grexen c) Vrijval Coronafonds d) Ontvangst vooruitbetaalde Oekraïne gelden e) Tegemoetkoming Voogdij 18+ f) Rentevergoeding, onderuitputting kapitaallasten en overige mutaties
2.187 -6.661 -11.645 -3.300 -2.523
-875
9.682
-7.392
-4.045
Voorstel dekking incidentele middelen (dekkingsplan hoofdstuk 4) Voorstel incidenteel dekken structurele middelen (dekkingsplan hoofdstuk 4)
-1.084 1.141
9.922 470
8.436
8.374
6.925
Algemene reserve (stand per 31-dec)
-44.221
-54.727
-54.303
-52.886
-50.006
Minimale buffer
15.000
15.000
15.000
15.000
15.000
Algemene reserve (stand per 31-dec, minus buffer)
-29.221
-39.727
-39.303
-37.886
-35.006
215
Toelichting: a) Bestaand verloop algemene reserve en jaarstukken 2022
Beknopt overzicht van de reeds eerder besloten dotaties en onttrekkingen aan de algemene middelen. b) Actualisatie van de grexen (inkomsten uit locatie ontwikkelingen) Op basis van de jaarrekening 2022 leggen wij via een apart collegevoorstel aan u voor de geactualiseerde grondexploitaties naar de stand ultimo 2022. In het verlengde hiervan bezien wij de totale prognose van toekomstige winstafdrachten, waarbij ook potentiële opbrengsten in beeld komen die nog niet in grondexploitaties zijn opgenomen, maar die wel voldoende hard zijn om te kwantificeren en in te boeken ten gunste van de algemene reserve. Ook wordt rekening gehouden met af te dragen Vennootschapsbelasting. Voor deze laatste categorie is een behoedzame raming opgenomen, van aftrek van een risico-afslag. Voor de eerste categorie zijn de afdrachten conform de vastgestelde grondexploitaties verwerkt en wordt het beeld van de risicoanalyse meegenomen in de paragraaf weerstandsvermogen.
Pagina 46
In de jaarschijven 2023 tot en met 2027 is een totale opbrengst ingeboekt van €34,3 miljoen, waarvan €33,5 miljoen grondexploitaties en losse grondverkopen en €0,8 miljoen overige, toekomstige locatie-ontwikkelingen. In totaliteit resulteert de actualisatie van prognose van toekomstige winstafdrachten per saldo in een verbetering van de geraamde algemene reserve met afgerond €0,5 miljoen. Hiervan betreft: €2,5 miljoen voordelige faseringen uit de jaarrekening 2022 (lagere winstafdrachten in 2022 die nu in latere jaren staan ingeboekt). Uit de toevoeging van een nieuwe jaarschijf 2027 (opbrengsten die in vorige begroting nog achter de horizon lagen) met een verwachte voordelige opbrengst van €4 miljoen. Het €6 miljoen negatieve effect van het niet op korte termijn verder doorgaan van de Carmenlaan en de van Heuven Goedhartlaan. c) Vrijval van het Lokaal Coronafonds Nu Corona in een endemische fase is aanbeland maakt het onderdeel uit van het dagelijks leven en zorgt niet langer voor een maatschappelijke ontwrichting die onze inwoners en ondernemers hard raakt. Het in stand houden van het Lokaal Coronafonds is daarom niet langer noodzakelijk en kan worden opgeheven. Mochten zich toch nog inwoners of ondernemers tot ons wenden die recht hebben op een vergoeding dan moeten deze vanuit de algemene middelen worden bekostigd.
d) Ontvangst vooruitbetaalde Oekraïne gelden De vooruitbetaalde kosten voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn terugontvangen vanuit het Rijk en vloeien terug naar de algemene middelen. Er is 25 miljoen beschikbaar gesteld en via deze Perspectiefnota wordt aanvullend €2 miljoen beschikbaar gesteld. Het totaal komt daarmee op €27 miljoen dat via de algemene reserve beschikbaar is gesteld en er is €27 miljoen gedoteerd aan de algemene reserve via voorschotten en gemeentefonds. Daarmee is geen sprake meer van voorfinanciering. e) Tegemoetkoming Voogdij 18+ Amstelveen heeft een aanvraag ingediend voor de compensatieregeling ‘Onderbreking financierssystematiek voogdij’. Deze aanvraag is goedgekeurd en zal via de Meicirculaire worden uitbetaald. Niet de gehele aanvraag zal naar verwachting worden uitbetaald maar zoals door het Rijk aangegeven zal circa 80% zal worden gecompenseerd. f) Diverse mutaties Door de oplopende rente verwacht de gemeente weer rente te ontvangen (€1,5 miljoen) op ons liquiditeitsoverschot. Daarnaast zien we op basis van de jaarstukken 2022 door verschuiving van investeringen naar latere jaren dat niet alle geraamde kapitaallasten in 2023 gerealiseerd worden. Hierdoor kan incidenteel in 2023 een bedrag van €1,6 miljoen vrijvallen ten gunste van de algemene middelen.
