Bijlage 1 - Beeldkwaliteitplan Nieuw Legmeer

• Reclame is ondergeschikt aan de gevel/het gebouw en heeft geen schreeuwerig karakter. • Bewegend reclame in of boven de openbare ruimte is niet toegestaan. • De gemeente plaatst geen reclame-objecten in de openbare ruimte en laat dat ook niet doen.

71

DOEL 7

Een groen en duurzaam Nieuw Legmeer. Nieuw Legmeer is een wijk die groen ademt. Deze klimaatadaptieve en duurzame wijk speelt nadrukkelijk in op thema’s als het integreren van groen met architectuur, waterbeheer, maatregelen die biodiversiteit stimuleren en de omgang met hittestress en piekbelastingen van regenwater. Nieuw Legmeer is een leefbare omgeving waar het fijn wonen is. Alle bouwinitiatieven moeten bij de aanvraag van omgevingsvergunningen voldoen aan de Leidraad Duurzaam Bouwen en het Bodemenergieplan.

72

7.1 Waterinclusief Spelregels Om te kunnen beantwoorden aan de opgaven van extremere neerslag

Eisen:

en klimaatverandering dient bij het ontwerpen

De gemeentelijke eisen zijn vastgelegd in het Actieplan Klimaatadaptatie Amstelveen 2021-2026 en

van gebouwen invulling gegeven te worden aan

komen overeen met die van de MRA uit 2020. Bij wijzing van het gemeentelijke klimaatbeleid kunnen

het vasthouden en vertragen van het afvoeren van

onderstaande eisen ook wijzigen, deze aanpassingen zijn bij vaststelling dan ook geldig voor de verdere

hemelwater.

ontwikkelingen.

Naast bovengenoemde maatregelen is het tevens

Ook met de wijziging in het beleid van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht dient te worden

raadzaam om waterrobuust te bouwen. Hierbij

meegenomen.

kan gedacht worden om kwetsbare installaties en infrastructuur hoger dan begane grond niveau of

•

Hevige neerslag (1/100 jaar, 70 mm in een uur) zorgt niet voor schade in en aan gebouwen,

overstromingsbestendig te realiseren; toegangen tot

infrastructuur en voorzieningen.

ondergrondse ruimten robuust in te richten (afsluitbaar of hoog gelegen toegang) en/of een waterkerende plint.

•

Een combinatie van hemelwaterbergingsmaatregelen

voorzieningen functioneren en bereikbaar.

Bij hevige neerslag (1/250 jaar, 90 mm in een uur) blijven vitale en kwetsbare infrastructuur en

met andere duurzaamheidsopgaven ligt voor de hand en wordt aangemoedigd (zoals koeling van het gebouw,

Basisveiligheidsniveau’s (de minimale doelvoorschriften om daar aan te voldoen)

benutting van hemelwater (hergebruik) voor bevloeiing

Waterberging privaatterrein

groenvoorzieningen of toiletspoeling). Verdamping

Verdamping

•

Polderdak

Polderdak

De neerslag (70 mm in een uur) van een hevige bui op het bebouwd deel van privaat terrein wordt

verwerkt (geïnfiltreerd, opgevangen en/of vertraagd afgevoerd) op het terrein zelf of in extra (water) voorzieningen in of toegerekend aan het plangebied. •

De voorzieningen voeren de eerste 24 uur vertraagd af (niet extra naar riolering of watersysteem) en

zijn in maximaal 60 uur weer beschikbaar. •

Daktuinen (inclusief het dak van de parkeergarage) dragen bij aan de waterbergende capaciteit van het

cluster. • Het water wordt vertraagd afgevoerd met een maximaal debiet van 1,2 liter/m²/uur. • Directe lozing naar open water is niet toegestaan (ter voorkoming van afvoer van nutriënten), zonder filtratie via wadi’s, kratten of andere voorzieningen. De maximale afvoer naar openbaar water is 15 m³/ min/100 ha. Wadi/Infiltratie Waterberging met

Oppervlakte water Oppervlakte water

krattensysteem Waterberging met krattensysteem

Waterinclusieve maatregelen (Totaal 70mm/uur)

