Document · PDF

Perspectiefnota 2022 inclusief Eerste Tijdvakrapportage

Gemeenteraad (vergaderingen t/m maart 2022) 7 juli 2021, gemeente amstelveenBij agendapunt: Perspectiefnota 202241.492 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Perspectiefnota 2022 inclusief Eerste Tijdvakrapportage 2021

Amstelveen, 1 juni 2021 Z21-034423 D21-160769

pagina 2 Perspectiefnota 2022 Inhoudsopgave 0.

Algemene beschouwing: op weg naar een stabiele toekomst

Blz.

Financiële beschouwing

Structurele begrotingspositie

2.1. Totaaloverzicht

2.2. Sociaal domein

2.3. Voorstel structurele middelen Perspectiefnota 2022

2.4. Voorstel investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2021-2025

2.5. Overige ontwikkelingen: Openstaande agenda en Risico-analyse

2.6. Technische actualisering (nominaal, areaal, WOZ)

Projecten en vermogenspositie

3.0. Omgevingswet

3.1. Grote woningbouwprojecten: Legmeer, Kronenburg, De Scheg

3.2. Grote projecten mobiliteit en centrumontwikkeling

3.3. Meerjarenprojectenplan Buitenruimte 2021-2024

3.4. Voorstel eenmalige middelen Perspectiefnota 2022

3.5. Reserves: Algemene reserve, reserves stedelijke vernieuwing en duurzaamheid

3.6. Overzicht bufferfunctie algemene reserve en reserve stedelijke vernieuwing

Tarievenbeleid

4.1. Algemeen

4.2. Ontwikkelingen per heffing

Eerste Tijdvakrapportage 2021

Gevraagde besluiten

BIJLAGEN

Bijlage 1:

Ontwikkelingen Jeugdhulp

Bijlage 2:

Inkadering Investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed (raad 11nov20)

Bijlage 3:

Reeds toekende eenmalige middelen 2019-2024 tot aan Perspectiefnota ‘22

Bijlage 4:

Meerjarenprojectenplan Buitenruimte 2021-2024

Bijlage 5:

Eerste Tijdvakrapportage 2021

Bijlage 6:

Verslag uitwerking begroting 2021 in afdelingsplannen 2021

Perspectiefnota 2022

pagina 3

0. Algemene beschouwing: op weg naar een stabiele toekomst “Een zekere en stabiele toekomst voor Amstelveen, daadkrachtig, betrokken en sociaal”. Deze bestuurlijke koers is neergelegd in het coalitieakkoord 2018 – 2022. In het college-uitvoeringsprogramma is die koers uitgewerkt in vier bestuurlijke speerpunten: ‘leefbaar Amstelveen’, ‘duurzaam Amstelveen’, ‘inclusief Amstelveen, iedereen doet mee’ en ‘dienstverlening aan Amstelveen’. Vanwege de uitbraak van de coronapandemie in 2020 hebben we vorig jaar binnen die speerpunten een accent gelegd op het speerpunt ‘inclusief Amstelveen, iedereen doet mee’. Vanuit het lokale coronafonds ondersteunen wij inwoners en ondernemers die door de pandemie in hun bestaanszekerheid bedreigd zijn en dragen wij waar nodig bij aan de instandhouding van maatschappelijke activiteiten in de stad. Een groot deel van de ambities uit het coalitieakkoord is in de eerste jaren van deze bestuursperiode gerealiseerd of in gang gezet. In de inleiding op de Perspectiefnota 2021 is dat op hoofdlijn toegelicht voor de vier speerpunten uit het college-uitvoeringsprogramma. Bij de behandeling van de programmabegroting 2021 in november 2020 is een aanvullend investeringspakket vastgesteld, waarmee de financiële ruimte in de meerjarenbegroting is gecreëerd om openstaande ambities uit het college-uitvoeringsprogramma te kunnen financieren.

Hoe staat Amstelveen er voor? Wanneer we terugkijken op de huidige bestuursperiode zien we dat een stabiele basis is gelegd voor de ontwikkeling van Amstelveen in de komende jaren. Op het ruimtelijk domein is een koers gekozen voor de toekomst van de stad, waarin naast de woonfunctie ook voorzieningen voor werken, onderwijs, zorg, welzijn, cultuur en vrije tijd een plek vinden. De uitvoering van de plannen voor het Stadshart speelt hierop in, onder meer door de ruimtelijke inrichting dienend te laten zijn aan de beoogde vernieuwing van het cultureel aanbod. We regisseren de stedelijke ontwikkeling en richten ons daarbij op behoud en versterking van de veiligheid en leefbaarheid in de wijken, de kwaliteit van Amstelveen en het in balans blijven in ruimtelijke en financiële zin. De investeringen in erfgoed en historisch besef in de afgelopen jaren zijn belangrijk voor het behoud van samenhang en identiteit in een stad en regio in ontwikkeling. Met de uitvoering van het plan voor de Energietransitie, Circulaire Economie en Klimaatadaptatie werken we aan een duurzame ontwikkeling van de stad, waar het ook voor onze kinderen goed leven is. Amstelveen heeft een sterke sociale structuur, zoals onder meer blijkt uit een relatief gering aantal uitkeringsgerechtigden.

We hebben de afgelopen jaren een sociale agenda uitgevoerd, die erop was gericht (tijdelijke) ondersteuning te bieden aan groepen die dat nodig hebben. Mantelzorgondersteuning, de sociale benadering van dementie en versterkte inzet op schuldhulpverlening vanwege de coronapandemie zijn hier voorbeelden van. Een risico binnen het sociaal domein is de kostenontwikkeling Jeugdhulp in relatie tot ontoereikende compensatie vanuit het Rijk voor uitgaven in het sociaal domein. Omdat het tegengaan van kansenongelijkheid begint op school hebben we geïnvesteerd in de noodzakelijke renovatie en nieuwbouw van schoolgebouwen. Het niveau van sport- en culturele voorzieningen is passend voor de ‘Amstelveense maat’. Om de dienstverlening vanuit onze organisatie op een eigentijdsniveau te krijgen zijn de afgelopen jaren stevige stappen gezet in de digitalisering van de dienstverlening en is geïnvesteerd in de modernisering van het raadhuis. De organisatie bereidt zich voor op de invoering van de Omgevingswet in 2022.

Perspectiefnota 2022

pagina 4 Doen wat nodig is Dit is de laatste Perspectiefnota die wij u aanbieden in deze bestuursperiode. Wij stellen geen substantiële beleidswijzigingen voor. Dat is ook niet nodig, omdat voor de ambities uit het collegeuitvoeringsprogramma de financiële ruimte in de meerjarenbegroting beschikbaar is. Daarbij komt dat op landelijk niveau een aantal ontwikkelingen spelen, die het meerjarenbeeld positief of negatief kunnen beïnvloeden. Daarover zal pas helderheid ontstaan wanneer de coronapandemie tot een einde komt en er een nieuw Regeerakkoord is. In de financiële beschouwing (hoofdstuk 1) lichten wij dit toe. Pas wanneer deze onduidelijkheden op landelijk niveau zijn weggenomen kunnen de lokale consequenties daarvan worden ingeschat en zijn onderbouwde structurele beleidskeuzes mogelijk. Tot die tijd continueren wij het bestaande solide financieel beleid. Dat faciliteert ons bestuurlijk handelen, dat zich kenmerkt door flexibiliteit, wendbaarheid en proactief anticiperen op wat de lokale samenleving vraagt. Richtinggevend daarin is onze bestuurlijke koers, op weg naar “een zekere en stabiele toekomst voor Amstelveen, daadkrachtig, betrokken en sociaal”.

Vanuit dat oogpunt leggen wij u in deze Perspectiefnota een aantal incidentele intensiveringen binnen de speerpunten uit het college-uitvoeringsprogramma voor, die wij noodzakelijk achten voor de leefbaarheid, duurzaamheid en inclusiviteit van de stad. Wij volstaan hier met het noemen van een paar in het oog springende voorbeelden. Vanwege het behoud van leefbaarheid investeren we in het tegengaan van ondermijning. Het tegengaan van ondermijning vraagt ook in de komende jaren aandacht en investeringen, regionaal en lokaal. Met de aanpak van het verkeersknelpunt aan de Bovenkerkerweg dragen we bij aan de verkeersveiligheid. We gaan door met de grote Amstelveense projecten: transitie Legmeer, Kronenburg, De Scheg, A9gebied/Oude Dorp, Stadshart en diverse overige locatie-ontwikkelingen. Om onze lokale doelstellingen voor de energietransitie te ondersteunen doen wij een aantal nieuwe voorstellen voor besteding van de reserve duurzaamheid. Vanwege onze visie op een inclusieve stad, waarin iedereen meedoet en kansenongelijkheid vermindert, bieden wij steun aan de lokale slachtoffers van de toeslagenaffaire Kinderopvang. We blijven ons onverminderd inspannen om, met behulp van het lokale coronafonds, de coronapandemie het hoofd te bieden en de Amstelveense samenleving te ondersteunen om zo goed mogelijk tot maatschappelijk herstel te komen.

