Verslag Raadsvergadering 22 april 2026

Mevrouw MIK (D66): - D66 volgt het betoog van de heer Engbers grotendeels over hoe men hier is gekomen en wat de uitkomsten daarvan zijn. D66 stemt voor motie 2026-052M: 'Parkeerhulp van de gemeenteraad'. - D66 is medeondertekenaar van motie 2026-055M: 'Parkeerbeleid, voor een thuis voor iedereen' waarin wordt benoemd wat de gevolgen zijn als fase 2 niet wordt uitgevoerd. D66 is groot voorstander van een nieuw mobiliteitsbeleid waar parkeren onderdeel van is. Dat is niet omdat D66 gelukkig wordt van nieuwe parkeervergunningen of een ander parkeerbeleid, maar omdat er bittere noodzaak toe is. Daarom ondersteunt D66 de noodoproep van Partij voor de Dieren. - Voor het overige moet het gesprek op 13 mei a.s. worden gevoerd. Mevrouw SANDERS (Beter Amersfoort): - Kan zich niet voorstellen dat D66 het nieuwe parkeerbeleid niet fijn vindt - Beter Amersfoort is niet voor het parkeerbeleid zoals dat nu is vormgegeven, maar het gaat te ver om de motie van Jeruzalem/Jericho niet uit te voeren. - Beter Amersfoort stemt tegen motie 2026-054M: 'Haastige spoed is zelden goed', maar kan zich er wel in vinden om het parkeerbeleid opnieuw te bespreken. - Beter Amersfoort wil de combinatie tussen parkeren en woningbouw niet leggen, omdat het ook op een andere manier kan worden opgelost. Mevrouw LEURS (PRO): - Parkeerbeleid, een thuis voor iedereen.

Wat een mooie titel en een motie met inhoud waar de groene voorgangers van PRO vier jaar keihard voor hebben gestreden. Het is goed om even goed na te denken over wat nu, dat er rust en ruimte komt om te denken over het parkeerbeleid. PRO blijft graag in gesprek met iedereen die goede ideeën heeft over hoe het huidige parkeerbeleid beter kan, waarbij PRO veel belang hecht aan het welbevinden van de inwoners, de extra woningen die hard nodig zijn en de leefbaarheid van de stad. PRO stemt daarom voor motie 2026-055M: 'Parkeerbeleid, voor een thuis voor iedereen'. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Concludeert dat het onderwerp 'woningbouw en parkeren' nu op tafel ligt. Is daar blij mee. Het is belangrijk dat dat gesprek wordt gevoerd. - In de top 10 van het programma van KeiHart voor Amersfoort staat wel degelijk 'uitbreiding van betaald en vergunningparkeren terugdraaien'. - Amersfoort voor Vrijheid verkeert in een ander universum, maar Partij voor de Dieren staat in de keiharde werkelijkheid van duizenden woningzoekenden. - VVD, SP, CDA, ChristenUnie willen hierover in de commissie spreken. Het is verstandig om het over de relatie te hebben tussen woningbouw en parkeren. Omdat er twee moties lagen, heeft Partij voor de Dieren motie 2026-055M: 'Parkeerbeleid, voor een thuis voor iedereen' ingediend om de derde optie toe te voegen. - Bedankt D66 voor mee-tekenen.

- ChristenUnie vindt het belangrijk dat de feiten op tafel liggen. Daarom heeft Partij voor de Dieren feitelijke vragen ingediend over de relatie tussen woningbouw en parkeerbeleid. 27

De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Het verkiezingsprogramma van KeiHart voor Amersfoort wordt niet helemaal juist geïnterpreteerd. Wijdt daar niet verder over uit. - Motie 2026-054M: 'Haastige spoed is zelden goed' beoogt niet om te kiezen voor A, B of C, maar roept op dat vandaag niet wordt gekozen voor A, B of C. De raad heeft onvoldoende informatie. De raadsinformatiebrief gaat erover dat het college richting nodig heeft van de raad en vraagt of moet worden doorgegaan met fase 1, of het communicatieproces naar inwoners tijdelijk moet worden opgeschort totdat de raad zich heeft uitgesproken over het parkeerbeleid of moet fase 2 alleen in Jericho/Jeruzalem worden doorgevoerd. Wil daarover eerst in de commissie spreken en niet vandaag kiezen voor A, B of C. Diverse partijen hebben aangegeven dat hier 13 mei a.s. over moet worden gesproken. Dit betekent dat de uitvoering van Jericho/Jeruzalem wellicht vertraging oploopt. De motie roept op dat eerst met elkaar van gedachten wordt gewisseld en de wethouder uitvoerig wordt bevraagd voordat een keuze wordt gemaakt tussen A, B of C. Die discussie moet in de commissie Omgeving worden gevoerd. Mevrouw VARWIJK (Amersfoort2014): - Begrijpt wat de heer Engbers probeerde aan te geven en dat motie: 2026-052M: 'Parkeerhulp van de gemeenteraad' wellicht overbodig is.

De motie is niet overbodig, omdat het college op dit punt geen besluit kan nemen en de raad zich alleen kan uitspreken middels een motie. Met de motie geeft de raad het college een uitspraak mee. - De richting voor Jeruzalem en Jericho kan nu al voor een deel worden meegegeven. De VOORZITTER: - Gaat over tot de stemmingen. Motie 2026-055M, ingediend door Partij voor de Dieren en D66: Parkeerbeleid, voor een thuis voor iedereen Voor de motie stemmen de leden van de fracties van PRO, D66 en Partij voor de Dieren. Tegen de motie stemmen de leden van de fracties van KeiHart voor Amersfoort, VVD, CDA, Amersfoort voor Vrijheid, Amersfoort2014, ChristenUnie, Beter Amersfoort, Forum voor Democratie, DENK en SP. Motie 2026-055M is verworpen met 12 stemmen voor en 23 stemmen tegen. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Verzoekt om een schorsing. Schorsing van 18.18 uur tot 18.40 uur. Motie 2026-054M, ingediend door KeiHart voor Amersfoort en VVD: Haastige spoed is zelden goed De heer DEKKER (VVD): - VVD is niet langer mede-indiener van de motie. VVD wil nu geen richting geven en stemt tegen. De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Wil nu geen richting geven, maar hier eerst over spreken in de commissie Omgeving van 13 mei a.s. 28

Mevrouw MIK (D66): - D66 stemt tegen. Geen keuze maken, is ook een keuze maken. De heer ENNEMA (Forum voor Democratie): - Forum voor Democratie stemt voor. Wil het in de commissie van 13 mei a.s. bespreken inclusief de uitrol voor Jericho en Jeruzalem. De heer ŞEKER (DENK): - DENK stemt voor en wil er 13 mei a.s. verder over spreken. Voor de motie stemmen de leden van de fracties van KeiHart voor Amersfoort, Forum voor Democratie en DENK. Tegen de motie stemmen de leden van de fracties van PRO, D66, VVD, CDA, Amersfoort voor Vrijheid, Amersfoort2014, ChristenUnie, Beter Amersfoort, Partij voor de Dieren en SP. Motie 2026-054M is verworpen met 8 stemmen voor en 27 stemmen tegen. Motie 2026-052M, ingediend door Amersfoort2014: Parkeerhulp van de gemeenteraad De heer DEKKER (VVD): - VVD stemt tegen omdat de motie overbodig is. De heer ENGBERS (CDA): - De motie is overbodig. Het is spijtig dat deze is ingediend, maar omdat hij er ligt, stemt CDA voor. Wacht vol goede moed op de discussie van 13 mei a.s. als opnieuw wordt gesproken over alle aspecten. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Partij voor de Dieren stemt voor omdat motie 2026-054M: 'Haastige spoed is zelden goed' niet is aangenomen. Zo kan het college door met Jericho en Jeruzalem. De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - KeiHart voor Amersfoort stemt tegen.

