Perspectiefnota 2024
Tekst van het document
Pagina 20
Met Rijkswaterstaat is in 2022 gewerkt aan een grondruil, waarbij een stuk grond van de Staat der Nederlanden nabij de Krijgsman wordt verworven ten behoeve van een structurele parkeeroplossing voor de daar gevestigde bedrijven en een stuk grond (sportveld) van het Keizer Karelcollege wordt afgestoten ten behoeve van de door RWS te realiseren watercompensatie. Het KKC wordt hiervoor gecompenseerd via een grondruil met een stuk grond tussen het sportveld en de school. Uit praktische overwegingen is overeengekomen dat RWS het bouwrijp maken van dit perceel zal uitvoeren. De kosten en opbrengsten van al deze transacties worden verwerkt in een grondexploitatie met als taakstelling om te komen tot een sluitende begroting. De grondruil wordt in 2023 geeffectueerd. Uitvoering A9
Totaal
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
via exploitatie - Bijdrage aan RWS Meerkosten Bomenbrug
432
432
- Inkomsten VRA meerkosten Bomenbrug
-432
- Groencompensatie A9
4.380
50
-185
865
350
-432
- Inkomsten groencompensatie van RWS
50
-50
185
-135
50
- tijdelijke rotonde Colijnweg
23
23
- aanpassing fietspad Kazernepad
30
30
1.100
1.100
1.100
500
500
400
via kredietvotering Inrichting overkappingen Inrichting overkapping Meander (700k)
1.600
Bijdrage de Nijs 50%
-350
200
-350
Inrichting overkapping Oude Dorp (in gebiedsvisie Oude 6.700Dorp) Inrichting overkapping Stadshart (incl. aansluiting Meanderplein) 2.900 0
700
2.000
2.000
2.000
300
300
300
900
600
500
300
1.030
1.600
4.150
4.200
4.000
- Aankoop woning Oude Dorp - verrekening met reserve grote projecten Nog toe te kennen budget
15.333
53
Stadshart Op 28 februari heeft u als raad het Gebiedsplan Amstelveen vastgesteld en wordt er gewerkt aan het versneld aanpakken van het woningbouwtekort, het optimaliseren van de bereikbaarheid, het stimuleren van de werkgelegenheid, het verduurzamen, het vergroenen en klimaatbestendig maken en het blijvend investeren in de leefbaarheid, ontmoetingsfunctie en inclusiviteit. Het Gebiedsplan Amstelveen is in samenwerking met de Metropoolregio Amsterdam (MRA) opgesteld. In de aanpak MRA Bereikbare Steden hebben we samen met de negen andere steden: Alkmaar, Almere, Haarlem, Hilversum, Hoorn, Hoofddorp, Lelystad, Purmerend en Zaanstad, het Rijk en de provincies de krachten gebundeld. Het programma biedt de mogelijkheid om aanspraak te maken op aanvullende capaciteit, die benodigd is voor de uitvoering van het Gebiedsplan. Daarnaast kunnen financiële middelen worden aangevraagd en kan er beroep worden gedaan op de expertise van de andere Bereikbare Steden (kennisdeling). Om een vervolgstap te kunnen maken voor het centrumgebied is een verdere kaderstelling voor het Stadshart benodigd. Hierin worden de randvoorwaarden verder uitgewerkt om aan het Stadshart meer levendigheid, groen, leefbaarheid en inclusiviteit toe te voegen en het gebied meer te verduurzamen en toekomstbestendig te maken. Belangrijk is om met deze activiteiten te versnellen.
Vanuit het programma ‘Bereikbare Steden’ van de MRA wordt een bijdrage verwacht. Of deze daadwerkelijk wordt toegekend, en hoe groot deze bijdrage in geval van toekenning zou zijn, is momenteel echter niet met volledige zekerheid te stellen. Een belangrijke toevoeging op het programma van het Stadshart is de bioscoopontwikkeling. Deze ontwikkeling is eind 2022 tot een jaar uitstel gekomen aangezien de initiatiefnemer gezien de economische situatie de investering in ontwikkelingen in Nederland tijdelijk on hold heeft gezet. Er zijn hierover nadere afspraken gemaakt met de initiatiefnemer, gericht op een voortgang van de ontwikkeling vanaf januari 2024. Het bestemmingsplan voor de bioscoopontwikkeling is sinds januari 2023 onherroepelijk.
Pagina 21
In februari 2022 is de allonge op de overeenkomst Rembrandtpassage getekend. Aangezien we nog immer de ambitie hebben om het winkelcentrum Stadshart aantrekkelijker te maken en zo de oplopende leegstand tegen te gaan in de gebouwen Rembrandthof en het voormalige pand van ABN-AMRO. De herinrichting van Albert Heijn is inmiddels gereed, de uitbreiding van H&M is in uitvoering en aanpassingen van de passage en uitbreiding aan de Rembrandtweg (10 m zone) zijn in voorbereiding. In 2023 is gestart met het bouwrijp maken voor het pand van Townhouse, in de hoek van het Stadsplein in het verlengde van de Cultuurstrip. Na een lange voorbereiding met de netbeheerders worden de kabels en leidingen aldaar verlegd, zodat daarna de panduitbreiding en verfraaiing van de gevel kan starten. Voor de herontwikkeling van het Binnenhof, Buitenplein, C&A-gebouw, het busstation, het voormalige Hudson’s Bay-pand en het leegstaande deel van het kantoorpand aan het Handelsplein zijn plannen in voorbereiding. We volgen de insteek dat de plannen van de commerciële partijen voor de gemeente ten minste budgettair neutraal zijn. Voor het niet-commerciële deel gaat dit niet op, zoals onder andere het verplaatsen van de markt richting de Rembrandtweg en de herinrichting van de pleinen waaronder het Stadsplein.
Om de plannen voor de inrichting van de openbare ruimten te kunnen starten en straks uit te voeren zijn de benodigde kosten voor de buitenruimten per jaar ingeschat en weergegeven. De definitieve inrichting van de openbare ruimten zal met de daarbij behorende investeringskredieten per deel worden aangevraagd. Het krediet voor de inrichting van de Rembrandtweg zal als eerste in 2023 worden aangevraagd, samen met de kosten voor de voorbereiding van de verdere werkzaamheden in de daaropvolgende jaren. Om een kwaliteitsslag te maken voor de belangrijke OV knooppunten bus- en tramstation in het Stadshart, zijn in 2023 aanvullende onderzoeken nodig. Ook voor toekomstige (overdekte) fietsstallingen, een vaak gestelde vraag vanuit het gebied, moeten in 2023 nader worden onderzocht. Na het onderzoek kan er een politieke keuze kan worden gemaakt over de locaties en de daarbij behorende investeringen en exploitatiekosten. Stadshart
Totaal
2023
2024
2025
2026
2027
via exploitatie - kwaliteitsverbetering Stadshart
37
37
- verrekening met reserve Stadshart (830013)
-37
-37
0
0
SubTotaal via kredietvotering - buitenruimte Stadshart
5.348
500
1.118
1.220
1.220
1.290
- verrekening met reserve Stadshart (830013)
-3.440
-500
-600
-1.170
-1.170
0
- verrekening met groenfonds
-250
0
-100
-50
-50
-50
SubTotaal
1.658
0
418
0
0
1.240
Nog toe te kennen budget
1.658
0
418
0
0
1.240
The Mayor Momenteel is de transformatie van het oude KPMG-kantoorgebouw naar woningbouw aan de Burgemeester Rijnderslaan in volle gang. In totaal worden hier 315 woningen ontwikkeld. De eerste fase van de ontwikkeling is gereed en inmiddels bewoond. De tweede fase zal dit jaar worden opgeleverd inclusief het aanleggen van een fiets-voetpad (Bovenlandpad). In 2018 is in een akte vastgelegd dat de realisatie van het fiets-voetpad voor rekening van de gemeente Amstelveen komt, inclusief de bijbehorende verlichting. In de begroting 2023 is hiervoor een bedrag opgenomen van € 275.000. De derde fase van The Mayor zal medio 2024 worden opgeleverd inclusief de villa’s. Voor aansluiting fase 3 op de openbare ruimte en aanpassingen aan de verlichting is een bedrag van € 40.000 benodigd. The Mayor
Totaal
2023
2024
2025
2026
2027
via kredietvotering Fiets-voetpad Bovenlandenpad
40
40
Nog toe te kennen budget
40
40
Pagina 22
3.5. Investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed (kapitaallasten) Het beleidskader voor het investeringsplan is vastgelegd in paragraaf 1.2.3 van de nota risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021, vastgesteld in de raadsvergadering van 10 november 2021.