Daarnaast zijn eerder dit jaar twee besluiten aan uw raad voorgelegd (Verwijderen asbest KKC, jan-2023 en Basisschool De Elif; maart-2023) met een totale onttrekking van €577.000
8.2. Reserve stedelijke vernieuwing De reserve stedelijke vernieuwing is bedoeld voor omvangrijke investeringen, gerelateerd aan de duurzame borging van het bestaande Amstelveens voorzieningenniveau bij het gaandeweg ouder worden van bestaande wijken en voorzieningen. Aanwending geschiedt via een raadsbesluit, bij voorkeur via integrale afweging bij de Perspectiefnota aan de hand van een meerjarig bestedingsplan. Dit vigerende beleidskader is aldus besloten in de raadsvergadering van 10 november 2021 via de vaststelling van de ‘Nota risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021’. Ter uitvoering van de op 6 november 2019 aanvaarde motie “Visie op Stadsvernieuwing” is via raadsbrief van 15 maart 2022 “Financieel kader motie Visie op Stadsvernieuwing” een eerste aanzet gegeven voor de nadere beleidsmatige inkadering van deze reserve. De reserve kent een structurele dotatie van € 1 miljoen. De eerste concrete inzet betreft de ‘onrendabele top’ op de transformatie van Legmeer. Hiervoor is € 7 miljoen beschikbaar. De stand en omvang van de reserve beweegt zich inmiddels rond de € 12 miljoen, inclusief de inzet van € 7 miljoen voor de dekking van een onrendabele top op de herontwikkeling Legmeer.
Pagina 47
Reserve stedelijke vernieuwing
bedragen x €1.000
2023
2024
2025
2026
2027
Geraamde stand per 1jan
13.961
8.424
9.424
10.424
11.424
Besluitvorming t/m Perspectiefnota 2023: a) restant afwikkeling "sparen vooraf" (tijdelijke huisvesting KKC) b) structurele dotatie gefaseerd naar € 1 miljoen c) afdekking onrendabele top herontwikkeling Legmeer
1.463 -7.000
1.000
1.000
1.000
stand per 31dec
8.424
9.424
10.424
11.424
11.424
Pagina 48
9. Tarievenbeleid
9.1. Algemeen: beleidskader, inflatie en woonlasten 9.1.1. Beleidskader Amstelveen heeft langjarig een consequent terughoudend beleid gevoerd ten aanzien van tariefsverhoging van lokale lasten. Hierdoor kent Amstelveen, in vergelijking met de ons omliggende gemeenten1, in 2023 relatief lage lokale lasten2. De belangrijkste algemene uitgangspunten van het gemeentelijk tarievenbeleid zijn: Het toepassen van een jaarlijkse indexering voor loon- en prijsontwikkeling (2024: 8%3); Het hanteren van kostendekkende tarieven;
9.1.2. Woonlasten 2023 COELO-ATLAS voor de Lokale lasten Recent is de jaarlijkse COELO-Atlas4 voor de lokale lasten verschenen. Belangrijkste referentie is het woonlastenbedrag voor een meerpersoonshuishouden in een koopwoning met de gemiddelde gemeentelijke WOZ-waarde. In Amstelveen stijgt dit woonlastenbedrag in 2023 met 1,9%. Dat is lager dan het landelijk beeld: een stijging van 4,8%. Dit komt doordat in Amstelveen alleen de OZB stijgt met 4,5% inflatiecorrectie. Afvalstoffenheffing en Rioolrecht blijven gelijk. Landelijk stijgen OZB met 6,7%, Afval met 3,8% en Rioolrecht met 3,6%. Landelijk gezien staat Amstelveen daarmee op de 130e plaats van de 352 gemeenten, dus keurig “in het linker rijtje” (in 2022 was dit de 138e plaats). Landelijk is het gemiddelde woonlastenbedrag €944, in Amstelveen €900. Tot zover het “bruto-woonlastenverhaal”: Wat betaalt de burger in onze gemeente? Een heel ander verhaal is het “netto-woonlastenverhaal”: Wat houdt de gemeente hieraan over? Dit verschilt heel erg van elkaar, omdat in de verdeling van het gemeentefonds rekening wordt gehouden met een verevening van de eigen belastingcapaciteit: Gemeenten met hoge WOZ-waarden worden geacht via hogere ozb-inkomsten zelf meer te kunnen bijdragen aan de bekostiging van het gemeentelijke voorzieningenniveau dan gemeenten met lage WOZ-waarden. Zij ontvangen een lagere algemene uitkering.
