Amstelveen bloeit, samenwerken aan een groene, vitale, diverse en complete stad, Omgevingsvisie Amstelveen 2040
Tekst van het document
Amstelveen bloeit
Samenwerken aan een groene, vitale, diverse en complete stad Omgevingsvisie
Amstelveen 2040 15 oktober 2024
Voorwoord
nou tot Amstelveen maakt, en wat de belangrijkste
doen duurzaam is en een ontwikkeling de leefbaarheid in
De afgelopen 60 jaar heeft Amstelveen zich ontwikkeld tot
(toekomstige) ruimtelijke opgaven zijn. Vervolgens hebben
Amstelveen verhoogt. Want een groene, diverse en vitale
een populaire stad waarin het fijn wonen en leven is. We zijn
we in een enquête, met een stadsgesprek, in de Kinderraad
stad met een compleet aanbod van voorzieningen, dat is
een groene gemeente, met veel voorzieningen, levendigheid
en in een raadsdebat de toekomst van Amstelveen en de
onze leidraad.
en diversiteit onder onze inwoners. Amstelveen heeft ‘voor
dilemma’s die spelen bij de verdeling van de schaarse ruimte
elk wat wils’ en is in de bloei van haar bestaan. Onze hoge
in Amstelveen besproken. Deze contactmomenten met
Kenmerkend voor onze werkwijze is dat wij willen ‘fluiten
leefbaarheid willen we de komende jaren behouden en
inwoners, organisaties, ontwikkelaars, medeoverheden en
in de geest van de wedstrijd’. Met regelgeving in de hand
versterken.
andere belanghebbenden vinden we ontzettend belangrijk.
is het gemakkelijk om te bepalen dat iets ‘niet kan of mag’.
Dit is wat wij verstaan onder een ‘participatietraject’ en het
Maar wij willen juist iedereen meenemen in de ontwikkeling
Hoe werken we zo goed mogelijk aan een leefbare stad
is hoe wij ook de komende jaren willen samenwerken aan de
van Amstelveen en stimuleren dat er vanuit de samenleving
en een duurzame en gezonde fysieke leefomgeving?
ontwikkeling van Amstelveen.
initiatieven voor de leefomgeving komen. Regelgeving zetten
Daarvoor hebben we deze Omgevingsvisie opgesteld. Dat
we in om wenselijke initiatieven te helpen realiseren. Dat
hebben we gedaan samen met de mensen om wie het
In deze Omgevingsvisie Amstelveen Bloeit lees je over de
zijn initiatieven die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke
gaat: de inwoners van Amstelveen. In 2021 hebben we
ruimtelijke ontwikkeling die we tot 2040 voor ogen hebben.
opgave. We nodigen iedereen van harte uit om mee te
hen gevraagd wat voor hen belangrijk is voor de toekomst
Belangrijk is dat nieuwe ontwikkelingen aansluiten bij
werken aan de groei en bloei van onze stad. Want samen
van Amstelveen. Ze noemden een verscheidenheid aan
bestaande kwaliteiten van de stad en passen in de omgeving.
maken we Amstelveen.
onderwerpen: van natuurlijke speeltuinen tot beheersing
Verder willen we ruimte bieden aan ontwikkelingen die
van het grondwaterpeil, ideeën over wel of geen hoogbouw,
vernieuwend zijn en karakter aan de stad toevoegen,
Floor Gordon,
woningnood en veel meer. In 2023 hebben we met
zoals bouwwerken met bijzondere architectuur.
Wethouder Ruimtelijke Ordening
organisaties en bedrijven gesproken over wat Amstelveen
In alle gevallen staat voorop dat alles wat we
2
Samenvatting
hergebruik van grondstoffen, wateropgave
In het participatietraject met onze inwoners hebben we
Elke gemeente in Nederland is volgens de
(waterzekerheid en een robuust watersysteem) en
5 ruimtelijke ‘Ontwikkelprincipes’ benoemd, die we in
Omgevingswet verplicht om een Omgevingsvisie op
energietransitie. Al deze opgaven moeten we in balans
deze visie ruimtelijke opdrachten noemen. Ruimtelijke
te stellen. Daarin staat hoe we als gemeente met de
met elkaar aanpakken.
ontwikkelingen moeten eraan bijdragen dat Amstelveen:
eigen fysieke leefomgeving willen omgaan en wat we
• gezond
belangrijke waarden vinden voor die leefomgeving. In
• duurzaam
deze Omgevingsvisie Amstelveen Bloeit schetsen we
• groen
concrete plannen voor bepaalde wijken en buurten
Tot 2040 komen er mogelijk ongeveer 10.000
• bereikbaar
voor de komende 4 tot 6 jaar. Maar we geven ook
woningen bij. Dat betekent een potentiële
• en compact is.
het afwegingskader aan waarbinnen ruimtelijke
toename van het inwonertal met circa 17.000
ontwikkelingen op de langere termijn, tot aan 2040,
tot ruim 110.000 inwoners. Amstelveen wil
Elke ruimtelijke ontwikkeling in Amstelveen
moeten plaatsvinden. In de Omgevingsvisie combineren
de huidige kwaliteiten qua leefbaarheid
tot aan 2040 moet bijdragen aan minimaal
wij onze ontwikkelwensen op sociaal, ruimtelijk en
en voorzieningen behouden en wil dat de
1 van deze 5 ruimtelijke opdrachten: gezond,
gezondheidsterrein.
verhoudingen tussen het ruimtegebruik voor
duurzaam, groen, bereikbaar, compact.
wonen, werken, voorzieningen, groen en andere
Bovendien mag de ontwikkeling niet ingaan
Amstelveen heeft in de periode tot 2040 belangrijke
functies in balans blijft. Dat betekent dat er fors
tegen een ruimtelijke opdracht.
opgaven voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad.
meer ruimte nodig is voor deze functies.
Die opgaven liggen op het terrein van wonen, gezonde
De gemeente heeft 3 basisregels opgesteld voor de
leefomgeving, maatschappelijke voorzieningen,
Bepalend voor de leefbaarheid van Amstelveen
werkwijze bij ruimtelijke ontwikkelingen:
vestigingsklimaat, bereikbaarheid, klimaatadaptatie,
zijn de kernwaarden groen, vitaal, divers en
Een ruimtelijke ontwikkeling moet op maat zijn, dus
compleet. De kernopgave voor de ontwikkeling
goed aansluiten bij de omgeving.
van Amstelveen is: zorgen dat Amstelveen
Een ruimtelijke ontwikkeling moet wendbaar zijn, dus
leefbaar blijft door compact te bouwen en de
kunnen meegroeien met de ontwikkeling van de stad.
schaarse ruimte optimaal te benutten. Alleen
Er is afstemming met regionale en lokale partners, want
daardoor kan Amstelveen in balans bloeien, in
Amstelveen vormen we samen.
Amstelveen ontwikkelt zich als een groene stad, waar iedereen mee kan doen en waar het gezond wonen, werken en leven is.
de komende jaren en ook op de lange termijn.
3
en omgevingsprogramma
Samenvatting
Er zijn 3 routes waarlangs ruimtelijke ontwikkelingen invulling kunnen geven aan de Omgevingsvisie: 1. Ruimtelijke initiatieven: particuliere initiatiefnemers (zoals grondeigenaren of ontwikkelaars) leggen een voorstel voor een ruimtelijke ontwikkeling voor. We toetsen of dit voorstel bijdraagt aan een van de 5 ruimtelijke opdrachten. 2. Ruimtelijke Agenda: we benoemen de uitgangspunten voor de ruimtelijke ontwikkeling in een gebied, voordat de realisatie start. Bijvoorbeeld het uitgangspunt dat het openbaar groen op de locatie niet achteruit mag gaan. 3. Gebiedsvisie: we stellen een gedetailleerd en onderbouwd ruimtelijk programma op voor de gewenste inrichting van een gebied. Bijvoorbeeld dat er een x aantal woningen moet komen met een x aantal parkeerplaatsen. Voor de uitvoering van de Omgevingsvisie werken we samen met partners. Prioritering van gewenste ontwikkelingen op basis van beschikbare capaciteit, budget en beschikbaarheid van energie is noodzakelijk. Om de Omgevingsvisie financieel haalbaar te maken willen we de lasten van de investeringen zo eerlijk mogelijk verdelen over alle ontwikkelingen in de stad. Bijvoorbeeld door projectontwikkelaars daaraan te laten bijdragen en waar mogelijk extra subsidies van de rijksoverheid te vragen.
Voor een aantal bestaande en potentiële ontwikkelgebieden hebben we aangegeven aan welke ruimtelijke opdrachten zij (kunnen) bijdragen.