3.5.1. Investeringen ten laste van de algemene middelen (onrendabel) In deze Perspectiefnota 2024 is de volgende actualisering van het investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed verwerkt: a) Verschuiving van € 2,4 miljoen van het investeringsbedrag voor Wijkcentrum Alleman van 2022 naar 2023-2025. Daarnaast wordt €624.000 extra investering voorzien in 2025. Middels de realisatie van het wijkcentrum realiseren we een toekomstbestendige aantrekkelijke ontmoetingsruimte in de wijk, die ruimte biedt aan maatschappelijke initiatieven en maatschappelijke ondersteuning; b) Voor uitbreiding zwembad De Meerkamp (uitbreiding zwemwater) is een businesscase opgesteld waarbij alle noodzakelijke investeringen in beeld zijn gebracht. Er was reeds rekening gehouden met een benodigd budget van €12 miljoen. Mede door toegenomen prijsontwikkelingen komt het benodigde bedrag uit op €18,9 miljoen. Hiervoor hebben wij vooruitlopende op deze perspectiefnota reeds separaat een uitgewerkt voorstel voor kredietvotering aan u voorgelegd. c) De wijzigingen voor de Nieuwbouw Landtong en Uitbreiding Amstelveen College (AC) zijn apart aan uw raad voorgelegd (januari 2023). d) Voor de Nieuwbouw Kindcentrum de Scheg en de verwerving van grond zijn de benodigde bedragen geactualiseerd. Vertraging van de woningbouwontwikkeling heeft direct gevolgen voor de realisatie van het IKC De Scheg.
Verwacht wordt dat het bestemmingsplan Scheg-West, waar de nieuwbouw van het IKC gepland is, in Q3 2023 kan worden vastgesteld, waarna de beroepsperiode ingaat. Voorlopig is de realisatie verschoven naar Q1 2025, waardoor de investeringsbudgetten meeschuiven in de tijd. De investeringsbudgetten zijn eveneens geactualiseerd naar het huidig prijsniveau. De gemeente heeft geen grondpositie in Scheg-West en zal het perceel voor de nieuwbouw IKC De Scheg grond moeten verwerven van de projectontwikkelaar. e) Voor de verbouw en nieuwbouw van de Orion wordt een totaal bedrag voorzien van €36,8 miljoen. Bij de Perspectiefnota 2023 was reeds rekening gehouden met een bedrag van €25,8 miljoen. De gestegen grondstofprijzen liggen hieraan ten grondslag. Voor twee scholen is nieuwbouw gepland en één school wordt verbouwd. Bij de scholen komt kinderopvang en buitenschoolse opvang. Medio 2023 wordt een besluit genomen en aan uw raad voorgelegd. f) Voor het gasloos maken en tegelijk verbeteren van de klimaatinstallatie van de multifunctionele accommodatie (MFA) aan Noorddammerweg 51-55, waarin een school, een sportvoorziening en kinderopvang zijn gehuisvest, is een bedrag nodig van €2.220.540. Hiervan wordt €331.500 uit de onderhoudsvoorziening gedekt en een bedrag van afgerond €1.900.000 aangevraagd.
g) Begin 2022 is de bestuursopdracht gegeven voor de uitbreiding en vernieuwing van de Cultuurstrip in het Stadshart van Amstelveen. Hiermee wordt beoogd een toekomstbestendige verbinding van de cultuurinstellingen mede door het verplaatsen van de voorgevel aan het Stadsplein. Om deze toekomstbestendigheid te optimaliseren zal ook het “achterhuis” verbouwd moeten worden. Deze is meegenomen in de verkenning. Inmiddels is de verkenning in een eindfase beland en is dit een goed moment om in de perspectiefnota de nodige financiële middelen op te nemen. h) Het is de intentie dat er op het plot aan de Lindenlaan 315 een aantal voorzieningen komt. Een onderdeel daarvan is een nieuw te bouwen medisch-centrum voor diverse medici om 1ste-lijns zorg voor de buurt te garanderen. De grootte van het pand is circa 2.000 m2. De bouwkosten bedragen €8,9 miljoen volgens de eerste raming. De medici gaan circa 1.000 m2 huren waarmee de helft van deze investering rendabel is. De rest van de invulling moet nog nader bepaald worden, maar dit zal maatschappelijk worden ingevuld en betreft daardoor een onrendabele investering. Structureel leiden deze aanpassingen in latere jaren tot hogere kapitaallasten vanaf 2027. Omdat de bouw van de Orion en de Scheg doorlopen tot en met 2027 neemt een deel van de verwachte kapitaallasten pas een aanvang vanaf 2028.
Pagina 23
B. Kapitaallasten investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed Totaal Omschrijving Investering Wijkcentra Wijkcentrum Alleman Wijkcentrum Alleman Realisatie Wijkcentrum Alleman
Sport Binnensport KKC Uitbreiding zwembad Meerkamp
Onderwijshuisvesting Gymzaal, c.a. HWC Nieuwbouw Landtong Uitbreiding AC Nieuwbouw Kindcentrum de Scheg Nieuwbouw de Scheg, grondwerving Nieuwbouw Legmeer (school/sport) Nieuwbouw Orion, onrendabel Verduurzamen Noorddammerweg 51
Cultuur Odensehuis Bioscoop en hellingbaan Stadshart Verbouwing Cultuurstrip
2023
2024
304
2025
663 1.748 626 3.037
359 1.463
304
1.822
285 626 911
11.400 18.900 30.300
200 4.000 4.200
11.000 12.000 23.000
200 2.900 3.100
2.494 9.941 5.811 10.080 894 7.500 36.790 1.900 75.410
2.494 5.845 2.500
4.096 3.311
bedragen x €1.000 reeds via PN2024 apart te gevoteerd voteren voteren
2027
x x x
x x
x x x 1.920 894
10.839
2026
5.760
2.400
2.000 1.900 11.307
3.760
7.500 2.790
28.240
6.574
16.050
30.640
5.000 5.000
9.000 9.000
x
469 1.900 15.000 17.369
2.369
1.000 1.000
4.450 4.450
200 200
150 150
4.100 4.100
130.566
17.912
37.279
19.685
25.050
30.640
# Totaal te dekken kapitaallasten # Reeds opgenomen kapitaallasten
212 788
1.086 1.772
2.754 3.269
3.487 3.629
4.615 4.287
# per saldo nog te dekken kapitaallasten
-576
-686
-515
-142
328
Overig Maatschappelijk Vastgoed Maatschappelijke ruimte Lindenlaan 315 B
Subtotaal Onrendabel
x x x x
469 1.900
x x x
x
3.5.2. Budgettair beeld algemene middelen, te dekken kapitaallasten De kapitaallasten van de onrendabele investeringen komen ten laste van de algemene middelen. In het begrotingskader worden met ingang van het jaar “t+1” de kapitaallasten geraamd over de investeringsbedragen opgenomen in jaar “t”. De aanpassingen in deze Perspectiefnota leiden incidenteel tot lagere kapitaallasten in de periode 2023-2026. Dit heeft vooral te maken met het verschuiven van de investeringsplanning voor de Orion en De Scheg. Vanaf 2026 nemen de investeringsbedragen toe waardoor er voor 2027 een (beperkte) stijging aan kapitaallasten wordt verwacht maar het effect wordt vooral zichtbaar vanaf 2028. Dat is buiten de horizon van deze perspectiefnota maar is voor de volledigheid wel in beeld gebracht. B. Kapitaallasten investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed 2023 Omschrijving # Totaal te dekken kapitaallasten 212 # Reeds opgenomen kapitaallasten 788 # per saldo nog te dekken kapitaallasten
-576
2024
2025
2026
bedragen x €1.000 2027 2028 e.v.
1.086 1.772
2.754 3.269
3.487 3.629
4.615 4.287
5.994 4.287
-686
-515
-142
328
1.707
Pagina 24
3.5.3. Rendabele investeringen (investeringen t.b.v. derden) In samenhang met bovenstaande investeringen uit gemeentelijke middelen bevat het investeringsplan maatschappelijk vastgoed ook investeringen waarvan de kapitaallasten in rekening worden gebracht bij derden via huurovereenkomsten (rendabele investeringen). Dit betreft een volume van €31,1 miljoen en heeft betrekking op: a) Bij de uitbreiding van zwembad De Meerkamp wordt ook extra kantoorruimte gebouwd welke zal worden verhuurd aan AmstelveenSport. b) Zowel de bouw voor de kinderopvang aan de Lindelaan 315 als de huisvesting van een medischcentrum zijn rendabel. c) Bij de nieuwbouw en verbouw van de Orion kan een deel worden verhuurd via huurovereenkomsten waardoor en deel van de investering rendabel is. d) Bij de nieuwbouw De Scheg komt ook een kinderopvang en daarmee is dat deel van de investering rendabel. e) Bij het te bouwen wijkcentrum Alleman komt ook een locatie voor huisartsen waar huurovereenkomsten mee worden afgesloten. f) Voor een parkeergarage om de parkeerdruk bij het Oude Dorp en Raadhuis op te lossen wordt €10 miljoen gereserveerd in afwachting van de integrale visie op de Noordelijke Poeloever. De uit de investering voortkomende kapitaallasten vallen binnen de parkeerexploitatie waarbij wordt gekeken naar de kostendekkendheid.
