Bijlage 1 - Jaarstukken GR OGZ Amstelland 2021

Jaarstukken 2021 Gemeenschappelijke Regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland

Inhoud

Voorwoord 1 Programmaverantwoording 1.1 Gezondheidsbevordering, epidemiologie en beleidsadvisering 1.2 Milieu en Gezondheid 1.3 Algemene infectieziekten, soa-aids en tuberculosebestrijding 1.3.1 Algemene infectieziekten 1.3.2 Tuberculosebestrijding 1.3.3 Soa-Polikliniek/centrum voor seksuele gezondheid 1.4 Hygiëne en Inspectie 1.4.1 Inspectie Kinderopvang 1.4.2 Hygiënezorg en Legionella preventie 1.4.3 Verlenen van vergunningen tatoeëren en piercen 1.5 Jeugdgezondheidszorg 1.6 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (Vangnet) 1.7 Beschikbaarheid lijkschouwing 1.8 Bedrijfsvoering 1.9 Algemene dekkingsmiddelen 1.10 Onvoorzien

3 7 9 14 17 17 19 20 22 22 23 24 25 35 37 39 40 41

2 Verplichte paragrafen 2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.1.1 Kengetallen 2.2 Onderhoud kapitaalgoederen 2.3 Financiering 2.4 Bedrijfsvoering 2.4.1 Wet normering topinkomens (WNT)

42 42 45 46 46 47 47

3 Jaarrekening 3.1 Balans per 31 december 2021 3.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 3.3 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2021 3.4 Overzicht van het exploitatiesaldo naar taken / activiteiten 3.5 Toelichtingen 3.5.1 Toelichting op de balans per 31 december 2021 3.5.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 3.5.3 Analyse begrotingsafwijkingen 3.6 Resultaat per gemeente 3.7 Resultaatbestemming 2021

48 48 50 51 52 53 53 57 60 62 66

Bijlage – overzicht vaccinatiegraden

67

2

Voorwoord

Voor u liggen de jaarstukken 2021 van de Gemeenschappelijke regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland (GR OGZ Amstelland).

Ontwikkelingen in 2021 - corona Ook dit jaar stond voor een groot gedeelte in het teken van de coronapandemie. De colleges en gemeenteraden zijn door de voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam op regelmatige basis geïnformeerd over de voortgang van de aanpak van corona. Daarin werd steeds ingegaan op de risico-inschaling van onze veiligheidsregio, de actuele cijfers en een update over de uitvoering van de maatregelen. De besluitvorming is derhalve via de Veiligheidsregio verlopen en niet via de GR OGZ Amstelland. Binnen de GGD is een aparte corona-afdeling opgezet, die onder andere verantwoordelijk is voor het testen op corona, het bron- en contactonderzoek en de vaccinaties. Reguliere afdelingen hielpen ook mee. Het hygiëneteam adviseerde en ondersteunde bij de te nemen maatregelen in het kader van infectiepreventie. Jeugdgezondheidszorg was nauw betrokken bij de contacten met scholen en ondersteuning door professionals. Ook leverde de GGD cijfers over onder andere het aantal geteste bewoners, het aantal besmettingen, de druk op de ziekenhuizen en de naleving van maatregelen. Deze nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona worden vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen.

Eventuele minderkosten in de productie als gevolg van corona dienen verrekend te worden met de meerkosten die de GGD maakt. Alleen bij Jeugdgezondheidszorg (JGZ) zijn minder middelen besteed door corona.

Openbare gezondheidszorg Amstelland

GGD Amsterdam voert haar taken in de openbare gezondheidszorg uit in de Amstelland gemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn), op basis van het productenboek 2018 en het Basispakket JGZ. Het Basispakket JGZ is in 2019 opnieuw vastgesteld. Ook heeft in 2018 een evaluatie van de afspraken rond begroten en verantwoorden plaatsgevonden en zijn afspraken hierover licht gewijzigd. Sinds dien worden alle gezamenlijke kosten verdeeld naar de gemeenten op basis van inwoneraantallen. In de voorliggende jaarrekening is conform afspraak uitgegaan van de inwoneraantallen per 1 januari 2021. Volgens het CBS zijn de inwoneraantallen per 01-01-2021: Gemeenten Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal

Inwoneraantallen per 01-01-2021 31.991 90.829 31.334 14.125 30.206 198.485

Percentage 16,12% 45,76% 15,79% 7,12% 15,22% 100,00% 3

Resultaat 2021 t.o.v. de begroting

De realisatie 2021 bedraagt € -905, waarmee het jaar is afgesloten met een negatief totaalresultaat ten opzichte van de begroting 2021. Dit resultaat wordt veroorzaakt bij de volgende taken: Taken Basistaken: Gezondheidsmonitor Inspectie kinderopvang Jeugdgezondheidszorg Hygiënisch woningtoezicht Plustaken Opvoedondersteuning & extra weegmoment Diemen Gezond Gewicht Aalsmeer Bedrijfsvoering: Huisvesting Bankkosten Mutatie reserves Onttrekking reserve gezondheidsmonitor Totaal

Realisatie € 1.622 € 31.488 € -32.364 € 27 € 10.844 € -1.890 € -4.206 € -4.806 € -1.622 € - 905

Een toelichting op de substantiële afwijkingen is opgenomen bij de betreffende onderdelen in de programmaverantwoording. Overeenkomstig de afspraken met het Rijk zijn de resultaten die coronagerelateerd zijn verrekend met het Rijk. Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van Gezondheidsbevordering, Hygiëne & Inspectie, Milieu en Gezondheid, Algemene Infectieziekten, TBC Bestrijding, soa-polikliniek, Openbare Geestelijke Gezondheidszorg en Beschikbaarheid Lijkschouwing zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend. Bij de GR OGZ Amstelland zijn de meerkosten als gevolg van corona bij JGZ niet in rekening gebracht bij de GR maar in de declaratie aan het Rijk opgenomen. Het betreft een bedrag van ca. € 39.753. Resultaten die geen relatie hebben met corona zijn overeenkomstig vorige jaren opgenomen in de baten en lasten. Voor de GGD was het een druk jaar vanwege corona. Veel van de activiteiten die door de GGD uitgevoerd zijn corona gerelateerd geweest en bijna alle afdelingen zijn in meer of mindere mate ingezet ten behoeve van de bestrijding van corona.

Dat geldt natuurlijk het meeste voor de afdeling Infectieziekten wiens werkzaamheden bijna volledig uit coronabestrijding bestond. Maar ook voor de afdeling JGZ waar veel medewerkers ingezet zijn bij bijvoorbeeld de vaccinatierondes. Ook andere afdelingen hebben zich bezig gehouden met voorlichting, preventie en zorg rondom corona zoals de afdeling EGZ (corona preventieteam, voorlichting op scholen) en MGGZ (zorg voor daklozen en ongedocumenteerden). Net als in 2020 heeft dit een grote weerslag gehad op de GGD en de werkzaamheden die voor de Amstelland gemeenten verricht zijn. Hierdoor is niet bij elke afdeling goed geregistreerd wat er wel of niet gedaan is en is het niet mogelijk gebleken hiervan een financiële vertaling te maken. Wat er wel aan prestaties en kengetallen is in de hoofdstukken van de afdelingen opgenomen.

4

Resultaat t.o.v. gemeentelijke bijdragen 2021

Het negatief resultaat van € -905 kan worden verrekend met de deelnemende gemeenten. In onderstaand tabel wordt het resultaat ten opzichte van de begrootte jaarbijdragen weergegeven. Daarnaast is de verrekening uitgesplitst in basistaken, plustaken, bedrijfsvoering en reserves. Te verrekenen taken Gemeente Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Eindtotaal

Jaarbijdragen 2021*

1.209.635 3.463.214 1.190.663 537.914 1.137.365 7.538.791

Realisatie 2021**

1.201.551 3.406.237 1.241.903 538.501 1.151.504 7.539.696

Basistaken

9.192 50.373 -51.401 1.075 -8.464 774

Plustaken

Bedrijfsvoering

-995 2.635 10.940 -1.085 -2.540 8.955

265 5.351 -11.183 -448 -2.997 -9.011

Reserves

-377 -1.383 404 -128 -137 -1.622

Totaal

8.084 56.977 -51.240 -587 -14.138 -905

* : Begroting 2021, gebaseerd op inwoneraantal per 1 januari 2019. ** : Jaarrekening 2021, gebaseerd op inwoneraantal per 1 januari 2021.

