Bijlage 1 Beeldkwaliteitsplan Stadshart Amstelveen 2025

40

Postbussen en bellentableaus belemmeren niet het zicht op de entreehal. Bevinden zich in de entreehal of in de wang van de terugliggende entreezone

Woning entrees komen niet over de rooilijn

Entrees zijn transparant over de breedte van de entreehal

Postbussen en bellentableaus belemmeren niet het zicht

Een entreehal is in maat royaal, en zichtbaar verbonden met een grotere collectieve ruimte en/of biedt doorzicht richting de collectieve binnentuin vanaf de straat

Entrees liggen verdiept, waarbij rekening wordt gehouden met sociale veiligheid

41

4.7 Balkons, loggia’s en galerijen Dat er ook wordt gewoond in het Stadshart mag

• Geluidsbelaste buitenruimtes zijn een integraal

zichtbaar worden, dus ook de private buitenruimtes

mee-ontworpen onderdeel van de architectuur.

op hoogte: een loggia, een (deels inpandig) balkon, een

Waar mogelijk hebben woningen een niet-

Frans balkon, een aangehangen balkon, een leefgalerij.

geluidsbelaste buitenruimte, zoals een leefgalerij aan de binnenzijde van het blok.

4.7.1 Balkons en loggia’s Buitenruimtes zijn een integraal onderdeel van de architectuur, en het toegepaste type is afhankelijk van de stedenbouwkundige context. Het behouden van licht, zon, levendigheid en een prettig beeld vanuit de openbare ruimte is essentieel.

• Het windklimaat op balkons en andere private buitenruimtes moet prettig zijn.

Balkons en overige buitenruimtes zijn integraal onderdeel van de architectuur

• Balkons dienen een onderdeel van de gevelcompositie en architectuur te zijn. • Vormgeving, materiaal- en kleurgebruik van de balkons inclusief balustraden is passend bij het beoogde architectonische beeld.

Spelregels: • De plaatsing van balkons, loggia’s en andere buitenruimtes wordt in de ontwerpfase van de gebouwen met het Q-team afgestemd. In de

• Balkons zijn elegant en rank gedetailleerd. Er is aandacht voor de vormgeving van de onderzijde van de balkons. • De materialisering en detaillering van balkons

regel worden in het winkelhart, aan de publieke

en loggia’s is hoogwaardig en veroudert mooi.

zijde, loggia’s, Franse balkons of half-inpandige

Wanneer betonnen platen worden toegepast, is de

balkons toegepast, die maximaal 0.6m buiten de

afwerking en de aansluiting van de balustrade op de

gevellijn uitsteken. In de overige delen van het

vloerplaat kwalitatief.

Stadshartgebied en aan de niet-publieke zijde in het winkelhart kunnen balkons verder uitsteken, tot maximaal 1.80m buiten de gevellijn, na afstemming met het Q-team. • Balkons komen voor vanaf de derde bouwlaag. Met uitzondering van ‘eyecatchers’ • Buitenruimtes aan hoogbouw worden zo geplaatst dat deze bijdragen aan de rankheid van het silhouet.

• Hemelwaterafvoeren van de balkons worden achter de gevel weggewerkt. • Bij privacy-gevoelige plekken wordt een dicht balkon- of loggiahek aangeraden om een wildgroei aan privacy-afscherming te voorkomen. • Groen op balkons, wordt -waar mogelijk en wenselijk- gestimuleerd, bijvoorbeeld door middel van het integreren van bloembakken in de

• De totale lengte van de balkons op een gevelvlak

balustraden, o.a. ten behoeve van privacy.

beslaat niet meer dan de helft van de breedte van

• Airco’s worden niet op balkons of in loggia’s

dat gevelvlak aan de straat.

42

De balkons zijn onderdeel van de architectuur (bijvoorbeeld door materialisatie)

geplaatst.

Balkons zijn half binnen-half buiten

Bloembakken zijn onderdeel van het balkon

Balkons zijn onderdeel van de architectuur

De materialisering en detaillering van balkons en loggia’s is hoogwaardig en veroudert mooi

Groen in de balkonranden

Half-inpandige balkons in het Winkelhart

43

4.7.2 Galerijen Hoewel de voorkeur gegeven wordt aan andere ontsluitingsprincipes van woongebouwen, kan onder

4.8 Gebouwgebonden groen en hemelwaterafvoer

• Door de woonentrees zijn collectieve binnentuinen zichtbaar vanuit de openbare ruimte. • Setbacks worden als groen ervaren vanuit de

voorwaarden en in samenspraak met het Q-team een

Eén van de ambities voor het Stadshart is maximaal

openbare ruimte. Hiervoor dienen groenranden

(leef)galerij worden toegepast.

vergroenen. Groen is op meerdere schaalniveaus

opgenomen te worden met een diepte van minimaal

aanwezig: van park (de Stadstuinen) en plein

0,6 meter, die minstens 2/3 van de lengte van de

Spelregels:

(het Stadsplein) tot daktuin en gevelgroen. Er zijn

dakrand beslaan. Deze zijn een integraal onderdeel

• Galerijen bevinden zich niet aan de publieke ruimte,

altijd verschillende type groen ervaarbaar vanaf

van de architectuur.

maar zijn gesitueerd aan de binnenzijde van het

maaiveld. Het belangrijkste groen van het Stadshart

bouwblok.

ligt in de openbare ruimte, in de volle grond. Het

vleermuizen, solitaire bijen en vlinders worden

gebouwgebonden groen is aanvullend.

op een zodanige manier in de gevelontwerpen

• De binnenzijde van bouwblokken bestaat niet enkel uit galerijen, maar kent een samenspel van galerijen, balkons, loggia’s etc.

• Nestkasten en rustplekken voor vogels,

geïntegreerd dat het een verrijking van de plastiek 4.8.1 Gebouwgebonden groen

en textuur van de gevels oplevert.

• Galerijen zijn niet ‘aangehangen’, maar zijn een

Gevelgroen en groene daken verrijken het groenbeeld

• Technische gecompliceerde groene gevels in het

integraal en mee-ontworpen onderdeel van het

op ooghoogte, vervriendelijken de gebouwvolumes en

Stadshart worden ontraden: deze zijn kwetsbaar

hoofdvolume van het gebouw: ze zijn omlijst en

‘verzachten’ de architectuur, met als doel een goede

in het beheer en hebben een hoge investerings- en

onderdeel van de architectuur.

verblijfskwaliteit en bezoekersbeleving. Door het

beheerskosten.

• Wanneer de galerij aan de zonzijde van de woning

clusteren van het groen heeft het een grotere impact.

ligt, wordt een leefgalerij toegepast met private buitenruimte in de zon. • De constructie rondom de galerij is een kleur- en/of materiaalaccent in de architectuur. • De materialisering en detaillering is hoogwaardig en veroudert mooi (m.a.w. dat er geen

Spelregels: • Tegen de gebouwen in het winkelhart wordt op passende plekken gevelgroen geplaatst. Hiervoor wordt een ruimte van 50cm voor het gebouw gebruikt.

beeldkwaliteitsverlies optreedt). Wanneer betonnen

• Gevelgroen kan in de grond staan, van de bestrating

platen worden toegepast zijn deze niet zichtbaar is

afgescheiden door een opsluitbandje, of in lage

de afwerking kwalitatief (architectonisch beton).

plantenbakken. Klimplanten tegen de gebouwen

• Een galerij is meer dan een ontsluiting, maar creëert

aan worden wanneer nodig ondersteund met een

ook ruimte voor ontmoeting en vergroening,

dunne constructie zoals een rvs-draad of net. Dit

bijvoorbeeld met geïntegreerde plantenbakken.

element is niet overheersend in het gevelbeeld en maakt deel uit van de architectuur. • Groene daken tot de Amstelveense hoogte zijn zichtbaar vanaf de straat.

44

De materialisering en detaillering van galerijen is hoogwaardig en veroudert mooi

Galerijen zijn een integraal onderdeel van het hoofdvolume, ze zijn omlijst en onderdeel van de architectuur

Setbacks bieden ruimte voor groen

45

4.8.2 Afwatering en hemelwaterafvoer (HWA) De groene daken bufferen regenwater om zo de druk op de openbare ruimte te verkleinen. De afwatering is altijd onderdeel van de architectuur van het gebouw. Spelregels: • Afwatering van het dak gaat intern (bijvoorbeeld een UV-systeem), tenzij HWA’s geïntegreerd zijn in de gevel en achter de gevellijn zijn opgelost • HWA’s zijn integraal onderdeel van de architectonische uitwerking. • HWA’s mogen zichtbaar zijn, mits zij in materiaal en kleurstelling het ordeningsprincipe van de gevel versterken. De HWA’s zijn geen losse elementen of pijpen op de gevel.