Ook de compensatie van de tekorten op de Jeugdhulp horen onder deze noemer, evenals investeringen in onderwijshuisvesting: nieuwbouw Orion en Landtong en uitbreiding Amstelveen College. Sportbeoefening draagt bij aan een gezonde leefstijl. Uit onderzoek is gebleken dat de capaciteit van het zwembad De Meerkamp beperkt is. Tevens blijkt uit onderzoek, dat het besluit over renovatie of nieuwbouw van het zwembad uitgesteld kan worden. Het huidige zwembad kan naar verwachting nog mee tot 2030. Wel is dringend behoefte aan uitbreiding van zwembadwater. Daarom is een investering opgenomen voor de uitbreiding van het zwembad. Deze Perspectiefnota biedt een zeker en stabiel vertrekpunt voor de ontwikkeling van Amstelveen in de volgende bestuursperiode, waarin ruimte zit voor keuzes, die een volgend gemeentebestuur wil of moet maken.

Perspectiefnota 2022

pagina 5

1. Financiële beschouwing Gemeentefinanciën uit het lood, het Rijk aan zet Landsbreed staan de gemeentelijke financiën onder druk. Rapportages van AEF (1,7 miljard gemeentelijk tekort op Jeugdhulp; dec20), BDO-Accountants (een analyse van de gemeentelijke begrotingen 2021; jan21) en Cebeon (een verdiepend onderzoek in opdracht van BZK naar de financiële positie van gemeenten; mrt21) maken dit volstrekt duidelijk1. Denk daarbij aan tekorten op Jeugdhulp, Abonnementstarief en Woningaanpassingen Wmo, Omgevingswet, Klimaatakkoord, opschalingskorting en herverdeling gemeentefonds. Een door Rijk en VNG ingestelde arbitragecommissie over de kosten voor Jeugdhulp komt tot het advies dat extra Rijksgeld voor gemeenten nodig is2. Signalen van grote, oplopende tekorten zijn er al langer. Het Rijk heeft zich vanaf 2019 (ongeveer de helft van de Kabinetsperiode), beperkt tot incidentele extra bedragen die ver achterblijven bij de werkelijke tekorten. Daarmee rust er inmiddels vanuit de gemeenten een enorme hypotheek op Kabinetsformatie en Regeerakkoord om uit het moeras te komen. Tegelijkertijd zetten we uiteraard ook zelf alle zeilen bij als het gaat om grip op de kostenontwikkeling Jeugdhulp. Pas na het verkrijgen van duidelijkheid over het verloop van de coronapandemie en uit het Regeerakkoord is het mogelijk te bepalen voor welke opgave Amstelveen komt te staan.

Na vorming van een nieuwe coalitie is het College-Uitvoeringsprogramma 2022- 2026 (CUP 22-26) bij uitstek het aangewezen instrument om vorm en inhoud te geven aan brede, integrale afwegingen voor een duurzaam gezonde begroting. Wendbaar en proactief in afwachting van duidelijkheid In dit licht kiest Amstelveen op dit moment voor de volgende sporen:  Wij kijken naar wat mogelijk is en zijn gericht op het benutten van kansen en mogelijkheden. Tegelijkertijd willen we voorbereid zijn op minder gunstige scenario’s. Vandaar ook flexibiliteit, wendbaarheid en proactief handelen; 

Wij beperken ons tot de reële, noodzakelijk uitgaven voor 2021/2022 en zorgen dat deze incidenteel worden gedekt in afwachting van (uitsluitsel over) Rijkscompensatie. Mocht de Rijkscompensatie structureel ontoereikend blijken dan volgen in de loop van 2022 via het CUP 22-26 de voorstellen en maatregelen die nodig zijn voor behoud van een structureel sluitende begroting. Op die manier vermijden we enerzijds ingrijpende bezuinigingen en/of lastenverhogingen die achteraf niet in die mate nodig blijken (“als het meevalt”) en laten we anderzijds de rekening niet onnodig oplopen (“als het tegenvalt”);



Ter voorbereiding, c.q. facilitering, van de opstelling van een nieuw CUP 22-26 leveren wij een informatiepakket begrotingsdoorlichting op. Dit informatiepakket met begeleidende collegebrief zijn afzonderlijke bijlagen bij deze Perspectiefnota (bijlagen D en E bij het collegevoorstel). Ook zorgen we voor een transparante risico-inventarisatie en openstaande beleidsagenda. Wij gebruiken de begrotingsdoorlichting niet voor het voorleggen van beleidsmatige en financiële keuzes in deze Perspectiefnota. In afwachting van de effecten van een nieuw Regeerakkoord is dit niet het moment daarvoor. Daar komt nog bij dat dergelijke keuzes vaak meerjarige invoeringstrajecten met zich meebrengen. In deze laatste Perspectiefnota van ons college leggen wij geen substantiële structurele besluiten voor waarmee wij op de stoel van het volgende college zouden gaan zitten;

https://vng.nl/nieuws/aan-de-slag-voor-structurele-oplossing-tekorten-in-jeugdzorg https://vng.nl/nieuws/bijna-8-op-de-10-gemeenten-verwacht-een-tekort-over-2021 https://vng.nl/nieuws/onderzoek-bzkkrapte-gemeentefonds-zet-uitvoering-onder-druk Amstelveen behoort tot de circa 20 geselecteerde gemeenten die medewerking hebben verleend aan het verdiepende onderzoek van Cebeon. 2 https://vng.nl/nieuws/reactie-vng-op-uitspraak-arbitragecommissie

Perspectiefnota 2022

pagina 6 

De toekomst van de samenwerking tussen Aalsmeer en Amstelveen vraagt ook om duidelijkheid. Het Amstelveense gemeentebestuur is in de eerste plaats aan de Amstelveense samenleving een slagvaardige, hoogwaardige en efficiënte dienstverlening verplicht. Samenwerking beoogt daaraan bij te dragen door synergie, kostenbesparing en schaalvoordeel voor beide partners.

Gezonde vertrekpositie, goede weerstandscapaciteit Tegenover deze risico’s staat een gezonde vertrekpositie, zeker in vergelijking met vele andere gemeenten. Amstelveen heeft zowel incidenteel als structureel een goede weerstandscapaciteit en reële mogelijkheden voor het opvangen van tegenvallers:  Ook na de instelling van het Lokaal Coronafonds beschikt Amstelveen nog over een acceptabele reservepositie als buffer in onzekere tijden. Vrije ruimte voor omvangrijke nieuwe projecten is er in het licht van de huidige onzekerheden de facto niet;  Het bestaande Amstelveense beleid is niet in beton gegoten: de begroting bevat flexibiliteit, c.q. mogelijkheden om door andere keuzes te kunnen bijsturen op dreigende tekorten;  Amstelveen kent volgens de geldende kengetallen een grote onbenutte belastingcapaciteit. Deels wordt dit vertekend door de relatief hoge WOZ-waarden in onze gemeenten, maar ook na eliminatie hiervan is de lokale lastendruk in Amstelveen vriendelijk. Zowel in absolute zin als in relatie tot het voorzieningenniveau. Dit is het resultaat van jarenlang consistente matiging van de lastenverhoging. Verhoging van de OZB is daarmee een serieuze, in alle redelijkheid te overwegen optie “als de nood aan de man komt”. Een duiding in die richting geeft ook de aanvaarde raadsmotie “Toekomstbestendig financieel beleid” (raadsvergadering 6nov19).

Actueel beeld van begrotings- en vermogenspositie Deze Perspectiefnota biedt een actueel beeld van de begrotings- en vermogenspositie (waar staan we?), inclusief grondexploitaties en meerjarenprogramma onderhoud buitenruimte en een schets van de voortgang en stand van zaken van de grotere dossiers die van belang zijn voor inzicht en oordeelsvorming omtrent de financiële positie van Amstelveen voor de korte en lange(re) termijn. Gemeenteraadsverkiezingen 2022 Het feit dat 2022 het jaar is van nieuwe gemeenteraadsverkiezingen betekent niet alleen een belangrijk, breed afwegingstraject via een nieuw CUP 22-26. Het betekent logischerwijs een focus op de maximale uitvoering, c.q. realisatie van reeds besloten ambities en voorsorteren op een warme overdracht van lopende zaken vanuit de huidige naar de nieuwe raads- en collegetermijn. Meicirculaire gemeentefonds De jaarlijkse meicirculaire gemeentefonds geeft nieuwe informatie over wat gemeenten van het Rijk mogen verwachten. Deze meicirculaire komt te laat om nog in de Perspectiefnota te verwerken. Over de uitkomsten volgt een aparte rapportage, zodat u bij de behandeling van de Perspectiefnota beschikt over de meest recente informatie. Ook de budgetontwikkeling BUIG (bijstandsgelden) maakt onderdeel uit van deze notitie.