De afwijking van de begroting wordt mede veroorzaakt door het verschil in de inwoneraantallen van de verdeelsleutel. Zo is de begroting 2021, ofwel de jaarbijdragen 2021, gebaseerd op de inwoneraantallen per 01-01-2019. Daarentegen is de realisatie 2021 berekend op basis van de inwoneraantallen per 01-012021. De afrekening van de realisatie conform inwoneraantallen per 01-01-2021 geldt zowel voor de basisen plustaken als bedrijfsvoering en reserves. In onderstaand tabel is het verschil in de inwoneraantallen tussen de begroting 2021 en de realisatie 2021 af te lezen. Hierbij valt op te merken dat de inwoneraantallen van Diemen en Uithoorn significant zijn gestegen. Deze stijging ligt ten grondslag aan de negatieve eindafrekening bij gemeenten Diemen en Uithoorn. Inwoneraantallen Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal

Begroting 2021 31.728 90.838 29.196 13.916 29.424 195.102

Realisatie 2021 31.991 90.829 31.334 14.125 30.206 198.485

Afwijking 263 0,82% -9 -0,01% 2.138 6,82% 209 1,48% 782 2,59% 3.383 11,70%

Bedrijfsvoering & huisvesting Locatie Zonnestein in Amstelveen is een nieuwe JGZ locatie (verhuizing van locatie aan Bourgondiëlaan). De inloop voor het wegen en meten voor kinderen van 0-4 jaar is gestart in de dorpskern Duivendrecht van Ouder-Amstel. Reserves & Voorzieningen In verband met de latere toetreding van de gemeente Diemen tot de GR OGZ Amstelland, heeft Diemen de jaarlijkse bijdragen aan de algemene reserve en de reserve huisvesting gedoteerd (resp. € 10.075 en € 5.038). Vanaf 2022 zal deze reserve niet meer groeien omdat de gemeente Diemen zich dan volledig heeft ingekocht. Conform afspraak vonden in 2021 de laatste dotaties t.b.v. huisvesting plaats. De kosten voor de Gezondheidsmonitor 2021 ad € 78.609 zijn gedekt door de reserve Gezondheidsmonitor. Zoals afgesproken wordt er t.b.v. de realisatie aanspraak gemaakt op de reserve Gezondheidsmonitor. Deze reserve wordt echter weer aangevuld doordat er in 2021 € 40.000 gedoteerd wordt. 5

1 Programmaverantwoording

De Wet publieke gezondheid bepaalt dat elke veiligheidsregio een GGD in stand moet houden en een aantal taken op het terrein van publieke gezondheid gezamenlijk uit moet voeren. Deze gezamenlijkheid is bedoeld om ook in tijden van een crisis een goed werkende organisatie op regionaal niveau te hebben, die gemeenten kunnen ondersteunen bij de aanpak van de crisis. Om deze reden is de GR OGZ Amstelland ingericht. De deelnemende gemeenten hebben deze gemeenschappelijke regeling opgericht met het doel de taken op het terrein van de publieke gezondheid (beschreven in een productenboek) in gezamenlijkheid uit te voeren om op die manier invulling te geven aan de artikelen 1 en 2 van de Wet publieke gezondheid. Het bestuur van de GR werd in 2021 gevormd uit collegeleden van de deelnemende gemeenten. Het bestuur bestond in 2021 uit:

Naam De heer Marijn van Ballegooijen Mevrouw Wilma Alink-Scheltema De heer Jeroen Klaasse Mevrouw Barbara de Reijke De heer José de Robles

Functie Voorzitter Lid Lid Lid Lid

Gemeente Amstelveen Aalsmeer Diemen Ouder-Amstel Uithoorn

6

Gemeenschappelijke regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland In 2018 is het vernieuwde ‘Productenboek OGZ Amstelland’ vastgesteld door het bestuur van de GR. In dit productenboek zijn alle activiteiten opgenomen die in het kader van de GR OGZ Amstelland door GGD Amsterdam worden uitgevoerd. Uitzondering hierop is de jeugdgezondheidszorg. Hiervoor is een apart basispakket opgesteld. De activiteiten in het productenboek zijn gecategoriseerd als basistaak of als plus taak. Hierbij geldt dat basistaken in alle deelnemende gemeenten worden uitgevoerd. Plustaken kunnen gezamenlijk door een aantal gemeenten of door gemeenten afzonderlijk worden afgenomen. De basistaken zijn: • • • • • • • • • • • •

Epidemiologie & Gezondheidsbevordering Leefomgeving Milieu & Gezondheid Algemene Infectieziekten Tuberculose bestrijding SOA Polikliniek Technische Hygiënezorg (in 2019 verantwoord als plustaak) Inspectie Kinderopvang Legionella preventie Jeugdgezondheidszorg Crisisdienst (Vangnet & Advies) Hygiënisch woningtoezicht Beschikbaarheid Lijkschouwing

De plustaken zijn: • • •

Ondersteuning van meldpunten voor zorg en overlast Opvoedondersteuning en extra weegmoment Thematisch onderzoek Technische Hygiënezorg

Verantwoording over de uitvoering van deze basistaken en plustaken vindt plaats op de volgende pagina’s.

7

1.1 Gezondheidsbevordering, epidemiologie en beleidsadvisering Gezondheidsachterstanden verkleinen en de gezondheid van de bewoners verbeteren zijn de kerntaken van Epidemiologie, Gezondheidsbevordering & Digitale Zorginnovatie (EGZ). Daarom doet EGZ onderzoek naar de gezondheid van de bevolking in Amsterdam en Amstelland. En vertaalt de resultaten naar beleid en preventieve interventies. Interventies zijn gericht op de inwoners zelf en op hun sociale en fysieke omgeving. Beleidsadviezen geeft de afdeling op basis van gesignaleerde (risico’s op) gezondheidsachterstanden en knelpunten in de preventieve zorg. Epidemiologie EGZ doet onderzoek naar de gezondheid van jongeren, volwassenen en ouderen in Amsterdam en de Amstelland Gemeenten. Het onderzoek betreft: 1. epidemiologisch onderzoek naar de frequentie en verspreiding van gezondheidsproblemen onder de bevolking evenals naar (beïnvloedbare en niet-beïnvloedbare) determinanten die hieraan te grondslag liggen; 2. kwalitatief onderzoek ter exploratie van determinanten van gezondheid en welzijn; 3. onderzoek naar de mate waarin beoogde doelstellingen van een preventieprogramma/beleid zijn bereikt (doelrealisatie). Gezondheidsbevordering Gezondheidsbevordering ontwikkelt en implementeert preventieprojecten ter bevordering van gezond gedrag. Dit doet de afdeling door voorlichting en educatie aan doelgroepen en intermediairs.

Gezondheidsbevordering heeft als doel het beschermen, bevorderen en/of behouden van gezondheid van (risico)groepen door planmatige, structurele en gedragsgerichte interventies. Digitale Zorginnovatie Het team digitale zorginnovatie is partner, ontwikkelaar en uitvoerder van innovatieve en digitale dienstverlening op gebied van gezondheidszorg in Amsterdam en Amstelland. Door corona is een aantal activiteiten van de afdeling gedurende langere tijd stil komen te liggen of heeft vertraging opgelopen door de coronamaatregelen die landelijk ingevoerd werden; denk hierbij aan de sluiting van scholen, het niet kunnen doorgaan van trainingen en bijscholingen.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Epidemiologie De Gezondheidsmonitor Volwassenen

Vanaf januari 2021 is gestart met het bewerken, analyseren en beschrijven van de resultaten uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2020, ofwel de ‘GM2020’. In het najaar van 2020 zijn, tijdens de tweede coronagolf (periode van 10 september tot 16 december), ruim 20.000 volwassenen van 18 jaar en ouder in de regio Amstelland (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn) uitgenodigd om een vragenlijst in te vullen. In totaal hebben ruim 8.000 inwoners uit de regio de vragenlijst ingevuld (respons 40%). De doelstelling van de GM2020 is het verkrijgen van inzicht in de gezondheid en determinanten van de gezondheid van zelfstandig wonende volwassen inwoners. Alle GGD-en in Nederland voeren tegelijk deze gezondheidsmonitor uit. De GM2020 is uitgevoerd in samenwerking met de landelijke GGD-en, GGD GHOR, RIVM en CBS. 8

Begin juli 2021 is een eerste publicatie verschenen over de resultaten: ‘QuickScan, Gezondheid en welbevinden in de regio Amsterdam-Amstelland tijdens de coronacrisis'. De eerste gegevens van de GM2020 op gemeenteniveau zijn na de zomer openbaar gemaakt. De gemeentelijke factsheets zijn begin 2022 uitgekomen en op de website ‘ Gezondheid in Beeld’ geplaatst.

