Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Raadsdebat Raadzaal van 11 oktober 2023 Agenda bijlagen Oplegger Het Raadsdebat. Programmabegroting 2024 Beantwoording technische vragen over de Programmabegroting 2024 Besluitenlijst Het Raadsdebat. Programmabegroting 2024 1 Programmabegroting 2024 Raadsvoorstel Programmabegroting 2024 Programmabegroting 2024 Infographic bij programmabegroting 2024 Notitie uitkomsten septembercirculaire 2023 uitkering gemeentefonds en bijstandsgelden 2023-2024 (Aangepast nav septembercirculaire) Raadsvoorstel Programmabegroting 2024 met gele arcering 2 Tarievennota 2024 Raadsvoorstel Tarievennota 2024 Bijlage 1 Verordening onroerendezaakbelastingen Amstelveen 2024 Bijlage 2 Verordening afvalstoffenheffing Amstelveen 2024 Bijlage 3 Verordening reinigingsrechten Amstelveen 2024 Bijlage 4 Verordening toeristenbelasting Amstelveen 2024 Bijlage 5 Marktgeldverordening Amstelveen 2024 Bijlage 6 was-wordt tabel bij raadsvoorstel Tarievennota 2024
Het Raadsdebat Behandelvoorstel agendacommissie Onderwerp Datum raadsdebat Locatie Voorzitters Griffier Deelnemers Openbare bespreking Behandelend ambtenaar Live-uitzending
Programmabegroting 2024 11 oktober 2023 Raadzaal Kees Noomen Debby de Heus Het Raadsdebat bestaat uit drie delen. Per deel kunnen twee woordvoerders per fractie deelnemen. Ja Wouter Zeilstra, w.zeilstra@amstelveen.nl, 06-28 89 16 95 Ja, via https://amstelveen.bestuurlijkeinformatie.nl
Voorafgaande behandeling Het Raadsgesprek Technische vragen
Belangstellenden die willen inspreken, kunnen zich aanmelden tot 10 oktober om 12.00 uur om in te spreken tijdens Het Raadsgesprek van 12 oktober. Op 9 oktober is er van 19.30 – 20.30 uur een technische inloop, waar u uw technische vragen over de perspectiefnota te stellen. Uiteraard kunt u uw technische vragen ook vooraf via de mail stellen aan de behandelend ambtenaar met een cc aan raadsgriffie@amstelveen.nl De antwoorden worden bij de vergaderstukken in Ibabs gezet.
Behandelwijze tijdens Het Raadsdebat Toelichting en doel van het agendapunt
Tijdens Het Raadsdebat bespreekt de raad de Programmabegroting 2024. Dit gebeurt in drie delen: 19.30 -20.15 uur Bestuur Bestuur, openbare orde en veiligheid, dienstverlening en organisatie, financiën, regionale en internationale samenwerking, economie, opvang asielzoekers. 20.20 – 21.05 uur Fysiek domein Ruimtelijke ontwikkeling, grote projecten, groen, verkeer, wonen, duurzaamheid, Omgevingswet, Schiphol. 21.10 – 21.55 uur Sociaal domein Werk en inkomen, jeugd, zorg en welzijn, onderwijs, sport, cultuur. De bedoeling van het debat is om de raadsbehandeling van de begroting op 8 november 2023 voor te bereiden.
Gevraagd besluit
1. 2.
3. 4. 5. 6.
De begroting 2024 vast te stellen. De in de programmabegroting 2024 opgenomen budgetten 2024 per programma te autoriseren op het niveau van lasten, baten en saldo conform het overzicht te autoriseren bedragen voorafgaand aan de programmaformulieren. Het positieve begrotingssaldo van € 9.573.000,- toe te voegen aan de algemene re-serve. Voor de vervanging van rioolgemalen een krediet beschikbaar te stellen van € 694.000,- waarbij de kapitaallasten worden gedekt door het tarief rioolrecht. Voor investeringen in bedrijfsmiddelen een krediet beschikbaar te stellen van € 6.050.000,- waarvan de kapitaallasten worden gedekt vanuit de reserve vervanging bedrijfsmiddelen. De rekenrente in 2024 te verlagen van 2% naar 1,25%.
Spreektijdregeling Voor elk onderdeel van dit Raadsdebat geldt een spreektijdregeling van 45 minuten. 1e termijn 2e termijn
VVD D66 bbA GL 4 4 3 3 7 minuten vrij debat
PvdA 3
AVA 2
GVA 2
SP 2
CDA 2
50PLUS 2
BVNL 2
CU 2
College 4 0
Door de voorzitter gehanteerde vergaderorde Opening: • De deelnemers aan de vergadering nemen plaats aan tafel en tekenen de presentielijst. • De voorzitter heet de aanwezigen welkom en geeft aan wie aan tafel zitten (1 woordvoerder per fractie). • De voorzitter beschrijft het onderwerp en het doel van de behandeling. • De voorzitter geeft aan of er vooraf technische vragen zijn ingediend. • De voorzitter beschrijft de door hem/haar te hanteren orde, de behandeltermijnen en de spreektijdregeling. In de eerste termijn is de spreektijdregeling op basis van fractiegrootte, in de tweede termijn is er vrij debat op basis van de tijd die over is. Eerste termijn: • De woordvoerders van de fracties krijgen 1-voor-1 het woord. Zij geven hun voorlopig standpunt en stellen vragen aan de andere fracties. Ook kunnen zij politieke vragen stellen aan de portefeuillehouder. • De voorzitter nodigt de portefeuillehouder uit om te reageren op wat naar voren is gebracht en formuleert de door de portefeuillehouder gedane toezeggingen. • De voorzitter concludeert of een tweede termijn nodig is. Tweede termijn: • De voorzitter geeft een samenvatting van debatpunten. • De voorzitter verdeelt de nog beschikbare tijd naar inzicht. • De voorzitter nodigt fractiewoordvoerders in de tweede termijn uit om met elkaar in gesprek te gaan. Het is niet de bedoeling dat opnieuw politieke vragen worden gesteld.
• De voorzitter vraagt aan de leden: “wat is het advies voor De Raadsvergadering?” Indien dit niet direct duidelijk is, dienen de woordvoerders hier 1-voor-1 op te reageren. Conclusie Het Raadsdebat (1 stem per fractie/woordvoerder): 1. Het voorstel wordt als bespreekstuk geagendeerd voor de raadsvergadering van 8 november 2023. De voorzitter sluit de vergadering af.
Orde 3
Beantwoording technische vragen: de volgende vragen zijn per e-mail gesteld in aanloop naar de technische inloop op maandag 9 oktober. De vragen zijn niet mondeling behandeld maar worden op iBabs gezet zodat alle raadsleden kennis kunnen nemen van de vragen en antwoorden.
VRAAG PvdA: Sociaal Domein Bladzijde 18 (en blz 32). In 2027 wordt er 69.241.000 begroot dat is bijna 10 miljoen minder. Dat zit hem de kosten voor 6.1. Samenkracht en burgerparticipatie. Hoe komt het dat er in 2027 zoveel minder kosten zijn. ANTWOORD: In 2024 is het saldo 77,8 miljoen en in 2027 zal dit naar verwachting inderdaad 69,2 miljoen zijn. Het verschil bedraagt 8,6 miljoen. In de 2e tabel op pagina 32 kunt u zien dat dit komt door aflopende middelen vanuit het uitvoeringsprogramma 2023 en de perspectiefnota 2024. Vanuit beide stukken zijn de komende jaren incidentele middelen beschikbaar gesteld maar nemen af vanaf 2026/2027. VRAAG PvdA: Sociaal Domein Blz 24. Betreft WMO en abonnementstarief - kan ik iets meer informatie krijgen over de kosten die begroot worden. Is er kans op een aanzuigende werking? Is er nu een uitstel t/m 2024? Ik zie geen grote extra kosten in de opkomende jaren. Zou iemand mij dit kunnen uitleggen hoe dat komt? Het is sowieso toch vreemd dat de kosten rondom zorg niet zeer stijgen aangezien de lonen etc. hoger zijn? CAO's, inflatie etc.? Hoe zit dat. ANTWOORD: We kijken steeds bij de Perspectiefnota hoeveel cliënten er zijn en wat de diverse producten kosten. Op basis hiervan wordt voor het volgende jaar (in dit geval 2024) een P maal Q berekening gemaakt. De begroting wordt dan structureel bijgesteld.
