Amstelveen bloeit, samenwerken aan een groene, vitale, diverse en complete stad, Omgevingsvisie Amstelveen 2040
Tekst van het document
Bebouwde omgeving
ruimte voor wonen, werklocaties, commerciële
Gemeentegrens Amstelveen
en maatschappelijke voorzieningen. Daarom is
Wegen
multifunctioneel, meervoudig en flexibel gebruik van ruimte en voorzieningen bij stedelijke vernieuwing
N
0
1
2 km
en ruimtelijke ontwikkelingen noodzakelijk. Alleen zo creëren we meerwaarde voor de stad.
36
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
Concentratie en spreiding van voorzieningen
flexibel te gebruiken wanneer de behoefte van inwoners
Ruimte voor werken
We stimuleren bundeling van functies zoals werklocaties
verandert.
De economie van Amstelveen is divers en sterk
en voorzieningen op goed bereikbare locaties. Binnen
internationaal georiënteerd. Dienstverlening, ICT,
bestaande werklocaties realiseren we een gemengd
De spreiding en bereikbaarheid van voorzieningen
handel en logistiek zijn de belangrijkste economische
en compleet aanbod van functies. Zo bieden we
in de stad is niet evenwichtig. Met name in het
sectoren. De ligging nabij Amsterdam en Schiphol
bijvoorbeeld ook ruimte aan startups en broedplaatsen.
zuiden van de stad is de vraag naar zorg groter dan
is een gunstige vestigingsfactor voor bedrijven.
er zorgvoorzieningen zijn. We stimuleren ruimtelijke
Belangrijke deelgebieden voor economische activiteiten
We streven naar de versterking van wijkclusters,
ontwikkelingen die bijdragen aan betere spreiding van
in Amstelveen zijn: het Stadshart, bedrijventerreinen,
centraal gelegen in de wijk. Hier combineren we
voorzieningen over de stad.
kantorenlocaties en wijken met een menging van de
winkels, maatschappelijke voorzieningen, zorg- en
functies wonen en werken.
onderwijsvoorzieningen, bij voorkeur op een centrale
Verdichting
locatie. Onze wijkwinkelcentra en zorgcentra zetten we
Laagbouw waar het kan, verdichting en hoogbouw
De balans tussen inkomend en uitgaand woon-
in voor een compleet aanbod van voorzieningen in de
waar het passend is
werkverkeer is voor Amstelveen positief. Dagelijks
wijk. De gebouwen voor zorgcentra zijn bij voorkeur
Amstelveen is een stad met zowel laagbouw als
reizen er circa 37.500 forenzen de stad in en 33.500
hoogbouw. Deze diversiteit in bebouwing is een
gaan naar hun werk in een andere gemeente. De stad
belangrijk element van de leefbaarheid van de stad.
heeft ongeveer 55.000 arbeidsplaatsen (cijfers uit 2022).
Dit neemt niet weg dat vanwege de ruimtebehoefte
Amstelveen wil een goede woon-werkbalans behouden.
voor wonen, werken en voorzieningen hoogbouw en
Dat betekent dat we de bestaande kantorenvoorraad
verdichting noodzakelijk zijn. Dat is mogelijk op locaties
willen opwaarderen en verduurzamen. Zo blijven de
waar het ruimtelijk past. Langs de belangrijkste
kantoren aantrekkelijke werkplekken. De beschikbare
(ov-)infrastructuur, zoals het Stadshart, rondom de
ruimte voor bedrijven en kantoren gebruiken we zo
Beneluxbaan en in de wijkclusters, geven we ruimte
optimaal mogelijk: we streven naar verhoging van het
voor nieuwe hoogbouw. Hierin willen we verschillende
aantal arbeidsplaatsen per m2. Op die manier zorgen
functies (wonen, voorzieningen en werken) combineren.
we ervoor dat we voldoende vestigingsmogelijkheden
We beoordelen per situatie hoe hoogbouw in hoogte
voor zzp’ers, retail, mkb en grote bedrijven en kantoren
en verschijningsvorm het beste kan aansluiten op de
houden.
bestaande situatie.
37
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
4.6 De ruimtelijke opdrachten in de praktijk
Een ruimtelijke ontwikkeling draagt bij aan minimaal 1 ruimtelijke opdracht, en is niet in strijd
De 5 ruimtelijke opdrachten zijn de leidraad voor de
met de andere ruimtelijke opdrachten.
gemeente bij de beoordeling van initiatieven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij iedere ontwikkeling kijken we aan welke ruimtelijke opdracht deze voldoet. Een ontwikkeling moet bijdragen aan minimaal 1 ruimtelijke opdracht en mag niet in strijd zijn met de andere ruimtelijke opdrachten. Zo zorgen we dat onze Omgevingsvisie wordt uitgevoerd. Tegelijkertijd voorkomen we dat we de stad ‘op slot’ zetten door van initiatieven een te grote bijdrage te verlangen aan de ruimtelijke opdrachten.
Hoe werkt het afwegingskader? Voorbeeld van een beoordeling: Een klein woningbouwproject van circa 10-20 woningen en ruimte voor commerciele functies in de plint op een locatie waar een bedrijfsvestiging stond, draagt alleen bij aan de ruimtelijke opdracht Compact Amstelveen. Voor de overige opdrachten pakt zo’n project neutraal uit: het draagt er niet aan bij, maar is er ook niet strijdig mee. Vanwege de woningnood is het gewenst alle beschikbare ruimte voor woningbouw te benutten. Zo’n project kan dus doorgang vinden.
38
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
4.6.1 Werkwijze: op maat, wendbaar en samen Naast een inhoudelijk afwegingskader voor ruimtelijke
Met andere woorden: een ontwikkeling moet passen
ontwikkelingen, hebben we als gemeente ook een
bij de locatie en bij de behoefte van de inwoners.
werkwijze vastgesteld waaraan de ontwikkeling moet
Bovendien is het belangrijk dat de ontwikkeling gebeurt
voldoen. Die bestaat uit 3 basisregels:
in samenwerking met inwoners en lokale en regionale
1. Een ruimtelijke ontwikkeling moet op maat zijn, dus
partners. Hieronder volgt een toelichting op de 3
goed aansluiten bij de omgeving. 2. Een ruimtelijke ontwikkeling moet wendbaar zijn, dus kunnen meegroeien met de ontwikkeling van de stad.
basisregels. Binnen de organisatie van de gemeente Amstelveen is deze werkwijze vervat in het adagium: wij werken samen, zijn betrokken en oplossingsgericht.
3. Er is afstemming met regionale en lokale partners, want Amstelveen vormen we samen.
Amstelveen vormen we samen Samen met medeoverheden, maatschappelijke organisaties, bedrijven, adviesorganen, belanghebbenden en inwoners ontwikkelen we Amstelveen en de leefomgeving. We organiseren en regisseren de gezamenlijke energie om Amstelveen en de regio mooier te maken. Wanneer inwoners gezamenlijk het initiatief nemen een dorps- of wijkvisie op te
Amstelveen op maat
Amstelveen is wendbaar
stellen betrekken we die in de planontwikkeling. Mooie
Elke wijk of buurt in Amstelveen heeft een eigen
De stedelijke functies en inrichting van de openbare
voorbeelden van participatie en betrokkenheid van
karakter. Een ontwikkeling sluit in aard en omvang
ruimte zijn aan te passen. De inrichting van de fysieke
inwoners bij ontwikkeling van de eigen wijk of dorp zijn
daarbij aan. Maar er is ook ruimte voor vernieuwing
leefomgeving beweegt mee met nieuwe ontwikkelingen
de wijkvisie Groenelaan en de dorpsvisie Nes a/d Amstel.
en bijzondere architectuur. Aanbod en spreiding van
en is toegankelijk, ook voor mensen met een
Afstemming met regionale en lokale partners is
basisvoorzieningen wegen we af op gemeenteschaal
lichamelijke beperking. Wanneer een wijk vergrijst is
niet alleen een wettelijke verplichting vanuit de
en buurtniveau. Bij elke buurt passen specifieke
het denkbaar dat een sportveld wordt heringericht als
Omgevingswet. Met samenwerking komen we verder.
voorzieningen en de ontwikkelingen dragen bij aan de
beweegplein voor ouderen.
De gemeente kan er niet in haar eentje voor zorgen dat
leefbaarheid van de buurt.
Amstelveen zich in balans ontwikkelt.
39
5. Ontwikkelgebieden Er is een aantal locaties waar ruimte is voor verdere ontwikkeling van Amstelveen. In dit hoofdstuk geven we aan welke ruimtelijke opdrachten leidend zijn bij de plannen voor die locaties en hoe we daaraan op hoofdlijnen invulling geven. We maken onderscheid tussen bestaande ontwikkelgebieden (paragraaf 5.1) en gebieden waar ontwikkeling mogelijk is maar de planontwikkeling nog niet is gestart (paragraaf 5.2). We besluiten dit hoofdstuk met een toelichting op de rol van Amstelveen in de regio.
