CConstaterende datamstelveen
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Koersdocument Duurzaam Amstelveen

Raadsvergadering 11 november 2026, gemeente amstelveenBij agendapunt: Koersdocument Duurzaam Amstelveen & Programma Circulaire Economie 2027-203029.628 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Dit programma loopt daar niet op vooruit met specifieke inkoopcategorieën: waar circulariteit het meeste verschil maakt, bepalen we per aanbesteding samen met de afdeling Inkoop & Aanbesteding, rekening houdend met de looptijd van bestaande meerjarencontracten. Voortgang wordt jaarlijks gerapporteerd via het Koersdocument Duurzaam Amstelveen. In lijn met het coalitieakkoord maakt Amstelveen ook inzichtelijk waar de organisatie CO2 kan besparen, via duurzaamheidsrapportages over scope 3-emissies van de inkoop. Zo wordt vergelijking met andere gemeenten, zoals Haarlem, mogelijk. 37

2.4 Wat we al doen in 2026 Amstelveen wacht niet op 2027. De eerste editie van FREE FASHION bracht zoveel energie op gang, en de raadsmotie Amstelveen 4 Circulair Textiel (A4CT) gaf zo’n duidelijk signaal, dat stilzitten geen optie was. Er meldden zich bovendien initiatiefnemers die meteen aan de slag wilden. Daarom zijn in 2026 al de eerste stappen gezet, gefinancierd uit de Reserve Duurzaamheid SwapShare organiseert ruilevents in de bibliotheek en het Stadshart. De eerste editie op 31 mei 2026 trok ruim 200 bezoekers, van wie 57% uit Amstelveen zelf. Er kregen 405 spullen een tweede leven, goed voor 600 kilo vermeden afval en 2.400 kilo bespaarde CO2 — en voor de deelnemende huishoudens samen zo’n €12.000 aan koopkracht. Wat overbleef ging naar de weggeefwinkel. De editie leverde veertien publicaties op en bereikte via de media meer dan 60.000 mensen. Kortom: er is in Amstelveen duidelijk vraag naar dit soort laagdrempelige activiteiten. Wie ruilt, koopt niet nieuw — en dat is precies waar het om gaat. EcoVolve opent in augustus en september een circulaire pop-up in het Stadshart. Daar zien inwoners en ondernemers wat er lokaal al mogelijk is: van meubels met een tweede leven tot kleding, elektronica en producten van makers uit de buurt. Niet alleen kijken, maar ook kopen, uitproberen en zelf meedoen. FREE FASHION Kids volgt in oktober en november, opnieuw in het Stadshart.

Een winkel waar alles gratis is en niets nieuw: kinderen zoeken zelf kleding uit, leveren in wat ze zijn ontgroeid en ontdekken spelenderwijs dat delen net zo leuk kan zijn als kopen. Scholen komen langs voor een rondleiding. Daarnaast reizen twee mobiele kledingkarren door de wijken, zodat kleding delen letterlijk tot in de buurt komt. Het reststromenonderzoek start tegelijk. Dat brengt in beeld welke bruikbare materialen er in Amstelveen vrijkomen en welke makers, kringloopwinkels en reparatie-initiatieven daar iets mee kunnen. Daarmee wordt de basis gelegd voor het circulair makersnetwerk en wordt tegelijkertijd kennis opgebouwd voor de verkenning van een mogelijk Circulair Ambachtscentrum. Het programma 2027–2030 bouwt voort op wat nu al in beweging is — met partijen die zich al bewezen hebben en een publiek dat al enthousiast meedoet. 38

Dit hoofdstuk beschrijft de concrete acties die Amstelveen inzet binnen drie prioritaire waardeketens: voedsel en organische reststromen (3.1), consumptiegoederen en textiel (3.2) en de gebouwde omgeving (3.3). Daarnaast bevat het hoofdstuk een ketenoverstijgende actielijn voor afval en grondstoffen (3.4). De gekozen onderwerpen zijn gebaseerd op lokale impact, aanwezige initiatieven en kansen voor opschaling. Per keten wordt de opgave geschetst en worden de acties toegelicht. De budgetten staan gebundeld in paragraaf 4.1. De waardeketens zijn gekozen op basis van lokale impact, aanwezige initiatieven en kansen voor opschaling. De R-ladder als ordening De R-ladder is in dit programma niet alleen een begrip, maar de ordening van de inzet. Elke actielijn zit op een trede, en het zwaartepunt ligt bewust bovenaan — niet alleen in woorden, maar ook in geld. Van het uitvoeringsbudget voor 2027 gaat ruim 60% naar de bovenste drie treden: vermijden, minder gebruiken en hergebruiken. Naar recyclen, de onderste trede, gaat nog geen 5%. Bovenaan gaat het om gedrag: wie leent of ruilt koopt niet nieuw, en wie minder voedsel weggooit koopt minder in. Daar zit de meeste winst, en tegelijk de minste grip — het gaat om keuzes van inwoners en bedrijven, en die kan en wil de gemeente niet afdwingen.

Wat wél kan, is de alternatieven aantrekkelijk en makkelijk maken: lenen in plaats van kopen, ruilen in plaats van weggooien, repareren in plaats van vervangen. Dat is trager dan een verplichting, maar het past bij de rol die de gemeente hier heeft. Naarmate dat normaler wordt, schuift het zwaartepunt vanzelf verder omhoog. Het grootste deel van het programma zit op hergebruiken en repareren, samen €180.000. Daar gaat het om spullen die er al zijn een tweede leven geven, en om het vakmanschap, de plek en het materiaal die daarvoor nodig zijn. Dat is ook waar in Amstelveen op dit moment de meeste beweging zit. Onderaan staat recyclen, met €15.000. Dat lage bedrag zegt niets over het belang ervan: recyclen is de basis van het afvalbeleid en daar gaat via het Grondstoffenplan aanzienlijk meer geld en capaciteit naartoe. Dit programma richt zich juist op de treden daarboven, waar per kilo meer valt te winnen. 3.1 Voedsel en organische reststromen Voedsel raakt meerdere opgaven tegelijk. Het versterkt de lokale economie, doordat producenten en ondernemers hun afzet dichter bij huis vinden. Het helpt bij de klimaat- en circulaire doelen. En het draagt bij aan gezondheid, doordat gezonde en duurzame keuzes makkelijker worden. Er is ook een financiële reden. Amstelveen en Aalsmeer gooien samen jaarlijks miljoenen kilo’s voedsel weg.

Dat kost inwoners en bedrijven veel geld, en de gemeenten betalen daar bovenop voor de verwerking. Omdat de belasting op afval in 2028 verdubbelt, gaat minder verspilling ook voor de gemeentebegroting schelen. De gemeente is hierin aanjager: partijen bij elkaar brengen en op weg helpen. Wat er al is — 3. Acties per waardeketen R1 - Vermijden € 25.000 Delen en lenen (deelplatform) Circulair inkopen R2 - Minder gebruiken € 115.000 Voedsel en organische reststromenTextiel: campagne en educatie R3 - Hergebruiken € 105.000 Circulaire pop-up - Ruilen Digitaal uitwisselnetwerk - Textiel R4 - Repareren € 75.000 Kringloopmakernetwerk Ruimte voor circulaire makers R5 - Recyclen € 15.000 Inleverpunt met beloning Hergebruik asfalt en beton Alle treden € 45.000 Subsidieregeling circulaire initiatieven Samenwerking CirCollab 39

schoolmoestuinen, More than Milk Amsterdam en lokale kassenproductie — wordt versterkt, verbonden en van ruimte voorzien om te groeien. Vanaf 2027 pakt Amstelveen dit samen met Aalsmeer op, in één gezamenlijke aanpak. Wat we willen bereiken We werken aan een sterker, duurzamer en meer circulair voedselsysteem in Amstelveen. Daarbij zetten we in op kortere ketens, minder verspilling, meer lokaal voedsel en meer bewustwording. We stimuleren de ontwikkeling van een voedselhub voor lokale distributie, zodat producten van dichtbij makkelijker hun weg vinden naar winkels, horeca en instellingen. Daarmee sluiten we aan bij het regionale netwerk Voedsel Verbindt , dat werkt aan sterkere korte ketens en meer inkoop bij lokale ondernemers. Samen met horecabedrijven pakken we voedselverspilling aan. Met begeleiding van Greendish worden menukaarten en inkoopprocessen doorgelicht, keukenmedewerkers getraind en voedselstromen gemeten. Eerdere projecten laten zien dat deze aanpak leidt tot minder verspilling, lagere kosten en een grotere afzet van duurzame gerechten. Daarnaast versterken we de verbinding tussen de glastuinbouw en lokale afzetmarkten. Ook vergroten we het aandeel lokaal en circulair geproduceerd voedsel binnen de gemeentelijke inkoop, zodat de gemeente zelf het goede voorbeeld geeft. Tot slot zetten we in op voedseleducatie voor kinderen en jongeren.