4
Inhoud 1. Inleiding
6
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten 25
5.2.3 Noorder Legmeerpolder
53
1.1 Aanleiding
7
4.1 Gezond Amstelveen
27
5.2.4 Kostverlorenhof
54
1.2 Wat voorafging
7
4.2 Duurzaam Amstelveen
30
4.3 Groen Amstelveen
32
5.3.1 Nes aan de Amstel
9
4.4 Bereikbaar Amstelveen
34
5.3.2 Buitengebieden: Bovenkerkerpolder,
10
4.5 Compact Amstelveen
36
Middelpolder, Amsterdamse Bos
4.6 De ruimtelijke opdrachten in de praktijk
38
5.3.3 Wijkclusters
57
4.6.1 Werkwijze: op maat, wendbaar en samen
39
5.4 Amstelveen in de regio
59
61 62
1.3 W at biedt de Omgevingsvisie de stad, inwoners en organisaties? 1.4 Leeswijzer
5.3 Versterking bestaand karakter
2. R uimtelijke opgaven voor Amstelveen
11
2.1 Ontstaansgeschiedenis van Amstelveen
12
5. Ontwikkelgebieden
40
2.2 Maatschappelijke ontwikkelingen
13
5.1 Bestaande ontwikkelgebieden
42
6. Uitwerking Omgevingsvisie: van visie tot realisatie
2.3 Vijf opgaven voor Amstelveen
14
5.1.1 Stadshart
42
6.1 Sturing van ruimtelijke ontwikkeling
2.4 Lopende ontwikkelingen en projecten
16
5.1.2 Zone A9 West
43
6.2 R ealisatiestrategie: prioritering
5.1.3 Zone A9 Oost
44
5.1.4 De Scheg
45
3. K oers voor Amstelveen op weg naar 2040
18
5.1.5 Nieuw Legmeer
46
3.1 Vier kernwaarden van Amstelveen
19
5.1.6 Bedrijventerrein Amstelveen Zuid
47
3.2 Amstelveense leefbaarheid
21
5.1.7 Bovenkerkerwegzone
48
3.3 Vijf ruimtelijke opdrachten
23
5.1.8 Kronenburg-Uilenstede
49
5.1.9 Galjoen
50
5.2 Potentiële ontwikkelgebieden
en kostendragers
55 55 56
65
Bijlage 1 C onclusies uit verslag Participatie Omgevingsvisie: Wat nemen we mee? 66
Bijlage 2 O verzicht van bestaand beleid dat in de beleidsanalyse is meegenomen 67
51
5.2.1 Beneluxbaan
51
5.2.2 Bedrijventerrein Bovenkerk
52
Bijlage 3 Begrippenlijst
68
1. Inleiding
1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Daarom geven we in onze Omgevingsvisie concrete
vestigingsklimaat en klimaatverandering (zie hoofdstuk
keuzes weer voor de ruimtelijke ontwikkeling van
2). In het participatietraject met inwoners hebben we
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking
specifieke gebieden, voor de komende 4 tot 6 jaar.
deze opgaven besproken en tegen elkaar afgewogen:
getreden. Het Rijk verplicht gemeenten in de
Daarnaast bieden we voor ruimtelijke ontwikkelingen
wat vindt iedereen het meest wenselijk voor de stad?
Omgevingswet om één visie voor het gehele
op de lange termijn – tot 2040 – een afwegingskader.
Daar zijn uiteindelijk 5 ‘ruimtelijke Ontwikkelprincipes’
grondgebied van de gemeente op te stellen:
Een leidraad voor afweging van de wenselijkheid van
uit naar voren gekomen (gezond, duurzaam, groen,
de Omgevingsvisie. Een Omgevingsvisie is een
die ontwikkelingen. In dat kader staan de voorwaarden
bereikbaar en compact), die we voor de duidelijkheid
samenhangende, overkoepelende richtinggevende visie
waaraan projecten in de fysieke leefomgeving
vanaf nu ruimtelijke opdrachten noemen. Er zijn ook 3
op hoe we de fysieke leefomgeving op de lange termijn
moeten voldoen. Zo kunnen we flexibel inspelen op
‘uitvoeringsprincipes’ benoemd (op maat, wendbaar en
willen hebben. Amstelveen heeft het jaar 2040 gekozen
maatschappelijke ontwikkelingen in de komende 15 jaar,
samen), waarmee we de werkwijze bedoelen voor de
als richtpunt voor de Omgevingsvisie van de stad. In de
zonder de horizon ál te ver in de toekomst te leggen.
ruimtelijke ontwikkelingen in Amstelveen.
Omgevingsvisie combineren wij onze ontwikkelwensen op sociaal, ruimtelijk en gezondheidsterrein. Wij leven in een tijd van grote transities die in hoog
De Omgevingsvisie is een projectie van de
Het gemeentebestuur heeft de 5 ruimtelijke opdrachten
toekomstige leefomgeving op basis van de
voor Amstelveen in 2023 vastgesteld. Daarnaast is
keuzes van nu.
er een analyse gemaakt van al het bestaande beleid
tempo verlopen. De digitalisering van onze samenleving
van Amstelveen. Uit die analyse werd duidelijk dat de
en de verandering van het klimaat gaan snel en
gemeente 4 kernwaarden heeft: groen, vitaal, divers
hebben grote invloed op de gewenste inrichting van
1.2 Wat voorafging
de fysieke leefomgeving. De effecten van grote
en compleet. Dat zijn essentiële waarden voor de leefbaarheid van Amstelveen. In hoofdstuk 3 gaan we
maatschappelijke ontwikkelingen op het gebruik van de
De voorbereidingen voor deze Omgevingsvisie zijn
dieper op deze kernwaarden in.
fysieke leefomgeving over een periode van 15 jaar zijn
geruime tijd geleden gestart. In 2021 hebben we een
niet te voorzien. Wie kan bijvoorbeeld anno 2024 de
Koersdocument opgesteld en in 2023 de Opgavennotitie
De 4 kernwaarden groen, vitaal, divers en
impact van de oorlog in Oekraïne op het samenleven
Omgevingsvisie. In die notitie zijn 5 hoofdopgaven voor
compleet zijn essentiële waarden voor de
in Europa en Nederland over 15 jaar voorspellen? Maar
de ruimtelijke ontwikkeling van Amstelveen benoemd,
leefbaarheid van Amstelveen.
voor de eerstkomende jaren is het wél mogelijk richting
op het gebied van wonen, gezonde leefomgeving,
te geven aan de gewenste ruimtelijke ontwikkeling.
maatschappelijke voorzieningen, toekomstbestendig
7
1 Inleiding
Ruimtelijke opdrachten De volgende begrippen zijn belangrijk in de Omgevingsvisie van Amstelveen: Begrip Opgave
Kernwaarde
Begripsomschrijving Ruimtelijk vraagstuk op het gebied van wonen, gezonde leefomgeving, maatschappelijke voorzieningen, vestigingsklimaat, energietransitie, klimaatadaptatie of wateropgave. De opgave is op hoofdlijnen geformuleerd en wordt aangepakt via een helder gedefinieerd plan met een duidelijk doel. Essentiële waarde voor de leefbaarheid van de stad. Voor Amstelveen zijn de 4 kernwaarden: groen, vitaal, divers en compleet.
Ruimtelijke opdracht (voorheen ruimtelijk Ontwikkelprincipe)
Onderdeel van de fysieke leefomgeving dat verbetering nodig heeft. Voor Amstelveen zijn dat: gezond, duurzaam, groen, bereikbaar en compact. Deze 5 ruimtelijke opdrachten van Amstelveen vormen samen het kader voor de beoordeling van ruimtelijke initiatieven en ontwikkelingen.
Werkwijze (voorheen Uitvoeringsprincipe)
De manier waarop de ruimtelijke ontwikkelingen uitgevoerd horen te worden. De 3 basisregels zijn: op maat, wendbaar en samen.
Gezond
Duurzaam
Bereikbaar
Compact
Op maat
Wendbaar
Groen
Werkwijze
Samen
8
1 Inleiding
1.3 Wat biedt de Omgevingsvisie de stad, inwoners en organisaties? In de Omgevingsvisie lees je welke ruimtelijke ontwikkelingen de gemeente Amstelveen wil realiseren tot 2040.
Rollen van de gemeente in ruimtelijke ontwikkelingen De Omgevingsvisie is zelfbindend. Dat wil zeggen dat de gemeente Amstelveen gebonden is aan de inhoud van de Omgevingsvisie. De manier waarop wij daar invulling aan geven, kan per ruimtelijke ontwikkeling verschillen. Dat is onder meer afhankelijk van de rol die we bij die ontwikkeling hebben. Amstelveen onderscheidt 4 vormen van overheidssturing in de ruimtelijke ontwikkeling: ontwikkeling van Nieuw Legmeer. 1. Facilitator: de gemeente maakt initiatieven
3. Initiator of realisator: de gemeente realiseert
Lopende gebiedsontwikkelingen en projecten
voor ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk. Daarbij
onmisbare voorzieningen die andere partijen niet
De nieuwe Omgevingsvisie heeft geen invloed op al
gebruiken we de 5 ruimtelijke opdrachten om die
initiëren en die taken van de lokale overheid zijn.
gemaakte afspraken en overeenkomsten met partijen
initiatieven te beoordelen.