5. Ontwikkelgebieden
In dit hoofdstuk gebruiken we twee termen voor onderdelen van de planvorming, die uitwerking geven aan de Omgevingsvisie op de betreffende locatie: 1. Gebiedsvisie: dit is een gedetailleerd en onderbouwd Ontwikkelgebieden Ontwikkelgebieden
LEGENDA Amstelveen
LEGENDA Amstelveen
Algemeen
Algemeen
ruimtelijk programma voor de gewenste inrichting van
Wijken
Wijken
Water
Water
een gebied. Er staat bijvoorbeeld in dat er een x aantal
Bebouwde omgeving
Bebouwde omgeving
Bastaande Ontwikkelgebieden Bastaande Ontwikkelgebieden
woningen moet komen met een x aantal garages. Een gebiedsvisie opstellen is zinvol wanneer er voor
1 Stadshart
1 Stadshart
2 Zone A9 West
2 Zone A9 West
3 Zone A9 Oost
3 Zone A9 Oost
helderheid over ruimtelijke en financiële haalbaarheid
4 De Scheg
4 De Scheg
nodig is voordat de ontwikkeling kan starten.
5 Nieuw Legmeer
5 Nieuw Legmeer
6 Bedrijventerrein Amstelveen Zuid 6 Bedrijventerrein Amstelveen Zuid 7 Bovenkerkerwegzone
7 Bovenkerkerwegzone
8 Kronenburg - Uilenstede8 Kronenburg - Uilenstede 9: Galjoen
9: Galjoen
een gebied veel verschillende behoeftes bestaan en
2. Ruimtelijke Agenda: hierin staan uitgangspunten voor de ruimtelijke ontwikkeling in een gebied, voordat de realisatie start. Bijvoorbeeld het
Potentiële Ontwikkelgebieden Potentiële Ontwikkelgebieden
uitgangspunt dat het openbaar groen op de locatie
A: Beneluxbaan
niet achteruit mag gaan. Wanneer voor een locatie
A: Beneluxbaan
B: Bedrijventerrein Bovenkerk B: Bedrijventerrein Bovenkerk C: Noorder LegmeerpolderC: Noorder Legmeerpolder
verschillende belangen en ruimtebehoeften bestaan,
D: Wijkcluster KostverlorenD: Wijkcluster Kostverloren
kan het zinvol zijn uitgangspunten voor de ruimtelijke
Versterking bestaand karakter Versterking bestaand karakter
ontwikkeling vast te leggen.
I Nes aan de Amstel
I Nes aan de Amstel
II Buitengebieden: Bovenkerkerpolder, II Buitengebieden: Bovenkerkerpolder, Middelpolder, Amsterdamse Bos Middelpolder, Amsterdamse Bos III Bestaand wijkcluster
In hoofdstuk 6 lichten we deze onderdelen nader toe.
III Bestaand wijkcluster
Bestaande en potentiële ontwikkelgebieden in Amstelveen
41
5. Ontwikkelgebieden
5.1 Bestaande ontwikkelgebieden 5.1.1 Stadshart Het Stadshart ontwikkelt zich tot een bruisend stadscentrum met een mix van functies. We werken aan een uitbreiding van commerciële en culturele voorzieningen, vrijetijdsvoorzieningen, kantorenfuncties en woningen. Daarnaast creëren we passende winkelruimtes, ook voor de lokale ondernemers. Daarmee versterken we het stadscentrum als een herkenbare centrale plek met een karakteristieke sfeer. Het Stadsplein dient een groene en prettige ruimte voor Bijdrage Stadshart aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
stedelijke culturele functies, ruimte voor evenementen en ontmoeten op het Stadsplein
Duurzaam Amstelveen
ambitie: energieneutraal gebied
Groen Amstelveen
versterking voor verbindende functie van groen en tegengaan hittestress
Bereikbaar Amstelveen
verbinding Noord en Zuid Amstelveen, verbetering looproutes en faciliteren fietsverkeer, herinrichting bushalte
Compact Amstelveen
ruim 500 woningen, concentratie van diverse stedelijke functies, verdichting woningbouw en kantoren
ontmoeten en evenementen te bieden. Het groen in en
gereed is. Verder willen we een overdekte publieke
om het Stadhart maakt het fijn om er te verblijven. We
fietsenstalling. Wellicht is een herinrichting van het
willen het winkelgebied vernieuwen en laten aansluiten
busstation mogelijk. We zetten in op verbetering van
op de buitenruimte. In het Stadshart is verdichting
de looproutes om de levendigheid van het Stadhart
mogelijk bij de ov-knooppunten. De komende jaren
te versterken. Het Stadshart krijgt iconische entrees
realiseren we verbeteringen van winkelpassages en
en ontwikkelt zich al met al als een onderscheidend
-straten. Ook leveren we ruim 500 woningen op. We
stadscentrum binnen de Metropoolregio Amsterdam.
verwachten dat het Dek Bovenlandweg 2027/2028
42
5. Ontwikkelgebieden
5.1.2 Zone A9 West De verbreding van de A9 en de aanleg van 3 overkappingen biedt de unieke kans de noordelijke en zuidelijke delen van de stad met elkaar te verbinden. De zone A9 West omvat de overkapping over de A9 tussen het Oude Dorp en het Stadshart, KLM-terrein en Noordelijke Poeloever. Op de overkapping komt nieuwe openbare ruimte, die als park met culturele en sportelementen kan worden ingericht en ruimte biedt aan evenementen. Aan de randen kunnen horeca en kleinschalige evenementen een plek krijgen. De Noordelijke Poeloever is, na het compacter Bijdrage Zone A9 West aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
sportfaciliteiten, voorzieningen, recreatie
Duurzaam Amstelveen
ruimte voor waterberging, ambitie: energieneutraal gebied
maken van het parkeren, geschikt voor uitbreiding
van circa 8 hectare komt daarmee vrij. Het terrein
Groen Amstelveen
uitbreiding areaal openbaar groen door vermindering parkeerplaatsen op straatniveau, versterken van de groenstructuur op de overkapping
van (water)sportfaciliteiten, evenementen, recreatie,
biedt ruimte voor herinrichting met een combinatie
dagtoerisme en natuurbeleving. Uitbreiding van horeca
van functies: wonen, werken, maatschappelijke
aan de Poeloever en in het Oude Dorp verlevendigt
voorzieningen en groen. Het gebied ten noorden van
het gebied. Voor het Oude Dorp, de overkapping
het KLM-terrein kan aansluiten op de aangrenzende
en de Noordelijke Poeloever is een Gebiedsvisie in
wijk. Naast een waardevolle groenzone staan daar
voorbereiding.
circa 120 woningen in bezit van een woningcorporatie,
Bereikbaar Amstelveen
verbreding A9 en betere (fiets) verbindingen
Compact Amstelveen
uitbreiding horeca in en bij het Oude Dorp, verdichting woningbouw op KLM-terrein
en het wijkcentrum Pluspunt. Herontwikkeling van het KLM heeft aangekondigd voor 2030 het hoofdkantoor
gehele gebied kan de leefbaarheid verbeteren. Wij
in Amstelveen te gaan verlaten. Een gebied ter grootte
stellen een Ruimtelijke Agenda op.
43
5. Ontwikkelgebieden
5.1.3 Zone A9 Oost Dit gebied vormt de entree van de stad aan de oostkant. De overkapping over de A9 krijgt een groene inrichting. Door verbinding met het groen buiten het bebouwde gebied breiden recreatiemogelijkheden aan de oostkant van de stad zich uit. Doorontwikkeling van het gemengde kantoren- en bedrijventerrein Krijgsman is nodig om verrommeling van die locatie tegen te gaan. De Grondbank blijft voorlopig op de huidige locatie, indien mogelijk meer in het groen geïntegreerd. Aan de westkant van de Grondbank is ruimte voor parkeerplaatsen, om te voldoen aan de parkeerbehoefte van het bedrijventerrein. Hierdoor kan het parkeerterrein ten oosten van de huidige
Bijdrage Zone A9 Oost aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
uitbreiding recreatiemogelijkheden
Duurzaam Amstelveen
ruimte voor waterberging, ambitie: energieneutraal gebied
Groen Amstelveen
uitbreiding areaal openbaar groen, park op de overkapping
Bereikbaar Amstelveen Compact Amstelveen
kantoorbebouwing komen te vervallen, wat ruimte
niet in de hoogte is gebouwd en de parkeerplaatsen op
biedt voor nieuwe ontwikkelingen. Een werklocatie
straatniveau zijn. De ruimte in het gebied zou efficiënter
met verschillende vormen van bedrijvigheid lijkt de
gebruikt kunnen worden, met toevoeging van andere
meest geschikte functie gezien de ligging van het
functies zoals (zorg)woningen, werkgelegenheid of
terrein aan de buitenkant van de stad, naast de A9. Een
maatschappelijke voorzieningen (gerelateerd aan zorg).
verbreding A9 en betere (fiets) verbindingen
Hotelontwikkeling is eventueel mogelijk op deze locatie.