N.B.: Deze “korting” is louter afgeleide van het verschil in WOZ-waarde, het gemeentelijke OZB-tarief heeft hierop geen invloed. Ook hiervan beschikt COELO over een woonlastenvergelijking. Van de €900 bruto woonlasten (die de gemiddelde burger betaalt) houdt Amstelveen er na verevening via het gemeentefonds € 716 over. Amstelveen kent een hoge gemiddelde WOZ-waarde en de verevening betekent een herverdeling vanuit Amstelveen naar andere gemeenten met een lagere WOZ-waarde. In de lijst van netto woonlasten staat Amstelveen inmiddels op de 13e plek (2022: 21e plek); De overzichten en grafieken op de volgende pagina brengen dit in beeld.
Aalsmeer, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel en Uithoorn Bron: Rijksuniversiteit Groningen, Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden; Atlas van de lokale lasten 2023 3 De onderbouwing van de algemene tariefindex van 8% staat in paragraaf 2.6.3 begrotingsgrondslagen (nominaal). 4 https://www.coelo.nl/index.php/atlas-lokale-lasten/landelijk-overzicht 1 2
Pagina 49
COELO Atlas van de lokale lasten 2023 Omschrijving
Aalsmeer
Amstelveen
Diemen
Haarl.'meer
Ouder-Amstel
Uithoorn
Landelijk
977 1044
846 900
889 970
760 860
983 999
947 992
944
277
130
207
71
134
235
946 151
716 13
871 81
790 31
815 45
957 167
330 63
306 46
390 133
382 121
312 52
337 68
A. bruto woonlasten eigenaar # éénpersoonshuish. # meerpersoonshuish. B. rangnummer (*) # brutolasten meerpers.h. C. netto woonlasten eigenaar # bedrag (eigen., meerp.) # rangnummer (*)
924
D. huurder meerpers. # bedrag # rangnummer (*)
(*) rangnummer: nummer 1 heeft de laagste woonlasten, nummer 352 de hoogste.
Pagina 50
9.2. Ontwikkelingen per heffing 9.2.1. Onroerendezaakbelasting (OZB) De technische begrotingsgrondslagen in deze Perspectiefnota gaan uit van de gebruikelijk indexering (inflatiecorrectie) van de onroerendezaakbelasting (OZB). Het indexeren van de OZB-opbrengst betekent dat het gemiddelde aanslagbedrag voor de burger stijgt met een inflatiecorrectie. De sterkere stijging van de WOZ-waarden leidt niet tot een hogere aanslag voor de burger en evenmin tot extra inkomsten voor gemeente. Tenslotte betaalt de burger de OZB-aanslag niet uit stenen of hypotheek maar uit het maandelijkse inkomen. Naast deze consistente gedragslijn wordt in deze Perspectiefnota voorgesteld de OZB aanvullend te verhogen om tot een meerjarig sluitende begroting te komen. Voor 2024 wordt gerekend op €2 miljoen extra inkomsten oplopend naar €3,2 miljoen vanaf 2025.
9.2.2. Legesverordening – Omgevingsvergunningen, Burgerzaken en APV/overig In de programmabegroting 2024 presenteren we in de paragraaf lokale heffingen een totaal overzicht van de kostendekkendheid van de leges in de legesverordening, op basis van de in de begroting opgenomen bedragen. Hierin wordt de kostendekkendheid van de leges bouwvergunningen afzonderlijk vermeld. Het structurele begrotingskader gaat uit van kostendekkende bouwleges. Naar de toekomst toe gaat het beeld ingrijpend veranderen onder invloed van de per 1 januari 2024 ingaande Omgevingswet en de gelijktijdig van kracht wordende Wet Kwaliteitsborging in de Bouw (wkb). Andere onderdelen van de legesverordening zijn de leges Burgerzaken en leges in het kader van de APV (Algemene Plaatselijke Verordening). Het taakveld Burgerzaken omvat zowel legesgerelateerde taken als werkzaamheden die niet onder de legesheffing vallen. Dit laatste omvat verkiezingen, de zorg voor de Basisregistratie Personen, de bestrijding van adres- en identiteitsfraude. De kostendekkendheid van de leges Burgerzaken staat onder druk vanwege: Door het rijk bepaalde maximumbedragen voor leges. Toenemende wettelijke taakverzwaringen waar geen aparte compensaties tegenover staan.