Voor latere jaren wordt geen inschatting gemaakt omdat daar te weinig informatie voor is. In de Perspectiefnota 2024 zijn de budgetten voor WMO structureel met circa €1,4 miljoen verhoogd. Daarnaast worden de budgetten conform de gemeentelijke systematiek jaarlijks geïndexeerd voor loon- en prijsontwikkeling. Voor 2024 is dit percentage 8% en werkt structureel door op de budgetten. VRAAG PvdA: Kunst en Cultuur. Bladzijde 39. De kosten voor het de uitwerking van het cultuurproject Uilenstede met de schouwburg zie ik niet terug in de begroting. Waarom niet? Wat zijn de kosten tot nu toe en de verwachtingen. De toekomstige dekking en de verwachtte inkomsten baren me zorgen. Ik heb graag meer financieel inzicht in de huidige kosten en plannen. ANTWOORD: Via de perspectiefnota 2024 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor 2023-2027 voor de tijdelijke locatie van de schouwburg in Uilenstede. Conform de besluitvorming zijn de budgetten verwerkt in de begroting van Amstelveen. Deze vindt u dan ook niet verbijzonderd terug in het begrotingsboek. Op pagina 41, 2e tabel vind u een toelichting op het begrotingssaldo met daarin een regel Perspectiefnota 2024. In deze regel zitten ook de incidenteel toegekende budgetten voor Uilenstede/Schouwburg. VRAAG PvdA: Kunst en Cultuur. Bladzijde 40. Punt 5.3.
Daaruit blijkt dat er meer ateliers voor kunstenaars dienen te worden verwezenlijkt deze periode. Toch blijven de kosten gelijk over alle jaren. Is het dan toch mogelijk dat er meer ateliers komen? Zijn er aantallen die dat laten zien? ANTWOORD: Op pagina 39 is aangeven ….. We sturen actief op gebruik van kunstateliers zoals ze zijn bedoeld en zetten in op (desnoods tijdelijke) ruimte voor met name startende kunstenaars;. Vooralsnog zijn er geen specifieke lasten in de begroting opgenomen voor aanvullende ateliers. VRAAG BBA: Bij de raadsvergadering van 9 november 2022 is raadsbreed een door ons ingediende motie aangenomen over deelname aan Bereken Uw Recht. Dit is gericht op het breder bekendmaken van beschikbare minimaregelingen. In de begroting 2024 (blz 27) staat dat er wordt ingezet op “een groter bereik van de regelingen”. Is in de begroting voor inkomensregelingen ook een bedrag opgenomen voor deelname aan Bereken Uw Recht? ANTWOORD: Dit is niet als een apart bedrag opgenomen maar de motie wordt betrokken bij het opstellen van de nota minimaregelingen VRAAG BBA: Blz 20: Baten voor media in 2024 is € 240.000.
Hoe is dit bedrag opgebouwd? Zit daar ook al het budget in vanuit het Rijk vanwege het nieuwe omroepbestel? ANTWOORD: Dit bedrag betreft volledig de verwachte specifieke uitkering (SPUK) voor het verbeteren van de bibliotheekvoorzieningen conform de perspectiefnota 2024.
VRAAG BBA: Blz 18: “er is zicht op structurele financiering van uitvoeringslasten van het klimaatakkoord tot 2026”. Is dat al in deze begroting meegenomen? En zo nee, weten we wanneer we dat ongeveer kunnen verwachten? ANTWOORD: er zal pagina 48 bedoeld worden. Het betreft de CDOKE middelen welke conform de Perspectiefnota 2024 in de begroting zijn verwerkt. VRAAG SP: Wij hebben n.a.v. de begroting vragen over de inhuur van Zzp'ers, hoe dit meegenomen wordt in de begroting en hoe wij dit inzichtelijk kunnen zien. Wellicht zie ik iets over het hoofd, heb al gezocht op salaris/loonkosten/personeel maar het niet kunnen vinden. Ik neem aan dat in de begroting de te verwachten loonkosten opgenomen zijn/worden. Waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen vast personeel en personeel niet in loondienst. Voor ons vanuit politiek ook interessant om te zien op welke terreinen (relatief) de meeste inhuur dan wel inzet ZZP plaatsvindt, dan wel te verwachten is. Waarbij het gaat om taken/programma's. Het is een groot verschil of we vooral uitvoerende dienstverlening (bv. Paspoortuitgifte), inhoudelijke dienstverlening (bv. Sociaal team) of beleidsvoorbereiding (deels) door ZZP'ERS laten doen. Ook het inhoudelijke terrein(jeugdzorg of ruimtelijke ordening of...) is interessant om te weten. Zoals gezegd, in de begroting moet daar toch een raming voor zijn.
Ook aan de hand van mogelijke overschrijding in afgelopen jaren. ANTWOORD: Onderdeel van de begroting zijn inderdaad de verwachte loonkosten rekening houden met de nieuwe CAO. Ook zijn er op diverse plekken inhuurbudgetten beschikbaar. Dit is echter niet rechtstreeks af te leiden vanuit de begrotingsboek. Per programma wordt het totaal aan lasten en baten gepresenteerd. Het is aan de voorkant ook niet precies aan te geven hoeveel inhuur er zal worden gepleegd en is afhankelijk van of vacatures kunnen worden vervuld (bij moeilijk te vervullen vacatures kan er besloten worden in te huren), of er sprake is van ziekteverzuim, zwangerschapsverlof, etc. Bij de jaarstukken wordt verantwoording afgelegd over de personele budgetten inclusief inhuur (‘ZZP’ valt onder ‘inhuur van personeel’)
B E SLU IT ENLIJS T H E T RA ADSD E BA T Het Raadsdebat. Programmabegroting 2024 en Tarievennota Datum Tijd Aanwezig Voorzitter Griffier VVD D66 bbA GroenLinks PvdA Actief voor Amstelveen Goed voor Amstelveen SP CDA 50PLUS BVNL ChristenUnie College
11 oktober 2023 19.30 – 22.24 uur Kees Noomen Debby de Heus Jet Smit, Bart Dorgelo, Menno van leeuwen, Femke Lagerveld, Bas Zwart Driss, Aarabi, Saloua Chaara, Rolf Koning, Tawros Aslanjan Pieter Monkelbaan, Dave Offenbach, Kitty Huisman, Ferry van Groeningen, Ewa Petiet Lennart de Looze, Ilika Polderman, Simon Lutz, Fatumo Mahamed Farah, Rosalie Bouwman en Arnout van den Bosch Michel Becker en Gonnie van Rietschoten Jacqueline Höcker en Nachshon Rodrigues Pereira Patrick Adriaans Arjen Siegmann en Sandra van Engelen Emiel Sjaardema Yaron van Koningsveld Henk Stoffels, Herman van Veelen, Dianne Hoefakker Voltallig aanwezig
De voorzitter opent de vergadering om 19.30 uur. De raad bespreekt in dit Raadsdebat de programmabegroting 2024 en de Tarievennota. Dat doet de raad in drie opeenvolgende blokken: bestuur, fysiek domein, sociaal domein. Toezeggingen In het blok bestuur is één toezegging gedaan: 1. Wethouder Berkhout zegt toe uiterlijk het eerste kwartaal 2024 de externe inhuur in de ambtelijke organisatie beter inzichtelijk te maken voor de raad; In het blok fysiek domein zijn drie toezeggingen gedaan: 2. Wethouder Gordon zegt voor 2024 een raadsgesprek toe over de stand van zaken Stedelijke vernieuwing. 3. Wethouder Gordon levert voor de begrotingsbehandeling op 8 november de meest recente cijfers met betrekking tot gasverbruik in Amstelveen. 4. Wethouder Raat komt voor het eind van het jaar in een raadsbrief terug op de stand van zaken verkeersveiligheid en de vragen die daarover zijn gesteld. In het blok sociaal domein zijn vijf toezeggingen gedaan: 5. Wethouder Van Ballegooijen stuurt een brief over de uitvoering van de zorg (o.a. Wmo) met wat er allemaal al gebeurt en gaat gebeuren met de mogelijkheid voor de raad om hierover in gesprek te gaan. 6. Wethouder van Ballegooijen komt schriftelijk terug op de vraag van Goed voor Amstelveen over privacy in relatie tot de zorgautoriteit. 7.
Wethouder Berkhout zegt toe dat begin 2024 de regeling voor het Kansenfonds wordt opengesteld en dat het eerder aangenomen amendement daarover wordt uitgevoerd. 8. Wethouder Berkhout zegt toe in de begroting volgend jaar meer aandacht te besteden aan dierenwelzijn. 9. Wethouder Raat zal de raad in het eerste kwartaal van 2024 informeren in een brief over de mogelijkheden van meer beweegpleinen in Amstelveen.