Bijvoorbeeld de inrichting van de openbare ruimte of
die ruimtelijke ontwikkelingen voorbereiden. Bestaande
de bouw van scholen.
overeenkomsten blijven in stand. Als een ontwikkeling
2. Regisseur of partner: de gemeente werkt samen met partijen aan de realisatie van een ruimtelijke
4. Handhaver: de gemeente ziet toe op naleving van
ruimte laat voor aanpassing aan de inhoud van de
ontwikkeling. Amstelveen kiest voor die rol wanneer
wet- en regelgeving bij de realisatie van ruimtelijke
Omgevingsvisie, gaan we daarover met ontwikkelaars in
de ontwikkeling alleen met deelname van de
ontwikkelingen. De gemeente geeft bijvoorbeeld
gesprek. Dat doen we altijd bij de vaststelling van nieuw
gemeente tot stand komt. Bijvoorbeeld de beoogde
omgevingsvergunningen voor ruimtelijke projecten af.
beleid.
9
1 Inleiding
1.4 Leeswijzer De Omgevingsvisie Amstelveen is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 2 vatten we de Opgavennotitie samen die in het voortraject van de Omgevingsvisie is gemaakt. We schetsen beknopt de ontstaansgeschiedenis van Amstelveen. Vervolgens beschrijven we de 5 opgaven van Amstelveen en geven aan welke ruimtelijke ontwikkelingen anno 2024 spelen. Hoofdstuk 3 bevat de visie van Amstelveen voor de lange termijn. Hoofdstuk 4 vult de 5 ruimtelijke opdrachten verder in. In hoofdstuk 5 lichten we toe welke bestaande en potentiële ontwikkelgebieden de gemeente onderscheidt. Per ontwikkelgebied benoemen we aan welke ruimtelijke opdrachten die gebieden invulling (kunnen) geven. Ook lichten we in dat hoofdstuk toe hoe Amstelveen in verbinding staat met de regio. In hoofdstuk 6 tenslotte lichten we toe hoe wij de Omgevingsvisie verder uitwerken. Aan de Omgevingsvisie zijn 3 bijlagen toegevoegd: 1. Conclusies uit het verslag van het participatietraject 2. Overzicht van bestaand beleid die in de beleidsanalyse zijn meegenomen 3. Begrippenlijst met begrippen die belangrijk zijn in de Omgevingsvisie van Amstelveen.
10
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen Opgave: Ruimtelijk vraagstuk op het gebied van wonen, gezonde leefomgeving, maatschappelijke voorzieningen, vestigingsklimaat, energietransitie, klimaatadaptatie of wateropgave. De opgave is op hoofdlijnen geformuleerd en wordt aangepakt via een helder gedefinieerd plan met een duidelijk doel.
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen
2.1 Ontstaansgeschiedenis van Amstelveen In 2024 viert Amstelveen haar 60ste verjaardag. Sinds het midden van de vorige eeuw is Amstelveen gegroeid
1920
1940
1960
1980
2000
2020
naar de huidige stad van ruim 95.000 inwoners. Eeuwenlang bestond Amstelveen uit het Oude Dorp en de lintbebouwing langs de Amsterdamseweg. Met de groei van Amsterdam kwamen in de 17e eeuw de eerste rijke mensen naar Amstelveen, die ruime buitenplaatsen lieten bouwen langs de Amstel. De sterke groei van Amstelveen begon toen de bereikbaarheid verbeterde. In 1915 reed de eerste stoomtrein naar Amstelveen. Dit leidde vanaf de jaren 20 van de vorige eeuw tot de bouw van de tuinwijken Randwijck, Elsrijk en Patrimonium, wijken met een gemengde bevolking. Nog steeds zijn dit wijken met veel groen en water, met een diverse bevolkingssamenstelling.
hieraan verbeterde de bereikbaarheid van Amstelveen
in de bouw van Waardhuizen, Middenhoven en Westwijk.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de gemeente
door de aanleg van een nieuwe provinciale weg, die we
Doordat Amstelveen een stad werd van middelgrote
een overloopgemeente voor Amsterdam en een
nu kennen als de A9.
omvang, waren er ook meer voorzieningen nodig. Eind
vestigingsplaats voor werknemers van Schiphol. De
Eind jaren 60 werden er in Uilenstede studentenflats
jaren 90 werd het winkelcentrum bij het Stadsplein
stad groeide hard: in de jaren 60 werden tuinstadwijken
gebouwd. In de jaren 70, 80 en 90 ontstond er een
daarom herontwikkeld. Tegenwoordig kennen we dit
als Kostverloren, Bankras en Groenelaan gebouwd,
ander geluid. De kleinere galerijflats voldeden niet meer
gebied als het Stadshart van Amstelveen. Anno 2024 is
met een afwisselend patroon van galerijflats, lage flat-
aan de woningbehoefte. Er was vraag naar grotere
Amstelveen een groene stad van middelgrote omvang
en rijwoningen met daaromheen veel groen. Parallel
grondgebonden en eengezinswoningen. Dit resulteerde
waar het goed wonen, werken en verblijven is.
12
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen
2.2 Maatschappelijke ontwikkelingen De stad blijft zich ruimtelijk ontwikkelen. Aanjagers daarvan zijn maatschappelijke trends en ontwikkelingen op stedelijk, regionaal en (inter)nationaal niveau. We hebben naar maatschappelijke ontwikkelingen gekeken vanuit het oogpunt van de samenleving (people), de
Sustainable development goals (SDG’s) en Brede Welvaart: Kader voor het kijken naar trends en ontwikkeling - uit Coalitieakkoord 2022-2026 ‘Warm hart voor Amstelveen’.
biosfeer (planet) en de economie (profit). Belangrijke ontwikkelingen voor de toekomst van de stad zijn weergegeven in onderstaande overzichten.
Trends people: inclusiviteit, gezondheid en welzijn
Trends planet: natuur, klimaat en verduurzaming
Trends profit: verantwoord, regionaal en sociaal kapitaal
• Flinke groei in inwoners: intensivering binnen
• Toenemende klimaatproblemen: hittestress
• Van verdienvermogen naar breed welvaartsdenken
stedelijk gebied • Groeiende diversiteit in leefstijlen en samenstelling van bevolkingsgroepen • Internationalisering en veranderingen in de groep ‘internationals’ • Vergrijzing: steeds meer inwoners die steeds ouder worden en zorg behoeven • Groene druk: meer kinderen/jongeren die beroep doen op voorzieningen
voor kwetsbare groepen • Te veel en te weinig water: piekbuien en droogte in en buiten de stad • Transitie van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie • Inzet op meer gezonde levensjaren door minder milieubelasting • Circulariteit, upcycling en hergebruik van grondstoffen
• Druk op het mobiliteitssysteem; mobiliteitstransitie • Structurele (kwalitatieve) krappe arbeidsmarkt • Transitie naar een kenniseconomie • Digitalisering • Verduurzaming bedrijven • Grondstoffentekorten en hoge energieprijzen • Globalisering en regionaal samenwerken: Amstelland-Meerlanden (AM-regio) en Metropoolregio Amsterdam
13
ke
Aa wo ntre on kke kli lij ma k at
aa
o r i e d e re e n
gev
fo m
ee
zo
nd
el
Besc omg herming evin gsin tegen vloe Pr den ev e en nt ac ie: tie on f b tm ew oe eg tin en g
i n g vo
sverschillen Gezondheid n tussen wijke
t
Ge
Spr voo eiding rzie v nin an gen
re k
en
Doors tr betaal oming en baar w onen
En
nt
van n e eit acit ning Cap orzie gvo zor
li m
de veiligheid, de nabijheid van Amsterdam en de
sk
om de stad, de goede (auto)bereikbaarheid,
ing
goede voorzieningen, het vele groen in en
stig
Kwaliteiten die inwoners waarderen zijn de
g ve
prettigste woongemeenten van het land.
de ssen s a p f e ilieu litati Kwa n- werkm woo ijf dr ek e b pl ste iste i u t j ju He de op
aa
van us eit milie t i l n a Kw woo e r de ou
ruimte: ontwikkeling in balans
Voldoende ru imte voor werk e n recreatie
r en
n wo
gemeente staat steevast in de top 5 van
an e t v gt as oo erl dr O v r en te wa
Het gaat goed met Amstelveen: de
Toekomstbestendi
2.3 Vijf opgaven voor Amstelveen
du Over urz gaa am n o ee p ne rgi e
lbaa
lij k
er gi
la
n tress e Hittes ling verkoe
e,
cu c ir
l ir, k
B eta a
at im a
Voorzieningen voor de jeugd
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen
werkgelegenheid. Dat willen we graag zo houden. In de voorloper van de Omgevingsvisie – de
Vita l
em
a ats c h
a p p e lij k e v
nin o o r zie
gen
Aantrekkelijk woonklimaat
Opgavennotitie die in 2023 is vastgesteld – staan de 5
Versterking van het bestaande aantrekkelijk
belangrijkste ruimtelijke opgaven voor Amstelveen. Die
woonklimaat dat aansluit bij de gewenste arbeidsmarkt
opgaven beschrijven de vraagstukken die we moeten
1. Betaalbaar en aantrekkelijk wonen
aanpakken op het gebied van wonen, gezondheid,
in Amstelveen. (Inter)nationale kenniswerkers vragen om een veilige en groene woonomgeving met goede
voorzieningen, werken en duurzaamheid. In de cirkel
Doorstroming en betaalbaar wonen
hiernaast zijn de 5 opgaven in beeld gebracht, elk met 3
Er is een groeiende vraag naar passende woningen voor
subopgaven.
starters, studenten en jonge gezinnen. De doorstroming
Kwaliteit van oudere woonmilieus
stagneert in de woningmarkt en in de wijken. Ook
Kwaliteit en gebruik van de woonomgeving in oudere
voor mensen met cruciale beroepen zoals leraren,
woonmilieus verandert: woningen en openbare ruimte
politieagenten, zorgmedewerkers en ambtenaren is het
raken versleten, buurtvoorzieningen verdwijnen en het
aanbod aan betaalbare woningen te krap.
groen verwildert.