In afwachting van een nieuw Regeerakkoord is het de vraag of de meicirculaire in structurele zin veel nieuws zal bieden. In incidentele zin heeft het Rijk al een voorschot genomen via de aankondiging van een extra eenmalig bedrag voor Jeugdhulp. Woonlasten/Tarievenbeleid In de sfeer van de woonlasten verwachten wij op basis van de ontwikkelingen in deze Perspectiefnota een stijging van circa 2%.

Perspectiefnota 2022

pagina 7 Leeswijzer Hierna behandelen de hoofdstukken 2 en 3 achtereenvolgens de structurele begrotingspositie en de vermogenspositie van onze gemeente. Dit mondt uit in meerjarige financiële kaders inclusief voorstellen voor structurele en eenmalige middelen, de actualisering van begrotingsgrondslagen, alsmede een overzicht van de nog openstaande beleidsagenda en risico-analyse. Vaste onderdelen van deze Hoofdstukken zijn verder een financieel totaaloverzicht sociaal domein, het investeringsplan maatschappelijk vastgoed, een voortgangsrapportage over de grote projecten en het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte met een geactualiseerd (meerjaren)programma voor de werkzaamheden in de openbare ruimte (wegen, verkeer en riolen). In hoofdstuk 4 komen relevante ontwikkelingen en uitgangspunten voor het tarievenbeleid aan de orde. Hoofdstuk 5 rapporteert over de financieel-technische uitvoering van de lopende begrotingsjaar (Eerste Tijdvakrapportage). Hoofdstuk 6 sluit af met een recapitulatie van de voorgestelde besluitvorming.

Perspectiefnota 2022

pagina 8 2. Structurele begrotingspositie 2.1. Totaaloverzicht 2.1.1. Vertrekpunt: Begroting 2021-2024 Vertrekpunt voor de structurele meerjarige begrotingspositie in deze Perspectiefnota is de besluitvorming in de begrotingsraad van 11 november 2020 aan de hand van de Programmabegroting 2021 en de Nota Aanvullende Voorstellen. Dit laatste betreft een uitgebreid pakket aan structurele en incidentele voorstellen dat bij de vorige Perspectiefnota is aangehouden tot de begrotingsbehandeling vanwege de toen net uitgebroken coronapandemie. De Nota Aanvullende Voorstellen is de weerslag van de keuze om juist in deze tijd te blijven investeren in Amstelveen. 2.1.2. Nieuw in deze Perspectiefnota 2022 Deze Perspectiefnota staat in het teken van de grote druk op de gemeentefinanciën, met name de oplopende tekorten Sociaal Domein, en grote onzekerheid over structurele Rijkscompensatie. De reële, noodzakelijke extra uitgaven waar het hier over gaat hebben wij voor 2021/2022 opgenomen en gedekt in afwachting van (uitsluitsel over) Rijkscompensatie via een nieuw Regeerakkoord. Mocht de Rijkscompensatie structureel ontoereikend blijken dan volgen in de loop van 2022 via het CUP 22-26 de voorstellen en maatregelen die nodig zijn voor behoud van een structureel sluitende begroting.

Op die manier vermijden we enerzijds ingrijpende bezuinigingen en/of lastenverhogingen die achteraf niet in die mate nodig blijken (“als het meevalt”) en laten we anderzijds de rekening niet onnodig oplopen (“als het tegenvalt”). Voor het overige hebben wij nieuwe structurele uitgaven zoveel mogelijk beperkt en ingepast binnen de beschikbare ruimte via de stelposten areaal/nominaal. 2.1.3. Totaaloverzicht structurele begrotingspositie Hierna volgt het structurele meerjarige begrotingskader met aansluitend een leeswijzer/toelichting. STRUCTUREEL BEGROTINGSBEELD BEGROTING 2021-2025 bedragen x 1.000 euro positief bedrag is tekort; negatief bedrag is tekortverlaging/overschot

a) Vertrekpositie: Begrotingsboek 2021 Structurele begr.saldi begrotingsboek 2021 (blz.9&27) b) Aanvullende voorstellen, begrotingsraad 11nov20, structureel b1) Bestedingsvoorstellen b1a) Voorstel structurele middelen b1b) Kapitaallasten inv.plan maatschappelijk vastgoed b2) Dekkingsplan: b2a) Inzet structurele reservering Perspectiefnota 2021 b2b) Inzet stelpost sparen vooraf b2c) Afroming post voor onvoorziene uitgaven Sub-totaal t/m besluitvorming begrotingsraad 11nov20

2021

2022

2023

2024

2025

1.715 169

1.699 572

1.699 2.042

1.699 2.505

-1.599 -169 -130

-2.075 -67 -130

-2.075 -1.537 -130

-2.075 -2.000 -130

-14

-1

c) NIEUW: Perspectiefnota 2022, structureel c1) voorstel structurele middelen c2) investeringplan maatschappelijk vastgoed # inzet stelpost toekomstige investeringsruimte c3) inzet stelposten areaal/nominaal # stelpost areaal # stelpost nominaal

542

1.216

1.216 21 -21

1.216 404 -152

-245 -283

-245 -970

-245 -1.222

d) Uitkomsten meicirculaire gemeentefonds

p.m.

STRUCTURELE BEGROTINGSPOSITIE 2021-2025

Perspectiefnota 2022

pagina 9 Leeswijzer/Toelichting: 1. De regels onder a) en b) vatten de besluitvorming samen van de afgelopen begrotingsraad. Regel a) laat zien, dat de primitieve begroting (begrotingsboek) meerjarig een structureel sluitende begroting bevat. De onder b) vermelde aanvullende besluitvorming in de begrotingsraad handhaaft dit sluitende beeld met enerzijds nieuwe bestedingen (b1) en anderzijds een dekkingsplan (b2). Belangrijk nieuw element is het investeringsplan maatschappelijk vastgoed, met inzet van de stelpost sparen vooraf voor de dekking van kapitaallasten van investeringen in onderwijshuisvesting en extra zwembadwater. 2. Onder c) staan de nieuwe voorstellen met structureel middelenbeslag die in het vervolg van deze Perspectiefnota worden toegelicht. Dekking voor deze overwegend autonome kosten was inpasbaar binnen de beschikbare ruimte voor nominaal/areaal (paragraaf 2.6.4.). 3. De uitkomsten van de meicirculaire gemeentefonds (regel d) zijn nog niet verwerkt in deze Perspectiefnota. Het is de bedoeling om deze uitkomsten op de gebruikelijke wijze via een aparte notitie aan de behandeling toe te voegen.

In het vervolg van dit hoofdstuk behandelen wij achtereenvolgens:  sociaal domein (paragraaf 2.2.)  voorstel structurele middelen (paragraaf 2.3.)  voorstel investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2021-2025(paragraaf 2.4.)  overige ontwikkelingen: openstaande agenda en risico-analyse (paragraaf 2.5.)  technische begrotingsgrondslagen (nominaal, areaal, WOZ) & risico’s (paragraaf 2.6.) 2.2. Sociaal domein 2.2.0. Algemeen Met ingang van 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor nieuwe taken in het sociaal domein. Het gaat dan om de gebieden Zorg, Jeugdhulp en Werk. Zowel inhoudelijk als financieel heeft dit een grote impact. Beheersing van de zorguitgaven was een belangrijke drijfveer voor het Rijk om deze decentralisaties door te voeren. De Rijksbegroting liet trendmatig een sterke groei van de zorguitgaven zien, met als perspectief dat deze trend zich bij ongewijzigd beleid zou blijven voortzetten door een stijgende autonome zorgvraag. Dit heeft geleid tot een ingrijpende beleidscorrectie door het Rijk: grootschalige taakoverdracht naar gemeenten onder gelijktijdige inboeking van een miljardenombuiging.

Leidende overwegingen bij deze beleidscorrectie en daaraan gekoppelde besparingsmogelijkheden waren: (a) vergroten van de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid waar dit mogelijk is; (b) ontschotten van budgetten, maatwerk, één loket; (c) minder “dure” zorgvraag door preventiebeleid, sociale samenhang en laagdrempeliger zorg. Zes uitvoeringsjaren liggen nu achter ons en de jaarrekeningen 2015 tot en met 2020 doen daarvan verslag. Alleen al de procedure om tot een accountantsverklaring te komen bij deze jaarrekeningen is een goede illustratie van de omvang en complexiteit van deze decentralisaties, alsmede de onduidelijkheid en onzekerheden waarmee dit omgeven is. Met name voor het onderdeel Jeugdhulp is het lastig om tijdig, juist en volledig zicht te hebben op de relevante kosten. De afhankelijkheid van regionale uitvoering van hoog specialistische en (daarmee) dure zorg speelt daarin een belangrijke rol. Voorafgaand aan de decentralisaties heeft de gemeenteraad via beleidsnota’s de inhoudelijke kaders bepaald voor de uitvoering van de overkomende taken in de Amstelveense situatie. Via aanvullende afzonderlijke collegevoorstellen heeft nadere bijsturing plaatsgevonden, onder meer voor wat betreft het in eigen beheer nemen van indicatiestellingen en investeren in preventie. Continuïteit van zorg en investeren in preventie waren hoofdlijnen in de eerste jaren.