Jeugdgezondheidsmonitor

Basisonderwijs De dataverzameling van Jij en Je Gezondheid PO van het schooljaar 2020-2021 is afgerond. Er waren ook dit schooljaar (2020-2021) minder ingevulde vragenlijsten beschikbaar voor onderzoek, omdat de Jeugdgezondheidszorg vanwege de coronacrisis minder consulten heeft uitgevoerd. Ondanks de lagere aantallen zijn de data wel representatief. Er is daarom gestart met de voorbereidingen voor het presenteren van de data van Jij en Je Gezondheid PO op de website Gezondheid in Beeld in 2022 Voortgezet onderwijs De dataverzameling van Jij en Je Gezondheid VO van het schooljaar 2020-2021 is afgerond. Er waren ook dit schooljaar (2020-2021) minder ingevulde vragenlijsten beschikbaar voor onderzoek, omdat de Jeugdgezondheidszorg vanwege de coronacrisis minder consulten heeft uitgevoerd en de scholen in 2021 tijdelijk gesloten waren. Daarnaast werden op het voortgezet onderwijs de vragenlijsten van Jij en Je Gezondheid (JeJG) veel diverser aangeboden: niet meer standaard in de 2e en 4e klas, maar in de 1e en 3e klas. Als gevolg hiervan zijn de data niet vergelijkbaar met voorgaande jaren en kunnen deze niet gepresenteerd worden op Gezondheid in Beeld. Gedurende het schooljaar zijn wel schoolgezondheidsprofielen uitgedraaid. Hierin staan de resultaten per school op groepsniveau weergegeven.

Corona Gezondheidsmonitor Jeugd 2021 In het najaar van 2021 hebben 43 scholen voor regulier voortgezet onderwijs in de regio AmsterdamAmstelland (inclusief Weesp) meegedaan aan de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd. Dit is een extra editie van de landelijk gefinancierde gezondheidsmonitor jeugd om de impact van de coronacrisis op de gezondheid en het welzijn van jongeren te onderzoeken. Leerlingen uit klas 2 en 4 van de deelnemende scholen hebben hiervoor een vragenlijst ingevuld. Alle scholen uit de regio Amstelland hebben meegedaan aan deze monitor. De scholen ontvangen eind maart 2022 een eigen schoolrapportage. Na 24 mei 2022 zullen de gemeentelijke, regionale en landelijke cijfers worden gepubliceerd zowel via de website van de GGD (Gezondheid in Beeld) als de website van het RIVM. Vervolgens zullen de resultaten worden geanalyseerd en beschreven in gemeentelijke factsheets.

Jongvolwassenenmonitor

In 2021 is in de regio Amsterdam-Amstelland voor het eerst een jongvolwassenenmonitor (16 t/m 25 jaar) uitgevoerd (niet gefinancierd door de GR). De jongvolwassenenmonitor is georganiseerd vanuit een regionale samenwerking met drie andere GGD’en (Hollands Noorden, Zaanstreek-Waterland en Flevoland). In de online vragenlijst zijn vragen gesteld over fysieke en mentale gezondheid, leefstijl en welzijn en de invloed van de coronacrisis hierop. De werving van respondenten heeft plaatsgevonden in de periode juni-september via social media en via intermediairs. De monitor heeft 600 respondenten voor de gehele regio Amsterdam-Amstelland opgeleverd. De resultaten waren niet geschikt voor een publicatie op gemeenteniveau. De data worden wel geanalyseerd en beschreven in een regionale QuickScan (tweede kwartaal 2022 beschikbaar). Ook is gestart met de voorbereidingen voor een landelijke jongvolwassenenmonitor in 2022. Hiervoor neemt de GGD Amsterdam deel aan de landelijke werkgroep Vraagstellingen.

9

Gezondheidsbevordering Gebiedsgericht werken Amstelland

Er is contact met alle beleidsadviseurs van de gemeenten in onze regio. Per gemeente voeren we gesprekken over welke ondersteuning gewenst is. In de eerste helft van 2021 is met gemeente Diemen en lokale partners gewerkt aan een nieuwe Omgevingsvisie. Ook is op basis van het Nationale Preventieakkoord een lokaal Preventieakkoord doorontwikkeld, dat leidend gaat zijn voor het gezondheidsbeleid van de komende jaren. Verder is deelgenomen aan een multidisciplinaire werkgroep eenzaamheid die een actieplan heeft opgesteld voor de aanpak van eenzaamheid in Diemen. Er is actieve deelname vanuit de GGD geweest aan drie sessies lokaal preventie akkoord in Ouder-Amstel en twee in Uithoorn. Er heeft een adviesgesprek plaatsgevonden met Amstelveen over de invulling van de uitvoeringsagenda Gezond in Amstelveen. Ook is vanuit de GGD deelgenomen aan de werkgroep preventie verslavende middelen Amstelveen, deelgenomen aan de bijeenkomst alcohol en drug gebruik jong volwassenen en jeugd in Aalsmeer, aan de regionale werkgroep ouderenzorg en aan de werkgroep Programmagroep Persoonsgerichte en Integrale Zorg.

Rookvrije ondersteuning en Stoptober

In een aantal gemeenten nemen we deel aan een werkgroep rookvrije gemeente. Daarnaast hebben alle gemeenten in onze regio dit jaar meegedaan aan de campagne Stoptober en hebben ze promotiematerialen besteld. In Amstelveen heeft een Stoptober camperbus gestaan, mede bemand door de GGD. In het najaar zijn rookvrije stoeptegels en rookvrije borden aangevraagd door verschillende initiatieven in de regio. Alle gemeenten zijn voorzien van gratis rookvrij materialen zoals stoeptegels Op de website www.ggd.amsterdam.nl/rookvrij staat inmiddels informatie die geschikt is voor de gehele regio.

De Gezonde School VO

In 2021 is op de VO scholen in de Amstellandgemeenten weer volop gewerkt aan de Gezonde School thema’s, voor zover dit mogelijk was in verband met sluitingen van de scholen en andere beperkingen d00r de coronacrisis. Alle scholen in Amstelland (10 in totaal) werken ten minste aan een of meer gezondheidsthema’s met effectieve programma’s, met als doel inzet op alle vier de pijlers (gezondheidseducatie, fysieke en sociale omgeving, signaleren en beleid) van de Gezonde School. De meeste aandacht ging uit naar preventie roken, alcohol en drugs. Daarnaast was voeding een groot thema. Hieronder het totale aantal scholen dat aan een bepaald thema werkt (let op, sommige scholen werken aan meer dan één thema dus het totale getal komt uit op meer dan 10): ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

6 scholen werken aan het thema Roken, Alcohol en Drugspreventie 3 scholen werken aan het thema Voeding 2 scholen werken aan het thema Bewegen 2 scholen werken aan het thema Welbevinden 1 school werkt aan het thema Mediawijsheid 1 school werkt aan het thema Slaap

Enkele successen die behaald zijn in 2021 zijn dat het Panta Rhei college het Gezonde School vignet Bewegen heeft behaald, dat de International School of Amsterdam (in Amstelveen) in samenwerking met het Trimbos Instituut en de GGD Engelstalig lesmateriaal heeft ontwikkeld over Roken, Alcohol en Drugspreventie (wat voor het eerst is), er ondanks het moeilijk coronajaar hard samengewerkt is samen met de scholen om toch nog vol in te zetten op gezondheid en dat alle scholen mee doen met de Gezonde School aanpak. 10