De 5 belangrijkste ruimtelijke opgaven voor Amstelveen:
voorzieningen die tegemoetkomen aan hun behoeften.
14
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen
2.Gezonde leefomgeving voor iedereen
Druk op jeugdvoorzieningen
is wenselijk, als dat kan. Scheiden van functies is
De behoefte aan scholen, kinderopvang en
noodzakelijk als regelgeving dat vraagt. Naast ongemengde
Gezondheidsverschillen tussen wijken
buitenschoolse opvang in de wijken wisselt in de loop der
bedrijventerreinen is concentratie en menging van werken
Binnen Amstelveen bestaan verschillen in gezondheid
jaren. Op lange termijn is meer flexibele capaciteit nodig.
in binnenstedelijk gebied wenselijk, in en om centra en
tussen wijken. Met name de leefbaarheid in de oudere
nabij knooppunten en haltes van het openbaar vervoer.
wijken (waar veel kwetsbare doelgroepen wonen) heeft
Spreiding van voorzieningen
extra aandacht nodig.
De spreiding van maatschappelijke voorzieningen en de bereikbaarheid ervan vraagt om aandacht.
Bescherming tegen omgevingsinvloeden
Voorzieningen zijn ongelijk verdeeld over de stad en niet
Milieuhinder en overlast van de infrastructuur, zoals
voor iedereen even goed bereikbaar.
5. Energietransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie
verkeerslawaai, hebben lokaal negatieve invloeden op
Hittestress en verkoeling
de gezondheid en het welzijn van omwonenden. De
Realisatie van verkoelende plekken in het stedelijk
gemeente draagt zorg voor een gezonde leefomgeving.
4. Toekomstbestendig vestigingsklimaat
gebied is noodzakelijk. Dit kan door hittebestendige inrichting van de openbare ruimte (met groen en water).
Preventie: ontmoeting en actief bewegen
Voldoende ruimte voor werken
De bereikbaarheid en nabijheid van koele plekken voor
Stimuleren van een gezonde leefstijl en gezond gedrag
Er moet voldoende ruimte zijn voor een divers
kwetsbare groepen kan ook verbeteren.
door een groene en gezonde leefomgeving die uitnodigt
en kwalitatief aanbod van kantoren, bedrijven,
tot sociale ontmoetingen en actief fysiek bewegen
voorzieningen (horeca, detailhandel, cultuur,
Overlast van water en droogte
(lopen, fietsen, etc.).
vrijetijdsbesteding) en glastuinbouw.
De stad moet kunnen omgaan met de toename van hevige regenbuien en van de hoeveelheid regen bij
3. Vitale maatschappelijke voorzieningen
Kwalitatief passende ruimte voor werken
piekbuien. Daarnaast zijn maatregelen nodig voor
Eigentijdse werklocaties vragen om een duurzame
waterbeheer vanwege langdurige perioden van droogte.
inrichting, die inspeelt op hogere eisen en flexibel Capaciteit en aard van zorgvoorzieningen
gebruik, met voorzieningen, groen en verblijfskwaliteit.
Overgaan op duurzame energie en hergebruik van
Er zijn niet voldoende zorgvoorzieningen in een aantal
Menging met andere functies is een optie wanneer
grondstoffen
wijken. Amstelveen groeit, waardoor het voorzieningen-
milieuaspecten dat niet in de weg staan.
Vermindering van het verbruik van (fossiele) energie en inzetten op duurzame opwek en transport van
niveau onder druk komt te staan. Ook verandert de aard van de voorzieningen waar behoefte aan is, aansluitend
Op de juiste plek: mengen én scheiden
duurzame energie (met name zon) en hergebruik van
bij maatschappelijke trends en landelijk beleid.
Meerdere bedrijven en beroepen op een werklocatie
grondstoffen.
15
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen
2.4 Lopende ontwikkelingen en projecten Er lopen veel projecten en ruimtelijke gebiedsontwikkelingen in Amstelveen die bijdragen aan de bovengenoemde vijf opgaven. De fase waarin deze ontwikkelingen zich bevinden verschilt sterk. Op de projectenkaart van Amstelveen hiernaast staan de lopende ruimtelijke ontwikkelingen en projecten in 2024.
WONINGBOUWPROJECTEN
17. De Scheg west
BEDRIJVENTERREIN
1. Kronenburg - Uilenstede
18. Maccabiadelaan
26. De Loeten 27. Bedrijven Terrein Amstelveen Zuid (BTAZ)
2. Rembrandtweg 665 3. CH. van Montpensierlaan 2A 4. Groen van Prinstererlaan 114 5. Carmenlaan 6. Ouderkerkerlaan 150 7. The Mayor 8. Haagbeuklaan
VOORZIENINGENWONINGBOUWPROJECTEN 19. Alleman Kwartier 20. Landtong 1&2 21. Middenwaard 1 22. Orion
11. Startbaan 5 12. Legmeer
Weergave van lopende ruimtelijke ontwikkelingen en projecten
13. Bovenkerkerwegzone
ZONE A9 29. Stadshart Rembrandthof Townhouse 30. Overkappingen
9. Appellaan/Notenlaan 10. Maalderij
28. Krijgsman
VOORZIENINGEN 23. Lindenlaan 315-321 24. Keizer Karel College Sporthal
TIJDELIJKE HUISVESTING 31. Kalkbranderij
25. Zwembad de Meerkamp
14. Westwijk zuid oost
OVERIG
15. De Scheg midden
32. Parkeergarage
16. De Scheg oost
33. TenneT onderstation bouwen
16
2. Ruimtelijke opgaven voor Amstelveen
Lopende gebiedsontwikkelingen en projecten dragen bij aan de vijf opgaven voor Amstelveen. Dat kunnen we als volgt samenvatten:
Betaalbaar en aantrekkelijk wonen: circa 10.000 woningen in verschillend stadium van voorbereidende planontwikkeling. Gezonde leefomgeving voor iedereen: diverse locaties waar groen en recreatiemogelijkheden in ontwikkeling zijn; sportvoorzieningen maken deel uit van
De kernopgave voor de ontwikkeling van
ruimtelijke ontwikkelingen op verschillende
Amstelveen: compact bouwen en de schaarse
locaties in de stad.
ruimte optimaal benutten om de leefbaarheid te behouden.
Vitale maatschappelijke voorzieningen: bouw en renovatie van scholen conform locaties voor uitbreiding maatschappelijke
Kernopgave Amstelveen: ontwikkeling in balans
meer ruimte nodig is. Uit een indicatieve inschatting die
en zorgvoorzieningen (medisch centrum,
Door de lopende ruimtelijke ontwikkelingen zal het aantal
voor de Opgavennotitie is gemaakt, bleek dat vanwege de
zorgvoorzieningen, kinderopvang, wijkcentrum,
woningen tot 2040 mogelijk toenemen met ongeveer
groei van de bevolking meer dan 9 keer het oppervlak van
culturele voorzieningen).
10.000. Uitgaande van een gemiddelde woningbezetting
De Poel nodig is om de verhoudingen in het ruimtegebruik
Toekomstbestendig vestigingsklimaat:
van ongeveer 1,7 bewoners per woning betekent dat een
voor de verschillende stedelijke functies te continueren.
in verschillende gebieden is ruimte
toename van het inwonertal met circa 17.000 tot ruim
Terwijl er nauwelijks extra ruimte ter beschikking is in
beschikbaar voor uitbreiding van werkgelegenheid.
110.000 inwoners. Gemeente Amstelveen wil de huidige
onze gemeente. Dat betekent dat als we de leefbaarheid
Klimaat, water en duurzame energie:
leefbaarheid en kwaliteit van voorzieningen behouden. Wij
van Amstelveen willen behouden, we compact moeten
opgenomen als onderdeel van een aantal
willen ook dat de verhoudingen tussen het ruimtegebruik
bouwen en de schaarse ruimte optimaal moeten
voor wonen, werken, voorzieningen, groen en andere
benutten. Alleen zo zorgen we ervoor dat Amstelveen blijft
functies ongeveer gelijk blijft. Dat betekent dat er fors
‘bloeien’, in de komende jaren en op de lange termijn.
het Integraal Plan Onderwijshuisvesting; diverse
ontwikkelgebieden en ruimtelijke projecten.