73

Natuurlijke afwatering • In het gebied is natuurlijke en oppervlakkige afwatering zoveel mogelijk aanwezig. Waterdiepte •

Bij een waterdiepte van 20 cm op rijbaan door

extreme regen en/of overstromingen mag geen schade optreden aan gebouwen en elektrische installaties in de openbare ruimte en blijven hoofdwegen begaanbaar. Waterneutraal De ontwikkeling gebeurt waterneutraal en leidt niet tot extra aanvoer/afvoer van water. Hemelwater wordt zoveel mogelijk vastgehouden, in de bodem gebracht en hergebruikt in het plangebied.

Waterinclusieve daken

Hergebruik van hemelwater voor toilet en douche

Beschermen van elektrische installaties tijdens zware regenval

Wensen: • Ontwikkelingen moeten bestand zijn tegen een bui van 90 mm per uur zonder schade of overlast • Regenwater dat wordt opgevangen in het cluster moet worden opgeslagen en gebruikt voor het onderhoud van het groen, zoals bomen en daktuinen. Het opgevangen

Gebruik water om bomen te irrigeren tijdens droogte Waterinclusieve daken van parkeergarage

74

water kan ook worden gebruikt voor nietdrinkbare toepassingen zoals toiletspoeling of wasmachines. • Opgevangen regenwater dient te worden hergebruikt voor de bevloeiing van

Geveltuinen in de openbare ruimte dragen bij aan waterinclusiviteit

groenvoorzieningen of andere toepassingen op de kavel.

7.2 Biodiversiteit Het versterken van de biodiversiteit is een belangrijke ambitie binnen Nieuw Legmeer. Middels het treffen van relatief simpele en goedkope maatregelen bij nieuwbouw kunnen gebouwen worden voorzien van neststenen voor vogels, maar ook van een groene gevel of een groen dak. Ook voor vleermuizen en wilde bijen kunnen voorzieningen worden ingepast en bij de inrichting van de openbare ruimte kan worden gedacht aan een natuurspeelplaats of een ecologische oever. Alles met het doel een gezonde, toekomstbestendige leefomgeving te creëren voor mens en dier. de voorzieningen hoeven niet per sé te bestaan uit ingemetselde nestkasten. Je kunt ook denken aan toegankelijke spouwen, horizontale richels op de buitenmuren, dakoverstekken waar zwaluwen hun nesten onder kunnen maken, of ruimte onder de dakpannen, door het vogelschroot weg te laten of enkele pannen

Nestkasten intergraal meeontworpen in geval voor vleermuizen en vogels

hoger te leggen.

Spelregels • Op een daktuin worden minimaal 20

mogen per bouwblok gecombineerd worden.

insectvriendelijke planten/ struiken of

Huismussen, gierzwaluwen en ook vleermuizen,

boomsoorten toegepast.

zitten namelijk het liefst bij elkaar.

• Per 110 m gesloten gevel- en dakoppervlakte 2

Groene daken

• De voorzieningen hoeven niet per sé te bestaan

(vergelijkbaar met een rijwoning) moet

uit ingemetselde nestkasten. Je kunt ook denken

straks tenminste één voorziening voor de

aan toegankelijke spouwen, horizontale richels op

huismus en één voor de gierzwaluw worden

de buitenmuren, dakoverstekken waar zwaluwen

gerealiseerd. Daarnaast heeft een gebouw een

hun nesten onder kunnen maken, of ruimte

totale hoeveelheid aan hangoppervlakte voor

onder de dakpannen, door het vogelschroot weg

vleermuizen die ten minste 2% van de netto

te laten of enkele pannen hoger te leggen.

verliesoppervlakte dichte gevel en dak van het

• Naast maatregelen in de gebouwen wordt ook

bouwwerk bedraagt, bepaald volgens NTA 8800,

de omgeving zo ingericht dat dieren hier kunnen

met een minimum van 1 m2. De voorzieningen

wonen.