De afwatering wordt intern opgelost, mits dit niet kan wordt de afwatering opgelost passend binnen de architectuur van het gebouw

Robuust groen aan gebouwen vanuit de volle grond

• Het materiaal van zichtbare HWA’s is hoogwaardig. Kunststof is niet toegestaan. • Een kwalitatieve detaillering is vereist, ook in de overgangen van dak, balkon, galerij naar HWA. Bochten en koppelstukken mogen niet zichtbaar zijn.

Waterbuffer op de daken, vertraagd afvoeren

46

Ruimte voor geveltuinen in woonstraten

HWA verzonken in de gevel

Groen als afscheiding van de privé buitenruimte of terras

Klimplanten vanuit de volle grond

Ook nestkasten zijn onderdeel van de architectuur

HWA aan de gevel onderdeel van de architectuur

47

4.9 Het dak als vijfde gevel Het groene dak draagt bij aan een goed en aangenaam

4.9.2 Collectieve gebruiksdaken

woon-en leefklimaat en buffert regenwater om druk

De collectieve gebruiksdaken, of daktuinen, zijn

op de openbare ruimte te verkleinen. (Zie Leidraad

groen ingericht, gericht op maximale biodiversiteit,

Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen van de

verblijfskwaliteit en zicht op groen voor de bewoners

gemeente Amstelveen). Het Stadshart kent drie

van de omliggende gebouwen.

daktypes: de lagere collectieve gebruiksdaken, de daken op Amstelveense hoogte en de daken van de

Spelregels:

hoogbouw.

• De collectieve daktuinen hebben natuurwaarde. Ze zijn robuust en weelderig inheems groen ingericht,

4.9.1 Algemeen

met heesters, hoge grassen en vaste planten, en 3e

Het dak wordt gezien als vijfde gevel en is een integraal

orde (meerstamminge) bomen. De gronddekking

onderdeel van het gebouwontwerp.

is minimaal 100 cm op constructief sterkere delen,

Het dak als vijfde gevel

zoals boven kolommen, en minimaal 40 cm op Spelregels: • Alle daken hebben natuurwaarde. Collectieve daken zijn robuust en weelderig groen ingericht, daken op Amstelveense hoogte hebben genoeg gronddekking

overige dakdelen. • Op de daktuinen bevinden zich collectieve verblijfs-, speel-, en ontmoetingsplekken. • De daktuinen zijn bereikbaar vanuit de

voor een diversiteit aan inheemse plantsoorten,

ontsluitingskernen van de woningen, met zichtlijnen

en daken van de hoogbouw worden minimaal

op het dakgroen door de entreehal vanaf de

uitgevoerd als bruin dak.

publieke ruimte. Er worden extra toegangen vanuit

• Alle daken dragen bij aan hemelwaterbuffering in het gebied als geheel. • Het dakontwerp is integraal onderdeel van het

hoger gelegen woningen naar de daktuin gemaakt, zoals via een opgewaardeerde vluchtroute. • Installaties van ondergelegen functies, zoals

goed te keuren gebouwontwerp. Dit betekent dat

luchtbehandelingskasten, worden op het dak zo

de benodigde installaties bekend moeten zijn bij

compact mogelijk gegroepeerd, omkaderd en van

het voorlopig ontwerp middels een installatieplan.

bovenaf overkapt met een (ventilerend) materiaal

In nauw overleg met de architect en installateur

dat past in de beeldkwaliteit, zoals strekmetaal,

maakt de landschapsarchitect het dakontwerp als

geperforeerd plaatmateriaal of een natuurlijk

onderdeel van de vergunningsaanvraag.

materiaal in kleurstellingen passend bij omliggende gebouwen. Dit element wordt met groen ingepast in het ontwerp van de daktuin. Ook elementen ten

48

Het groen op de daken zijn zichtbaar op strategische plekken in de stedenbouwkundige structuur

Collectieve daktuin

Robuuste beplanting

Woningen gekoppeld aan collectieve daktuin

Installaties op het dak

Natuurdak

Groene daken zijn zichtbaar vanaf het maaiveld

49

behoeve van natuurlijke ventilatie worden passend gematerialiseerd en mee-ontworpen.

• Wanneer een dak bereikbaar is vanuit een aanliggende woning of ontsluiting van dat

• Woningen aan de daken hebben directe toegang

woongebouw ontstaat een dakterras, en wordt een

tot het groendak. Aan deze woningen mag een

extra collectieve of private buitenruimte gecreëerd

privéterras van maximaal 3,0m diepte worden

die een connectie legt met de straat.

aangelegd (soms deels onder de galerij). Tussen

• Installaties en techniek op het dak zijn weggewerkt

de terrassen zijn plantvakken, plantenbakken of

met een omkadering van materiaal dat past in de

schermen met klimplanten als privacy-afscherming

beeldkwaliteit, zoals strekmetaal, geperforeerd

mee-ontworpen met het geheel. Door bewoners

plaatmateriaal of een natuurlijk materiaal in

geplaatste schuttingen of hekken zijn niet

kleurstellingen passend bij omliggende gebouwen.

toegestaan, de noodzaak hiertoe wordt door goed

Dit element is niet zichtbaar vanuit de straat. Zo

ontwerp voorkomen.

nodig wordt deze uit het zicht onttrokken met een

• De daktuinen zijn zichtbaar vanuit de straat, door een hap in de bebouwing of via de entreehal. Door

opstaande dakrand. • Zonnepanelen zijn niet zichtbaar vanaf de straat.

Het verrijken van het groenbeeld op ooghoogte om zo de belevingswaarde te vergroten (het groen is zichtbaar vanuit het maaiveld)

juist op deze plek een (verlichte) ontmoetingsruimte te situeren, wordt de sociale veiligheid op straat

4.9.4 Daken hoogbouw

extra versterkt en vice versa.

De daken op de hoogbouw hebben natuurwaarde en worden minimaal uitgevoerd als bruin dak.

4.9.3 Daken op Amstelveense hoogte Daken op Amstelveense hoogte zijn groen ingericht en

Spelregels:

zijn een prettig uitzicht voor omliggende woningen. In

• Installaties en techniek zijn weggewerkt met

het groen kunnen diverse functies aan het dak worden

een omkadering van materiaal dat past in de

gegeven, zoals een energiedak of een extra collectieve

beeldkwaliteit, zoals strekmetaal, geperforeerd

buitenruimte.

plaatmateriaal of een natuurlijk materiaal in kleurstellingen passend bij omliggende gebouwen.

Spelregels: • De daken op Amstelveense hoogte hebben natuurwaarde. Ze worden uitgevoerd als groen dak met voldoende gronddekking waar een ruim assortiment aan inheemse plantsoorten kan groeien. Het dak biedt een groen uitzicht vanuit belendende panden dat het hele jaar aantrekkelijk blijft.

50

• De bovenzijde van PV-panelen ligt onder de opstaande dakrand.

Installaties zijn niet zichtbaar maar ingepakt en onderdeel van de architectuur

Collectieve daktuin

Collectieve daktuin

Bruin dak

51

4.10 Techniek, installaties en expeditie Technische ruimtes, installaties en voorzieningen

4.10.2. Spelregels installaties:

ten behoeve van laden en lossen (expeditie) zijn

• Het dakontwerp van alle gebouwen is integraal

integraal mee-ontworpen met de architectuur en zijn zo weggewerkt dat deze het beeld zo min mogelijk verstoren. Achterkanten dienen ten alle tijde te worden vermeden.

onderdeel van het goed te keuren gebouwontwerp. • Klimaat- en glazenwasinstallaties dienen op nietzichtlocaties te worden opgesteld. • Installaties van winkels, diensten en horeca zijn geïntegreerd in de architectuur in een passende

4.10.1. Spelregels trafo- en WKO-ruimtes:

kleur en zijn niet zichtbaar vanaf de openbare

• Trafo- en WKO-ruimtes zijn zo compact mogelijk

ruimte. Geluidsoverlast naar bovenliggende

ontworpen in de gevel. Waar mogelijk worden de ruimtes geplaatst aan een interne logistieke- of

woningen wordt beperkt.

Gesloten gevel maximaal 6 meter breed

• De positionering en de materialisatie van roosters in

parkeeringang, en dus niet aan de openbare ruimte.

de gevel vormen onderdeel van de architectuur.