Samen met het JOGG- programma en de makelaars van Jong Leren Eten vergroten we de kennis over gezond, duurzaam en lokaal voedsel. Zo werken we aan bewustere voedselkeuzes, nu en in de toekomst. Resultaat: een voedselsysteem waarin minder voedsel verloren gaat, lokale ondernemers meer kansen krijgen en inwoners makkelijker kunnen kiezen voor duurzaam geproduceerd voedsel. 3.2 Consumptiegoederen & textiel Textiel De eerste waardeketen die is aangepakt, naar aanleiding van de motie ‘Amstelveen 4 Circulair Textiel’, is textiel. In Amstelveen wordt jaarlijks circa 347.000 kilo textiel gescheiden ingezameld. Tegelijkertijd verdwijnt nog veel textiel in het restafval, terwijl hergebruik en reparatie vaak mogelijk zijn. Amstelveen heeft al een basis: textielinzameling, repaircafés in wijken, actieve kringloop (De Boem), en eerdere succesvolle bewustwordingsactiviteiten zoals Free Fashion Store (2024) en textielraces op basisscholen. In 2025 heeft de community manager de keten in beeld gebracht, kwartiergemaakt en bestaande initiatieven aan elkaar verbonden. Het programma gaat nu de volgende fase in: van voorbereiding naar uitvoering en opschaling. Het programma volgt de R-ladder en kiest voor een aanpak van verbinden, activeren en leren: re-use, en circulaire textielhub met verkoop, workshops en een sociale werkplaats.

Centrale evenementen fungeren als aanjager voor samenwerking en leeromgeving om te testen wat werkt. In 2027 ligt de nadruk op de FREE FAIR FASHION Maand met programmering in bibliotheken, wijkcentra, culturele instellingen en scholen, zes netwerkbijeenkomsten voor de opbouw van de lokale coalitie circulair textiel, en een campagne over textielscheiding en upcycling met een centrale landingspagina. Daarnaast lopen de textielrace op basisscholen en gastlessen op middelbare scholen door, in samenwerking met Natuur- en Milieueducatie Amstelveen, dat al programma’s verzorgt over de kringloop van kleding en textiel. De samenwerking met Race Against Waste start in 2026 als pilot en wordt in de loop van 2027 uitgewerkt. Binnen deze programmering is de gemeente regisseur en verbinder; de uitvoering ligt bij partners. De Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor textiel is vanaf 2025 verplicht. Amstelveen voert EU-conforme inzameling in en stimuleert daarnaast reparatie en hergebruik via: • Amstelveenpas kledingreparatie: 40% korting (max. €50/maand) bij deelnemende kleermakers en schoenmakers • Circulaire gordijnen: 200 stuks met cofinanciering Provincie NH (€34k) en SpUk (€34k) 40

• Kledingkettingruil en The Clothing Loop: uitbreiding naar meer wijken • Kaart met reparatie- en tweedehandsadressen • Vanuit het Grondstoffenplan wordt bij toekomstige aanbestedingen voor textielinzameling de eis opgenomen dat sorteeranalyses worden uitgevoerd en dat wordt gerapporteerd over het hergebruikte en gerecyclede aandeel. Daarmee wordt zichtbaar wat de textielinzet daadwerkelijk oplevert. Het circulair makersnetwerk Het circulair makersnetwerk brengt reststromen en lokale makers bij elkaar. Eerst wordt in beeld gebracht welke bruikbare materialen in Amstelveen vrijkomen en welke makers, reparatie-initiatieven en kringlooporganisaties deze kunnen gebruiken. Vervolgens worden vraag en aanbod aan elkaar gekoppeld en ontstaan concrete samenwerkingen. Het netwerk richt zich op het beter benutten van materialen die al in de gemeente aanwezig zijn. Daarbij wordt ook samengewerkt met partijen in het sociaal domein, zodat hergebruik waar mogelijk wordt gecombineerd met participatie en werkgelegenheid. Het circulair makersnetwerk heeft een zelfstandige waarde voor Amstelveen. Daarnaast draagt het bij aan de verkenning van een mogelijk Circulair Ambachtscentrum, doordat inzicht ontstaat in beschikbare materiaalstromen, samenwerkingspartners en afzetmogelijkheden.

Circulaire pop-up De Circulaire Pop-up Store in het Stadshart sluit aan bij FREE FASHION Kids en verbreedt het thema naar de circulaire economie in brede zin — van textiel en interieur tot e-waste en lokaal maken en repareren. Bezoekers zien niet alleen wat circulair is, maar kunnen het kopen, ervaren en zelf doen. De pop-up gaat een stap verder dan activatie: ondernemers presenteren hun verdienmodellen, er is ruimte voor matchmaking en ketenoverleg, en de koppeling met het circulair makersnetwerk en circulair ambachtscentrum BTAZ maakt de verbinding tussen consument en producent tastbaar. In Zaanstad leidde een vergelijkbare pop-up tot 47 deelnemende organisaties, 510 verkochte producten en 10+ nieuwe bedrijfssamenwerkingen. De Circulaire Pop-up opent in augustus/september 2026 een eerste editie in het Stadshart. Het budget voor 2027–2030 is bestemd voor een jaarlijkse terugkeer, zodat de pop-up een herkenbaar en terugkerend moment in de stad wordt. Per editie wordt geëvalueerd op bereik en op het aantal deelnemende ondernemers en initiatieven. Dat bepaalt of en in welke vorm de pop-up terugkeert. Ruimte voor circulaire makers Circulaire makers, reparatie-initiatieven en creatieve ondernemers hebben ruimte nodig om te ondernemen. Omdat geschikte en betaalbare locaties in Amstelveen schaars zijn, verkent de gemeente welke mogelijkheden er zijn.

Tijdens deze programmaperiode brengen we de ruimtebehoefte van lokale makers in kaart en onderzoeken we welke locaties geschikt zijn. De opgedane inzichten dragen ook bij aan de verkenning van een mogelijk Circulair Ambachtscentrum. Delen, ruilen, uitwisselen en inleveren Naast fysieke plekken zoals de pop-up en het beoogde circulair ambachtscentrum BTAZ is een laag voorzieningen nodig die hergebruik makkelijk maken. De praktijk laat zien dat hergebruik vaak niet strandt op onwil, maar op gedoe: je weet niet wie iets kan gebruiken, je wilt geen onbekenden aan de deur, en op het moment dat je iets wegdoet is de milieustraat de makkelijkste route. Amstelveen wil die drempel verlagen met vier aanvullende voorzieningen, elk op een andere trede van de R-ladder. Delen en lenen . Wie een hogedrukreiniger of behangtafel leent van een buurtgenoot, koopt er geen. Amstelveen verkent een samenwerking met een deelplatform, waarbij de gemeente het lidmaatschap voor huishoudens in een of twee wijken een jaar lang vergoedt. Zo wordt eerst getest of delen in Amstelveen aanslaat, voordat het gemeentebreed wordt aangeboden. Andere gemeenten, waaronder Veenendaal, werken op deze manier met Peerby. Ruilen. Kleding en spullen die de een niet meer gebruikt, zijn voor een ander precies goed.

SwapShare organiseert ruilevents in de bibliotheek en het Stadshart; de eerste editie in 2026 liet zien dat daar in Amstelveen duidelijk vraag naar is. Vanaf 2027 ondersteunt de gemeente een vaste reeks ruilevents, 41

zodat ruilen niet incidenteel blijft maar een herkenbaar moment in de stad wordt. Uitwisselen van restproducten. Veel spullen die op de milieustraat belanden, zijn nog bruikbaar — maar alleen als een kringloopwinkel, maker of inwoner er op dat moment van weet. Met behulp van een digitaal platform worden bruikbare materialen sneller hergebruikt in plaats van weggegooid. Kringloopwinkels, makers en inwoners kunnen direct reageren op aangeboden spullen. Zo stimuleert Amstelveen lokaal hergebruik, worden materialen beter benut en ontstaan nieuwe verbindingen tussen aanbieders en gebruikers. De opgedane ervaringen dragen bovendien bij aan de verkenning van een mogelijk Circulair Ambachtscentrum. Inleveren met beloning. Voor stromen die niet direct hergebruikt kunnen worden — textiel, e-waste, kleine plastic verpakkingen, drankkartons, frituurvet — verkent Amstelveen een inleverpunt naar het model van Droppie, waar inwoners een vergoeding per stroom ontvangen. Dat is aantrekkelijk voor een nascheidingsgemeente: materialen die anders in het restafval verdwijnen, komen zo alsnog schoon en gescheiden binnen. Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Rotterdam hebben inmiddels vestigingen. De gemeentelijke bijdrage gaat naar ondersteuning en communicatie; het inleverpunt zelf draait op een eigen verdienmodel.