Hagen

Voldoende vollegrond voor wortelgoed

Biodiversiteit stimuleren in het cluster

75

7.3 Natuurinclusief bouwen: groene-blauwe daken

Spelregels • Daken op de onderste zes bouwlagen worden voor

Dakvlakken vormen een vijfde gevel in de

minimaal 30% hoogwaardig groen ingericht.

architectuur en vormen een verlenging van het landschap

• De hoogwaardig groene dakinrichting wordt

dikke laag substraat is aangebracht. Het dak wordt hiermee geschikt voor de toepassing van vaste planten, grassen en struikgewassen.

op maaiveldniveau. Grote oppervlaktes met bitumen zijn

voorzien van minimaal 30 cm (40 cm voor daken

verleden tijd. In plaats daarvan zijn daken ingericht met

van parkeervoorzieningen) grondpakket, exclusief

met een laag van minimaal 80 centimeter substraat.

een verblijf-, sport- of natuurfunctie. De daken worden

drainage en waterberging.

Het dak wordt hiermee geschikt voor de toepassing

plekken voor sociale ontmoetingen en dragen bij aan de klimaat- en milieudoelstellingen van Amstelveen.

Dakenlandschap/inrichting Het daklandschap tot de Amstelveense hoogte is voor

• Groene daken kunnen tot 50% worden

• Bij voorkeur wordt een ‘intensief dak’ gerealiseerd

van heesters en (kleine)bomen.

gecombineerd met PV-panelen

• Een andere mogelijkheid is een bruin dak. Hierbij

• Daken van hoogbouw zijn geschikt voor

wordt op de bouwlocatie een deel van de grond

energieopwekking (bijv. PV-panelen).

(de toplaag) afgegraven en later als dakafwerking

• Technische voorzieningen op daken vormen een

gebruikt. De grond maakt het mogelijk om planten

minimaal 40% met hoogwaardig groen ingericht. Het

integraal onderdeel van het daklandschap en deze

dakenlandschap met daktuinen draagt bij aan het

sluiten in verschijningsvorm aan bij de architectuur

aan het versterken van de biodiversiteit.

leefklimaat van de omliggende bebouwing, het zicht

van het gebouw; ze zijn aan het zicht onttrokken en

• Het groen op terrassen en setbacks wordt

vanuit omliggende hoogbouw, voorkomt hittestress en draagt bij aan natuurinclusieve gebouwen. Tevens

zoveel mogelijk geclusterd.

spontaan te laten opkomen en draagt hiermee bij

gestimuleerd door het gebruik van geïntegreerde

• Daktuinen of daken van parkeergarages die

plantenbakken.

kan het daklandschap meegerekend worden in de

onderdeel zijn van de 70% hoogwaardige groene

eis van minimaal 40% hoogwaardig groen van het

inrichting binnen het cluster bestaan minimaal

totale kaveloppervlak. Hiermee wordt bijgedragen

uit een ‘natuurdak’ waarbij minimaal een 40 cm

• Waterafvoerende goot bevindt zich binnen de gevel.

aan de opgave voor opvang van regenwater. Daken boven de Amstelveense hoogte zijn ook geschikt voor energieopwekking (bijv. PV-panelen). Indien nodig, kunnen daken onder de 24 meter ook gebruikt worden voor energieopwekking, in combinatie met groen en geïntegreerd in het gebouwontwerp. Als technische voorzieningen met gegronde redenen toch op daken komen te staan, wat niet de voorkeur heeft, worden ze geclusterd en vormen ze een integraal onderdeel van het daklandschap. Ze sluiten in verschijningsvorm aan bij de architectuur van het gebouw of zijn aan het zicht vanuit de openbare ruimte onttrokken.