Bestaande gedragslijn is, dat “bouwen voor (commerciële) derden” geen taak van de gemeente is. De uitzonderingen om dit toch te doen zijn het realiseren van combigebouwen waarin functies/voorzieningen sterk verweven zijn. De gemeente draagt hier een meerjarig risico, denk aan eventuele toekomstige (onverhoopte) leegstand en rentestijgingen. De opgenomen posten zijn onder voorbehoud van de nader uit te werken investeringsvoorstellen en daarbij te waarborgen randvoorwaarden. Onderstaand een overzicht van het investeringsplan, onderdeel rendabele investeringen. B. investeringen maatschappelijk vastgoed via kapitaallasten, rendabel Totaal2023 2024 2025 2026 2027 e.v. Reeds via PN2024 Investering investering investering investering investering investering Gevoteerd Omschrijving voteren Sport Kantoren Amstelveen Sport
2.584
Onderwijshuisvesting Aanvullend Krediet Landtong, kinderopvang Nieuwbouw Legmeer, bso/ko c.a. Nieuwbouw Orion Nieuwbouw kinderopvang Lindenlaan 315 Nieuwbouw De Scheg
1.680 p.m. 3.600 4.000 3.120
1.205
Overige rendabele investeringen Wijkcentrum Alleman, huisartsenpraktijk Medisch centrum, Lindenlaan 315 B Parkeergarage Oude Dorp en Raadhuis
1.990 4.150 10.000
200
Totaal
31.124
2.405
1.000
1.000
1.584
x
475
1-feb 2023 p.m. 700
p.m. 700
600
600
600 3.200 480
600 800 1.440
1.190
600 4.150 5.000
5.000
14.174
6.300
6.945
apart te voteren
x x x x
x x x 1.300
Pagina 25
3.6. Overige voorstellen In deze Perspectiefnota zijn diverse voorstellen opgenomen tot incidentele en structurele budgetten. Deels betreft dit posten die doorlopen vanuit het Uitvoeringsprogramma 2023 en deels betreft het nieuwe voorstellen die in lijn liggen met het coalitieakkoord.
3.6.1. Voortzetting uitvoeringsprogramma 2023 Het volgende blok betreft het continueren van het staand beleid, het uitvoeringsprogramma 2023. Het zijn de posten waar uw raad voor 2023 incidenteel mee heeft ingestemd. Veelal was de vraag echter meerjarig incidenteel dan wel structureel. In deze Perspectiefnota leggen wij u deze posten meerjarig aan u voor. Er is voor gekozen de aan jeugdhulp gerelateerde posten (hoofdstuk 3.2) en duurzaamheid (hoofdstuk 3.3) apart te behandelen in deze Perspectiefnota. Voortzetten Uitvoeringsprogramma 2023 a) WMO b) Nota Civieltechnische kunstwerken c) Verbeteren fietspaden d) Groenbegroting e) Versterken financieel advies f) Kunst en Cultuur g) Correctie: dekking AA posten via GBBV ipv Alg. Reserve h) WOO gerelateerde kosten i) Capaciteit Wonen j) Omgevingsmanagement en digitale dienstverlening k) Ondermijning l) Overig Totaal Voortzetten Uitvoeringsprogramma 2023
2023 -502 -502
INCIDENTEEL 2024 2025 2026 500 500 500 820 795 534 657 462 468 1.977 1.757 1.502
2027 500 500
2023 -149 20 -129
STRUCTUREEL 2024 2025 2026 1.460 1.360 1.360 650 650 650 700 700 700 300 300 300 70 70 70 295 295 295 274 274 274 197 197 197 185 185 791 813 818 4.737 4.844 4.849
Toelichting: a) WMO (structureel) Op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) voorzien wij in begeleiding en dagbesteding, hulp bij het huishouden en in hulpmiddelen. Wij verwachten structureel meer uitgaven te hebben (€1,4 miljoen) door enerzijds een toename van inwoners die begeleiding nodig hebben (2017= 967 inwoners, 2020= 1319 inwoners) en anderzijds een stijging in de behoefte aan hulpmiddelen door het langer thuis wonen. b) De Nota Civieltechnische Kunstwerken (structureel) De nota Civieltechnische Kunstwerken biedt een samenhangend beleidskader voor duurzame instandhouding van het areaal van civieltechnische kunstwerken, met een inhoudelijke en een financiële uitwerking. Het betreft de objecten: bruggen, kademuren, duikers, beschoeiing, viaducten, steigers en geluidsschermen. Het doel van de Nota Kunstwerken is het onderbouwen van het benodigde budget voor de periode 2023-2028, met een doorkijk van de globale investeringsbehoefte op de middellange termijn. Er is een uitgebreide inspectie van alle civieltechnische kunstwerken in de gemeente uitgevoerd en er is structureel aanvullend budget nodig voor het onderhoud aan en vervanging van civieltechnische kunstwerken. Dit budget is momenteel niet voorhanden.
c) Verbeteren fietspaden (incidenteel) In het Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie Amstelveen is aangegeven dat er, om de beleidsdoelen rond de fiets te halen, substantieel meer geld nodig is de komende jaren om de fietspaden op voldoende niveau te krijgen. Het gaat om een jaarlijks bedrag (sinds 2021) van € 500.000 gedurende 10 jaar. Via de Perspectiefnota wordt budget gevraagd voor de periode 2024-2027. d) Groenbegroting (structureel) In 2021 heeft een doorlichting op de Groenbegroting plaatsgevonden. Directe aanleiding hiervoor was de constatering dat de aanbesteding van de groenbestekken in 2019 niet meer paste binnen de structurele begrotingskaders. Structureel is €700.000 extra nodig om het huidige beeldkwaliteitsniveau in stand te houden.
Pagina 26
2027 1.360 650 700 300 70 295 274 197 185 823 4.854
e) Versterken financieel advies (structureel) Door een toenemende complexiteit van financiële vraagstukken is meer strategische advisering nodig. Het is blijvend gelukt de vereiste producten in de Planning en Control-cyclus op het vertrouwde niveau op te leveren en in overige financiële advisering te voorzien. Dit ging wel met steeds meer extra inspanningen buiten de reguliere kaders gepaard. f) Kunst en Cultuur (incidenteel en structureel) Binnen het uitvoeringsprogramma waren een palet aan aanvragen voor Kunst en Cultuur opgenomen waaronder budget voor het museum JAN, Amsterdamse bostheater en voortzetting van het programma historisch besef. g) Correctie dekking AA posten 2023 (incidenteel) In het Uitvoeringsprogramma 2023 waren diverse AA posten opgenomen waarbij voor enkele posten gold dat er nog nadere afstemming nodig was met Aalsmeer over de dekking. Die afstemming heeft ertoe geleid dat dekking is gevonden voor 2023 binnen de Gemeentebrede bedrijfsvoering in plaats van de algemene reserve. h) WOO gerelateerde kosten (structureel) Door de invoering van de WOO zijn er diverse aanvullende functionarissen en budgetten nodig binnen de organisatie. Het gaat hierbij om Chief Data Officer, een functionaris voor actieve en passieve openbaarmaking en software licenties. i) Capaciteit Wonen (structureel) Wonen heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een strategisch dossier.