Digitale Zorginnovatie Jouw GGD

JouwGGD is een landelijk platform dat 7 dagen per week bereikbaar is voor online hulp. In 2021 is landelijk het aantal unieke bezoekers gestegen naar ruim 1,6 miljoen. Maandelijks werden gemiddeld 1.500 chatgesprekken gevoerd en kwamen er circa 240 berichten binnen via de mail of het forum. CIJFERS 2021

Amstelland

Unieke bezoekers Geopende chats Forum/mail

52.787 696 86

Top 10 meest gezocht/gelezen 1. Corona 2. Hoe groot word ik 3. Als je je rot voelt 4. Maagdenvlies 5. Lachgas 6. Drugs 7. Veranderingen in de puberteit 8. Alle soa’s op een rij 9. Genitale wratten 10. Testen op soa’s

Groeigids

Bereik en gebruikers In de eerste helft van 2021 lag het totaal aantal (unieke) gebruikers van de app landelijk op: 60.590. Er kwamen 19.939 accounts bij (gemiddelde toename van 3323 per maand). Waarbij het aantal nieuwe accounts per maand met 1000 gestegen is t.o.v. 2020. Gemiddeld kwamen er in de tweede helft van 2021 maandelijks 5000 gebruikers bij, dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van het maandelijks aantal downloads in 2020. In totaal kent de app nu 79,718 gebruikers. In de Amstelland Gemeenten is het totaal aantal nieuwe accounts in de GroeiGids app in 2021 871. Kijkend naar Amsterdam en Amstelland zien we dat we in 2021 Het totaal aantal gerealiseerde chats landelijk met ouders in 2021:

10,867 chats realiseerden. 41.595

Het aantal downloads van de GroeiGids app lag in 2021 op: Gemiddeld kwamen er maandelijks 5.659 gebruikers bij. In totaal werden er 56.593 nieuwe accounts gemaakt.

79.718

Landelijk totaal aantal kinderen (incl. zwangerschappen) waarvoor een groeipad cq. tijdlijn is gemaakt in de app eind 2021 47.243 In Amstelland is het totaal aantal kinderen waarvoor een groeipad is aangemaakt in de GroeiGids app inmiddels 4831. Het aantal facebookvolgers steeg Aantal Instagramvolgers steeg tot

12.605 volgers 1.296 volgers

11

Wat heeft het gekost? GR OGZ Amstelland 2021 Epidemiologie & Gezondheidsbevordering Gezondheidsmonitor

Realisatie 2020

Begroting 2021

Realisatie 2021

Afwijking 2021

240.846 0

293.296 80.231

293.296 78.609

0 1.622

Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van Epidemiologie & Gezondheidsbevordering zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend.

12

1.2 Milieu en Gezondheid Het team Milieu en Gezondheid werkt aan het voorkomen of verminderen van negatieve gezondheidseffecten en het bevorderen van positieve gezondheidseffecten als gevolg van milieufactoren bij mensen in het verzorgingsgebied. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende taken: signaleren van ongewenste situaties, voorlichting en risicocommunicatie, behandelen van meldingen van burgers en adviseren aan de gemeente. Het nauw aan Milieu en Gezondheid verwante team Luchtkwaliteit beheert het luchtmeetnet van de gemeente Amsterdam en doet luchtmetingen in opdracht van een groot aantal opdrachtgevers, waaronder gemeente Ouder-Amstel. Dit zijn echter apart betaalde projecten, buiten de gemeenschappelijke regeling om.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? In 2021 was er veel aandacht voor het onderwerp geluid. De geluidbelasting van windturbines en de zoektocht van gemeenten om windturbines te plaatsen, zorgden voor veel commotie. Ook de geluidbelasting van Schiphol kreeg veel aandacht. Daarnaast is er een gestaag groeiend aantal meldingen van hinder van laagfrequent geluid. Het onderwerp luchtkwaliteit stond ook weer bovenaan de agenda, vanwege Schiphol, nieuwe WHO advieswaarden en het onderwerp houtrook. Er was minder commotie over loden waterleidingen dan in 2020. Het werk voor de omgevingswet ging door. Werk aan algemene onderwerpen is als gewoonlijk uitgevoerd, denk daarbij aan het hitteplan, rampenopvangplan en de website, binnenmilieu, bodemzaken, elektromagnetische velden etc. Voor deze onderwerpen is de afdeling een kenniscentrum en adviseert op vraag gemeenten en inwoners.

Meldingen en Adviezen

In elke gemeente zijn specifieke adviezen verstrekt naar aanleiding van vragen. Dat varieerde van kleine tot grotere zaken. De volgende acties zijn onder andere uitgevoerd: • •

• • •

In Diemen werden vragen gesteld over de omgevingsvisie, leefomgevingsfoto, en over luchtkwaliteit en brommers. Ook speelden er nog vragen van burgers over de biomassacentrale. Er is geadviseerd over de geluidbelasting van de Diemerzeedijk bij woningen. In Amstelveen is bijgepraat over allerlei onderwerpen, waarbij vooral houtrook, laagfrequent geluid en de omgevingswet aandacht kregen. Ook heeft het team Milieu en Gezondheid vragen beantwoord over luchtkwaliteit bij een school. Daarnaast heeft de GGD in 2021 vragen beantwoord over geluid en gezondheid voor de gemeente Amstelveen rond de voorgenomen woningbouwplannen in de wijk Kronenburg. In Aalsmeer speelden deels dezelfde onderwerpen als hierboven die zijn besproken met gemeentemedewerkers die zowel voor Amstelveen als Aalsmeer werken. In Ouder-Amstel is verschillende malen geadviseerd over luchtkwaliteit en de nieuwe WHO advieswaarden. In Uithoorn werd dit jaar uitgebreid advies uitgebracht over laagfrequent geluid, naar aanleiding van een langdurige melding van een burger. Daarbij hebben metingen plaatsgevonden en overleggen met verschillende partijen binnen de gemeente en de GGD. De uitgevoerde meting was deels experimenteel, met andere apparatuur dan normaal gebruikt wordt door medewerkers van handhaving van gemeenten.

13

De GGD heeft bijgedragen aan een informatieavond over ultrafijn stof en geluidhinder van Schiphol en gezondheid, door bewonersgroep PUSH georganiseerd. Het contact over de jachthaven (omgevingstafel overleg) is voortgezet. Onderstaande tabel geeft het aantal meldingen van burgers en het aantal adviezen en voorlichting. OuderAantal meldingen Aantal adviezen / voorlichting Totaal

Aalsmeer

Amstelveen

6 6 12

17 9 26

Amstel 3 9 12

Uithoorn

Diemen

Totaal

5 11 16

3 13 16

34 48 82

Het aantal meldingen in Amstelland varieert tussen de gemeenten en per jaar. Het aantal meldingen (34) is wat minder dan gemiddeld. In het algemeen valt op dat meldingen over laagfrequent geluid nog altijd toenemen. Ook het aantal klachten over houtrook in de gehele regio neemt toe. Het aantal voorlichtingsactiviteiten en adviezen (45) is in totaal meer dan het geplande aantal in de begroting (34), waarbij de meeste adviezen dit jaar aan de gemeente Diemen zijn gegeven. Het aantal meldingen en adviezen kent een jaarlijkse variatie.

Totaal Amstelland

2021

Aantal meldingen Aantal adviezen/voorlichting Totaal

34 48 82

Algemene kennis en deskundigheid en onderzoek Vliegverkeer, ultrafijn stof en gezondheidseffecten Sinds 2017 coördineert het RIVM onderzoek naar de blootstelling aan en invloed van blootstelling aan ultrafijn stof afkomstig van vliegverkeer in een groot gebied rondom Schiphol. In 2021 is het laatste deel uitgevoerd waarin gekeken is naar : geboorte-uitkomsten, medicijngebruik, gezondheid, informatie uit de gezondheidsmonitor en sterfte in 32 gemeenten in een straal van 40 km binnen Schiphol. De GGD Amsterdam maakt deel uit van de wetenschappelijke adviescommissie van dit project. In het voorjaar van 2022 zullen de resultaten van het onderzoek naar lange termijn effecten en de samenvattende eindrapportage beschikbaar komen. Geluidsbewust bouwen in de Schipholregio Met de inwerkingtreding van de omgevingswet verhuizen de geluidregels van het rijksniveau naar het omgevingsplan van de gemeente. Dit biedt meer ruimte voor lokale gebiedsgerichte bescherming, maar brengt in de omgeving van Schiphol ook een nieuw aandachtsgebied met zich mee. De rekenregels voor het vaststellen van de cumulatie van geluid veranderen. De GGD ondersteunt de provincie Noord-Holland met advies en neemt deel aan de serie kennissessies die over dit onderwerp worden georganiseerd voor gemeenten en andere belangstellenden.