Besluitenlijst Het Raadsdebat
Pagina
2 van 2
Conclusie De raad heeft de Programmabegroting 2024 en de Tarievennota voldoende besproken tijdens Het Raadsdebat. De stukken worden geagendeerd voor behandeling in de gemeenteraad van 8 november 2023 tijdens de begrotingsraad die begint vanaf 14.00 uur. De voorzitter sluit de vergadering om 22.24 uur
{{signer1}} 27/09/2023 11:12:15 CEST
Signed By: Poppens, T. <t.poppens@amstelveen.nl> ID: 761a3405-3aa9-4073-b3f2-c43b26db3f08 Auth: Scribble
RAADSVOORSTEL
{{signer2}} 27/09/2023 10:35:14 CEST
Signed By: Winthorst, H.H. <b.winthorst@amstelveen.nl> ID: 761a3405-3aa9-4073-b3f2-c43b26db3f08 Auth: Scribble
Zaaknummer:
Z23-083147 - D23-385616
Voorstel van:
college van burgemeester en wethouders
Datum: Portefeuillehouder:
Behandelend ambtenaar:
Wouter Zeilstra 06 28891695 w.zeilstra@amstelveen.nl Financiën
26 september 2023 wethouder Adam Elzakalai
Onderwerp
Programmabegroting 2024. Raadsbesluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:
1. 2.
3. 4. 5.
6.
De begroting 2024 vast te stellen. De in de programmabegroting 2024 opgenomen budgetten 2024 per programma te autoriseren op het niveau van lasten, baten en saldo conform het overzicht te autoriseren bedragen voorafgaand aan de programmaformulieren. Het positieve begrotingssaldo van € 9.573.000,- toe te voegen aan de algemene reserve. Voor de vervanging van rioolgemalen een krediet beschikbaar te stellen van € 694.000,- waarbij de kapitaallasten worden gedekt door het tarief rioolrecht. Voor investeringen in bedrijfsmiddelen een krediet beschikbaar te stellen van € 6.050.000,- waarvan de kapitaallasten worden gedekt vanuit de reserve vervanging bedrijfsmiddelen. De rekenrente in 2024 te verlagen van 2% naar 1,25%.
Samenvatting
Om de begrotingskaders voor 2024 vast te stellen leggen wij aan u voor de programmabegroting 2024. Doel
Een transparante en zorgvuldige uitoefening van het budgetrecht door de gemeenteraad zodat de gemeentelijke dienstverlening in 2024 voortgang kan vinden en de voorgenomen beleidsintensiveringen in Amstelveen en in de gemeentelijke organisatie in uitvoering kunnen worden genomen. Prestatie
De Programmabegroting 2024 bevat naast budgetspecificaties per programma bestuurlijke actiepunten en indicatoren. Langs deze weg zijn doelstellingen en acties geformuleerd. Aldus is de Programmabegroting de basis voor budgetrecht, uitvoering, voortgangsrap-portering en verantwoording. Na besluitvorming over de voorgelegde aanvullende voorstellen zullen ook de daarin opgenomen nieuwe acties een plek krijgen in de bestuurlijke planning en verantwoording. Voorgeschiedenis en context
Pagina
2 van 6
Op 29 juni 2022 presenteerden wij het coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Warm hart voor Amstelveen – met kansen voor de toekomst’. De dragende elementen in het akkoord zijn daarin aangeduid als werken aan een gezond en groen Amstelveen, groeien in balans met voorzieningen, Amstelveen heeft hart voor iedereen, de gemeente heeft een gezicht en onze plannen passen bij de beschikbare uitvoeringskracht. Wij vervolgen deze bestuurlijke koers de komende jaren. Amstelveen biedt inwoners een goede kwaliteit van leven. Met de Perspectiefnota 2024 is er gekozen om dat hoge voorzieningenniveau in stand te houden en op onderdelen te verbeteren. Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit
Door het gezonde financieel beleid van de afgelopen jaren beschikt Amstelveen over ruime incidentele middelen (algemene reserve). Er zijn diverse eenmalige voordelen zoals een compensatie voogdij 18+, en door oplopende rente ook weer rente inkomsten. Ook ontvangen we de voorgefinancierde middelen voor de opvang van vluchtelingen terug vanuit het Rijk. Tezamen met het laten vrijvallen van het Lokaal Coronafonds en de actualisatie van de grexen is er de komende jaren ruimte om € 50 miljoen aan incidentele uitgaven te doen. De algemene reserve heeft een verwachte omvang van € 64 miljoen eind 2027 en geeft voldoende slagkracht naar de toekomst toe. Om de begroting ook structureel op orde te houden zijn in de Perspectiefnota 2024 maatregelen genomen. Met een mix aan besparing op de organisatiekosten en lastenverzwaring zijn we in staat het huidige voorzieningen niveau op orde te houden. Al lange tijd is de Onroerendezaakbelastingen (OZB) in Amstelveen alleen met de inflatie meegestegen. In de huidige tijd kunnen we er niet omheen de OZB inkomsten te verhogen met € 2 miljoen in 2024 (oplopend tot € 3,2 miljoen vanaf 2025). Wel is het gelukt om de stijging van de totale woonlasten OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolrecht te beperken (+9%) tot iets boven de inflatieverwachting. Naast dat we de inwoners extra belasten, belasten we ook onze bezoekers.
Zij maken immers ook gebruik van onze voorzieningen. De inkomsten uit toeristenbelasting verhogen we met € 0,8 miljoen en brengen deze meer in lijn met de om ons heen liggende gemeenten. Ook de gemeentelijke uitgaven worden tegen het licht gehouden en krijgt de organisatie een taakstelling van € 1,7 miljoen. Tegenover deze lastenverzwaringen staan diverse investeringen zoals vergroening van schoolpleinen, wijkgroen en het bomenbestand. Onze ambities op duurzaamheid krijgen verder vorm evenals onze lokale aanpak van de energietransitie. Ook investeren wij in het Stadshart, waaronder het Stadsplein en de Cultuurstrip en de overkapping van de A9. We zetten fors extra in op onderwijshuisvesting, waaronder Orion en Integraal Kindcentrum De Scheg. Ook maken we uitbreiding van het zwemwater in zwembad De Meerkamp mogelijk en kijken we naar de Noordelijke Poeloever. Het bevorderen van gelijke kansen voor iedereen is een belangrijke pijler in ons sociaal beleid. Dat vindt zijn weerslag in de vernieuwing van de onderwijsagenda. We willen bijvoorbeeld de verbinding tussen kinderopvang en onderwijs versterken, zetten in op een verrijkte schooldag en organisatie van zomerscholen.
Keuzemogelijkheden/alternatieven
Voorgestelde besluiten 1 tot en met 3: vaststelling, autorisatie budgetten, bestemming saldo
Pagina
3 van 6
Ingevolge artikel 191 lid 1 van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad de begroting vast en heeft de autorisatiefunctie (artikel 189 lid 3 Gemeentewet). Daarmee is er een geldige titel voor het rechtmatig doen van uitgaven ter uitvoering van de gemeentelijke taken. De programmabegroting 2024 bevat de vertaling van de bestuurlijke kaders zoals door de raad op 19 juli 2023 vastgesteld bij de Perspectiefnota 2024 inclusief bijbehorende aanvullende notitie over de uitkomsten van de meicirculaire. De voorliggende begroting geeft voor 2024 een positief saldo te zien van afgerond € 9,6 miljoen. Dit is in lijn met het vastgestelde kader bij de Perspectiefnota 2024 met enkele aanpassingen: 1. Raadsbrief afdoening M04-d.d. 19 april 2021: In de Perspectiefnota was € 45.000,per jaar gedurende vier jaar opgenomen voor het Bestuurlijk Interventie Team. Via een raadsbrief is gemeld dat dit € 450.000,- per jaar moet zijn. Zoals aangegeven is dit in de programmabegroting 2024 verwerkt ten laste van het incidentele begrotingssaldo. 2. In de Perspectiefnota was een dotatie voorzien aan de reserve Wagenpark om een negatieve stand te voorkomen. Deze dotatie moet echter in 2024 plaatsvinden in plaats van in 2025. Dit betreft een budgettair neutrale verschuiving. 3.