Ook wordt volop gewerkt aan transformatie, innovatie/vernieuwing. Het huidige college-uitvoeringsprogramma geeft hieraan een krachtige impuls.

Perspectiefnota 2022

pagina 10 Verder willen we graag benadrukken, dat ook tal van andere gemeentelijke beleidsinspanningen en voorzieningen buiten het sociaal domein in enge zin, van groot belang zijn voor preventie en het versterken van de zelfredzaamheid. Bevordering van sociale samenhang waaiert breed uit binnen de gemeentebegroting. Zo dragen ook sport- en cultuurstimulering hieraan bij. De achterliggende jaren is het financiële kader meer en meer onder druk komen te staan. Inmiddels is sprake van onhoudbare tekorten op het Sociaal Domein die de financiële positie van gemeenten ondergraven en voor gemeenten op eigen kracht onoplosbaar zijn. Dit is het afgelopen jaar door verschillende rapporten onderbouwd en prominent op de agenda gekomen van het Bestuurlijk Overleg over de Financiële Verhoudingen. Het huidige Kabinet heeft het structurele vervolg neergelegd bij het nieuwe Kabinet. Incidenteel zijn extra middelen beschikbaar gesteld, die fors achterblijven bij de tekorten die zich nu voordoen. Inzicht in en beheersing van de uitgaven, c.q. het kunnen beschikken over tijdige en adequate informatie en sturingsinstrumenten is een punt van grote zorg én aandacht. Om recht te doen aan de relevantie, complexiteit en omvang van dit onderwerp gaat bijlage 1 uitvoeriger in op de ontwikkelingen Jeugdhulp. Ondertussen blijft het financiële kader in beweging.

De komende jaren staat een gefaseerde doordecentralisatie Beschermd Wonen op de rol van de centrumgemeenten (bij ons Amsterdam) naar alle gemeenten. Dit gaat om een macrobudget van circa € 4 miljard. Ten slotte loopt er een algehele herziening van het verdeelstelsel voor zowel het sociaal domein als voor de rest van het gemeentefonds waarvan de uitkomsten niet te voorspellen zijn. In het vervolg van deze paragraaf geven we eerst een overzicht van het bestaande begrotingskader 2022. Het gaat dan om een samenhangend totaalbeeld van enerzijds de omvang en samenstelling van de uitgaven en anderzijds de verschillende bronnen waaruit deze uitgaven worden betaald. Vervolgens staan we stil bij de nieuwe ontwikkelingen die zich nu aandienen. 2.2.1. Bestaand begrotingskader 2022 sociaal domein: uitgaven & dekking Begrotingskader 2022 Het bestaande begrotingskader voor 2022 houdt rekening met een uitgavenniveau van ruim € 80,9 miljoen voor het totale sociale domein (programma 1). Dit zijn de uitgaven exclusief gemeentelijke overhead3. Het sociaal domein is het grootste van zeven programma’s met circa 30% van de totale gemeentelijke uitgaven (inclusief overhead en kostendekkende exploitaties). Tegenover deze uitgaven staat € 2,3 miljoen aan diverse specifieke programma inkomsten (met name eigen bijdragen).

De resterende € 78,6 miljoen wordt betaald uit drie “bronnen”: Het “BUIG-budget” voor de bijstandsuitkeringen, een (restant) integratie-uitkering Sociaal Domein en ten slotte de overige algemene middelen als sluitpost. Onderstaand overzicht en grafieken brengen dit in beeld. Begrotingskader 2022 sociaal domein: uitgaven & dekking bedragen in miljo enen euro 's

vertrekpositie uitgavenkader sociaal domein begroting 2022

Omschrijving

dekking uitgaven sociaal domein via programma 1 via alg. dekk.middelen specifieke IUoverige progr."BUIG" Sociaal algemene totaal inkomsten Domein middelen dekking

Jeugd

30%

24,0

0,1

Zorg

32%

25,6

1,3

Werk

34%

27,9

0,9

23,6

2,3

3,4

2,3

23,6

3,4

51,6

80,9

29%

64%

100%

Volksgezondheid TOTAAL-GENERAAL

3,4

100%

80,9

1,1

22,8

24,0

24,3

25,6

1,1

27,9

Conform de geldende regelgeving (BBV; Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) wordt de overhead apart centraal verantwoord op een eigen programma (Overhead/Bedrijfsvoering). De uitgavenramingen op de overige programma’s bevatten de directe kosten, inclusief directe ambtelijke capaciteit.

Perspectiefnota 2022

pagina 11

Sterke uitgavengroei 2018-2022 De achterliggende jaren zijn de uitgaven Sociaal Domein sterk gestegen. Onderstaande cijfers laten dit zien aan de hand van de gepresenteerde begrotingskaders 2018-2022 in de afgelopen Perspectiefnota’s. Op het onderdeel Jeugdhulp is sprake van een toename van bijna 78% van € 15,6 miljoen naar € 27,8 miljoen4. Het totale Sociale Domein laat een uitgavenstijging van € 22,1 miljoen zien (+34%). Ontwikkeling begrotingskader Sociaal Domein 2018-2022 Omschr. PN18 PN19 PN20 PN21 PN22 PN22+nwe.ontw. Jeugd Zorg Werk Volksgez. Totaal

bedragen x €1mln.

'22tov'18

15,6 21,3 24,6 2,7

16,5 21,4 24,7 2,9

16,9 23,2 25,4 3,1

20,7 24,3 25,8 3,2

24,0 25,6 27,9 3,4

27,8 26,7 28,0 3,8

78,2% 25,4% 13,8% 40,7%

64,2 100,0%

65,5 102,0%

68,6 106,9%

74,0 115,3%

80,9 126,0%

86,3 134,4%

34,4%

De kolom PN22 is het bestaande begrotingskader. Hierin is nog geen rekening gehouden met nieuwe ontwikkelingen, met name de doorwerking van hogere uitgaven in de jaarrekening 2020 naar 2021 en verder. De kolom “PN22+nwe.ontw.” is het beeld inclusief nieuwe ontwikkelingen zoals toegelicht in par. 2.2.2.

Perspectiefnota 2022

pagina 12 Overschotten/tekorten Sociaal Domein Reeds bij de Kadernota 2018 heeft Amstelveen de omslag gemaakt van “inkomst georiënteerde” sturing naar “uitgaven georiënteerde” sturing. De budgetten (per taakveld) worden niet bepaald aan de hand van de ontvangen inkomsten. In plaats daarvan worden per taakveld reële budgetten vastgesteld op basis van de benodigde uitgaven om het vastgestelde Amstelveense beleid uit te voeren. Dat laat onverlet dat het algemene macrobeeld is, dat gemeenten sterk tekort komen op Jeugdhulp door te krappe macrobudgetten en het achterwege blijven van compensatie voor autonome groei van de zorgvraag. Dat geldt ook voor Amstelveen. Verder pakt het geldende verdeelmodel Jeugdhulp ongunstig uit voor Amstelveen. Ten slotte heeft Amstelveen fors geïnvesteerd in preventie en laagdrempelige jeugdhulp met het doel op langere termijn de duurdere zorg te beperken en, naast goede zorg, tot een betere kostenbeheersing te komen. Het algehele beeld op dit moment is, dat investeringen in preventie en laagdrempelige zorg belangrijk zijn, maar zich tot dusver niet vertalen in lagere kosten. Voor de Wmo gold dat in de eerste jaren in veel mindere mate, maar in de laatste jaren tekenen zich ook hier oplopende tekorten af, met name door de invoering van het abonnementstarief en autonome groei van de zorgvraag (vergrijzing, thuiswonen/woningaanpassingen).

Ook op Werk (re-integratie, begeleid en beschut werk) is door forse Rijksbezuinigingen sprake van tekorten. Op de bekostiging van de bijstandsgelden (BUIG) is het beeld wisselender. Soms was het macrobudget toereikend, soms ook niet. Daarbinnen is sprake van voordeelgemeenten en nadeelgemeenten. Amstelveen behoort hier tot de voordeelgemeenten. Het Amstelveense overschot op de BUIG is deels te herleiden tot een actief beleid (hetgeen ook tot uitdrukking komt in de inzet van eigen middelen op reintegratie). Deels komt het BUIG-voordeel ook doordat Amstelveen gunstig scoort op het verdeelmodel. Dit voordeel op de BUIG is inmiddels overvleugeld door tekorten op Jeugdhulp/Wmo. Aanpassingen in het verdeelmodel BUIG blijven een risico. Beslag op algemene reserve: € 18 miljoen in 3 jaar tijd. De tekorten Sociaal Domein komen landelijk slechts ten dele tot uitdrukking in onontkoombare bezuinigingen en ozb-verhoging. Een groot deel komt in eerste aanleg tot uitdrukking in de terugloop van de reserves van gemeenten. Gemeenten vangen de eerste klap op door in te teren op hun reserves. Dat geldt ook voor Amstelveen. Tot aan de Perspectiefnota 2020 is het gelukt de oplopende tekorten Jeugdhulp structureel in de begroting in te passen.