Een verbetering van de naast het ziekenhuis gelegen
werklocatie Krijgsman, verdichting op het terrein rond het ziekenhuis
Het ziekenhuis ligt op een terrein van ruim 4,6 ha. Het
deze gebiedsontwikkeling. Wij stellen een Ruimtelijke
terrein wordt niet heel intensief gebruikt, doordat er
Agenda op.
woonwijk vinden wij wenselijk en kan deel uitmaken van
44
5. Ontwikkelgebieden
5.1.4 De Scheg In dit gebied realiseren we een ruim opgezette en groene
extra aandacht bij de ontwikkeling van de wijk. In de wijk
woonwijk met voornamelijk grondgebonden woningen
komt een centrale ontsluitingsweg, waterwegen, zones
(ruim 1400) in een omgeving met veel groen. In de
met lintbebouwing en een basisschool. Het plangebied
ontwikkelvisie voor De Scheg uit 2015 is vastgelegd dat
is opgedeeld in drie delen: Oost, West en Midden.
hier een onderscheidend woonmilieu wordt gecreëerd.
Voor de delen Oost en West zijn bestemmingsplannen
Vanwege de naastgelegen vliegroute van Schiphol krijgt
vastgesteld. Het bestemmingsplan voor het Midden
de leefbaarheid (met name reductie van geluidhinder)
volgt.
Bijdrage De Scheg aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
basisschool, maatschappelijke voorzieningen, aandacht voor reductie van geluidhinder
Duurzaam Amstelveen
energiezuinig, klimaatadaptief (wadi’s)
Groen Amstelveen
veel groen aan de rand van de wijk
Bereikbaar Amstelveen
ontsluitingsweg in de wijk, versterking zuidelijke toegang tot de stad voor autoverkeer
Compact Amstelveen
woningbouw in het midden- en hogere segment én een aandeel sociale woningen
45
5. Ontwikkelgebieden
5.1.5 Nieuw Legmeer In de herziene Ontwikkelvisie Legmeer 2024 is een transformatie uitgewerkt naar een gemengd woonwerkgebied. De bedoeling is het gebied gefaseerd te ontwikkelen tot een wijk met 4400 woningen, circa 30.000 m2 bruto vloeroppervlak werkruimte (voor ongeveer 1100 arbeidsplaatsen), waaronder een basisschool, diverse maatschappelijke voorzieningen, kantoor- en bedrijfsruimte. Voorwaarde daarvoor is de verplaatsing van.bedrijven die zich niet goed laten mengen met wonen, waaronder de gemeentewerf. Bedrijventerrein Amstelveen Zuid biedt daarvoor de mogelijkheid.
Bijdrage Nieuw Legmeer aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
verplaatsing milieubelastende bedrijven, maatschappelijke en sportvoorzieningen, scholen, werkgelegenheid
Duurzaam Amstelveen
energieneutrale en circulaire wijk, ruimte voor klimaatadaptatie
Groen Amstelveen
stedenbouwkundige structuur bevat groenblauw raamwerk, parken en groene binnenterreinen
Bereikbaar Amstelveen
inrichting openbare ruimte stimuleert loop- en fietsverkeer, uitbreiding ov-halte Sacharovlaan, lagere parkeernorm, gebundeld parkeren
Compact Amstelveen
4400 woningen, ruimte voor 1100 arbeidsplaatsen, verdichting, hoogbouw waar passend
De wijk is compact opgezet, met een herkenbaar
en Middenhoven. Nieuw Legmeer kent een specifieke
karakter. Hiermee onderscheidt de wijk zich in
opbouw van buurten, stedelijke randen, een luwer
dichtheid en schaal van omliggende wijken Westwijk
binnengebied en een eiland.
46
5. Ontwikkelgebieden
5.1.6 Bedrijventerrein Amstelveen Zuid Bedrijventerrein Amstelveen Zuid (BTAZ) moet een
Bedrijven die weggaan van het bedrijventerrein Legmeer
duurzaam toekomstbestendig bedrijventerrein worden
– vanwege de ontwikkeling van Nieuw Legmeer als
met een groene afscheiding naar de woonwijk in
gemengde woon-werkwijk – kunnen een plek vinden op
Uithoorn en ruimte voor energiemanagement en
BTAZ. Een mogelijke extra halte aan de Uithoornlijn kan
duurzame opwek. BTAZ biedt ruimte aan bedrijven die
dienstdoen als P&R-locatie.
niet passen in de stad, mede door hun milieubelasting.
Bijdrage Bedrijventerrein Amstelveen Zuid aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
milieubelastende bedrijven mogelijk buiten bestaand stedelijk gebied
Duurzaam Amstelveen
circulair afvalbrengstation, mogelijk een circulair ambachtscentrum
Bereikbaar Amstelveen
verruiming zuidelijke toegangsweg Amstelveen
Compact Amstelveen
concentratie van bedrijvigheid, opweklocatie energie
47
5. Ontwikkelgebieden
5.1.7 Bovenkerkerwegzone
Bijdrage Bovenkerkerwegzone aan ruimtelijke opdrachten
De Bovenkerkerwegzone vormt het zuidelijke
maximale bouwhoogte (10 bouwlagen) blijft ruim onder de
entreegebied van Amstelveen. De ontwikkeling van
bouwhoogte die volgens de Hoogbouwvisie is toegestaan
dit gebied tot een woonwijk met een bijzondere, heel
(15 tot 19 bouwlagen). In het ruimtelijk kader zijn ook de
groene inrichting is in voorbereiding. Het gebied vormt
uitgangspunten voor verkeer en parkeren opgenomen.
de ruimtelijke schakel tussen de ontwikkeling van Nieuw
Doelgroepen voor de in totaal circa 1000 woningen zijn
Legmeer en de wijk Middenhoven. In de vastgestelde
met name starters en senioren. De plinten (begane grond
Nota van Uitgangspunten voor Transformatie van de
van de gebouwen) van de nieuwe gebouwen bevatten
Bovenkerkerwegzone (2023) staan de marges van
ruimte voor maatschappelijke en zorgvoorzieningen. Het
bouwvolumes, bouwafstanden en groene ruimtes. De
ruimtelijk kader werken wij uit in een Gebiedsvisie.
Gezond Amstelveen
ruimte voor maatschappelijke en zorgvoorzieningen
Duurzaam Amstelveen
klimaatadaptieve ontwikkeling, energieneutraal gebied
Groen Amstelveen
behoud groenstructuur
Bereikbaar Amstelveen
parkeernormen gericht op voorkómen van toename parkeerdruk in Middenhoven, ontwikkeling deelmobiliteit
Compact Amstelveen
hoogbouw, woningbouw voor starters en senioren
48
5. Ontwikkelgebieden
5.1.8 Kronenburg-Uilenstede Bij lokale, regionale en nationale partijen bestaat al vele jaren de wens om Kronenburg te transformeren van niet eigentijds kantorengebied naar een groene campus voor studenten met ruimte voor werken en voorzieningen. Realisatie van het totale plan zoals bepaald in het bestemmingsplan is niet toegestaan binnen de regelgeving van het Luchthavenindelingsbesluit (LIB). Wanneer er geen nieuwbouw plaatsvindt, verloedert het gebied en dat gaat ten koste van de leefbaarheid. We overleggen intensief met eigenaren en de ministeries over wat er wél kan in Kronenburg. Vanwege de gunstige ov-verbindingen is investeren in bestaande kantoren en uitbreiding van de kantoorfunctie van het gebied een goede optie. Het Rijk maakt de bouw van 438 (studenten)woningen
Bijdrage Kronenburg-Uilenstede aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
sportfaciliteiten, voorzieningen
Groen Amstelveen
groene campus
Compact Amstelveen
verlichting woningtekort, multifunctioneel ruimtegebruik
(bewoond door 1 persoon per woning) in een eerste
ministeries is bepalend voor het tempo en de manier
fase van de planontwikkeling mogelijk door aanpassing
waarop in het gebied ontwikkelingen mogelijk zijn.
van het LIB. Daarnaast is short stay voor diverse
Aan het eind van de eerste ontwikkelingsfase vindt
doelgroepen toegestaan en zijn voorzieningen (winkels,
in overleg met het Rijk een leefbaarheidsonderzoek
sportfaciliteiten) gewenst vanwege de leefbaarheid in
plaats. Wellicht is na 2030 in een volgende fase meer
het gebied. De uitkomst van het overleg met partijen en
woningbouw mogelijk, maar dit is allerminst zeker.
49
5. Ontwikkelgebieden
5.1.9 Galjoen In 2023 zijn de uitgangspunten voor de herontwikkeling van locatie Galjoen 6-14 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor deze locatie werken we het model ‘Broedplaats’ uit. In dat model is ruimte opgenomen voor bijzondere woonvormen zoals woon-werkateliers, woonruimte voor jonge starters en doorstromers op de woningmarkt in combinatie met kleinschalige horeca. De ontwikkeling van deze locatie moet bijdragen aan de stad-plattelandsverbinding. Het gebied biedt kansen voor een natuur-inclusieve, circulaire en uitstootvrije ontwikkeling.
