Agendabundel

Pagina

4 van 11

4.3 Verlenen van eervol ontslag van de plaatsvervangend Ombudsman Metropool Amsterdam De huidige plaatsvervangend Ombudsman, tevens Kinderombudsman heeft met ingang van 1 oktober 2023 haar ontslag aangeboden. Zij is vanaf 12 maart 2014 benoemd tot plaatsvervangend Ombudsman. Er wordt een procedure voorbereid voor het werven en selecteren van een opvolger. De raad dient formeel een besluit te nemen over het ontslag. Stemming De raad heeft per acclamatie ingestemd met het voorstel. 4.4 Ontslag en benoemen lid vertrouwenscommissie De VVD heeft een wisseling gehad in de functie van fractievoorzitter. Deze fractie verzoekt de raad om een wijzigingsbesluit te nemen in de afvaardiging van de vertrouwenscommissie bij de (her)benoemingsprocedure van de burgemeester en klankbordgesprekken burgemeester. Stemming De raad heeft per acclamatie ingestemd met het voorstel.

5. Sluiting De raad neemt afscheid van de heer Slump. De voorzitter sluit de vergadering om 22.08 uur.

Pagina

5 van 11

Pagina

6 van 11

Pagina

7 van 11

Pagina

8 van 11

Pagina

9 van 11

Pagina

10 van 11

Pagina

11 van 11

Stand van zaken ingekomen stukken raadsvergadering 24 mei 2023 Datum

Onderwerp

Wijze van afdoening

04-05-2023

Brief (en petitie) van inwoner inzake Jongerenpanel Amstelveen

Voor kennisgeving aannemen.

02-05-2023

Mail d.d. 2 mei 2023 van bewoonster uit

Voor

Amstelveen over Nederland en Soedan

kennisgeving aannemen.

01-05-2023

Brief d.d. 17 april 2023 van gemeente Amsterdam inzake wijziging Wet Gemeenschappelijke

Regelingen in relatie tot de Veiligheidsregio

In handen van Presidium

Amsterdam en Amstelland 01-05-2023

01-05-2023

26-04-2023

Mail d.d. 26 april 2023 van inwoner over de

In handen stellen

drukte Amsteldijk zuid

van B&W

Wetsvoorstel politieke partijen - Uitspraak zaak

Voor

Richard de Mos - Over bekwaamheid en

kennisgeving

geschiktheid van politieke ambtsdragers

aannemen

Voorlopige Jaarstukken 2022 en Kaderbrief 2024

Voor

Vervoerregio Amsterdam

kennisgeving aannemen.

24-04-2023

Aanbiedingsbrief d.d. 24 april 2023 van de

Voor

Vervoerregio Amsterdam inzake Reactienota op

kennisgeving

zienswijzen gemeenten op 1e Begrotingswijziging

aannemen.

2023 18-04-2023

14-04-2023

Brief Stichting Zeilen van Vrijheid maart 2023 met

Voor

dank voor de ontvangst in Amstelveen van de

kennisgeving

Tour de Ambulance eind februari

aannemen.

Brief d.d. 10 april 2023 van Omgevingsdienst

In handen stellen

(OD) Noordzeekanaalgebied (NZKG) bij

van B&W

jaarstukken en meerjarenraming 2024-2027 13-04-2023

Brief van Platform Cannabisondernemingen

Voor

Nederland (PCN) inzake nuloptie gemeenten

kennisgeving aannemen.

05-04-2023

Aangepaste termijnagenda Metropoolregio

Voor

Amsterdam en nota van beantwoording

kennisgeving aannemen.

griffie

Stand van zaken ingekomen stukken raadsvergadering 24 mei 2023 04-04-2023

Brief van Unkobon Consumentenbond Bonaire -

In handen stellen

Een menswaardig sociaal minimum voor de BES-

van B&W

eilanden

Mondelinge vragen CDA-fractie tbv de Raadsvergadering van 24 mei 2023

Geacht college, Uit de media vernamen we dat de ontwikkelaar van Scheg Oost, ondanks eerdere berichten, toch verder wil met de bouw van de woningen.1 Op 21 april werd gemeld dat het plan niet door kan gaan vanwege “huidige onvoorziene marktomstandigheden”. Op 4 mei blijkt de ontwikkelaar toch wél door te willen gaan, ondanks dat gelijke marktomstandigheden (voor zover wij kunnen nagaan) Dit roept bij ons enkele vragen op: 1. Deelt het college onze mening dat de marktomstandigheden niet veranderd zijn tussen 21 april en 4 mei? 2. Welke omstandigheden zijn veranderd tussen 21 april en 4 mei, dat het project nu opeens wel weer haalbaar lijkt voor de ontwikkelaar? 3. Wat zijn de mogelijkheden aan de kant van de gemeente om terug te komen op eerder gemaakte afspraken als de marktomstandigheden zich weer wijzigen? 4. Kan het college aangeven of de gebeurtenissen ook een nieuwe blik werpen op de voorgenomen ontwikkeling van Scheg Midden en Scheg West?

Hoogachtend, Arjen Siegmann CDA

1 https://www.amstelveenz.nl/nieuws/nieuwbouwwijk-de-scheg-oost-in-amstelveen-gedeeltelijk-nieuw-

plan.html

Raadsvergadering Behandelvoorstel agendacommissie Onderwerp Datum raadsvergadering Locatie Voorzitter Griffier Portefeuillehouder Openbare bespreking Behandelend ambtenaar Live-uitzending

Herijken internationaal beleid 24 mei 2023 Raadzaal Tjapko Poppens Debby de Heus Burgemeester Ja Anne Kaiser, (020) 540 45 29, m.kaiser@amstelveen.nl Ja, op https://amstelveen.bestuurlijkeinformatie.nl

Voorafgaande behandeling Het Raadsgesprek Technische vragen Het Raadsdebat

• •

Raadsgesprek 21 september 2022 Inspreken over dit raadsvoorstel was mogelijk op 12 april 2023. Van deze mogelijkheid is geen gebruik gemaakt. De beantwoording van de technische vragen is bij de vergaderstukken gevoegd. Conclusie van het Raadsdebat 19 april 2023: Met de aankondiging van diverse moties wordt het raadsvoorstel als bespreekstuk geagendeerd voor de raadsvergadering van 24 mei 2023.

Behandelwijze tijdens de raadsvergadering Toelichting en doel van het agendapunt

De raad bespreekt de ingediende moties en gaat daarna over tot besluitvorming over het raadsvoorstel en de moties.

Gevraagd besluit

Het raadsvoorstel vraagt de volgende besluiten: 1. In te stemmen met het internationaal beleid 2023-2026. 2. De stedenband met Villa El Salvador te beëindigen. Raadsvoorstel met twee bijlagen.

Beschikbare stukken

Door de voorzitter gehanteerde vergaderorde Agendapunt 3. Behandeling bespreekstukken Inleiding • De voorzitter beschrijft het onderwerp en het doel van de behandeling. Eerste termijn • De indiener van het amendement of de motie krijgt twee minuten de tijd voor een toelichting. • De voorzitter nodigt de portefeuillehouder uit om in maximaal twee minuten te reageren op het amendement of de motie. Tweede termijn • De voorzitter nodigt de fractiewoordvoerders uit om hun standpunt over het amendement of de motie te geven en met elkaar hierover in debat te gaan. Elke fractie heeft hiervoor twee minuten de tijd. Stemming • De voorzitter brengt achtereenvolgens het amendement, het raadsvoorstel en de motie in stemming. • Elk raadslid brengt zijn stem voor of tegen het amendement, het raadsvoorstel en de motie uit.