In oktober 2021 heeft de GGD een presentatie verzorgd voor wethouders verenigd in de Bestuurlijke Regio Schiphol (BRS) over de inrichting van een gezonde leefomgeving.

14

Windturbines In Amsterdam ontstond in 2021 veel onrust over plannen van de gemeente over zoekgebieden voor windturbines rondom de stad. Het expertisepunt Windenergie en gezondheid is opgericht in opdracht van het ministerie van EZK. Dit is een samenwerking tussen het RIVM en de GGD’en waarin de kennis over dit onderwerp wordt bijgehouden en dat beschikbaar is als vraagbaak voor gemeenten. De GGD Amsterdam heeft daar een prominente rol in genomen gezien de ontwikkelingen in Amsterdam, en deze kennis is ook beschikbaar voor de Amstelland gemeenten.

Wat heeft het gekost?

GR OGZ Amstelland 2021 Milieu & Gezondheid

Realisatie 2020 68.800

Begroting 2021 70.382

Realisatie 2021 70.382

Afwijking 2021 0

Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van de Milieu en Gezondheid zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend.

15

1.3 Algemene infectieziekten, soa-aids en tuberculosebestrijding De doelstelling van de afdeling Infectieziekten is de bestrijding van infectieziekten. Dit gebeurt onder andere door screening van risicogroepen, onderzoek en behandeling van mensen met een seksueel overdraagbare aandoening en door bron- en contactonderzoek van patiënten. Deze screening wordt uitgevoerd door de teams Soa-polikliniek, TBC bestrijding, Algemene Infectieziekten en Hygiëne & Inspectie. De afdeling verricht, veelal in samenwerking met andere instellingen, ook wetenschappelijk onderzoek naar infectieziekten. Daarnaast verzorgt zij diagnostiek voor tbc en soa, en ook voor huisartsen en zorginstellingen in de regio.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?

1.3.1 Algemene infectieziekten Conform de Wet Publieke Gezondheid is er een meldingsplicht voor laboratorium en behandelend arts om een patiënt met een infectieziekte te melden bij de GGD. De GGD gaat vervolgens na waar of wie de bron is van de Infectieziekte en wie van de contacten beschermd moeten worden door middel van vaccinatie of antibiotica of andere maatregelen zoals bijvoorbeeld hygiënische maatregelen of tijdelijk wegblijven van een kinderdagverblijf/school/werk. Daarnaast is er een meldingsplicht voor instellingen om een ongewoon aantal zieken te melden, zodat de GGD kan adviseren over diagnostiek en hygiëne- en overige beheersmaatregelen. Infectieziekte uitbraken, ook in het buitenland, leiden steeds vaker tot onrust. Verder hebben we te maken met een voortdurende coronapandemie, de toenemende dreiging door antibioticaresistentie en dalende vaccinatiegraad. Het team AIZ is verantwoordelijk voor uniforme en betrouwbare informatievoorziening richting onder andere huisartsen, ziekenhuizen, bestuurders en burgers. Het team AIZ is verder eindverantwoordelijk voor de inhoudelijke kwaliteit van de corona teststraat, het bron- en contactonderzoek, de bellijnen en samen met JGZ medisch eindverantwoordelijk voor de uitvoer van het vaccinatieprogramma corona.

Scholing van artsen en verpleegkundigen om deze taak goed te blijven uitvoeren is hierbij essentieel, ook met betrekking tot het management van uitbraken van infectieziekten. Het team AIZ voert de volgende activiteiten uit: • Surveillance: het verzamelen, analyseren en interpreteren van infectieziektegegevens, om verheffingen/uitbraken tijdig te signaleren. • Preventie: voorlichting aan risicogroepen, geven van preventieve vaccinaties en het aanbieden van profylaxe. • Bron- en contactonderzoek. • Afstemmingsfunctie tussen de preventieve en curatieve gezondheidszorg, het onderhouden van een lokaal netwerk met huisartsen, verzorg- en verpleeghuizen, ziekenhuizen. • Het opzetten van een regionaal Meldpunt Uitbraak Infectieziekten • Outbreakmanagement: het managen van taken bij uitbraken van infectieziekten waarbij specialistische kennis nodig is.

16

2021 Aalsmeer Amstelveen Uithoorn Ouder-Amstel Diemen Totaal

Melding plichtige ziekten 3 15 10 3 5 36

Meldingen m.b.t. instellingen met ongewoon aantal zieken 3 15 10 3 5 36

2021 Meldingsplichtige ziekten Meldingen m.b.t. instellingen met ongewoon aantal zieken

391 250

Behandeling uit voorzorg bij risicovolle accidenten

294

Aantal behandelingen bij risicovolle accidenten Aalsmeer Amstelveen Uithoorn Ouder-Amstel Diemen Totaal

2021 1 15 4 1 9 30

Wat heeft het gekost? GR OGZ Amstelland 2021 Algemene infectieziekten

Realisatie 2020 193.444

Begroting 2021 200.038

Realisatie 2021 200.038

Afwijking 2021 0

Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van de Algemene Infectieziekten zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend.

17

1.3.2 Tuberculosebestrijding De werkzaamheden in het kader van de tuberculosebestrijding bestaan uit het voorkomen, bestrijden, opsporen en behandelen van tuberculose. Een belangrijk onderdeel hierbij is het contactonderzoek. Het doel van het contactonderzoek is om bij contacten die besmet zijn te voorkomen dat zij tuberculose krijgen. Ook worden immigranten uit landen waar veel tuberculose voorkomt gescreend als zij langer dan drie maanden in Nederland willen verblijven.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? De afdeling tuberculosebestrijding blijft zich inzetten voor de vroege diagnose, behandeling en preventie van tuberculose. De activiteiten waarmee dat wordt bereikt zijn: • • • • •

Screening en periodieke screening op tuberculose en tuberculose infectie, voornamelijk van risicogroepen als buitenlandse werknemers, immigranten, asielzoekers en reizigers naar risicolanden. Preventie: voorlichting aan risicogroepen, het aanbieden van profylaxe en geven van vaccinatie aan pasgeborenen met ouders afkomstig uit risicolanden. Behandeling en begeleiding van patiënten die tuberculose of een tuberculose infectie hebben en medicijnen daartegen gebruiken. Bron- en contactonderzoek bij personen die mogelijk in contact zijn geweest met tuberculose. Surveillance: het verzamelen, analyseren en interpreteren van gegevens waarmee (landelijke) beleidsaanpassingen onderbouwd kunnen worden.

In Amstelland zijn in 2021 meer latente TBC infecties gediagnosticeerd dan gemiddeld in de voorgaande jaren, omdat de GGD bij immigranten is overgegaan van screening op ziekte naar screening op infectie. Het aantal gevonden latente infecties ging in Amstelland van 9 in 2020 naar 70 in 2021.

Wat heeft het gekost?

GR OGZ Amstelland 2021 TBC

Realisatie 2020 123.500

Begroting 2021 120.344

Realisatie 2021 120.344

Afwijking 2021 0

Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van de TBC bestrijding zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend.