Waar dit niet mogelijk is, belanden ze aan de ‘luwe

• Voor de regels omtrent installaties, zonnepanelen

zijde’ van het gebouw, de gevelzijde met de minste

en ventilatie op collectieve daktuinen, pand- en

voetgangersstromen en buiten lange zichtlijnen. Er

torendaken, zie 4.9 ‘Het dak als vijfde gevel’.

liggen niet meer dan twee ruimtes op een rij. • Wanneer de trafo- of WKO-ruimte in de gevel terechtkomt, vormt deze een integraal onderdeel van de gevelarchitectuur. • Dichte delen van de plint zijn maximaal 6,0 meter lang en passen binnen de ritmiek en uitstraling van de architectuur. • Het groen in het openbare gebied draagt zo mogelijk bij aan het op de achtergrond plaatsen van de trafo in het gevelbeeld.

4.10.3 Spelregels expeditie: • Expeditie wordt inpandig opgelost, of op laad- en losplekken in de openbare ruimte, parallel aan de straat. • Toegangen tot expeditieruimtes in de gevel zijn integraal onderdeel van de architectuur en hebben een maximale breedte van 6,0meter. • Afvalcontainers en perscontainers bevinden zich inpandig. De positionering en de materialisatie van roosters en toegangen in de gevel vormen onderdeel van de architectuur. • Opslag van bedrijfsafval op eigen terrein en niet zichtbaar vanaf de openbare ruimte.

52

Expeditie is inpandig opgelost

‘Gesloten ruimtes’ passen binnen de ritmiek van de architectuur

Technische ruimtes en nooduitgangen zijn onderdeel van de architectuur van de gevel

De entrees van parkeergarages zijn ondergeschikt in de gevel

Voorkomen van lange dichte gevels

De expeditie bestrijkt een beperkt deel van de gevel en voegt zich in het gevelritme

53

5. Deelgebiedspecifieke spelregels In de visie op beeldkwaliteit in hoofdstuk 2 is uitdrukkelijk gekozen voor een gebiedsspecifieke benadering. Elk deelgebied heeft zijn eigen karakter en kwaliteiten, en deze worden gebruikt als basis voor de beeldkwaliteit in het betreffende deelgebied. De deelgebiedspecifieke spelregels gelden binnen het betreffende deelgebied bovenop de algemene spelregels (hoofdstuk 4).

5.1 Deelgebied Winkelhart Het winkelhart rondom het Stadsplein is het levendige stadscentrum en kernwinkelgebied van Amstelveen. Hier komen een groot aantal van de in hoofdstuk 1 genoemde opgaven samen en krijgen de in hoofdstuk 2 genoemde kernwaarden - uniform en divers; kosmopolitisch en Amstelveens; openen, verbinden en verdichten - hun maximale betekenis.

Mall

Stadcentrum

Generiek

Couleur locale

International brands Monofunctioneel (retail + food) Autonoom Binnen

Vorm, volume en differentiatie Om de gestelde ambities te bereiken, is voor het winkelhart een specifiek beeldkwaliteitskader

Private/semi-publieke ruimte Homogeen geheel Eenduidige bestemming

Internationale en lokale winkels Diverse mix van functies Verbonden met de omgeving Buiten Openbaar Heterogeen geheel van stedelijke ruimten Diverse bezoeksmotieven

opgesteld. Centraal staat een continue hoogwaardige belevingswaarde waarbij de ene stedelijke plek in de andere overvloeit. Er is geen sprake meer van ‘binnen’ of ‘buiten’, maar geïnspireerd op de rijke Europese geschiedenis van passages en arcades, met

54

Het centraal in het gebied gelegen winkelcentrum wordt niet doorontwikkeld als een mall maar als integraal onderdeel van het stadscentrum.

de Haagse passage als mooi, historisch voorbeeld, lopen passages straks over in pleinruimten en straten. Zo wordt het winkelcentrum integraal onderdeel van het Amstelveense stadscentrum. De kwaliteit van de ruimte en de mate waarin de ruimte de bezoeker door het winkelhart begeleidt, worden niet alleen bepaald door de gevels en het maaiveld, maar ook door allerlei overkappingen, luifels, pergola’s, etc. die plekken definiëren, beschutting bieden of looproutes begeleiden. Conceptueel is dit uitgewerkt onder het begrip ‘Hemel’. In het winkelhart wordt in het kerngebied ingezet op een heldere en herkenbare hoofdroute die de belangrijkste delen van het winkelhart met elkaar verbindt. Om bezoekers zich makkelijk te laten oriënteren op die hoofdroute, variatie te stimuleren en een uniform hoge belevingswaarde te bereiken, zijn de spelregels voor de vorm, het volume en de differentiatie verfijnd. Drie stedenbouwkundige entiteiten worden onderscheiden: de ‘Eye-catcher’ biedt oriëntatie, de ‘Vessel’ begeleidt en de ‘Korrel’ zorgt voor diversiteit.

De gesloten passages gaan in de toekomst op in een continue structuur van straten en pleinen, waarbij de ene stedelijke plek in de andere overvloeit. Sommige delen zijn misschien nog wel overdekt, maar er is geen sprake meer van ‘binnen’ of ‘buiten’. Inspiratie kan geput worden uit de rijke Europese geschiedenis van passages en arcades, zoals de Haagse passage of de Galeria Vittorio Emmanuele II in Milaan.

55

5.1.1 De Korrel

uitdrukking van de ‘zachte stad’, blijft echter zacht en subtiel. Er worden geen grote contrasten gezocht.

De Korrel is een stedenbouwkundige eenheid die het

De differentiatie tussen de gebouwen onderling is

merendeel van het winkelhart omvat, zij vormen de

ondergeschikt aan de verschillen tussen de Korrel,

basis van het stedelijk weefsel. Het is een belangrijke

de Vessel en de Eye-catcher.

ruimtelijke entiteit in het laten slagen van de ‘zachte

• De plinthoogte tussen de Korrels varieert om meer

stad’. De maat van de Korrel is flexibel en volgt uit

zelfstandigheid tussen de gebouwen te realiseren:

de context. Van een kleine Korrel aan de Pieter

minimaal 3,5m, maximaal 5,0m. Het verschil tussen

Lastmanweg tot een grote Korrel aan het Stadsplein.

twee elkaar opvolgende plinten is minstens 0,3m. • Op de hoofdroute van het Winkelhart is een

Spelregels:

dubbellaagse plint mogelijk. De tweede laag van de

• De Korrel heeft een maximale pandbreedte van

plint vormt dan de overgang naar de bovenbouw. De

25m.

De gebouwen van de Korrel staan op de grond, de plint is onderdeel van de bovenbouw met penanten die landen

maximale hoogte van een dubbellaagse plint is 8,0m.

• De basishoogte van de Korrel is de Amstelveense hoogte. Hoogte-accenten in de vorm van hoogbouw zijn gewenst om plekken te definiëren en zichtlijnen te versterken (oriëntatie). • De Korrel is in principe een staand volume. Incidenteel mag hiervan afgeweken worden, als de reeks van Korrels die samen de straat vormen maar een verticaal karakter vertoont. • De gebouwen van de korrel staan op de grond, de plint is onderdeel van de bovenbouw met penanten

De plinthoogte tussen de onderlingen gebouwen verspringen om meer zelfstandigheid tussen de gebouwen te realiseren

die landen. • De gebouwen hebben een heldere en eenduidige architectonische uitstraling en zijn duidelijk meer dan alleen ‘een gevel’. Ze vormen een constructieve en organisatorische eenheid. • De gebouwen verschillen in bouwhoogte. Het verschil in bouwhoogte tussen twee naast elkaar gelegen gebouwen is minstens 4,0m. • De architectuur verschilt in ritmiek, structuur en materialisering tussen de gebouwen. De volledige

56

De Korrel is in principe een staand volume

De Korrel is een staand volume

De tweede laag van de plint vormt de overgang naar de bovenbouw

De plinthoogte tussen de Korrels varieert

57

5.1.2 De Vessel De Vessel is een stedenbouwkundige eenheid die duidelijk zichtbaar is en onderscheidend is ten opzichte van de overige bebouwing in het kernwinkelgebied. Deze ondersteunt de hoofdroute en zorgt voor een duidelijke herkenbaarheid binnen het Stadshart. De hoofdwinkelroute wordt altijd begrensd door de Vessel aan minimaal één zijde van de route. De Vessel begeleidt de bezoeker door het winkelhart en is een hedendaagse interpretatie van de arcadegevel (zie ook visiekaart, paragraaf 2.4).