Bijdrage Galjoen aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
aanvulling recreatief netwerk
Duurzaam Amstelveen
kansen voor natuur-inclusieve, circulaire en uitstootvrije ontwikkeling
Groen Amstelveen
verbinding stad – platteland
Compact Amstelveen
ruimte voor ontmoeten, woonwerkateliers
50
5. Ontwikkelgebieden
5.2 Potentiële ontwikkelgebieden Er is een aantal gebieden waar invulling van de 5 ruimtelijke opdrachten voor Amstelveen mogelijk is. Per gebied geven we de kansen aan.
5.2.1 Beneluxbaan Beter benutten van de verkeersader in de stad De Beneluxbaan biedt aan beide kanten van de weg ruimte voor toevoeging van functies: wonen, kantoren en (maatschappelijke en commerciële) voorzieningen. Stedelijke verdichting kan passend zijn langs deze
Mogelijke bijdrage Beneluxbaan aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
ruimte voor maatschappelijke voorzieningen
Groen Amstelveen
aansluiting bij bestaande groenblauwe structuur, groen op straatniveau draagt bij aan de leefbaarheid
Bereikbaar Amstelveen
aansluiting ruimtelijke ontwikkeling op plaatsen met goede ov-bereikbaarheid
Compact Amstelveen
uitgangspunt is multifunctioneel bouwen: woningbouw voor doelgroepen met een grote woningbehoefte en ruimte voor commerciële voorzieningen; verdichting is passend in dit gebied
verkeersader van de stad, die goed bereikbaar is met ov
groene identiteit het gebied. Door beperkte ruimte en de
en fiets.
omliggende wijken stellen we hoge eisen aan de flexibiliteit en dichtheid van de gebouwen. Dit geldt ook voor de
Nieuwe ontwikkelingen moeten rekening houden
toegankelijkheid van de omliggende openbare ruimte.
met de hoofdstructuur van openbaar groen en water (de groenblauwe structuur), die parallel loopt aan de
Het waarmaken van deze ambities vraagt om
Beneluxbaan en deze op verschillende plaatsen kruist.
gemeentelijke regie. In een Ruimtelijke Agenda kunnen
Door de samenhang van de structuur te respecteren
we de ruimtelijke opdrachten in onderlinge samenhang
en er bij aan te sluiten, behoudt en versterkt de eigen,
uitwerken.
51
5. Ontwikkelgebieden
5.2.2 Bedrijventerrein Bovenkerk Een gezonde mix van bedrijven, perifere detailhandel (zoals bouwmarkten en tuincentra) en andere voorzieningen Het bedrijventerreinen Bovenkerk ligt als cluster centraal in de stad. In de stad willen we ruimte houden voor detailhandel die vanwege ruimte en bevoorrading moeilijk inpasbaar is in winkelgebieden en die dichtbij woonwijken wenselijk is. De locatie ligt buiten het beperkingengebied van het Luchthavenindelingsbesluit (LIB) waardoor ook
Mogelijke bijdrage Bedrijventerrein Bovenkerk aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
(onder voorwaarden) ruimte voor maatschappelijke voorzieningen
Groen Amstelveen
ontwikkeling aan de randen dragen bij aan de kwaliteit en de samenhang van de groenstructuur
Bereikbaar Amstelveen
benutten van goede autobereikbaarheid en verbetering van benutting aansluiting op ov en fiets
Compact Amstelveen
behoud en versterking van een gemengd stedelijk bedrijventerrein, hoogbouwaccenten zijn mogelijk, beperkt ruimte voor wonen
woningbouw mogelijk is. Weliswaar op beperkte schaal,
bedrijventerrein mogen de gewenste ontwikkeling
want de perifere detailhandel mag niet verloren gaan
van Nieuw Legmeer tot vitaal woon-werkgebied niet
in bestaand stedelijk gebied. Het aanbod van grotere
beconcurreren of hinderen.
commerciële voorzieningen, zoals bouwmarkten, groothandels of tuincentra, op een centraal gelegen
We focussen op ontwikkeling van een gezond
locatie is essentieel voor de economische vitaliteit
economisch klimaat dat hand-in-hand gaat met een
van de stad. Daarom zetten we in op een gemengd
gezonde leefomgeving. Daarvoor werken we samen met
stedelijk bedrijventerrein. De ontwikkelingen op dit
ontwikkelaars en partners.
52
5. Ontwikkelgebieden
5.2.3 Noorder Legmeerpolder Kansen voor de transformatie benutten De Noorder Legmeerpolder maakt onderdeel uit van de Greenport Aalsmeer: dat is een samenwerkingsverband van overheden, ondernemers, kennis- en onderwijsinstellingen waarbinnen gemeente Amstelveen één van de partners is. Hier komt, op langere termijn, ruimte voor nieuwe stedelijke vraagstukken. Vanwege het Luchthavenindelingsbesluit (LIB) is woningbouw niet mogelijk. Door de ligging en het formaat is het gebied
Mogelijke bijdrage Noorder Legmeerpolder aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
ruimte voor voorzieningen voor sport, recreatie en ontmoeting
Duurzaam Amstelveen
ruimte bieden aan opwek en opslag van energie, stadslandbouw, gewassen voor biobased bouwen
Groen Amstelveen
aansluiting op en versterking van de groenblauwe stedelijke structuur als drager van recreatie en natuur
Compact Amstelveen
dit gebied kan ruimte bieden aan grote ontwikkelingen die niet passen in de bestaande bebouwde omgeving
geschikt voor grotere ontwikkelingen met een meerwaarde
ecologische en landschappelijke verbindingen.
voor de stad en de omgeving. Denk aan energieopwek of -opslag, verbouw van voedsel voor de stad, teelt
Voor de herontwikkeling van de Noorder
van gewassen voor biobased bouwen, recreatieve of
Legmeerpolder is regie vanuit de gemeente nodig. Voor
sportvoorzieningen, die aanvullend of noodzakelijk zijn
de transformatie van het gebied stellen wij in overleg
vanwege het toenemend aantal inwoners van Amstelveen.
met lokale ondernemers, eigenaren en partners in het
Ontwikkelingen kunnen ook bijdragen aan regionale
gebied een Ruimtelijke Agenda op.
53
5. Ontwikkelgebieden
5.2.4 Kostverlorenhof Voor het wijkwinkelcentrum Kostverlorenhof streven wij naar een vernieuwd, levendig, (economisch) gezond en structureel levensvatbaar kloppend hart van de wijk. Met ruimtelijke ingrepen sluiten winkelruimtes weer aan bij de marktbehoefte en kan het woningaanbod toenemen. Door verbetering van de openbare ruimte kan Kostverlorenhof zich ontwikkelen tot een verblijf-, woon- en werkplek met de herkenbare Amstelveense leefbaarheid. In samenspraak met eigenaren en belanghebbenden stellen wij een Ruimtelijke Agenda op, waarin we de uitgangspunten van de ruimtelijke ontwikkeling van Kostverlorenhof vastleggen.
Mogelijke bijdrage Kostverlorenhof aan ruimtelijke opdrachten Groen Amstelveen
kwaliteitsimpuls openbare ruimte
Bereikbaar Amstelveen
aansluiting winkelcentrum op ov-bereikbaarheid, ruimte voor uitbreiding fietsnetwerk
Compact Amstelveen
concentratie van woon- en werkvoorzieningen
54
5. Ontwikkelgebieden
5.3 Versterking bestaand karakter Naast bestaande en potentiële ontwikkelgebieden onderscheiden wij ook drie gebieden, waarin de ontwikkeling is gericht op versterking van het bestaande karakter. Voor deze gebieden hebben wij onderstaande ontwikkeling voor ogen.
5.3.1 Nes aan de Amstel Een vitale dorpskern We willen Nes behouden als een sociaal en levendig dorp. Daarom bieden we ruimte aan ontwikkelingen die helpen om de sociale cohesie op lange termijn te behouden. De nadruk ligt daarbij op maatschappelijke voorzieningen en het realiseren van betaalbare woningen die passen bij de demografische behoefte van de dorpskern. De dorpse identiteit en het handhaven van de beeldkwaliteit zijn leidend bij nieuwe ontwikkelingen.
Mogelijke bijdrage Nes aan de Amstel aan ruimtelijke opdrachten Gezond Amstelveen
ontwikkeling van maatschappelijke voorzieningen
Compact Amstelveen
beperkt woningbouw mogelijk voor doelgroepen starters en ouderen
Voor de Amstelscheg is in 2024 een Toekomstperspectief
wonen (‘Een straatje erbij’). Vooruitlopend op dat nieuwe
Amstelscheg opgesteld. Daarin is het nieuwe provinciale
beleid staan wij welwillend tegenover kleinschalige
beleid aangehaald dat zich richt op meer ruimte voor
initiatieven voor nieuwe woningbouw in Nes.