Bij de Perspectiefnota 2021 en daarmee samenhangende Nota Aanvullende Voorstellen bij de begroting 2021 is het extra tekort tot en met 2022 incidenteel ten laste van de algemene reserve gebracht in afwachting van (uitsluitsel over) Rijkscompensatie. Deze lijn is voortgezet voor de nieuwe cijfers in deze Perspectiefnota. In totaal is hier in drie jaar tijd ruim € 18 miljoen algemene reserve mee gemoeid. Tekorten Jeugd/Wmo 2020-2022 ten laste van de algemene reserve bedragen x €1mln.

Omschrijving

2020

2021

2022

Totaal

PN21/NAV21 PN22

4,3

3,3 2,7

3,3 4,7

10,9 7,4

Totaal

4,3

6,0

8,0

18,3

In deze cijfers is de recent door het Rijk aangekondigde extra € 613 miljoen voor Jeugdhulp verwerkt. Anders zou het beroep op de algemene reserve nog € 1,6 miljoen hoger zijn geweest. Deze cijfers beperken zich tot het tekort Jeugdhulp/Wmo. Amstelveen heeft aanvullend ten laste van de algemene reserve nog 3 jaar à € 1 miljoen vrijgemaakt voor Schuldhulpverlening en “van werk naar werk”, die niet in deze € 18,3 miljoen zijn meegenomen.

Perspectiefnota 2022

pagina 13 2.2.2. Nieuwe ontwikkelingen sociaal domein Algemeen Ten opzichte van de bestaande vertrekpositie spelen de nodige nieuwe ontwikkelingen, die wij hierna kort toelichten aan de hand van een totaaloverzicht. Dit overzicht laat vooral een extra incidenteel beslag op middelen zien. Wij volgen hierbij de lijn die is ingezet bij de Nota Aanvullende Voorstellen bij de begroting 2021. Dit betekent dat wij de tekorten Sociaal Domein incidenteel dekken voor 2021/2022 in afwachting van (uitsluitsel over) aanvullende Rijkscompensatie. Mocht de Rijkscompensatie structureel ontoereikend blijken, dan volgen in de loop van 2022 via het CUP 22-26 de voorstellen en maatregelen die nodig zijn voor behoud van een structureel sluitende begroting. Op die manier vermijden we enerzijds ingrijpende bezuinigingen en/of lastenverhogingen die achteraf niet in die mate nodig blijken (“als het meevalt”) en laten we anderzijds de rekening niet onnodig oplopen (“als het tegenvalt”). De hierna vermelde en toegelichte ontwikkelingen maken onderdeel uit van de voorstellen structurele en eenmalige middelen die ter besluitvorming worden voorgelegd. Totaaloverzicht en postgewijze toelichting Voorstellen Sociaal Domein, eenmalig en structureel Omschrijving port.houder 1.

SOCIAAL DOMEIN Gratis OV ouderen (motie) Armoedepreventie (motie) Toegankelijk Openluchttheater Elsrijk (motie) Voortzetting lief&leed straten Kwartiermaker agenda maatsch.herstel Sociaal medische indicatie kinderopvang

Ba/El Ba Go/Ba Ba Ba Ba

eenmalig 2021 2022

bedragen x 1.000 euro structureel toelichting 2021 2022 zie sub.

50 74 30 30 75 102

102

(a) (b) (c) (d) (e) (f)

Wmo - Hulp bij huishouden Wmo - Hulpmiddelen

Ba Ba

600 300

(g) (h)

Maatwerkdienstverlening 18- (special. Jeugdhulp) * toezegging Rijk (613mln) Geëscaleerde zorg 18-, hogere tarieven C ontractmanager Jeugd (2vte) * bijdrage Aalsmeer

3.300 -1.600 p.m.

3.500

(i)

p.m. 222 -56

(j) (k)

Kinderopvangtoesl.affaire (tekort tov Rijksverg.) * bijdrage Aalsmeer Inzet GGZspecialisatie in sociaal team * bijdrage Aalsmeer

60 -15 80 -20

(l)

Werkmakelaars * bijdrage Aalsmeer BTW re-integratie

205 -34

Neutraal, specifiek gedekt Voortzetten grip op Jeugdhulp * Ond.achterst.beleid * besparing op subsidie St. de Uiterton * bijdrage Aalsmeer Geëscaleerde zorg 18-, gewijzigde werkwijze # eigen formatie AA # programmabudgetten Amstelveen # programmabudgetten Aalsmeer TOTAAL nieuw per jaarschijf cumulatief

Be Be

(m)

(n)

-97

(o)

74 -40 -15 -19

148 -81 -30 -37

(p)

148 -111 -37

5 5

(q)

2.980

4.997

2.980

7.977

Perspectiefnota 2022

pagina 14 (a) gratis OV ouderen (motie) Naar aanleiding van de motie Voortzetting gratis OV voor ouderen met een minimum inkomen, is gesproken met het GVB. Wij hebben een bedrag van € 50.000 opgenomen voor een pilot om de dienstverlening aan oudere minima uit te breiden met de vervoersvoorzieningen van het GVB. Besluitvorming over het vervolg kan betrokken worden bij het CUP 22-26. (b) armoedepreventie (motie) Naar aanleiding van de motie Focus op armoedepreventie en perspectief voor minima is een Actieplan armoedepreventie opgesteld waarin werd aangekondigd dat een nader onderzoek zou worden uitgevoerd naar de specifieke Amstelveense situatie ten aanzien van het voorkomen van armoede. In het actieplan waren middelen opgenomen voor het eerste deel van het onderzoek dat op dit moment wordt uitgevoerd. Voor het tweede deel van het onderzoek was vanwege het ontbrekende inzicht in de kosten een PM post opgenomen. Dit inzicht is er nu wel. De kosten voor het tweede deel van het onderzoek bedragen € 54.000. Voor uitvoeringskosten houden we rekening met een bedrag van € 20.000. Besluitvorming over het vervolg kan betrokken worden bij het CUP 22-26.

(c) toegankelijk openluchttheater Elsrijk (motie) In de motie Houd het Openluchttheater toegankelijk is gevraagd de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking van het Openluchttheater Elsrijk in kaart te brengen en indien nodig te verbeteren. Ter uitvoering van deze motie bevat deze Perspectiefnota € 30.000 voor het verbeteren van paden en het creëren van een rolstoeltoegankelijk toilet. (d) voortzetting lief en leedstraten (motie) In 2020 is na een motie de pilot Lief en leedstraten uitgevoerd. Voor 2022 en verder is nog geen budget gereserveerd. We stellen voor om € 30.000 beschikbaar te stellen voor 2022 en besluitvorming over het vervolg te betrekken bij het CUP 22-26. (e) kwartiermaker maatschappelijk herstel We stellen voor in 2022 een kwartiermaker maatschappelijk herstel aan te stellen en hiervoor € 75.000 vrij te maken. Deze kwartiermaker zorgt voor de uitvoering van een agenda maatschappelijk herstel. Kern van deze aanpak is, dat onze zorgpartners die specialistische (geestelijke gezondheids)zorg bieden ook gelijk de onderdelen welzijn en participatie betrekken bij een plan van aanpak.

We willen met deze aanpak voorkomen dat inwoners die te maken hebben met depressies, psychiatrische of andere mentale gezondheidsproblemen pas na een behandeling gaan starten met maatschappelijk herstel, zoals het starten van een studie, het zoeken naar een passende baan, vrijwilligerswerk of het contact met de buurt. Deze situaties zouden geen belemmering mogen zijn om mee te kunnen doen aan de Amstelveense samenleving. (f) sociaal medische kinderopvang (smi) Een ouder die vanwege sociaal medische omstandigheden de verzorging van zijn kind niet op zich kan nemen, kan bij de gemeente terecht voor een tegemoetkoming in de kosten van Smi. Smi is een tijdelijke regeling waarbij de zorg van het kind gedeeltelijk wordt overgenomen van de ouder. De ouder kan in deze tijd aan de situatie werken zodat hij de zorg daarna weer op zich kan nemen. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van het inkomen en is gebaseerd op de richtlijnen van de VNG. Het beroep op deze regeling is toegenomen en dit vraagt een verhoging van het beschikbare budget met € 102.000 structureel. (g)/(h) Wmo – Hulp bij huishouden en Hulpmiddelen Zowel bij Hulp bij Huishouden als bij Hulpmiddelen is sprake van stijgende uitgaven. We zien dit in de cijfers van de jaarrekening 2020 en voor wat betreft Hulp bij Huishouden verwachten we kostenstijgingen door tariefverhogingen met ingang van 2021.