Signed By: Poppens, T. <t.poppens@amstelveen.nl>

{{signer1}} 13/03/2023 15:16:25 CET

ID: 37052c3c-7e8a-46fd-af9b-43a55152372b Auth: Scribble

RAADSVOORSTEL

Signed By: Winthorst, H.H. <b.winthorst@amstelveen.nl>

{{signer2}} 13/03/2023 14:41:17 CET

Id: 37052c3c-7e8a-46fd-af9b-43a55152372b Auth: Scribble

Datum 7 maart 2023 Nummer

23

Afdeling

Voorstel van

college van burgemeester en wethouders

Behandelend ambtenaar

Burgemeester

020 5404529 m.a.m.kaiser@amstelveen.nl

Portefeuillehouder

Stedelijke ontwikkeling

Anne Kaiser

Onderwerp

Herijken internationaal beleid Gevraagd besluit

1. in te stemmen met het internationaal beleid 2023-2026 2. de stedenband met Villa El Salvador te beëindigen

WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN Wat willen we bereiken (effectindicatoren)

Doel van het internationale beleid is werken aan meer balans tussen economische groei en welzijn en dat Amstelveen een stad blijft waar alle Amstelveners (internationals en Nederlanders) zich thuis blijven voelen. Het internationaal beleid draagt bij aan de balans tussen economische groei en welzijn door te werken vanuit de pijlers internationalisering, international business en internationale samenwerking. Wat gaan we daarvoor doen (prestatie-indicatoren)

Vanuit bovengenoemde pijlers komen we tot een integrale aanpak om meer grip te krijgen op opgaven die de veranderende samenstelling van de bevolking met zich meebrengt. Veranderde focus Ten opzichte van het beleid tot nog toe wordt de focus verlegd: • Er is meer aandacht voor de impact van internationalisering; • International business zet proactief in op het verbinden van bedrijven aan de regio en op bedrijven die een bijdrage leveren aan de economie en de maatschappelijke uitdagingen van Amstelveen en de MRA; • Internationale samenwerking is nog meer gericht op kennisuitwisseling met betrekking tot maatschappelijke opgaven. Daarnaast is er meer aandacht voor internationale uitwisseling van het maatschappelijk middenveld met herkomstlanden van Amstelveners.

Pagina

2 van 5

1. Internationalisering Internationalisering definiëren we als de impact van de internationale gemeenschap op de lokale dienstverlening en samenleving. Dienstverlening die recht doet aan de samenstelling van de bevolking Binnen de gemeentelijke organisatie raakt internationalisering uiteenlopende beleidsvelden. Internationalisering is - in de huidige omvang - een relatief nieuwe ontwikkeling. Er is extra aandacht nodig om medewerkers bewust te maken van de impact van internationalisering op Amstelveen, hun werk en de gemeentelijke dienstverlening. Er is een organisatie-brede werkgroep internationalisering die met elkaar afstemt, kennis uitwisselt en samenwerkt. Dit draagt er toe bij dat waar nodig beleid en dienstverlening worden aangepast. Voorbeelden hiervan zijn digitale dienstverlening, Engelstalige informatievoorziening internationals, stimuleren interculturele competenties medewerkers, onderwijs, inbedding Amstelveen Connect@ in diversiteitsagenda, stimuleren maatschappelijke participatie internationals. Samenleven in een diverse stad Vanuit het netwerk Amstelveen Connect@ stimuleert de gemeente het contact tussen internationale en Nederlandse Amstelveners om wederzijds begrip te vergroten. De gemeente initieert en stimuleert brede integratie van internationale nieuwkomers. Statushouders volgen verplichte inburgering.

Om de grote groep andere internationale nieuwkomers wegwijs te maken in Amstelveen en hen te informeren over hun rechten en plichten is gericht communicatie in het Engels nodig. Daarnaast stimuleert de gemeente internationals om te participeren in de Amstelveense samenleving (het leren van de Nederlandse taal en aansluiten bij activiteiten in de stad). 2. International business Amstelveen werkt binnen het samenwerkingsverband amsterdam inbusiness aan het relatiebeheer met reeds in de MRA gevestigde internationale bedrijven en het selectief aantrekken van buitenlandse bedrijven naar de MRA. De focus ligt op bedrijven die aantoonbaar bijdragen aan het duurzaam versterken van de economie van de MRA. Dit wil zeggen dat zij passen bij de economische, sociale en ruimtelijke ambities van de MRA en dat zij bereid zijn om bij te dragen aan de lokale samenleving. Daarnaast richt amsterdam inbusiness zich samen met Amsterdam Trade&Innovate op het bijstaan van lokaal, innovatief MKB bij toegang tot buitenlandse markten en innovaties. Op deze manier kunnen ook Amstelveense ondernemers met internationale groeiambities worden ondersteund. Ook met de in 2021 nieuw opgerichte regionale ontwikkelingsmaatschappij ROM InWest en de provincie Noord-Holland wordt nauw samengewerkt. In andere regio’s hebben ROM’s vaak een taak op het gebied van international business.

In onze regio wordt dit deels uitgevoerd door aib. Afgesproken is dat aib het acquisitie werk doet voor het Noord-Hollandse deel van de MRA. Dit is vastgelegd in een convenant tussen aib en de ROM InWest en middels afspraken met de provincie. Daarnaast wordt er samengewerkt om innovatieve MKB bedrijven uit onze regio - met een wens om zich internationaal verder te ontwikkelen – te faciliteren. De ROM InWest investeert in bedrijven die ook internationaal actief worden, daarbij wordt het werk van AT&I ingezet. De gemeente gaat de samenwerking aan met internationale bedrijven om de maatschappelijke meerwaarde van het internationale bedrijfsleven meer tot zijn recht te laten komen. De samenwerking kan bijdragen aan een soepelere landing van internationals en aan een versterking van de sociale samenhang in Amstelveen. Voorbeelden hiervan zijn: praktische hulp en

Pagina

3 van 5

informatievoorziening, het stimuleren van medewerkers tot actieve participatie in de wijk, deelname aan het verenigingsleven en andere lokale activiteiten. 3. Internationale samenwerking • Beëindigen stedenband Villa El Salvador: De veranderende focus betekent ook dat we keuzes moeten maken over wat we niet meer doen. Het voorstel is om de stedenband met Villa El Salvador te beëindigen. Enerzijds omdat er de afgelopen jaren geen nieuwe samenwerkingsprojecten tot stand zijn gekomen. Anderzijds omdat de samenwerking onvoldoende aansluit bij de nieuwe prioriteiten. • Stimuleren internationale uitwisseling maatschappelijk middenveld: De gemeente wil maatschappelijke organisaties of groepen in Amstelveen met ideeën voor uitwisseling met herkomstlanden stimuleren en ondersteunen. De aanpak wordt in het komende jaar in samenwerking met het maatschappelijk middenveld verder uitgewerkt. • Samenwerking Tempelhof-Schöneberg: De kennisuitwisseling heeft zich in de afgelopen jaren toegespitst op het thema diversiteit en internationalisering. Dit thema blijft relevant. Beide steden vinden het belangrijk om internationals te laten participeren in de lokale samenleving. In dit kader zal onder meer gewerkt worden aan een aanpak om internationals bij vrijwilligerswerk te betrekken.

Verder is er wederzijdse interesse voor kennisuitwisseling op het gebied van mobiliteit, klimaatadaptatie en beheer van de openbare ruimte. Ook vanuit het maatschappelijk middenveld is er interesse in uitwisseling. Een voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen het Keizer Karel College en het Ulrich-Von-Hutten-Gymnasium. • Divers: Binnen het internationaal beleid is ruimte om flexibel in te spelen op kansen voor uitwisseling of samenwerking binnen Europese projecten. ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN Programma (speerpunt)

Internationaal beleid wordt gecoördineerd vanuit programma 3 economie & duurzaamheid en heeft betrekking op de brede dienstverlening van de gemeente Amstelveen. Aanleiding