55
5. Ontwikkelgebieden
5.3.2 Buitengebieden: Bovenkerkerpolder, Middelpolder, Amsterdamse Bos We beschermen het unieke karakter van het Amsterdamse Bos en de Bovenkerker- en Middelpolder. De buitengebieden houden we aantrekkelijk en beschikbaar voor natuur, klimaat en verschillende vormen van recreatie. Hoewel niet ons eigendom, koesteren we de kwaliteit van het Amsterdamse Bos voor sport, natuur en recreatie. We werken aan het geschikt maken van de Noordelijke Poeloever voor toerisme en recreatie. Ook verbeteren we de toegankelijkheid van het Bos vanuit de Amstelveense entrees. We blijven op al deze vlakken samenwerken met eigenaar Amsterdam. Mogelijke bijdrage buitengebieden aan ruimtelijke opdrachten
In de Bovenkerker- en Middelpolder staat behoud van
verkeer die we toestaan, zorgen dat de gebieden beter
het open, landelijk karakter centraal. We verbeteren de
aangesloten zijn op elkaar.
toegankelijkheid van de Middelpolder en hebben oog voor het belang van recreatie, in balans met de natuurwaarden
Winning van duurzame energie en waterberging is
van het gebied. Er is ruimte voor extra voorzieningen voor
beperkt mogelijk. We staan geen (grootschalige) opwek
het groeiend aantal inwoners. Die voorzieningen moeten
van zonne- en windenergie toe. Bovenstaande strookt
qua kwaliteit en schaal wel passen bij de landschappelijke
met het Toekomstperspectief voor de Amstelscheg
Gezond Amstelveen
ruimte voor recreatie, sport waar passend
Duurzaam Amstelveen
opwek van energie en waterberging is (op kleine schaal) mogelijk
Groen Amstelveen
versterking van de landschappelijke, groene identiteit en natuurwaarden (waterkwaliteit, biodiversiteit)
en natuurwaarden en het agrarisch gebruik. Behoud van
waar de gemeente Amstelveen eind september 2024
akkerbouw en veeteelt ín beide polders is belangrijk voor
mee heeft ingestemd.. Met onze inwoners, agrariërs,
weidevogelbeheer. Nieuwe ontwikkelingen mogen niet
gebiedspartners en -beheerders blijven we de stedelijke
verbetering recreatief netwerk voor fietsers en wandelaars
ten koste gaan van de bescherming van de weidevogels
behoefte voor recreatie afstemmen op onze ambities voor
en het weidevogelgebied. Voorzieningen voor langzaam
natuurontwikkeling en klimaatadaptatie.
Bereikbaar Amstelveen
56
5. Ontwikkelgebieden
5.3.3 Wijkclusters Naast Kostverlorenhof kent de stad verschillende clusters met zorgvoorzieningen en winkels. Deze liggen over het algemeen goed ontsloten centraal in de wijk en vormen zo het hart van de wijk, zoals in Waardhuizen en Middenhoven. Een deel van deze clusters ondergaat momenteel een transitie omdat vraag en aanbod niet meer voldoende op elkaar aansluiten. Deze trend zal zich naar verwachting de komende jaren doorzetten. De wijkclusters hebben een eigen identiteit en lokale opgave. We koesteren de ruimte die ze nu al bieden aan dagelijkse voorzieningen, zoals zorgvoorzieningen en winkels. We vergroten de waarde die ze voor de wijk vormen als plek voor ontmoeting. Dat maakt een goede bereikbaarheid voor wandelaars en fietsers in de buurt essentieel. Binnen deze wijkclusters bieden we ruimte voor de veranderende behoefte aan maatschappelijke
ontwikkelingen in en rondom de wijkclusters is een
voorzieningen en woningen voor specifieke doelgroepen
aanpak nodig waarbij alle lokale ontwikkelbehoeften
uit de wijk, zoals jongeren en ouderen.
samen worden bekeken. Inwoners en lokale organisaties vragen we om mee te denken over de
De wijkclusters vragen om een gebiedsgerichte aanpak, waarbij we rekening houden met de eigen identiteit en specifieke opgaven. Door de toenemende ruimtelijke
gewenste invulling van de wijkclusters.
Mogelijke bijdrage Wijkclusters aan Ontwikkelprincipes Gezond Amstelveen
ruimte voor ontmoeting, zorgvoorzieningen
Bereikbaar Amstelveen
borging bereikbaarheid voor wandelaars en fietsers
Compact Amstelveen
concentratie van voorzieningen
57
5. Ontwikkelgebieden Regiokaart Regiokaart
LEGENDA LEGENDA ALGEMEEN ALGEMEEN
Amstelveen Amstelveen
Regio Regio
GroenGroen WaterWater Bebouwde Bebouwde omgeving omgeving Gemeente Gemeente grens grens Amstelveen Amstelveen WegenWegen GEZOND GEZOND Ziekenhuis Ziekenhuis Sportveld Sportveld Wateractiviteit Wateractiviteit Luchthaven Luchthaven Indeling Indeling BesluitBesluit zone zone Ambitie Ambitie sportontwikkeling sportontwikkeling
DUURZAAM DUURZAAM Versterken Versterken van elektriciteitsnetwerk van elektriciteitsnetwerk Uitbreiden/bouwen Uitbreiden/bouwen van onderstations van onderstations HuidigHuidig netwerk netwerk en onderstation en onderstation Waterbufferzone Waterbufferzone Regionale Regionale Energie Energie Strategie Strategie RES zoekgebied RES zoekgebied
GROEN GROEN Amsterdamse Amsterdamse Bos Bos PolderPolder Landschapsverbinding Landschapsverbinding Ecopassage Ecopassage Recreatie Recreatie
BEREIKBAAR BEREIKBAAR Fietsnetwerk Fietsnetwerk Potentiele fietsroute Potentiele fietsroute Regionaal OV-station Regionaal OV-station Nieuwe hoofdhoofd OV verbinding Nieuwe OV verbinding HoofdHoofd OV verbinding OV verbinding Park and ParkRide and(P+R) Ride (P+R)
P+R
P+R
HUB HUB
HUB
HUB
Verdubbeling A9 en A9 dekenA9dek A9 Verdubbeling Autoverkeer Autoverkeer
COMPACT COMPACT
Indicatieve weergave van regionale ontwikkelingen tot 2040
Ontwikkelgebied met regionale impactimpact Ontwikkelgebied met regionale Bestaand voorzieningencluster Bestaand voorzieningencluster Zoekgebied duurzaamheid + recreatie Zoekgebied duurzaamheid + recreatie
58
5. Ontwikkelgebieden
5.4 Amstelveen in de regio
Gezond Amstelveen
Duurzaam Amstelveen
We zorgen met onze partners voor goede regionale
Voor het bereiken van onze doelen op het gebied
Amstelveen heeft een gunstige ligging in de regio.
sport- en recreatiemogelijkheden die we laten
van energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire
Naast de invloedssfeer van Amsterdam en de ligging
meegroeien met de stad en de regio. Daarom stemmen
economie werken we samen met de regionale
nabij Schiphol, heeft Amstelveen een centrumfunctie
we in regionaal verband het gebruik van recreatieve
energie-, water- en grondstoffennetwerken. Verder
voor omliggende gemeenten. Het behouden van
en sportvoorzieningen af. We delen waar mogelijk het
sluiten we aan op regionale energiestrategie. Ook
de verbindingen met de regio is belangrijk voor de
aanbod van sport- en recreatieve voorzieningen en
maken we in regionaal verband afspraken over
werkgelegenheid in de stad en voor de inwoners die
maken onderling afspraken over groei, inrichting en
waterberging en -kwaliteit. We onderzoeken of de
gebruik maken van de voorzieningen in Amstelveen. In
beheer. Verder biedt Ziekenhuis Amstelland ruimte voor
Bovenkerkerpolder aangewezen kan worden als
deze paragraaf beschrijven we per ruimtelijke opdracht
regionale zorgfuncties. Met onze partners stemmen we
regionaal waterbergingsgebied.
welke keuzes er zijn.
het regionale zorgaanbod af. De bereikbaarheid van het ziekenhuis staat daarbij centraal. Regionale milieufactoren hebben invloed op een gezonde leefomgeving. Daarom werken we in regionaal verband aan een gezonder leefmilieu en trekken we gezamenlijk op om de invloed van regionale vervuilers, zoals Schiphol, te beperken. Tegelijkertijd zorgt de luchthaven voor de nodige werkgelegenheid in de regio. Een goede balans tussen leefbaarheid en werkgelegenheid is het uitgangspunt.
59
5. Ontwikkelgebieden
Groen Amstelveen
Bereikbaar Amstelveen
Compact Amstelveen
Met onze partners versterken we de recreatieve en
Mobiliteit is bij uitstek een regionale opgave. We zijn
De compacte stad realiseren we binnenstedelijk op goed
natuurlijke waarde van de buitengebieden en we
verbonden met regionale netwerken en zetten in op
bereikbare plekken. De volgende 4 ontwikkelingen in
zorgen dat ze beter verbonden zijn. We maken de
duurzame mobiliteit. We werken in regionaal verband
Amstelveen zijn van een zodanige schaal of opgave, dat
groengebieden beter bereikbaar en toegankelijker
aan mobiliteitsopgaven, zoals deelmobiliteit en
ze regionaal van belang zijn:
voor onze inwoners. Denk bijvoorbeeld aan de entrees
beperking van het vrachtvervoer en sluiten het stedelijk
1. Kronenburg-Uilenstede
van het Amsterdamse Bos, de Bovenkerker- en
mobiliteitsnetwerk aan op regionale en landelijke assen.