Het Rijk, provincie en gemeente zijn volop beleid aan het ontwikkelen om de volkshuisvesting een nieuw leven in te blazen. De beschikbare capaciteit voor advisering en uitvoering voor woontaken is beperkt. Structurele uitbreiding is nodig voor bijvoorbeeld de uitvoering van de woonagenda, een programma aanpak en handhaving van de opkoopbescherming. j) Omgevingsmanagement en digitale dienstverlening (structureel) In het kader van de omgevingswet worden bij aanvraag van (omgevings)vergunningen hogere eisen gesteld aan participatie en (digitale)communicatie door de initiatiefnemer. Ook de gemeente is door haar onderhoudswerkzaamheden aan de buitenruimte en gebouwen vaak initiatiefnemer en zal meer en intensiever moeten participeren. Dit vergt meer inspanning van de projectteams. k) Ondermijning (structureel) Ondermijning is een fenomeen dat niet meer weg te denken is uit de samenleving, ondanks de inzet tot bestrijding daarvan. In 2020 is gestart met een gerichte aanpak door onze basis op orde te hebben. De informatiepositie is grotendeels op orde maar moet transformeren naar een informatieknooppunt. In 2021 is een meerjarig incidenteel budget tot en met 2024 van € 185.000 toegekend. Gevraagd wordt om dit budget met ingang van 2025 structureel te maken voor onder andere een Bibob specialist en een informatiemakelaar.
l) Overige aanmeldingen (incidenteel en structureel) De overige aanvragen die voortkomen vanuit het uitvoeringsprogramma worden niet afzonderlijk toegelicht. In bijlage 1c treft u een overzicht van alle aanvragen.
Pagina 27
3.6.2. Nieuw in deze Perspectiefnota opgenomen aanvragen Naast het voortzetten van het bestaande beleid conform het uitvoeringsprogramma 2023 bevat deze Perspectiefnota ook nieuwe budgettaire aanvragen.
a) Onderwijshuisvesting Orion en IKC de Scheg (voorbereidingskrediet) b) Kunst en Cultuur c) Verduurzaming Wagenpark d) Formatie Zorgvlied e) Huur Uilenstede ivm tijdelijke locatie schouwburg f) Lindelaan 315; verlies grex (voorziening per 2023, conform BBV) g) MPP: Bovenkerkerweg, Aquariusln., Urbanuskerk, bomen/heesters h) Integrale visie Poeloever i) Exploitatiebijdrage AmstelveenSport (n.a.v. uitbreiding zwemwater) j) Toename bijdrage aan de VrAA k) Aankoop percelen Weldam l) Omgevingswet / Wet Kwaliteitsborging Bouw * Dekking via Egalisatiereserve AA m) Afvalbeheer: van 2G naar 5G * Dekking via egalisatiereserve Afval n) Afvalbeheer: extra voertuig papiercontainers (aanschaf) Afvalbeheer: extra voertuig papiercontainers (exploitatie) * Dekking via afvalstoffenheffing o) Projectleider onderwijs asielinstroom p) verbetering bibliotheekvoorziening * Dekking via SPUK q) Overig
2023 600 65 45 575 460 150 155 50 -50 500 -500 473
INCIDENTEEL 2024 2025 2026 1.880 1.975 4.204 215 45 526 154 85 85 2.000 500 913 -723 500 -500 550 70 -70 191 191 285 -240 806 668 365
TOTAAL EXPLOITATIE
2.523
6.531
Totaal overige aanmeldingen
3.490
4.654
2027 182 85 150
2023 223
417
223
STRUCTUREEL 2024 2025 2026 555 555 555 234 234 234 425 675 366 413 496 328 328 170 170 -170 -170 808 828 829
2027 555 234 425 675 470 328 170 -170 829
1.963
3.516
2.358
3.542
Toelichting: a) Onderwijshuisvesting Orion en de Scheg (incidenteel) De voorbereidingskosten voor de investeringen in maatschappelijk vastgoed worden niet geactiveerd maar komen direct ten laste van de exploitatie. In hoofdstuk 3.5 zijn de investeringsbedragen opgenomen. b) Kunst en Cultuur (incidenteel) Voor Kunst en Cultuur zijn diverse incidentele middelen opgenomen zoals voor een festival (€65.000), onderzoek naar de ontwikkeling van broedplaatsen (€ 60.000) en naar de impact van cultuur (45.000). Voor subsidies wordt €155.000 gereserveerd. c) Verduurzaming wagenpark (incidenteel en structureel) Om de doelstelling van een emissievrij wagenpark (zie PLECK) vanaf 2030 te kunnen bereiken is een transitieplan opgesteld. Daarbij is het scenario uitgewerkt waarin de grote dieselvoertuigen worden vervangen door een combinatie van batterij elektrisch (BEV) en waterstof elektrisch (FCEV). Met dit twee sporenbeleid is het mogelijk om de CO2-uitstoot van het Amstelveense wagenpark met 99% te reduceren in 2030. d) Formatie Zorgvlied (structureel) Om de dienstverlening van Zorgvlied op het gewenste niveau te kunnen uitvoeren, de werkdruk van medewerkers te verlichten en de Arbo wetgeving te eerbiedigen is het nodig de formatie te stutten op alle stappen van het uitvaartproces.
Zonder uitbreiding van de formatie is het niet mogelijk het aantal uitvaarten op Zorgvlied (gerelateerd aan de huidige vraag op de markt) te blijven faciliteren. Dit betekent dat niet alle klanten terecht kunnen en Zorgvlied minder inkomsten ontvangt.
Pagina 28
e) Huur Uilenstede i.v.m. tijdelijke sluiting Stadschouwburg (incidenteel) Naar alle waarschijnlijkheid zal in de nabije toekomst de voorgevel van de Cultuurstrip worden verbouwd. Dat betekent voor de Schouwburg dat zij voor circa 16 maanden hun deuren zullen moeten sluiten, hetgeen een aanvullend risico oplevert voor de gemeente. Een alternatieve tijdelijke locatie biedt voor de Schouwburg de mogelijkheid om het risico grotendeels op te vangen en voor de gemeente een investeringsmogelijkheid voor een culturele voorziening in het Uilenstede-gebied. Het Uilenstede-complex zou daartoe een geschikte locatie zijn en tevens de enige locatie binnen de gemeentegrenzen. f) Lindelaan 315; verlies grex (incidenteel) Het is de intentie dat er op het plot aan de Lindenlaan 315 een aantal voorzieningen komt. Circa 50% zal voor rekening komen van een medisch-centrum. De resterende 50% wordt ingevuld met maatschappelijke voorzieningen. Naar verwachting laat de grex een nadelig resultaat zien medio 2026. Conform BBV regels dient er direct een voorziening te worden gevormd ter dekking van dit verlies. g) Diverse posten MPP (incidenteel en structureel) In hoofdstuk 5 van deze Perspectiefnota wordt ingegaan op het Meerjarig Onderhoudsplan Buitenruimte (MPP). Het MPP bevat diverse aanvragen om tot een sluitend beeld te komen.
Het gaat onder andere om de herinrichting buitenruimte Aquariusflat en Urbanuskerk en de aanpak van de zonken en het groen aan de Bovenkerkerweg. Structureel is aanvullend budget nodig voor het onderhoud aan het groen en de heesters. h) Integrale visie Noordelijke Poeloever (incidenteel) Voor de ontwikkeling van de Noordelijke Poeloever inclusief het raadshuisplein wordt een integraal beeldkwaliteitsplan (€150.000) opgesteld. Hierbij wordt ook gekeken naar de parkeerproblematiek bij het Oude Dorp en het Raadhuis. Voor de uitvoering is, naast de middelen in het Groenfonds en MPP, €500.000 gereserveerd. i) Exploitatiebijdrage AmstelveenSport (structureel) AmstelveenSport heeft een meerjarenbegroting opgesteld. Hierin zijn elementen verwerkt als; gestegen energiekosten, de bijgestelde exploitatie van het zwembad na uitbreiding en de duurzame instandhouding van het veldenareaal inclusief recente uitbreidingen daarvan. Dit leidt tot een hogere exploitatiebijdrage vanaf 2026. j) Toename bijdrage aan de VrAA (structureel) De Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland staat voor een aantal grote, noodzakelijke opgaven. De huidige begroting voorziet niet in de noodzakelijke kosten. Na ampele beraadslaging en een onafhankelijke toets is geconcludeerd dat een ‘minimumpakket’- en (aanvullend daarop) een ‘basispakket’ als een ‘no regret’ lijst beschouwd kan worden voor de periode 2024 – 2027.