Naar de toekomst is voor de kostenontwikkeling van belang of het huidige abonnementstarief gehandhaafd blijft of komt te vervallen (Regeerakkoord). De Wmo hulpmiddelen bestaan uit woonvoorzieningen, rolstoelen en vervoersvoorzieningen. Het langer thuis wonen van ouderen en de beperkte doorstroming op de woningmarkt leiden tot meer woonvoorzieningen en duurdere woningaanpassingen. In afwachting van nader uitsluitsel over Rijkscompensatie hebben we ter dekking van de reële, noodzakelijke kostontwikkeling 2021 en 2022 extra bedragen opgenomen van € 600.000 voor Hulp bij Huishouden en € 300.000 voor hulpmiddelen per jaar.

Perspectiefnota 2022

pagina 15 (i)/(j)/(k) kostenontwikkeling Jeugdhulp Bijlage 1 van deze Perspectiefnota gaat uitvoerig in op de kostontwikkeling Jeugdhulp. In deze Perspectiefnota houden we rekening met de “harde” kostenstijging uit de jaarrekening 2020, verwachte cliëntgroei 2021, meerkosten indexering 2021 boven de gemeentelijke prijsindex en de nog in de bestaande meerjarenraming opgenomen afbouw van de kosten. Dit betekent € 3,3 miljoen extra budget in 2021 en € 3,5 miljoen in 2022. Tegelijkertijd houden we rekening met de recent door het Rijk aangekondigde aanvullende incidentele bijdrage voor 2021 van € 613 miljoen. Het Amstelveens aandeel hierin is ingeschat op € 1,6 miljoen. Ten slotte betekent de gewijzigde inkoopstrategie specialistische Jeugdhulp een structurele uitbreiding van de capaciteit op contractmanagement Jeugd. Amstelveen en Aalsmeer hebben besloten de regionale inkoop te verlaten en gaan gezamenlijk aanbesteden. Totale meerkosten AA € 222.000, waarvan € 166.000 ten laste van Amstelveen. De genoemde kosten zijn in deze Perspectiefnota incidenteel opgenomen en gedekt voor 2021 en 2022 in afwachting van (uitsluitsel over) Rijkscompensatie. (l) kinderopvangtoeslagenaffaire Veel ouders zijn de afgelopen jaren ernstig in de problemen gekomen omdat de Belastingdienst ten onrechte de kinderopvangtoeslag stopzette en terugvorderde.

Gemeenten krijgen een rol om inwoners zo goed als mogelijk te ondersteunen en het vertrouwen in de overheid te herstellen. Veel is nog onduidelijk, maar wij willen en zullen doen wat nodig is om de gedupeerden van de toeslagenaffaire te helpen. In deze Perspectiefnota hebben wij eerste, voorlopige bedragen opgenomen ten laste van de gemeentelijke middelen om aan de slag te kunnen (€ 45.000 per jaar in 2021 en 2022). Bij de 2e Tijdvakrapportage maken we opnieuw de balans op van de te maken kosten en de financiële vergoeding van het Rijk. (m) inzet GGZ specialisatie in sociaal team Het Sociaal team dat zich richt op multiproblematiek van inwoners en huishoudens heeft te maken met een groot, groeiend aandeel aan mensen met geestelijke problemen en/of verward gedrag. Om onze taak als regiehouder goed uit te voeren, is vanaf de start van het sociaal team geborgd dat in het team afdoende GGZ-expertise aanwezig is vanuit de GGZ-sector zelf. Zowel het team als de ketenpartners met wie samengewerkt wordt zien de toevoeging van de GGZ expertise aan het team als een grote meerwaarde. Ook de relatief nieuwe wettelijke taak vanuit de Wet verplichte GGZ (WvGGZ) wordt door de GGZ collega’s opgepakt. Vanaf 2021 is sprake van een kostenstijging van € 80.000 voor de AA organisatie, waarvan € 60.000 ten laste van Amstelveen.

In de voorgaande meerjarenafspraak (tot en met 2020) zijn te lage tarieven aan ons in rekening gebracht voor de bij ons gedetacheerde GGZ-collega’s. De hogere kosten zijn opgenomen voor 2021 en 2022. Het vervolg wordt betrokken bij (uitsluitsel over) de Rijkscompensatie voor de bestaande tekorten sociaal domein bij gemeenten. (n)/(o) Werkmakelaars en BTW-voordeel re-integratie Gemeenten zijn vanaf 2015 verantwoordelijk voor de doelgroep van mensen met een arbeidsbeperking die voor ondersteuning een beroep doen op gemeenten. Dit is ingevuld met begeleiding door AM Match op basis van een businesscase voor re-integratie en toeleiding naar werk van deze doelgroep. Het met de business case beoogde resultaat is in de praktijk niet haalbaar gebleken. Door terugmelding bij de gemeente van een groot deel van de doelgroep is de caseload van de werkmakelaars opgelopen van 40 naar 120 kandidaten. Dat maakt extra inzet noodzakelijk. Hiervoor is een bedrag opgenomen in 2021 en 2022 voor Amstelveen van € 171.000 per jaar. BTW over re-integratie activiteiten voor gemeenten wordt niet langer als kostenverhogend aangemerkt. Dit betekent een structureel voordeel van € 97.000. Dit is een doorwerking vanuit de jaarrekening 2020.

Perspectiefnota 2022

pagina 16 (p)/(q) specifiek gedekte voorstellen Jeugdhulp Met het doorvoeren van een nieuwe werkwijze wordt de samenwerking verbeterd tussen de betrokken organisaties in de Veiligheidsketen (het Sociaal team en team Jeugdhulp, Veilig Thuis, de Gecertificeerde instellingen, de Raad voor de kinderbescherming en de jeugd- en volwassenhulp). Er wordt gewerkt met een 13 weeks traject waarin intensieve hulp in een vrijwillig traject wordt opgestart door de casusregisseur (in dienst van de gemeente). Op deze manier wordt samengewerkt met de gecertificeerde instellingen, maar wordt de regie niet meer overgedragen (dat is een overdrachtsmoment minder). Dit betekent een omzetting van programmabudget in eigen formatie. Met de nieuwe werkwijze wordt uitvoering gegeven aan de jeugdagenda (2019-2022), het door de raad vastgestelde Regioplan Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (2020-2025) en de door de inspectie IGJ gevraagde regionale verbeterplannen voor de Veiligheidsketen (2020, 2021). De gemeenteraad heeft eerder middelen toegekend voor 1.33 fte gedragswetenschapper en kwaliteitsadviseur voor de duur van twee jaar om meer grip te krijgen op jeugdhulp. Deze inzet is blijvend nodig om de basis op orde te houden en nieuwe ontwikkelingen te implementeren. Structurele inzet voor Amstelveen bedraagt € 111.000 per jaar.

Om dit te realiseren is de volgende structurele dekking gevonden:  Door de beëindiging van de subsidie aan Stichting De Uiterton is binnen de jeugdbegroting een dekking van € 30.000 beschikbaar voor een deel van de structurele kosten (2021 de helft).  Op het budget voor onderwijsachterstanden lijkt ruimte te ontstaan om te extensiveren. In de jaarrekening 2020 is sprake van een overschot. De specifieke uitkering van het Rijk voor onderwijsachterstanden komt hoger uit. Dit maakt een re-allocatie van de gemeentelijke inzet voor € 81.000 mogelijk.

2.3. Voorstel structurele middelen Perspectiefnota 2022 2.3.1. Totaaloverzicht en voorstel structurele middelen In deze Perspectiefnota leggen wij u structurele mutaties voor, die kortweg voortkomen uit het actualiseren van het bestaande begrotingskader (autonoom), alsmede enkele posten van relatief beperkte omvang met een specifieke dekking. Het structurele beslag van dit pakket kan binnen de bestaande begrotingsgrondslagen voor nominaal/areaal worden ingepast. Op deze manier legt deze Perspectiefnota geen hypotheek op de toekomst en hoeft niet vooruit gegrepen te worden op fundamentelere afwegingen inzake ombuigingen en/of lastenverzwaringen, waarvoor het eerstvolgende CUP 22-26 een geschikter moment en instrument is. Onderstaand overzicht zet dit bestedingsvoorstel op een rij. Erna volgt een postgewijze toelichting voor posten die niet reeds elders in deze Perspectiefnota aan bod komen binnen een bepaalde samenhang. Dat blijkt dan uit de paragraaf waarnaar het overzicht verwijst voor een nadere toelichting. Voorstel 1 In te stemmen met het voorstel structurele middelen conform het overzicht in paragraaf 2.3.1 met een totaalbedrag van € 542.000 in 2021, oplopend naar € 1.216.000 vanaf 2022;

Perspectiefnota 2022

pagina 17 Totaaloverzicht voorstel structurele middelen Perspectiefnota 2022 Omschrijving port.structureel houder 2021 2022 0. BIJDRAGEN GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Huiselijk geweld Ba Bijdrage GR OGZ Amstelland Ba Bijdrage GR Veiligheidsregio Bu Bijdrage GR Omgevingsdienst Ra * vergoeding via gemeentefonds Bijdrage GR Gemeentebelastingen Ra * ten laste van kostendekk. exploitaties sub-totaal gemeenschappelijke regelingen 1. SOCIAAL DOMEIN Div. ontwikkelingen cf. uitwerking par. 2.2. sub-totaal Sociaal Domein

div.