In deze Perspectiefnota is in hoofdstuk 3.1 Autonome Ontwikkelingen een bedrag opgenomen van €260.000 voor uitbreiding van de formatie met als dekking de inkomsten uit leges. Vanaf 2024 neemt het aantal te verstrekken reisdocumenten toe. Dit wordt veroorzaakt doordat de maximale geldigheidsduur van reisdocumenten met ingang van 2014 van vijf naar tien jaar is gegaan. Hierdoor was in de periode van 2019 t/m 2023 sprake van de zogenoemde ‘reisdocumentendip’. Vanaf 2024 wordt er weer een toename van het aantal te verstrekken reisdocumenten verwacht. De leges APV/overig zijn van geringe omvang en verre van kostendekkend.
9.2.3. Toeristenbelasting Als onderdeel om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen wordt in deze Perspectiefnota voorgesteld de inkomsten uit de toeristenbelasting, naast inflatie, te verhogen met €0,8 miljoen. In vergelijking met de ons omringende gemeente en gemeenten elders in het land is de huidige prijs per persoon, per nacht van €3 laag.
9.2.4. Huishoudelijk afval Op basis van de jaarstukken 2022 staat de egalisatievoorziening huishoudelijk afval per 1 januari 2023 op €2,7 miljoen. Dit overschrijdt het plafond van 10% van de omzet op het taakveld afvalstoffenheffing, zoals is vastgelegd in de Nota Reserves en Voorzieningen, met €1,55 miljoen. Bij overschrijding van het plafondbedrag in de jaarrekening neemt de gemeenteraad bij de eerstvolgende Perspectiefnota een besluit hoe hiermee om te gaan. In de jaarstukken 2022 is aangegeven dat een van de ontwikkelingen die gaande is, het muteren van kaartlezers op de ondergrondse
Pagina 51
containers van 2G naar 5G is. Hiermee is een bedrag gemoeid van ongeveer € 1 miljoen. Via deze Perspectiefnota leggen wij u dit voorstel voor (par. 3.6.2).
9.2.5. Riolering Voor de kaderstelling ten aanzien van het rioolrecht zijn met name de volgende aspecten van belang: 1. Het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2026, vastgesteld in de raadsvergadering van 16 december 2020 is het beleidsmatig kader met naar de toekomst extra opgaven in het kader van klimaatadaptie en grondwaterzorg; 2. Actualisering van de meerjarige exploitatie riolering, waarbinnen de herberekening van het verloop van de kapitaallasten een zwaarwegende factor is. Deze herberekening verwerkt de effecten van faseringen in de feitelijke voortgang van de werkzaamheden (doorwerking jaarrekening en nieuw Meerjarenprojectenplan Buitenruimte); 3. Het benutten van de spaarvoorziening riolering om samen met de egalisatievoorziening riolering bij te dragen aan een gelijkmatige ontwikkeling van de lastendruk en een optimale inzet van de beschikbare middelen. Wij kiezen op dit punt voor een consistente gedragslijn en dat brengt ons tot het volgende: Met inachtneming van deze aspecten leggen wij u bij de begrotingsbehandeling een tariefvoorstel voor via het jaarlijkse collegevoorstel “Tarievennota”. Op dit moment is onze verwachting dat een kostendekkend rioolrecht naar beneden worden bijgesteld. In welke mate hangt af van de gedetailleerde uitwerking van de begroting.
De nadere besluitvorming/afweging kan worden meegenomen in het CUP-traject als onderdeel van het totale woonlastenplaatje. De stand van de egalisatievoorziening riolering bedraagt eind 2022 €1,7 miljoen. Dit overschrijdt het plafond van 10% van de omzet (vastgelegd in de Nota Reserves en voorzieningen) op het taakveld riolering met € 0,8 miljoen. Als op rekeningbasis blijkt dat het vastgestelde maximum is overschreden, wordt bij de eerstvolgende Perspectiefnota concreet voorgesteld hoe hiermee om te gaan. Wij stellen u voor het surplus op de egalisatievoorziening riolen via de spaarvoorziening “vervanging riolering” in te zetten ter dekking ineens van een deel van de jaarlijkse vervangingsinvesteringen zoals opgenomen in het MPP Buitenruimte. Dit is de gebruikelijke regel binnen Amstelveen.
9.2.6. Zorgvlied Het bestaande budgettaire kader gaat uit van een kostendekkende exploitatie van Zorgvlied. Deze Perspectiefnota bevat voor Zorgvlied een budgettaire aanvraag waarvoor bij de uitwerking van de tarieven bij de Tarievennota (december 2023) gekeken zal worden naar het effect op de kostendekkendheid. Uitbreiding formatie Zorgvlied (€234.000 structureel), opgenomen in paragraaf 3.6.2 Om de dienstverlening van Zorgvlied op het gewenste niveau te kunnen uitvoeren, de werkdruk van medewerkers te verlichten en de Arbowetgeving te eerbiedigen is het nodig de formatie te stutten op alle stappen van het uitvaartproces. Zonder uitbreiding van de formatie is het niet mogelijk het aantal uitvaarten op Zorgvlied (gerelateerd aan de huidige vraag op de markt) te blijven faciliteren. Dit betekent dat niet alle klanten terecht kunnen en Zorgvlied minder inkomsten ontvangt.