Dit sluit aan op de inzet vanuit het Grondstoffenplan op de inzameling van klein elektronisch afval; beide sporen worden op elkaar afgestemd, zodat inwoners één helder verhaal krijgen over waar zij hun apparaten kwijt kunnen. Deze vier voorzieningen versterken elkaar en zijn samen meer dan de som: delen voorkomt aanschaf, uitwisselen voorkomt afval en inleveren haalt eruit wat er nog in zit. De gemeente bouwt de platforms niet zelf, maar maakt gebruik mogelijk en zorgt voor bekendheid. In 2027 wordt per voorziening gestart met een afgebakende opzet; verlenging hangt af van aantoonbaar gebruik. 3.3 Gebouwde omgeving Circulair bouwen en gebiedsontwikkelen Gebiedsontwikkelingen bieden kansen om circulariteit een vaste plek te geven in de gebouwde omgeving. De Leidraad Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen geeft hiervoor richting. Het coalitieakkoord ondersteunt deze inzet met aandacht voor circulair bouwen, materialenpaspoorten en circulair slopen. Bij nieuwbouw, renovatie en herontwikkeling stimuleren we circulaire bouwprincipes, zoals hergebruik van materialen, demontabel bouwen en het toepassen van materialenpaspoorten. Bij sloop zetten we in op het behoud en hergebruik van waardevolle materialen, bij voorkeur binnen de regio. Hout is daarbij een kansrijke materiaalstroom.

Zowel bij renovatie- en sloopprojecten als via de afvalbrenglocatie komen bruikbare houten materialen vrij. De gemeente onderzoekt hoe deze reststromen beter kunnen worden gekoppeld aan bijvoorbeeld het circulair makersnetwerk, zodat waardevolle materialen lokaal worden hergebruikt en langer in de kringloop blijven. Amstelveen werkt hierbij samen met ontwikkelaars, woningcorporaties en aannemers. Via regionale samenwerkingen, zoals het MRA Pact Houtbouw en het convenant Circulaire Bouwmaterialen, delen we kennis en stimuleren we het gebruik van duurzame en circulaire bouwmaterialen. Daarnaast verkennen we de mogelijkheden voor een pilot met materialenpaspoorten in toekomstige gebiedsontwikkelingen, zodat praktijkervaring kan worden opgedaan met de toepassing ervan. Gemeentelijk vastgoed De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed biedt kansen om circulariteit in de praktijk toe te passen. Bij onderhoud, renovatie en vervanging kiezen we waar mogelijk voor circulaire en herbruikbare materialen. Zo wordt circulariteit een vast onderdeel van het reguliere beheer. Daarbij combineren we de energietransitie en de circulaire opgave zoveel mogelijk. Ook groene daken en gevels dragen hieraan bij.

Ze helpen bij verkoeling, waterberging en biodiversiteit en bieden kansen om klimaatadaptatie en circulariteit met elkaar te verbinden, bijvoorbeeld door het gebruik van duurzame en herbruikbare materialen. 42

Infrastructuur en openbare ruimte Bij de aanleg en het onderhoud van wegen, pleinen en groen kiest Amstelveen waar mogelijk voor hergebruik van materialen, toepassing van secundaire grondstoffen en circulaire ontwerpprincipes. Door materialen slim te beheren en waar mogelijk opnieuw in te zetten, verlengen we de levensduur van grondstoffen en verminderen we de milieubelasting. Om ervaring op te doen met circulair materiaalgebruik voeren we een pilot uit met asfalt voor fietspaden. Daarbij wordt onderzocht hoe verschillende vormen van hergebruik kunnen bijdragen aan een lagere milieu- impact. De resultaten worden benut bij toekomstige projecten en aanbestedingen. Ruimte voor circulaire bedrijvigheid Circulaire bedrijvigheid vraagt ook ruimte in fysieke zin. Demontage, opslag en verwerking van materialen passen niet overal: ze vragen om bedrijfsruimte met voldoende milieuruimte, en juist die ruimte staat in Amstelveen onder druk door woningbouw en transformatie van bedrijventerreinen. De VNG vraagt het Rijk hiervoor om randvoorwaarden, en binnen de Krachtenbundeling Rijk-Regio is ruimte voor de circulaire economie een eigen thema. Amstelveen brengt dit belang in bij de eerstvolgende actualisatie van de Omgevingsvisie en bij besluiten over bedrijventerreinen, zodat circulaire bedrijvigheid niet stilzwijgend verdwijnt.

3.4 Afval en grondstoffen Amstelveen wil minder restafval en meer grondstoffen hergebruiken. Daarom werken we aan een daling van het restafval per inwoner en een hoger recyclingpercentage. Deze doelen vragen om een combinatie van betere inzameling, hoogwaardige recycling en het voorkomen van afval. Het Grondstoffenplan werkt de keuzes voor inzameling en verwerking verder uit. Daarbij kiest Amstelveen voor een aanpak zonder gedifferentieerd tarief (Diftar). Dit programma richt zich vooral op het voorkomen van afval en het langer gebruiken van materialen. Verschillende acties dragen hieraan bij. Het inleverpunt met beloning stimuleert het scheiden van waardevolle grondstoffen, het digitale uitwisselnetwerk voorkomt dat bruikbare spullen worden weggegooid en de textielaanpak vermindert textiel in het restafval. Samen helpen deze maatregelen om afval te verminderen en grondstoffen beter te benutten. 43

4. Uitvoering en financiën 4.1 Financiële paragraaf | De bedragen in tabel 2 zijn indicatief; de inhoudelijke Het programma kent twee soorten kosten: formatie en | onderbouwing staat bij de betreffende paragraaf in de uitvoering. Deze worden hieronder apart weergegeven, | hoofdstukken 2 en 3. omdat zij verschillende dekkingsbronnen hebben. Tabel 2 — Uitvoeringsbudget (bedragen × € 1.000) Tabel 1 — Formatie (bedragen × € 1.000) | Actielijn | 2027 | 2028–2030/jr (indicatief) | Totaal Post | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Totaal | Consumptiegoederen & textiel Projectleider | 117 | 117 | 117 | 117 | 468 | • Textiel | 65 | 55 | 230 circulaire | • Circulair makersnetwerk | 25 | 25 | 100 economie (1 fte) | • Circulaire Pop-up | 40 | 40 | 160 Totaal formatie | 117 | 117 | 117 | 117 | 468 | • Ruimte voor circulaire makers | 50 | 50 | 200 Deze formatie wordt structureel gedekt uit de CDOKE- | • Delen en lenen (deelplatform) | 25 | 25 | 100 middelen die Amstelveen via het gemeentefonds | • Ruilen | 15 | 15 | 60 ontvangt voor de uitvoering van klimaat- en | • Digitaal uitwisselnetwerk | 50 | 15 | 95 energiebeleid. Het Rijk heeft deze middelen tot en met | • Inleverpunt met beloning | 15 | 15 | 60 ten minste 2030 bestemd; de provincie accepteert ze | Voedsel & organische reststromen | 50 | 50 | 200 daarom als financieel toezichthouder als structurele | Gebouwde omgeving | p.m. | p.m. | p.m.

dekking voor personele verplichtingen. Voor 2031– | Subsidieregeling circulaire initiatieven | 30 | 30 | 120 2040 reserveert het coalitieakkoord van het kabinet | Samenwerking CirCollab HvA | 15 | 15 | 60 € 800 miljoen per jaar voor de medeoverheden. De | Onvoorzien | 20 | 15 | 65 structurele uitbreiding met 1 fte projectleider circulaire | Totaal | 400 | 350 | 1.450 economie is een eigen besluitpunt (besluitpunt 4). De | Bedragen × €1.000. Lichtgrijze cellen = indicatieve doorkijk (2028–2030). projectleider geeft uitvoering aan dit programma: trekt de actielijnen uit de hoofdstukken 2 en 3, bewaakt de voortgang en het budget, en onderhoudt de | De raad besluit over het uitvoeringsbudget 2027. | Het uitvoeringsbudget wordt gedekt uit de Reserve samenwerking met partners en collega-teams. | De reeks 2028–2030 is een indicatieve doorkijk die | Duurzaamheid. De actielijn Gebouwde omgeving bij de evaluatie eind 2027 ter besluitvorming wordt | is hierin nog niet opgenomen, omdat die op voorgelegd. | dit moment niet te becijferen is; de benodigde middelen worden aangevraagd bij de eerstvolgende Programmabegroting. 44 Alle bedragen in dit programma zijn gemeentelijke bijdragen. Cofinanciering via UPV, provincie Noord- Holland, Europese subsidies en MRA-middelen komt daar bovenop en is nergens in de bedragen verwerkt; per actielijn wordt actief ingezet op subsidiewerving.