76

Minimaal 30 % groene daken, minimaal 30cm dik grond/substraat

Voorzieningen op het dak buiten het zicht ontworpen

Waterafvoerende goot bevindt zich binnen de gevel

Minimaal 30% van de daken onder de Amstelveense hoogte is hoogwaardig groen ingericht. Groene daken kunnen worden ingezet voor energieopwekking

Hogere daken kunnen volledig worden ingezet voor energieopwekking

Minimaal 70% van de onbebouwde ruimte is hoogwaardig groen

Minimaal 40% van het totale clusteroppervlak (inclusief daken en onbebouwde ruimte binnen het hof) is hoogwaardig groen (zie pag. 24)

77

Minimaal 30% groene daken minimaal 30 cm dikke laag substraat

Groene daken kunnen gecombineerd worden met PV Voorzieningen op het dak buiten het zicht ontworpen

Daken gebruiken voor water vasthouden en bufferen Groene daken dragen bij aan biodiversiteit

Groen op terrassen stimuleren

78

Daken van parkeervoorzieningen hebben een minimaal 40 cm dikke laag substraat

7.4 Natuurinclusief bouwen: groene gevels In Nieuw Legmeer worden gevels ontworpen om bij te dragen aan een duurzaam en leefbaar klimaat. Groene gevels met klimplanten en geïntegreerde plantenbakken versterken de biodiversiteit en verbeteren het leefklimaat. Deze natuurinclusieve aanpak zorgt niet alleen voor een aantrekkelijk en dynamisch straatbeeld, maar speelt ook een belangrijke rol in het verminderen van hittestress bij het ondersteunen van de klimaatdoelstellingen van de wijk.

Groen groeit tegen de gevel vanuit de grond

Spelregels • De creatie van groene overgangszones (geveltuinen) wordt gestimuleerd, waar klimplanten voldoende groei ruimte hebben om vanuit de geveltuinen naast het gebouw omhoog langs de gevel te groeien. • Elk gebouw wordt voorzien van geïntegreerde plantenbakken op buitenruimtes.

79

3. Onderwijs- en parkeergebouwen

80

3.1 Basisschool, gymzaal en kinderdagverblijf In het hart van Nieuw Legmeer, als onderdeel van het

omliggende wijken, is vanwege de functies die het huisvest,

centrale park, wordt een onderwijsgebouw gebouwd dat een

een ‘special’. Deze special kenmerkt zich door het onderscheid

basisschool (met gymzaal) en kinderdagverblijf faciliteert.

in verschijningvorm, kleur en/of materiaalgebruik. De

Dit gebouw voor de jongste inwoners van Nieuw Legmeer en

ligging in het park is uniek en in het gebouw moet dit ook nadrukkelijk voelbaar en beleefbaar zijn. Het schoolplein zal, in lijn met de parkinrichting, groen

Spelregels • De nieuwbouw van de school krijgt een

worden ingericht als natuurspeeltuin. Het speelveld is buiten de schooltijd te gebruiken door de buurt en ook als zodanig toegankelijk.

opvallende architectuur om de functie als school te benadrukken. Dit kan door unieke vormen, kleuren en materialen te gebruiken, die het gebouw herkenbaar en functioneel maken. Tegelijkertijd reageert het op gepaste wijze aan op de omliggende bebouwing. • Een primair horizontale architectuur is toegestaan. • Het schoolgebouw legt een sterke relatie met het park. Het park is ook in de school beleefbaar en voelbaar • Het schoolplein wordt ingericht als natuurspeeltuin. • Het hekwerk rondom de school is maximaal 1 meter hoog, transparant en wordt aangevuld met beplanting. • Het schoolplein is openbaar toegankelijk buiten schooltijden. • Lokalen zijn direct verbonden met groen maaiveld of via omloop en trap, zodat het park onderdeel wordt van veilige en creatieve lesruimtes.

81

82

3.2 Middelbare school en beroepsonderwijs Naast een school voor basisonderwijs zal er ook een middelbare school en een school voor beroepsonderwijs in Nieuw Legmeer worden gerealiseerd. Beide scholen zijn - net als de basisschool - ook gelegen aan een park maar liggen wel binnen de contouren van een clusterontwikkeling. Bij beide gebouwen wordt het dak van de school nadrukkelijk ingezet voor de functie die het gebouw huisvest en vormen zodoende een verlenging van het schoolplein.