18

1.3.3 Soa-Polikliniek/centrum voor seksuele gezondheid De soa-polikliniek/centrum voor seksuele gezondheid houdt zich bezig met de soa-bestrijding en het bevorderen van de seksuele gezondheid in Amsterdam en Amstelland en is regionaal coördinator van de landelijke regeling aanvullende seksuele gezondheid (ASG regeling). De afdeling verzorgt spreekuren curatieve soa-zorg, waarin er aandacht is voor testen, behandelen, partnerwaarschuwing en preventie. De laatste jaren is er extra aandacht besteed aan partnerwaarschuwing. De groep “gewaarschuwden” blijft de groep met het hoogste percentage aan gevonden soa’s (tussen de 30-40%). Voor de publieke gezondheidszorg is dit een zeer belangrijke groep. Jongeren tot 25 jaar kunnen ook terecht op de seksualiteitsspreekuren, waar vooral veel hulpvragen over anticonceptie, seksueel geweld en zwangerschap worden besproken. De afdeling voert voor de doelgroepen mannen die seks hebben met mannen en voor commerciële sekswerkers ook collectieve preventieprogramma’s uit, waarin voorlichting, outreachend werken en soa-testen worden geïntegreerd. Daarnaast verstrekt de afdeling PrEP aan mensen die geen hiv hebben, maar die wel een verhoogd risico lopen om geïnfecteerd te raken. PrEP is een pil die een hiv-infectie kan voorkomen. In aanvulling op het bestaande preventie aanbod, biedt PrEP een goede kans om de hiv-epidemie te stoppen.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Het team heeft de volgende activiteiten uitgevoerd in 2021: • Surveillance: het verzamelen, analyseren en interpreteren van infectieziektegegevens (soa’s). • Preventie: voorlichting aan risicogroepen, geven van preventieve vaccinaties en het aanbieden van profylaxe. • Uitvoering landelijk PrEP-programma • Bron- en contactonderzoek. • Bieden van een Mogelijkheid voor consulten soa en seksualiteit Het aantal soa-consulten (een consult waarbij er tenminste op chlamydia en/of gonorroe is getest) in 2021 van de Amstelland gemeenten, is in onderstaande tabel te zien. Gemeente Aantal soa-consulten Aantal soa-consulten met vindpercentage tenminste 1 soa

Amstelveen Ouder-Amstel Uithoorn Aalsmeer Diemen Totaal

1517 177 128 99 843 2764

240 32 26 18 152 468

15,8% 18,1% 20,3% 18,2% 18,0% 16,9%

Het aantal soa-consulten bij cliënten van 24 jaar en jonger in 2021 van de Amstelland gemeenten is in onderstaande tabel te zien1.

1 Studenten en personen onder de 25 jaar zijn een grote doelgroep van de soa-poli. Dat is een van de redenen dat

bijvoorbeeld Diemen en Amstelveen en in mindere mate ook Ouder-Amstel relatief hoog scoren. Daarnaast kan ook de afstand een rol spelen en is het waarschijnlijk dat inwoners van Uithoorn en Aalsmeer eerder naar de huisarts gaan.

19

Gemeente

Aantal soa-consulten

Aantal soa-consulten met tenminste 1 soa

vindpercentage

1118 108 97 72 465 1860

177 18 16 15 83 309

15,8% 16,7% 16,5% 20,8% 17,8% 16,6%

Amstelveen Ouder-Amstel Uithoorn Aalsmeer Diemen Totaal

Het aantal consulten in 2021 van de Amstelland gemeenten waarbij er op HIV getest is, is in onderstaande tabel te zien. Indien er zowel in het initiële consult als in een nacontrole getest is op HIV, dan wordt deze geteld als één.

Gemeente Amstelveen Ouder-Amstel Uithoorn Aalsmeer Diemen Total

Aantal 905 126 68 55 614 1768

Wat heeft het gekost?

GR OGZ Amstelland 2021 SOA poli

Realisatie 2020 11.518

Begroting 2021 48.500

Realisatie 2021 48.500

Afwijking 2021 0

De financiering van consulten op de soa-poli vindt plaats vanuit een landelijke financiering. Via het ministerie van VWS ontvangt het RIVM een bedrag wat verder verdeeld wordt over de coördinerende GGD-en in Nederland. De bron- en contactopsporing (als er een soa geconstateerd is, is de GGD wettelijk verplicht ook na te gaan of besmette contacten op te sporen zijn) is een taak die buiten de landelijke financiering valt en door gemeenten zelf gefinancierd moet worden en vanuit deze GR wordt betaald. Gezien de steeds grotere inzet en bereik, is voor 2021 de begroting aangepast op basis van actuele kosten. Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van de soa-polikliniek zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend.

20

1.4 Hygiëne en Inspectie Het team Hygiëne en Inspectie heeft twee taken: • Toezicht op kinderopvang (kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders) en tatoeage- en piercingstudio’s. • Advies in het kader van de Wet publieke gezondheid om de hygiëne en infectiepreventie bij diverse instellingen en collectieve voorzieningen te verbeteren.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? 1.4.1 Inspectie Kinderopvang Voor het jaarlijks onderzoek wordt door de GGD-en gebruik gemaakt van een risicoprofiel om een inschatting te maken of er veel of weinig toezicht nodig is op een locatie. Voor voorzieningen voor gastouderopvang wordt geen risicoprofiel opgesteld. Aan de hand van zeven landelijk vastgestelde indicatoren, die gericht zijn op de belangrijkste aspecten voor het bieden van kwalitatief goede kinderopvang, wordt het risicoprofiel van een locatie opgesteld. De kleuren variëren van groen (geen reden tot zorg; noch over de actuele situatie noch over de nabije toekomst) tot rood (reden tot zorg of serieuze zorg over de actuele situatie en reden tot serieuze zorg over de nabije toekomst). Bij kindercentra en gastouderbureaus vindt er elk jaar een onderzoek plaats of de vestiging voldoet aan de Wet kinderopvang. Bij gastouderopvang wordt er jaarlijks een steekproef gehouden onder de geregistreerde gastouders. Het jaarlijks onderzoek vindt risicogestuurd plaats, afhankelijk van het risicoprofiel. Daarnaast doet de afdeling nader onderzoek als in eerder onderzoek overtredingen zijn geconstateerd, om te beoordelen of deze overtredingen zijn hersteld.

Naast het jaarlijks en nader onderzoek kan de afdeling ook incidenteel onderzoek doen naar de kwaliteit, bijvoorbeeld naar aanleiding van meldingen en signalen van ouders, beroepskrachten of uit de media. Ook in 2021 is de kinderopvang weer tijden gesloten geweest. Wel hield de toezichthouder de vinger aan de pols bij de noodopvang. Toen de kinderopvang weer deels open ging werd er toezicht op afstand uitgevoerd. Pas in juni 2021 konden er weer fysieke inspecties uitgevoerd worden. Uiteraard hebben fysieke inspecties veel meer impact en kan er een betere beoordeling van de situatie ter plekke worden gegeven. De gewijzigde (door de Colleges goedgekeurde) afspraken over toezicht waren als volgt: - 100% van de rode en oranje locaties - 100% toezicht bij handhaving of signalen - 100% toezicht bij alle houders - Steekproef groene, gele en witte locaties - Steekproef gastouderopvang minimaal 10%, 100% bij Aalsmeer (plustaak) Zowel in 2020 als 2021 is vanwege corona een richtlijn opgesteld over de uitvoering van het toezicht. Reden daarvoor is dat de reguliere 100% niet gehaald kon worden. Dit is apart opgenomen in het jaarverslag kinderopvang. Deze afspraken zijn nagekomen. Eind december 2021 is 74% van de jaarlijkse afgesproken inspecties uitgevoerd.

21

Wat heeft het gekost? GR OGZ Amstelland 2021 Inspectie kinderopvang

Realisatie 2020 454.657

Begroting 2021 468.751

Realisatie 2021 437.263

Afwijking 2021 31.488

De realisatie van de basistaak ‘inspectie kinderopvang’ valt aanzienlijk lager dan de begroting wegens de sluitingen van kinderopvangcentra. De inspecties werden beperkt door de coronamaatregelen. Eind december 2021 is slechts 74% van de jaarlijkse inspecties uitgevoerd.

1.4.2 Hygiënezorg en Legionella preventie

Hygiënezorg Het hygiëneteam heeft alles op alles gezet om de VVT-sector (Verpleeg- en Verzorgingstehuizen en Thuiszorg) zo goed mogelijk te adviseren en te ondersteunen bij alle maatregelen die in het kader van corona (infectiepreventie) genomen moesten worden. Daarnaast zijn voor tal van sectoren corona protocollen geïmplementeerd, webinars gegeven en is op andere wijze ondersteuning gegeven. Vanwege corona is er geen thematisch onderzoek uitgevoerd. Dit is echter ruimschoots gecompenseerd door de ondersteuning die de GGD geleverd heeft bij (corona) uitbraken.

Wat heeft het gekost?