Door de jaren heen is Amstelveen, als onderdeel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) een aantrekkelijke vestigingslocatie gebleken voor internationale bedrijven. Inmiddels hebben meer dan 4000 buitenlandse bedrijven zich in de MRA gevestigd, die gezamenlijk goed zijn voor ruim 250.000 banen. Het economische belang van het internationale bedrijfsleven is onmiskenbaar. Met het internationale bedrijfsleven is het aantal internationale kenniswerkers dat naar de regio is gekomen aanzienlijk gegroeid. De Amstelveense bevolking is dan ook veel internationaler en diverser geworden. Culturele diversiteit is een verrijking voor Amstelveen, maar maakt het samenleven ingewikkelder. Drie aspecten spelen een rol: de verschillende culturen (142 nationaliteiten), de omvang van de internationale gemeenschap (23% van de bevolking) en de duur van het verblijf (de helft verblijft korter dan vijf jaar). Mensen die hier relatief kort verblijven, zullen minder binding met de stad voelen dan inwoners die hier voor langere tijd blijven. De doorstroom zorgt er in sommige straten en buurten voor dat buren elkaar niet meer kennen. Dit heeft tot gevolg dat ook een aantal

Pagina

4 van 5

Nederlandse Amstelveners zich minder thuis voelt. Daarom is er extra aandacht nodig voor sociale samenhang. Het internationale beleid richtte zich tot nog toe op enerzijds international business en anderzijds de samenwerking met de partnersteden. Het is tijd voor een nieuwe focus. Argumenten

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) schetste in 20201 dat Nederland is uitgegroeid tot een dynamische migratiesamenleving die een grote aantrekkingskracht heeft op migranten uit alle delen van de wereld. Sinds 2010 ontving ons land jaarlijks meer dan 150.000 migranten en sinds 2015 zijn dit meer dan 200.000. Dat leidt tot een toename van de verscheidenheid naar herkomst. Daarnaast heeft Nederland te maken met veel meer ‘vlottendheid’: veel migranten zijn passanten en vertrekken na verloop van tijd weer uit ons land. In een verkenning van het NIDI (Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut) en het CBS naar de samenstelling van de bevolking in 20502 staat dat het aandeel inwoners met een migratieachtergrond nu 24% (4.2 miljoen) bedraagt en in 2050 naar schatting tussen 31 – 40% zal bedragen. Amstelveen loopt met een aandeel van 50% voor op deze landelijke trend. Dit is met name het gevolg van de grote groep internationals in Amstelveen. Internationalisering Internationalisering is een relatief nieuwe ontwikkeling en heeft impact op de samenleving en de dienstverlening van de gemeente. Het vraagt om gemeentelijk beleid en dienstverlening die aansluiten bij de behoeften van deze inwoners en de uitdagingen die de toenemende diversiteit met zich meebrengt. Het vraagt ook om bewustwording van de organisatie.

Daarbij leidt de steeds internationalere en diverse samenstelling van de bevolking tot grotere druk op onze lokale voorzieningen zoals het internationale en reguliere onderwijs, de woningmarkt en op de sociale samenhang in de wijken. De veranderende samenstelling van onze bevolking vraagt om meer aandacht voor sociale samenhang. Juist in een samenleving waar mensen niet vanzelfsprekend dezelfde culturele achtergrond hebben of dezelfde taal spreken, is extra inzet nodig voor het werken aan verbinding. Daartoe zoekt de gemeente samenwerking met maatschappelijke organisaties, instellingen, gemeenschappen en verenigingen in de stad. Ook zien we een belangrijke rol voor het bedrijfsleven, met name die bedrijven waar veel Amstelveense internationals werken. Er is een programmatische aanpak nodig gericht op het agenderen van de impact van internationalisering en het aanjagen, stimuleren en borgen van maatregelen die recht doen aan de samenstelling van onze bevolking. International business De internationale bedrijven dragen bij aan de economische welvaart van Amstelveen en de metropoolregio Amsterdam. Om deze welvaart te kunnen behouden is meer aandacht nodig voor de impact die de groeiende internationale gemeenschap heeft op de stad en de gemeentelijke dienstverlening. Internationale samenwerking

1 https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2020/12/14/samenleven-in-verscheidenheid 2

Eindrapport van de Verkenning Bevolking 2050, april 2021

Pagina

5 van 5

De toenemende internationalisering van Amstelveen en de opgaven die dit met zich meebrengt vereisen een nieuw perspectief op internationale samenwerking. Internationale samenwerking en uitwisseling door het maatschappelijk middenveld met herkomstlanden kan wederzijds begrip tussen de verschillende culturen in Amstelveen vergroten. Samenwerking en kennisuitwisseling over lokale uitdagingen (zoals diversiteit) kunnen bijdragen aan het verbeteren van onze dienstverlening. Beide aspecten zijn van meerwaarde voor de Amstelveense bevolking. Amstelveen kent een lange traditie van internationale samenwerking. Onze oudste stedenband (destijds Tempelhof, nu Tempelhof-Schöneberg) stamt uit 1957 vanuit het idee dat oorlog voorkomen kan worden door persoonlijke en culturele uitwisseling. Elkaar begrijpen voorkomt wantrouwen en misverstanden. Dit uitgangspunt is opnieuw actueel als we kijken naar de opgave die Amstelveen heeft om de sociale samenhang binnen haar eigen grenzen te versterken. Nieuw beleid met andere prioriteiten, betekent ook dat we bepaalde zaken niet meer doen. De komende jaren komt de focus van internationale samenwerking meer te liggen bij samenwerking met het maatschappelijk middenveld en uitwisseling met herkomstlanden van Amstelveners. De samenwerking met Villa El Salvador sluit hier onvoldoende op aan. Kanttekeningen

Financiën

De activiteiten die volgen uit het nieuwe beleid, worden bekostigd uit de bestaande, structurele middelen. Het budget dat eerder werd gebruikt voor samenwerkingsprojecten met Villa El Salvador gaan we aanwenden voor initiatieven voor internationale uitwisseling vanuit het maatschappelijk middenveld en projectmatige internationale samenwerking met gemeenten op specifieke thema’s. Daarnaast worden de bestaande middelen ingezet om pilots van de gemeente op te starten die het bewustzijn rondom internationalisering vergroten en/of een impuls geven aan het verbeteren van de dienstverlening. Communicatie

De betrokken stakeholders, zoals de deelnemers van het netwerk Amstelveen Connect@, internationale bedrijven en de partnersteden worden geïnformeerd. Hiertoe is de tekst van het beleid ook in het Engels beschikbaar. Procedure

Conform besluitvorming zal het college de stedenband met Villa El Salvador formeel beëindigen. De raad wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van de activiteiten. Bijlagen

Internationaal beleid 2023-2026, werken aan een internationale stad in balans Bijlage 1 Internationaal beleid 2023-2026: Rapport Internationals 2010-2020, Decisio 2022 De secretaris,

De voorzitter,

Bert Winthorst

Tjapko Poppens

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.

INTERNATIONAAL BELEID 2023 - 2026 Werken aan een internationale stad in balans

Voorwoord Amstelveen is na 1945 gegroeid van een stad met circa 20.000 inwoners naar een stad met circa 95.000 inwoners. Mensen komen naar Amstelveen vanwege hun werk en de mooie, groene omgeving vlakbij Amsterdam. In de jaren 50 en 60 waren dat vooral Amsterdammers en mensen uit de rest van Nederland. Sinds de jaren 80 en 90 komen daar steeds meer interna­ tionale inwoners bij, in het kielzog van internationale bedrijven die zich in Amstelveen en de regio vestigden. De laatste tien jaar is de groep internationals groter en diverser geworden. De internationale bedrijven met hun internationale medewerkers zorgen voor economische welvaart in onze regio. Het lijkt erop dat we ook in de toekomst internationale werknemers nodig hebben om deze welvaart te behouden. Tegelijkertijd zien we dat niet alleen in Amstelveen, maar ook in de rest van Nederland, voorzieningen onder druk staan. Denk aan de woningmarkt en het onderwijs. En het is niet altijd makkelijk om met zoveel verschillende nationaliteiten samen te leven. De toenemende internationalisering stelt ons als gemeente voor nieuwe uitdagingen die we met het nieuwe internationale beleid willen adresseren. Het beleid biedt geen kant en klare oplossingen, wel uitgangspunten om gemeentelijk beleid en dienstverlening beter te laten aansluiten op de veranderde bevolkingssamenstelling.