17
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040 Kernwaarde: Essentiële waarde voor de leefbaarheid van de stad. Voor Amstelveen zijn de 4 kernwaarden: groen, vitaal, divers en compleet.
Amstelveen ontwikkelt zich als een groene stad, waar iedereen mee kan doen en waar het gezond wonen, werken en leven is.
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040
3.1 Vier kernwaarden van Amstelveen
Amstelveen is groen, vitaal, divers en compleet
Voor de ontwikkeling van de Omgevingsvisie is het bestaande beleid voor ruimtegebruik en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving geanalyseerd. Daarin is ook het sociaal beleid dat ruimtelijke invloed heeft meegenomen. In bijlage 2 staat een overzicht van de beleidskaders die geanalyseerd zijn. Ook relevante regionale beleidsstukken en Omgevingsvisies van omliggende gemeenten en de provincie Noord-Holland zijn meegenomen. Uit die analyse blijkt dat 4 kernwaarden ten grondslag liggen aan veel lokaal beleid: groen, vitaal, divers en compleet. In het participatietraject is het belang van deze vier kernwaarden bevestigd (zie bijlage 1). Deelnemers aan de participatie gaven onder meer aan dat ze hechten aan behoud van het groen, diversiteit, voorzieningen voor verschillende doelgroepen en een goede woon-werkbalans.
Groen Groen en water zijn van belang voor landschappelijke uitstraling, recreatie en natuurbeleving. Daarnaast biedt groen kansen voor klimaatadaptatie, behoud van biodiversiteit, welzijn en gezondheidsbevordering.
19
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040
2. Veelzijdigheid van de fysieke leefomgeving. De verschillende wijken en buurten hebben elk hun eigen kwaliteiten en herkenbaarheid. 3. Internationalisering. 25% van de Amstelveense bevolking bestaat uit internationals. Mensen uit veel verschillende culturen, bijvoorbeeld India of Japan, wonen in Amstelveen en werken in de stad of in de regio. Ook voor hen wil de gemeente een aantrekkelijk leefklimaat bieden. Door de groeiende vluchtelingenstroom naar Nederland neemt ook in Amstelveen het aantal vluchtelingen en statushouders toe. Deze bewoners met een internationale achtergrond beïnvloeden de manier
Vitaal
• uit te nodigen om te bewegen;
van samenleven in de stad: wij beschouwen die culturele
Deze kernwaarde is belangrijk op 3 verschillende vlakken:
• te beschermen tegen nadelige milieu- en
diversiteit als een verrijking van de lokale samenleving.
1. Duurzaamheid. Inspelen op de energietransitie en klimaatverandering draagt bij aan een toekomstbestendige stad, die ook op (middel)lange termijn leefbaar is: een vitale stad.
klimaatinvloeden; • sociale, cognitieve en motorische vaardigheden van kinderen te stimuleren; • bij te dragen aan levenskrachtigheid van ouderen.
Deze diversiteit vraagt dat wij aandacht houden voor de sociale samenhang in wijken en buurten. Sociale samenhang biedt de basis voor een gevoel van veiligheid van inwoners in hun woonomgeving.
2. Ruimtelijke kwaliteit. Amstelveen werkt aan behoud en versterking van de beeldkwaliteit van de bebouwde
Divers
Compleet
omgeving. Ofwel: we willen de stad mooier maken en
Ook deze kernwaarde speelt op 3 vlakken:
Amstelveen heeft een goed voorzieningenniveau, passend
zó bouwen dat meerdere generaties van gebouwen
1. Inclusiviteit. Amstelveen wil een inclusieve stad
bij een stad van ongeveer 100.000 inwoners. Het gaat om
blijven genieten. We koesteren ook ons cultureel
zijn, een stad waarin iedereen kan meedoen:
voorzieningen in de brede zin: wijkcentra, sportfaciliteiten,
erfgoed dat van historische waarde is.
jong, oud, lhbti+, mensen met verschillende
medische en zorgvoorzieningen, culturele centra, scholen
geloofsovertuigingen, geboren en getogen in
voor primair en voortgezet onderwijs, commerciële
inwoners om energiek, fit en krachtig in het leven te
Amstelveen of afkomstig uit een andere plek in het
voorzieningen, werkgelegenheid, vervoersvoorzieningen en
staan. De inrichting van de fysieke leefomgeving kan
land of uit het buitenland, woonwagenbewoners,
infrastructuur. Een deel van de voorzieningen in Amstelveen
daaraan positief bijdragen door:
inwoners met of zonder beperking.
heeft een regionale functie voor de Amstellandgemeenten.
3. Vitaliteit van de inwoners. Sociaal beleid ondersteunt
20
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040
ple (samenleving) peo betaalbaar en aantrekkelijk wonen
3.2 Amstelveense leefbaarheid klimaat, water en duurzame energie
De 4 kernwaarden zijn bepalend voor de leefbaarheid
ruimte: ontwikkeling in balans
Randvoorwaarde voor de ruimtelijke ontwikkeling van de stad is dat de ontwikkeling bijdraagt aan behoud of
gezonde leefomgeving voor iedereen
versterking van omgevingsveiligheid en aan het gevoel
)
sterker worden. Belangrijke aanjagers voor ruimtelijke ontwikkelingen zijn: krapte op de woningmarkt,
am rza
ruimtelijke ontwikkelingen dat die bijdragen aan een
(d
ruimtelijke opgave
Tot slot is een belangrijke randvoorwaarde bij alle
et
m
ie
pl
van veiligheid van inwoners en bezoekers.
uu
vitale maatschappelijke voorzieningen
no
moeten de 4 kernwaarden behouden blijven of
toekomstbestendig vestigingsklimaat
co
blijven. Bij alles wat we ontwikkelen in de leefomgeving
kernopgave
t (e
is groen, vitaal, divers en compleet en wil dat ook
profi
voor stad wil Amstelveen zijn in 2040? Amstelveen
h eid)
van de stad. Zij zijn het antwoord op de vraag: wat
an
context
gezond bodem- en watersysteem. Daardoor raakt Amstelveen beter bestand tegen klimaatverandering. Met andere woorden: bodem en water zijn sturend voor
vergrijzing, klimaatverandering en digitalisering. De
ruimtelijke ontwikkeling van Amstelveen in de komende
ruimtelijke ontwikkeling van Amstelveen speelt in
15 jaren.
op deze trends door het groen, de diversiteit en het
andere voorzieningen in verband met het vliegverkeer
voorzieningenniveau te behouden en te versterken.
van en naar Schiphol. De afbeelding hiernaast illustreert dat. In de roodgekleurde delen van de stad is
Amstelveen is groen, vitaal, divers en compleet
woningbouw slechts in zeer beperkte mate toegestaan.
en wil dat ook blijven. Ook in de buitengebieden Amstelscheg en in het
Randvoorwaarden en uitgangspunten bij de ruimtelijke ontwikkeling van Amstelveen
Amsterdamse Bos is uitbreiding van het bestaande stedelijk gebied niet toegestaan. Aan de andere kant bieden deze beperkingen voor woningbouw kansen
Randvoorwaarden
Beperkingen en kansen voor ruimtelijke ontwikkeling
om gewenste ontwikkelingen op het gebied van groen,
vliegverkeer:
Een belangrijke beperkende factor in de
recreatie, sport, bedrijvigheid, energie-opwek en de
20KE-contour voor
ruimtelijke ontwikkeling van Amstelveen is het
kringloopeconomie te faciliteren. Daarbij moeten
vliegverkeer
Luchthavenindelingsbesluit (LIB). Dit landelijk besluit
we rekening houden met de status van Bijzonder
van Schiphol
beperkt de ruimte in de stad voor woningbouw en
Provinciaal Landschap van deze gebieden.
21
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040
Uitgangspunten ruimtegebruik bij ontwikkelingen Ruimte voor nieuwe ontwikkelingen is schaars in Amstelveen. Een groot deel van de stad is bovendien ingericht met grondgebonden woningen en de ruimte wordt vaak gebruikt voor maar 1 functie (monofunctioneel ruimtegebruik). Dit moet veranderen om de stedelijke functies te kunnen ontwikkelen die nodig zijn vanwege het groeiend aantal inwoners. Uitgangspunten bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen zijn daarom: • multifunctioneel ruimtegebruik • concentratie van voorzieningen • verdichting waar dat passend is. Behoud van leefbaarheid in de bestaande stad Verandering van de binnenstedelijke ruimte (de ruimte in de bestaande bebouwde omgeving) moet wel passen binnen de stedelijke structuur (de inrichting van de stad met wegen, parken, wijken etc) en de groenblauwe hoofdstructuur (het patroon van water en groen in de stad). Met andere woorden: een ruimtelijke aanpassing mag er niet toe leiden dat een bestaand park verdwijnt
Verbinding met de regio
gemeenten in Amstelland. Die regionale verbinding
of een hoofdweg moet worden omgeleid. Behoud of
Amstelveen ligt gunstig in de Metropoolregio
willen we behouden en versterken: dat is belangrijk
versterking van de kernwaarden groen, vitaal, divers en
Amsterdam (MRA). We bevinden ons in de invloedssfeer
voor de werkgelegenheid in de stad en voor de
compleet is leidraad bij stedelijke vernieuwing van de
van Amsterdam en nabij Schiphol. Bovendien heeft
bereikbaarheid van voorzieningen in de regio voor
bebouwde omgeving de komende 15 jaren.