Er wordt nu toch richting gegeven en ingegaan op het verzoek van het college, terwijl de raad niet voldoende informatie heeft om dat goed te doen. Voor de motie stemmen de leden van de fracties van PRO, D66, CDA, Amersfoort voor Vrijheid, Amersfoort2014, ChristenUnie, Beter Amersfoort, Partij voor de Dieren en SP. Tegen de motie stemmen de leden van de fracties van KeiHart voor Amersfoort, VVD, Forum voor Democratie en DENK. Motie 2026-052M is aangenomen met 23 stemmen voor en 12 stemmen tegen. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Motie 2026-055M: 'Parkeerbeleid, voor een thuis voor iedereen' is niet aangenomen en woningbouwontwikkelingen in met name het Soesterkwartier dreigen nu in gevaar te komen. Wil nagaan of tot een gezamenlijke motie kan worden gekomen om duidelijkheid te verschaffen. Deze motie zou dan na de dinerpauze aan de orde moeten komen. De VOORZITTER: - Het is aan de raad om te beoordelen of een motie die tijdens de vergadering wordt ingediend, voldoet aan de urgentie die daarvoor nodig is. De raad kan dat pas beoordelen als de motie voorligt. 29

Schorsing van 18.47 uur tot 20.13 uur. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Heeft tijdens de dinerpauze met diverse fracties en wethouder Bijlholt gesproken. Vraagt hem toe te lichten wat een wenselijke stap is. De heer BIJLHOLT (wethouder): - De ontwikkelaar geeft in zijn brief aan dat een BOPA-vergunning moet worden vastgesteld door het college en de raad moet daar een zienswijze op geven. Een van de randvoorwaarden is parkeerregulering. Het college stelt voor de BOPA-vergunning deze week in het college vast te stellen en daaraan toe te voegen dat de parkeerregulering moet worden voorbereid zodat de raad daarover kan besluiten en het debat kan voeren indien gewenst. - De raad krijgt alle informatie zodat 13 mei a.s. een goed gesprek kan worden gevoerd. 27.

Toelichting verkenner Mattias Gijsbertsen op eindrapport De VOORZITTER: - Vraagt de verkenner, Mattias Gijsbertsen, naar voren te komen. De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Presenteert het eindverslag van de verkenning. - De griffier memoreerde eerder dat het schrijven van een lange brief makkelijker is dan het schrijven van een korte brief. Dat geldt ook in dit geval. De tijd ontbrak voor een korte brief, dus het is een lang verhaal geworden. - De opdracht die hem is gegeven, was op zoek te gaan naar een meerderheidscoalitie die inhoudelijk goed past, écht wil samenwerken en de komende vier jaar goede onderlinge verhoudingen kan houden. Dat is in de context dat allen wekenlang hun best hebben gedaan om inhoudelijke verschillen te laten zien en stevig campagne hebben gevoerd en in de context dat een aantal raadsleden elkaar nog niet persoonlijk kende. En ondertussen moest de verkenning ook nog rap klaar zijn. Het was best een uitdaging om die zaken bij elkaar te krijgen in een ingewikkelde context en met een opdracht die verder ging dan even een rondje met iedereen praten en dan komt de verkenner wel met een advies wie het met elkaar zouden moeten gaan doen.

- Heeft de afgelopen ruim drie weken besteed om op zoek te gaan naar een basis waarop voldoende aanknopingspunten zijn om inhoudelijk de formatiefase in te gaan en om grond te hebben om de komende jaren alles wat nog onbekend is met elkaar te kunnen aangaan. De uitslag liet daarbij zien dat een aantal partijen, die hard tegenover elkaar stonden in de verkiezingscampagne, groot zijn geworden. - Heeft tot nu toe ervaren dat men in Amersfoort hard is op de inhoud en zacht op de relatie. Dat is een groot goed. Het is moeilijk om dat te bewaren, maar een belangrijke basis voor welke politieke samenwerking dan ook. Verreweg de meeste adviezen die hem in de eerste gespreksronde zijn gegeven, waren dat hij moest beginnen bij de twee grootste partijen, ondanks de grote inhoudelijke verschillen, en na te gaan wat daar mogelijk is en van daaruit verder te bouwen. Zo heeft het proces zich ontvouwd. - Na de eerste gespreksronden hebben velen hem veel wijsheid toegewenst. Dat voelde alsof hem veel succes werd gewenst met de op30

-

-

-

-

-

gave. En dat was het ook. Vond het belangrijk dat een serieuze poging werd gedaan om juist de grote partijen vanuit de verschillende achtergronden bij elkaar te brengen vanuit het belang om de uitslag recht te doen, voor het belang van Amersfoort en voor het belang van de vertegenwoordiging van de diversiteit aan inwoners die hebben gestemd. Gelukkig gaven die partijen zelf ook aan het met elkaar aan te willen gaan. Heeft met meerdere partijen stilgestaan bij de inhoud en de dossiers die in de campagne centraal stonden, maar ook bij de personen die betrokken zijn, de drive die mensen hebben en delen en de kansen die zij zien voor de komende periode en de waarden en het bredere verhaal dat onder alle standpunten ligt. Heeft er in alle gesprekken op aangestuurd nergens omheen te draaien, maar het aan te gaan. De gesprekken waren niet alleen maar gezellig. Er is echt op zoek gegaan naar waar het spannend is en hoe dat met elkaar kan worden overbrugd. Heeft er in veel gesprekken op gewezen dat er weinig tijd is, maar dat dit de fase is waarin men elkaar moet opzoeken. Het heeft geen zin als partijen een maand later zeggen het er niet mee eens te zijn en allemaal problemen zien. De combinatie van iets constructief opbouwen en in de ogen kijken waar de verschillen zitten, is het patroon geweest in de verkenning.

Uit het advies blijkt dat het is gelukt om van de vijf grootste partijen, met verschillende achtergronden en perspectieven, de bereidheid te krijgen om met elkaar de volgende fase in te gaan. De kracht is dat daarin veel kiezersgroepen zijn vertegenwoordigd. Uit de gesprekken is gebleken dat er voldoende basis is, ook in de persoonlijke verhoudingen en de manier waarop men het gesprek met elkaar aangaat, dat er voldoende drive is om met elkaar bruggen te slaan. Ook op de inhoud is er voldoende ruimte om met elkaar tot een goed gezamenlijk programma voor de hele stad te komen. Daar zitten elementen in van de ruimte die wordt gezocht en gegeven om dingen anders te doen dan in het verleden, bijvoorbeeld als het gaat over hoe wordt omgegaan met stemmen in de stad, draagvlak en participatie, maar ook als het gaat over gezamenlijke doelen, het sociale karakter van de stad, woningbouw, leefbaarheid en dergelijke thema's. Er is nog veel werk aan de winkel. Dat is logisch. In zo een combinatie is meer nodig dan drie weken om met elkaar vier jaar vooruit te gaan. Dat vraagt een investering die tot nu toe wordt gedaan. Verwacht dat dat de komende weken en maanden kan worden voortgezet. Wenst niet alleen de beoogde coalitiepartijen, maar de gehele raad veel succes en bedankt iedereen die met hem heeft willen spreken.