Daarbij geeft het handvatten om met onder­nemers, het maatschappelijk middenveld en álle Amstelveners op een goede manier samen te leven in onze stad, zodat economische groei en welzijn meer in balans blijven. Als burgemeester van alle Amstelveners vind ik het belangrijk dat iedereen zich thuis voelt in onze stad. Dat vraagt wat van de (internationale) nieuwkomers én de Amstelveners die hier al langer wonen. Laten wij ons daarbij richten op wat ons bindt: Amstelveen als prettige stad om te wonen en te werken. Tjapko Poppens, burgemeester

LEESWIJZER Dit beleidskader bestaat uit drie delen. Het eerste deel schetst het beleid in vogel­ vlucht. Het tweede deel biedt inzicht in de aard en omvang van het internationale karakter van Amstelveen en welke opgaven dit met zich meebrengt. Het derde deel gaat in op de aanpak en de acties die we gaan uitvoeren om te komen tot balans tussen economische groei, welzijn en sociale samenhang vanuit de pijlers inter­ nationalisering, international business en internationale samenwerking.

2

Deel I Herijking internationaal beleid 1. WAAROM INTERNATIONAAL BELEID? Amstelveen is een internationale stad. 23 % van de Amstelveners is international (heeft een buitenlands paspoort). De stad kent 142 verschillende nationaliteiten. Vijftig procent van de Amstelveners heeft een migratieachtergrond (is migrant of kind van migrant).

Het aantal internationale inwoners blijft groeien. Een groot deel van de internationals zijn nog steeds kenniswerkers, maar de samenstelling van de groep verandert en de duur van hun verblijf wisselt. Een groot deel blijft relatief kort, minder dan twee jaar. Daar staat tegenover dat ca. 50% langer dan vijf jaar blijft en dat er ook inter­nationals zijn die zich permanent in Amstelveen vestigen.

meer aandacht voor sociale samenhang in onze wijken. In een samenleving waar mensen niet vanzelfsprekend dezelfde culturele achtergrond hebben of dezelfde taal spreken, is extra inspan­ ning nodig om verbonden met elkaar te blijven. Daartoe zoekt de gemeente samenwerking met maatschappelijke organisaties, gemeenschappen, verenigingen en de bedrijven waar veel Amstelveense internationals werken.

De steeds internationalere en diverse samen­ stelling van de Amstelveense bevolking heeft impact op de samenleving en de dienstverlening van de gemeente. Dat vraagt om gemeentelijk beleid en dienstverlening die aansluiten bij de behoeften van deze inwoners en de uitdagingen die de toenemende diversiteit met zich meebrengt.

De internationale bedrijven dragen bij aan de economische welvaart van Amstelveen en de metropoolregio Amsterdam. Om deze welvaart te behouden is meer aandacht nodig voor de impact die de groeiende internationale gemeenschap heeft op de stad en de gemeentelijke dienst­ verlening.

Zo leidt het tot een grotere druk op lokale voor­ zieningen zoals het internationale en reguliere onderwijs en de woningmarkt. Ook vraagt het om

Tot slot, stelt de Europese regelgeving steeds hogere eisen aan gemeenten op het gebied van Engelstalige informatievoorziening.

3

2. AANPAK IN VOGELVLUCHT Doelstelling van het internationale beleid is meer balans tussen economische groei en welzijn en dat Amstelveen een stad blijft waar alle Amstelveners (internationals en Nederlanders) zich thuis voelen. Het internationaal beleid draagt bij aan deze balans door te werken vanuit de pijlers: internationalisering, international business en internationale samenwerking.

2.1. Internationalisering Internationalisering definiëren we als de impact van de internationale gemeenschap op de lokale dienstverlening en samenleving.

Samenleven in een diverse stad Culturele diversiteit is een verrijking voor Amstelveen, maar maakt het samenleven ook ingewikkelder. In Amstelveen spelen hierbij drie aspecten een rol: de verschillende culturen (142 nationaliteiten), de omvang van de internationale gemeenschap (23% van de bevolking) en de duur van het verblijf (de helft verblijft korter dan vijf jaar). Mensen die hier relatief kort verblijven, voelen minder binding met de stad dan inwoners die hier voor langere tijd blijven. De doorstroom zorgt er in sommige buurten voor dat buren elkaar niet meer kennen. Dit heeft tot gevolg dat een aantal Nederlandse Amstelveners zich minder thuis voelt. Er is daarom niet alleen aan­ dacht nodig voor de integratie van internationale nieuw­komers, maar ook voor hoe we als Amstelveense samenleving zorgen dat iedereen zich thuis blijft voelen. Vanuit het netwerk Amstelveen Connect@ stimuleert de gemeente het contact tussen internationale en Nederlandse Amstelveners om wederzijds begrip te vergroten.

Dienstverlening die recht doet aan de samenstelling van de bevolking Binnen de gemeentelijke organisatie raakt internationalisering uiteenlopende beleids­velden. Internationalisering is - in de huidige omvang een relatief nieuwe ontwikkeling. Er is extra aandacht nodig om medewerkers bewust te maken van de impact van internationalisering op Amstelveen, hun werk en de gemeentelijke dienstverlening. Er is reeds een organisatiebrede werkgroep internationalisering die met elkaar afstemt, kennis uitwisselt en samenwerkt. Dit draagt er toe bij dat waar nodig beleid en dienstverlening worden aangepast.

4

2.2. International business Amstelveen werkt binnen het samenwerkings­ verband amsterdam inbusiness aan relatiebeheer met reeds in de MRA gevestigde internationale bedrijven en het selectief aantrekken van buiten­ landse bedrijven naar de MRA. De focus ligt op bedrijven die aantoonbaar bijdragen aan het duur­ zaam versterken van de economie van de MRA. Dit wil zeggen dat zij passen bij de economische, sociale en ruimtelijke ambities van de MRA en dat zij bereid zijn om bij te dragen aan de lokale samenleving.

Amsterdam inbusiness en de ROM InWest werken samen om innovatieve MKB bedrijven uit onze regio te faciliteren bij hun wens zich internationaal verder te ontwikkelen. De ROM InWest investeert in bedrijven die ook internationaal actief worden, daarbij wordt ook AT&I ingezet. 2.3. Internationale samenwerking De focus van internationale samenwerking komt komende jaren meer te liggen op het faciliteren van internationale samenwerking door het maat­ schappelijk middenveld. Uitgangspunt hierbij is dat uitwisseling met herkomstlanden van inter­nationale Amstelveners bijdraagt aan het onderlinge begrip tussen Amstelveners van verschillende herkomst. Dit sluit aan bij het thematische raadsprogramma SDG-duur­ zaamheidsdoelen waarin in 2023 participatie centraal staat met internationaal als een van de kernwaarden.

Daarnaast richt amsterdam inbusiness zich samen met Amsterdam Trade&Innovate (AT&I) op het bijstaan van lokaal, innovatief MKB bij toegang tot buitenlandse markten en innovaties. Op deze manier kunnen Amstelveense ondernemers met inter­nationale groeiambities worden ondersteund. Ook werkt de MRA nauw samen met de in 2021 opgerichte regionale ontwikkelingsmaatschappij ROM InWest en de provincie Noord-Holland. In andere regio’s hebben ROM’s vaak een taak op het gebied van international business. In onze regio voert amsterdam inbusiness dit deels uit. In een convenant is afgesproken dat aib de acquisitie doet voor het Noord-Hollandse deel van de MRA.

Bij gemeentelijke internationale samenwerking staat voorop dat deze bijdraagt aan de opgaven waar we als Amstelveen voor staan. In deze lijn werken we samen met partnerstad TempelhofSchöneberg. Daarnaast hebben we aandacht voor andere aspecten van internationale samenwerking, zoals internationale/ Europese kenniswerken.

3. FINANCIËN De activiteiten die volgen uit het nieuwe beleid, worden bekostigd uit de bestaande, structurele middelen. Het budget dat eerder werd gebruikt voor samenwerkingsprojecten met Villa El Salvador gaan we aanwenden voor initiatieven voor internationale uitwisseling vanuit het maatschappelijk middenveld en projectmatige internationale samenwerking met gemeenten op specifieke thema’s. Daarnaast worden de bestaande middelen ingezet om pilots van de gemeente op te starten die het bewustzijn rondom internationalisering vergroten en/of een impuls geven aan het verbeteren van de dienstverlening.