Pagina 52
10. Eerste Tijdvakrapportage 2023 In bijlage 5 treft u aan de Eerste Tijdvakrapportage over 2023. Deze rapportage richt zich met name op begrotingsrechtmatigheid van de lopende begroting, inclusief de actualisering van kredietvoteringen en mutaties van reserves en voorzieningen. Vanwege de voorschriften inzake begrotingsrechtmatigheid heeft een groot deel van de besluitvorming die wij u via de Tijdvakrapportage voorleggen een hoog formeel en administratief-technisch karakter. Incidentele en structurele afwijkingen op het budgettaire kader 2023 en verder zijn integraal in deze Perspectiefnota verwerkt op de desbetreffende onderdelen. Onder verwijzing naar bijlage 5 noemen we hier samenvattend de volgende uitkomsten: Bedrijfsvoering Binnen de bedrijfsvoering vinden een aantal neutrale administratieve verrekeningen en overhevelingen plaats ad. € 3,7 miljoen die voornamelijk volgen uit de jaarafsluiting 2022. Afdelingsplannen Een onderdeel dat op verschillende plaatsen leidt tot wijziging van de begroting 2023 is de opstelling van de afdelingsplannen tot uitvoering van de begroting. Een samenhangend beleidsmatig verslag van deze operatie hebben wij opgenomen in bijlage 6. Inhoudelijk is geen sprake van aanpassing van bestuurlijke kaders, de wijzigingen vloeien voort uit het nader uitwerking geven aan de gestelde opgaven binnen deze kaders.
Overige onderwerpen De Tijdvakrapportage bevat de bijlagen inkoop onrechtmatigheid, Lokaal coronafonds en het lokaal werkbudget Oekraïne.
Pagina 53
11. Bedrijfsvoeringsystematiek In de jaarstukken 2022 hebben wij aangekondigd in of bij de Perspectiefnota 2024 aan u voor te leggen: 1. De uitkomsten van een lopende evaluatie, c.q. herijking van de financiële bedrijfsvoeringsystematiek; 2. Een voorstel ten aanzien van de in de jaarstukken vastgestelde overschrijding van het plafondbedrag voor de omvang van het bedrijfsvoeringfonds.
Ad. 1: uitkomsten evaluatie, c.q. herijking financiële bedrijfsvoeringsystematiek Algemeen De basis voor de huidige systematiek gaat terug op de Nota begrotingsbeheer en budgetbeheer 2008. Sindsdien hebben hoofdlijnen uit die nota een nieuwe plek gekregen in de nota Risicobeleid, reservebeleid en activabeleid 2021, de Financiële verordening 2022 en de Budgethoudersregeling 2019. In samenhang daarmee blijft behoefte blijft bestaan aan een onderliggende notitie met een nadere uitwerking op het niveau van dagelijks bestuur en beheer binnen de door de raad gestelde kaders. Kern van het verhaal Een betrouwbare bedrijfsvoering is één van de vier pijlers onder het Amstelveense financiële beleid. Daarbij is al gedurende een reeks van jaren een leidend principe: “Het gemeentebestuur bepaalt wat er gebeurt en de organisatie is verantwoordelijk voor de uitvoering, hoe het gebeurt”. Het gaat om het goed/optimaal laten functioneren van bestuurlijke en ambtelijke verantwoordelijkheden binnen de budgettaire kaders en eventueel nader door het gemeentebestuur te formuleren randvoorwaarden. De verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering gaat verder dan “op de winkel passen”. De laatste jaren is de organisatie in ontwikkeling om te blijven voldoen aan maatschappelijke en bestuurlijke verwachtingen in een zich steeds sneller wijzigende omgeving.