Amstelveen een centrumfunctie voor de omliggende
inwoners.
22
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040
3.3 Vijf ruimtelijke opdrachten Zoals in paragraaf 2.3 beschreven heeft Amstelveen
wat vinden inwoners en partners het belangrijkste voor
eerder al de 5 belangrijkste ruimtelijke opgaven
de leefbaarheid van de stad? Met onze 4 kernwaarden
voor de stad vastgesteld. In de voorbereiding van de
daarbij in het achterhoofd zijn we gekomen tot
Omgevingsvisie, tijdens het participatietraject met
5 ruimtelijke opdrachten. Deze ruimtelijke opdrachten
inwoners, ondernemers en andere betrokkenen, hebben
zijn de leidraad bij alle ruimtelijke ontwikkelingen en
we die 5 opgaven besproken en tegen elkaar afgewogen:
stedelijke verrnieuwing in de komende 15 jaar.
Gezond Amstelveen
Duurzaam Amstelveen
Groen Amstelveen
Bereikbaar Amstelveen
Compact Amstelveen
Ruimtelijke ontwikkelingen
Ruimtelijke ontwikkelingen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen
Ruimtelijke ontwikkelingen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen
dragen bij aan een vitale en
dragen bij aan lokale
behouden of verbeteren we het
dragen bij aan de
gebruiken we de schaarse
gezonde leefomgeving
oplossingen voor de energie-,
groen in de leefomgeving.
bereikbaarheid: in Amstelveen
ruimte efficiënt, voor meer dan
water- en afvalvraagstukken.
kun je met verschillende
1 functie tegelijk. Dat betekent
Doelstellingen van
vervoerswijzen vlot en veilig
het slim bundelen van wonen,
het Amstelveense
van A naar B reizen.
werken en maatschappelijke en
duurzaamheidsbeleid zijn:
commerciële voorzieningen op
Amstelveen is energieneutraal
goed bereikbare plekken.
in 2040 en in 2050 circulair en klimaatadaptief.
23
3. Koers voor Amstelveen op weg naar 2040
Relatie kernwaarden – ruimtelijke opdrachten De ruimtelijke opdrachten beschrijven onderdelen van de fysieke leefomgeving die versterking nodig hebben. De kernwaarden zijn kwaliteiten van de stad die de leefbaarheid bepalen. Ze liggen ten grondslag aan veel beleid voor de fysieke leefomgeving. Met andere woorden: de ruimtelijke opdrachten dragen bij aan behoud of versterking van de kernwaarden. Schematisch is de relatie tussen kernwaarden en ruimtelijke opdrachten als volgt:
Ruimtelijk opdracht
Bijdrage aan kernwaarde(n)
Gezond Amstelveen
Vitaal, Divers
Duurzaam Amstelveen
Vitaal
Groen Amstelveen
Groen, Vitaal
Bereikbaar Amstelveen
Compleet
Compact Amstelveen
Compleet, Divers
24
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten Ruimtelijke opdracht: Onderdeel van de fysieke leefomgeving dat verbetering nodig heeft. Voor Amstelveen zijn dat: gezond, duurzaam, groen, bereikbaar en compact. Deze 5 ruimtelijke opdrachten van Amstelveen vormen samen het kader voor de beoordeling van ruimtelijke initiatieven en ontwikkelingen. Werkwijze: De manier waarop de ruimtelijke ontwikkelingen uitgevoerd horen te worden. De 3 basisregels zijn: op maat, wendbaar en samen.
LEGENDA
Totaal
GEZOND Ziekenhuis
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
Bestaand/nieuw zorgcluster Sportveld Ambitie sportontwikkeling Wateractiviteit Indeling Besluit (LIB) zone dat de In het participatietrajectLuchthaven stelden inwoners
ruimtelijke opdrachten –DUURZAAM toen nog Ontwikkelprincipes van onderstations geheten – erg algemeenUitbreiden/bouwen zijn (zie bijlage 1). In dit Zoekgebied energieopwekking
hoofdstuk maken wij deWaterbufferzone ruimtelijke opdrachten voor binnen stad/ in groen gebied Amstelveen concreet. Eerst vullen we de ruimtelijke GROEN
opdrachten in. In de laatste paragraaf lichten we toe hoe Water
die opdrachten in de praktijk uitwerken. Amsterdamse Bos Polder Groen blauwe structuur Park
LEGENDA
Totaal
Recreatie
GEZOND
BEREIK
Ziekenhuis
Wegen, binnen stad/ buiten stad
Bestaand/nieuw zorgcluster
Fietsnetwerk
Sportveld
Potentiële fietsroute
Ambitie sportontwikkeling
Tramhalte en OV-netwerk
Wateractiviteit
Bushalte en OV-netwerk
Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone
Regionaal OV-station en OV-netwerk
DUURZAAM Uitbreiden/bouwen van onderstations Zoekgebied energieopwekking
Auto hoofdwegen Verdubbeling A9 Dek A9 Museum lijn
Waterbufferzone binnen stad/ in groen gebied COMPACT GROEN
Gemeentegrens Amstelveen
Water
Bebouwde omgeving
Amsterdamse Bos
Bestaand ontwikkelgebied
Polder
Bestaand voorzieningencluster
Groen blauwe structuur
Dorpsontwikkeling
Park
Zoekgebied duurzaamheid + recreatie
Recreatie
Inbedding cluster in wijk Potentiële Ontwikkelgebieden
BEREIK
Indicatieve weergave van ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040
Voortgezet Onderwijs
Wegen, binnen stad/ buiten stad N
0
1
2 km
Fietsnetwerk Potentiële fietsroute Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen Verdubbeling A9 Dek A9 Museum lijn
26
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
Gezond Amstelveen LEGENDA GEZOND Ziekenhuis Bestaand/nieuw zorgcluster Verpleeghuizen Woning met dienstverlening
4.1 Gezond Amstelveen
Wijk en ontmoetingscentrum Sportveld
In deze ruimtelijke opdracht geven wij prioriteit
Ambitie sportontwikkeling
aan aanpassingen van de fysieke leefomgeving
Wateractiviteit Luchthaven Indeling Besluit (LIB) zone
die de gezondheid bevorderen en uitbreiding van
Amsterdamse Bos
zorgvoorzieningen. Zo kunnen inwoners gezond
Polder
opgroeien en oud worden.
Groen blauwe structuur Park Recreatie
Op de kaart hiernaast hebben wij bestaande
Fietsnetwerk
en gewenste zorgclusters ingetekend. Onder
Potentiële fietsroute
een zorgcluster verstaan wij 2 of meer zorg- en
Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk
welzijnsvoorzieningen. Dat kunnen verschillende
Regionaal OV-station en OV-netwerk
zorgvoorzieningen zijn: huisarts, fysiotherapie,
Auto hoofdwegen
apotheek, ouderenzorg, ziekenhuis etc.
Ontwikkelgebieden Dorpsontwikkeling Zoekgebied duurzaamheid + recreatie Inbedding cluster in wijk
We leggen binnen deze ruimtelijke opdracht de volgende accenten:
Voortgezet Onderwijs Water
Indicatieve weergave van ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040
Bebouwde omgeving
Inrichting van de fysieke leefomgeving
Gemeentegrens Amstelveen
Herinrichting en ruimtelijke ontwikkelingen dragen
Wegen
bij aan nieuwe voorzieningen voor bewegen en ontmoeten, toerisme en recreatie.
N
0
1
2 km
Gezond Amstelveen betekent onder meer dat er dicht bij huis voldoende mogelijkheden zijn om elkaar te
27
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
ontmoeten, te ontspannen, te bewegen of te sporten. In de wijken richten we de openbare ruimte in zodat die uitnodigt tot gezond leven en bewegen. Samen met de buurt benutten we de mogelijkheden in de wijk voor ontmoeting en ontspanning. Reductie van milieuhinder en hittestress zijn randvoorwaarden voor (her-)inrichting van de fysieke leefomgeving. Milieuhinder, zoals geluidshinder of een slechte luchtkwaliteit, en klimaatverandering kunnen een negatieve invloed op de gezondheid van inwoners hebben. We streven daarom naar zo min mogelijk milieuhinder en hittestress. Daarnaast versterken we de bodemkwaliteit zodat het groen beter kan groeien:
belangrijke veroorzaker van ervaren geluidsoverlast.
evenals het sportterrein bij Bovenkerk en de Escapade.
dat draagt bij aan de schaduwfunctie van bomen en
Amstelveen trekt samen op met partners in de regio om
Wanneer de behoefte aan sportparken toeneemt, breiden
struiken.
die overlast zoveel als mogelijk te beperken.
we ze uit. Zo nodig op plekken dicht bij de wijken waar woningbouw niet kan, zoals de Noorder Legmeerpolder.