5

Deel II Schets van internationale stad Amstelveen Dit deel schetst een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op de internationalisering in Amstelveen.

1. INTERNATIONALISERING AMSTELVEEN IN CIJFERS Amstelveen is een internationale stad. 23 % van de Amstelveners is international (heeft een buitenlands paspoort). De stad kent 142 verschillende nationaliteiten. Vijftig procent van de Amstelveners heeft een migratieachtergrond (is migrant of kind van migrant). We zien een groeiend aantal internationals die zich blijvend vestigen in Amstelveen en kiezen voor de Nederlandse nationaliteit. In Amstelveen is 48% van de inwoners van Nederlandse herkomst. 23 % is international. 29% van de Amstelveners is migrant of kind van een migrant met de Nederlandse nationaliteit. De facts & figures komen deels uit de gemeen­ telijke database (peildatum 01-01-2023) en deels uit een rapportage die onderzoeksbureau Decisio in opdracht van de gemeente Amstelveen heeft uitgevoerd op basis van gegevens van 2020 .

Sinds 2010 steeg het aandeel internationals gestaag. In 2010 telde Amstelveen 10.000 inter­ nationals (13%), in 2020 is het opgelopen naar 18.842 (21%) en per 1 januari 2023 dus naar 23%. Indiase

4846

Japanse

1702

Turkse

1116

Chinese

988

Brits

906

Oekraiense

791

Italiaanse

746

Russische

719

Amerikaans (VS)

606

1.1. Nationaliteiten In Amstelveen wonen 21.978 internationals. De meesten komen uit Azië (10.711). Binnen deze groep vormen de Indiërs de grootse groep. Van de 8.692 internationals uit Europa is het grootste deel EU-burger (5.786). Het afgelopen jaar is het aantal Oekraïners sterk gestegen.

Duitse

606

Spaanse

576

Poolse

550

Franse

519

Roemeense

491

Portugese

451

Zuid-Koreaanse

431

Braziliaanse

350 0

1000

2000

3000

4000

Meest voorkomende nationaliteiten, 1 januari 2023

6

5000

6000

1.2. Migratiegrond Werk is de belangrijkste reden voor vestiging in Amstelveen. Binnen deze groep maken we onder­ scheid tussen kenniswerkers en arbeids­migranten. Het onderscheid tussen deze groepen is gebaseerd op hoogte van het inkomen. Kennis­migranten verdienen meer dan arbeidsmigranten.2 Deze laatste groep heeft in Amstelveen een ander profiel dan elders in Nederland. Het grootste deel werkt in de dienstverlenende sector (ICT) en maar een beperkte groep in de tuin- en landbouwsector.

De groep statushouders is de kleinste groep binnen de internationals. In de rapportage van Decisio ontbreken de Oekraïeners die naar Amstelveen zijn gekomen om de oorlog in hun land te ontvluchten. Dit gaat om ca. 700 mensen. 1.3. Verblijfsduur Uit de cijfers van 2020 blijkt dat ca. 30% van de internationals (iets minder dan 6.000) korter dan 3 jaar in Amstelveen blijft. Er is dan ook door­ lopende stroom internationale nieuwkomers die zijn weg moet vinden in onze stad. Aan de andere kant blijft bijna 50% van de internationals (bijna 10.000) langer dan vijf jaar.

Er wonen bijna 9.000 werkende internationals (kenniswerkers + arbeidsmigranten) in Amstelveen terwijl ca. 5.500 internationals in Amstelveen werkzaam zijn. De Amstelveense internationals werken dus voor een groot deel buiten de eigen gemeente.

Een deel van de internationals kiest na verloop van tijd om zich permanent te vestigen en de Nederlandse nationaliteit aan te nemen. Ook hier zien we een stijgende lijn. De verwachting is dat dit de komende jaren blijft stijgen.

Verder is opvallend dat bijna 1/3 van de inter­ nationals kind is en dat er relatief veel inkomens­ afhankelijke partners zijn. Een groot deel reist mee met internationale kenniswerkers/arbeids­ migranten. Een ander deel komt voor hun Nederlandse partner naar Amstelveen.

2 In 2022 is dit: Kenniswerkers met een leeftijd onder de 30 jaar verdienen minimaal €3.549,- (bruto per maand), kenniswerkers met een leeftijd boven de 30 jaar verdienen minimaal €4.840,(bruto per maand).

Bron: Decisio Rapport Internationals 2010 – 2022 Gemeente Amstelveen

7

Aantal Nationalisaties 1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 2018

2019

2020

2021

2022

Bron: Burgerzaken gemeente Amstelveen

1.4. Internationalisering in de wijken Over het algemeen is het aandeel internationals in de wijken gelijk verdeeld. Uitzondering hierop is het Stadshart waar bijna 46% van de inwoners international is. In de buitengebieden is het aandeel internatio­ nals lager dan gemiddeld.

8

1.5. Nederlandse Amstelveners met een migratieachtergrond 29 % van de Amstelveners heeft de Nederlandse Nederlands-Indië, Marokko, India en Indonesië. nationaliteit en is buiten Nederland geboren. Het De leeftijdsopbouw van deze groep is vergelijk­ is een zeer diverse groep. De top 5 van herkomst­ baar met die van de gehele Amstelveense landen van deze groep is: Suriname, voormalig bevolking.

2. LANDELIJKE EN GEOPOLITIEKE CONTEXT De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) schetste in 20203 dat Nederland is uitgegroeid tot een dynamische migratiesamenleving die een grote aantrekkingskracht heeft op migranten uit alle delen van de wereld. Sinds 2010 ontving ons land jaarlijks meer dan 150.000 migranten en sinds 2015 meer dan 200.000. Dat leidt tot een toename van de verscheidenheid naar herkomst. Daarnaast heeft Nederland te maken met meer ‘vlottendheid’: veel migranten zijn passanten en vertrekken na verloop van tijd weer uit ons land. In een verkenning van het NIDI (Nederlands Inter­ disciplinair Demografisch Instituut) en het CBS naar de samenstelling van de bevolking in 20504 staat dat het aandeel inwoners met een migratieachter­ grond nu 24% (4.2 miljoen) bedraagt en in 2050 naar schatting tussen 31 – 40%. Amstelveen loopt met een aandeel van 50% voor op deze landelijke trend.

De geopolitieke onrust brengt nieuwe groepen internationals naar Amstelveen, zoals de Oekraïense vluchtelingen. Door de asielcrisis krijgen we in Amstelveen, naast het huisvesten van status­ houders, ook verantwoordelijkheden voor de (tijdelijke) opvang van asielzoekers.

3. SAMENLEVEN IN VERSCHEIDENHEID Uit een nulmeting van 2021 naar hoe Amstelveners het samenleven in een diverse stad ervaren5, blijkt dat de meeste Amstelveners zich thuis voelen in het diverse Amstelveen. Mensen van verschillende afkomst komen elkaar op allerlei plekken en gelegenheden tegen. Het samenleven gaat vaak probleemloos. Veel inwoners vinden de diversiteit een verrijking van de samenleving. Toch zijn er ook inwoners die moeite hebben met de toenemende diversiteit in de stad en verlies van eigen cultuur ervaren. Het aangaan van contacten gaat voor veel inwoners zonder problemen. Als mensen toch een drempel ervaren gaat het vaak om taal en culturele context. Een groot deel van de mensen vindt meer onderling contact wenselijk. Nieuwe inwoners, waaronder veel internationals, voelen zich in eerste instantie vaak minder thuis in de stad. Hoe langer mensen in Amstelveen wonen, hoe meer zij zich thuis voelen.

formuleert uitgangspunten die aanknopings­punten bieden voor Amstelveen. De toegenomen verschei­ denheid, vlottendheid en het structurele karakter van de migratie naar ons land vragen om een proactieve beleidsaanpak. Daarbij is het van belang om integraal te kijken naar de beleids­­opgaven die migratie met zich meebrengt. Nieuwkomers moeten hun weg vinden en er moet aandacht zijn voor integratie. Voor statushouders is dit geborgd in het inburgeringstraject. In Amstelveen vormt deze groep slechts 3% van de internationals.