Basisbrandweerzorg wordt daarmee gegarandeerd, de Veiligheidsregio kan voldoen aan (nieuwe) wet- en regelgeving en een goed personeelsbeleid wordt zo geborgd. De genoemde bedragen betekenen een verruiming van de begroting van de VrAA en een structureel beslag – pro rato – op de begrotingen van de deelnemende gemeenten. Voor Amstelveen betekent dit een structurele toename van de bijdrage van afgerond €400.000. k) Aankoop percelen Weldam (incidenteel) De locatie Weldam betreft een smalle groenstrook die gelegen is naast het kruispunt van de Jane Addamslaan en de Weldam in een relatief dicht bebouwd gebied in de wijk Westwijk Zuidwest. De locatie wordt naar verwachting een van de entrees van de Scheg. l) Omgevingswet / Wet Kwaliteitsborging Bouw (incidenteel en structureel) Op 1 januari 2024 treden de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging Bouw in werking (zie par. 5.2). Voor de implementatie van de wetten worden vooral kosten worden gemaakt om personele capaciteit vrij te maken om de benodigde werkzaamheden te verrichten. Deze kosten hebben betrekking op zowel Amstelveen en Aalsmeer en worden gedekt vanuit de gezamenlijke egalisatiereserve AA. Met het voortgaan van de implementatie is duidelijk geworden wat er structureel nodig is voor Amstelveen voor een adequate uitvoering van de taken onder de Omgevingswet.
Daarnaast zijn in de aanloop naar inwerkingtreding aanvullende (incidentele) financiële middelen nodig om wettelijk verplichte producten zoals o.a. de Omgevingsvisie Amstelveen te kunnen opstellen.
Pagina 29
m) Afvalbeheer: van 2G naar 5G (incidenteel) Op dit moment gebruikt Afvalbeheer sensoren en kaartlezers in ondergrondse containers die draaien op 2G. Begin 2025 gaat ook de laatste provider stoppen met 2G en wordt er alleen nog gewerkt met 5G. De huidige sensoren worden vervangen of aangepast en een deel van de kaartlezers. De totale kosten komen uit op (afgerond) €1 miljoen en kan worden gedekt vanuit de egalisatievoorziening Afval (zie par. 9.2.4). n) Afvalbeheer: extra voertuig papiercontainers (incidenteel en structureel) Op dit moment is het legen van de ondergrondse papiercontainers uitbesteed. Door het zelf als gemeente te gaan doen kunnen we beter sturen op locaties waar veel papier wordt ingezameld en kunnen we al veel sneller een (bijna) geheel elektrisch voertuig aanschaffen. De aanschaf van een inzamelvoertuig is €550.000, dit bedrag moet eenmalig worden gestort in het ideaalcomplex wagenpark in 2024. De overige exploitatielasten kunnen worden opgevangen binnen de begroting van afvalbeheer door het niet langer uitbesteden. o) Projectleider onderwijs asielinstroom (incidenteel) De verwachting is dat in de loop van 2024 asielzoekers in Amstelveen worden opgevangen. Het COA is verantwoordelijk voor dagbesteding, maar niet voor onderwijs. Om scholen te ondersteunen om het onderwijs te coördineren en te organiseren wordt tijdelijke formatie gevraagd.
p) Verbetering bibliotheekvoorziening (incidenteel) Om de bibliotheekvoorzieningen te verbeteren bestaat de mogelijkheid via een SPUK regeling middelen aan te vragen. De gemeente moet hierbij 20% co financieren. Dit geeft ons de mogelijkheid om de vestiging van Westwijk te verbeteren en door te ontwikkelen. q) Overige aanvragen De overige aanvragen worden niet afzonderlijk toegelicht. In bijlage 1c treft u een totaal overzicht van de overige aanvragen.
Pagina 30
4. Dekkingsplan In de tabel op pagina 8 (totaal financieel beeld) is aangegeven dat voor een deel van de gevraagde incidentele en structurele lasten een dekkingsplan nodig is. In dit hoofdstuk wordt dit dekkingsplan toegelicht.
2023
bedrag x €1.000 Positief bedrag is een tekort, een negatief bedrag is tekortverlagend/overschot INCIDENTEEL STRUCTUREEL 2024 2025 2026 2027 2023 2024 2025 2026 2027
-1.084
9.922
TOTAAL OVERZICHT PERSPECTIEFNOTA 2024
TOTAAL NOG TE DEKKEN LASTEN
8.436
8.374
6.925
1.141
DEKKINGSPLAN Lastenverzwaring (par 4.1.1 en 4.1.2) OZB Toeristenbelasting
6.013
6.687
8.512
8.961
-2.000
-3.200 -800
-3.200 -800
-3.200 -800
-1.710
-1.710
-1.710
Taakstelling organisatiekosten en dekkendheid leges (par 4.1.3) Stelpost Areaal verwacht via Meicirculaire (par 4.1.4)
-2.000
-2.000
-2.000
-2.000
Vrijval restant stelpost Nominaal (par 4.1.4)
-1.543
1.023
-802
-1.251
Algemene reserve (par 4.1.5)
1.084
-9.922
-8.436
-8.374
-6.925
-1.141
-470
TOTAAL BESCHIKBARE DEKKING
1.084
-9.922
-8.436
-8.374
-6.925
-1.141
-6.013
-6.687
-8.512
-8.961
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
TOTAAL NOG TE DEKKEN LASTEN - BESCHIKBARE DEKKING
Net als veel andere gemeente kampt Amstelveen met beperkte structurele beschikbare financiële ruimte. Om ons huidige voorzieningenniveau op orde te houden en te kunnen blijven investeren in de toekomst zijn maatregelen nodig. We kiezen voor een mix aan lastenverzwaring voor onze inwoners en voor onze bezoekers. Ook de eigen organisatie krijgt een en wordt gekeken naar de kostendekkendheid van onze tarieven.
4.1. Lastenverhoging OZB Naast de gebruikelijke tariefindexatie op basis van inflatie kiezen we ervoor de OZB inkomsten te verhogen in twee stappen. Per 2024 verhogen we de inkomsten met €2 miljoen en vanaf 2025 volgt een verdere verhoging naar €3,2 miljoen. De mogelijkheid om de OZB te verhogen maakt onderdeel uit van het coalitieakkoord waarbij maximaal 30% van de nieuwe structurele lasten gedekt mogen worden uit de OZB. Met het uitvoeringsprogramma 2023 en deze perspectiefnota voegen we circa €17 miljoen extra structurele lasten toe (exclusief loon- en prijsontwikkeling). Een OZB stijging van €3,2 miljoen blijft binnen het maximum en hiermee dekken we circa 19% van de extra lasten af. In de uitwerking naar de programmabegroting 2024 wordt uitgewerkt aangegeven wat de verhoging voor de verschillende tarieven betekent.
4.2. Lastenverhoging Toeristenbelasting Niet alleen onze inwoners maken gebruik van onze voorzieningen ook de bezoekers doen dat. In vergelijking met omringende gemeente is de huidige toeristenbelasting van €3 per persoon, per nacht laag. Wij zien ruimte dit tarief te verhogen en verwachten daarmee €800.000 aan extra inkomsten te genereren. In de definitieve uitwerking naar de programmabegroting zal het te hanteren tarief bepaald worden.
4.3. Structurele taakstelling organisatie en kostendekkendheid leges We kijken niet alleen naar onze inwoners en bezoekers maar geven de ambtelijke organisatie een structurele taakstelling mee van bijna €2 miljoen vanaf 2025. De organisatie kijkt hierbij naar hoe zij zichzelf en het werk anders kan organiseren maar ook naar welke taken zij niet meer uitvoert.
Pagina 31
Voor 2025 en verder volgt er een reductie van taken en formatie binnen het Sociaal Domein (3 fte), Openbaar groen onderhoud (3 fte), formatie op projecten & advies en Economische Zaken (2,5 fte), en reduceren we formatie bij diverse ondersteunende afdelingen (6,5 fte). Verdere besparing op de organisatiekosten is gerealiseerd door verlaging van het met de belastingdienst afgesproken te hanteren mengpercentage voor de BTW. Om de taakstelling volledig in te vullen wordt gekeken in hoeverre we de kostendekkendheid van onze tarieven (vanuit het principe; de gebruiker betaald) kunnen verhogen.
4.4. Stelpost Areaal en Nominaal In afwachting van de meicirculaire is een reële inschatting gemaakt van de extra inkomsten uit het gemeentefonds als gevolg van areaal uitbreidingen (€2 miljoen) en aangekondigde extra uitkering voor nominale ontwikkelingen (€2 miljoen). Mocht de definitieve meicirculaire een ander beeld geven wordt dit aan uw raad medegedeeld en zullen wij moeten zoeken naar een andere oplossing. De stelpost Areaal (€2 miljoen) en het restant van de stelpost Nominaal (€1,2 miljoen vanaf 2027) laten wij structureel vrijvallen ter dekking van de structurele bestedingsvoorstellen.