GR OGZ Amstelland 2021 Hygiënezorg Thematisch onderzoek THZ

Realisatie 2020 32.541 0

Begroting 2021 20.772 18.693

Realisatie 2021 20.772 18.693

Afwijking 2021 0 0

Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van de Hygiëne Zorg en THZ zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend. In de GR is afgesproken dat de uren voor het thematisch onderzoek besteed konden worden aan corona advisering.

Legionella preventie De GGD voert op basis van de Wet publieke gezondheid bronopsporing uit bij een patiënt met Legionellose en adviseert instellingen/bedrijven als er een verhoogde concentratie legionellabacteriën in water wordt aangetroffen. In 2021 zijn regelmatig verhoogde concentraties legionellabacteriën (meer dan 1000 kolonievormende eenheden per liter) in prioritaire waterleidingsystemen, aangetroffen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (toezichthouder in deze) meldt verhoogde concentraties aan de GGD. Indien nodig en gewenst heeft de GGD de instelling of het bedrijf hierin geadviseerd. 22

Zorginstelling Ziekenhuis Hotel Aalsmeer 9 1 Amstelveen 25 Ouder4 Amstel Uithoorn 10 Diemen 3 Totaal 51 0 1 * Dit betrof een melding vanuit een jachthaven

Koeltoren -

Zwembad -

Sauna 1 -

Overig* 1 -

0

2 2

1

1

In 2021 zijn er bij de GGD Amsterdam in de volgende regiogemeenten patiënten met Legionellose gemeld. • Amstelveen: één patiënt waarvan de vermoedelijke bron in het buitenland was. • Ouder-Amstel: één patiënt waarvan de vermoedelijke bron in het buitenland was. • Uithoorn: één patiënt waarvan de vermoedelijke de bron in de regio Amsterdam was. Het aantal keer dat er een verhoogde concentratie legionellabacteriën is aangetroffen en gemeld, was in 2021 lager dan in 2020 (56 vs. 109). Het aantal gemelde patiënten met Legionellose was daarentegen hoger dan in 2020 (3 vs. 0).

Wat heeft het gekost?

GR OGZ Amstelland 2021 Legionella preventie

Realisatie 2020 11.715

Begroting 2021 12.252

Realisatie 2021 12.252

Afwijking 2021 0

Zoals eerder aangegeven zijn de nieuwe taken, die de GGD gekregen heeft in verband met de bestrijding van corona vanuit het Ministerie van VWS geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. De activiteiten van de Legionella preventie zijn daarom overeenkomstig de begroting afgerekend.

1.4.3 Verlenen van vergunningen tatoeëren en piercen In 2021 hebben 14 van de 57 voorzieningen voor tatoeëren en piercing een nieuwe vergunning gekregen. Deze vergunning is weer drie jaar geldig. Hier zijn geen kosten voor de GR aan verbonden. De voorzieningen betalen zelf de kosten hiervoor.

23

1.5 Jeugdgezondheidszorg De JGZ van de GGD Amsterdam is er voor alle (ongeboren) kinderen, jongeren tot 23 jaar en hun ouder(s) /verzorger(s) in Amstelland. JGZ volgt preventief de groei en cognitieve en sociale ontwikkeling van jeugdigen en voert het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit. Ouders, jeugdigen en professionals kunnen bij JGZ terecht voor informatie en advies over opgroeien en opvoeden. Daarnaast monitort de JGZ de gezondheid van groepen jeugdigen. Op basis van data en trends kijkt de JGZ gericht wat er speelt en adviseert wat nodig is. JGZ is een netwerkorganisatie en werkt op individueel en collectief niveau samen met partners uit het sociale-, medische- , veiligheids- en publieke gezondheidsdomein. Alle jeugdigen hebben gelijke kansen om gezond en veilig op te groeien en zich optimaal te ontwikkelen. Daarom geeft de JGZ extra aandacht en zorg aan kinderen en gezinnen waarbij dit (tijdelijk) niet vanzelfsprekend is. JGZ sluit bij de leefwereld van jeugdigen en ouders, door wijkgericht te werken en zorg op maat te bieden. Met geloof in de eigen (veer)kracht van jeugdigen en gezinnen. Samen wordt gekeken naar mogelijkheden in plaats van belemmeringen, zodat een kind met zelfvertrouwen de toekomst tegemoet gaat en optimaal kan deelnemen aan de maatschappij. Hieronder wordt op hoofdlijnen weergegeven wat de JGZ heeft bereikt in 2021.

Voor uitgebreide informatie verwijzen we naar de jaarrapportage JGZ 2021. Daarna worden de kosten weergegeven.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? JGZ in coronatijd

Voor de JGZ stond 2021 nog steeds in het teken van de preventie en bestrijding van corona. De JGZ werkte hierbij flexibel en op maat: ▪ De dienstverlening is voortdurend aangepast naar de actueel geldende maatregelen en richtlijnen. Hierbij is de focus gehouden op kinderen, jongeren en gezinnen die ondersteuning en zorg van de JGZ het meest nodig hadden. ▪ De JGZ voor de 0-4 jarigen is bijna continu doorgegaan. Er zijn spreekuren op locatie gehouden en medewerkers zijn op huisbezoek gegaan (met inachtneming van de 1,5 meter afstand). ▪ Door corona heeft de JGZ meer telefonisch contact gehad met ouders en kinderen. Ook zijn er nieuwe vormen voor contact ingezet, bijvoorbeeld online, meer inloop spreekuren en gezinsconsulten. ▪ Er is extra ingezet op ondersteuning van scholen rondom corona via de scholenlijn en het organiseren van webinars op scholen. Ook is er aandacht besteed aan voorlichtingen voor jongeren over corona en vaccineren en met scholen samengewerkt op het terrein van mentale gezondheid van leerlingen. ▪ Door corona heeft de JGZ alle jongeren in 2021 individueel gevaccineerd. ▪ JGZ heeft veel inzet gepleegd tijdens de boostercampagne in de RAI.

Op maat en wijkgericht werken ▪

De JGZ heeft in 2021 de stand van zaken t.a.v. Zorg op Maat geëvalueerd, wijkgericht en outreachend werken en wat nodig is om vervolgstappen te kunnen zetten om dit verder te versterken. Naar verwachting wordt begin volgend jaar gestart met de uitvoering van de aanbevelingen om Zorg op Maat verder te brengen.

24

▪

▪

De JGZ heeft in 2021 ouders in Amstelland gevraagd hoe zij de zorg op maat ervaren. De chatmogelijkheid, het 1e huisbezoek na geboorte, de huisbezoeken en het samen bepalen van de vorm en frequentie van de contactmomenten worden gewaardeerd op een 4,5 of hoger op een vijfpuntschaal. De JGZ organiseerde regelmatig activiteiten die aansluiten op de behoefte van ouders. Hierbij werken we samen met partners, zoals scholen.

Kansrijke start

De eerste 1000 dagen van een kind (-9 maanden tot 2 jaar) zijn een cruciale periode voor de (verdere) ontwikkeling. Het welzijn en de gezondheid van ouders en kind voor, tijdens en na de zwangerschap blijken een belangrijke voorspeller te zijn van die latere fysieke en mentale gezondheid. De JGZ speelt een belangrijke rol in Kansrijke Start en de geboortezorgketen. We borgen de doorgaande lijn van pre- naar postnataal. Het afgelopen jaar hebben we het volgende bereikt: ▪ In Uithoorn hebben we door onze deelname aan het vroegsignaleringsoverleg de samenwerking met verloskundigen versterkt, waardoor we meer prenatale huisbezoeken uitvoeren. ▪ In Diemen zijn er twee bijeenkomsten Kansrijke Start georganiseerd, waarbij we samen met partners een prioritering hebben gemaakt van onderwerpen waar we samen mee aan de slag gaan. De samenwerking met kinderdagverblijven verloopt goed. ▪ Amstelveen en Aalsmeer hebben samen een coalitie Kansrijke start waarin verschillende partners rondom de eerste duizend dagen samen optrekken, de JGZ is ook een coalitiepartner. De coalitie komt 4 keer per jaar bijeen en werkt o.a. aan de geprioriteerde thema`s: ‘vroegsignalering’, ‘conflictscheidingen’, ‘armoede/minima’. Door deze coalitie is de samenwerking tussen partners versterkt en weten ze elkaar beter te vinden. ▪ Alle gemeenten zijn gestart met (de voorbereiding) voor Centering Parenting.