Het hierboven genoemde rapport van de WRR

3 https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2020/12/14/samenleven-in-verscheidenheid 4 Eindrapport van de Verkenning Bevolking 2050, april 2021 5 Voor de volledige rapportage zie: Rapportage Internationalisering Amstelveen

9

Het merendeel van de internationals dienen we passende tools te bieden om deel te kunnen nemen aan de Amstelveense samenleving, zoals:  Informatie over gemeentelijke dienstverlening en rechten en plichten in Nederland;  Informatie over lokale omgangsvormen en de Nederlandse cultuur;  Stimuleren van het leren van de Nederlandse taal;  Stimuleren van deelname aan de Amstelveense samenleving door mee te doen met verenigin­ gen, vrijwilligerswerk en/of betaald werk.

effect op de sociale samenhang. Aandacht voor samenleven is dan ook net zo belangrijk als integratie van nieuwkomers.

De toenemende internationalisering heeft ook impact op de Nederlandse Amstelveners. Diversiteit maakt samenleven soms ingewikkeld. Daarbij is er in sommige wijken een hoge door­ loop van internationals, waardoor buren elkaar minder goed leren kennen. Dit heeft een negatief

In de visie: “Amstelveen ontmoet elkaar” (2020) is hiertoe een basis gelegd. Hierin staat ontmoeting als sleutel naar een sterke sociale samenhang centraal en wordt internationalisering genoemd als een van de focuspunten voor komende jaren.

4. INTERNATIONAL BUSINESS Door de jaren heen is Amstelveen als onderdeel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) een zeer aantrekkelijke vestigingslocatie gebleken voor internationale bedrijven vanwege de strategische ligging bij hoofdstad Amsterdam en nationale luchthaven Schiphol, de goede digitale en logistieke verbindingen en de aanwezigheid van en aantrekkingskracht op talent. Niet voor niets hebben inmiddels meer dan 4000 buitenlandse bedrijven zich in de MRA gevestigd, die gezamenlijk goed zijn voor ruim 250.000 banen. De laatste jaren is het vestigingsklimaat onder druk komen te staan. De beschikbare ruimte voor bedrijven is schaars geworden en er is krapte op de arbeidsmarkt. De capaciteit van het elektriciteits­ net staat onder druk, evenals de kwaliteit van de infrastructuur (o.a. luchthaven Schiphol) in de breedte. Bovendien is het vestigingsklimaat van de MRA nauw verbonden met het nationale vestigingsklimaat en regelgeving.

maatschappelijke rol van het internationale bedrijfs­leven. De afgelopen jaren is heeft amsterdam inbusiness al de beweging gemaakt van een organisatie die vooral de markt volgt en de rode loper uitlegt, naar een organisatie die proactief inzet op het verbinden van bedrijven aan de regio en op bedrijven die een bijdrage leveren aan de economie en de maatschappelijke uitdagingen van de MRA. Op dit moment werkt amsterdam inbusiness aan een nieuwe strategie die hierop voortbouwt.

Dit maakt dat er in toenemende mate kritisch wordt gekeken naar de economische en

10

“Het internationaal bedrijfsleven vormt een belangrijk onderdeel van de economie van de MRA. Het draagt bij aan het concurrentievermogen en de economische veerkracht van onze regio en zijn eco­systemen. Tegelijkertijd zijn de verschillende maatschappelijke uitdagingen de afgelopen jaren groter en urgenter geworden. Daarmee wordt het des te belangrijker dat de internationa­ lisering van onze economie meer ten goede komt van onze inwoners. Dat kan alleen samen met bedrijven die ook lokaal waarde willen creëren. Van amsterdam inbusiness vergt dat een andere aanpak. Een aanpak die gericht partijen identifi­ ceert die passen bij de verwachtingen van deze tijd. Met deze bedrijven willen we meer dan in het verleden afspraken maken over bijvoorbeeld de bijdrage aan de verduurzaming van de MRA en een meer inclusieve samenleving.”

Peter de Kruijk, Directeur aib ©Iris Duvekot

5. INTERNATIONALE SAMENWERKING De afgelopen decennia zijn verschillende trends te zien in internationale samenwerking en stedenbanden. Tot de jaren 80 lag de focus op uitwisseling tussen inwoners en bestuurders op cultureel en vriendschappelijk vlak. In de jaren negentig richtte de samenwerking zich op het versterken van lokaal bestuur en peer to peer kennisuitwisseling. Aan het begin van deze eeuw ging een aantal gemeenten stedenbanden aan vanuit economisch oogpunt. Op dit moment zien we dat veel gemeenten afscheid nemen van hun stedenbanden en zich meer richten op flexibele/netwerk­ samenwerking die bijdraagt aan de oplossing van gemeenschappelijke lokale uitdagingen. Amstelveen kent een lange traditie van inter­ nationale samenwerking. Onze oudste stedenband (destijds Tempelhof, nu Tempelhof-Schöneberg) stamt uit 1957 vanuit het idee dat oorlog voor­ komen kan worden door persoonlijke en culturele uitwisseling. Dit uitgangspunt is opnieuw actueel als we kijken naar de opgave die Amstelveen heeft om de sociale samenhang binnen haar eigen grenzen te versterken. In de loop der jaren nam de gemeente afscheid van een aantal stedenbanden, omdat er te weinig inhoudelijke basis was voor samenwerkingsprojecten die pasten binnen de doelstelling van het internationaal beleid.

Voor de lokale uitdagingen op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie en vergroening en recreatie biedt samenwerking in Europese kennisnetwerken kansen, hetgeen toegang tot subsidies en concrete samenwerkingsprojecten vergroot. Door de oorlog in Oekraïne is een grote groep vluchtelingen in Amstelveen ondergebracht. Wij voelen een grote verantwoordelijkheid en betrok­ kenheid bij deze groep en hopen dat zij - als het weer veilig is - terug kunnen naar hun land. Voor de wederopbouw van dat land werkt VNG Inter­ national samen met de Oekraïense partnervereni­ ging aan een programma voor gemeenten. Daar­ naast zien wij op termijn ook meerwaarde in uitwisseling door het maatschappelijk midden­ veld. Reeds voor de oorlog kende Amstelveen een actieve Oekraïense gemeenschap (bv zondag­ school). Een deel van de vluchtelingen zal in Nederland willen blijven, omdat zij hier stappen hebben gezet in hun loopbaan of betere perspectieven zien voor hun kinderen.

De toenemende internationalisering van Amstelveen en de opgaven die dit met zich meebrengt vereisen een nieuw perspectief op internationale samenwerking. Internationale samenwerking en uitwisseling door het maatschap­ pelijk middenveld kan wederzijds begrip tussen de verschillende culturen in Amstelveen vergroten. Samenwerking en kennisuitwisseling over lokale uitdagingen (zoals diversiteit) kunnen bijdragen aan het verbeteren van onze dienstverlening.

11

6. AANSLUITING COALITIE PROGRAMMA 2022 - 2026 Het Coalitie programma 2022 – 2026 gaat in op de diverse en inclusieve samenleving, het belang van ontmoeten en samenleven op wijkniveau, het tegengaan van discriminatie, betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en de competenties in de ambtelijke organisatie met betrekking tot intercultureel communiceren. Er zijn raakvlakken met de jaarthema’s uit het SDG raadsprogramma, participatie (2023) en inclusiviteit (2025) en de wens van de raad om te onderzoeken of Amstelveen in 2025 Shelter City zou kunnen worden.

Amstelveen4GlobalGoals

Wat zijn de Sustainable Development Goals (SDG’s)? De SDG’s zijn in 2015 door de Verenigde Naties vast­g­esteld en vormen de mondiale duurzame ontwikkelings­ agenda voor 2030. De 17 doelen benaderen duurzame ontwikkeling vanuit het ecologische, sociale en economische aspect.