In de Perspectiefnota is de verduurzaming van de Noorddammerweg voorzien, de hiermee samenhangende onderhoudsvoorziening kan in 2024 incidenteel vrijvallen. 4. Bij de uitwerking van de perspectiefnota naar de Programmabegroting toe zijn er diverse kleinere afrondingsverschillen ontstaan. Per saldo bedragen deze over de periode 2023 – 2027 € 27.000,- nadelig ten laste van het incidentele begrotingssaldo. Onderstaand overzicht zet de meerjarige begrotingssaldi op een rij. positief bedrag is tekort; negatief bedrag is tekortverlaging/overschot
2024
2025
2026
2027
Totaal begrotingssaldo
-9.573
-794
2.641
-890
# Waarvan eenmalige middelen
-9.573
-794
2.641
-890
0
0
0
0
Resteert structureel begrotingssaldo
Het hoofdstuk Algemeen Beeld in de Programmabegroting geeft een totaaloverzicht van de samenstelling van het begrotingssaldo en een specificatie van de hierin verwerkte besluitvorming.
Pagina
4 van 6
In de Perspectiefnota is inzicht gegeven in het meerjarig verloop van de algemene reserve. Deze is geactualiseerd in de programmabegroting en kent samengevat het volgende verloop:
Algemene reserve bedragen x €1.000 2023
2024
2025
2026
2027
Geraamde stand per 1jan
52.945
55.325
64.898
65.692
63.051
Bestaand verloop Algemene Reserve (tot PN2024)
-29.350
20.847
17.694
-435
7.863
731
-19.692
-11.443
-3.493
-3.557
# Waarvan verwachte winstafdracht grondexploitaties Perspectiefnota 2024 Toevoegingen
32.301
21.748
3.441
11.608
4.045
Eenmalige toekenningen
-1.316
-12.549
-9.036
-9.944
-7.025
Raadsbrief Motie 04 - 19 april 2022
-450
-450
-450
-450
Correctie dotatie aan negatieve reserve Wagenpark
-562
562
Begroting 2024
Vrijval onderhoudsvoorziening
332
Diverse afrondingsverschillen in uitwerking stand algemene reserve 31dec
14
-100
26
73
14
55.325
64.898
65.692
63.051
63.941
Negatief bedrag is tekort; positie bedrag is tekortverlaging/overschot
De verwachte stand per 31 december 2027 is hoger dan was aangegeven in de Perspectiefnota. Het saldo bedroeg toen € 50,0 miljoen tegenover € 63,9 miljoen in de programmabegroting. Het verschil wordt verklaard door: 1.
Effecten van de jaarstukken waren nog niet volledig in beeld waren ten tijde van de Perspectiefnota. De begin stand per 1 januari 2023 is hoger.
€ 2,5 miljoen
2.
In de uitwerking is het bestaande verloop van algemene reserve (op basis van besluitvorming t/m de Perspectiefnota 2024) geactualiseerd. Met name het toevoegen vaan jaarschijf 2027 geeft een groot effect.
€ 8,4 miljoen
3.
Het effect van de Meicirculaire 2023 was niet in de Perspectiefnota opgenomen maar in een aparte notitie.
€ 4,4 miljoen
4.
Aanpassingen n.a.v. raadsbrief BIT, afrondingsverschillen en vrijval onderhoudsvoorziening
- € 1,4 miljoen
TOTAAL
€ 13,9 miljoen
Voorgesteld besluit 4 en 5: investeringsplan Samen met de begroting leggen wij voorstellen tot kredietautorisatie aan u voor. De kredietautorisatie riolen vindt voor het overgrote deel plaats via het jaarlijkse Meerjarenprojectenplan buitenruimte (MPP), welke is behandeld bij de Perspectiefnota 2024. Dit uitvoeringsprogramma omvat echter niet de noodzakelijke investeringen in rioolgemalen. De daarvoor benodigde kredietautorisatie ad € 694.000,- maakt onderdeel uit van dit raadsvoorstel. Voor de vervanging bedrijfsmiddelen stellen wij u voor een krediet van € 6.050.000,beschikbaar te stellen. Het gaat om tien investeringen in vrachtauto's, veegmachines,
Pagina
5 van 6
inzamelvoertuigen en diverse machines. Deze investeringen komen ten laste van de reserve vervanging bedrijfsmiddelen, die structureel wordt gevoed vanuit de jaarlijkse begroting op basis van een onderliggend meerjarig vervangingsschema (“ideaalcomplexen”). Voorgesteld besluit 6: verlaging van de interne rekenrente De gemeente Amstelveen heeft momenteel nog een liquiditeitsoverschot uitstaan via schatkistbankieren. Op deze uitstaande gelden worden weer rente-inkomsten verwacht door oplopende rentestanden. De afgelopen jaren lag de rente rond de ‘0’ waardoor er nagenoeg geen inkomsten waren. Aan de andere kant betalen we ook rente over het door ons geleende geld. De rente die we ontvangen, wordt samen met de rente die we betalen verdisconteerd in de begroting via de interne rekenrente. Doordat we nu weer rente ontvangen heeft dat een effect op de interne rekenrente en gaat deze omlaag. Voorgesteld wordt de interne rekenrente in 2024 te verlagen van 2% naar 1,25%, conform de regels van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Participatie
N.v.t. Kantekeningen en risico’s
1.
2.
Recent spelen er ontwikkelingen rond het COBRA museum, echter is er nog geen definitieve uitkomst. In de begroting is in de paragraaf Weerstandvermogen & Risicobeheersing de volgende tekst opgenomen: Het is momenteel nog niet duidelijk of vanaf 2024 subsidie wordt versterkt aan het Cobra museum. In de begroting 2024 is een subsidiebedrag gereserveerd van circa €1,4 miljoen (begroting 2023 plus 8% indexatie). Voor het pand waarin het Cobra museum is gehuisvest zijn in de gemeentelijke begroting huurinkomsten van circa € 0,4 miljoen opgenomen (huurprijs exclusief BTW). Indien er geen subsidie wordt verstrekt leidt dit in 2024 tot een voordeel van circa € 1,4 miljoen met daar tegenover een mogelijk nadeel van circa € 0,4 miljoen. Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling informeren wij u op de gebruikelijke wijze over de uitkomsten van de jaarlijkse septembercirculaire gemeentefonds (na Prinsjesdag) en over de bekendmaking van het voorlopige budget voor de bijstandsgelden 2024 (BUIG), zodat deze informatie nog onderdeel kan uitmaken van de besluitvorming.
Financiën
Het boekwerk Programmabegroting bevat veel financiële mutaties, die in onderlinge samenhang worden gepresenteerd en toegelicht. Daarbij is rekening gehouden met de geldende wettelijke voorschriften (Gemeente wet en BVV). De begroting kent een indeling in programma’s. Ieder programma bevat een financieel overzicht met een specificatie van de verwerkte mutaties, c.q. besluitvorming. Onder het hoofdstuk “Algemene Dekkingsmiddelen” zijn de inkomsten uit gemeentefonds, belastingen en rente/dividend, alsmede enkele gemeentebrede stelposten opgenomen en toegelicht. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning
Ingevolge artikel 191 Gemeentewet dient de door de raad vastgestelde begroting vóór 15 november naar Gedeputeerde Staten gestuurd te zijn. Voorafgaand aan de raadsbehandeling heeft de begroting ter inzage gelegen en is hieraan bekendheid gegeven.
Pagina
6 van 6
Er zal een persbericht volgen en de stukken zijn digitaal voor iedereen beschikbaar via de P&C portal https://amstelveen.pcportal.nl/ .
Evaluatie
N.v.t. Duurzaamheidsaspecten
N.v.t. Bijlagen
Programmabegroting 2024 Infographic
De secretaris,
De voorzitter,
Bert Winthorst
Tjapko Poppens
Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.