Een moderne, wendbare, flexibele en 24/7 bereikbare organisatie is kapitaalintensiever en brengt nieuwe werkwijzen met zich mee. Daarbij bedient de uitvoeringsorganisatie AA naast het Amstelveense gemeentebestuur ook het gemeentebestuur van Aalsmeer. Voorgaande betekent dat problemen in de bedrijfsvoering (die niet samenhangen met bestuurlijke initiatieven of vraagstellingen) worden opgelost op ambtelijk niveau door het treffen van maatregelen door het verantwoordelijk management. Financieel-beheersmatig heeft zich dit vertaald in taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering met als sluitstuk een systematiek van bedrijfsvoeringfondsen. De waarde en het bestaansrecht van de bedrijfsvoeringfondsen is als volgt samen te vatten: Logisch sluitstuk van een systematiek van taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering; Behulpzaam om problemen binnen de bedrijfsvoering op te lossen, inclusief concerndenken Biedt flexibiliteit over de jaargrens heen (fasering/egalisatie); Biedt prikkel om binnen budgetten te blijven. Bestuurlijk sluitstuk is een transparante financiële verantwoording op concernniveau in de jaarstukken. Deze verantwoording in Programma 7 van de jaarstukken is de achterliggende jaren belangrijk uitgebreid.
Pagina 54
Samenvattende conclusie De systematiek van taakstellende budgetten voor de bedrijfsvoering met ambtelijk mandaat, inclusief bedrijfsvoeringfonds heeft achterliggende tijd haar waarde bewezen, niet in de laatste plaats als “stootkussen” in de samenwerking AA. De bestuurlijke focus op maatschappelijk opgaven en brede, integrale afweging daaromtrent wordt niet onnodig doorkruist, c.q. belast met intern-organisatorische claims. Er is oplossend vermogen om gemeenschappelijke uitdagingen vanuit de bedrijfsvoering slagvaardig en programmatisch op te pakken. De “stootkussenfunctie” blijkt uit het incidenteel binnen de bedrijfsvoering opvangen van “AA-posten”. De systematiek is ook een “drager” om het commitment te kunnen aangaan om structurele formatie te werven op posten met (vooralsnog) incidentele dekking. Voor aanvulling 5%-regeling Op het niveau van de kaderstelling door uw gemeenteraad geeft de evaluatie, c.q. herijking aanleiding tot één nieuw voorstel. Dit betreft een aanvulling, c.q. versteviging van de 5%-regeling. De huidige regeling in de nota risicobeleid, reservebeleid en activabeleid (paragraaf Amstelveen beleidskader bedrijfsvoering) stelt alleen een plafond (maximumomvang) vast voor het bedrijfsvoeringfonds van 5% van de apparaatskosten.
Het nu in de notitie opgenomen voorstel voegt de volgende inkadering toe: Overlopende verplichtingen: afbakening en hoe daarmee om te gaan; Op Programma 7 in de jaarstukken op te nemen informatie/verantwoording; Toetsing van het plafondbedrag (moment en grondslag) en hoe om te gaan met een overschrijding hiervan. Bijlage 6 bevat een was-wordt tabel die laat zien wat het voorstel voor de 5%-regeling precies inhoudt.
Ad. 2: overschrijding plafondbedrag bedrijfsvoeringfonds De jaarstukken 2022 laten zien, dat de stand van het bedrijfsvoeringfonds ultimo 2022, na aftrek van overlopende verplichtingen, uitkomt op € 5,8 miljoen. Dit is € 0,5 miljoen boven het plafondbedrag van € 5,3 miljoen. Zoals toegezegd leggen wij u bij deze Perspectiefnota een voorstel voor hoe hiermee om te gaan. Wij achten het wenselijk om nader te onderzoeken hoe de middelen in het bedrijfsvoeringfonds optimaal kunnen worden ingezet. Daarbij hoeft die optimale inzet zich niet te beperken tot het “wegwerken” van het nu opgetreden surplus boven het plafondbedrag, maar kan dat ook om een groter bedrag gaan. Concreet noemen wij op dit moment drie zoekrichtingen: Aanschaf nieuw zaaksysteem Met de noodzakelijke vervanging van het zaaksysteem is naar verwachting een substantieel bedrag gemoeid. Onze begroting bevat structurele budgetten die zijn ingericht op de vervanging van de bestaande hardware en op de kosten van licenties en upgrades voor systemen. De vervangingskosten van grote digitale systemen zijn niet aan de voorkant ingedekt omdat onzeker is wanneer zich dit voordoet. Daarom is ervoor gekozen dit op te lossen op het moment dat het zich aandient.
Bereikbaarheid raadhuis / Arbeidsmarkt vanuit goed werkgeverschap is de bereikbaarheid van het raadhuis voor onze medewerkers een belangrijk en actueel aandachtspunt. Er zijn knelpunten en goede bereikbaarheid is belangrijk in het kader van aantrekkelijk werkgeverschap in een krappe arbeidsmarkt. Verder kan de huidige arbeidsmarkt aanleiding zijn tot extra inzet om personeel te werven zoals arbeidsmarkttoelages.
Pagina 55
12. Overzicht van gevraagde besluiten Via het bijbehorende raadsvoorstel wordt u gevraagd in te stemmen met deze Perspectiefnota 2024 met daarin voorgesteld: 1.