De Vessel is een helder leesbaar architectonisch element met een continue hoogte

In de Loop is er altijd een stukje Vessel te zien, dat uitnodigt tot erheen en erlangs te lopen

Spelregels: • De Vessel is een helder leesbaar architectonisch element met een continue hoogte van 8m wat betreft hoogte (daklijn), gevelritmiek en gevelopeningen. De hoeken van de Vessel zijn afgerond. • In de hoofdroute is er altijd een stukje Vessel te zien, dat uitnodigt tot erheen en erlangs te lopen. • De gevel van de Vessel loopt door in de verschillende gradaties van binnen- en buitenstraten met een consequente materialisering en expressie, en doorbreekt daarmee de barrière tussen binnen en buiten. • Wat betreft ritmiek vormt de Vessel de doorvertaling van het ritme van de bijbehorende (bovenliggende) bebouwing. • De Vessels mogen onderling subtiel verschillen zijn, maar zijn herkenbaar als één familie en duidelijk een variatie op een thema. De differentiatie tussen de verschillende Vessels is ondergeschikt aan de verschillen tussen de Korrels.

58

Wat betreft ritmiek vormt de Vessel de doorvertaling van het ritme van de bijbehorende (bovenliggende) bebouwing

De gevel van de Vessel loopt door in de verschillende gradaties van binnen- en buitenstraten met een consequente materialisering en expressie, en doorbreekt daarmee de barrière tussen binnen en buiten.

De Vessel slecht de barrière tussen binnen en buiten

De hoeken van de Vessel zijn afgerond

De Vessel is een helder leesbaar architectonisch element met een continue hoogte van 8m wat betreft hoogte (daklijn), gevelritmiek en gevelopeningen

59

5.1.3 De Eye-catcher Met de Eye-catcher bedoelen we gebouwen die een belangrijke stedenbouwkundige rol spelen als oriëntatiepunt in het Stadshart. Ze hebben een bepaalde mate van autonomie, staan vaak los en zijn meer uitgesproken dan de rest van de gebouwen van het Stadshart. Bestaande voorbeelden zijn de bibliotheek (architect Hans Ruijssenaars), de woontoren op het Stadsplein (architect Liesbeth van der Pol) en Up-Mountain tussen het Buiten- en Handelsplein. • De Eye-catcher staat op zichzelf en spreekt zich uit richting een belangrijke publieke ruimte. • De Eye-catcher functioneert als oriëntatiepunt en identiteitsdrager. De Eye-catcher onderscheidt zich nadrukkelijk van de Korrel en de Vessel. • Ontwerpers worden uitgedaagd om met unieke ontwerpoplossingen te komen. Eye-catchers zijn origineel en onafhankelijk. Het zijn gebouwen die mensen onthouden. • Het ontwerp van de Eye-catcher speelt met het begrip monumentaliteit. • De spelregels voor vorm, materialen en kleur van de Eye-catchers zijn vrijer dan gangbaar in het Stadshart. De eisen met betrekking tot de conceptuele kwaliteit en bijhorende uitwerking en detaillering zijn evenwel hoger. • Of een gebouw een ‘Eye-catcher’ is, wordt bepaald door het Q-team. Criteria zijn zichtbaarheid en locatie.

60

Gebouw dat op zichzelf staat en de (plein)ruimte voor zich definieert. Spreekt zich uit richting een belangrijke publieke ruimte

Uitnodigende entree van openbare functies in deze gebouwen

Werkt als oriëntatiepunt in het gebied

De spelregels voor vorm, materialen en kleur van de Eye-catchers zijn vrijer

De Eye-catcher staat op zichzelf en spreekt zich uit naar de openbare ruimte

Bestaande Eye-catchers in het Stadshart: de bibliotheek, de toren aan het Stadsplein en Up Mountain

61

5.1.4 De plint in het Winkelhart In het Winkelhart worden de hoogste eisen binnen het

• De gevel van de plint verschilt van de gevel

Stadshart aan de plint gesteld. Zowel in architectuur

daarboven. Deze verschilt door het gebruik van een

als qua invulling is de plint het meest gedetailleerde en

ander materiaal, kleur of vorm waarbij twee van

levendige gedeelte van het gebouw. Essentieel voor de

deze drie onderdelen worden gebruikt. De plint

beleving van het Winkelhart op ooghoogte

blijft architectonisch onderdeel van de bovenbouw. Het verschil tussen plint en bovenbouw is altijd

Spelregels:

genuanceerd en kleiner dan het verschil tussen

• Winkelplinten hebben een transparante uitstraling,

elkaar opeenvolgende gebouwen.

maar zijn nooit geheel van glas zodat gebouwen niet gaan ‘zweven’: {

Geen eentonige en geen regelmatige verspringing van de plint

Er valt schaduw op het glas door een neggediepte van minimaal 190mm bij grotere etalageramen. Uitzonderingen kunnen incidenteel voorkomen; een enkele etalage kan ook eens vlak in de gevel liggen (maximaal 20% van de gevellengte).

{

Winkeletalages gelegen op het zuiden krijgen anti-reflecterend glas.

• Winkelplinten kunnen tegen een stootje. Dat wordt

Duidelijke beëindiging van de plint

als volgt bewerkstelligd: {

Etalageramen komen niet tegen de grond, maar liggen iets hoger in de gevel. Een natuurstenen rand van minimaal 300mm hieronder biedt bescherming (bijv. voor de veegwagen). De Onregelmatige verspringing van de plint (maximaal verspringen in hoogte van 0,30m)

penanten hebben een minimale breedte van 600mm en krijgen een natuurstenen ‘sokje’. {

De materialisering van de plint is stevig, robuust en onderhoudsvriendelijk.

{

Er wordt een anti-graffitilaag op de plint aangebracht en hoeken en randjes waar afval zich kan verzamelen worden vermeden.

62

Differentiatie tussen plint en bovenbouw door een verschil in materiaal, kleur of vorm (patroon, richting gevelmateriaal e.d.)

Verbijzonderen van de materialen in de plint

De plint verschilt met de bovenbouw maar is onderdeel van het gehele gebouw

Markiezen en zonneschermen zorgen voor sfeer in het Winkelhart

Verschil in openingen tussen plint en bovenbouw

63

5.1.5 De Hemel ‘De Hemel’ is in het Stadshart een verzamelnaam

• De hoogte en aard van de ‘Hemel’ wordt bepaald

voor een eenduidige conceptuele benadering hoe

door de plek en functie die de ‘Hemel’ er dient

om te gaan met overkappingen, luifels, pergola’s,

te vervullen (oriëntatie, definitie, beschuttingen

gebouwen heen, maar markeren enkel de entree

passages etc. Het is een herkenbaar element in het

begeleiding). In de matrix wordt een overzicht

van een specifiek gebouw.

Stadshart dat in verschillende typologieën terugkomt.

geboden van hemelprincipes naar hoogte en mate

Het definieert een plek, geeft schaduw, beschermt

van geslotenheid: in het Stadshart komen ‘Hemels’

tegen wind en regen en begeleidt de bezoeker bij de

voor die qua hoogte variëren van ca. 5m hoogte tot

looproutes door het gebied. De ‘Hemel’ heeft in de

15m hoogte. De mate van geslotenheid varieert van

verschillende typologische toepassingen een heldere

gesloten/transparant tot open. Het Q-team bepaalt de

eenduidige beeldtaal, zo ontstaat er harmonie door

uitgangspunten voor de ‘Hemel’ op een bepaalde plek.

het hele Stadshart.

• De ‘Hemel’ vindt ook toepassing op plekken

gebouw waar ze bij horen. • Luifels lopen nooit door over verschillende

5.1.7 Zonwering, markiezen en rolluiken Zonwering bij winkels in de vorm van uitvalschermen of markiezen in het winkelhart wordt aangemoedigd.

buiten het winkelhart, die belangrijk zijn als

Het gebruik ervan verlevendigt het straatbeeld en

Spelregels:

herkenningspunt voor het winkelhart. Een

draagt bij aan de menselijke schaal in het gebied.

• De ‘Hemel’ gedraagt zich autonoom ten opzichte

voorbeeld hiervan is de tramhalte aan het

van de omringende architectuur en kent een

Handelsplein. Hoewel de halte zich niet bevindt in

Spelregels:

eigen, uniforme en herkenbare vormentaal in het

het deelgebied ‘winkelhart’ is de betekenis van de

• Er wordt één type per winkel toegestaan, passend

Stadshart.

halte voor het winkelhart dermate groot dat het

in het straatbeeld en het kleurenpalet van het

markeren door middel van de ‘Hemel’ gewenst is.

Stadshart.