Programmabegroting 2024
Z23-083147 - D23-385599
Inhoudsopgave 1. Algemene financiële toelichting .......................................................... 4 1.1 Personalia..................................................................................................................5 1.2 Algemeen beeld .........................................................................................................6 1.3 Leeswijzer ............................................................................................................... 16 1.4 Door de raad te autoriseren begrotingsbedragen .......................................................... 18
2. Programmaplan ................................................................................. 23 2.1 Sociaal domein......................................................................................................... 24 2.2 Onderwijs en ontplooiing ........................................................................................... 34 2.3 Economie en duurzaamheid ....................................................................................... 43 2.4 Openbare ruimte ...................................................................................................... 50 2.5 Ruimtelijke ontwikkeling............................................................................................ 58 2.6 Bestuur, bevolking en veiligheid ................................................................................. 72 2.7 Overhead ................................................................................................................ 80 2.8 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................... 82
3 Paragrafen ......................................................................................... 87 3.1 Lokale heffingen ....................................................................................................... 88 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 101 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 123 3.4 Bedrijfsvoering ....................................................................................................... 131 3.5 Verbonden Partijen ................................................................................................. 135 3.6 Grondbeleid ........................................................................................................... 152 3.7 Financiering ........................................................................................................... 157 3.8 Wet Open Overheid ................................................................................................ 164
4. Bijlagen ........................................................................................... 167 A Vertaaltabel programma/taakvelden ............................................................................ 168 B Verloop reserves en voorzieningen .............................................................................. 169 C Subsidies & gemeentelijke jaarhuren voor gesubsidieerde instellingen ............................. 171 D Meerjarenbalans ....................................................................................................... 183 E Overzicht structurele en eenmalige middelen ................................................................ 185 F Bestuurlijke planning ................................................................................................. 187 G Kaderstellende beleidsnota's ...................................................................................... 194 H Duurzaamheid .......................................................................................................... 197 I BBV-indicatoren ......................................................................................................... 199 J Geraamde baten en lasten per taakveld ........................................................................ 200
Programmabegroting 2024
3
1. Algemene financiële toelichting
4
Programmabegroting 2024
1.1 Personalia
Burgemeester en wethouders Burgemeester Tjapko Poppens Openbare orde en veiligheid, burgerzaken, horeca- en evenementenvergunningen, handhaving (woon-, adres-, indentiteitsfraude), algemeen bestuur, Zorgvlied, regionale samenwerking, internationale betrekkingen. Wethouder Herbert Raat Mobiliteit (verkeer, vervoer, parkeren), kunst, cultuur en media, vergunningen en handhaving, welstand en monumenten, sport, Oude Dorp, recreatie. Wethouder Adam Elzakalai Financiën, wonen, economische zaken, Project A9, Schiphol. Wethouder Floor Gordon Ruimtelijke ordening, Stadshart, A9 gebiedsregie, duurzaamheid, groen en water, gezonde leefomgeving (milieu), speeltuinen, natuur- en milieueducatie, participatie, diversiteit Wethouder Frank Berkhout Onderwijs, jeugdzorg, jeugd, cultuureducatie, openbare ruimte, dierenwelzijn, vastgoed, gemeentelijke organisatie (ICT, WOO, inkoop, dienstverlening). Wethouder Marijn van Ballegooijen Werk en inkomen, zorg en welzijn, diversiteit. Gemeentesecretaris Bert Winthorst Griffier Debby de Heus Directieteam Henk Huitink, directeur Bestuur ondernemingsraad Jim Udo, voorzitter Annemarie Malcorps, secretaris Mario van Deijzen, algemeen DB-lid
Programmabegroting 2024
5
1.2 Algemeen beeld
Inleiding De Programmabegroting 2024 bevat de vertaling van de bestuurlijke kaders zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 19 juli 2023 aan de hand van de Perspectiefnota 2024, inclusief bijbehorende aanvullende notitie over de uitkomsten van de mei-circulaire. Wij vervolgen de bestuurlijke koers die wij hebben neergelegd in het coalitieakkoord 2022 – 2026 ‘Warm hart voor Amstelveen – met kansen voor de toekomst’. Amstelveen biedt inwoners een goede kwaliteit van leven. Met de Perspectiefnota 2024 is er gekozen om dat hoge voorzieningenniveau in stand te houden en op onderdelen te verbeteren. Door het gezonde financieel beleid van de afgelopen jaren beschikt Amstelveen over ruime incidentele middelen (algemene reserve). Er zijn diverse eenmalige voordelen zoals een compensatie voogdij 18+, en door oplopende rente ook weer rente inkomsten. Ook ontvangen we de voorgefinancierde middelen voor de opvang van vluchtelingen terug vanuit het Rijk. Tezamen met het laten vrijvallen van het Lokaal Coronafonds en de actualisatie van de grexen is er ruimte om €50 miljoen aan incidentele uitgaven te doen. De algemene reserve heeft een verwachte omvang van €64 miljoen eind 2027 en geeft voldoende slagkracht naar de toekomst toe. Om de begroting ook structureel op orde te houden zijn in de Perspectiefnota 2024 maatregelen genomen.
Met een mix aan besparing op de organisatiekosten en lastenverzwaring zijn we in staat het huidige voorzieningen niveau op orde te houden. Al lange tijd is de OZB in Amstelveen alleen met de inflatie mee gestegen. In de huidige tijd kunnen we er niet omheen de OZB inkomsten te verhogen. Dit doen we in twee stappen, eerst met €2 miljoen in 2024 en dan oplopend tot €3,2 miljoen vanaf 2025. Wel lukt het ons om de stijging van de totale woonlasten OZB, Afvalstoffenheffing en Rioolrecht te beperken (+9%) tot iets boven de inflatieverwachting. We willen echter niet alleen de inwoners extra belasten maar ook onze bezoekers. Zij maken immers ook gebruik van onze voorzieningen. De inkomsten uit toeristenbelasting verhogen we met €0,8 miljoen en brengen deze meer in lijn met de om ons heen liggende gemeenten. Ook de gemeentelijke uitgaven worden tegen het licht gehouden en krijgt de organisatie een taakstelling van bijna €2 miljoen. Oproep vanuit de VNG Op de Algemene Ledenvergadering van de VNG van 14 juni 2023 is de resolutie ‘Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief’ aangenomen. In deze resolutie is de grote zorg en onvrede verwoord over het ontbreken van een structureel financieel perspectief voor gemeenten. Tevens kondigt de resolutie aan, dat de VNG een begrotingsadvies uitwerkt voor het opstellen van de programmabegroting 2024-2027.
Via een ledenbrief is een advies gegeven dat uit twee onderdelen bestaat 1. 2.
Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2025-2027 een sluitende begroting. Breng de lasten in de meerjarenramingen voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting. Baseer deze op het huidige takenpakket, de noodzakelijke investeringen, de inflatie, de stijgende rente, de ambities uit uw coalitieakkoord en geschatte mee- en tegenvallers. Naar verwachting zullen de meerjarenramingen 2026 en 2027 dan duidelijk tekorten aangeven.
De VNG geeft in de brief aan dat het presenteren van een niet sluitende begroting eigenlijk niet kan binnen deugdelijk financieel beleid. In de huidige situatie van onzekerheid over het uitblijven
6
Programmabegroting 2024
van een structureel perspectief vanuit het Rijk vindt de VNG het echter een verantwoorde keuze toch een tekortbegroting te laten zien. Ook Amstelveen heeft ingestemd met de resolutie omdat ook wij zien dat de financiële verhouding met het Rijk uit het lood staat. Wij onderschrijven de zorg en onvrede die de resolutie verwoordt. Dit hebben wij reeds verkondigd in achterliggende perspectiefnota’s en begrotingen. Tekorten binnen de jeugdhulp, onzekerheid over de financieringssystematiek (trap-op-trap-af) en een opschalingskorting raken ook ons. Ook wordt er met regelmaat gesproken over het ‘ravijn jaar 2026’ omdat na 2025 structureel veel minder te besteden is door gemeente en de oplossing voor het tekort sociaal domein nog hoogst onzeker is. Als dit beeld zo blijft kan dat niet anders dan door structureel ingrijpen in de begroting. Toch verschilt de situatie van gemeente tot gemeente en zo ook voor Amstelveen. Door het consistente financiële beleid beschikt Amstelveen over ruime algemene dekkingsmiddelen. Ook zijn in het verleden keuzes gemaakt om de sterke stijgingen van de gemeentefondsuitkering niet direct als structureel te beschouwen maar als incidentele inkomsten. Het weer wegvallen van deze inkomsten na 2025 heeft daardoor een minder groot effect. Amstelveen kampt net als alle andere gemeente met tekorten binnen de jeugdhulp.
Voor Amstelveen bedragen deze circa €4 tot €5 miljoen. Deze hebben we tot en met 2025 gedekt vanuit incidentele middelen. We zien dat de genomen maatregelen effect beginnen te krijgen, al is het nog te vroeg om te zien of dit tot lagere structurele tekorten leidt. We verwachten ook dat de afspraken die gemaakt worden in het kader van de hervormingsagenda een positief effect hebben op de financiën. Wij zien daarom geen noodzaak nu een tekortbegroting te presenteren. We continueren onze bestaande gedragslijn dat wij voor 2026 en verder eerst nader uitsluitsel afwachten om te weten voor welke opgave we komen te staan, om daar vervolgens zorgvuldig de afwegingen te maken die dit met zich meebrengt. Wij houden ons voorzieningenniveau in tijden van inflatie gelijk en verbeteren die op onderdelen. Een situatie die zeker niet voor alle gemeente geld.