4.5. Algemene Reserve Ter dekking van de incidentele bestedingsvoorstellen en de incidentele tekorten in 2023 en 2024 zijn er de algemene middelen. Voor de periode 2023-2027 is circa €66 miljoen beschikbaar. Hierbij is rekening gehouden met de afspraak dat de algemene reserve een minimale omvang moet behouden van €15 miljoen. Verder is rekening gehouden met het vrijvallen van het Lokaal Coronafonds (€6,5 miljoen), ontvangst voorgefinancierd Lokaal Werkbudget Oekraïne (per saldo €11,5 miljoen, waarbij €2 miljoen wordt toegevoegd aan het budget en €13,5 mln ontvangen, compensatie Voogdij 18+ (€3,5 miljoen) en door de oplopende rente een rentevergoeding op ons liquiditeitsoverschot (€1,5 miljoen). De algemene middelen zijn hiermee van voldoende omvang om de uitgaven tot en met 2027 te dekken. Er blijft dan voldoende ruimte beschikbaar voor project A9 met grote uitgaven in 2028 en 2029 en mogelijke implicaties van het project Nieuw Legmeer. In hoofdstuk 8 wordt nader ingegaan op de stand van de algemene reserve. bedrag x €1.000
2023
2024
2025
2026
2027
Algemene reserve (stand per 1-jan)
-50.531
-44.221
-54.727
-54.303
-52.886
Bestaand verloop algemene reserve (besluitvorming t/m JR 2022)
28.195
-20.023
-17.694
435
Actualisatie grexen (par 8.1) Vrijval Coronafonds (par 8.1) Ontvangst vooruitbetaalde Oekraïne gelden (par 8.1) Tegemoetkoming Voogdij 18+ (par 8.1) Rentevergoeding, onderuitputting kapitaallasten en overige mutaties (par 8.1)
2.187 -6.661 -11.645 -3.300 -2.523
-875
9.682
-7.392
-4.045
Voorstel dekking incidentele middelen (dekkingsplan hoofdstuk 4) Voorstel incidenteel dekken structurele middelen (dekkingsplan hoofdstuk 4)
-1.084 1.141
9.922 470
8.436
8.374
6.925
Algemene reserve (stand per 31-dec)
-44.221
-54.727
-54.303
-52.886
-50.006
Minimale buffer
15.000
15.000
15.000
15.000
15.000
Algemene reserve (stand per 31-dec, minus buffer)
-29.221
-39.727
-39.303
-37.886
-35.006
Pagina 32
5. Overige ontwikkelingen De functie van de Perspectiefnota is het in beeld brengen van de actuele financiële positie als vertrekpunt voor de opstelling van de programmabegroting 2024. Naast verschillende concrete voorstellen en actuele informatie over de begrotingspositie, reservepositie en lokale lastendruk elders in deze Perspectiefnota, gaat deze paragraaf in op onzekerheden (risico’s) en overige ontwikkelingen
5.1. Risicoanalyse Een uitvoerige inventarisatie en behandeling van relevante risico’s en weerstandscapaciteit krijgt jaarlijks een plek in de paragraaf Weerstandsvermogen in de boekwerken Programmabegroting en Jaarstukken (Programmarekening).
5.1.1. Financiële verhouding De financiële verhouding is inmiddels een grote risicofactor voor alle gemeenten. Het Kabinet Rutte III heeft de achterliggende jaren een structureel herstel van gezonde gemeentefinanciën met een toereikende Rijksbekostiging doorgeschoven naar een nieuw Kabinet c.g. Regeerakkoord. Dit nieuwe Regeerakkoord van het Kabinet Rutte IV is eind 2021 verschenen. De VNG sprak in een eerste reactie van een “valse start”. We zijn inmiddels ruim een jaar verder en het ontbreekt nog aan een structureel perspectief. Het eerstvolgende belangrijke ijkmoment is de Voorjaarsnota van het Rijk met een vertaling naar gemeenten via de meicirculaire. In afwachting daarvan blijft onzekerheid troef en liggen er concrete pijnpunten. Binnen de financiële verhouding zijn de volgende risico’s van substantiële omvang te noemen: 1. In de huidige meerjarenbegroting zit per 2025 een structurele opschalingskorting van het Rijk op de uitkering gemeentefonds verwerkt van afgerond € 3,5 miljoen. Deze korting loopt op in de periode 2018-2025, met de hoogste kortingen in de laatste jaren. Er is geen deugdelijke inhoudelijke basis voor deze korting. Toch heeft het nieuwe Kabinet de korting structureel in de boeken laten staan per 2026 en volstaat zij met een incidenteel bevriezen van de korting gedurende deze Kabinetsperiode; 2.
Voor 2026 en verder verlaat het Rijk de “samen-trap-op-trap-af” systematiek waarmee de omvang van het gemeentefonds meebewoog met de ontwikkeling van de Rijksuitgaven. Ten opzichte van 2025 is sprake van een forse structurele daling. Hoe het beeld er precies komt uit te zien is nog onzeker. De VNG is met het Rijk in onderhandeling over een deugdelijk structureel perspectief voor gemeenten, maar hier ligt wel een risico. 3. Het sociaal domein laat al een reeks van jaren een sterke autonome kostenstijging zien. Dit is een landelijk patroon. De Rijksbekostiging schiet tot dusver structureel tekort en blijft hier ver bij achter. Naast de kosten van Jeugdhulp betreft dit ook de Wmo. Onlangs is naar buiten gekomen dat VNG en het Rijk een akkoord hebben over de Hervormingsagenda Jeugd en de financiering van de jeugdhulp. De concrete uitwerking wordt verwacht middels de meicirculaire; 4. Het is op dit moment onzeker hoe het bijstandsvolume en de samenhangende bekostiging van de bijstandsverstrekking via het BUIG-budget zich gaat ontwikkelen. Tussen de opvolgende prognoses van het CPB zitten grote schommelingen die doorwerken in de rekenregels voor het macrobudget BUIG. Een (landelijk) afnemend bijstandsvolume vertaalt zich in lagere budgetten, die in de Amstelveense situatie niet altijd door even grote uitgavendalingen kunnen worden opgevangen; 5.
Met ingang van 2023 is de nieuwe verdeling van het Gemeentefonds gestart in gematigde vorm. Amstelveen zit aan de ‘goede’ kant van de streep. Op termijn moet duidelijk worden of het Rijk doorgaat met dit nieuwe verdeelmodel of dat er nog aanpassingen op komen; 6. De macro-economische ontwikkeling, de oplopende inflatie door schaarste aan grondstoffen en personeel, de betaalbaarheid van ons pensioenstelsel en de opgelopen staatsschuld hebben (deels direct en deels indirect via de Rijksbegroting) grote impact op de gemeentefinanciën;
Pagina 33
5.1.2. Overige risico’s Aanvullend kent het actuele Amstelveense profiel de volgende meer specifieke, grote risico’s: 7. In deze dynamische regio, die mogelijkheden biedt en investeringen vraagt, zijn tal van locatieontwikkelingsprojecten gestart. De gemeente is daarin deels faciliterend en deels participerend. De transformatie Legmeer, De Scheg, Stadshart, en Oude Dorp/A9 zijn stuk voor stuk grote, complexe en langlopende projecten. De projecten komen uitvoeriger aan de orde in Hoofdstuk 3.5 van deze Perspectiefnota en verder geeft het afzonderlijke collegevoorstel actualisering grondexploitaties een beeld van de talrijke projecten die spelen in onze stad; 8. In samenhang met de hiervoor genoemde ambities kent de meerjarenbegroting ook substantiele bedragen voor ingeboekte opbrengsten uit locatie-ontwikkelingen. Het niet, lager en/of later realiseren van deze opbrengsten is een risico. Hoofdstuk 7 behandelt de stand en ontwikkeling van de algemene reserve. In totaal is in de jaren 2023-2027 een opbrengst van € 34,3 miljoen ingeboekt; 9. De “leeftijdsopbouw van de Amstelveense wijken” betekent dat de lasten van beheer en instandhouding van de bestaande fysieke leefomgeving gaandeweg zullen toenemen. 10.
De sterk toegenomen en toenemende (regel)druk om een veilige, open en controleerbare overheid te waarborgen in combinatie met een uiterste krappe arbeidsmarkt en inhuurproblematiek hebben grote impact op de uitvoeringskracht van de organisatie en vergen extra investeringen om de dienstverlening op peil te houden; 11. De openstaande agenda reikt verder dan de hier op hoofdlijnen aangestipte zaken. Andere onderwerpen zijn, zonder volledig te willen zijn de onderwijshuisvesting, de doorwerking van de vluchtelingencrisis, het woondossier, de instandhouding van de openbare ruimte bij ouder worden wijken.