Spelregels • De nieuwbouw van de school krijgt een opvallende architectuur om de schoolfunctie te benadrukken. Dit kan door unieke vormen, kleuren en materialen, die het gebouw herkenbaar en functioneel maken. Tegelijkertijd sluit het op gepaste wijze aan op de omliggende bebouwing. • De ligging in het park is beleefbaar in de school door een sterke relatie tussen binnen-buiten te leggen. • Fietsenstalling worden inpandige opgenomen. • Het dak wordt actief ingezet als onderdeel van de school.

83

84

3.2 Collectieve parkeergebouwen Amstelveen zet in op het stimuleren van het gebruik van actieve modaliteiten en openbaar vervoer. De auto is weliswaar welkom maar het zijn de fietsers en voetgangers die prioriteit krijgen in Nieuw Legmeer. Dit uit zich onder andere in het parkeersysteem. Er worden geen openbare parkeerplaatsen op straat aangelegd. Alle auto’s parkeren in ondergrondse garages en bovengrondse parkeergebouwen. Deze bovengrondse gebouwen zijn meer dan een gebouw waar auto’s worden geparkeerd. Ze dragen ook bij aan de doelstellingen voor Nieuw Legmeer als het gaat om architectuur, klimaatadaptatie en multifunctionaliteit. Zo kan het dak ook een functie als groenvoorziening of speelgelegenheid krijgen dat een bijdrage levert aan de buurt. Zowel parkeergarages als parkeergebouwen zijn licht, veilig en ruim opgezet / ingericht waarbij de laadpalen voor elektrische voertuigen en deelmobiliteit een prominente plaats in de garage krijgen.

Spelregels • De totale lengte van de gevel van het

toegankelijke entrees voor zowel voertuigen als

• Plaatsen voor deel en -elektrische mobiliteit zijn

parkeergebouw grenzend aan de openbare ruimte

voetgangers, met duidelijke bewegwijzering en

voor in een parkeergarage gesitueerd en prominent

bedraagt maximaal 50 meter per front.

voldoende verlichting.

aangegeven.

• Het maximale aantal parkeerlagen is 5, waarbij de begane grond als eerste laag wordt geteld. het totaal aantal bouwlagen komt daarmee op 6. • De gevel van het parkeergebouw wordt meeontworpen in samenhang met de aangrenzende gebouwen en de omgeving, en is van hoogwaardige architectuur. • Parkeergebouwen zijn voorzien van veilige en goed

• Auto’s zijn niet direct vanuit de binnenhoven

• De daken van parkeergebouwen zijn openbaar

zichtbaar, en slechts beperkt vanuit de openbare

toegankelijk en krijgen een publieke functie, zoals

ruimte.

ruimte voor recreatie, sport, ontmoeting of andere

• Parkeergarages en -gebouwen zijn licht en (sociaal) veilig ingericht • De ambitie is dat in de plint van een garage een voorziening wordt opgenomen die bijdraagt aan de

activiteiten. Indien boven een garage een ander programma wordt realiseerd en daarmee geen openbaar toegangelijk dak aanwezig is, is deze regel niet van toepassing.

interactie met de straat en de sociale veiligheid.

85

86

87

4. Openbare ruimte

88

4.1 Een kwalitatieve openbare ruimte Het ambitieniveau voor de kwaliteit van de gebouwen is hoog. Voor de inrichting van de openbare ruimte is dit niet anders. Om deze ambitie waar te kunnen maken zal in Nieuw Legmeer een addendum worden opgesteld bij de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR), voor de specifieke eisen die gelden voor de inrichting van Nieuw Legmeer. In dit hoofdstuk wordt een palet geschetst aan materialen en inrichtingselementen voor de inrichting van Nieuw Legmeer en zal later in inrichtingsplannen worden uitgewerkt. Mobiliteit. Nieuw Legmeer wordt ontworpen voor alle verkeersmodaliteiten conform landelijke richtlijnen voor een 30km/uur zone. Deze insteek creëert een verkeersveilige en fijne leefomgeving. In Nieuw Legmeer worden geen openbare parkeerplaatsen op de straat aangelegd, met uitzondering van enkele plaatsen ten behoeve van laden/lossen en hulpdiensten. Zodoende ontstaat meer ruimte voor groen en voetgangers in de openbare ruimte ter bevordering van de leefbaarheid van de wijk.