• Met uitzondering van de passagekappen, staat de ‘Hemel’ los van de belendende gebouwen en draagt het constructief op zichzelf. • De hoofdverschijningsvorm van de ‘Hemel’ is de cirkel, een vorm die geen dominante richting geeft en waar de ruimte omheen kan vloeien. • In lineaire ruimtes kan, in afwijking van de cirkelvorm, worden ingezet op repetitie van een helder element

• De zonwering wordt geplaatst over de volle breedte

5.1.6 Luifels

(niet over penanten heen). De zonweringbak wordt geplaatst in de negge van de gevelopening. De kleur

In het Winkelhart markeren luifels de entrees van

van de bak en armen voegen zich qua kleur bij de

belangrijke publiek toegankelijke gebouwen. Winkels

gevelpuien.

hebben geen luifels.

dat voortkomt uit de vormentaal van de ‘Hemel’ of een van haar samenstellende onderdelen.

van de gevelopening, maar tussen de penanten

• De zonwering laat een vrije hoogte van 3,5m en steekt maximaal 2,0m uit ten opzichte van de

Spelregels:

gevellijn.

• De vormentaal van de ‘Hemel’ vloeit voort uit

• De luifels zijn architectonisch onderdeel van de plint

de constructieve logica van het element en is

van een gebouw, en bevinden zich ter hoogte van de

toegestaan, mits niet overheersend en enkel op het

geometrisch van aard (geen ‘blobs’ of vrije organische

eerste verdieping of hoger.

verticale vlak van het onderste deel.

figuren)

64

• De luifels verhouden zich in maat en schaal tot het

• Bedrukking van markiezen met typografie is

• Het toepassen van rolluiken is niet toegestaan.

Hoog 40m

30m

20m

15m

12m

10m

7m

Laag

5m

Gesloten

Gesloten/ transparant

Open/ overdekt

Open/ transparant/ overdekt

Open/ half overdekt

Open/ niet overdekt

Seizoen gebonden

Open

Voorbeelden van hemeltypologieën, verdeeldnaar naarhoogte hoogte naar mate transparantie en openheid. Voorbeelden van hemeltypologieën, verdeeld enen naar mate vanvan transparantie en openheid De ‘Hemel’ komt in het Stadshart voor in verschillende vormen: als passagekap, als element in de openbare ruimte of als overkapping van de tram- of bushalte

65

De Hemel komt in het Stadshart voor in verschillende vormen: als passagekap, als element in de openbare ruimte of als overkapping van de tram- of bushalte.

5.1.8 Reclame-uitingen, routing, signing, wayfinding en aanlichten van gebouwen De beleving van de straat is essentieel voor het thuis

stramienen, kan een winkel meerdere parallelle signing

Spelregels verlichting

voelen van de gebruiker. Uitgelichte etalages geven

hebben. Voor het maximum aantal parallelle signing geldt

en aanlichten van gebouwen:

bijvoorbeeld kleur en warmte aan de straten. De plint

dan: het aantal stramienen minus één, en daar de helft

• Verlichting van reclame-uitingen is toegestaan,

straalt en nodigt uit naar binnen te komen. Reclame-

van. (voorbeeld: bij een winkel die zich uitstrekt over 5

maar mag geen hinder voor omliggende woningen

stramienen geldt een maximum van 2 parallelle signing);

opleveren en moet samenhangend beeld opleveren

uitingen en signing dragen ook bij aan de uitstraling van de plint en die van de straat: deze zijn daarom kwalitatief

• Per winkel is één haaks signingbord/uithangbord

hoogwaardig. Gevels worden nooit gedomineerd door

toegestaan. Deze wordt bevestigd op een aan de

reclame, signing of andere uitingen.

winkel grenzende penant en is bij voorkeur verlicht. Als de winkel meerdere stramienen bestrijkt, zijn

Spelregels reclame-uitingen en signing:

meerdere haakse signingborden toegestaan. Deze

• Gevels en omgeving worden nooit door signing

met de omgeving; • Licht van etalages is ingetogen en geeft alleen indirect licht; • Het aanlichten van gebouwen gebeurt alleen bij gebouwen met een belangrijke publieke functie (bijv.

dienen gelijk te zijn in afmeting en afwerking en

bibliotheek, Cultuurstrip) en Eye-catchers;

gedomineerd; ze dienen ondergeschikt en geïntegreerd te

worden bevestigd op de tussenliggende penanten.

• Armaturen en lichtbronnen zijn onopvallend en

worden in de architectuur van het gebouw;

Voor het maximum aantal haakse signingborden geldt:

• Transparantie van de plint is essentieel. Gevels en ramen mogen niet worden beplakt, ook niet door reclameuitingen; • De vorm, kleur en afmeting van de signing moet passen bij het uiterlijk van het gebouw en zijn niet ontsierend in het straatbeeld; • Parallelle signing mag niet meer dan 100mm buiten de gevellijn uitsteken en bevindt zich niet hoger dan de eerste verdiepingsvloer;

het aantal stramienen minus één, en daar de helft van; • Een haaks signingbord is maximaal 0,7 meter hoog,

verblinden of storen het straatbeeld niet; • Het projecteren van licht op straat of op gebouwen is niet toegestaan.

en steekt maximaal 0,7 meter uit; • Parallelle en haakse signing liggen nooit op een zelfde hoogte;

Spelregels wayfinding en informatieschermen: • De wayfindingsborden, aankondigingspanelen

• De signing heeft een eigen, hoogwaardige kwaliteit

en informatieschermen in het winkelhart en het

qua vormgeving, typografie, kleurstelling, lay-out en

Stadshart kennen een uniforme, herkenbare

materiaalgebruik;

vormentaal, zijn als dusdanig herkenbaar en zijn

• Opbouw-(licht)bakken die buiten de gevel steken,

familie van elkaar. De vormentaal is specifiek voor het

• De breedte van de parallelle signing is niet meer dan

evenals vlaggen, banieren, opgespannen doek en

eenderde van de stramienbreedte waarbinnen de

plakkaten zijn niet toegestaan. Individueel verlichte

• Voor het winkelhart en het Stadshart wordt één,

gevelreclame zich bevindt. De hoogte van de parallelle

letters (direct of indirect verlicht) zijn wel toegestaan.

herkenbare grafische stijl gebruikt (typografie,

signing is afhankelijk van de pandhoogte met een maximum van 0,6 meter;

kleurstelling, lay-out en materiaalgebruik). Deze stijl Bij grotere winkels (minstens 2000m VVO) kan een 2

• Herhaling van parallelle signing is niet toegestaan, tenzij

grotere, hoger gelegen signing worden toegepast

de winkel meerdere gevels bestrijkt. In dat geval geldt

onder voorwaarde dat de signing geïntegreerd is in

één parallelle signing per gevel (bijvoorbeeld bij een

de architectuur en bijdraagt aan de beleving van het

hoekpand). Als een winkel zich uitstrekt over meerdere

winkelhart.

66

Stadshart ontworpen;

is specifiek voor het Stadshart ontworpen;

Tijdelijkheid Alle bovenstaande regels zijn ook van toepassing bij tijdelijke uitingen.

Grotere winkels mogen een hogere signing, passend binnen de de architectuur van de gevel

Parallel signing ter hoogte van de eerste verdiepingsvloer

Haakse signing en parallel signing niet op een zelfde hoogte

Indirecte, rustige verlichting van etalages

67

5.2 Deelgebied Schildersbuurt/ Stadshart Noordwest Het behoud van bestaande kwaliteiten staat in de Schildersbuurt en het Noord-westelijke deel van het Stadshart voorop. De stedenbouwkundige structuur, de kleinere schaal en de groene kwaliteit van de openbare ruimte en (privé)tuinen zijn uitgangspunt bij ruimtelijke ingrepen of aanpassingen. Spelregels: • Het gebied heeft het karakter van een woonbuurt naar de principes van de tuinstad; • Ingrepen voegen zich binnen de architectonische eenheden van de buurt. Deze spreiden zich uit over één of meerdere stadsblokken; • De Rembrandtweg heeft in dit deelgebied een dorps karakter, met enkellaagse plint; • De hoogte van de gebouwen en de plint worden afgestemd op de omliggende bebouwing; • Zorgvuldige overgang openbaar/privé d.m.v. een groene zone in de vorm van voortuinen of een Delftse stoep; • Metselwerk is het hoofdmateriaal in dit deelgebied. • Het kleurpalet is aards, met warme rood-bruingrijze en beige tinten. De kozijnen contrasteren in kleur; • De gebouwen hebben een zadeldak en kennen een gevelbeëindiging in de vorm van een dakgoot of kroonlijst; • Alle regels uit hoofdstuk 5.1.8. ten aanzien van reclame uitingen zijn ook van toepassing op de Rembrandtweg.