5.2. Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet (Ow) is een omvangrijke en complexe stelselwijziging die grote impact heeft op de rol, verantwoordelijkheden, beleids- en regelruimte van lokale overheden, en daarmee ook op de lokale gemeentefinanciën. De inwerkingtredingsdatum van de Ow is 1 januari 2024. Tegelijk met de invoering van de Ow hebben we te maken met de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Ook deze stelselwijziging betekent een verandering van onze rol en verantwoordelijkheid in toetsing en handhaving. Dat komt doordat de kwaliteitsborging (o.a. toetsing op bouwbesluit) niet meer door de gemeente wordt uitgevoerd, maar door een externe kwaliteitsborger. De gemeente houdt wel een verantwoordelijkheid voor de kwaliteit. De (overigens stapsgewijze) invoering van deze wet heeft ook impact op de financiën van Amstelveen. De Omgevingswet is een volledig nieuw wettelijke kader dat het gros van alle regels en wetten rond de inrichting van de fysieke leefomgeving vereenvoudigt, beter op elkaar afstemt en integreert. De Omgevingswet reduceert het aantal regels voor de leefomgeving: van 26 wetten gaan we terug naar één wet. De Omgevingswet kent twee maatschappelijke doelen: 1. een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden; 2.
de fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen. Uitgangspunten van de Omgevingswet zijn o.a. de regels inzichtelijker maken, voorspelbaarder maken en toegankelijker maken, maar vooral ook sneller beslissen. De Omgevingswet biedt meer ruimte voor maatschappelijk initiatief. De samenleving verandert. Inwoners en ondernemers zijn mondiger. Dat vraagt van ons een meer faciliterende houding, sneller werken en vooral meer in samenhang werken, Dat sluit naadloos aan op onze organisatiefocus van Snelheid, Samenhang en Bereikbaarheid.
Pagina 34
De financiële consequenties die voortkomen uit de invoering van de Ow als ook het opstellen van de omgevingsvisie zijn verwerkt in deze Perspectiefnota in hoofdstuk 3.6.2, sub (l). Voor de implementatie van de wetten worden vooral kosten gemaakt om personele capaciteit vrij te maken om de benodigde werkzaamheden te verrichten. Deze kosten hebben betrekking op zowel Amstelveen en Aalsmeer en worden gedekt vanuit de gezamenlijke egalisatiereserve AA. Met het voortgaan van de implementatie is duidelijk geworden wat er structureel nodig is voor Amstelveen voor een adequate uitvoering van de taken onder de Omgevingswet. Daarnaast zijn in de aanloop naar inwerkingtreding aanvullende (incidentele) financiële middelen nodig om wettelijk verplichte producten zoals o.a. de Omgevingsvisie Amstelveen te kunnen opstellen. Omgevingswet (Ow) en Wet Kwaliteitsborging Bouw (WKB) Implementatiekosten AA Dekking vanuit de Reserve AA Formatieve gevolgen invoering Opstellen Omgevingsvisie Amstelveen Totale lasten te dekken
2023
2024
INCIDENTEEL 2025 2026
50 -50
723 -723
-
190 190
-
2027
-
2023
-
2024
-
STRUCTUREEL 2025 2026
-
2027
328
328
328
328
328
328
5.3. Legmeer/BTAZ Op 27 mei 2020 stelde de gemeente de ontwikkelvisie Legmeer vast. Dit betreft de transformatie van een (gedateerd, door woonwijken ingeklemd) bedrijventerrein in een hoogwaardig, stedelijke woon- werk en verblijfsomgeving. Onderdeel van de businesscase Legmeer was een aanvraag voor een subsidie van de Woningbouwimpuls vanuit het Ministerie van BZK. Nadat de eerste aanvraag was afgewezen heeft de gemeente Amstelveen haar aanvraag in de tweede tranche toegekend zien worden voor een bedrag van € 9,2 miljoen. De gemeente houdt rekening met een eigen bijdrage van ongeveer € 17,5 miljoen voor kosten projectorganisatie, nieuwbouw school en onrendabele top woningbouwprogramma. Met deze middelen stuurt de gemeente op de haalbare businesscase in de uitwerking naar het omgevingsplan en bijbehorend kostenverhaal voor deze gebiedsontwikkeling. Door gewijzigde (markt)omstandigheden zijn de verwachte resultaten ten opzichte van 2020 gewijzigd. Uitgangspunten moeten hierop aangepast worden. Het projectteam tracht tot een haalbare businesscase te komen. Het totale project is 30 ha groot en kent een woning- en voorzieningenprogramma. Het te realiseren programma is momenteel nog onderwerp van onderzoek. De oorspronkelijke deadline voor de WBI-subsidie wordt niet meer gehaald. Hierover is in overleg getreden met het ministerie van BZK.
Daar is voorlopig geen verdere actie in vereist Legmeer is een groot project, wat zich ook vertaalt in het risicoprofiel. Voor fase 1 zijn € 6 miljoen aan risico’s meegenomen in de paragraaf weerstandsvermogen bij de jaarrekening 2021. Voor de fase daarna (na 10 jaar) zijn de risico’s bepaald op € 3,5 miljoen, tot einde project. Het risicobeheer wordt gedurende de voorbereiding en uitwerking van het project op regelmatige basis geactualiseerd. Wanneer er meer duidelijkheid is over de bijgestelde grondexploitatie zal er opnieuw een risico-inventarisatie worden gedaan en zullen deze bedragen mogelijk worden bijgesteld. Naar verwachting zal q4 2023/q1 2024 een bijgestelde grex (met second opinion) met een stedenbouwkundigplan gereed zijn. Omgevingsplan en het bijbehorend kostenverhaal worden (bij een haalbare grex) in 2024 vastgesteld.
Pagina 35
5.4. De Scheg Voor de gebiedsontwikkeling van De Scheg zijn verschillende bestemmingsplannen in voorbereiding genomen. Deze hebben betrekking op de drie afzonderlijke deelgebieden van De Scheg: West, Midden en Oost. Ze geven uitvoering aan de ruimtelijke beleidskaders die de gemeenteraad voor De Scheg heeft vastgesteld. Dit betreft de Ontwikkelvisie Scheg Noorder Legmeerpolder (30-09-2015) en het Ruimtelijk Raamwerk De Scheg (12-02-2020). Het totale project is ca. 60 ha. groot en kent een programma van ruim 1.400 woningen en een basisschool met aanvullende voorzieningen. Het bestemmingsplan voor deelgebied West zal naar verwachting in het vierde kwartaal van 2023 voor besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Het bestemmingsplan voor deelgebied Midden volgt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2024. Het bestemmingsplan voor deelgebied Oost is hieraan vooraf gegaan en is vastgesteld door de raad op 1 juni 2022. De verleende omgevingsvergunning bleek voor de indienende partij economisch niet haalbaar. Gemeente en initiatiefnemer werken samen aan een omgevingsvergunning dat economisch uitvoerbaar is onder de huidige marktomstandigheden. Een beperkt deel van de verleende omgevingsvergunning kan mogelijk in ongewijzigde vorm worden gerealiseerd.
Pagina 36
6. Meerjarenprojectplan Buitenruimte 2023-2026
6.1. Algemeen In 2014 is het Uitvoeringsprogramma infrawerken ingevoerd als instrument voor programmering van projecten en verantwoording van budgetten op de onderdelen wegen, verkeer en riolen. Met ingang van 2018 zijn ook de vervanging van lichtmasten en renovaties op de onderdelen groen, water en spelrecreatie aan het uitvoeringsprogramma toegevoegd. Daarbij is de naam gewijzigd in Uitvoeringsprogramma werken Buitenruimte en is aandacht gegeven aan een consistente inbedding ervan in de reguliere planning & control-cyclus. Dit betekent concreet dat op basis van de rekeningcijfers jaarlijks een geactualiseerd meerjarenprogramma wordt voorgelegd bij de daaropvolgende Perspectiefnota. In 2019 is de naam van het programma gewijzigd in Meerjarenprojectenplan (MPP) Buitenruimte. Het programma geeft een doorkijk voor de komende vier jaar met de bril van nu op, is indicatief en wordt regelmatig bijgesteld; in elk geval enkele keren per jaar, gelijk opgaand met de planning & control-cyclus. Het MPP geeft een doorkijkje naar de projecten die onderzocht en voorbereid worden, biedt de mogelijkheid om combinaties van werken te zoeken en geeft een beeld of de noodzakelijke en gewenste maatregelen passen binnen de financiële mogelijkheden die er zijn. Naarmate een project dichter bij komt in de tijd kunnen de benodigde maatregelen, kosten en planning beter worden ingeschat.