2. ONDERWIJS & ONTPLOOIING Lokale omroepen (raadsbesluit 24mrt21) Lokale C ultuuragenda (div. posten) * binnen bestaand budget

El Ra

Onderwijshuisvesting # Huur lokalen Sch. of Underst. & Elementa * bijdrage uit budget mater. Instandh. # Vergoeding huur sportterrein Panta Rhei sub-totaal Onderwijs en ontplooiing

bedragen x 1.000 euro toelichting 2023 paragraaf

-19 -14

265 110 86 120 -120 28 -25 464

5 5

2.2.2.

37 -8

5 37 -8

3.4.2. 3.4.3.

37 -3 8 71

80 -7 10 117

54 60

3.4.5. 2.3.3.

53 54 32 78 -217 114

4.2.6. 4.2.5. 4.2.5. 4.2.5.

-81 86

2.3.2.

2.4.2. Be Be

3. ECONOMIE & DUURZAAMHEID (Invulling duurzaamheid via andere programma's) 4. OPENBARE RUIMTE Gladheidsbestrijding bij extreme sneeuwval Speelbadjes, kwaliteitseisen omgevingsdienst kostendekkende exploitaties Uitwerking GRP '21-'26 - exploitatielasten Meerkosten nascheiding PMD door AEB Aanpassen ondergrondse containers papier, c.a Openstellen afvalstation op zondag structureel dekking via egalisatie ('21) en tarieven ('22ev) sub-totaal Openbare ruimte 5. RUIMTELIJKE ONTWIKKELING Duurzaamheid (progr.5) Zonnepanelen op gemeentelijke daken * tlv/tgv reserve duurzaamheid Parkeerexploitatie, flexibele uitrol (motie) * opbrengst vergunningen Onderhoudsvoorziening gebouwen sub-totaal Ruimtelijke ontwikkeling 6. BESTUUR, BEVOLKING EN VEILIGHEID Lidmaatschap G40 Ondermijning * dekking binnen bestaand budget sub-totaal Bestuur, bevolking en veiligheid

Go Go

Go Go Go Go

-53 80

3.5.2. Be/Go

Go El

Bu Bu

-120 120 48 -48 100 100

48 -48 100 100

4.2.3.

19 137 -120 36

2.3.5. 3.4.12.

19 137 -120 36

2.3.4.

7. OVERHEAD / Bedrijfsvoering Uitbreiding werkzaamheden subsidiebeleid sub-totaal Bedrijfsvoering

alle

90 90

180 180

2.3.6.

ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN Areaal alg.uitkering (inw., woonr., bel.cap.) sub-totaal Algemene Dekkingsmiddelen

200 200

3.4.15.

542

1.216

TOTAAL

Perspectiefnota 2022

pagina 18 2.3.2. Hogere bijdrage gemeenschappelijke regelingen Amstelveen voert de nodige taken uit via gemeenschappelijke regelingen. Diverse begrotingen en jaarrekeningen van gemeenschappelijke regelingen zijn de achterliggende maanden via aparte collegevoorstellen aan uw raad voorgelegd. Hiervoor gelden wettelijk voorgeschreven procedures en de in desbetreffende begrotingen opgenomen gemeentelijke bijdragen zijn na vaststelling verplichte uitgaven voor gemeenten. Dit leidt tot de hier opgenomen aanpassingen in het Amstelveense begrotingskader. Per saldo is sprake van afgerond € 0,5 miljoen hogere uitgaven. Een belangrijk deel betreft nominale ontwikkelingen. Daarnaast spelen specifieke ontwikkelingen een rol:  De relatief forse kostenstijging huiselijk geweld is vorig jaar als mogelijk risico gesignaleerd en doet zich nu ook voor. Dit is de combinatie van een toenemend aantal meldingen én het wegvallen van een stuk risicodragerschap/bekostiging vanuit de gemeente Amsterdam (DU Vrouwenopvang).  Bij de GR Omgevingsdienst is sprake van overkomende provinciale taken, waarbij sprake is van compensatie via het Gemeentefonds voor extra kosten vanwege taakuitbreiding.  Bij OGZ Amstelland is in 2021 sprake van een incidenteel voordeel door restitutie van een batig saldo in de jaarrekening 2020. 2.3.3.

Speelbadjes De omgevingsdienst heeft de gemeente in 2020 aangeschreven dat niet wordt voldaan aan de eisen die worden gesteld aan speelbadjes. Indien de gemeente hier niet aan voldoet moeten de speelbadjes worden gesloten. Op termijn (1 à 2 jaar) wordt nog strengere wetgeving verwacht. De gemeente Amstelveen heeft 7 speelbadjes, waarvan 1 in beheer bij een stichting (Bovenkerk). De 6 anderen worden beheerd door de gemeente. Om er voor te zorgen dat de speelbadjes veilig open kunnen en voldoen aan de huidige eisen van de omgevingsdienst is naast enige aanpassing van de installaties vooral een intensievere monitoring en bijsturing noodzakelijk. Dit vraagt extra capaciteit met specifieke kennis (op het gebied van chemicaliën). Dit kan worden belegd bij een extern bedrijf (cf. onderhoud speelbadjes in Amsterdam). Verder is een risico-inventarisatie en –beheersplan vereist, moet een legionella beheersplan worden opgesteld en moet de waterkwaliteit periodiek door een onafhankelijk extern bedrijf worden gemeten. De geraamde kosten ad. € 80.000 in 2021 en € 60.000 vanaf 2022 zijn gebaseerd op 60 openingsdagen en gemiddeld 3,5 bezoek per badje per dag. 2.3.4. Onderhoudsvoorziening gebouwen Vast onderdeel van het traject opmaak en controle jaarrekening is de onderbouwing van de onderhoudsvoorziening gebouwen.

BTW over uitgaven Sport wordt niet meer vergoed (is nu kostenverhogend) en dit leidt tot een verhoging van de jaarlijkse dotatie met € 100.000. 2.3.5. Lidmaatschap G40 De G40 is een stedennetwerk met als belangrijkste doel het behartigen van de gezamenlijke belangen van (middel) grote steden in Nederland op diverse beleidsterreinen richting kabinet, Eerste en Tweede Kamer en ministeries. De beleidsterreinen zijn binnen het netwerk ondergebracht in drie pijlers: de sociale pijler, de pijler economie & werk en de fysieke pijler. Door aansluiting van Amstelveen bij de G40 is Amstelveen vertegenwoordigd in de lobby richting het rijk. De contributie bedraagt € 19.000 op jaarbasis (€0,21 per inwoner). 2.3.6. Uitbreiding werkzaamheden subsidiebeleid Er zijn twee redenen om in deze Perspectiefnota extra middelen op te nemen voor uitbreiding van werkzaamheden subsidiebeleid (€ 90.000 in 2021 en structureel € 180.000 vanaf 2022): 1. Het aantal subsidieregelingen is de afgelopen jaren flink gestegen. Binnen het aandachtsveld duurzaamheid in het bijzonder maar ook op andere terreinen is dit het geval. Amstelveen kent op dit moment 24 regelingen. Al deze regelingen kennen eigen beleidsregels en voor elke regeling moet in de procesgang en in het automatiseringssysteem zaken geborgd worden. 2.

Als uitvloeisel van een evaluatief rekenkameronderzoek naar het subsidiebeleid en de raadsbehandeling daarvan op 24 maart 2021 staan wij voor een stevige intensivering van de monitoring, sturing en afstemming in het subsidiebeleid met meer nadruk op (het behalen van) maatschappelijke effecten.

Perspectiefnota 2022

pagina 19 2.4. Investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed 2021-2025 2.4.0. Algemeen Vorig jaar is het investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed ingesteld en is het grootste deel van de structurele stelpost sparen vooraf (€ 2 miljoen van de € 3 miljoen) ingezet voor de dekking van kapitaallasten van de toen voorgelegde investeringen (met name onderwijshuisvesting en extra zwembadwater). Daarnaast is € 1 miljoen herbestemd als structurele dotatie aan de “omgedoopte” reserve stedelijke vernieuwing. Gelet op de actuele marktrente en financieringspositie van de gemeente (overliquiditeit en 0% rente over uitgezet geld) zijn budgettair voor de nieuwe investeringen alleen de afschrijvingen als last genomen en niet de rente. Zie bijlage 2 voor de algemene inkadering van het investeringsplan (Nota Aanvullende Voorstellen, begrotingsraad 11nov20). 2.4.1. Investeringen ten laste van de algemene middelen (onrendabel) Onderstaand een actueel overzicht van het investeringsplan ten laste van de algemene middelen.