Bij voorkeur verbeteren nieuwe ontwikkelingen de
Maatschappelijke voorzieningen
We richten ons hierbij op multifunctioneel gebruik van
groenblauwe hoofdstructuur (het stelsel van water en
We reserveren ruimte voor maatschappelijke
sportvoorzieningen.
groen in de openbare ruimte). We vragen inwoners mee
voorzieningen op goed bereikbare plekken.
te werken aan de vergroening van de omgeving.
Het kan gaan om voorzieningen voor sport, zorg, welzijn,
Zwembad
onderwijs of cultuur. We zorgen voor voldoende en
Wij bekijken hoe we de noodzakelike vernieuwing van
We werken aan schoner (auto)vervoer. Ook stimuleren
toegankelijke sportparken. Het huidige aanbod aan
het verouderde zwembad kunnen opnemen in een
we ontwikkelingen die bijdragen aan schoner
sportvoorzieningen behouden we. De groene long van
bredere ruimntelijke ontwikkeling.
vrachtvervoer. Het vliegverkeer rond Schiphol is een
sportparken in het midden van de stad blijft in stand,
28
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
We combineren voorzieningen in wijkclusters. We bundelen zorg- en andere maatschappelijke voorzieningen, zoals eerstelijns zorg, vrijetijdsvoorzieningen of cultureel aanbod, op goed bereikbare locaties binnen de bebouwde kom. Dit doen we omdat we gezondheidsverschillen tussen wijken en specifieke doelgroepen willen verkleinen. Koppeling aan wijkwinkelcentra zal leiden tot toenemend gebruik van maatschappelijke voorzieningen, omdat mensen vaak op wijkwinkelcentra komen voor hun dagelijkse boodschappen. Door multifunctioneel gebruik versterken we het aanbod en maken we tegelijkertijd efficiënt gebruik van de ruimte. In de wijk zijn de gezondheidsvoorzieningen lopend of per fiets bereikbaar. Daarom zorgen we voor voldoende
verschillende functies en voorzieningen, ook door de
Onderwijshuisvesting
spreiding van voorzieningen door de hele stad heen.
jaren heen. Door het vastgoed toegankelijk te bouwen
In het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2024 tot 2040 is
Wij ontwikkelen daartoe een norm voor de hoeveelheid
kunnen ook mensen met een lichamelijke beperking
de behoefte aan schoolgebouwen toegelicht. Daarbij
ruimte die beschikbaar is voor verschillende
daarvan gebruik maken.
is rekening gehouden met leerlingenprognoses
maatschappelijke voorzieningen.
voor primair en voortgezet onderwijs en relevante Niet alleen leeftijd, maar ook sociale of culturele
regelgeving, zoals de Wet passend onderwijs en de
We sturen actief op ruimte voor voldoende (zorg)
achtergronden spelen een rol bij de vraag naar
Spreidingswet. Het IHP bestrijkt dezelfde periode
voorzieningen en deze groeien mee met de behoefte
bepaalde voorzieningen. Wij willen dat maatschappelijke
als deze Omgevingsvisie. In het IHP zijn plannen
van de wijk. Daarbij hebben we aandacht voor alle
voorzieningen aansluiten bij de diverse samenstelling
opgenomen voor noodzakelijke nieuwbouw en
leeftijdsgroepen. Omdat de bevolkingssamenstelling
van de Amstelveense bevolking. Zo faciliteren wij dat
renovatie van schoolgebouwen. Die plannen zijn
in een wijk in de loop der tijd vergrijst, is het van
iedereen mee kan doen.
uitgangspunt voor ontwikkeling van scholen in de
belang dat maatschappelijk vastgoed bruikbaar is voor
toekomst.
29
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
+
LEGENDA
+
Duurzaam Amstelveen
DUURZAAM
Bij deze ruimtelijke opdracht ligt het accent op
Uitbreiden/bouwen van onderstations
samenwerking aan stedelijke capaciteit voor
Zoekgebied energieopwekking Energieopwekking ontwikkeling-gericht Energieopwekking wijkgericht +
Sportveld
+
Amsterdamse Bos
de energiebehoefte, de circulaire economie en klimaatadaptatie.
Gebruik van de (openbare) ruimte en ondergrond
Polder
We optimaliseren het gebruik van de (openbare)
Groen blauwe structuur
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie.
Park Fietsnetwerk
Om de Amstelveense leefbaarheid ook in de toekomst
Potentiële fietsroute
in stand te houden, moeten we Amstelveen aanpassen
Tramhalte en OV-netwerk Bushalte en OV-netwerk Regionaal OV-station en OV-netwerk
aan een veranderend klimaat, zoals hitte, droogte of extreme regenval. We zoeken naar extra ruimte
Auto hoofdwegen
voor waterberging. Daarom zetten we grotere (groen)
Ontwikkelgebieden
gebieden en de Bovenkerker- en Middelpolder in
Zoekgebied duurzaamheid + recreatie
voor wateropvang en -buffering. Daarnaast kan in
Water Bebouwde omgeving
perioden van droogte de drinkwaterbeschikbaarheid en
Gemeentegrens Amstelveen
-kwaliteit in de knel komen. Drinkwaterbeschikbaarheid
Wegen
Indicatieve weergave van ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040
+
Regionale Energie Strategie RES zoekgebied Waterbufferzone binnen stad/ in groen gebied
+
4.2 Duurzaam Amstelveen
is een randvoorwaarde bij toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen. Overigens heeft Amstelveen geen
N
0
1
2 km
innamepunt van drinkwater, dat komt van elders.
30
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
We onderzoeken of er in de buitengebieden ruimte
Binnenstedelijke ontwikkeling
mogelijk) af op de lokaal beschikbare en verwachte
is voor de opslag van energie of warmte, als dat niet
We staan binnenstedelijk de opwek van duurzame
toekomstige capaciteit voor energie en warmte. We
ten koste gaat van de natuur of de mogelijkheid te
energie en energieopslag toe.
reserveren vast ruimte die nodig is voor aanpassingen
recreëren in de natuur. Waar mogelijk benutten we
Er is steeds meer energie nodig voor de groei van
van bovengrondse en ondergrondse voorzieningen op
bodemenergie en aquathermie. Verder versterken we
inwoners en bedrijvigheid. We bieden daarom plek
stedelijk of regionaal niveau.
het stedelijk netwerk voor warmte, energietransport en
aan opwek en opslag van zonne-energie binnen de
-verdeling. Bij herontwikkeling van bedrijventerreinen
bestaande bebouwde ruimte, bij voorkeur op daken, als
Netcongestie
streven wij naar aanpassingen aan energietransitie en
dat niet kan grondgebonden.
Vanwege de verwachte schaarste aan elektriciteit de komende jaren gaan we aan de slag met
klimaatverandering.
Toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen
energiemanagement (bijvoorbeeld uitwisseling, opslag,
Op sommige plekken liggen veel leidingen voor
Nieuwe ontwikkelgebieden zijn zo mogelijk
piekbeheersing) en energieplanologie. Daarbij zijn we
nutsvoorzieningen in de ondergrond. Bij toename van
energieleverend.
afhankelijk van de capaciteit van het elektriciteitsnet.
het inwonertal is uitbreiding van die leidingen nodig. Op
Nieuwe ontwikkelgebieden kunnen soms meer
plaatsen waar er meer vraag dan ruimte is, neemt de
duurzame energie opwekken dan dat zij gebruiken.
Circulaire economie
gemeente de regie voor het gebruik van de ondergrond.
Dat stimuleren wij want de extra opgewekte energie
In een circulaire economie bestaat bijna geen afval en
Dit om de ruimte optimaal te kunnen gebruiken.
kunnen we bufferen, opslaan óf aanwenden voor
worden grondstoffen steeds opnieuw gebruikt. Dat
gebruik elders in de stad. We streven naar lokaal
vraagt naast bewustwording van mensen ook voldoende
Herinrichting en ruimtelijke ontwikkelingen dragen
maatwerk voor een goede mix tussen energiebehoefte
ruimte voor opslag van gebruikte materialen en de
bij aan klimaatadaptatie en een optimale benutting
en -aanbod. Om investeringen in energietransitie
bewerking tot nieuwe grondstoffen. Het Planbureau voor
en bescherming van een gezonde bodem en
en wateropvang te financieren, onderzoeken we per
de Leefomgeving schat in dat een circulaire economie tot
ondergrond.
locatie welke mogelijkheden er zijn voor het vinden van
40% extra ruimte voor bedrijventerreinen kan vereisen.