Een andere reden om met een meerjarenprojectenplanning te werken, is dat veel projecten over meerdere jaarschijven verdeeld worden. Het projectbudget wordt dan ook over meerdere jaren gespreid. Het MPP bestaat uit de volgende onderdelen: 1. wegen en kunstwerken 2. openbare verlichting 3. groen, water, spelen 4. verkeer 5. verkeersregelinstallaties 6. riolering
6.2. Inhoudelijk De hoofdlijn van het programma voor de komende jaren is als volgt samen te vatten: onderhoud aan asfalt- en elementenverhardingen, kunstwerken en straatmeubilair reconstructie van woonwijken waarbij riolering en verharding wordt vervangen en direct functionele verbeteringen worden doorgevoerd op het gebied van klimaatbestendigheid, verkeer en groen vervanging van openbare verlichting en verkeersregelinstallaties vervanging en herinrichting van wegen en overige openbare ruimte vervanging van beschoeiingen en civieltechnische kunstwerken renovatie van gazons, oevers, beplantingsvakken, bomen en speelvoorzieningen projecten op het gebied van verkeersveiligheid en verkeersafwikkeling projecten op het gebied van groen en recreatie (deels ten laste van het Fonds Groen, water en recreatie) verbeteren van fietsroutes onderzoeken, inspecties en voorlichting Het programma wordt inhoudelijk gevoed vanuit vastgesteld landelijk, regionaal en lokaal beleid, vanuit technische noodzaak tot onderhoud en vervanging en vanuit maatschappelijke wensen en eisen voor functionele aanpassingen aan en uitbreiding en vernieuwing van het areaal. Een uitgebreid overzicht van maatregelen, inclusief een korte samenvatting van het inhoudelijke beleid en van actuele zaken per vakdiscipline, is opgenomen in een tekstuele versie van het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte (Bijlage A).
Bijlage D bevat een projectenlijst met indicatieve planning. Deze projecten worden in Bijlage A ook omschreven.
Pagina 37
Afwijkingen programma's 2023 ten opzichte van de 2e tijdvak en de jaarrekening 2022 Bij de 2e tijdvakrapportage 2022 lag voor 2023 een netto bestedingsplan van € 20,9 miljoen. Bij de jaarrekening zijn restantbudgetten van 2022 doorgeschoven naar 2023. Dit heeft geleid tot ophoging van het netto bestedingsplan van 2023 naar € 21,3 miljoen. Bij de huidige actualisatie van het programma wordt het bestedingsplan naar beneden bijgesteld naar € 16,4 miljoen. Enkele projecten worden getemporiseerd vanwege de moeizame verlegging van kabels en leidingen en de situatie op de arbeidsmarkt. Op alle fronten heeft de aanpak van de openbare ruimte hiermee te kampen. Bij onvervulde vacatures bij de gemeente is het extra inhuren van personeel of buiten de deur zetten van opdrachten lang niet altijd een optie, omdat ook bedrijven en bureaus moeilijk aan goed personeel kunnen komen. De grootste afwijkingen ten opzichte van de 2e tijdvakrapportage en de jaarrekening zijn: De verkeersmaatregelen nabij de Amstelbrug waarvoor eerder bijdragen ontvangen waren, zijn nu ingepland en geprogrammeerd in 2023. De verwachte inkomsten van nutsbedrijven voor het herstel van kabelsleuven zijn omlaag bijgesteld. Diverse jaarlijkse beheerbudgetten zijn opgehoogd vanwege de gestegen prijzen.
Het verbeteren van de fietspaden langs de Beneluxbaan wordt in twee fasen uitgevoerd: grofweg dit jaar de paden ten zuiden van de A9 en volgend jaar de paden ten noorden van de A9. In 2023 zijn enkele nieuwe verkeersstudies ingepland, onder andere naar het aanleggen van fietstunnels, naar het fiets parkeren in/rond het Stadshart en het uitvoeren van nieuwe parkeertellingen. Vier reconstructies schuiven door naar 2024-2025, omdat de voorbereiding en de verlegging van kabels en leidingen langer duurt dan eerder was ingeschat. De aanleg van de rotonde Van Heuven Goedhartlaan-Meander schuift naar 2024 vanwege de afstemming met diverse belanghebbenden. Het netto budget voor de verdubbeling van de Bovenkerkerweg is iets omlaag bijgesteld door de definitieve subsidies en de laatste ramingen. Daarnaast is een beperkt deel van het budget naar 2024 geschoven voor de afronding van het project en de betaling van de laatste termijnen. Uitvoering is nog steeds gepland in de tweede helft van 2023. De projecten uit het bestedingsplan voor het fonds groen, water en recreatie zijn geïntegreerd in het MPP. Een aantal nieuwe projecten is opgenomen in het programma, zoals de aanpassing van een aantal opstelvakken bij VRI's, de vervanging van diverse assets en de hierboven reeds toegelichte nieuwe projecten waarvoor extra middelen zijn aangevraagd.
Het onderhoudsbudget voor civieltechnische kunstwerken is ook in 2023 opgehoogd. Hier was bij het aanvragen van structureel budget op basis van de Nota nog geen rekening mee gehouden. Ophoging op korte termijn is nodig vanwege noodgedwongen spoedreparaties en vervangingen die niet kunnen wachten tot 2024. Deze maatregelen worden nu gefinancierd uit bestaande middelen. Het MPP is een omvangrijk programma met vele projecten. De prognoses van vrijwel alle beheeren projectbudgetten worden gedurende het jaar bijgesteld. Soms kunnen de verwachte kosten wat omlaag, bijvoorbeeld omdat risico's zich niet voordoen of bepaalde werkzaamheden kunnen worden uitgesteld. Soms doen zich juist wel risico's voor en moeten budgetten wat omhoog worden bijgesteld. Het komt ook voor dat nieuwe projecten aan het programma worden toegevoegd, bijvoorbeeld op basis van inspecties, wensen vanuit bewoners, urgente schades aan objecten in de buitenruimte, et cetera. Diverse budgetten worden ten opzichte van de 2e tijdvakrapportage en de jaarrekening naar boven of naar beneden bijgesteld. Vaak gaat het hierbij om fasering of her prioritering. Een belangrijke verklaring hiervoor is de volgende. Naast de jaarlijks terugkerende beheerbudgetten worden de projecten die op afzienbare termijn in beeld zijn doorgaans geprogrammeerd binnen de tijdshorizon van het MPP (vier jaar).
Niet alle projecten zijn daarbij urgent, zodat bij de bijstellingen van het MPP (na inspecties en onderzoeken) opnieuw naar de prioriteiten gekeken kan worden. Daarbij worden bij de 2e bestuursrapportage vooral budgetten bijgesteld van het lopende jaar, waarbij
Pagina 38
deze gefaseerd moeten worden indien de risico's zich voordoen uit de vorige alinea. Deze budgetten schuiven dan door naar het jaar erna. Dat gebeurt ook bij de jaarrekening voor de lopende projecten. Na bijstelling van de begroting is er dan doorgaans sprake van een te hoge en niet meer realistische begroting in het jaar dat het hele MPP weer wordt geactualiseerd. Dat leidt in de regel weer tot het doorschuiven van andere projecten met een jaar. Hierbij dient aangetekend te worden dat het programma van 2024 en 2025 nog steeds erg omvangrijk is en naar verwachting in de loop van dit jaar of volgend jaar weer moet worden bijgesteld. Op voorhand is echter niet te zeggen bij welke projecten de genoemde vertragingsrisico's daadwerkelijk optreden. Daarom wordt vooralsnog uitgegaan van een wat ruimer programma dan gerealiseerd gaat worden. De grootste projecten die naar verwachting geheel of deels in 2023 worden gerealiseerd, zijn de verdubbeling van de Bovenkerkerweg, de reconstructies van de Govert Flincklaan e.o., de reconstructie van de Frans Halslaan e.o. (afronding), de aanleg van de twee rotondes op de Oranjebaan (dit loopt door tot juni 2024), het relinen van het hoofdriool in Bankras richting de zuivering (loopt ook door in 2024), en de verbetering van diverse fietsroutes.
Daarnaast gaan de eerste groenprojecten uit het Fonds Groen, water en recreatie starten en gaat het reguliere jaarlijkse vervangingsen beheerwerk gewoon door, zoals: vervangen van beplanting, bomen, beschoeiingen en speelplaatsen vervangen van openbare verlichting en verkeersregelinstallaties aanpassen van allerhande verkeerssituaties groot onderhoud aan en vervanging van asfaltwegen, elementenverhardingen en kunstwerken herstel van kabelsleuven uitvoeren van diverse onderzoeken en studies