Er is voor afgerond € 30 miljoen aan nieuwe opgaven waardoor het totaalvolume stijgt van € 74 miljoen naar € 104 miljoen De mutaties op een rij: a) Verhoging bedrag voor bestaande post zwembad/extra zwembadwater met € 1,15 miljoen.; b) Nieuw toegevoegde bedragen voor Orion (€ 18,7 miljoen); c) Toevoeging Legmeer (€ 7,5 miljoen) in de jaarschijf 2026ev (buiten de meerjarenraming als “doorkijk”). d) Technische correcties op de kredieten Piet Hein en KKC, per saldo € 1miljoen5. e) Enkele aanpassingen in de fasering (met name KKC naar voren en zwembad en Landtong naar achter). investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2020-2026ev, onrendabel invest. jaren 2020 Omschrijving bedrag Wijkcentra W.1. Wijkcentrum Noorddammerlaan W.2. Wijkcentrum Alleman Sport S.1. Binnensport KKC ism sporthal De Meerkamp S.2. Zwembad / extra zwembadwater Onderwijshuisvesting O.1. Piet Hein O.2. Gymzaal, c.a. HWC O.3. KKC - Renovatie/Nieuwbouw O.4. Nieuwbouw Landtong O.5. Uitbreiding AC O.6. Nieuwbouw de Scheg Nieuwe aanmeldingen PN22 O.3a KKC - Aanvullend krediet, gasloos c.a. * bijdrage Rijk * dekking via reserve duurzaamheid O.7. Nieuwbouw Legmeer, school/sport, onrend. O.8. Nieuwbouw Orion, onrendabel Totaal bijbehorende kapl.lasten per jaarschijf

1.200 2.600

'21 '21

6.700 13.650

'22 '22/'24

9.381 3.700 19.742 7.200 5.000 8.435

'20 '21 20/'22 '21/'24 '22/'23 '21/'24

852

bedragen x duizend euro

2021

2022

2023

2024

2025

2026ev

1.200 1.748 6.700 1.600

8.850

1jul2 0 , 1e de e l

V V V V

V 3.700 11.200 740 756

1.000 21/'22 -770 -230 7.500 '25/26ev 18.720 '23/'25

apart te voteren

3.200

9.381 224

krediet gevoteerd

11no v 2 0

8.318 740 2.500 756

18 no v 2 0

3.906 2.500 5.141

1.814

V V V

1.782

1.000 -770 -230

7 jul2 1, P N 2 2

6.120

3.900

7.500 4.800

103.828

10.457

19.344

20.614

26.517

10.696

3.900

12.300

3.443

265

651

663

795

383

166

520

V V

2.4.2. Postgewijze toelichtingen Het investeringsplan geeft een totaaloverzicht van de actuele investeringsplanning. Het onderste gedeelte bevat de nieuwe aanmeldingen bij deze Perspectiefnota. De posten in het bovenste deel zaten reeds opgenomen in de besluitvorming in de begrotingsraad van 11nov21. Aanpassingen in de cijfers van het bovenste deel zijn beperkt. Waar dit speelt, wordt dit in de toelichting hieronder vermeld.

Piet Hein, bijstelling van reeds gevoteerd maar nog niet in afschrijving genomen kredietbedrag dat valt onder de nieuwe systematiek. KKC kosten tijdelijke huisvesting cf. BBV niet geactiveerd, maar eenmalig gedekt.

Perspectiefnota 2022

pagina 20 W.1., W.2. en O.2. Administratieve omzettingen Een drietal posten in het investeringsplan maatschappelijk vastgoed is van technisch-administratieve aard. Het gaat niet om nieuwe aanmeldingen, maar om posten waarvoor via eerdere besluitvorming al middelen zijn gereserveerd, c.q. toegekend. Voor deze posten gaat het uitsluitend om een administratieve omzetting die al via de besluitvorming in de begrotingsraad van 11nov21 is verwerkt:  W.1. Wijkcentrum Noorddammerlaan  W.2. Wijkcentrum Alleman  O.1. Piet Heinschool. Conform de beslispunten in de Jaarstukken 2020 heeft een aanvullende administratieve correctie plaatsgevonden op het opgenomen bedrag van de Piet Hein school. S.1. Binnensport KKC in samenhang met sporthal De Meerkamp Om uitbreiding van het zwembad De Meerkamp mogelijk te maken, zal de naast gelegen sporthal De Meerkamp moeten wijken. Om de vraag en aanbod van de binnensport in balans te houden is vervanging van sporthal De Meerkamp elders in Amstelveen noodzakelijk. Door de vervanging van twee gedateerde (uit 1968) gymzalen en uitbreiding met 1 extra gymzaal voor het Keizer Karel College, is het mogelijk een basic sporthal te realiseren. Hiervoor bevat het investeringsplan een bedrag van € 6,7 miljoen.

Deze sportvoorziening voorziet in het bewegingsonderwijs van het KKC, is ter vervanging inzetbaar voor de huidige sportactiviteiten in sporthal De Meerkamp en kan tegelijk het tekort aan ruimte voor zaalhockey en basketbal oplossen. S.2. Zwembad/extra zwembadwater In 2019 is er een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de toekomst van een functionele zwemvoorziening in Amstelveen. Uit onderzoek is gebleken dat de capaciteit van het zwembad De Meerkamp beperkt is. Tevens blijkt uit onderzoek, dat het besluit over renovatie of nieuwbouw van het zwembad uitgesteld kan worden. Het huidige zwembad kan naar verwachting nog mee tot 2030. Wel is dringend behoefte aan uitbreiding van zwembadwater. Daarom is een investering opgenomen voor de uitbreiding van het zwembad. In de Nota Aanvullende Voorstellen bij de begroting 2021 is een bedrag opgenomen van € 12,5 miljoen. Dit is nu aangepast naar € 13,65 miljoen op basis van de actuele inzichten. Het verschil betreft met name indexering en nog niet in de eerste raming meegenomen locatiegebonden kosten. O.2. t/m O.6. IHP 2020-2024 De volgende posten maken onderdeel uit van het IHP 2020-2024, dat in de raadsvergadering van 18 november 2020 is behandeld. Voor een toelichting, c.q. onderbouwing van de deze posten verwijzen we kortheidshalve naar dit IHP:  O.2. Gymzaal, c.a. HWC  O.3. KKC – Renovatie/Nieuwbouw  O.4. Nieuwbouw Landtong  O.5.

Uitbreiding Amstelveen College  O.6. Nieuwbouw De Scheg De kosten tijdelijke huisvesting KKC zijn uit het investeringsbedrag gehaald en afzonderlijk verwerkt (€ 1,6 miljoen; paragraaf 3.5.2.). Het investeringsbedrag voor De Scheg is aangevuld met een bedrag voor inrichting van de buitenruimte (€ 0,5 miljoen). Verder is sprake van enkele neutrale verschuivingen tussen jaarschijven op basis van de verwachte fasering van de uitvoering.

Perspectiefnota 2022

pagina 21 O.3a., O.7/O.8.: nieuwe posten Perspectiefnota 2022 Nieuw opgenomen in het investeringsplan zijn de volgende posten:  Een aanvullend krediet gasloos KKC: In de oorspronkelijke kredietaanvraag renovatie/nieuwbouw KKC is de optie gasloos genoemd maar is hiervoor geen bedrag opgenomen onder verwijzing naar te onderzoeken subsidiemogelijkheden en mogelijke terugverdieneffecten. Inmiddels is een subsidie toegekend van € 770.000 en bedraagt de totale investering € 1.000.000. Wij stellen voor het verleende krediet renovatie/nieuwbouw KKC met € 1 miljoen te verhogen en dit bedrag te dekken uit de te ontvangen subsidie en voor het restant uit de reserve duurzaamheid. KKC heeft aangegeven dat binnen de uiteindelijke exploitatie van het gebouw geen sprake is van een substantieel terugverdieneffect;  Scholenbouw Legmeer: Voor een goed beeld komt, als “doorkijk” buiten de meerjarenbegroting 20222025, in de jaarschijf 2026ev een bedrag van € 7,5 miljoen school Legmeer tot uitdrukking. Dit sluit aan op eerdere besluitvorming over de transformatie Legmeer;  Scholenbouw Orion: Voor scholenbouw Orion is een investering opgenomen van € 18,3 miljoen, gefaseerd vanaf 2023. Voor de locatie met drie basisscholen is een ontwikkelvisie in voorbereiding. De met deze investering samenhangende voorbereidingskosten en tijdelijke huisvesting staan opgenomen in het voorstel eenmalige middelen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=amstelveen&id=e610acfc-fc6b-4538-9a7b-fcde1d463476