68

Groene voortuinen: overgang publiek-privé

Stadswoningen aan de rand van het Winkelhart

De gebouwen hebben een zadeldak en kennen een gevelbeëindiging in de vorm van een dakgoot

Het kleurpalet is aards, met warme rood-bruingrijze en beige tinten. De kozijnen contrasteren in kleur

Het karakter van een woonbuurt naar de principes van de tuinstad

69

5.3 Deelgebied Campus: Stadstuinen/Meander De ontwikkelingen binnen de Campus moeten

architectonisch onderdeel van de bovenbouw. Het

bijdragen aan het meer doorwaadbaar maken

verschil tussen plint en bovenbouw is altijd kleiner

terrassen bepalen in hoge mate het

van deze buurt en het beter gebruikmaken van

dan het verschil tussen elkaar opeenvolgende

architectuurbeeld en geven het gebied een

het bestaande groen van de Stadstuinen en

gebouwen.

internationaal/ residentieel karakter.

het Meanderpark. Daarnaast moeten nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan de groene uitstraling. Spelregels: • Hoge gebouwen landen goed op de grond en hebben een stedelijke laag conform de Amstelveense hoogte. • Bebouwing hoger dan de Amstelveense hoogte hebben een setback van minimaal 3 meter t.o.v de gevellijn. • De Campus bestaat uit grotere gebouwcomplexen die vaak een heel stadsblok beslaan. Om de doorwaadbaarheid van het gebied te garanderen is er een maximale lengte voor het bouwblok gedefinieerd van 60,0m. • De stadsblokken vormen een architectonische eenheid. • Nieuwe bebouwing draagt bij aan groene uitstraling van de openbare ruimte d.m.v. binnenhoven en daktuinen die zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte en een groene zoom rondom de kavel. • De overgangen privé-collectief-publiek worden hoogwaardig (en groen) vormgegeven. • De gevel van de plint verschilt van de gevel daarboven. Deze verschilt door het gebruik van een ander materiaal, kleur of vorm waarbij twee van deze drie onderdelen worden gebruikt. De plint blijft

70

• Royale buitenruimtes, balkons en (teruglopende)

Een groene zoom rond de gebouwen

Buitenruimtes, balkons en terrassen bepalen het architectuurbeeld

Stadsblokken vormen een architectonische eenheid

De bebouwing draagt bij aan groene uitstraling van de openbare ruimte d.m.v. daktuinen die zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte

Stedelijke laag, daarboven hogere bebouwing d.m.v. setback

71

6. Spelregels openbare ruimte De openbare ruimte van het Stadshart vervult

ruimte geeft enerzijds uiting aan de onderscheidende

een belangrijke rol op diverse niveaus. Ze zorgt

identiteit van de verschillende sfeergebieden maar

voor eenheid, biedt ruimte voor ontmoeting, voor

zorgt tegelijkertijd ook voor eenheid en verbinding

vergroening en klimaatadaptatie. De openbare

binnen het Stadshart.

Moodboard openbare ruimte Stadshart Amstelveen

72

6.1 Hoofdprincipes openbare ruimte

1. Groen-blauw raamwerk

De inrichting van de openbare ruimte van het Stadshart volgt drie ruimtelijke ordeningsprincipes; het groen-blauw raamwerk, de sfeergebieden en het crescendo van intensiteit. 1. Groen-blauw raamwerk

!

Het Stadshart wordt omgeven en dooraderd door een groen-blauw raamwerk. Dit raamwerk vormt een bijna aaneengesloten structuur bestaande uit singels en parkstructuren. Het raamwerk ordent het Stadshart en

!

vormt de basis van de groene identiteit. Het versterken en uitbouwen van het raamwerk vormt Legenda

een belangrijke opgave binnen het Stadshart.

Ontbrekende schakel

Hierbij gaat bijzondere aandacht uit naar twee ontbrekende schakels in het raamwerk; tussen de bomenbrug en het verbinden van singel en Meanderpark over het Buitenplein.

Doorlopende waterstructuren en groene oevers

‘Amstelveense kwaliteit’ in beplantingsbeeld

73

2. Sfeergebieden

2. Sfeergebieden openbare ruimte

Het Stadshart bestaat uit drie onderscheidende sfeergebieden; de Schildersbuurt, het Winkelhart

Schildersbuurt

en de Stadstuinen/Meander, bepaald op basis van

Stadstuinen/Meander

functiemix, bebouwingsstijl en ruimtelijke opzet. De inrichting en identiteit van de openbare ruimte reageert op de sfeergebieden als leden van dezelfde Winkelhart

familie: divers maar verwant aan elkaar. De Schildersbuurt kenmerkt zich door een gevel- en straatbeeld in overwegend rood-bruine baksteen,

Stadshart Zuid

groene tuinen en hagen als erfafscheidingen. Het Winkelhart is een bruisende wijk die wordt gekenmerkt door autovrije profielen, lichtkleurige bestrating en veel ruimte voor flaneren, ontmoeten en verblijven in een groene maar stedelijke omgeving. In de Stadstuinen en Meander overheerst een groene inrichting met bomen in gazon en onderbeplanting. Er heerst een rustige en meer formele, zakelijke sfeer. Bebouwing staat dikwijls in een groene tuin en heeft daardoor de sfeer van een Campus.

Rustig straatbeeld in Schildersbuurt

74

Stedelijk en kosmopolitisch Stadshart

Stadstuinen Campus; groen en zakelijk

3. Gebruiksintensiteit

3. Gebruiksintensiteit

Sfeergebied overstijgend, reageert de openbare ruimte van het Stadshart op het crescendo van (gebruiks)intensiteit. In de woonwijken van de Schilderswijk en in het Meanderpark is het relatief rustig terwijl op de as Stadsplein-Handelsplein juist een aaneenschakeling plaatsvindt van bestemmingen en reuring. De gebieden Rembrandtweg, Winkelhart, Buitenplein, Handelsplein en de Stadstuinen kennen een gemiddeld hoge intensiteit. De openbare ruimte is hier primair ingericht op het ontvangen en accommoderen van hoge bezoekersaantallen en zijn zoveel mogelijk autoluw. Bijzondere plekken zoals de Winkelboulevard Rembrandtweg, het Stadsplein en diverse andere pleinen en plekken worden ingericht als ontmoetingsen verblijfsplekken met attentiewaarde. Op de overgangen tussen gebieden met hoge intensiteit en de omliggende wijken liggen de overgangsstraten. Hier vindt de overgang plaats tussen de gebieden van hoge intensiteit en de rustigere wijken rondom. Hier vindt ook de afwikkeling van doorgaande fietsroutes en expeditieverkeer plaats.

Van plekken met rust...

... tot plekken waar het gebeurt

75

6.2 Structuurkaart openbare ruimte Gebaseerd op de drie ruimtelijke ordeningsprincipes

huizen met voortuinen. De Rembrandtweg vormt

ontstaat een rijke schakering van stedelijke ruimtes in

de aanloopstraat naar het Winkelhart en heeft een

het Stadshart. De beoogde indeling en bijbehorende

royale flaneerzone langs de etalages en een dubbele

inrichtingsprincipes van de straten, stegen en pleinen

bomenrij.

zijn geduid in 13 typen profielen. De profielen van het groen-blauwe raamwerk kenmerken zich door de doorgaande water- en groenstructuren en de vrijliggende paden in de groene

1

ruimte. De boom- en beplantingsstructuren worden gevormd door lanen en parkachtige singels met een royaal groene inrichting.

13

4

11 2

De Campus met de Stadstuinen en de Meander is groen, ruim opgezet en formeel en zakelijk van

12

karakter. Bebouwing is gesitueerd op een groene

9

10

kavel en straten en trottoirs/paden zijn vrijliggend

3

8 7

gesitueerd in de groene ruimte. 6

Het Winkelhart heeft een bruisende, sfeervolle en

5

uitnodigende openbare ruimte. De straten, stegen en pleinen zijn autoluw of voetgangersgebied en bieden royale ruimte aan diverse ontmoetingsen verblijfsplekken, terrassen, flaneerzones en multifunctionele ruimte in een stedelijke maar groene setting. De compositie van de inrichting is dynamisch waardoor verschillende zichtlijnen en verbindingen worden bevorderd. Groen-blauw raamwerk

Schildersbuurt

Winkelhart

De openbare ruimte van de Schilderswijk wordt

Stadscampus

Winkelboulevard-Noord

Stadsplein

gevormd door rustige groene woonstraten met

Stadstuinen

76

1

Aanduiding profiel

Buurtpleinen en winkelboulevard-Zuid

Groen-blauw raamwerk

1. Singel + infra

Stadscampus

2. Singelpark

3. Stadstuinen

4. Campusstraat

5. Meander

Winkelhart

6.Stadsplein

7. Open winkelstraat

8. Buurtplein

9. Winkelboulevard-Zuid

10. Passage

Schildersbuurt

11. Winkelboulevard-Noord

12. Overgangsstraten

13. Woonstraten

77

Stadspleinen

Pleinen en pocketparks

Winkelboulevard Rembrandtweg Zuid

Het Stadsplein is de grootste stedelijke ruimte van

Het Stadshart kent diverse pleinen en pleintjes.