Het beschermen van een gezond bodem- en
kostendragers. Denk aan rijksoverheidssubsidies of
Maatwerkoplossingen zijn daarvoor noodzakelijk.
watersysteem nemen we als uitgangspunt bij
bijdragen van projectontwikkelaars.
de ruimtelijke inrichting van Amstelveen en bij
We maken aanpasbare gebouwen, die flexibel zijn
waterberging. Daardoor is Amstelveen beter bestand
Nieuwe ontwikkelingen bieden ruimte voor de eigen
ontworpen. Als functies en vereisten van een gebouw
tegen klimaatverandering.
energie- en wateropgave.
veranderen passen we het aan, zodat het gebouw een
We stemmen onze ruimtelijke ontwikkelingen (zo goed
lange levensduur heeft.
31
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
4.3 Groen Amstelveen We versterken de routes tussen de verschillende LEGENDA
Groen Amstelveen
groengebieden en zorgen dat inwoners zo goed mogelijk
GROEN
gebruikmaken van deze gebieden. Dat leidt tot de
Amsterdamse Bos
volgende keuzes:
Polder Groen blauwe structuur
Behoud groenblauwe hoofdstructuur en kwaliteit
Park Recreatie Kwaliteitimpuls openbaar groen Sportveld Fietsnetwerk
+
Bij ruimtelijke ontwikkelingen behouden we de functionele samenhang van de groenblauwe
Potentiële fietsroute
hoofdstructuur.
Tramhalte en OV-netwerk
Groen is belangrijk voor het behoud van de
Bushalte en OV-netwerk
leefbaarheid in de stad. De parken, sloten en vijvers
Regionaal OV-station en OV-netwerk Auto hoofdwegen Ontwikkelgebieden Zoekgebied duurzaamheid + recreatie
en buitengebieden van Amstelveen zijn al goed met elkaar verbonden. Nieuwe ontwikkelingen moeten die groenblauwe structuur behouden of versterken.
Ambitie sportontwikkeling Water
Indicatieve weergave van ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040
Bebouwde omgeving
Herinrichting en ruimtelijke ontwikkelingen dragen
Gemeentegrens Amstelveen
bij aan behoud of verbetering van de kwaliteit van
Wegen
het openbaar groen. Het gaat daarbij zowel om de bijdrage aan het openbaar groen als om de kwaliteit van het groen naast, op of aan gebouwen en om versterking van de biodiversiteit.
32
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
Buitengebieden We behouden zoveel mogelijk het karakter van het Amsterdamse Bos en de Bovenkerker- en Middelpolder. Het Amsterdamse Bos en de Bovenkerker- en Middelpolder behouden hun groene, landschappelijke kwaliteit. Hier geven we voorrang aan ontwikkelingen die bijdragen aan natuurwaarden, recreatie, klimaatadaptatie. Het dagrecreatieve aanbod stemmen we af op de behoefte en wensen van bewoners en bezoekers. Park in het zuiden van de stad We zetten in op realisatie van een nieuw park aan de zuidkant van de stad. Onze voorkeur gaat uit naar een park in de Noorder Legmeerpolder.
Samenwerking met inwoners Samen met bewoners werken we aan aanpassing van particulier en wijkgroen aan lokale behoeften en ontwikkelingen. Het openbare groen in de Amstelveense wijken is divers en draagt bij aan de lokale vereisten voor een gezonde leefomgeving. Ook in de winkelcentra in de wijken dragen ontwikkelingen bij aan klimaatadaptatie en gezondheid, zoals mogelijkheden voor waterberging en extra bomen. We blijven samen met inwoners zoeken naar mogelijkheden om de openbare ruimte en particuliere tuinen te onttegelen om zo meer ruimte te geven aan groen.
33
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
LEGENDA
Bereikbaar Amstelveen
4.4 Bereikbaar Amstelveen
BEREIKBAAR
HUB
Fietsnetwerk
We werken aan een fijnmazig netwerk voor wandelen
Potentiële fietsroute
en fietsen en stimuleren het gebruik van openbaar
Tramhalte en verzorgingsgebied
vervoer (ov) en deelmobiliteit. We houden Amstelveen
Bushalte en verzorgingsgebied
bereikbaar door de volgende keuzes:
Regionaal OV-station
P+R
Auto hoofdwegen
HUB
Park and Ride (P+R)
P+R
HUB
HUB
Amsterdamse Bos
Netwerk voor verschillende mobiliteitsvormen
Polder
Ruimtelijke ontwikkelingen dragen zo mogelijk
Park
bij aan een fijnmazig netwerk voor wandelen en
Sportveld
fietsen, het stedelijk netwerk voor fiets, ov en
Ontwikkelgebieden Ziekenhuis Zorgcluster Bestaand voorzieningencluster Dorpsontwikkeling
P+R
Verdubbeling A9
en duurzame mobiliteit. Voorzieningen zijn zowel
Dek A9
fietsend als met het ov makkelijk en veilig bereikbaar.
Water
We verbeteren daarom het lokale fietsnetwerk en de
Wegen
0
1
bevorderen we gezonde mobiliteit en beweging, lokaal én regionaal. We leggen daarmee de focus op actieve
Gemeentegrens Amstelveen
N
Met het oog op de Amstelveense leefbaarheid
Zoekgebied duurzaamheid + recreatie
Bebouwde omgeving
Indicatieve weergave van ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040
deelmobiliteit.
aansluiting op het regionale netwerk. Ook stimuleren we de bereikbaarheid van wijken met het ov.
2 km
34
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
Koppeling ruimtelijke ordening en mobiliteit
grote verkeersdruk op een aantal kruisingen van de
Ruimte voor parkeren
Beneluxbaan. Mogelijke maatregelen zijn in onderzoek.
Bij ruimtelijke ontwikkelingen bevorderen we
Aanpassing wegennetwerk aan voorgenomen
gezonde en duurzame mobiliteit.
ruimtelijke ontwikkelingen.
Grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen situeren
Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan een gezonde en
Vanwege de ontwikkeling van het Bedrijventerrein
we alleen op locaties met goede bestaande (ov-)
duurzame mobiliteit. Bij de aanpassing van parkeernormen
Amstelveen Zuid (BTAZ) willen we een halte van de
bereikbaarheid.
onderzoeken wij of we de parkeernorm kunnen afstemmen
sneltram toevoegen bij het bedrijventerrein. Daarnaast
Bij nieuwe ontwikkelingen maken we optimaal gebruik
op de specifieke behoefte per ontwikkellocatie of op het
verwachten wij door de ontwikkeling van BTAZ en de
van de huidige infrastructuur. Grootschalige, nieuwe
verminderen van het autogebruik. De parkeerbehoefte
nieuwe woonwijk De Scheg een toename van inkomend
ontwikkellocaties realiseren we in de nabijheid van
van nieuwe ontwikkellocaties wentelen we niet af op de
autoverkeer in het zuiden van de stad. Wij oriënteren
bestaande auto- en ov-infrastructuur. Waar nodig
omliggende wijken. Daarom stimuleren we het gebruik van
ons op mogelijkheden om de zuidelijke toegang
investeren we in een robuust fietsnetwerk en gaan we
deelmobiliteit, bij nieuwe ontwikkelingen en centraal in de
voor autoverkeer te verruimen. Los van de beoogde
in overleg met ov-financiers over investeringen in goede
wijk. Om ruimte voor andere stedelijke functies te creëren
ruimtelijke ontwikkelingen van de Bovenkerkerwegzone
ov-knooppunten op strategische plekken.
kan vervanging van parkeerplaatsen op straatniveau door
en de nieuwe wijk Nieuw Legmeer is sprake van
een parkeergarage wenselijk zijn.
35
4. Uitwerking ruimtelijke opdrachten
4.5 Compact Amstelveen We behouden de stedelijke structuur en verrijken deze op LEGENDA
Compact Amstelveen
aangewezen plekken met multifunctionele toepassingen.
COMPACT
We bouwen in principe alleen in bestaand stedelijk gebied.
Bestaande Ontwikkelgebieden
In Nes aan de Amstel spreken we van ‘dorpsontwikkeling’
Potentiële Ontwikkelgebieden
(zie plattegrond hiernaast). Met name in de bebouwde
Bestaand voorzieningencluster, inbedding in wijk Dorpsontwikkeling Zoekgebied duurzaamheid + recreatie
omgeving zijn de genoemde uitgangspunten voor ruimtelijke ontwikkeling (zie paragraaf 3.2) noodzakelijk
Ambitie sport ontwikkeling
om de benodigde ruimte te vinden. Dat betekent dat wij
Fietsnetwerk
de volgende keuzes maken voor ruimtelijke ontwikkelingen
Potentiële fietsroute Tramhalte en verzorgingsgebied
in het bestaand stedelijk gebied:
Bushalte Regionaal OV-station Auto hoofdwegen Amsterdamse Bos Polder Verdubbeling A9 Dek A9 Water
Indicatieve weergave van ruimtelijke ontwikkelingen tot 2040
Ruimtegebruik Multifunctioneel ruimtegebruik Vanwege de schaarse ruimte in Amstelveen is ruimtegebruik voor maar 1 functie ongewenst. Met name in het bestaand stedelijk gebied is er weinig