2. Stadshart Amstelveen
Middelpolder. In regionaal verband werken we met
Snelle en veilige fietsverbindingen en een goede ov-
3. Nieuw Legmeer/Bovenkerkerwegzone
overheden, terreinbeheerders en agrariërs aan een
bereikbaarheid zijn daarbij essentieel. Het stedelijk
4. Bedrijventerrein Amstelveen Zuid.
betere balans tussen stad en natuur. We versterken
fiets- en wandelnetwerk koppelen we aan het netwerk
de kwaliteit van regionale groenstructuren, zoals
van de Metropoolregio Amsterdam. We realiseren
Met deze ontwikkelingen vervullen we een grote behoefte in
Natuurnetwerk Nederland, de Westeinderscheg
daarvoor een nieuwe verbinding aan de oostzijde van
de regio. Wij zijn partner in de woondeal die Metropoolregio
en de Amstelscheg (zoals uitgewerkt in het
Amstelveen. Voor goed ov blijft de aansluiting vanaf het
Amsterdam in 2023 heeft afgesloten met het Rijk en de
Toekomstperspectief Amstelscheg) en de verbindingen
busstation Amstelveen (Stadshart) op de NS-stations
provincie. De Woondeal is gericht op versnelling van de
ertussen.
Schiphol, Amsterdam-Zuid en station Bijlmer Arena
woningbouw en aanpak van de daarvoor benodigde
behouden. Verder investeren we in Park & Ride-locaties
randvoorwaarden. Die randvoorwaarden hebben betrekking
bij Bedrijventerrein Amstelveen-Zuid en de A9 Oost.
op elektriciteitsnetwerken, stikstof, geluid, betaalbaarheid,
We zetten ook in op de regionale ov-knooppunten
mobiliteit, focus op de uitvoering en verduurzaming. Met de
Sacharovlaan en het Stadshart.
keuze om maatschappelijke voorzieningen te behouden en mee te laten groeien met de toename van het inwonertal in stad, dragen we ook bij aan een regionale behoefte aan die voorzieningen. In Amstelveen wonen veel internationals, die werken in de Metropoolregio Amsterdam bij internationale bedrijven. Mede door de aanwezigheid van internationale scholen kiezen zij graag als woonplaats voor Amstelveen.
60
6. Uitwerking Omgevingsvisie: van visie tot realisatie
6. Uitwerking Omgevingsvisie: van visie tot realisatie
6.1 Sturing van ruimtelijke ontwikkeling Bij de uitwerking van de Omgevingsvisie gebruiken we het
of wens van de gemeente voor een bepaald thema.
ontwikkelaars. Een voorbeeld van een Gebiedsvisie is de
Bijvoorbeeld een woonvisie of een mobiliteitsvisie. In de
Herziene Ontwikkelvisie Legmeer 2024. Een Gebiedsvisie
visie staan de aanleiding, het belang voor Amstelveen en
is geen Omgevingsplan. In de Omgevingswet is de term
aanknopingspunten voor een (eventueel) thematisch plan.
Omgevingsplan opgenomen als vervanging voor het
instrumentarium dat de Omgevingswet daarvoor biedt.
Bestemmingsplan, zoals we dat tot 2024 kenden.
planvorming kan vergroten. In eerdere hoofdstukken
Gebiedsvisie antwoord op de vraag ‘Welke ruimtelijke ontwikkeling wil je in een gebied?’
Plan antwoord op de vraag ‘Wat ga je daarvoor doen?’
hebben we al Gebiedsvisies en Ruimtelijke Agenda’s
Een Gebiedsvisie bevat een gedetailleerd en onderbouwd
Thematisch plan: dit bevat de acties, projecten en
genoemd. Maar er zijn nog meer beleidsdocumenten.
ruimtelijk programma voor de gewenste inrichting
handelingen die nodig zijn om de doelstellingen van de
Hieronder volgt een overzicht met uitleg over hoe de
van een gebied. Opstellen van een gebiedsvisie is
thematische visie te realiseren of het vraagstuk aan te
verschillende documenten zich tot elkaar verhouden.
zinvol wanneer er in een gebied veel verschillende
pakken.
De bestaande werkwijze in de ruimtelijke ontwikkeling passen we daarop aan als dat de slagvaardigheid in de
behoeftes zijn, de ruimte beperkt is en helderheid over
Thematische visie antwoord op de vraag ‘Wat wil je bereiken?’
ruimtelijke en financiële haalbaarheid nodig is voordat de
Ruimtelijke Agenda: dit bevat de uitgangspunten voor
ontwikkeling kan starten. De Gebiedsvisie is afgestemd
de ruimtelijke ontwikkeling in een gebied, voordat de
Een visie is een beschrijving van een doel, opdracht
en overeengekomen met belanghebbenden en
realisatie start. Voor veel ruimtelijke ontwikkelingen is uitwerking van een Gebiedsvisie niet nodig om te kunnen starten. Wanneer voor de ontwikkellocatie
omgevingsvisie ruimtelijke opdrachten
verschillende belangen en ruimtebehoeften bestaan, kan het zinvol zijn wel uitgangspunten voor de ruimtelijke ontwikkeling vast te leggen. Een
ruimtelijke agenda
realisatie ruimtelijke ontwikkelingen
voorbeeld van een Ruimtelijke Agenda is de Nota van thematische visie
thematisch plan
ruimtelijk initiatief
beleidsinstrumenten
thematische visie
gebiedsvisie
Uitgangspunten Galjoen, die in 2023 is vastgesteld. In veel gevallen zal een Ruimtelijke Agenda volstaan om de ruimtelijke ontwikkeling te kunnen starten. In de periode vóór invoering van de Omgevingswet is binnen de gemeente Amstelveen opstelling van een projectnota ingebracht in het ruimtelijk planproces. De projectnota is kaderstellend voor een ruimtelijke
62
6. Uitwerking Omgevingsvisie: van visie tot realisatie
3. Gebiedsvisie: opstellen van een onderbouwd
ontwikkeling en de gemeenteraad stelt dat document
samenhangen. Uit het schema blijkt dat er 3 routes zijn
vast. Onder de Omgevingswet kan deze Omgevingsvisie
van Omgevingsvisie naar realisatie:
ruimtelijk programma voor de gewenste inrichting
die kaderstellende functie in veel gevallen vervangen
1. Ruimtelijke initiatieven: particuliere
van een gebied. Een Gebiedsvisie kan betrekking
en volstaat uitwerking van uitgangspunten voor een
initiatiefnemers leggen een voorstel voor een
hebben op een bestaande wijk of buurt of op een
ruimtelijke agenda op ‘plan’-niveau. Het college van B&W
ruimtelijke ontwikkeling voor. De gemeente toetst
nieuw ontwikkelgebied.
stelt een Ruimtelijke Agenda vast.
aan de hand van de ruimtelijke opdrachten. 2. Ruimtelijke Agenda: uitwerking van uitgangspunten
Instrumenten antwoord op de vraag: ‘Welke middelen zet je daarvoor in?’
De verhouding tussen de verschillende documenten
voor de ruimtelijke ontwikkeling in een gebied
op een aantal aspecten is samengevat in onderstaand
voordat de realisatie start.
overzicht:
Instrumenten zijn maatregelen om de doelstellingen van de gemeente te realiseren. Bijvoorbeeld, maar niet uitsluitend: • beleidsregels waarin de gemeente aangeeft hoe zij belangen tegen elkaar afweegt, feiten vaststelt of
Verhoudingen documenten Omgevingswet Aspect
Omgevingsvisie
Gebiedsvisie
Karakter
Strategisch, integraal politiek-bestuurlijk
Strategisch, politiek-bestuurlijk, gebiedsgericht
Tactisch, politiekUitvoeringsgericht, bestuurlijk, thematisch tactische elementen mogelijk, gebiedsgericht
Inhoud
Ontwikkeling, gebruik, beheer, bescherming, en behoud van de fysieke leefomgeving als geheel
Uitwerking voor bepaald gebied
Uitwerking van een visie voor een bepaald thema
Uitgangspunten voor ruimtelijke ontwikkeling voor een bepaald gebied
Samenhang tussen domeinen
Een integrale ontwikkelingsvisie voor de fysieke leefomgeving
Bepaald gebied staat centraal, met oog voor integraliteit
Bepaald thema staat centraal, met oog voor integraliteit
(Multi)functioneel, inzetten op afstemming, coördinatie verschillende domeinen
Horizon
Lange termijn
Lange termijn
Middellange termijn
Middellange termijn
Juridische status
Zelfbindend (= bindt enkel het visie vaststellend orgaan)
Zelfbindend
Zelfbindend
Zelfbindend
Vaststelling
Gemeenteraad
Gemeenteraad
College van B&W
College van B&W
wettelijke voorschriften uitlegt bij de uitoefening van een bevoegdheid; • de inzet van financiële instrumenten, bijvoorbeeld overheidsinvesteringen, leningen of subsidies; • afspraken met partnerorganisaties, bijvoorbeeld in een convenant; • het stellen van regels in het Omgevingsplan of bij algemeen verbindend voorschrift (verordening) • de inzet van communicatie- of informatieinstrumenten. In het schema is weergegeven hoe de verschillende documenten voor de ruimtelijke ontwikkeling met elkaar
Thematisch plan
Ruimtelijke Agenda
63
6. Uitwerking Omgevingsvisie: van visie tot realisatie
Uitwerking Omgevingsvisie in plannen en Gebiedsvisies voor Amstelveen
uitvoeringsplan voor de visie Gezonde Leefomgeving 3. Actualisatie Nota Bovenwijkse Voorzieningen.