De heer KONING (ChristenUnie): - Bedankt de heer Gijsbertsen voor zijn zorgvuldige werk en de prettige gesprekken. - De heer Gijsbertsen ziet voldoende aanknopingspunten bij de beoogde vijf partijen om een gezamenlijk verhaal te gaan schrijven. Welke aanknopingspunten ziet de heer Gijsbertsen voor dat grotere verhaal? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Aarzelt daarover en vraagt zich af of hij daar iets over moet zeggen. Dit zou in het debat naar voren zou moeten komen en door de partijen zelf moeten worden verteld. Het is niet aan hem om daar een soort rode draad uit te halen. 31

De heer KONING (ChristenUnie): - Maakt hieruit op dat de heer Gijsbertsen het wel heeft gezien, maar dat het aan de collega's moet worden gevraagd. - De heer Gijsbertsen adviseert een behoorlijk grote en brede coalitie en benoemt als aandachtspunt dat men wil leren van hoe men het in het verleden heeft gedaan met oppositie/coalitie. Wat is aan de onderhandelende partijen meegegeven om dat dan wel te doen? De partijen moeten met een breed palet aan verschillende opvattingen een akkoord sluiten. Dat kan zomaar worden dichtgetimmerd. De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Het gevoel dat men op een andere manier de brug tussen coalitie en oppositie naar de toekomst wil vormgeven, is een thema geweest in bijna alle gesprekken met alle partijen. Het is ook ingebracht door de partijen die nu worden geadviseerd. In deze fase zijn geen afspraken gemaakt over hoe een akkoord eruit zou zien, maar de drive om niet alleen in coalitieverband maar ook breder te kijken naar participatie met de stad en met de raad, is een thema geweest in alle gesprekken. De heer KRUYT (SP): - Bedankt de heer Gijsbertsen voor zijn inzet. - SP heeft de afgelopen vier jaar het gevoel gehad dat de coalitie soms potdicht zat. Schrok in eerste instantie van het voorstel voor een grote coalitie.

Als het op hoofdlijnen is, biedt dat de raad de gelegenheid om op veel punten nog het debat te voeren zonder dat men zegt dat het in het akkoord staat. De heer Gijsbertsen zegt dat ook moet worden gewerkt aan het grote verhaal. Wat betekent het voor de oppositie als buiten de hooflijnen op belangrijke thema's ook een groot verhaal in het coalitieakkoord staat? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - De coalitie moet een team met elkaar gaan vormen, in letterlijke zin met een college, maar ook in de dagelijkse samenwerking in de raad. Dat vraagt meer dan een uitruil op allerlei onderwerpen en dossiers, maar betekent dat men met elkaar een verhaal moet vertellen, voor elkaar kan staan en voor gezamenlijk achterbannen kan opereren. Dat wil niet zeggen dat per se een potdicht verhaal moet worden gemaakt. Het is ook goed mogelijk dat deze brede coalitie juist tot een verhaal komt waar veel meer partijen zich in zouden kunnen vinden. - In het proces is het ook wel gegaan over een raadsakkoord. Dat kan veel verschillende vormen hebben. Denkt niet aan een raadsakkoord waarbij met alle partijen een akkoord wordt gesloten en samen alle wethouders worden geleverd. Maar een gesprek over hoe een coalitieakkoord eruit moet zien en of er ook een breder akkoord naast moet worden gelegd, staat nog open. Dergelijke zaken kunnen aan de orde komen in de volgende formatiefase.

De heer KRUYT (SP): - Begrijpt dat de heer Gijsbertsen zegt dat er een bredere basis van vertrouwen moet komen. Voorgestelde partijen hebben tegengestelde campagnes gevoerd de afgelopen maanden. Begrijpt dat het ingewikkeld wordt. Partijen met enorme tegenstellingen zouden kunnen samenwerken en de enorme verschillen kunnen accepteren, maar juist daarom niet bouwen aan een groot gezamenlijk verhaal omdat dit moeilijk te verkopen is en al veel van de stad pakt voordat het onderdeel is van het debat tussen oppositie en coalitie. Misschien is Amersfoort geen stad die moet streven naar zo een raadsakkoord of 32

iets wat daarbij in de buurt komt, juist vanwege de enorme verschillen in deze raad. Wordt er recht gedaan als wordt gezocht naar een verhaal dat er misschien niet is of is het misschien beter om het zakelijk en klein te houden? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Constateert dat er een interpretatieverschil is over het grote verhaal. Tegenstellingen kunnen onderdeel zijn van het grote verhaal. Partijen kunnen ervoor kiezen een beweging naar elkaar te maken en misschien dingen te doen die zij individueel niet zouden doen vanwege het belang van de verbinding. Partijen kunnen iets doen voor draagvlak in de stad door participatie. Het grote verhaal gaat ook over leidende principes en hoe men werkt en niet hoe het er uiteindelijk uit moet komen te zien. De heer KRUYT (SP): - De heer Gijsbertsen spreekt over balans en dat is gezocht naar een coalitie met balans. De grootste partij is een linkse partij. Is dit voldoende uitgebalanceerd op links? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Dat is een vraag die partijen vooral onderling moeten stellen. - Gezien de verkiezingsuitslag en de voorgestelde samenstelling kan worden verdedigd waarom dat een gebalanceerde coalitie is. Mevrouw VARWIJK (Amersfoort2014): - Bedankt de heer Gijsbertsen voor de gevoerde gesprekken. - Noemt grote issues wel 'hete aardappelen'. Men moet elkaar nog leren kennen.

Zouden de hete aardappelen aan het begin van het proces moeten worden gegeten of moeten partijen eerst onderhandelen op de thema's waar men elkaar wellicht makkelijker vindt en dan de hete aardappelen pakken? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Dat is een vraag voor zijn opvolger in de volgende fase. - In het eindverslag staan enige kritische noten. Opvallend was dat het in de eerste gespreksronde erg ging over een beperkt aantal specifieke dossiers. Daarmee werd het zicht ontnomen op bredere vraagstukken en alles wat nog niet bekend is en nog komt. - Heeft in de afgelopen weken zowel gesproken over het persoonlijke en het opbouwen, maar ook ingestoken waar men elkaar tegenkomt. Dat moet bij elkaar blijven. De discussie moet zich niet steeds verengen tot een dossier, maar ook moet worden nagegaan wat een dossier in bredere zin betekent en wat erachter zit. Ook daar moet worden nagegaan of de verbinding kan worden gevonden. Mevrouw VARWIJK (Amersfoort2014): - Een coalitie van 26 zetels is benauwend, ook gelet op de ervaringen van de afgelopen vier jaar. Verwacht de heer Gijsbertsen dat de vijf partijen, met alle 26 zetels, uit de onderhandelingen zullen komen? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Heeft zich er volledige op gericht iets voor te stellen waarvan hij overtuigd is dat het kan en dat men er met elkaar kan uitkomen.

Had dit niet voorgesteld als het om wat voor reden dan ook een kansloze opgave zou zijn. Dat wil niet zeggen dat het makkelijk is. Het is de moeite waard. Is ervan overtuigd dat het kan. 33

Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Bedankt de heer Gijsbertsen voor het rapport en het fijne gesprek. - Denkt dat het advies recht doet aan de uitslag. Het rapport heet 'Bruggenbouwers'. Het is een mooie intentie dat men bruggen wil bouwen naar elkaar en de stad. Met zo een grote coalitie bestaat het risico dat men geen bruggen bouwt, maar de koek samen verdeelt. Hoe ziet de heer Gijsbertsen dat? Zal er binnen de coalitie ruimte zijn om verschillend over onderwerpen te denken en de samenwerking met de raad te zoeken? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Dat debat moeten de fracties met elkaar voeren. - Dit thema is in alle gesprekken teruggekomen. Begrijpt de zorg. De partijen die in het advies zijn opgenomen, delen die zorg. Dat is een goede basis voor dat gesprek. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Bedankt de partijen waarmee Partij voor de Dieren in de afgelopen periode goed heeft samengewerkt. - Vraagt alle partijen het kwetsbare belang van mensen in kwetsbare posities, dieren, natuur, milieu en klimaat mee te nemen en aan de onderhandelingstafel en in de raad een plek te geven. Heeft de heer Gijsbertsen de indruk dat er gezamenlijk draagvlak is om voor deze kwetsbare waarden op te komen? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Dat is een vraag die aan de andere partijen moet worden gesteld.

Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Een coalitie heeft de kans om te laten zien of ze pro groen, pro woningbouw en pro beschermen van wat kwetsbaar is, is of dat ze meer pro parkeren, pro asfalt en pro westelijke ontsluiting is. Wenst de partijen daarbij veel wijsheid toe en misschien wat meer kracht. Als het nodig is zal Partij voor de Dieren vanuit de raad een handje helpen en een duwtje in de goede richting geven. De heer VAN LAMOEN (Amersfoort voor Vrijheid): - Denkt dat het geen toeval is dat bepaalde partijen die niet zijn meegenomen in de coalitie, nu de vragen stellen. - De heer Gijsbertsen geeft aan dat ook naar de lange termijn moet worden gekeken, omdat er altijd, soms zeer grote, onderwerpen komen die nog niet zijn opgenomen in een coalitieakkoord. In de afgelopen periode hadden oppositiepartijen het gevoel dat grote onderwerpen eerst werden uitonderhandeld in de coalitie voordat de andere partijen mee gingen doen. Men moet elkaar iets gunnen, ook de oppositie, en meer samen doen. Is daar voldoende ruimte voor voor nieuwe onderwerpen? Of wordt in een coalitieakkoord een klap gegeven op voorliggende onderwerpen en houdt de coalitie elkaar vast bij wat er daarna langskomt? De heer GIJSBERTSEN (verkenner): - Wat hij over dit thema heeft gezegd, geldt voor alle mogelijke toekomstige onderwerpen. De VOORZITTER: 34

-

Constateert dat de vragen aan de verkenner zijn gesteld. Vraagt de heer Gijsbertsen plaats te nemen en naar het onderlinge debat te luisteren. Partijen kunnen elkaar nu onderling vragen stellen gegeven het voorliggende rapport en wat zojuist is gewisseld.

De heer KONING (ChristenUnie): - Heeft een vraag aan de verkenner gesteld die moest worden doorgespeeld naar de onderhandelende partijen en is benieuwd of zij daar antwoord op kunnen geven. Blijkbaar hebben de onderhandelende partijen aanknopingspunten waardoor de verkenner adviseert met de vijf grootste partijen aan de slag te gaan. Is benieuwd naar het grotere verhaal en de aanknopingspunten daarvoor. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Dit is de beginfase. In de afgelopen weken is met een aantal partijen gesproken en is een aantal ingrediënten/bouwstenen naar voren gekomen om het grotere verhaal te bouwen. Wil daar geen voorschot op nemen. Na hectische weken en een campagne daaraan voorafgaand, is het belangrijk rustig de tijd te nemen om met elkaar te bespreken wat het grotere verhaal wordt. - De essentie van de beoogde coalitie staat in het verslag van de verkenner en gaat over bruggen bouwen/bruggen slaan. Dat gaat zowel over partijen onderling als met de stad, als dat deze coalitie ervoor gaat zorgen dat er weer bruggen gaan ontstaan met de inwoners. De afgelopen vier jaar zijn mooie dingen gedaan voor de stad. Is trots op wat samen is bereikt, maar niet iedereen kon zich volledig in dat verhaal vinden. Dat heeft zich vertaald in de verkiezingsuitslag met een hoge opkomst. Partijen hebben nu de taak om te zorgen dat de groepen bij elkaar komen.

Dat gaat de smaakmaker van het verhaal worden. De heer KONING (ChristenUnie): - Natuurlijk is de bruggenbouwer de ambitie voor een nieuwe coalitie. Dat is per definitie wat men doet als men een coalitie bouwt. De verkenner ziet voldoende aanknopingspunten voor zo een brug. - Wat voor brug wordt gebouwd? Wordt dat een Erasmusbrug of een of andere Gorinchembrug? Er moeten contouren zijn van zo een brug op grond waarvan de verkenner zegt dat deze vijf partijen het met elkaar gaan rooien. En het zijn de vijf grootste partijen met grote tegenstellingen. - Heeft in de campagne zelf steeds gezegd dat partijen elkaar nodig hebben. Is er al een soort kleur of ontwerpschets van zo een brug? Dat zou er moeten zijn voor het vertrouwen om verder te gaan. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Wat PRO betreft zitten sowieso de kleuren groen en rood in de brug. Een belangrijke waarde is dat partijen het willen doen voor de inwoners en aan de slag willen met de grote opgaven. - Heeft een groot gedeeld belang gevoeld bij de urgentie van de woningbouwopgave. De sociale agenda is met meerdere partijen ter sprake gekomen. Denkt dat de heer Koning zich zeker kan vinden in hoe deze brug eruit komt te zien. De heer KONING (ChristenUnie): - Hoort ook graag van de andere beoogde coalitiepartijen hoe zij de kleur zien. 35

De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Vraagt de heer Koning de vraag te herhalen. De heer KONING (ChristenUnie): - De verkenner ziet voldoende aanknopingspunten om de vijf grootste partijen met elkaar te laten onderhandelen, maar dat de aanknopingspunten tot een groter verhaal voor de stad verder moeten worden uitgewerkt. Wat ziet KeiHart voor Amersfoort als de belangrijkste bouwstenen om die brug te kunnen bouwen en een kleur te kunnen geven en hem inhoudelijk te kunnen laden waardoor KeiHart voor Amersfoort het ziet zitten met D66, PRO of VVD. De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Heeft in de afgelopen periode een bereidheid gevoeld om nader tot elkaar te komen en een grote gevoelde verantwoordelijkheid om recht te doen aan de complexe uitslag. Dat is breed gevoeld. Het bruggen bouwen is een belangrijk onderdeel daarvan. - Voor KeiHart voor Amersfoort is het belangrijk dat wezenlijk wat anders gedaan wordt dan de afgelopen vier jaar, dat anders wordt omgegaan met de oppositie en met de stad, dat naar de stad wordt geluisterd en anders wordt gekeken naar participatie. Heeft in de gesprekken met de andere partijen niet gehoord dat ze daar niks in zien en dat ze dat niet willen. Mevrouw PERDOK (D66): - Begrijpt de vraag.

Het is op het eerste gezicht misschien niet de meest logische keuze voor D66 om bijvoorbeeld met KeiHart voor Amersfoort te gaan samenwerken, maar D66 wil recht doen aan de verkiezingsuitslag. - Er zijn meerdere gesprekken gevoerd, zowel met als zonder de verkenner, om te kijken waar partijen elkaar kunnen vinden. Dat is nog niet zozeer op inhoud geweest, want dat komt in de volgende fase, maar ging over de gedeelde waarde dat partijen zich willen inzetten voor een mooier Amersfoort en de inwoners van Amersfoort. Dat zijn zaken die partijen bindt en waar ze elkaar op kunnen vinden en een brug waarmee vervolgens wordt geprobeerd elkaar op inhoud te vinden. D66 onderzoekt de komende periode graag waarop kan worden uitgekomen. De heer KONING (ChristenUnie): - Hoort nog weinig kleur van de brug, maar vooral bereidheid. Waarom is D66 enthousiast over de samenwerking met deze vijf partijen? Waarom heeft D66 ervoor gekozen dat dit de beste optie is en dat men deze kant met elkaar op moet? Dat is verrassend met hoe D66 de campagne in is gegaan. Mevrouw PERDOK (D66): - Begrijpt de vraag. Het is belangrijk dat het een goede representatie is van hoe de stad heeft gekozen. Als het over specifieke zaken als parkeren gaat, is het niet zo dat de hele stad voor of tegen is, want dan was de uitslag veel makkelijker geweest om een coalitie te vormen.