De financiële uitgangspunten (paragraaf 2.2) voor het opstellen van de programmabegroting 2024, te weten: a. Prijscompensatie van 8% voor 2024 b. Loonontwikkeling van 7,5% voor 2023 en 5% voor 2024 c. Algemene tariefindex van 8% voor 2024 d. Rekenrente van 2% voor 2024 e. Rentepercentage grondexploitaties (grex) van 1,64% voor 2023
2.
Het wijzigen van de begroting op basis van de incidentele en structurele bestedingsvoorstellen: a. Voor de autonome en nominale ontwikkelingen (paragraaf 3.1) in 2023 €2,4 miljoen, in 2024 €2,5 miljoen, in 2025 €0,5 miljoen en in 2026 €1,5 miljoen incidenteel beschikbaar te stellen. Daarnaast in 2023 €2,9 miljoen en voor 2024 en verder €14,8 miljoen structureel beschikbaar te stellen.
3.
b.
Voor Jeugdhulp (paragraaf 3.2) in 2023 -€3,1 miljoen, in 2024 €5,5 miljoen en in 2025 €5,5 miljoen incidenteel beschikbaar te stellen. Daarnaast voor 2026 en verder €0,3 miljoen structureel beschikbaar te stellen.
c.
Voor Duurzaamheid (paragraaf 3.3) in 2023 €0,3 miljoen, in 2024 €2,7 miljoen, in 2025 €2,4 miljoen, in 2026 €2,5 miljoen en in 2027 €0,2 miljoen incidenteel beschikbaar te stellen.
d.
Voor het onderdeel ‘grote projecten’ de actuele budgetten tot en met 2027 vast te stellen voor de uitvoeringskosten van de projecten A9, Uithoornlijn, Amstelveenlijn, Stadshart en The Mayor conform de overzichten in paragraaf 3.4.
e.
Ten aanzien van het investeringsplan maatschappelijk vastgoed (paragraaf 3.5): i. Het investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2023-2027 vast te stellen als kaderstellende meerjarige investeringsplanning, bestaande uit een onderdeel onrendabele investeringen (algemene middelen) van €130,6 miljoen conform het overzicht in paragraaf 3.5.1. en een onderdeel rendabele investeringen (dekking via huren) met een totaalvolume van €31,1 miljoen conform het overzicht in paragraaf 3.5.3; ii. Een onrendabel krediet van €2,4 miljoen aanvullend te voteren voor de realisatie van Wijkcentrum Alleman zoals toegelicht in par. 3.5.1 sub (a); iii. Een onrendabel krediet van €1,9 miljoen te voteren voor het verduurzamen van de Noordammerweg 51 zoals toegelicht in par. 3.5.1 sub (f); iv. Een rendabel krediet van €1,99 miljoen te voteren voor de realisatie van een huisartsenpraktijk in wijkcentrum Alleman zoals toegelicht in par. 3.5.3 sub (e).
f.
Voor de ‘overige voorstellen’ (paragraaf 3.6) in 2023 €2 miljoen, in 2024 €8,5 miljoen, in 2025 €5,2 miljoen, in 2026 €6,2 miljoen en in 2027 €0,9 miljoen incidenteel beschikbaar te stellen. Daarnaast in 2023 €0,1 miljoen, in 2024 €6,7 miljoen, in 2025 €7,2 miljoen en voor 2026 en verder €8,4 miljoen structureel beschikbaar te stellen.
Ter dekking van de extra incidentele en structurele bestedingsvoorstellen: a. De stelpost Nominaal structureel te verhogen met €2 miljoen voor 2024 en verder op basis van het verwachte extra gemeentefonds acres bij de Meicirculaire. b.
Ter dekking van de autonome en nominale ontwikkelingen de stelpost Nominaal te verlagen met €8,2 miljoen in 2023, €16,3 in 2024, €13,7 miljoen in 2025, €15,6 miljoen in 2026 en €16,1 miljoen structureel vanaf 2027.
Pagina 56
c.
Het toevoegen van bij de Meicirculaire te verwachte incidentele middelen Jeugdhulp van €4,8 miljoen in 2024 en €4 miljoen in 2025 aan het begrotingssaldo (algemene reserve).
d.
De mutaties aan de reserve Duurzaamheid te onttrekken conform het overzicht in paragraaf 3.3.1 vast te stellen.
e.
De toegekende Rijksbijdrage ‘tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid (CDOKE) in te zetten conform het overzicht in paragraaf 3.2.3.
f.
Aan de egalisatiereserve AA in 2023 €50.000 en in 2024 €723.000 te onttrekken ter dekking van de incidentele implementatiekosten Omgevingswet/Wet Kwaliteitsborging Bouw.
g.