Waar dat lukt, verlaagt dat het beroep op de Reserve Duurzaamheid of vergroot het de omvang van de actie. 4.2 Capaciteit en organisatie De wethouder Circulaire Economie is portefeuillehouder en bestuurlijk opdrachtgever, de teamleider duurzaamheid (SO) ambtelijk opdrachtgever. De strategisch adviseur duurzaamheid geeft leiding aan het programma. De projectleider circulaire economie coördineert de uitvoering; dit is een vaste formatieplek van 1 fte in schaal 10. De uitvoering gebeurt door de afdelingen OR&V, SO en Financiën, samen met externe partners. 4.3 Monitoring en evaluatie Over de voortgang wordt gerapporteerd via het Koersdocument Duurzaam Amstelveen: jaarlijks op indicatoren per waardeketen, tweejaarlijks uitgebreid. Amstelveen wil daarbij ook zichtbaar maken wat de circulaire inzet oplevert voor het klimaat: hoeveel CO2-uitstoot wordt vermeden door textielhergebruik, minder voedselverspilling en circulair bouwen. Die berekening is er nu nog niet. In de eerste jaren van dit programma wordt een werkwijze ontwikkeld om dat op een navolgbare manier te doen, zodat de bijdrage aan de klimaatdoelen uit het Koersdocument op termijn in de rapportage kan worden opgenomen. 4.4 Risico’s en kansen De uitvoering van dit programma brengt risico’s met zich mee, maar ook kansen die actief worden benut. Onderstaand een toelichting per onderdeel. Capaciteit.

De vaste formatieplek van 1 fte is een mooie eerste stap ten opzichte van de huidige 0,33 fte, en maakt het mogelijk om met de uitvoering van dit programma te beginnen. Mogelijk is op termijn meer capaciteit nodig, zeker als de opgave groeit met de gebouwde omgeving en nieuwe Europese verplichtingen. Draagvlak bij mkb. Circulaire verdienmodellen zijn voor veel ondernemers nieuw en soms financieel risicovol. De aanpak via early adopters, subsidies en kennissessies richt zich op het opbouwen van vertrouwen en het zichtbaar maken van successen. De subsidieregeling Circulaire Initiatieven verlaagt de drempel voor de eerste stap. Gedragsverandering bij inwoners. Reparatie en hergebruik vragen om een andere houding ten opzichte van bezit en consumptie. Communicatiecampagnes, zichtbare evenementen en laagdrempelige platforms zoals SwapShare helpen om dit gedrag te normaliseren. Veranderend rijks- en EU-beleid. Regelgeving op het gebied van UPV, Ecodesign en circulair bouwen is volop in ontwikkeling. De flexibele opzet van het programma — met jaarlijkse bijsturing via de Programmabegroting — maakt het mogelijk om op wijzigingen in te spelen zonder de koers te verliezen. Budget en cofinanciering. Het programma is meerjarig opgebouwd met 2027 als besluitjaar en 2028–2030 als indicatieve doorkijk.

Programma, formatie en budget vormen drie eigen besluitpunten in het college- en raadsbesluit over het Koersdocument. Cofinanciering via UPV, Provincie Noord-Holland en Europese programma’s (o.a. LIFE, Horizon Europe) verlaagt de gemeentelijke bijdrage. Dit is tegelijk een kans: actieve subsidiewerving kan de impact van het programma vergroten zonder dat de reserve duurzaamheid volledig wordt aangesproken. 45

Afkortingen Afkorting Betekenis A(4)CT Amstelveen 4 Circulair Textiel. De raadsmotie van 13 november 2024 en het programma dat daaruit volgde. BENG Bijna Energieneutrale Gebouwen. Wettelijke energie-eisen voor nieuwbouw. CDOKE Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid. Rijksgeld voor gemeenten om klimaat- en energiebeleid uit te voeren. CEAP Circular Economy Action Plan. Het Europese actieplan voor de circulaire economie. CirCollab CIRcular transition through COLLABoration. Regionaal onderzoeksprogramma voor de circulaire transitie in de Metropoolregio Amsterdam. CSRD Europese richtlijn die grote bedrijven verplicht te rapporteren over duurzaamheid. Diftar Gedifferentieerd tarief. Een afvaltarief dat afhangt van hoeveel afval een huishouden aanbiedt. Amstelveen kiest hier niet voor. GFT Groente-, fruit- en tuinafval. GWW Grond-, weg- en waterbouw. Wegen, riolering, bruggen en dergelijke. Afkorting Betekenis JOGG Landelijk programma voor een gezonde jeugd, waar Amstelveen aan meedoet. Koersdocument Koersdocument Duurzaam Amstelveen (voorheen PLECK). Het overkoepelende duurzaamheidsbeleid van Amstelveen, met daarin energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie. Dit programma gaat daar als Bijlage 2 mee. LAP Landelijk Afvalbeheerplan. Het rijksbeleid voor afval. MKI Milieukostenindicator.

Eén getal dat de milieubelasting van een product of bouwwerk uitdrukt in euro’s. Hoe lager, hoe beter. MOMA More than Milk Amsterdam. Lokaal voedselinitiatief. MRA Metropoolregio Amsterdam. Samenwerkingsverband van gemeenten en provincies in de regio. OR&V Gemeentelijke afdeling Openbare Ruimte en Vastgoed. PIANOo Expertisecentrum van het Rijk voor inkoop en aanbesteding. PM / p.m. Pro memorie. Een post die nog niet becijferd is. PMD Plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankenkartons. 46

Afkorting Betekenis R-ladder Rangorde van circulaire strategieën, van vermijden (R1) tot recyclen (R5). Hoe hoger op de ladder, hoe meer grondstoffen en CO2 worden bespaard. SIA Regieorgaan SIA. Verstrekt subsidie voor praktijkgericht onderzoek door hogescholen. SO Gemeentelijke afdeling Stedelijke Ontwikkeling. SPRONG Subsidieregeling van Regieorgaan SIA waarmee hogescholen onderzoeksgroepen opbouwen. SpUk Specifieke uitkering. Rijksgeld voor een vooraf bepaald doel. SROI Social return on investment. De afspraak dat een opdrachtnemer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt inzet. UPV Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid. Producenten zijn verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van hun eigen producten. URW Unibail-Rodamco-Westfield. Eigenaar en beheerder van het Stadshart. VANG Van Afval Naar Grondstof. Landelijk programma om afval te verminderen en beter te scheiden. VNG Vereniging van Nederlandse Gemeenten. 47

Bijlage 3 — | Leidraad Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen (2026) Leidraad Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen, | hoog. De letters verwijzen naar de thema’s Energie (E), v2026. Per KPI zijn drie ambitieniveaus opgenomen: | Circulair bouwen (C), Klimaatadaptief (K), Groen en basis (wettelijk of gemeentelijk minimum), midden en | ecologie (G) en Mobiliteit (M). KPI | Eenheid / | Wettelijk / | Basisniveau | Middenniveau | Hoog niveau | Toelichting | Bron (indicator) | meetwijze | beleidskader Energie Ontwerp voor energiereductie E1 | Aardgasvrije | wel/geen | EPBD IV (EU) | aardgasaan- | geen aardgasaansluiting | Voor nieuwe utiliteitsgebouwen met meer dan | EPBD IV - utiliteitsbouw | gasaansluiting | en Besluit | sluiting | 250 m² aan gebruiksoppervlakte verplicht de | RVO bouwwerken | EPBD IV een zonne-energiesysteem vanaf 1 janu- leefomgeving | ari 2027. E2 | Gebouw- | % reductie in | EPBD IV (EU) | conform | -10% ten | -20% ten | Dit is een indicator voor de energiebehoefte | BENG gebonden | kWh/m²/jaar | en Besluit | BENG 1 | opzichte van | opzichte van | voor verwarming en koeling van het gebouw.

| indicatoren energie- | bouwwerken | de maximale | de maximale | Deze kijkt naar een optimale kwaliteit van de | - RVO behoefte | leefomgeving | BENG 1 eis | BENG 1 eis | gebouwschil waarbij zowel de verhouding glas ten opzichte van dichte gevel, de mate van isolatie, de mate van kierdichting als de aanwezigheid van koudebruggen een rol speelt. De BENG wordt vanaf 2030 vervangen door Zero-Emission Building (ZEB). ZEB is al vanaf 2028 geldig voor nieuwe publieke gebouwen. Duurzame energie opwekking E3 | Aandeel | % van de totale | EPBD IV (EU) | conform | ≤3 bouwlagen: | ≤3 bouwlagen: | Het aandeel hernieuwbare energie is een | BENG hernieuwbare | energiebehoefte | en Besluit | BENG 3 | BENG 3 ≥100% | BENG 3 ≥105% | percentage. Dit is te berekenen door de | indicatoren energie | dat afkomstig is | bouwwerken | >3 bouwlagen: | >3 bouwlagen: | hoeveelheid zelf opgewekte hernieuwbare | - RVO uit hernieuwbare | leefomgeving | BENG 3 ≥80% | BENG 3 ≥100% | energie te delen door het totale energiegebruik. bronnen | De BENG wordt vanaf 2030 vervangen door Zero-Emission Building (ZEB). ZEB is al vanaf 2028 geldig voor nieuwe publieke gebouwen.