12

Deel III Aanpak: Internationale stad in balans Het internationaal beleid is gebaseerd op de pijlers internationalisering, international business en internationale samenwerking. Samenwerking met andere stakeholders is hierbij van groot belang. De rol van de gemeente is agenderend, stimulerend en faciliterend. Voorwaarde hierbij is dat de stakeholders het uitgangspunt delen dat zij willen bijdragen aan een stad waarin alle Amstelveners zich thuis voelen.

1. INTERNATIONALISERING De activiteiten binnen deze pijler richten zich enerzijds op de gemeentelijke dienstverlening en anderzijds op het samenleven in een diverse stad. Daarnaast hebben verschillende afdelingen acties genomen om in te spelen op internationalisering.

1.1. Dienstverlening die recht doet aan de samenstelling van de bevolking Binnen de gemeentelijke organisatie raakt internationalisering uiteenlopende beleids­ velden. Internationalisering is - in de huidige omvang - een relatief nieuwe ontwikkeling. Het is daarom belangrijk om te werken aan bewustwording over de aard en omvang van internationalisering in Amstelveen en de impact hiervan op ons werk en onze dienstverlening.

Hieronder noemen we de activiteiten die bij diverse afdelingen op de planning staan voor de komende jaren. Daarnaast bekijken we periodiek of deze maatregelen het gewenste effect hebben of dat er andere activiteiten nodig zijn. 1.1.1. Digitale dienstverlening De afgelopen jaren hebben we grote vorderingen gemaakt op het gebied van digi­ tale dienst­verlening. Gezien de samenstelling van onze bevolking is het van belang om deze dienstverlening ook toegankelijk te maken voor internationals. Hoe we dit kunnen realiseren, moet nader worden uitgewerkt. Hierin is ook aandacht voor de Single Digital Gateway (SDG). Deze Europese regelgeving heeft tot doel dat alle EU-burgers makkelijk online toegang hebben tot digitale dienstverlening van overheden in alle EU-lidstaten.

Er is extra aandacht nodig om tot een nieuw ‘normaal’ te komen waarin vanzelfsprekend aandacht is voor de diverse samenstelling van de Amstelveense bevolking. De werkgroep internationalisering speelt hierin een centrale rol en richt zich op:  Bewustzijn over de impact van internationali­ sering op ons beleid en onze dienstverlening;  het ontsluiten van data en informatie;  integrale afstemming en onderlinge samenwerking. We starten niet bij nul. De afgelopen jaren heeft de werkgroep al het een en ander opgezet. 13

1.1.2. Interculturele competenties medewerkers Voor de leefbaarheid van de stad is het van belang om onze dienstverlening en voorzieningenaanbod verder af te stemmen op de veranderende samen­ stelling van de bevolking. Medewerkers van de gemeente dienen kennis te hebben van de facts & figures. Werken voor een diverse stad vereist bovendien interculturele competenties. In het coalitie akkoord is het ontwikkelen van inter­c­ulturele sensitiviteit benoemd als doelstelling.

Concrete acties:  Vertaalbeleid intern uitrollen (richtlijnen voor Engelstalige informatievoorziening);  Voortzetten international desk in publiekshal gemeente;  Engelstalig informatiepakket nieuwkomers;  Officiële (digitale) berichtgeving inter­nationale nieuwkomers verbeteren en informatiepakket beter afstemmen op behoefte. 1.1.4. Onderwijs Ongeveer een derde deel van de internationals in Amstelveen is kind. Internationalisering heeft dan ook een toenemende impact op het onder­ wijs. In het reguliere onderwijs zien we steeds meer internationale kinderen. Afgelopen decennium is het aanbod verbreed. Naast het particuliere internationaal onderwijs zoals Amity en ISA biedt de Amstelland International School regulier internationaal basisonderwijs. Deze school is specifiek bedoeld voor internationale kinderen die niet terecht kunnen op een inter­ nationale school en hier naar verwachting te kort blijven voor een plek in het reguliere onderwijs. In het integraal huisvestingsplan onderwijs is er aandacht voor de huisvesting van het inter­ nationaal basisonderwijs.

De gemeente biedt haar medewerkers een introductie tot intercultureel communiceren. Daarnaast wordt per afdeling gekeken of specifieke tools of opleiding nodig zijn voor medewerkers om hun werk in een diverse stad goed te kunnen uitvoeren. 1.1.3. Informatievoorziening internationals Als gemeente willen we dat iedereen de kans heeft om gebruik te maken van onze producten, diensten en voorzieningen. Dit is een belangrijke voorwaarde voor internationals om volwaardig te kunnen deelnemen aan onze samenleving. We hebben communicatiebeleid met een bij­ behorende strategie ontwikkeld die inzicht biedt in welke informatie de gemeente op welke manier aanbiedt en wat dit van medewerkers vraagt. De gemeentelijke website vormt de basis voor alle gemeentelijke dienstverlening. De huidige website voorziet nog niet in volledige tweetaligheid.

Internationalisering heeft in het regulier voort­gezet onderwijs onder meer geleid tot verschillende varianten van tweetalig onderwijs. In het basisonderwijs is er met twee taalscholen een goede basis om internationale leerlingen Nederlands te leren. In het basisonderwijs en de kinderopvang is er ook veel aandacht voor intercultureel communiceren. Taalonderwijs is een belangrijk thema in de onderwijsagenda.

Voor de betrokkenheid van internationals die langere tijd in Amstelveen verblijven is het van belang dat zij, net als alle andere Amstelveners, geïnformeerd worden over actuele ontwikkelingen en actief worden uitgenodigd voor participatie/ informatiebijeenkomsten.

14

categorie arbeidsmigrant (zie hoofdstuk 2.2). Zij hebben onvoldoende wachttijd opgebouwd voor een sociale huurwoning en verdienen doorgaans te weinig voor een koopwoning en een huur­woning in de vrije sector. Daardoor is deze groep vaak aangewezen op kamergewijze verhuur. Een goede spreiding van kamergewijze verhuur en het beperken van het aantal mensen dat in één woning woont is van belang voor de leefbaarheid in de buurt. De gemeente hanteert hiertoe sinds 2019 regelgeving.

1.1.5. Diversiteitsagenda De gemeente Amstelveen wil dat iedereen mee kan doen en zichzelf kan zijn ongeacht achter­ grond, sekse, seksuele voorkeur, leeftijd, beper­ king, geloof of levensovertuiging in Amstelveen. Om deze doelstelling te realiseren hebben wij in 2018 de diversiteitsagenda opgesteld. De diver­ siteitsagenda wordt geactualiseerd. Diversiteit van nationaliteit en culturele achtergrond is hier­ in een belangrijk onderdeel en wordt gekoppeld aan Amstelveen Connect@.

De gemeente huurt Stichting !Woon in om huur­ ders te ondersteunen bij hun vragen over hun rechten en plichten bij het huren van woningen. Er is een toenemende vraag naar informatie van internationals. Stichting !Woon heeft daarom Engelse informatie en medewerkers staan internationals in het Engels te woord. De gemeente wil voorkomen dat beleggers koop­ woningen verwerven voor de verhuur. Starters en huishoudens met een middeninkomen die een woning willen kopen, moeten de kans krijgen om een woning in Amstelveen te kopen. Daarom is sinds juli 2022 de Opkoopbescherming van kracht. Iedereen die een huis koopt met een WOZ-waarde tot en met €440.000 (prijsgrens 2023) is verplicht om er zelf te gaan wonen.

Daarnaast zet de gemeente in de diversiteits­ agenda in op preventie en aanpak van discrimi­ natie. Uit cijfers van het Meldpunt Discriminatie blijkt dat de meeste meldingen gaan over herkomst en huidskleur. Samen met het meld­ punt werkt de gemeente aan betere voorlichting, netwerkvorming en maatwerk voor Amstelveen, met daarin specifieke aandacht voor de internationale gemeenschap.