Centering Pregnancy wordt uitgevoerd door verloskundigen, JGZ haakt aan. Door corona heeft dit een tijd stilgelegen maar wordt nu weer opgestart ▪ De inloop voor het wegen en meten voor kinderen van 0-4 jaar is gestart in de dorpskern Duivendrecht van Ouder-Amstel. Dit voorziet in de behoefte van ouders.

Vaccinaties

De RVP-vaccinaties (HPV, Men ACWY en BMR/DTP) konden in 2021 niet zoals normaal gegeven worden via een massacampagne in de sporthallen in verband met corona. In plaats daarvan zijn alle kinderen individueel op locatie uitgenodigd. Deze persoonlijke uitnodigingen hebben samen met nabellen naar verwachting geleid tot een hoge opkomst dan normaal. In 2022 publiceert het RIVM de cijfers over 2021 (zie ook vaccinaties bij indicatoren).

Nieuwkomers

Vooral in Amstelveen zijn er veel, vooral uit India afkomstige, nieuwkomers. Ook in Uithoorn en Aalsmeer zien we steeds meer nieuwkomers. De JGZ heeft dit jaar onderzocht hoe we deze groep meer zorg op maat kunnen bieden. Nieuwkomers worden nu eerst telefonisch en/ of per mail benaderd. Aan de hand van hun vragen, kennis van de Nederlandse (jeugd)gezondheidszorg en de vaccinatiegraad van de kinderen, bepalen we samen waar, hoe, of en door wie de kinderen gezien worden. Niet alle nieuwkomers krijgen een nieuwkomersonderzoek. We zien die gezinnen die onze ondersteuning en zorg nodig hebben en besteden in dit geval extra tijd aan het monitoren van de gezondheidstoestand en de vaccinatiegraad. Wanneer nodig geven we vaccinaties. Ook wijzen we gezinnen de weg in de Nederlandse gezondheidszorg, bijvoorbeeld naar de huisarts of de tandarts. De JGZ heeft in 2021 deelgenomen aan de online India Meeting, waarbij zorgprofessionals de kans kregen om in gesprek te gaan met vertegenwoordigers van de Indiase gemeenschap. Door ons te verdiepen in de 25

Indiase cultuur kunnen we beter aansluiten bij deze doelgroep en de zorg daarop afstemmen. Op locatie Zonnestein (Amstelveen) zijn we gestart met groepsconsulten voor Indiërs met een baby. Een succesvol initiatief, waar de ouders heel blij mee zijn.

Doelstellingen en indicatoren

Een opmerking vooraf bij dit hoofdstuk is dat de genoemde aantallen in de tabellen in sommige gemeenten relatief klein zijn (Duivendrecht, Ouder-Amstel). Dit kan zorgen voor een vertekend beeld. Aantal kinderen in zorg De aantallen kinderen in de 0-4 leeftijd zijn gestegen (5%). Met name bij de 0-jarigen zien we een grote stijging (13%). Aantal kinderen onder zorg

2021

Aantal kinderen 0-4

8.004

Aantal kinderen PO

18.232

Aantal kinderen SBO en SVO

699

Aantal kinderen VO

9.379

Totaal aantal kinderen onder zorg

36.314

We hebben met terugwerkende kracht een correctie gemaakt in de totale aantallen PO. Deze correctie houdt in dat we de 12-jarigen die op het PO zitten vanaf nu ook volledig meetellen op het PO. Deze leerlingen zijn wel altijd in beeld en onder zorg geweest. De wijziging is het gevolg van nieuwe procedures voor het verwerken van de leerlingenlijsten, waardoor we betrouwbaardere schoolgegevens hebben over de 12-jarigen. Bereik 0- en 3-jarigen Locatie Aalsmeer Amstelveen Westwijk Amstelveen Bourgondische Laan Amstelveen Zonnestein Diemen Duivendrecht* Ouderkerk a/d Amstel** Uithoorn Totaal

2021 0 jr

3 jr

100% 99%

93% 97%

99% 99% 94% 100% 100% 100%

93% 95% 94% 85% 96% 95%

* Omdat Duivendrecht geen JGZ-locatie heeft, is op aanvraag van de gemeente Ouder-Amstel in het bereik van 0- en 3-jarigen voor de plaatsen Duivendrecht en Ouderkerk a/d Amstel berekend op basis van de woonplaats (postcode) van het kind. Voor de andere gemeenten/plaatsen is het bereik berekend op basis van dossierlocatie. ** Het geringe bereik van 3-jarigen in Ouderkerk komt mogelijk door kleine aantallen in Ouderkerk waardoor kleine verschuivingen kunnen leiden tot procentpunten verschil, en/of doordat kinderen op 4 jarige leeftijd worden gezien en dan niet meetellen bij bereik 3-jarigen.

26

De JGZ heeft in 2021 alle (100%) 0-jarigen in Amstelland bereikt (2020: 99%) en het merendeel (95%) van de 3-jarigen (2020: 94%). Het totale bereik onder 0- en 3-jarigen voldoet voor Amstelland in het geheel aan de norm van 95%. Omdat we steeds meer zorg op maat bieden en vorm en frequentie van contactmomenten kunnen verschillen, is landelijk besloten om deze norm los te laten. Er is nog geen nieuwe norm. Wij hanteren voorlopig nog de norm van 95%. Bereik 5- en 10-jarigen* Locatie Aalsmeer Amstelveen Westwijk Amstelveen Zonnestein Diemen Ouderkerk a/d Amstel Uithoorn Totaal

2021 5 jr 97% 87% 97% 97% 99% 99% 95%

10 jr 99% 81% 42% 72% 99% 95% 80%

* Bereik van 5-, 10-, 13-, 14-, 15,- en 16-jarigen is berekend op basis van de JGZ-locatie horende bij de schoollocatie van een leerling. De PO en VO scholen zijn gekoppeld aan een JGZ locatie. In Duivendrecht is er geen JGZ locatie daarom ontbreekt deze in dit overzicht.

Het bereik van de 5- en 10-jarigen is in het schooljaar 2020-2021 toegenomen in vergelijking met het schooljaar daarvoor. De scholen zijn in 2021 vaker open geweest dan in schooljaar 2019- 2020 (door de lockdowns) en daardoor hebben we weer meer kinderen kunnen zien dan in het schooljaar ervoor. De JGZ werkt op het primair en voortgezet onderwijs ook steeds meer op maat. Dit betekent dat de vorm van contactmomenten en de frequentie in samenspraak tussen de ouder / jongere en de jeugdverpleegkundige worden gepland. Bereik 13-, 14-, 15en 16-jarigen Locatie Aalsmeer Amstel. Westw. Uithoorn Totaal

2021 13 jr 61% 55% 53% 56%

14 jr 72% 87% 100% 88%

15 jr 35% 13% 18% 18%

16 jr 39% 26% 38% 30%

Vanaf 2020 laten we in de rapportages het bereikpercentage van 13 t/m 16 jaar zien, in plaats van alleen de 14- en 16-jarigen. Hiermee wordt meer recht gedaan aan de flexibiliteit waarmee zorg op verschillende leeftijden aan jongeren geboden wordt. Het bereik van de 13- tot en met 16-jarigen fluctueert t.o.v. de voorgaande jaren. Tijdens de coronapandemie en ook tijdens de lockdowns hebben we vooral die leerlingen en klassen gezien waar onze ondersteuning en zorg het hardste nodig was.

Vaccinatiegraden (zie voor alle cijfers de tabellen in de bijlage vanaf pagina 66) ▪

In 2021 zijn de RVP-vaccinatiegraden 2020 door het RIVM gepubliceerd, zie de tabellen in de bijlage. De vaccinatiegraad 2020 betreft kinderen die hun vaccinatie(s) nog bijna allemaal vóór de uitbraak van het coronavirus kregen. Voor bijvoorbeeld zuigelingen wordt de vaccinatiegraad namelijk berekend als kinderen twee jaar zijn. Het lijkt erop dat de maatregelen vanwege de uitbraak van het coronavirus weinig negatieve invloed hebben gehad op het aantal kinderen dat in deze periode is gevaccineerd. In 2022 verwachten we een volledig beeld.