Tabel gaat verder op de volgende pagina t 48 KPI | Eenheid / | Wettelijk / | Basisniveau | Middenniveau | Hoog niveau | Toelichting | Bron (indicator) | meetwijze | beleidskader E4 | Aandeel | % van de lokaal | geen kader | geen | eigen opge- | eigen opge- | Compensatie van het verwachte | BREEAM lokale opwek | opgewekte | minimale eis | wekte energie | wekte energie | gebouwgebonden en gebruiksgebonden bij niet-BENG- | energie ten | ≥50% | ≥80% | energiegebruik door lokale opwek van plichtige | opzichte van | hernieuwbare energie. Voor utiliteitsbouw gebouwen | het totale | wordt, indien geen projectspecifieke energiegebruik | onderbouwing beschikbaar is, uitgegaan van een referentiegebruik van minimaal 50 kWh/m².jr voor een score van 100%. Deze KPI is uitsluitend van toepassing op gebouwen waarvoor op grond van het Besluit bouwwerken leefomgeving geen BENG-verplichting geldt. Circulair bouwen Circulair ontwerp C1 | Adaptief | adaptief | Het Nieuwe | geen | 30% | 50% | Op het moment dat het gebouw ontworpen | Methode vermogen | vermogen | Normaal v1.2 | minimale eis | wordt, wil je dat het gebouw zo lang mogelijk | Adaptief gebouw (%) | mee gaat op de locatie waarop het gebouw | Vermogen volgens Methode | wordt geplaatst.

Op het moment dat het gebouw | Gebouwen Adaptief | flexibel en adaptief wordt ontworpen biedt het | V2.1 - DGBC Vermogen | toekomstige veranderingen de mogelijkheid om Gebouwen v2.1 | ook daar te worden gehuisvest. Hierbij valt te denken aan vrije indeelbare vloeren, flexibele installaties en verplaatsbare binnenwanden. C2 | Losmaakbaar- | losmaakbaar- | Het Nieuwe | geen | 30% | 55% | Het stimuleren van ‘losmaakbaarheid’ van de | Circulair heid | heidsindex (%) | Normaal v1.2 | minimale eis | toegepaste bouwmaterialen, bouwdelen- en | buildings - volgens Circular | componenten, zodat deze aan het einde van de | een meet- Buildings - | levensduur van het gebouw eenvoudiger kunnen | methodiek Meetmethodiek | worden gedemonteerd om in een ander project te | voor los- Losmaakbaarheid | worden hergebruikt. De losmaakbaarheidsindex | maakbaar- v2.0 | bestaat uit de volgende vier indicatoren: type | heid - DGBC verbinding, toegankelijkheid, doorkruisingen en vorminsluiting. Circulair materiaalgebruik C3 | MilieuPresta- | MPG-score (€/m² | Besluit bouw- | conform MPG | 25% beter dan | 40% beter dan | De MPG geeft aan wat de milieubelasting is van | MPG - RVO tie Gebouw | BVO/jaar) | werken leefom- | de geldende | de geldende | de materialen die in een gebouw worden toege- (MPG) | geving | MPG-eis | MPG-eis | past.

De kenmerken van materialen worden uit LCA’s verzameld in de Nationale MilieuDatabase (NMD). Tabel gaat verder op de volgende pagina t 49 KPI | Eenheid / | Wettelijk / | Basisniveau | Middenniveau | Hoog niveau | Toelichting | Bron (indicator) | meetwijze | beleidskader C4 | Materiaal- | kg CO2-eq/m² | Het Nieuwe | geen | ≤240 kg | ≤200 kg | Voor materiaalgebonden CO2-uitstoot is de | Paris proof - gebonden | BVO volgens | Normaal | minimale eis | methodiek ‘Rekenmethodiek Paris Proof’. Het | DGBC CO2-uitstoot | Rekenmethodiek | midden en hoge ambitieniveau is gebaseerd op Paris Proof | leerervaringen en evaluaties van Het Nieuwe Normaal. De daadwerkelijke benodigde CO2- grenswaarde conform Paris Proof ligt lager. Het doel is dat deze waarde en het ambitieniveau steeds dichter naar elkaar toe komen. C5 | Herkomst | % massa | Het Nieuwe | geen | 25% | 40% en voldoet | Het stimuleren van het gebruik van biobased, | Herkomst materialen | materialen | Normaal v1.2 | minimale eis | aan definitie | hergebruikte, gerecycled of secundair | materialen - biobased, | en Houtbouw | houtbouwpro- | toeslagmateriaal in steenachtige constructies, | HNN hergebruikt of | Pact MRA | ject Houtbouw | waardoor de vraag naar nieuwe grondstoffen gerecycled | 2026-2030 | Pact | afneemt en materialen efficiënter worden gebruikt.

C6 | Circulair | % massa | Circulaire Deal | geen | ≥40% van de | ≥70% van de | De Provincie Noord-Holland en de | Circulaire oogsten bij | vrijkomende | Secundaire | minimale eis | vrijkomende | vrijkomende | Metropoolregio Amsterdam (MRA) willen in 2050 | deal - PNH sloop | materialen dat | Bouwmateria- | materiaalstro- | materiaal- | een circulaire economie hebben en willen dat het circulair wordt | len MRA | men wordt | stromen | gebruik van primaire grondstoffen in 2030 met gerecycled | circulair | wordt circulair | 50% is gedaald. Deze Circulaire Deal heeft als doel verwerkt | verwerkt en | om de circulaire bouw in de MRA te stimuleren, bij oplevering | minder grondstoffen te gebruiken en daarmee bij Verificatiever- | te dragen aan deze circulaire doelstellingen. klaring Circulair Sloopproject (SVMS) Klimaatadaptief Hitte K1 | Koele en | 3-30-300 regel | Amstelveen | herplant- | bijdrage aan de “3” (zicht op 3 | Bij nieuwbouwontwikkeling streeft de gemeente | Bomenplan gezonde | Bomenstad | plicht | grote bomen vanuit de woning) | naar een zodanige inrichting van het gebied dat leefomgeving | Bomenplan | en “30” eis (30% boomkroonbe- | de gevoelstemperatuur binnen aanvaardbare gemeente | dekking) uit de 3-30-300 regel | normen blijft. Bij projecten in een bestaande Amstelveen | situatie en bij nieuwe ontwikkelingen is het streven om de 3-30-300 regel te halen.

Tabel gaat verder op de volgende pagina t 50 KPI | Eenheid / | Wettelijk / | Basisniveau | Middenniveau | Hoog niveau | Toelichting | Bron (indicator) | meetwijze | beleidskader K2 | Verharding | % groen, water | geen kader | geen minima- | minimaal 30% | minimaal 40% | Op het onbebouwde deel van de kavel zorgt minimaliseren | en onverhard | le eis | groen, water | groen, water | groen en water voor een prettigere gevoelstem- oppervlak in het | en onverhard | en onverhard | peratuur in de zomerperiode. Verdampings- plangebied | oppervlak (op | oppervlak (op | processen hebben een koelend effect op de bodemniveau | bodemniveau | luchttemperatuur en de oppervlaktetemperatuur bepaald) op het | bepaald) op het | (stralingswarmte). Halfverharding telt voor 30% terrein rondom | terrein rondom | mee in het percentage onverhard. het gebouw | het gebouw Wateroverlast K3 | Waterverwer- | Hoeveelheid | Actieplan Kli- | 70 mm/u | hemelwater gedeeltelijk bergen | Ter indicatie: een standaard bui is 20 mm per uur.

king | water vasthou- | maatadaptatie | afgevoerd in | en vasthouden den, bergen en | 2021-2026 | 12u, zonder afvoeren | schade te veroorzaken K4 | Grondwater- | Grondwaterstand | Grondwater- | Voldoet aan | Voldoet aan | Voldoet aan | Grondwatergrenswaarden: ontwateringsdiepte overlast | + kwalitatieve | zorgplan Am- | de grond- | basisniveau | midden niveau | ≥ 0,7 m onder wegprofiel, ≥ 0,5 m in tuinen en ≥ beoordeling | stelveen 2026 | watergrens- | én toont met | én verbetert | onder onderzijde vloer/kruipruimte. Geen verla- waarden uit | grondwateron- | aantoonbaar | ging van de representatief lage grondwaterstand het Grondwa- | derzoek aan | de grondwater- | (RLG). terzorgplan | dat geen risico | situatie door | Houdt bij niveau 3 rekening met de voorkeurs- ontstaat op | risico’s op hoge | volgorde van grondwatermaatregelen conform structurele | en lage grond- | H3 van het Grondwaterzorgplan. grondwater- | waterstanden overlast, zet- | te verminderen tingen, funde- | (Water en Bo- ringsschade of | dem Sturend). overlast in de omgeving.