Onderstaande plannen zijn door de gemeenteraad vastgesteld en openbaar in te zien in het online archief
Gebiedsgerichte planontwikkeling
op amstelveen.nl.
Op gebiedsniveau is een aantal visies en plannen in uitvoering:
Thematische plannen Voor veel thematische visies zijn thematische plannen
• Ontwikkelvisie Stadshart Amstelveen 2025 (vastgesteld
met een bepaalde looptijd vastgesteld. De volgende
in 2013) en Ruimtelijke Uitwerking Visie Stadshart
thematische plannen zijn in 2024 nog actueel:
(vastgesteld in 2017) • Beeldkwaliteitsplan Stadshart 2018 (vastgesteld in
• Uitvoeringsprogramma Mobiliteitsvisie 2021 – 2024 (vastgesteld in 2021) • Uitvoeringsprogramma Woonvisie 2023 – 2030 (vastgesteld in 2024) • Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie Ouderen 2022 – 2040 (vastgesteld in 2024) • PLECK: jaarlijks geactualiseerd Plan voor Energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie (laatste versie vastgesteld in 2023)
2018) • Gebiedsvisie Traverse A9 Stadshart (vastgesteld in 2021)
voorzien wij uitwerking van thematische plannen voor de volgende thema’s:
Maatschappelijke Voorzieningen 2. Thematisch Plan Gezonde Leefomgeving: een
• Bestemmingsplan, exploitatieplan en beeldkwaliteitsplan voor Bedrijventerrein Amstelveen Zuid (vastgesteld in 2021) • Nota van Uitgangspunten Bovenkerkerwegzone (vastgesteld in 2023)
• Gebiedsvisie A9 – Stadshart (vastgesteld in 2021)
Voor de uitwerking van de Omgevingsvisie voorzien wij
• Bestemmingsplan, exploitatieplan en
de volgende Gebiedsvisies en Ruimtelijke Agenda’s op
beeldkwaliteitsplan De Scheg Oost (vastgesteld in 2022)
gebiedsniveau:
• Exploitatieplan, bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan De Scheg West (vastgesteld in Raad van State) • Ontwerpbestemmingsplan, exploitatieplan en beeldkwaliteitsplan De Scheg Midden (vastgesteld in 2023)
1. Plan voor normering Ruimtebeslag van
2023)
• Bestemmingsplan A9 (vastgesteld in 2019)
2023, in 2024 loopt nog een juridische procedure bij de Na vaststelling van de Omgevingsvisie Amstelveen
(BTAZ), (vastgesteld in 2021, op onderdelen herzien in
• Nieuw Legmeer: Herziene Ontwikkelvisie Legmeer 2024 (vastgesteld in 2024) • Bestemmingsplan Bedrijventerrein Amstelveen Zuid
1. Gebiedsvisie Zone A9 West: Noordelijke Poeloever, Oude Dorp, Overkapping A9 2. Ruimtelijke Agenda KLM-terrein 3. Ruimtelijke agenda zone A9 Oost: entree van de stad, werklocatie Krijgsman, ziekenhuis e.o.) 4. Gebiedsvisie Bovenkerkerwegzone 5. Ruimtelijke Agenda Beneluxbaan 6. Ruimtelijke Agenda Noorder Legmeerpolder 7. Ruimtelijke Agenda Kostverlorenhof
64
6. Uitwerking Omgevingsvisie: van visie tot realisatie
6.2 Realisatiestrategie: prioritering en kostendragers
om te investeren is beperkt. Om de Omgevingsvisie financieel haalbaar te maken, gaat de gemeente via kostenverhaal de lasten van de investeringen zo eerlijk
Realisatiestrategie
mogelijk verdelen over alle ontwikkelingen in de stad.
De gemeente draagt bij aan de realisatie van de
De toepassing van kostenverhaal werken we uit in een
Omgevingsvisie als facilitator, partner, realisator of
actualisatie van de Nota Bovenwijkse Voorzieningen.
handhaver (zie hoofdstuk 1). Voor een groot deel van
Op basis van de Omgevingswet is het mogelijk om een
de realisatie is de gemeente afhankelijk van partijen
vrijwillige financiële bijdrage voor gebiedsontwikkelingen
in de stad. Niet alle ontwikkelingen kunnen tegelijk
en een afdwingbare financiële bijdrage voor
plaatsvinden omdat daar de capaciteit en financiering
kwaliteitsverbetering van ruimtelijke voorzieningen te
niet voor aanwezig zijn. De komende jaren wordt de
verhalen. Daarnaast zijn aanvullende middelen benodigd,
beschikbaarheid van energie voor nieuwe gebruikers
bijvoorbeeld subsidies van Rijk of provincie. In de
steeds belangrijker. Door krapte op het stroomnet
uitwerking van de Omgevingsvisie worden de financiële
(netcongestie) gaat de beschikbaarheid van elektriciteit
effecten voor de gemeente zichtbaar. Deze betrekken wij
een factor worden in de prioritering van projecten.
bij de jaarlijkse integrale afweging in de Perspectiefnota.
De ruimtelijke ontwikkelingen die voortvloeien uit de Omgevingsvisie moeten we daarom goed op
Intrekken bestaande beleidskaders
elkaar afstemmen en slim aanpakken, met gebruik
Met het vaststellen van de Omgevingsvisie Amstelveen
van collectieve energievoorzieningen. We bekijken
Bloeit trekken we de volgende bestaande beleidskaders in:
de komende jaren hoe we ruimtelijke ontwikkelingen kunnen prioriteren en financieel haalbaar kunnen maken.
• Structuurvisie Amstelveen 2025+ • Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief 2020
Kostenverhaal De ontwikkeling van de stad uit zich vaak in complexe opgaven die leiden tot omvangrijke investeringen, ook
• Structuurvisie bedrijventerreinen Amstelveen-Zuid (vastgesteld in 2010) • Visie Noorder Legmeerpolder (vastgesteld in 2017)
voor de gemeente. De financiële ruimte van de gemeente
65
Bijlage 1
Conclusies uit verslag Participatie Omgevingsvisie: Wat nemen we mee?
We kunnen terugkijken op een interessant en geslaagd
uitwerking van de principes in de Omgevingsvisie zal dit
Tot slot nog wat opvallendheden die wij afleiden
participatieproces. Er zijn mooie gesprekken met
sociale aspect zeker aan bod komen.
uit de dilemma’s en stellingen die gebruikt zijn bij de Kinderraad, op DenkMee en bij het Stadsgesprek:
raadsleden, inwoners en partners gevoerd en veel
• Amstelveen wordt meer als (stedelijk) dorp dan als
DenkMee. In de opbrengst zitten een aantal rode
Wat voor stad wil Amstelveen zijn, wat is de max?
draden:
Een aantal maal is de vraag gesteld waarom Amstelveen
• Alhoewel de auto belangrijk is voor Amstelveen, ligt
inwoners hebben gereageerd op de dilemma’s op
stad gezien.
moet groeien en zo ja, wat dan het maximale is wat
de grootste nadruk op bereikbaarheid per fiets en
Ontwikkelprincipes zijn te algemeen
Amstelveen aan kan qua inwoners en voorzieningen?
openbaar vervoer.
Er is een aantal maal gezegd dat de principes te
Dit is juist iets waar de Omgevingsvisie uitspraken over
• Woningbouw is een heel belangrijke opgave, die zelfs
algemeen zijn, dat deze nog wel uitgewerkt moeten
moet gaan doen. Belangrijk hierbij is wel ook te melden
ten koste mag gaan van gezondheid, maar minder ten
worden om voor Amstelveen van waarde te zijn. Dit
dat groei geen doel op zich is en dat opgaven rond
koste van groen.
klopt, en is ook bewust zo gedaan. Nu is het gesprek
gezondheid, klimaat en energie ook zouden spelen met
namelijk over de principes gegaan en niet over de
een gelijkblijvend aantal inwoners. Daarnaast: bij een
Participatie minder belangrijk, er moeten vooral geen
uitwerking. In de Omgevingsvisie zal de concretisering
leefbare stad, een stad in balans, horen ook goede en
banen voor internationals gecreëerd worden.
wel plaatsvinden.
passende voorzieningen. Mogelijk kan de kwaliteit van enkele voorzieningen wel verbeteren.