Leeswijzer Dit hoofdstuk Algemeen Beeld geeft een samenvattend totaalbeeld van de begroting. Na de leeswijzer en een overzicht met de te autoriseren begrotingsbedragen volgt de concrete uitwerking van de begroting in zes bestuurlijke programma’s, een programma “Overhead” en een hoofdstuk “Algemene dekkingsmiddelen”. In het tweede deel van dit boekwerk volgen paragrafen die wettelijk voorgeschreven thema’s behandelen. In nauwe samenhang met de begroting maken de volgende stukken tevens onderdeel uit van de behandeling: Een afzonderlijke notitie over de uitkomsten van de jaarlijkse septembercirculaire gemeentefonds (na Prinsjesdag) en de bekendmaking van het voorlopige budget voor de bijstandsgelden 2023 (BUIG), zodat deze informatie nog onderdeel kan uitmaken van de besluitvorming. Deze notitie wordt op de gebruikelijke wijze toegevoegd zodra deze beschikbaar is; Het raadsvoorstel Tarievennota dat tegelijkertijd met de begroting wordt aangeboden met de bij deze begroting behorende tariefvoorstellen.
Programmabegroting 2024
7
Financieel begrotingsbeeld Hieronder vindt u een samenvatting van het begrotingsbeeld 2024-2027 als uitwerking van de Perspectiefnota 2024. BEGROTINGSBEELD BEGROTING 2024-2027
bedrag x € 1.000 positief bedrag is tekort; negatief bedrag is tekortverlaging/overschot 2024 2025 2026 2027
a) Vertrekpositie: Begrotingsboek 2023 Structurele begrotingssaldi begrotingsboek 2023 b) Perspectiefnota 2024, structureel b1) Autonoom/nominaal b2) Jeugdhulp b3) Investeringen Maatschappelijk Vastgoed (kapitaallasten) b4) Overige voorstellen Perspectiefnota 2024 structureel b5) dekkingsplan Perspectiefnota 2024 # Aanvullende inkomsten OZB # Aanvullende inkomsten Toeristenbelasting # Organisatie taakstelling # Stelpost Areaal # Stelpost Nominaal # Inzet Algemene Reserve b5) meicirculaire gemeentefonds / BUIG-gelden # Reservering ter dekking van structurele opgave 2026 e.v. STRUCTURELE BEGROTINGSPOSITIE 2023-2026
0
0
0
0
14.757
14.760
-686 6.699
-515 7.202
14.760 263 -142 8.391
14.848 263 328 8.370
-2.000
-3.200 -800 -1.710 -2.000 -13.737
-3.200 -800 -1.710 -2.000 -15.562
-3.200 -800 -1.710 -2.000 -16.099
-2.767 2.767
-2.767 2.767
-2.000 -16.300 -470
0
0
0
0
c)Eenmalige middelen c1)Besluitvorming t/m begroting 2023
-1.155
-6.251
3.928
-4.306
d) Perspectiefnota 2024: incidenteel d1) Autonoom/nominaal d2) Jeugdhulp * Dekking via Meicirculaire 2023 d3) Duurzaamheid * inzet reserve duurzaamheid voor duurzaamheid * inzet CDOKE middelen d4) Grote Projecten d5) Overige voorstellen Perspectiefnota 2024 incidenteel d6) Winst grondexploitaties / locatie ontwikkelingen d7) Amendement Actie voor gelijke kansen d8) Meicirculaire gemeentefonds / BUIG-gelden
2.527 5.456 -4.800 2.669 -1.425 -1.244 758 8.508 -20.567 100 -1.181
500 5.561 -4.000 2.419 -975 -1.444 1.628 5.247 -1.760 100 -1.681
1.470
450 562 -332 100
450 -562 -26
-73
-14
-9.573
-794
2.641 2.641
-890
-9.573
-794
-9.573 -9.573
-794 -794
e) Begroting 2024 e1) Raadsbrief (13-06-2023) afdoening Motie 04 /19-04-2023 e2) Correctie dotatie reserve Wagenpark van 2025 naar 2024 e3) Vrijval onderhoudsvoorziening Noorddammerwerg e4) Diverse correcties Begroting 2024 Totaal saldi eenmalige middelen # Eenmalige inzet middelen t.l.v. algemene reserve # Eenmalig surplus t.g.v. algemene reserve BEGROTINGSSALDO STRUCTUREEL & INCIDENTEEL # Per saldo t.l.v. de algemene reserve # Per saldo t.g.v. de algemene reserve
8
2.489 -1.377 -1.112 2.218 6.156 -10.885 100 -723
214 -100 -114 6.008 917 -4.045 100 0
450
450
-890
2.641
Programmabegroting 2024
2.641
-890 -890
Structurele begrotingspositie Vertrekpunt voor de voorliggende begroting is het meerjarenperspectief 2023-2026 in het boekwerk Programmabegroting 2023 (regel a). Aanvullend is verwerkt de besluitvorming bij de Perspectiefnota 2024 inclusief de notitie Meicirculaire 2023 (regel b). Dit resulteert in een structureel sluitende meerjarige begrotingspositie. Eenmalige middelen Naast structurele middelen zijn er eenmalige middelen. Dit betreft in de eerste plaats de tot aan de Perspectiefnota 2024 toegekende eenmalige middelen (regel c1). Dit gaat om afgerond € 6,9 miljoen voor de periode 2024 – 2027. Via de Perspectiefnota 2024 is voor de periode 2024 - 2027 circa €55 miljoen aan eenmalige lasten toegekend (regels d1-d5, d7 en d9). Tegenover deze incidentele uitgaven staan incidentele inkomsten in de vorm van de geraamde winstafdrachten uit grondexploitaties en locatie-ontwikkelingen (regel d6, afgerond € 37,3 miljoen). Onttrekkingen (regel d5) uit de reserve Duurzaamheid (€ 3,9 miljoen) en rijksmiddelen voor de energietransitie (€ 3,9 miljoen). Regel d2 en d8 vermelden de middelen die beschikbaar zijn gekomen via de meicirculaire 2023. Dit gaat om € 12,4 miljoen, verdeeld over de jaren 2024-2026. In de uitwerking van de Perspectiefnota 2024 naar de programmabegroting toe zijn een aantal correcties doorgevoerd (regel e).
Voor de zomer (13-06-2023) heeft uw raad een brief ontvangen naar aanleiding van de Motie Multidisciplinair Interventieteam (19-04-2023). Gedurende 4 jaar had €450.000 per beschikbaar moeten komen via de perspectiefnota maar per abuis was €45.000 opgenomen. Zoals in de raadsbrief aangegeven herstellen we dit met deze begroting. Verder is er een verschuiving verwerkt voor een in de Perspectiefnota opgenomen dotatie aan de reserve Wagenpark om een negatieve stand te voorkomen. De dotatie moet in 2024 plaatsvinden in plaats van in 2025. In de Perspectiefnota is een investering opgenomen voor de verduurzaming van de Noorddammerweg. Niet opgenomen was de eenmalige vrijval van een bedrag uit de onderhoudsvoorziening. In de uitwerking van de diverse posten ontstaan afrondingsverschillen. Dit geeft in 2024 een positief effect en in de jaren 2025-2027 kleine negatieve effecten.