89

Beeldkwaliteit algemeen: Materialen

Rijbaan; gebakken klinker

Trottoir; gebakken klinker

Fietspad; rood asfalt

Parkpaden; halfverharding of

keiformaat, keperverband, kleur

dikformaat, elleboogverband

Fietsstraat; rijbaan van rood

asfaltpaden met afgestrooide

asfalt, rabatstrook in gebakken

toplaag

bruno

klinkers

Beplanting

Opsluitbanden Middenberm

Plantvakken

Natuurvriendelijke overs met

Carré

gecombineerd met zitelement

bloemrijkgrasland

Bruggen langzaam verkeer

Bruggen gemotoriseerd verkeer,

Verlichting; robuuste en ingetogen Familie van meubilair;

Herkenbare bruggen

ontworpen als familie van

vormgeving (RAL 7012)

Geveltuin

Inrichtingselementen

bruggen

90

Robuuste en ingetogen vormgeving (RAL 7012)

4.2 Beeldkwaliteit openbare ruimte algemeen De beeldkwaliteit voor de openbare ruimte van Nieuw Legmeer steunt op een eenduidig palet van materialisering en robuuste groenvoorziening in de wijk. Voor de gehele wijk vormt het hoofdpalet de basis voor de inrichting van de openbare ruimte. Vervolgens zijn in de vier sfeergebieden

het Carré

gebiedspecifieke toevoegingen te vinden waardoor het onderscheidende karakter van de sfeergebieden wordt benadrukt. De profielen in Nieuw Legmeer zijn allen herkenbaar door hun inrichting en opzet. Het beeldkwaliteitsplan benoemt per deelgebied een stijlkaart, principeprofielen en bouwstenen waarmee tijdens een later uit te werken inrichtingsplan een definitief ontwerp op maat kan worden gemaakt, passend bij de context van omliggende bouwinitiatieven.

Het Eiland

Het Carré

Het Hart

De Groene Mantel

91

Het Eiland De inrichting van de openbare ruimte op ‘Het Eiland’ is robuust en sluit aan bij het uiterlijk van de kade. De materialisatie bestaat uit gebakken klinkers. Aan de groene oever en aan de kade langs de gracht wordt het water toegankelijk gemaakt door speciaal ontworpen plekken aan het water. De bruggen over de grachten worden in samenhang ontworpen en zijn zo een herkenbaar, terugkerend element in de wijk.

Robuuste inrichting kades

Natuurvriendelijke overs met bloemrijkgrasland

Herkenbare bruggen die het eiland een eigen

Plekken aan het water

identiteit geven

92

Kaderanden baksteen muur, natuursteen deksloof + trappen en natuurinclusieve maatregelen

Kade met groene oevers

Oever met bloemrijk grasland

93

Groene oever - Profiel A-A’ (auto te gast eenrichting)

94

Hoofdgracht - Profiel B-B’ (30 km twee richtingen)

95

96

Hoofdgracht - Profiel B2-B2’ (30 km twee richtingen)

97

Eiland straat - profiel C-C’ (auto te gast eenrichting)

98

Eiland straat - profiel D-D’ (30 km twee richtingen)

99

Het Carré De materialisatie bestaat uit gebakken klinkers voor zowel het trottoir (dikformaat) als de rijbaan (keiformaat). In het trottoir wordt het voetgangersgebied verbijzonderd met een loper van grootformaat platen. De middenberm wordt omkaderd door een brede en hoge band. Hierdoor wordt het lineaire karakter van de middenberm benadrukt. De boomstructuur in de middenberm bestaat uit een dubbele bomenrij in driehoeksverband. De bomen hebben een sterk eigen karakter. De onderbeplanting in de beplantingsvakken is rijk en divers. De soortkeuze draagt bij aan een natuurinclusieve wijk.

100

Brede waterpasseerbare (beton) banden omkaderen de

Bomen in de middenberm toegepast in verschillende variëteiten

middenberm

t.b.v. natuurinclusiviteit

Lange lijnen

Bloem- en kleurrijke beplanting in de middenberm