Tabel gaat verder op de volgende pagina t 51 KPI | Eenheid / | Wettelijk / | Basisniveau | Middenniveau | Hoog niveau | Toelichting | Bron (indicator) | meetwijze | beleidskader Groen en ecologie G1 | Maatregelen | aantal punten | Vogel- en | < 9 punten | 9 - 16 punten | ≥ 17 punten | Natuurinclusief bouwen wordt omschreven | Natuurinclu- dak en ge- | (zie blad 2) | Habitatrichtlijn | als ‘het zodanig oprichten van bouwwerken | siviteits- bouw | (EU) en | en de directe omgeving van gebouwen dat | punten - G2 | Gevelkasten | aantal punten | Omgevingswet | 0 punten | 1 - 3 punten | ≥ 4 punten | natuurwaarden hier baat bij hebben’. De | Gemeente (zie blad 2) | maatregelen kunnen hard zijn (bijv. nestkasten) of | Amstelveen G3 | Groene | aantal punten | < 20 punten | 20 - 29 punten | ≥ 30 punten | zacht (bijv. tuinen). Ze kunnen betrekking hebben buitenruimte | (zie blad 2) | op plant- en diersoorten – al of niet beschermde – en op groene functies (bijv. klimaatadaptatie en beleving). Een inrichtingsplan en een beheerplan is cruciaal voor het slagen en in stand houden van bedachte natuurinclusieve ontwerpen.

G4 | Hergebruik | wel/niet | Motie ‘Geef | geen | het bestaande groen in het | Naar aanleiding van de aangenomen motie | Struikroven van groen | hergebruik van | struikrovers | hergebruik | plangebied wordt (deels) | ‘Geef struikrovers een kans’ (mei 2025) is het | - EU bestaand groen | een kans’ d.d. | van groen | hergebruikt | hergebruik van bloemen, planten, struiken 21-05-2025 | en zaailingen opgenomen in de leidraad. Hergebruik van groen kan gefaciliteerd worden door bijvoorbeeld het organiseren van een struikroversdag. Bij Stichting Struikroven is ervaring aanwezig op het gebied van aanpak en organisatie van struikroven. Mobiliteit Veranderen vervoerswijze M1 | Actieve | Aantal fietspar- | Nota | conform | 20% meer dan | 40% meer dan | Een fietsparkeernorm zorgt ervoor dat er mobiliteit | keerplekken per | Parkeernormen | meest recent | fietsparkeer- | fietsparkeer- | passende maatregelen getroffen worden voor eenheid | Amstelveen | vastgestelde | norm | norm | de fietser bij ruimtelijke ontwikkelingen. De fietsparkeer- | aantrekkelijkheid van een reis per fiets wordt norm | mede bepaald door de beschikbaarheid en kwaliteit van de fietsparkeervoorziening bij herkomst en bestemming. De fietsparkeernorm draagt daarmee bij aan het stimuleren van het fietsgebruik.

Tabel gaat verder op de volgende pagina t 52 KPI (indicator) Eenheid / meetwijze Wettelijk / beleidskader Basisniveau Middenniveau Hoog niveau Toelichting Bron M2 Deelmobiliteit % van de wonin- gen met deelcon- cepten Convenant Toe- komstbesten - dige Woning- bouw MRA geen minima- le eis 10% van het aantal wonin - gen 20% van aantal woningen Deelmobiliteit vermindert de parkeerdruk en maakt binnenstedelijke woningbouw beter betaalbaar. Ook stimuleert het bewoners om niet ieder voor zich een auto te kopen, maar als collectief te denken. In 2022 komt er binnen de gemeente Amstelveen een beleidvaststelling o.g.v. deelmobiliteit. Convenant Toekomst- bestendige Woning- bouw MRA Schone bouw M3 Schone mo- biele werktui - gen basisniveau/ambi - tieus niveau Convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) basisniveau SEB ambitieus niveau SEB Met schoon en emissieloos bouwen wordt toe - gewerkt naar het reduceren van emissies door bouwmaterieel zoals mobiele werk-, voer- en vaartuigen. Dit is nodig om de doelen op het ge - bied van stikstof, CO2 en fijnstof te halen. Schoon en emissieloos bouwen 53

Dit document hoort bij het Koersdocument Duurzaam Amstelveen en bevat de uitleg voor de aanpak: hoe de cijfers en scenario’s van de routekaart tot stand zijn gekomen, welke aannames daarbij zijn gedaan en waarom. Daarnaast legt een begrippenlijst de gebruikte vaktermen uit. Het koersdocument bevat drie bijlagen: 1 – Verduurzaming eigen organisatie, 2 – Programma Circulaire Economie 2027–2030, 3 – Leidraad Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen. Deze technische verantwoording gaat over de CO2-routekaart (hoofdstuk 5 van het koersdocument); de bijlagen hebben een eigen onderbouwing. Eén ding vooraf over de status van de cijfers. Onderzoeksbureau CE Delft heeft de routekaart doorgerekend met het CEGEM-model: het basisjaar 1990, het basispad — wat er met de uitstoot gebeurt zonder eigen gemeentelijk beleid — de bandbreedte tot 2040 en de verdeling van de gemeentelijke inzet over de sectoren woningen, verkeer en bedrijven. Dat fundament ligt vast. Wat nog volgt is de uitwerking op maatregelniveau: wat elke maatregel oplevert en kost. Die uitwerking komt in de maatregelpakketten van 2027. De uitkomst is daarmee richtinggevend, niet exact: ze laat zien wáár de opgave zit, hoe groot die ongeveer is en welke knoppen ertoe doen, zodat de raad er keuzes op kan baseren. Wie wil weten hoe een bepaald cijfer is opgebouwd, vindt dat in de hoofdstukken hierna.

Het document is geschreven voor wie wil doorlezen: raadsleden die de onderbouwing willen kunnen volgen en ambtenaren die met de cijfers werken. Leeswijzer en technische verantwoording De onderbouwing van het Koersdocument Duurzaam Amstelveen: begrippen, methodiek en bronnen. 1 Inleiding 54

2 Begrippenlijst De termen staan op alfabetische volgorde. De uitleg is bewust kort en in gewone taal gehouden; voor de volledige methodische context wordt verwezen naar hoofdstuk 3. 3-30-300-norm | Vuistregel voor groen in de stad: iedereen ziet | CEGEM | Het rekenmodel van CE Delft voor gemeentelijke minstens 3 bomen vanuit huis, elke buurt heeft 30% | broeikasgasemissies (1990–2040), gekalibreerd op de boomkroonbedekking, en groen ligt binnen 300 meter. | landelijke KEV (voor deze routekaart: KEV 2024). Rekent in Amstelveen gebruikt de 30%-regel uit het Bomenplan 2024 als | CO2-equivalenten n met vijf subsectoren: wonen, diensten, maat per buurt. | industrie, landbouw en verkeer. Aanwijsbevoegd- | De bevoegdheid uit de Wet gemeentelijke instrumenten | CO2- | De gezamenlijke maat voor alle broeikasgassen: methaan en heid (Wgiw) | warmtetransitie (verwacht per 1 januari 2027) om vast | equivalenten | lachgas worden omgerekend naar de hoeveelheid CO2 met te leggen dat een buurt op een bepaald moment van het | hetzelfde klimaateffect. De doelen en de routekaart rekenen aardgas af gaat. Amstelveen zet die bevoegdheid pas in als | in CO2-equivalenten; de Klimaatmonitor rapporteert alleen betaalbaarheid en netcapaciteit op orde zijn. | CO2 uit energiegebruik.