Dit is de uitslag en de vijf grote partijen willen graag samen aan de slag. Wat D66 betreft is de kleur groen. Mevrouw HUURMAN (VVD): 36

-

-

-

-

Begrijpt de vraag en zal proberen een kleur aan te brengen en een bruggetje te bouwen. Binnen de vijf partijen is verdeeldheid, maar die verdeeldheid is er ook in de stad. Dat heeft geresulteerd in weinig vertrouwen en een hoge opkomst. En daar moet iets mee worden gedaan. Dat begint met praten. Partijen beraden zich of ze bereid zijn en die verantwoordelijkheid willen dragen. Dat betekent dat men soms over een schaduw heen moet stappen. Hetzelfde wordt aan de inwoners gevraagd. Partijen hebben te maken met veel problemen waar ook de inwoners straks mee te maken hebben. Partijen kunnen dan lang blijven stilstaan bij hoe ze het zelf graag willen, maar ze hebben één taak, namelijk het voor de stad beter maken en heel snel. Partijen doen dat vanuit de eigen insteek maar moeten continu oog houden voor elkaar. En inhoudelijk? Zo ver zijn partijen nog niet.

Mevrouw PAFFEN-ZEENNI (CDA): - Het is belangrijk dat partijen elkaar hebben gevonden in de verantwoordelijkheid voor de stad en de dorpen. Uit de verkiezingsuitslag blijkt dat de kiezer een keuze heeft gemaakt tussen veel partijen. Deze vijf partijen (the big five) moeten elkaar vinden en hun verantwoordelijkheid hierin nemen. Partijen moeten kijken naar wat ze verbindt in plaats van wat ze niet verbindt. - Er is veel wat de partijen verbindt. Allen hebben een mooie sociale agenda in hun programma. Allen willen dat de stad goed wordt bediend en dat de participatie anders kan. De inwoner heeft zich laten horen en zien en daar moet iets aan worden gedaan. - CDA wil graag bruggen bouwen. De kleur maakt haar niet uit. Begint met roze en eindigt wellicht met groen, rood, oranje of andere kleuren. Dat moet samen met de stad en de hele raad worden gedaan. - De coalitie moet recht doen aan de verkiezingsuitslag. Het is complex. De afgelopen weken zijn gebruikt om elkaar te leren kennen. Men vindt elkaar in de personen. Iedere persoon heeft veel kiezers achter zich die op hem of haar hebben gestemd. Dat moet worden gerespecteerd. Elke partij moet zich herkennen in de coalitie en de keuzes die worden gemaakt. Partijen gaan elkaar vinden op de inhoud, de inwoner en vooral het vertrouwen vanuit de coalitie richting de oppositie, maar ook richting de stad en de dorpen.

Partijen moeten de komende vier jaar me elkaar werken voor de stad, de dorpen en de inwoners. - De stad groeit en is de afgelopen jaren veranderd. Partijen moeten elkaar vinden voor de inwoners, de groeiende stad waar woningen schaars zijn, de uitdagingen op het gebied van de energietransitie en de inwoners in het Sociaal Domein die recht hebben op een gemeentehuis dat er voor hen is. De heer KONING (ChristenUnie): - Bedankt de beoogde coalitiepartijen voor de toelichting. - Het is mooi dat mevrouw Paffen een hand uitsteekt en een brug probeert te bouwen naar de rest van de raad. - Constateert dat de brug nog weinig kleur of contour heeft. Gaat dat de komende tijd volgen. De ene partij heeft meer kleur- en ontwerpgedachten dan de ander. Hoort nog weinig van een groot verhaal. - ChristenUnie strekt altijd de hand uit naar het mee helpen schrijven aan een dergelijk groot verhaal. Als het echt voor de hele stad is, kan 37

men niet zeggen dat de kiezer voor deze vijf partijen heeft gekozen. Alle raadsleden zijn gekozen door de kiezer en dat moet in acht worden gehouden. De heer KRUYT (SP): - Verbaast zich over de inwisselbaarheid van argumenten. Vier jaar geleden waren er ook twee partijen met vier zetels en waren er hele andere argumenten waarom het voor de stad goed was om tot een coalitie te komen. Het is niet nodig om argumenten te verzinnen om de grote partijen bij elkaar te hebben, want dan zou dat altijd een argument zijn maar dat is het niet altijd. - In het duidingsdebat gaf SP al aan te hopen dat zou worden gekomen tot het meest solidaire akkoord nu PRO de grootste is. Niet voor dat bruggetje, maar misschien wel voor de mensen die onder die brug slapen. In de campagne van PRO ging het heel erg om de solidariteit en bij de FNV is misschien wel het meest linkse handvest ooit ondertekend voor de stad. Waarom is gekozen voor een extra rechtse partij als VVD? Waarom hoopt de heer Leeuwenkamp dat VVD aanschuift in deze coalitie? De heer LEEUWENKAMP (PRO): - PRO houdt van winnaars. Mevrouw Huurman is het stemmenkanon van deze raad. - De heer Kruyt doet VVD in Amersfoort tekort met zijn betoog. De lokale VVD heeft de afgelopen vier jaar een sociaal hart gehad. Tijdens het woningbouwdebat hield mevrouw Huurman een gloedvol betoog over sociale woningbouw.

Ziet in gesprekken het sociale hart van VVD, maar het is niet zo groot en verstrekkend als dat van PRO en daarom is PRO een linkse en VVD een rechtse partij. Is overtuigd dat die sociale agenda stevig op de kaart wordt gezet in het te vormen akkoord. De heer KRUYT (SP): - Kan SP erop rekenen dat wordt ingezet op het meest solidaire akkoord ooit? De heer LEEUWENKAMP (PRO) - Die inzet is er altijd. De heer KRUYT (SP): - Zonder PRO hebben de overige beoogde coalitiepartijen negentien zetels. Wellicht zet PRO zichzelf onder druk in zo een coalitie. Is de balans op links voldoende? De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Het zwaartepunt zit op links. De heer VAN LAMOEN (Amersfoort voor Vrijheid): - Is blij dat de heer Kruyt het ijs een beetje breekt, want het werd een saai debat. Heeft het hele woordenboek aan politiek correcte antwoorden gehoord. Wil het wat opspicen en een knuppeltje in het hoenderhok gooien. - Amersfoort voor Vrijheid en KeiHart voor Amersfoort waren in de campagne duidelijk concurrenten van elkaar, maar vanuit de achterban werd teruggegeven dat mensen op de grootste onderwerpen waarvoor ze naar de stembus kwamen, weinig verschillen zagen in 38

-

de uitleg en standpunten. Partijen weten onderling waar de verschillen zitten en welk sentiment er leeft. Las iets opmerkelijks in het verslag van de verkenner. In de eerste serie gesprekken is alleen gesproken met KeiHart voor Amersfoort en PRO en er stond dat beide partijen niet genoeg inhoudelijke aanknopingspunten zagen voor een samenwerking met Amersfoort voor Vrijheid. Hoe kan het dat KeiHart voor Amersfoort niet voldoende inhoudelijke aanknopingspunten op de grootste dossiers zag om samen te werken met Amersfoort voor Vrijheid? Hoe is dat uit te leggen aan de achterban die partijen juist opriep om samen te werken en één blok te vormen binnen de coalitieonderhandelingen? Amersfoort voor Vrijheid heeft de verkenner geopperd om Amersfoort voor Vrijheid in te wisselen voor PRO, zodat er een meerderheid is die op de grote dossiers niet zo veel verschilt.