Programmabegroting 2024
9
Investeringen In de begrotingsraad van 11 november 2020 is besloten tot de instelling van het investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed. De voor dit investeringsplan geldende uitgangspunten zijn vastgelegd in de Nota risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021 zoals vastgesteld in de begrotingsraad van 10 november 2021. Onderstaande overzichten zetten de investeringsplanning 2024-2027 op een rij zoals verwerkt in dit begrotingsboek. Dit is conform de besluitvorming Perspectiefnota 2024 met inachtneming van een aanpassing van een neutrale fasering tussen de jaarschijven via de besluitvorming bij de jaarstukken 2022 (afsluiting en overheveling van investeringskredieten). Het bovenste overzicht betreft de investeringen ten laste van de algemene middelen, het onderste overzicht betreft samenhangende investeringen waarvan de lasten worden gedragen door derden (rendabele investeringen via kostendekkende huren). In totaal beloopt deze investeringsplan een bedrag van afgerond € 141 miljoen, waarvan € 112,5 miljoen onrendabel en € 28,5 miljoen rendabel. Investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2024-2027 en verder: onrendabel
Omschrijving bedrag x € 1.000
invest. bedrag
2024
Wijkcentra Wijkcentrum Alleman Wijkcentrum Alleman Realisatie Wijkcentrum Alleman Subtotaal
359 1.748 626 2.733
359 1.463 1.822
285 626 911
Sport Binnensport KKC Uitbreiding zwembad Meerkamp Subtotaal
11.200 14.900 26.100
11.000 12.000 23.000
200 2.900 3.100
Onderwijshuisvesting Nieuwbouw Landtong Uitbreiding AC Nieuwbouw Kindcentrum de Scheg Nieuwbouw de Scheg, grondwerving Nieuwbouw Legmeer (school/sport) Nieuwbouw Orion, onrendabel Verduurzamen Noorddammerweg 51 Subtotaal
4.096 3.311 10.080 894 7.500 36.790 1.900 64.571
4.096 3.311
2.000 1.900 11.307
Cultuur Verbouwing Cultuurstrip Subtotaal
15.000 15.000
Overig Maatschappelijk Vastgoed Maatschappelijke ruimte Lindenlaan 315 B Subtotaal Totaal Bijbehorende kapitaallasten
10
2025
2026
2027ev
apart te voteren
x x x 0
0
x x 0
0
x x 1.920 894
5.760
2.400
3.760
7.500 2.790
28.240
6.574
16.050
30.640
1.000 1.000
5.000 5.000
9.000 9.000
0
4.250 4.250
150 150
4.100 4.100
0
0
112.654 11.942
37.279 1.086
19.685 2.754
25.050 3.487
30.640 4.615
Programmabegroting 2024
reeds gevoteerd
x x x x x
x
x
Investeringsplan maatschappelijk vastgoed 2024-2027 en verder: rendabel Omschrijving bedrag x € 1.000
invest. bedrag
2024
2025
2026
2027ev
Sport Kantoren Amstelveen Sport Subtotaal
2.584 2.584
1.000 1.000
1.584 1.584
0
0
Onderwijshuisvesting Aanvullend Krediet Landtong, kinderopvang Nieuwbouw Legmeer, bso/ko c.a. Nieuwbouw Orion Nieuwbouw kinderopvang Lindenlaan 315 Nieuwbouw De Scheg Subtotaal
475 p.m. 2.600 4.000 3.120 10.195
475 700
p.m. 700
600 1.300
600 1.300
Overige rendabele investeringen Wijkcentrum Alleman, huisartsenpraktijk Medisch centrum, Lindenlaan 315 B Parkeergarage Oude Dorp en Raadhuis Subtotaal
1.790 4.150 10.000 15.940
Totaal
28.719
reeds gevoteerd
apart te voteren
x
x p.m.
600 3.200 480 4.755
600 800 1.440 2.840
1.190
1.190
600 4.150 5.000 9.750
5.000 5.000
0
6.945
14.174
6.300
1.300
x x x x
x x x
Overige investeringen Naast het investeringsplan Maatschappelijk Vastgoed kent de gemeente ook nog diverse overige investeringen. De investeringsplanning hiervan voor 2024-2027 komt uit op een volume van afgerond € 52,3 miljoen. Het overgrote deel hiervan maakt onderdeel uit van het Meerjarenprojectenplan Buitenruimte, waarvan de jaarlijkse vaststelling bij de Perspectiefnota plaatsvindt met vervolgens bijstelling op de reguliere P&C-momenten (Tijdvakrapportages en jaarstukken). Het huidige MPP loopt tot en met 2026 waardoor er nog geen investeringen zijn geraamd in 2027. De lasten van de investeringen in riolen worden gedekt via het tarief rioolrecht. De investeringen in wegen, verkeer en groen worden gedekt binnen de structurele begrotingsbudgetten. Ten slotte is er nog de categorie investeringen in bedrijfsmiddelen. Deze worden ook uit structurele begrotingsbudgetten gedekt op basis van een meerjaren vervangingsschema met behulp van een reserve vervanging bedrijfsmiddelen. Voor 2024 betreft het tien investeringen met een verwacht investeringsvolume van €6 miljoen. Het gaat om diverse vrachtauto's, veegmachines, inzamelvoertuigen en diverse machines.
Omschrijving bedrag x € 1.000
invest. bedrag
2024
2025
2026
2027
Meerjarenprojectenplan Buitenruimte Riolen Wegen Verkeersregelinstallaties Verkeer Groen & Spelen
14.022 11.241 2.783 4.521 2.277
4.248 5.277 823 2.381 1.052
5.833 3.479 1.350 1.360 740
950 2.485 610 780 485
2.991
Overig Rioolgemalen Bedrijfsmiddelen
7.685 9.800
694 6.050
625 200
5.788 600
578 2.950
52.329
20.525
13.587
11.698
6.519
Totaal
Programmabegroting 2024
11
Reserves en voorzieningen Algemene reserve en reserve stedelijke vernieuwing Samen met de algemene reserve fungeert de reserve “stedelijke vernieuwing” als gemeentelijke buffer voor onvoorziene calamiteiten. Uit dien hoofde is de minimale omvang voor beide reserves samen bepaald op € 15 miljoen (besluitvorming begrotingsraad 10 november 2021, vaststelling Nota risicobeleid, reservebeleid en activabeleid Amstelveen 2021). Uitgangspunt van beleid is verder, dat er niet voor verschillende begrotingsonderdelen afzonderlijke buffers (bestemmingsreserves) worden gevormd. Dat vormt ook het uitgangspunt voor de risicoanalyse ter onderbouwing van de gewenste minimum-omvang van de gemeentebreed benodigde buffer. Nauw hieraan verbonden is, dat de algemene reserve tevens voldoende handelingsmarge biedt voor frictie- en transitiekosten en eenmalige beleidsintensiveringen c.q. bestuurlijke prioriteiten in brede zin. Onderstaande overzichten zetten de actuele stand en ontwikkeling van de algemene reserve en de reserve “stedelijke vernieuwing” op een rij. ALGEMENE RESERVE (bedrag x € 1.000)
2023
2024
2025
2026
2027
Geraamde stand per 1jan
52.945
55.325
64.898
65.692
63.051
Bestaand verloop Algemene Reserve (tot PN2024) # Waarvan verwachte winstafdracht grondexploitaties
-29.350 731
20.847 -19.692
17.694 -11.443
-435 -3.493
7.863 -3.557
Perspectiefnota 2024 Toevoegingen Winstafdracht grondexploitaties Vrijval Coronafonds Ontvangst vooruitbetaalde Oekraïne gelden Tegemoetkoming Voogdij 18+ Rentevergoeding, onder uitputting kapitaallasten en overige mutaties Vrijval Stelpost Nominaal Meicirculaire 2023
-2.918 6.661 11.645 3.300 2.523 10.200 890
20.567
1.760
10.885
4.045
1.181
1.681
723
-2.365 3.100
-500 -5.561 4.000 -2.419 2.419 -1.628 -5.247 -100
-1.470
-254 254 5 -2.021 -35
-2.527 -5.456 4.800 -2.669 2.669 -758 -8.508 -100
-2.489 2.489 -2.218 -6.156 -100
-214 214 -6.008 -917 -100
-450 562
-450
-450
14
-450 -562 332 -100
26
73
14
55.325
64.898
65.692
63.051
63.941
Eenmalige toekenningen - Autonome ontwikkelingen - Jeugd # Dekking via Meicirculaire 2023 - Duurzaamheid # Dekking via Reserve Duurzaamheid & CDOKE middelen - Grote projecten - Overige voorstellen - Amendementen bij PN 2024 Begroting 2024 Raadsbrief (13-06-2023) afdoening Motie 04 /19-04-2023 Correctie dotatie aan negatieve reserve Wagenpark Vrijval onderhoudsvoorziening Noorddammerweg Diverse afrondingsverschillen in uitwerking P.M.-posten # septembercirculaire/BUIG # overige openstaande agenda en risico's stand algemene reserve 31dec
12
Programmabegroting 2024
In de uitwerking van de Perspectiefnota 2024 naar de programmabegroting toe zijn een aantal correcties doorgevoerd met een effect op de algemene reserve. Voor de zomer (13-06-2023) heeft uw raad een brief ontvangen naar aanleiding van de Motie Multidisciplinair Interventieteam (19-04-2023). Gedurende 4 jaar had €450.000 per beschikbaar moeten komen via de perspectiefnota maar per abuis was €45.000 opgenomen. Zoals in de raadsbrief aangegeven herstellen we dit met deze begroting. Verder is er een verschuiving verwerkt voor een in de Perspectiefnota opgenomen dotatie aan de reserve Wagenpark om een negatieve stand te voorkomen. De dotatie moet in 2024 plaatsvinden in plaats van in 2025. In de Perspectiefnota is een investering opgenomen voor de verduurzaming van de Noorddammerweg. Niet opgenomen was de eenmalige vrijval van een bedrag uit de onderhoudsvoorziening. In de uitwerking van de diverse posten ontstaan kleinere afrondingsverschillen. Per saldo over de periode 2023 – 2027 gaat het om een bedrag van €27.000 nadelig. RESERVE STEDELIJKE VERNIEUWING (bedrag x € 1.000 Geraamde stand per 1jan
2023
2024
2024
2026
2027
13.696
8.159
9.159
10.159
11.159
1.463
1.000
1.000
1.000
1.000
9.159
10.159
11.159
12.159
Besluitvorming t/m Perspectiefnota 2022: Structurele dotatie gefaseerd naar € 1 miljoen Afdekking onrendabele top herontwikkeling Legmeer
-7.000
stand per 31dec
8.159
De geraamde stand van de algemene reserve komt eind 2027 uit op € 64 miljoen. Bij de perspectiefnota is besloten om het Coronafonds te laten vrijvallen en worden in 2023 de vooruitbetaalde Oekraïne gelden terug ontvangen. Tezamen met andere voordelen en de verwachte besparingen op de kosten voor jeugdhulp zorgen deze ervoor dat de omvang van de algemene reserve toeneemt ondank de voorgenomen uitgaven. In latere jaren groeit de algemene reserve door verwachte opbrengsten uit grondexploitaties. Dit is met de nodige onzekerheden omgeven. De reserve stedelijke vernieuwing bevat een geraamde onttrekking van € 7 miljoen als gemeentelijke bijdrage in de onrendabele top project Legmeer. Dit is het bedrag uit de besluitvorming ten tijde van de aanvraag van de WBI (Woningbouwimpuls). Zoals onderstaande grafiek laat zien blijft het totaalvolume van de algemene reserve en de reserve stedelijke vernieuwing boven het vastgestelde minimumbedrag van € 15 miljoen (stand per 1 jan.).