1.1.7. Cultuur Cultuur is bij uitstek een middel om mensen met elkaar te verbinden. De cultuur-agenda heeft aandacht voor de diversiteit in Amstelveen. Om de herkenbaarheid voor de internationale gemeenschap te vergroten krijgen kunstenaars met een internationale uitstraling opdrachten voor beeldende kunstuitingen of toepassingen voor de gemeente. Daarnaast zien we dat diverse instellingen in hun aanbod rekening houden met inter­nationale doelgroepen. Een aandachtspunt is dat culturele instellingen aangeven dat zij moeite hebben om internationals te bereiken. De gemeente wil de instellingen hierbij ondersteunen door hen nadrukkelijk te betrekken bij het netwerk Amstelveen Connect@ en de Engelstalige website van Visit Amstelveen verder te verbeteren.

1.1.6. Wonen De huidige krapte op de woningmarkt en de groeiende vraag naar hoogwaardig opgeleide internationale kenniswerkers vergroten de druk op de woningmarkt nog verder. Het is belangrijk om hierbij de balans in de stad voor ogen te houden. De gemeente stuurt op een divers woonprogramma. Voor het sociale- en middensegment hebben we extra beleid opgesteld en afspraken gemaakt met de woningcorporaties. Daarnaast heeft de gemeente de afgelopen jaren maatregelen genomen om de leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Net als bij studenten zien we bij jonge inter­ nationals die hier voor kortere tijd verblijven de noodzaak om een woning te delen met anderen. Veel internationals vallen qua inkomen in de

15

1.1.8. Zorg In de gezondheidzorg bepalen de komende jaren de tekorten in de zorg de agenda. Daarbij gaat het met name om het huisartsentekort en een tekort aan ouderenzorg vanwege de vergrijzing en personeelstekort. Dit is ook een aandachtspunt in het gezondheidsbeleid dat de gemeente ontwik­ kelt voor de jaren 2024-2026. Het huisartsentekort raakt vooral nieuwe internationals, omdat het voor hen moeilijk is een huisarts te vinden is. Goede voorlichting hierover is een ‘must’.

1.1.10. Economie In de economische agenda zijn een krachtig MKB en het internationale profiel twee belangrijke speerpunten. In lijn hiermee hebben we sinds 2022 een Internationale versie van ZAAI, het stimu­ leringsprogramma voor startende onder­nemers. De internationale versie is in 2022 en 2023 enthousiast ontvangen en wordt voortgezet. Daarnaast zijn er sterke signalen dat inter­ nationale ondernemers behoefte hebben aan een internationaal netwerk in Amstelveen. EZ onderzoekt deze behoefte om te bekijken hoe dit geïnitieerd en ondersteund kan worden.

Doordat een groeiende groep internationals zich hier blijvend vestigt, speelt vergrijzing op termijn ook in deze groep een rol. In de ontwikkeling van het nieuwe beleid bespreken wij met het veld of en op welke manier we hierop kunnen anticiperen.

1.1.11. Werk en Inkomen Het werkplein adviseert Amstelveners die op zoek zijn naar werk. De laatste jaren doen regel­ matig internationale inwoners een beroep op het werkplein. Met name partners die mee zijn gekomen met internationale kenniswerkers of arbeidsmigranten zoeken informatie en ondersteuning bij het vinden van een baan. Bij bemiddeling van deze groep is het met name lastig om hoger opgeleiden te bemiddelen vanwege de taalbarrière.

In de jeugdzorg zien we dat internationalise­ ring onderdeel kan zijn van complexe en trans­ generatieve problematiek. Bewustwording en het doorontwikkeling van professionele competenties is nodig om goed te kunnen aansluiten bij onze inwoners. 1.1.9. Veiligheid en handhaving In het kader van internationalisering richt de afdeling zich op twee sporen: 1. Uitbreiden en bestendigen van het netwerk met de internationale gemeenschap; 2. Versterken van interculturele capaciteiten en handelingsperspectief van medewerkers. Daarbij trekt de gemeente samen op met de politie.

Het werkplein zet in 2023 een pilot op in samenwerking met Eures voor een groepsgewijze training voor internationals. Naast informatie over de Nederlandse arbeidsmarkt en praktische handvatten wordt ook verwachtingsmanagement over geschikte functies meegenomen.

“Als politie willen wij er voor iedereen zijn, maar wij staan niet in verbinding met alle gemeenschappen. Soms hebben wij geen contacten of ingangen in gemeenschappen of gemeenschappen willen geen contact met ons door negatieve ervaringen (uit het verleden of hun land van herkomst). Een aantal gemeenschappen laat zich horen in het politieke debat en anderen trekken zich juist terug in de eigen gemeenschap. Toch willen wij als politie weten waar hun behoeften liggen. Zijn wij ook voor deze gemeenschappen met de juiste opgaven bezig? Op welke wijze kunnen wij hen van dienst zijn? Wij noemen dat investeren in elkaar in tijden van vrede. Samen kijken hoe wij elkaar kunnen versterken om onze stad veilig te houden. Want als het stormt in de wereld, kan het waaien in Amstelveen/Nederland.” Netwerkspecialist Politie Lhousine Soussi 16

1.1.12. Wettelijke taken diverse doelgroepen Gemeenten hebben een opgave om asielzoekers en Oekraïense vluchtelingen op te vangen en statushouders te huisvesten, onder meer op het gebied van huisvesting, integratie, onderwijs en leefbaarheid.

Spreidingswet voor gemeenten voorstelt. Vooruit­ lopend op de inwerkingtreding van de wet willen wij op korte termijn tijdelijke opvanglocatie(s) realiseren voor asielzoekers in Amstelveen.

 Inburgering & huisvesting statushouders Sinds 1 januari 2022 is de gemeente verantwoor­ delijk voor de inburgering van statushouders. Het doel van inburgering is zo snel mogelijk partici­ peren, liefst via betaald werk. Vanaf het moment dat duidelijk wordt dat statushouders zich gaan vestigen in Amstelveen, bieden we ondersteuning op vijf terreinen: Sleutelpersonen, Gezondheid, Taal & Werk, Overheid en Maatschappij.

1.2.1. Brede integratie internationale nieuwkomers

1.2. Samenleven in een diverse stad

 Informatie over leven in Amstelveen Zoals gezegd is een goede informatievoorziening een belangrijke voorwaarde voor internationals om volwaardig te kunnen deelnemen aan onze samenleving. Internationale nieuwkomers hebben veel en uiteenlopende vragen als zij zich in Amstelveen vestigen. Wij werken samen met INAmsterdam, waar internationals uit de gehele MRA zich kunnen inschrijven, informatie kunnen halen en de belangrijkste zaken bij één balie kunnen regelen.

 Opvang Oekraïense vluchtelingen Amstelveen vangt circa 700 vluchtelingen uit Oekraïne op. In de gemeentelijke opvang verblijven circa 430 vluchtelingen. De overige vluchtelingen worden opgevangen in gast­ gezinnen. De onzekere situatie vraagt een flexi­bele aanpak voor de ondersteuning van deze groep. Voorlopig blijft de opvang in hotels in tact. Daarnaast bekijken wij wat de mogelijkheden voor de middellange termijn zijn voor tijdelijke huisvesting. In lijn met richtlijnen van het Rijk stellen wij participatie en zelfredzaamheid centraal bij de ondersteuning van deze groep.

Daarnaast hebben we sinds het voorjaar van 2022 een fysieke international desk in de publiekshal, bemenst door internationale vrijwilligers van ACCES. Zij helpen internationale nieuwkomers met al hun vragen. Specifiek voor vragen over het onderwijs hebben de onderwijsbesturen in samenwerking met de gemeente het Centraal Informatie Loket (CIL) opgezet. Hier worden ouders wegwijs gemaakt in het Nederlandse schoolsysteem en de bij­be­horende regels en procedures.

 Tijdelijke opvang asielzoekers Amstelveen wil een bijdrage leveren aan de oplossing van het vluchtelingenvraagstuk conform de taakstelling die het Rijk in de

De gemeente heeft in samenwerking met INAmsterdam de videoreeks “Living in The Netherlands” ontwikkeld die op een laagdrempelige manier inzicht geeft over allerlei aspecten van het dagelijkse leven in Amstelveen.