Aan de egalisatiereserve Afval in 2023 €0,5 miljoen en in 2024 €0,5 miljoen te onttrekken ter dekking van de kosten voor de omschakeling van 2G naar 5G.
h. De OZB-inkomsten te verhogen met €2 miljoen in 2024 en voor 2025 en verder met €3,2 miljoen en hiertoe een tariefvoorstel uit te werken bij de programmabegroting 2024.
4.
i.
De toeristenbelasting te verhogen met €0,8 miljoen vanaf 2024 en verder en hiertoe een tariefvoorstel uit te werken bij de programmabegroting 2024.
j.
Taakstellend de organisatie een structurele besparing op te leggen van €1,7 miljoen vanaf 2025 door het verlagen van de organisatiekosten en de kostendekkendheid van de tarieven te onderzoeken.
k.
Het structureel inzetten van de bij de Meicirculaire te verwachte extra gemeentefonds acres van €2 miljoen vanaf 2024 voor areaal wijzigingen (via stelpost areaal).
l.
De algemene reserve in te zetten conform het overzicht in paragraaf 8.1 en hiertoe i. De mutaties te verwerking inzake de winstafdrachten van de geraamde opbrengsten winstafdrachten en aanvullende opbrengsten locatie ontwikkelingen conform paragraaf 8.1 sub (b); ii. Het Lokaal Coronafonds op te heffen en een bedrag van €6,6 miljoen vrij te laten vallen conform paragraaf 8.1 sub (c); iii. De terugontvangen gelden voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen van €13,7 miljoen voor €11,7 toe te voegen aan de algemene reserve en het restant van €2 miljoen toe te voegen aan het Lokaal Werkbudget Oekraïne conform paragraaf 8.1 sub (d); iv. De verwachte ontvangen middelen in het kader van de Tegemoetkoming Voogdij 18+ aan de algemene reserve toe te voegen conform paragraaf 8.1 sub (e); v. Een bedrag van €2,5 miljoen aan de algemene reserve toe te voegen wegens een verwachte rentevergoeding, onderuitputting van de kapitaallasten en diverse kleine mutaties conform paragraaf 8.1 sub (f).
Ten aanzien van het financieel kader Meerjarenprojectenplan Buitenruimte: a. Kennis te nemen van het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte 2023-2026 conform bijlage 4 in deze Perspectiefnota, de afzonderlijke bijlagen A, B en D, alsmede van de budgettenlijst conform de geheime bijlage C; b. In te stemmen met onderstaande recapitulatie als kader voor de uitvoering en verantwoording:
Pagina 57
RECAPITULATIE MEERJARENPROJECTENPLAN BUITENRUIMTE AMSTELVEEN 2023-2026 bedragen x 1.000 euro
c.
d.
Omschrijving onderdeel meerjarenprojectenplan
Totaal
2023
2024
2025
2026
-wegen
31.085
7.609
9.522
7.474
6.480
-verkeer
7.213
1.573
2.721
1.800
1.120
-verkeersregelinstallaties
4.067
1.185
873
1.400
610
-openbare verlichting
2.108
547
627
467
467
-groen, water en spelen
10.671
2.450
3.057
2.804
2.360
-riolering
15.982
3.002
5.448
6.333
1.200
Totaal
71.126 16.365 22.247
20.277
12.237
De jaarschijf 2023 van het Meerjarenprojectenplan bedoeld onder (a) te verwerken als begrotingswijziging, inclusief het wijzigen van het programma, (aanpassing) kredietvotering, (aanpassing) mutaties (investerings)reserves en het meerjarig dekken van kapitaallasten via de reserve “dekking kapitaallasten”; (d) de jaarschijven 2024-2026 van het Meerjarenprojectenplan bedoeld onder (a) op te nemen in de (meerjaren)begroting 2024-2026; In te stemmen met overheveling van € 300.000 van de reserve openbare verlichting naar de reserve wegen en dit te verwerken in de dotatie aan beide reserves in de begroting 2024.
5.
Ten aanzien van het bestedingsplan Groen, Water en Recreatie (‘Groenfonds’) de begroting te wijzigingen conform de financiële tabel in hoofdstuk 7.
6.
Ten aanzien van de lokale heffingen: a. Vanuit de egalisatie voorziening riolen een bedrag van €0,8 miljoen te doteren in de spaarvoorziening vervanging riolen; b. Met het oog op een gematigde ontwikkeling van het rioolrecht op langere termijn vanuit de spaarvoorziening riolen in de jaren 2024 tot en met 2026 per jaar €0,25 miljoen in te zetten ter dekking ineens van een deel van de vervangingsinvesteringen riolering zoals opgenomen in het MPP Buitenruimte.