Programmabegroting 2024
13
De paragraaf weerstandsvermogen behandelt de relevante gemeentelijke risico’s én de aanwezige mogelijkheden om risico’s op te vangen. De conclusie daarvan is, dat de Amstelveense financiële positie onverminderd goed is. De omvangrijke portefeuille aan complexe, langjarige projecten/grondexploitaties met grote financiële impact (Legmeer/BTAZ, Mobiliteit, Stadshart, De Scheg) zorgt wel voor een fors risicoprofiel, dat blijvende alertheid vraagt. Reserve Duurzaamheid & CDOKE middelen De gemeenteraad van Amstelveen heeft tijdens de raadsvergadering van 26 september 2018 besloten haar aandelen in Eneco af te stoten en van de verkoopopbrengst € 15 miljoen te benutten voor investeringen in energietransitie en duurzaamheid. Op 12 februari 2020 is definitief ingestemd met de verkoop van de aandelen en is de bestemming van € 15 miljoen voor energietransitie en duurzaamheid herbevestigd. Hiervoor is de reserve duurzaamheid gevormd met een dotatie van € 15 miljoen. Daarnaast lopen ook de gelden van het Klimaatakkoord via deze reserve. In bijlage H staat een overzicht met een actuele stand van de ontwikkeling van de reserve Duurzaamheid na verwerking van alle besluitvorming tot en met de Perspectiefnota 2024. Er resteert een niet bestemd saldo van € 4,4 miljoen.
Naast middelen uit de reserve Duurzaamheid ontvangt Amstelveen de komende 3 jaar middelen vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE). Het gaat om een bedrag van circa €1,6 miljoen per jaar. De uitkering dient voor minimaal 90% ingezet te worden voor apparaatskosten. Zoals salarissen, inhuurkosten en sociale lasten voor ambtelijk personeel (inclusief ondersteunende taken zoals HR, financiën en ICT). Overige reserves en voorzieningen Voor het overige bevat de begroting tal van specifieke mutaties in reserves en voorzieningen. Deze staan per programma vermeld en onder bijlagen staat een totaaloverzicht "Verloop reserves en voorzieningen". Een totaaloverzicht van de gemeentelijke reservepositie komt ook aan de orde in de paragrafen Weerstandsvermogen en Financiering: De paragraaf weerstandsvermogen behandelt de relevante gemeentelijke risico’s én de aanwezige mogelijkheden om risico’s op te vangen. De conclusie daarvan is, dat de Amstelveense financiële positie onverminderd goed is. Wel staat tegenover een zeer goede begrotings- en reservepositie een toenemend risicoprofiel van substantiële omvang, met name door een aantal grote, meerjarige en complexe grondexploitaties en overige projecten (Legmeer/BTAZ, mobiliteit, Stadshart, De Scheg).
Het behouden van een goede financiële positie is daarmee geen automatisme, maar vraagt een alert beleid.
14
Programmabegroting 2024
De paragraaf Financiering laat zien dat Amstelveen op dit moment een liquiditeitsoverschot (kasreserve) heeft. Tegelijkertijd is onverminderd sprake van een forse investeringsagenda, dat tot uitdrukking komt in geraamde financieringstekorten in 2023 en 2024. De huidige kasreserve is dus evident van tijdelijke aard, al kan en zal het feitelijke verloop blijven afwijken van de ramingen (marktomstandigheden, planologische procedures, participatie, vergunningen enz.).
Tarievenbeleid Algemene uitgangspunten De algemene uitgangspunten voor het gemeentelijk tarievenbeleid zijn: Een terughoudend beleid ten aanzien van lastenverhoging; Het hanteren van maximaal kostendekkende tarieven; Het toepassen van een jaarlijkse indexering voor loon- en prijsontwikkeling. Bij de Perspectiefnota 2024 is de indexering voor 2024 vastgesteld op 8%. Sinds 2022 is sprake van stijgende inflatiecijfers. In eerste instantie met name door stijgende energieprijzen. In 2023 zien we doorwerking hiervan op tal van manieren. In de begrotingskaders worden de nominale grondslagen periodiek herzien in samenhang met de gemeentefondscirculaires. De algemene uitkering gemeentefonds is een grote inkomstenpost voor de gemeente en het Rijk houdt bij het accres (de groei) van het gemeentefonds rekening met loonen prijsontwikkelingen. Deze toegepaste indexering is afgestemd op de nominale uitgangspunten in de Voorjaarsnota van het Rijk, gebaseerd op het Centraal Economisch Plan (CPB, maart 2023). De eerstvolgende herijking volgt via de uitwerking van de septembercirculaire op basis van de Miljoenennota/Rijksbegroting 2024 en de daarin verwerkte Macro Economische Verkenningen (MEV).
Woonlasten (OZB, rioolrecht, afvalstoffenheffing) stijging rond inflatie (+ 9%) Het deel van de lokale lasten dat voor de burger het meest herkenbaar is en jaarlijks terugkeert betreft de zogeheten woonlasten. Dit betreft de onroerende zaakbelasting (OZB), het rioolrecht en de afvalstoffenheffing. De in dit begrotingsboek verwerkte cijfers leiden samengevat tot het volgende woonlasten plaatje: OZB Rioolrecht Afvalstoffenheffing
+ + +
16,0% 6,4% 0,0%
Ondanks dat de PZB met 16% stijgt blijft de stijging van de totale woonlasten beperkt tot ets meer dan de verwachte inflatie. Voor een meerpersoonshuishouden in een koopwoning met een gemiddelde woningwaarde stijgen de woonlasten met afgerond 9% (circa €82 per jaar). Dit komt doordat het rioolrecht gelijk blijft en de afvalstoffenheffing met 6,4%. Het indexeren en verhogen van de OZB-opbrengst betekent dat het gemiddelde aanslagbedrag voor de burger stijgt. Een sterkere stijging van de WOZ-waarden leidt niet tot een hogere aanslag voor de burger en evenmin tot extra inkomsten voor gemeente. Tenslotte betaalt de burger de OZB-aanslag niet uit stenen of hypotheek maar uit het maandelijkse inkomen.