De winkelboulevard vormt een twee-eenheid met het

het Stadshart en van Amstelveen. Het plein heeft

Hier verwijdt het straatprofiel en ontstaat een plek

Stadsplein maar is langgerekt van opzet. In inrichting

verschillende wanden waarin zowel detailhandel,

met attentiewaarde waar ruimte is voor terassen,

en materialisering en vormgeving is de boulevard

horeca als publieke functies zoals de bibliotheek

ontmoeten en verblijven. Op de pleinen is ruimte voor

verwant aan het Stadsplein. Het profiel biedt een open

en de cultuurstrip zijn gesitueerd. Het plein zelf

bomen, beplanting en zitgelegenheden. De pleinen zijn

loopveld van gevel tot gevel waarbij de etalages een

vervult de rol van centraal stadsplein waar zien en

in vormgeving verwant aan elkaar maar bieden een

prominente rol spelen. De ‘Hemel’ (zie hoofdstuk 5)

gezien worden, verblijven en uitgaan een rol spelen.

eigen compositie.

biedt beschutting tegen zon en regen en begeleidt

Bij de nieuwe inrichting van het Stadsplein wordt

• Voetgangersgebied;

dwarsverbindingen over de boulevard. De boulevard

meer ruimte gecreëerd voor bomen en vergroening,

• Fietsers toegestaan binnen venstertijden.

biedt wekelijks ruimte aan de markt.

publieke ontmoetings- en verblijfsplekken. Het plein

• Voetgangersgebied;

wordt meer intiem doordat de schaal van het plein

• Fietsers toegestaan binnen venstertijden.

wordt verkleind terwijl het Stadsplein als stedelijk multifunctioneel plein herkenbaar blijft en ruimte biedt voor evenementen.

78

Winkelstraten en Passages

Winkelstraat Rembrandtweg Noord

Overgangsstraten

De winkelstraten hebben een compact profiel en

De Rembrandtweg Noord is een winkelstraat

In de overgangsstraten wordt de overgang gemaakt

bieden een open loopveld van gevel tot gevel. Bomen,

die naar het Winkelhart leidt en overgaat in de

tussen het Winkelhart en de aanliggende wijken.

beplanting en zitgelegenheden worden pluksgewijs

winkelstraat waarbij een zelfde kwaliteitsniveau wordt

Het profiel heeft een centraal gelegen rijloper in

en verspringend in het profiel opgenomen waardoor

aangehouden. Aan weerszijden is een royaal trottoir

klinkerverharding in een 30km/u regime. De rijloper is

verspringende zichtlijnen worden bevorderd.

welke deels overdekt wordt door doorlopende luifels

zo gedimensioneerd dat vrachtverkeer en fietsverkeer

Passages worden -daar waar mogelijk- omgevormd tot

aan de winkelpuien. In het midden is een rijloper

comfortabel en veilig gebruik kunnen maken van de

straten. Binnen en buiten worden zo vloeiend mogelijk

gelegen in klinkerverharding in een 30km/u regime.

rijbaan. Aan weerszijden van de rijloper staan bomen

met elkaar verbonden en de materialisering, inrichting

Aan weerszijden van de rijloper staan bomen in ruime

in ruime plantvakken.

en meubilair van de openbare ruimte loopt zo veel

plantvakken afgewisseld met parkeerplaatsen. Het

• 30 km/u zone;

mogelijk door.

profiel biedt wekelijks ruimte aan de markt.

• Auto- en fietsverkeer op rijbaan.

• Voetgangersgebied.

• 30 km/u zone; • Auto- en fietsverkeer in toekomst mogelijk op rijbaan.

79

Woonstraten

Hoofdontsluiting

Singelpark

De woonstraten in de Schildersbuurt hebben een

De hoofdontsluiting gelegen in het groen-blauwe

De Amstelveense singels bestaan uit een doorgaande

groen en rustig karakter. De woningen hebben groene,

raamwerk rondom het Stadshart is royaal opgezet en

waterstructuur met groene oevers, bomen, plantsoen

met hagen omzoomde voortuinen met hier en daar

groen van karakter. Dikwijls loopt de hoofdontsluiting

en onderbeplanting met stinzen. Paden zijn vrij in het

een boom in de voortuin. De woonstraten hebben een

langs een watergang. De rijbaan is uitgevoerd in

groen gelegen en zijn uitgevoerd in asfalt. Rijbanen zijn

compact profiel met een rijbaan met parkeerhavens

asfalt en heeft een terughoudend verkeerskundig

uitgevoerd in gebakken klinkers en hebben een trottoir

en zijn uitgevoerd in gebakken klinkers, de trottoirs in

karakter. De groenvoorziening is parkachtig en

aan de zijde waar woningen zijn gelegen.

betontegels.

kwalitatief ingericht met gazon met bomen, heesters

• Voetgangersgebied;

• 30 km/u zone;

en natuurvriendelijke oevers. Parallelle straten bij

• Aanliggende woonstraten 30 km/u zone;

• Auto- en fietsverkeer op rijbaan.

aanliggende woningen zijn uitgevoerd in gebakken

• Robuuste en lineaire groenstructuur van

klinkers. De trottoirs zijn uitgevoerd in betontegels.

bomenlanen met rijke onderbeplanting.

• 50 km/u zone; • Fietsverkeer op vrijliggende fietspaden in rood asfalt.

80

Stadstuinen

Stadscampus

Meander

De Stadstuinen vormen de grootste groene ruimte in

De Stadscampus met de Stadstuinen en de Meander

De Meander transformeert naar een multifunctionele

het Stadshart. Rijk beplante tuinen wisselen af met

is groen en ruim opgezet en formeel en zakelijk van

stadsstraat. De functies wonen, openbaar vervoer,

ligweides met gras en bomen en een waterpartij. Het

karakter. Bebouwing is gesitueerd op een groen

expeditie, hoofdfietsverbinding en meer ruimte voor

groene karakter van de Stadstuinen wordt uitgebreid

kavel en straten en trottoirs/paden zijn vrijliggend

voetgangers worden op een integrale wijze verenigd in

naar het Handelsplein en de verbindingen tussen de

gesitueerd in de groene ruimte.

het profiel.

Stadstuinen en de omgeving worden verbeterd.

• 30 km/u zone;

• 30 km/u zone;

• Ruimte voor ontmoeten, verblijven en

• Auto- en fietsverkeer op rijbaan

• Autoverkeer en openbaar vervoer op rijbaan;

• Voetganger op trottoir;

• Fietsverkeer op vrijliggend fietspad.

evenementen; • Diversiteit tussen open parkruimtes, intieme tuinen en grote waterpartij;

• Diversiteit aan meerstammige en enkelstammige bomen.

• Waarborgen modernistische parkkwaliteiten; • Sport- en spelaanleidingen.

81

6.3 De vloer De verharding vormt de verbindende factor binnen

attentiewaarde toevoegt aan de ruimte. Hierbij kan

Voorzieningen voor markten en evenementen

het Stadshart. Het bepaalt voor een groot deel de

worden gedacht aan natuursteen of terrazzo steen;

De weekmarkt en de verschillende andere markten en

• Vormgeving van de vloer (legverband, overgangen

evenementen die plaatsvinden in het Stadshart dragen

sfeer, kleur en textuur van de openbare ruimte. Aangezien de huidige verharding van het Winkelhart

en detaillering) is krachtig van opzet maar ingetogen

in grote mate bij aan de aantrekkelijkheid van het

en de Stadstuinen niet meer voldoet, zal er een

in uitdrukking.

winkelhart. De inrichting van de openbare ruimte en

nieuw verhardingsmateriaal worden geïntroduceerd.

de opstelling van de markten en evenementen worden

De huidige verharding is donkerrood/paars van

Indeling en compositie

zo goed mogelijk en op multifunctionele wijze op

kleur en komt door de verzadigde kleur donker en

De vormgeving van de vloer draagt in indeling en

elkaar afgestemd zodat ook buiten de evenementen

overheersend over. De toekomstige verharding

compositie bij aan het creëren en markeren van

de openbare ruimte prettig en intiem aandoet.

ondersteunt de gewenste sfeer en uitstraling

verschillende plekken en zones in de openbare ruimte

Voorzieningen voor markten en evenementen worden

van het Stadshart en past goed bij het bestaande

zoals flaneerzones, ontmoetings- en verblijfsruimten,

op onopvallende wijze ingepast in de openbare ruimte.

materialen- en kleurpalet. De nieuwe vloer van het

gevelzones en multifunctionele pleinruimtes. Spelregels:

Stadshart wordt gevormd door robuuste materialen met een gemêleerd natuurlijk, lichte en warme

Spelregels:

kleurstelling. De lichte kleurstelling en de keuze van

• De indeling en compositie van de vloer begeleidt

met omliggend verhardingsmateriaal afgewerkt;

looproutes, geleedt de stedelijke ruimte en

• Verankering van marktkramen, tenten enz. wordt

het materiaal zorgen ervoor dat het zonlicht niet wordt geabsorbeerd maar juist wordt gereflecteerd waardoor de stedelijke ruimte licht en verwelkomend overkomt.

markeert plekken; • Pleinruimtes en ontmoetingsplekken worden

• Ondergrondse voorzieningen (putkasten) worden

verzorgd door middel van verankeringspunten ontworpen en geïntegreerd in de verharding.

gemarkeerd door accentverharding met afwijkend formaat en verband.