De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - In het rapport van de verkenner staat dat inhoudelijke verschillen worden gezien en gaat het ook over een stabiel stadsbestuur. - In het Kieskompas zijn de inhoudelijke verschillen tussen PRO en Amersfoort voor Vrijheid duidelijk. KeiHart voor Amersfoort staat in het midden van het Kieskompas. Wellicht kunnen Amersfoort voor Vrijheid en KeiHart voor Amersfoort zich op grote dossiers vinden, maar dat doet geen recht aan de aanzienlijke verschillen op andere thema's als sociaal en veiligheid. Heeft de heer Van Lamoen daar in het verkiezingsdebat in Hooglanderveen op aangesproken. Heeft daarom tweeënhalf jaar geleden besloten een nieuwe partij op te richten. Het is wel degelijk uit te leggen. - Begrijpt vanuit het perspectief van sommige kiezers dat men vindt dat partijen op een aantal onderwerpen dicht bij elkaar zitten en met elkaar zouden moeten samenwerken. Er is vier jaar lang veel meer te doen dan alleen op een paar grote onderwerpen besluiten te nemen. Ziet niet waarom KeiHart voor Amersfoort zich aan het begin van deze periode zou moeten laten verleiden met een partij te gaan samenwerken waarmee het zich enkel op een aantal grote dossiers inhoudelijk wellicht kan vinden en op alle andere dossiers ver uit elkaar ligt. Is het eens met het advies van de verkenner dat moet worden gewerkt aan een gezamenlijk verhaal.

De contouren daarvan zijn genoemd in de vorm van een brug, het betrekken van de stad en diverse thema's waarop partijen elkaar moeten gaan vinden. Dat gaat vervolgens helpen om de grote inhoudelijke dossiers aan te pakken. Dat daar verschillen op zijn, is een krachtig signaal naar de stad. De heer VAN LAMOEN (Amersfoort voor Vrijheid): - Het argument gaat voor het Sociaal Domein niet geheel op. De verschillen liggen daar niet zo goed. Heeft in het gesprek met de verkenner aangegeven dat daar voor Amersfoort voor Vrijheid de … ruimte ligt en de wettelijke taken van de gemeente liggen. Leest in het verslag van de verkenner dat alle partijen aangeven dat de breekpunten niet bij het Sociaal Domein liggen en dat daar en bij woningbouw valt samen te werken. Gelooft het niet als men zegt dat daar de verschillen liggen. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Alles van waarde is weerloos. Doelt op het kwetsbare belang van dieren, natuur, milieu, mensen in kwetsbare posities, klimaat. Zien de beoogde formatiepartijen kansen en voelen zij draagvlak voor de bescherming van deze belangen? 39

De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Waarop doelt mevrouw Vreugdenhil precies? Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Partij voor de Dieren komt op voor een stem die niet aan tafel zit, zoals de dieren, de natuur, het milieu. Al deze zaken zijn van grote waarde voor de mens. Partij voor de Dieren zit niet aan tafel. Wat gaan de beoogde formatiepartijen doen voor deze kwetsbare belangen? De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Alle raadsleden zijn gekozen om zich te bekommeren over de verschillende belangen in de stad. Een boom kan geen raadszetel bezetten. Dat betekent niet dat andere raadsleden zich niet verantwoordelijk voelen voor een leefbare prettige stad om in te wonen. Uiteraard zijn al de genoemde onderdelen, van natuur tot dieren, daar onderdeel van. Weet niet waarom het specifiek nodig is dat Partij voor de Dieren deelneemt aan coalitiegesprekken om aandacht te hebben voor dit thema. Ook partijen die aan tafel zitten vinden dit thema belangrijk. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Partij voor de Dieren heeft met PRO altijd een bondgenoot op deze thema's. Als PRO met partijen om tafel gaat, wordt altijd gezocht naar draagvlak op deze thema's. PRO hoopt op een voortgaande prettige samenwerking met Partij voor de Dieren de komende vier jaar.

Verwacht dat Partij voor de Dieren PRO en alle partijen in de raad hier scherp op houdt en wil er ruimte voor bieden dat dat geluid stevig gehoord en verankerd blijft in het beleid van de stad. Mevrouw PERDOK (D66): - D66 heeft in de afgelopen vier jaar in de coalitie prettig samengewerkt met Partij voor de Dieren en mooie dingen bereikt voor de natuur, het dierenwelzijn en mensen in kwetsbare situaties. D66 wil die samenwerking graag voortzetten en ook opkomen voor de belangen die niet aan tafel zitten. D66 denkt altijd twee generaties vooruit. Dat is ook een stem die niet aan tafel zit. D66 wil die stem blijven vertolken in een mogelijk komend college en blijft op dit punten graag met Partij voor de Dieren samenwerken. Mevrouw HUURMAN (VVD): - Het is goed dat mevrouw Vreugdenhil hier aandacht voor vraagt en hoopt dat ze dat de komende vier jaar blijft doen. - Heeft enkel ervaring als oppositiepartij en vond dat niet vervelend. - Ook Partij voor de Dieren kan iets bereiken de komende vier jaar door punten aan te dragen en na te gaan wat er aan ruimte is. Omdat de beoogde coalitie zo breed is, zullen deze punten daarin worden meegenomen en geborgd. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Is blij dat VVD er niet aan twijfelt dat Partij voor de Dieren ook in de oppositie veel gaat bereiken. Deze belangen worden door de formerende partijen gedragen.

Hoe zit dat met VVD? Mevrouw HUURMAN (VVD): - Ook VVD brengt punten in bij de coalitievorming. 40

-

Had, in plaats van over de kleur van een brug, diverse bruggen kunnen noemen, als fietsbrug, wandelbrug, loopbrug en heeft ook niet over een tunnel gesproken. Uiteindelijk zijn dat onderdelen van de gesprekken in de komende periode.

Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Vindt dat geen scherp antwoord. Neemt VVD de belangen van dieren, natuur, milieu, mensen in kwetsbare posities wel of niet mee naar de onderhandelingstafel? Mevrouw HUURMAN (VVD): - Neemt heel veel onderwerpen mee naar de onderhandelingstafel. Een aantal daarvan past vast bij wat mevrouw Vreugdenhil vraagt. Mevrouw PAFFEN-ZEENNI (CDA): - Ook CDA vindt het belangrijk dat de natuur, de dieren en de mensen goed in balans leven. CDA wil de aarde doorgeven aan de kinderen en kleinkinderen. Dat geldt zowel voor dieren, dierenwelzijn als de groene gebieden. CDA vraagt sowieso aandacht voor de groene longen van de stad, omdat deze moeten worden behouden en vergroot. Wilde het woord rentmeesterschap niet gebruiken, maar daar past het ook in. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Is verheugd over dit antwoord. Partij voor de Dieren en CDA hebben fijn samengewerkt. Betekenen de woorden van mevrouw Paffen dat park Schothorst behouden blijft en er niet wordt gebouwd als het aan CDA ligt? Mevrouw PAFFEN-ZEENNI (CDA): - Brengt dat zeker mee naar de coalitie, want dat staat in het CDAverkiezingsprogramma. - Ook de kwetsbare mensen hebben een warme plek in haar hart en mogen nooit worden vergeten in allerlei aspecten binnen het Sociaal Domein.