Autonome | Het onderscheid tussen de CO2-daling die vanzelf optreedt | CO2- | Landelijk certificaat waarmee een organisatie laat zien hoeveel ontwikkeling vs. | (door landelijk en Europees beleid, een schonere stroommix | Prestatieladder | CO2 zij zelf uitstoot en hoe zij dat vermindert. De gemeente gemeentelijke | en marktontwikkelingen) en de daling die het gevolg is van | gebruikt het voor de eigen bedrijfsvoering (bijlage 1). invloed | gemeentelijk beleid. De routekaart maakt dat onderscheid om | DPRA | Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie: het landelijke programma dat zichtbaar te maken waar de gemeente daadwerkelijk aan de | gemeenten verplicht hun kwetsbaarheid voor extreem weer knoppen zit. | in kaart te brengen via een stresstest, langs vier risico’s — Basispad | De verwachte uitstoot zonder eigen gemeentelijk beleid: | wateroverlast, hitte, droogte en overstroming. het effect van Europees en nationaal beleid, een schonere | EED | Energy Efficiency Directive: de Europese richtlijn voor stroommix en autonome ontwikkelingen zoals natuurlijke | energiebesparing. Ze legt onder meer aan grotere vervangingsmomenten. Voor Amstelveen doorgerekend door | organisaties de plicht op hun energiegebruik in kaart te CE Delft met het CEGEM-model; vormt de bovenkant van de | brengen en te verminderen. bandbreedte.

| Emissiefactor | Het getal waarmee een hoeveelheid energie of brandstof Calcasa | Een dataleverancier die per woning het energielabel | wordt omgerekend naar CO2-uitstoot. Voor aardgas wordt modelmatig inschat op basis van woningkenmerken (volgens | gerekend met 1,779 kg CO2 per m³. de NTA8800-methode). Amstelveen gebruikt deze data voor de | EPBD | De Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen. labelroute van de woningberekening. De cijfers kunnen afwijken | De meest recente versie (EPBD IV) verplicht onder meer de van de officieel geregistreerde RVO-labels (zie hoofdstuk 4). | slechtste labels stapsgewijs te verbeteren; voor woningen is CE Delft- | De rekenwijze van onderzoeksbureau CE Delft voor | label C een tussendoel richting 2030. methodiek | gemeentelijke CO2-routekaarten. CE Delft heeft de | ETS2 | Het tweede Europese systeem voor CO2-beprijzing, dat vanaf Amstelveense uitstoot (1990–2040) in 2026 doorgerekend met | 2027 ook de uitstoot van gebouwen en wegverkeer beprijst. het CEGEM-model; dat basispad vormt de onafhankelijke basis | Het maakt fossiele energie geleidelijk duurder en is een van de onder deze routekaart. | externe knoppen die de restopgave mede kunnen verkleinen — maar ligt buiten de gemeentelijke invloed.

55 KEV | Klimaat- en Energieverkenning: de raming van het Planbureau | RES | Regionale Energiestrategie: de afspraken tussen gemeenten, voor de Leefomgeving (PBL) over de voortgang van het | provincie en waterschappen in een regio over hoeveel landelijke klimaatbeleid, voorgeschreven door de Klimaatwet; | duurzame elektriciteit zij samen opwekken. Amstelveen volledig in de even jaren, op hoofdlijnen geactualiseerd in | draagt vooral bij met zon op dak. de tussenliggende jaren. De routekaart gebruikt de KEV als | Reserve | Gemeentelijke bestemmingsreserve voor richtinggevend referentiedocument voor het deel van de | Duurzaamheid | duurzaamheidsuitgaven. Stand 1 januari 2026: € 5,2 miljoen. daling dat autonoom verloopt. | Resterende | De uitstoot die in een zeker jaar nog overblijft, uitgedrukt in kton (kiloton) | Een eenheid van massa: één kton is een miljoen kilogram | uitstoot | kton per jaar. Voor 2040: 139 kton in het basispad, 61 kton bij (1.000 ton). De uitstoot van Amstelveen wordt in kton per jaar | maximale gemeentelijke inzet, 41 kton als doel. uitgedrukt — in 2024 292 kton CO2-equivalenten. | Restopgave | De reductie die na het basispad nog nodig is om het doel van MKI | Milieukostenindicator: een getal dat de totale milieuschade van | 41 kton in 2040 te halen en die niet door de gemeentelijke een product of bouwwerk in euro’s uitdrukt.

Het wordt gebruikt | inzet wordt gedekt. Bandbreedte: 20 kton (bij volledige eigen bij duurzaam en circulair inkopen om opties te vergelijken. | inzet) tot 98 kton (zonder extra beleid). MRA | Metropoolregio Amsterdam: het samenwerkingsverband | R-ladder | Een ordening van circulaire strategieën, van hoogwaardig van gemeenten en provincies in de regio Amsterdam, | naar laagwaardig: weigeren, verminderen, hergebruiken, waarbinnen onder meer afspraken over circulaire economie | repareren, en pas als laatste recyclen. Hoe hoger op de ladder, en grondstoffen worden gemaakt. | hoe groter de milieuwinst. Natuurherstel- | Europese verordening (2024) die onder meer voorschrijft dat | Scope 1 / 2 / 3 | Een indeling van CO2-uitstoot naar herkomst: scope 1 is verordening | het groen en de boomkroonbedekking in steden tot 2030 niet | directe uitstoot (bijvoorbeeld een gasketel), scope 2 is uitstoot netto afnemen en daarna toenemen. | door ingekochte energie (elektriciteit, warmte), en scope 3 Netcongestie | Het elektriciteitsnet zit vol: er kan geen stroom meer bij | is indirecte uitstoot in de keten (bijvoorbeeld materialen). worden geleverd of teruggeleverd. Liander (regionaal) en | De doelstellingen betreffen scope 1 en 2 binnen de TenneT (landelijk) beheren het net; de netverzwaring voor | gemeentegrenzen; scope 3 blijft bewust buiten beschouwing Amstelveen is gepland voor 2034–2037.

| en komt terug bij het CO2-inzicht bij inkoop. NPCE | Nationaal Programma Circulaire Economie: het | VNG- | Vaste set meetbare indicatoren voor duurzaamheid, rijksprogramma met de landelijke doelen voor | kernindicatoren | ontwikkeld met de VNG en het CBS, waarmee gemeenten grondstoffengebruik en recycling tot 2030. | onderling vergelijkbaar rapporteren (Handreiking NTA8800 | De Nederlandse rekenmethode waarmee de energieprestatie | Duurzaamheidsrapportage). en het energielabel van een gebouw worden bepaald. Calcasa | Warmtewet/ | De nieuwe Warmtewet (Wet collectieve warmte) regelt wie een schat de labels op basis van deze methode in. | warmtekavel | warmtenet mag aanleggen en beheren en tegen welke prijs. PED (Positive | Een gebied dat over een jaar meer energie opwekt dan het | Een warmtekavel is het gebied waarvoor één warmtebedrijf Energy District) | gebruikt, door opwek, opslag en verbruik slim te combineren. | wordt aangewezen. Voor de A9-zone loopt hiernaar een onderzoek met de | Zero- | Gebied waarin alleen emissieloze bestel- en vrachtwagens Hogeschool van Amsterdam. | emissiezone | mogen rijden. Amstelveen onderzoekt een zone voor (ZE-zone) | stadslogistiek; het effect hangt af van de omvang (4–21 kton in 2030).

56 3 Methodische verantwoording 3.1 Aanpak in het kort | die nauwelijks vanzelf dalen en waarvoor de gemeente | 3.2 Referentiejaar en eindpunt De routekaart rust op twee onderdelen. Eerst het | geen eigen instrument heeft — dit deel is als benoemd | De doelen worden gemeten vanaf basisjaar 1990 basispad: wat gebeurt er met de CO2-uitstoot als | blok in de restopgave opgenomen. F-gassen worden | — hetzelfde ijkpunt als het Klimaatakkoord en de gemeente niets extra’s doet? Onderzoeksbureau | Europees uitgefaseerd via de F-gassenverordening. De | de EU-klimaatwet. Lange tijd waren voor 1990 op CE Delft heeft dat voor Amstelveen berekend, met | doelstellingen betreffen scope 1 en 2 (directe uitstoot | gemeenteniveau geen betrouwbare uitstootcijfers een rekenmodel dat aansluit bij de Klimaat- en | en ingekochte energie) binnen de gemeentegrenzen; | beschikbaar; CE Delft heeft de Amstelveense uitstoot Energieverkenning (KEV) van het Planbureau voor de | scope 3 — de indirecte uitstoot in ketens — blijft bewust | van dat jaar berekend op basis van een bewerking Leefomgeving (PBL) — de landelijke raming van het | buiten beschouwing en komt terug bij het CO2-inzicht | van de Emissieregistratie: 411 kton CO2-equivalenten. Rijk. CE Delft rekent daarbij met vijf groepen: woningen, | bij inkoop.

Voor de monitoring gebruikt de gemeente | De routekaart meet daarmee met dezelfde maat als diensten, industrie, landbouw en verkeer. De gemeten | de Klimaatmonitor (CO2 uit energiegebruik, jaarlijks per | het Rijk en Europa. De gemeten jaarreeks vanaf 2010 cijfers komen uit de Klimaatmonitor; voor het basisjaar | sector) naast de CE Delft-reeks in CO2-equivalenten. | (Klimaatmonitor) blijft daarnaast de basis voor de 1990 heeft CE Delft een aparte berekening gemaakt, | jaarlijkse monitoring. omdat daar destijds geen betrouwbare gemeentelijke cijfers voor bestonden. | Een kanttekening | Het doel van 90% reductie is toegepast op het basisjaar 1990 (411 kton), wat uitkomt op 41 kton in 2040 — een Daarna komt het tweede onderdeel: wat kan de | Een projectie tot 2040 blijft koffiedik kijken; de | hard eindpunt zonder marge. Onderweg geldt het gemeente er zelf nog aan toevoegen? Voor woningen | cijfers zijn een onderbouwde raming, geen exacte | tussendoel van 55% reductie in 2030 (185 kton). In 2024 en bedrijfsgebouwen komt dat vooral van het | voorspelling. De bovenkant van de bandbreedte is | bedroeg de uitstoot 292 kton: 29% minder dan in 1990. warmteprogramma; CE Delft heeft berekend wat | het onafhankelijk doorgerekende basispad van CE | Die daling zit vrijwel volledig in de laatste vijftien jaar: dat naar verwachting oplevert. Voor verkeer maakt | Delft.