Spelregels: • De materialisering van de vloer is steenachtig en

Detaillering

bestaat uit robuuste, natuurlijke en kleurechte

Opsluitingen, overgangen, afwatering en technische

materialen;

voorzieningen worden nauwkeurig en onopvallend

• De basisverharding bestaat uit lichte bruin-

gedetailleerd.

zandkleurige gemêleerde gebakken klinkers (product te bepalen met proefvakken); • Pleinruimtes en accenten worden gematerialiseerd in een steenachtig materiaal dat qua kleurstelling

82

Spelregels: • Afwatering door middel van lijngoten met toereikende afvoercapaciteit;

goed aansluit bij de basisverharding maar dat

• Ondergrondse voorzieningen (putkasten) worden

door materiaal, textuur, formaat en verband

met omliggend verhardingsmateriaal afgewerkt.

Markten en evenementen: verankering geïntegreerd in verhardingselementen, geen ongeorganiseerde verankering in de verharding

Elektrapunten voor evenementen geïntegreerd in grootformaat tegelverharding en klinkerverharding

Basisverharding van lichte bruin-zandkleurige gemêleerde gebakken klinkers, subtiele kleurverschillen in verharding

Accentverharding op pleinen en bijzondere plekken in steenachtig materiaal, in kleurstelling passend bij de basisverharding

Pleinruimtes en ontmoetings- en verblijfsplekken worden gemarkeerd door accentverharding, zitgelegenheden, bomen en beplanting

83

6.4 Meubilair Inrichtingselementen worden samenhangend en terughoudend vormgegeven. De uitstraling is robuust maar elegant. Inrichtingselementen zoals zitmeubilair, verlichtingselementen en speelaanleidingen worden als familie vormgegeven maar kunnen, per sfeergebied, verschillen in maatvoering en vormgeving.

Straten en boulevard (noord): rechte vormgeving

Pleinen en boulevard (zuid): ronde vormgeving

Verhoogde zitrand beplanting

Zitrand verlaagde plantvakken

Transparante en minimalistisch vormgegeven leuningen

Losse banken: vormgeving zitting en leuning identiek aan banden

Het zitmeubilair heeft een robuuste, elegante en ingetogen vormgeving. Op de pleinen kunnen de zitbanken enigszins verbijzonderd zijn. Een van deze aanpassingen is de ronde vormgeving van de zitelementen op de pleinen en boulevard (zuid). In de openbare ruimte bevinden zich diverse sport- en spelaanleidingen. Deze objecten zijn specials met een ingetogen materialisatie die aansluit op het meubilair, maar qua vormgeving een verbijzondering vormen in het Stadshart. Standaardmaterialen voor deze elementen zijn natuursteen, antraciet gepoedercoat metaal en gelakt hout. Spelregels: • Familie van inrichtingselementen en meubilair hebben een elegant maar ingetogen karakter en vertonen onderling duidelijk verwantschap; • Inrichtingselementen en meubilair zijn hoogwaardig en vervaardigd uit duurzame materialen. Hoofdmaterialen zijn gecoat staal en gelakt hout; • De standaardkleur voor meubilair is Ral 7016.

84

Elegant zitelement rondom plantvakken

Waterelement als speelaanleiding

Zitelement rondom plantvakken

Speelaanleiding als special

Informeel zitelement

Transparant en elegant ontwerp

85

6.5 Bomen Amstelveen is in 2014 bekroond tot een van de meest

op bijzondere pleinruimtes. Ter plaatse van lanen

groene steden van Europa. Niet voor niets want

wordt een eenduidige soortkeuze met verschillende

Amstelveense wijken kenmerken zich door de ruim

variëteiten toegepast.

opgezette groenstructuren. Een groen Stadshart moet de toekomstige inwoner van Amstelveen plaats bieden

Bomen brengen kleur en levendigheid in het stedelijk

om te winkelen, recreëren, spelen en te ontspannen.

landschap. Bij de soortkeuze wordt rekening gehouden

Het vergroenen van de vele straten, stadspleinen en

met seizoensgebonden veranderingen, zoals kleurrijke

parkruimtes vergroot en verbetert de verblijfskwaliteit

herfstbladeren, opvallende bloesem in het voorjaar en

en klimaatadaptiviteit van het Stadshart. Biodiversiteit,

vruchten in de winter.

een groen- en seizoensbeleving voor bewoners en bezoekers en het verbeteren van plekken voor

Klimaatadaptatie

recreatie, spel en ontmoeting staan centraal.

Klimaatverandering stelt hoge eisen aan stedelijk groen. Bomen in het Stadshart moeten hitte-eilanden

Beleving

tegengaan, wateroverlast helpen beheersen en een

De bomenstructuur in het Stadshart moet een

bijdrage leveren aan de luchtkwaliteit. Dit vraagt om

samenhangend en herkenbaar geheel vormen. Dit

soorten die goed tegen extreme weersomstandigheden

betekent dat bomen strategisch worden ingezet langs

kunnen. De groeivorm van bomen speelt een

hoofdassen en op pleinen om een visuele en fysieke

belangrijke rol in de temperatuur van het Stadshart.

verbinding te creëren tussen verschillende gebieden.

Smalle zuilvormige bomen zijn geschikt voor smalle

Hierbij wordt rekening gehouden met zichtlijnen en

straten, terwijl breed uitwaaierende boomkronen

beleving. Een gevarieerde boomstructuur, met zowel

een schaduwrijk en uitnodigend karakter geven aan

hoogstam, meerstammige en beveerde exemplaren,

pleinen, singels en boulevards. Het toepassen van

draagt bij aan een dynamisch en tijdloos beeld.

zogenaamde ‘klimaatbomen’ draagt in de toekomst bij aan een aangenaam verblijfsklimaat in het Stadshart.

Soortkeuze De keuze van boomsoorten wordt afgestemd op

Biodiversiteit

de specifieke omstandigheden van het Stadshart,

Bomen zijn cruciaal voor het vergroten van de

zoals bodemkwaliteit, beschikbare (ondergrondse)

biodiversiteit in het Stadshart. Door soorten te kiezen

groeiruimte en standplaats. Een inheemse soortkeuze

die bloemen, vruchten en schuilplaatsen bieden,

vormt de basis van de boomstructuur, exotische

wordt een breed scala aan insecten, vogels en kleine

soorten kunnen worden toegepast als specials

zoogdieren aangetrokken.

86

Diversiteit aan bomen: meerstammig, hoogstam en beveerd

Bomen dragen bij aan seizoensbeleving Vergroten schaduwoppervlak

Gevarieerde clusters en groepen van bomen als accenten

Gemengde bomenlaan: eenduidige soortkeuze, toegepast in verschillende variëteiten

Soortkeuze in relatie tot veranderend klimaat (droogte en extreme neerslag)

87

6.6 Onderbeplanting Onderbeplanting vormt een cruciaal onderdeel van de

plantvakken in het winkelgebied. Voor schaduwrijke

kruidenrijke bermmengsels – ontstaat een gevarieerd

groene inrichting van het Stadshart van Amstelveen.

plekken wordt stinzenflora toegepast, die in het vroege

ecosysteem dat talrijke diersoorten ondersteunt.

Het draagt bij aan de esthetiek, biodiversiteit en

voorjaar een kleurrijke verrassing biedt. Binnen de

Inheemse bloeiende planten zijn van grote waarde

klimaatadaptiviteit van de stedelijke omgeving.

soortkeuze wordt rekening gehouden met een zo lang

voor bestuivers, waaronder bijen en vlinders.

mogelijke bloesemboog.

Kruidenrijke bermen zorgen niet alleen voor voedsel,

Beleving

maar ook voor broed- en schuilplaatsen voor insecten.