De heer KRUYT (SP): - Had de afgelopen vier jaar het gevoel dat D66 deze jaren uiterst succesvol vond en trots is op wat is bereikt. KeiHart voor Amersfoort is nieuw binnengekomen en heeft op veel thema's die D66 succesvol vond, een tegengeluid laten horen. D66 was de afgelopen vier jaar behoorlijk standvastig, of het nu over het referendum of een cultuurpaleis ging. Nu is er een partij gekomen die andere politiek wil bedrijven, op een andere manier tot besluiten wil komen en op een andere manier met de oppositie wil omgaan. Verheugt D66 zich daarop of is dat spannend? Of wil D66 standvastig hetzelfde blijven doen? Mevrouw PERDOK (D66): - Het is een beetje van alle opties. D66 heeft er zin in om het op een aantal punten anders te gaan doen en is blij daartoe te worden uitgedaagd door een nieuwe partij in de raad. Op sommige punten zal D66 de eigen punten blijven inbrengen in de coalitie. De heer KRUYT (SP): - Vindt het inhoudelijk spannend of en hoe D66 er met KeiHart voor Amersfoort uitkomt, maar het gaat er ook om hoe het gesprek in de raad wordt gevoerd. Het referendum is een doorslaggevend moment 41

geweest en de reden waarom KeiHart voor Amersfoort hier zit. In hoeverre is D66 bereid op een andere manier politiek te bedrijven en naar oppositie vanuit de stad te kijken? Wordt gestopt met de stadsgesprekken? Staat D66 ervoor open om de democratie in de stad op een andere manier in te richten? Mevrouw PERDOK (D66): - De afgelopen periode zijn veel stadsgesprekken gevoerd en is het juist D66 die openbare fractievergaderingen in alle wijken organiseert om dat gesprek aan te gaan. Het gesprek met de stad is D66 echt niet vreemd. De heer KRUYT (SP): - KeiHart voor Amersfoort heeft duidelijk oppositie gevoerd tegen de afgelopen coalitie waarin D66 behoorlijk leidend is geweest op het beleid. Dat gaat niet alleen over de inhoud, maar ook over hoe de politiek met de stad omgaat. Hoe ziet KeiHart voor Amersfoort de samenwerking met een partij waar men fel op was voor wat betreft de wijze waarop de stad werd bestuurd? De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Heeft in alle gesprekken met partijen terug gehoord dat het anders moet worden gedaan dan de afgelopen vier jaar, dat is deels op de inhoud, maar ook op de wijze waarop. Heeft niet gehoord dat het onbespreekbaar is om het anders te gaan doen. Partijen hebben elkaar nog niet gevonden op hoe dat dan wordt gedaan, maar partijen zijn bereid daarover te spreken en de raad daarbij te betrekken.

Dat biedt echter geen garantie op een resultaat. - KeiHart voor Amersfoort staat voor bepaalde inhoudelijke punten, maar dat geldt ook voor D66. Het feit dat partijen het met elkaar willen proberen, is een goed signaal zowel in de raadzaal als naar de stad. De heer KONING (ChristenUnie): - Terugkijkend naar de afgelopen vier jaar, rond de invoering van het parkeerbeleid, had D66 het dan anders of op dezelfde manier gedaan? Mevrouw PERDOK (D66): - Dat is in de gesprekken, in de stad en in dit huis ter sprake gekomen. Er zijn dingen die D66 anders had gedaan als alles vooraf bekend was, maar D66 blijft achter het ingevoerde beleid staan. Bij de invoering hadden dingen anders gekund. De heer KONING (ChristenUnie): - 'Dit hadden wij anders moeten doen' is iets anders dan 'het had anders gekund'. Hoe kijkt D66 daartegen aan? Mevrouw PERDOK (D66): - D66 en de coalitie hadden het anders gedaan. Mevrouw VARWIJK (Amersfoort2014): - D66 en het college hebben in een aantal commissievergaderingen aangegeven dat het niet was te voorzien. Is het daarmee absoluut niet eens. Amersfoort2014 heeft drie jaar geleden in de raad al aangegeven dat dit niet moest worden gedaan en dat het gedoe zou gaan 42

opleveren. Amersfoort2014 heeft dit allemaal voorzien en nog handreikingen gedaan om dit te kunnen voorkomen. Het is te makkelijk om nogmaals te zeggen: 'we hebben dit niet kunnen voorzien'. Als drie jaar geleden naar het voortschrijdend inzicht van Amersfoort2014 was geluisterd, was dit allemaal niet gebeurd. Mevrouw PERDOK (D66): - Dat zaken anders hadden gekund en wellicht gemoeten, betekent niet dat dat niet ook weerstand oproept. Het feit dat het weerstand oproept, betekent niet dat het verkeerd is, maar wel dat dingen anders hadden kunnen worden gedaan. Dergelijke dossiers vragen om moeilijke keuzes, juist om de groei van de stad aan te kunnen, de woningen te kunnen blijven bouwen en voor een leefbare stad ook voor over twee generaties. D66 staat daar nog steeds achter. Mevrouw VARWIJK (Amersfoort2014): - Hoopt dat KeiHart voor Amersfoort en VVD een goede bijdrage kunnen leveren om D66 ervan te doordringen dat niet in een keer zo een grote stap moet worden gezet, maar dat moet worden teruggedacht aan het moment dat Amersfoort2014 heeft geprobeerd het op een constructieve manier, op een andere manier in te zetten. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Het is mooi om te horen dat de intentie is om te bouwen aan vertrouwen in gesprek met de stad.

Welke breekpunten nemen partijen mee naar de tafel met de formateur? De heer LEEUWENKAMP (PRO): - PRO neemt geen breekpunten mee. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Is het voor PRO oké als er geen azc komt in Amersfoort of de Spreidingswet niet wordt aangehouden? De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Spreekt dat tegen. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Constateert dat PRO wel degelijk een of meerdere breekpunten heeft. Welke zijn dat? De heer LEEUWENKAMP (PRO): - PRO houdt zich aan de wet. De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Dit is leuk politiek theater. Verwacht mevrouw Vreugdenhil oprecht dat alle partijen hun inzet in de onderhandelingen vertellen? Denkt dat mevrouw Vreugdenhil wel beter weet. Gaat niet in op deze vragen. Mevrouw PERDOK (D66): - Ook D66 neemt op voorhand geen breekpunten mee. Wat D66 betreft is het logisch dat men zich aan de wet houdt. D66 neemt de wensen uit haar verkiezingsprogramma mee naar de onderhandelingstafel. Het is nog niet gezegd dat partijen eruit gaan komen en het kan langer duren omdat het op sommige punten misschien ingewikkeld is. 43

Mevrouw HUURMAN (VVD): - Is het eens met alle voorgaande sprekers. Mevrouw PAFFEN-ZEENNI (CDA): - Allen gaan het gesprek constructief aan. CDA heeft geen breekpunten. Partijen gaan elkaar vinden in wat ze bindt. En natuurlijk is de wet het uitgangspunt. Wil daaraan voldoen. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Constateert dat de zaken waarover hard werd gesproken in verkiezingstijd nu allemaal vloeibaar zijn geworden. De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Die aanname klopt niet. Dat hij zijn inzet aan de onderhandelingstafel niet deelt interpreteert mevrouw Vreugdenhil als dat hij geen inzet heeft. Dat is feitelijk onjuist. Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Welke tijdlijn zien partijen voor zich? De VOORZITTER: - Constateert dat hiermee een bruggetje wordt geslagen naar de volgende fase. Dit is een mooi moment om het debat over het rapport van de verkenner af te ronden. Mevrouw VARWIJK (Amersfoort2014): - Het is zorgelijk dat specifiek tussen KeiHart voor Amersfoort en D66 frictie is. Partijen geven aan dat niet alleen is gekeken naar wat in de programma's staat en of ze welwillend zijn om over schaduwen heen te stappen en met elkaar het gesprek aan te gaan. Dit gaat over persoonlijke relaties, maar ook over hoe een stabiel stadsbestuur wordt gevormd.