De behoedzaamheid zit bij de onderkant: die | sinds 2010 daalde de uitstoot met ruim 40%. de gemeente een eigen, voorzichtige inschatting, | gaat uit van volgehouden inzet én meewerkende naast de raming die CE Delft geeft van het effect van | omstandigheden, en waar aannames onzeker | De uitstoot van 1990 (411 kton) ligt lager dan de piek gemeentelijke maatregelen. | zijn — zoals bij de verhouding tussen hybride en | rond 2010 (ruim 500 kton): Amstelveen groeide na 1990 volledig elektrische warmtepompen — is bewust | sterk in inwoners, woningen en bedrijvigheid. Het doel Afbakening: CO2-equivalenten en scope | de voorzichtige kant gekozen. Wat, ongeacht de | van 41 kton, gemeten vanaf 1990, is daarmee strenger De routekaart stuurt op de uitstoot van alle | aannames, overeind blijft, is de hoofdlijn: het grootste | dan hetzelfde percentage gemeten vanaf 2010 zou zijn broeikasgassen, uitgedrukt in CO2-equivalenten: | deel van de daling verloopt autonoom, daar bovenop | geweest. naast CO2 zijn dat methaan, lachgas en F-gassen. | kan de gemeente met eigen inzet intensiveren, Daarmee valt ook de landbouw binnen de opgave: een | en ook dan blijft er een restopgave liggen die met sector met ongeveer 12 kton overige broeikasgassen | gemeentelijk beleid alleen niet te sluiten is. (methaan en lachgas uit veehouderij en bemesting) 57 Kerngetal | Waarde | 99 kton CO2-eq.

in 2024, waarvan 79,0 kton CO2 uit | Uitstoot per sector, 2010–2024Uitstoot per sector, 2010–2024 Basisjaar 1990 | 411 kton (= 100%) | energiegebruik. | 488 kton Uitstoot 2024 | 292 kton (−29%) | Twee keuzes vragen toelichting. Ten eerste loopt de | 500% Tussendoel 2030 (−55%) | 185 kton | scheidslijn tussen ‘woningen’ en ‘bedrijven’ langs het Doel 2040 (−90%) | 41 kton | gebruik van een gebouw, niet langs de bouwvorm: | 400% | Verkeer Huidige koers in 2040 | de gangbare categorie ‘gebouwde omgeving’ is | 300% | 268 kton (bandbreedte) | 61–139 kton | hier dus gesplitst, met de woningen apart en alle Restopgave in 2040 | 20–98 kton | overige gebouwen (utiliteit) onder bedrijven. Dat | Bedrijven 200% sluit aan op de manier waarop de gemeente kan sturen — woningen via de warmtetransitie en | 100% | Woningen 3.3 Sectorindeling | wijkaanpak, utiliteit via andere instrumenten. Ten De routekaart deelt de uitstoot in drie sectoren in: | tweede zijn de bedrijfssubsectoren samengevoegd | 0% woningen, verkeer en bedrijven. Deze indeling volgt | tot één sector, conform de categorie ‘Werken’ uit de | 2010 | 2012 | 2014 | 2016 | 2018 | 2020 | 2022 | 2024 zowel de KEV/Klimaatmonitor als de CE Delft-methodiek | Haarlemse routekaart; dat voorkomt dat kleine, sterk | Gerealiseerde CO₂-uitstoot per sector, 2010–2024 (kton).

die voor Haarlem is gebruikt, zodat de cijfers onderling | schommelende deelsectoren (zoals de industrie) een | Gerealiseerde CO2-uitstoot per sector, 2010–2024 (kton). Bron: CE Delft (verbruiksbenadering), 2024 conform Klimaatmonitor RWS. Bron: CE Delft (verbruiksbenadering), 2024 conform vergelijkbaar zijn én aansluiten op de bron die voor | eigen, onbetrouwbaar pad krijgen. | Klimaatmonitor RWS. de autonome ontwikkeling wordt gebruikt. Elke sector bestaat uit subsectoren: | De sectorale uitstoot in 2024 bedraagt, in CO2- | 3.4 Zo zijn de cijfers per sector equivalenten: woningen 91 kton, verkeer 102 kton en | opgebouwd • Woningen — uitsluitend de gebouwgebonden uitstoot | bedrijven 99 kton (samen 292 kton; CE Delft), het cijfer | De sectorcijfers beschrijven twee dingen: de autonome van huishoudens: het aardgas voor verwarming en | waarmee de routekaart rekent. De Klimaatmonitor telt | ontwikkeling per sector (het CEGEM-basispad van CE warm water, het elektriciteitsgebruik in woningen | alleen CO2 uit energiegebruik: woningen 89,7 kton, verkeer | Delft) en wat de gemeente daar met eigen inzet aan kan en een klein deel stadswarmte. Bewust niet de hele | 98,8 kton en bedrijven 79,0 kton (samen 267,5 kton). | toevoegen.

Het doel van 41 kton is niet over de sectoren ‘gebouwde omgeving’: kantoren, winkels en scholen | De overige circa 24 kton zijn overige broeikasgassen: | verdeeld: alleen het totaal is kaderstellend. Per sector vallen hier dus niet onder, maar onder bedrijven. | methaan en lachgas uit de landbouw (13 kton) en overige | is een andere route gevolgd om tot de cijfers te komen, • Verkeer — het wegverkeer binnen en door de | broeikasgassen in de industrie (6 kton), het verkeer (3 | afhankelijk van de beschikbare data en de mate van gemeente: personenauto’s, bestel- en vrachtverkeer | kton) en woningen (2 kton). De stadswarmte van woningen | gemeentelijke invloed. en het doorgaande snelwegverkeer op de A9 en A2. | is in de subsectordata opgenomen. CE Delft hanteert Spoor en luchtvaart vallen buiten deze gemeentelijke | binnen ‘bedrijven’ drie subsectoren: diensten, industrie | Hoe zeker de autonome daling is, verschilt per sector. routekaart. | en landbouw. Let op: het Warmteprogramma 2026- | Bij verkeer ligt zij grotendeels vast in Europese • Bedrijven — de breedste sector, met bedrijven | 2035 hanteert een andere sectorindeling — “gebouwde | wetgeving (de EU-norm die nieuwe auto’s vanaf en diensten (inclusief de utiliteitsbouw: kantoren, | omgeving” (142,7 kton CO2 in 2024) omvat zowel woningen | 2035 emissieloos maakt).

Bij woningen hangt zij af winkels, scholen, zorg), de landbouw (waaronder | als utiliteitsgebouwen/diensten, en is dus breder dan de | van vervangingsmomenten en normen (EPBD IV). Bij de glastuinbouw) en de industrie. Samen goed voor | sector “woningen” (89,7 kton) in deze routekaart. | bedrijven leunt zij op prijzen en marktontwikkeling, en 58 daar is de onzekerheid het grootst. Dat verklaart mede | Broeikasgasemissies Amstelveen 2024, uitgesplitst Broeikasgasemissies Amstelveen 2024,instrument gaat, is dat effect over beide sectoren waarom woningen — ondanks een kleinere omvang | naar subsector. verder uitgesplitst | verdeeld naar de verhouding van hun aardgas-CO2 dan verkeer — de sector is met de meeste resterende | (77:19). De labelroute via Calcasa blijft het operationele autonome uitstoot in 2040 (64 kton, tegen 41 bij | 11,5% | instrument voor de monitoring en het 2030-tussendoel: verkeer en 34 bij bedrijven). | 17,3% | per labelstap — bijvoorbeeld van E naar C — staat een 4% | woning voor een bepaalde reductie in gasverbruik Autonome ontwikkeling 2024 - 2040 | 6,7% | en dus in CO2. Daarbij worden het aantal en type Autonome ontwikkeling 2024 → 2040 292 | kton | 14, | 1% | woningen, het aardgasverbruik per wijk, de verwachte Verkeer | Woningen | Bedrijven | CO2-eq.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://amstelveen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1ba28369-91a7-4d80-8d40-b8df0d3dacd1?agendaItemId=be696c8a-1ff7-4ee3-b87d-0ee84bf8d646