• Werkgelegenheid vinden de deelnemers aan de
• Voorzieningen horen in de stad en niet aan de rand van de stad.
De Ontwikkelprincipes zijn vooral fysiek, het sociale ontbreekt
Maak de Omgevingsvisie niet solitair
De principes zijn vooral fysiek ingestoken, omdat
Het is belangrijk om keuzes in de Omgevingsvisie wel
• Bij opwek van (nieuwe) energie gaat de voorkeur uit
de Omgevingsvisie ook een visie is op de fysieke
regionaal af te wegen en de omgeving te betrekken.
naar collectieve opwek in plaats van individueel.
leefomgeving. Er zijn echter zeker sociale opgaven die
Sluit ook zoveel mogelijk aan bij keuzes die door
van invloed zijn op de principes en ook een inclusief
buurgemeenten gemaakt zijn.
• Er is vooral gebrek aan voorzieningen voor jongeren en senioren.
Amstelveen is een belangrijk uitgangspunt. In de
66
66
Bijlage 2
Overzicht van bestaand beleid dat in de beleidsanalyse is meegenomen
Omgevingsvisie Amstelveen Beleidsanalyse: overzicht bestaand beleid – juni 2024 Overzicht bestaand beleid (tussen haakjes jaar van vaststelling) Beleidsveld
Beleidsdocument
Beleidsveld
Beleidsdocument
1 Ruimtelijke Ordening algemeen
• Structuurvisie Amstelveen 2025+ (2011) * • Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief 2020 (2020) * • Koersdocument Omgevingsvisie (2021) • Hoogbouwvisie Amstelveen (2019) • Visie Gezonde leefomgeving (2023) • Nota Bovenwijkse Voorzieningen (2021) • Samen Participeren in de fysieke leefomgeving (2022)
6. Duurzaamheid en milieu
• Visie op zonne-energie (2020) • Regionale Energiestrategie Noord Holland Zuid (2021) • Visie en uitvoeringsagenda Ondergrond (2020) • Geluidbeleid bij nieuwe ontwikkelingen (2023) • Visie op Luchtkwaliteit (2020)
7. Sociaal domein
• Nota Sociaal Domein 2023-2026 (2023) • Diversiteitsnota Amstelveen 2023-2026 (2023) • Woonzorgvisie Ouderen 2022-2040 (2022) • Visie Amstelveen Ontmoet elkaar (2021) • Nota Gemeentelijk Vastgoed 2022 (2022) • Integraal Huisvestingsplan deel II 2025-2039 (2021) • Sport- en beweegnota ‘Amstelveen beweegt nog meer’ (2021) • Strategisch Meerjarenplan Sportaccommodaties 2023-2026 (2024) • Cultuuragenda 2020-2024 (2019)
8. Veiligheid
• Integraal Veiligheidsplan Amstelveen 2023 – 2026 (2023)
9. Regio
• Beleidskader Mobiliteit 2023 Vervoerregio Amsterdam (2023) • Toekomstbestendige bedrijventerreinen MRA (2024) • Positioneringsdocument Amstelland-Meerlanden (2023) • MRA-agenda 2025-2028 80%-versie (2024) • Omgevingsvisie Provincie Noord Holland 2050 (2018) • Omgevingsvisie Amsterdam 2050 (2021) • Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040 (2022) • Omgevingsvisie Uithoorn 2040 (2022) • Omgevingsvisie Diemen 2040 (2022) • Omgevingsvisie Aalsmeer – in voorbereiding • Omgevingsvisie Ouder-Amstel – in voorbereiding
2. Wonen
• Woonvisie 2023-2030
3. Economie
• Visie Toerisme en recreatie (2019) • Accommodatiestrategie en toeristenbelasting (2019) • Detailhandelsnota 2016-2020 (2016) • Horecanota (2008) • Internationaal beleid 2023–2026 (2023) • Kantorenvisie Amstelveen (2024) • Beleid bedrijventerreinen Amstelveen 2011-2015 (2011) • Structuurvisie bedrijventerreinen Amstelveen Zuid (2010) * • Visie Noorder Legmeerpolder (2017) * • Evenementenbeleid (2015)
4. Mobiliteit
• Mobiliteitsvisie Amstelveen (2020) • Nota Parkeernormen Amstelveen (2021)
5. Groen en landschap
• Groenvisie (2024) • Beleidskader spelrecreatie (2016) • Bosplan 2020-2030 (2021)
6. Duurzaamheid en milieu
• PLECK 5.0 (2023) • Leidraad Duurzaam Bouwen en Gebiedsontwikkelen (2021) • Actieplan Klimaatadaptatie Amstelveen 2021-2026 (2020) • Transitievisie Warmte Amstelveen (2020)
* De met een asteriks gemarkeerde beleidskaders trekken we in met de vaststelling van de Omgevingsvisie.
67
Bijlage 3
Begrippenlijst
Binnenstedelijke ruimte
Ruimte/ontwikkeling binnen bestaand
/ontwikkeling
bebouwd gebied in de stad.
Omgevingsplan Opvolger van het bestemmingsplan in de Omgevingswet.
Gebiedsvisie Een gedetailleerd en onderbouwd ruimtelijk
Omgevingsvisie Samenhangende, overkoepelende richtinggevende
programma voor de gewenste inrichting van
visie op hoe we de fysieke leefomgeving op de lange
een gebied. Een gebiedsvisie opstellen is zinvol
termijn willen hebben.
wanneer er voor een gebied veel verschillende Opgave Ruimtelijk vraagstuk op het gebied van wonen,
behoeftes bestaan en helderheid over ruimtelijke en financiële haalbaarheid nodig is
gezonde leefomgeving, maatschappelijke
voordat de ontwikkeling kan starten.
voorzieningen, vestigingsklimaat, energietransitie, klimaatadaptatie of wateropgave. De opgave is op
Groenblauwe (hoofd)structuur Stelsel van water en groen in de openbare ruimte
hoofdlijnen geformuleerd en wordt aangepakt via een helder gedefinieerd plan met een duidelijk doel.
Instrument Maatregel om de doelstellingen van de Plan Geeft antwoord op de vraag wat je gaat doen om de
gemeente te realiseren
visie te realiseren of het vraagstuk aan te pakken. Kernwaarde Essentiële waarde voor de leefbaarheid van de Projectnota Een projectnota bevat het ruimtelijk kader en de
stad. Voor Amstelveen zijn de 4 kernwaarden: groen, vitaal, divers en compleet.
randvoorwaarden waar een ruimtelijk initiatief aan dient te voldoen. Een projectnota is een document
Kostenverhaal Verdeling van kosten van de overheid voor
dat de gemeenteraad vaststelt.
openbare en maatschappelijke voorzieningen Ruimtelijke agenda Hierin staan uitgangspunten voor de ruimtelijke
over bouwactiviteiten naar rato van grondopbrengsten.
ontwikkeling in een gebied, voordat de realisatie start. Wanneer voor een locatie verschillende
Luchthavenindelingsbesluit (LIB) Dit landelijk besluit beperkt de ruimte
belangen en ruimtebehoeften bestaan, kan het
in de stad voor woningbouw en andere
zinvol zijn uitgangspunten voor de ruimtelijke
voorzieningen in verband met het vliegverkeer
ontwikkeling vast te leggen.
van en naar Schiphol.
68
68
Bijlage 3
Ruimtelijke opdracht Onderdeel van de fysieke leefomgeving dat (voorheen ruimtelijk
verbetering nodig heeft. Voor Amstelveen zijn dat:
ontwikkelprincipe)
gezond, duurzaam, groen, bereikbaar en compact. Deze 5 ruimtelijke opdrachten van Amstelveen vormen samen het kader voor de beoordeling van ruimtelijke initiatieven en ontwikkelingen.
Thematisch plan Acties, projecten en handelingen die nodig zijn om de doelstellingen van de thematische visie te realiseren. Thematische visie Een beschrijving van een doel, opdracht of wens van de gemeente voor een bepaald thema. Verdichting Meer bebouwing per m2 dan vóór de ruimtelijke ontwikkeling. Werkwijze De manier waarop de ruimtelijke ontwikkelingen (voorheen uitvoeringsprincipe)
uitgevoerd horen te worden. De 3 basisregels zijn: op maat, wendbaar en samen.
Zorgcluster 2 of meer zorg- en welzijnsvoorzieningen. Dat kunnen verschillende zorgvoorzieningen zijn: huisarts, fysiotherapie, apotheek, ouderenzorg, ziekenhuis etc.
69
69
Colofon Deze ontwerp omgevingsvisie is een uitgave
Hoofdredactie
Participatie
van de gemeente Amstelveen © juli 2024
Gonneke Gelderloos
Voor deze omgevingsvisie heeft de gemeente input gevraagd aan o.a. inwoners, professionals,
Aan de gebruikte afbeeldingen kunnen geen rechten worden ontleend
Tekstbewerking/eindredactie