Leest in het rapport dat er nog wat onenigheid was over wel of niet D66 en dat daar verschil van inzicht over was, maar dat dat na een gesprek uit de lucht was. Is benieuwd wat daar is gebeurd waardoor partijen het ineens wel met elkaar zien zitten, mede gezien de geschiedenis op de sociale media. De heer T.H. KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - Partijen zijn elkaar de afgelopen periode al af en toe tegengekomen. Verwijst naar het inwerkprogramma en persoonlijke ontmoetingen. Er zijn wel degelijk onderlinge contacten geweest. KeiHart voor Amersfoort heeft tweeënhalf jaar campagne gevoerd van buiten dit huis en is nu in dit huis en heeft prettig kennisgemaakt met iedereen. - Dat betekent niet dat partijen nu de beste vrienden zijn, het inhoudelijk kunnen vinden, eruit zullen komen en het met elkaar eens zijn. Heeft over en weer de bereidheid geproefd om op de inhoud en de aanpak in de stad nader tot elkaar te komen. Partijen moeten met elkaar op de inhoud bespreken of ze elkaar gaan vinden. Dat biedt geen garantie dat partijen eruit gaan komen, maar het niet proberen zou de stad en de uitslag van de verkiezingen geen recht doen. Mevrouw PERDOK (D66): - Is het op dit punt eens met de heer T.H. Kraanen. Partijen hebben elkaar gesproken bij de verkenner en informeel daarbuiten.

Daaruit is gekomen dat partijen in elk geval moeten proberen na te gaan hoe gezamenlijk kan worden verdergegaan. Allen willen het beste voor 44

Amersfoort en gaan zich daarvoor inzetten. Dat wordt met de partijen gedaan die een coalitie willen vormen. De heer KONING (ChristenUnie): - Bedankt de heer Gijsbertsen namens de raad voor zijn bijdrage. Het siert de heer Gijsbertsen dat hij deze klus onbezoldigd heeft gedaan, maar de raad laat hem niet met lege handen vertrekken. Bedankt de heer Gijsbertsen voor zijn investering in de raad. - Heeft de luisterende houding van de heer Gijsbertsen zeer gewaardeerd: begrijpen komt voor begrepen willen worden. De heer Gijsbertsen heeft geprobeerd de stad te begrijpen en vanavond geprobeerd begrepen te worden. - Bedankt de heer Gijsbertsen voor zijn inzet en overhandigt hem een attentie. Staande ovatie De heer LEEUWENKAMP (PRO): - Bedankt alle collega's voor de vragen. Het is belangrijk dat de beoogde coalitiepartijen scherp worden gehouden en zaken hebben meegekregen voor het vervolgproces. Het is belangrijk dat de gehele raad hierin wordt meegenomen. - Wil dit moment bekrachtigen middels een motie waarin de naam van de informateur en de deadline bekend worden gemaakt. Verzoekt om een schorsing om deze motie op te stellen. Schorsing van 21.35 uur tot 21.50 uur. De heer LEEUWENKAMP (PRO): - PRO dient, mede namens KeiHart voor Amersfoort, D66, VVD en CDA, motie 2026-057M: 'Bruggen bouwen' in.

- Indieners beogen tot een coalitieakkoord en een college te komen, dat uiterlijk 8 juli a.s. wordt gepresenteerd. - Indieners stellen voor de heer Henri Lenferink als informateur te benoemen. Hij is bereid dit proces te begeleiden. Alle partijen hebben daar veel vertrouwen in. - Indieners vragen de raad het vertrouwen om dit proces op te starten en zullen oog hebben voor alles wat vanavond is meegegeven. De VOORZITTER: - In dictum 2 staat: "De heer Henri Lenferink voor te dragen als informateur…". Als de motie wordt aangenomen, is de heer Lenferink informateur en wordt hij niet voorgedragen. Wellicht moet dat anders worden geformuleerd. Schorsing van 21.52 uur tot 21.56 uur. De VOORZITTER: - Dictum 2 is gewijzigd in: "De heer Henri Lenferink aan te stellen als informateur om deze gesprekken te begeleiden.". - Mevrouw Bremmer-den Enting heeft de vergadering verlaten. - Gaat over tot de stemming. De heer KRUYT (SP): - 8 juli a.s. is een mooi streven. Het was vier jaar geleden ook fijn dat voor het zomerreces nog kon worden gedebatteerd en raadsleden wisten waar ze aan toe waren. 45

-

Het is fijn de heer Lenferink weer terug te zien. In Den Haag voeren D66, CDA en VVD het meest kille beleid in jaren. Heeft geen vertrouwen dat met deze partijen recht wordt gedaan aan de Amersfoortse verkiezingsuitslag waar een linkse partij de verkiezingen won. SP is het niet eens met het advies van de verkenner en stemt tegen.

Mevrouw VREUGDENHIL (Partij voor de Dieren): - Is blij de heer Lenferink terug te zien. Verwacht dat hij in staat is om mensen met uiteenlopende standpunten bij elkaar te brengen. Partij voor de Dieren wenst hem daar veel succes bij. - Waardeert de woorden van de heer Leeuwenkamp en van andere partijen dat ze zich willen inzetten voor de kwetsbare waarden van dieren, natuur, milieu, mensen in kwetsbare posities. Partij voor de Dieren stemt voor en wenst partijen veel succes, kracht en sterkte bij het formatieproces. Of Partij voor de Dieren voor het akkoord zal stemmen, hangt af van de uitkomst en of de kwetsbare waarden goed vertegenwoordigd zijn. Mevrouw SANDERS (Beter Amersfoort): - Denkt dat deze uitslag recht doet aan de verkiezingsuitslag. Wenst partijen veel wijsheid. Met de heer Lenferink wordt het vast een vlot proces. Het is mooi dat wordt gestreefd naar 8 juli a.s. Motie 2026-057M, ingediend door PRO, KeiHart voor Amersfoort, D66, VVD en CDA: Bruggen bouwen Voor de motie stemmen de leden van de fracties van PRO, KeiHart voor Amersfoort, D66, VVD, CDA, Amersfoort voor Vrijheid, Amersfoort2014, ChristenUnie, Beter Amersfoort, Partij voor de Dieren en DENK. Tegen de motie stemmen de leden van de fracties van Forum voor Democratie en SP. Motie 2026-057M is aangenomen met 32 stemmen voor en 2 stemmen tegen. De heer T.H.

KRAANEN (KeiHart voor Amersfoort): - De heer Lenferink wordt formateur en geen informateur. De VOORZITTER: - Houdt het erop dat de heer Lenferink het proces gaat begeleiden.

De VOORZITTER denkt dat het goed is als even rust wordt genomen. Een aantal mensen is de komende week vrij. Hij wenst allen een goede tijd en sluit de vergadering om 22.01 uur. Vastgesteld door de raad der gemeente Amersfoort in de openbare vergadering d.d. *** de griffier,

de voorzitter,

46