Rapportage voortgang en herijking 2019-2022

SAMENFOORT PO SAMEN BOUWEN, SAMEN SCHOLEN investeringsplanningen in de loop der jaren mogelijk niet meer passend zullen zijn. Overleg hieromtrent is contractueel overeengekomen, maar vanuit onze verantwoordelijkheid willen wij u hierover reeds informeren. Op basis van validatie van de daadwerkelijke bouwkosten zullen wij ook in de tweede tranche (2023-2026) te maken krijgen met hogere investeringslasten dan in de businesscase is voorzien. Dit zal tijdens de evaluatie halverwege de tweede tranche (eind 2024/begin 2025) moeten leiden tot een herijking van de beoogde inkomsten en uitgaven, opdat wij het Integraal Huisvestingsplan binnen de afgesproken 40 jaar kunnen blijven realiseren. Hierbij verzoeken wij de gemeente, zoals overeengekomen tijdens de herijkinggesprekken, haar medewerking te verlenen aan het afsluiten van de benodigde financieringen om de coöperatie PO in staat te stellen de investeringsplanning uit te voeren. Concreet is hiervoor de ophoging van de gemeentegarantie voor de financiering die gemoeid is met realisatie van het Integraal Huisvestingsplan in de periode 2019-2059 noodzakelijk. Wij kijken uit naar onze gezamenlijke opgave om het Amersfoortse onderwijs passend voor de toekomst te huisvesten in het belang van alle Amersfoortse kinderen. Mocht u vragen en/of opmerkingen hebben, dan vernemen wij deze graag van u.

Namens de algemene leden vergadering en het bestuur, hoogachtend, Samenfoort PO Huisvestingscoöperatie Amersfoort U.A. [Handtekening drs. W.W. Roelofs]

De heer drs. W.W. Roelofs Voorzitter bestuur

Bijlagen: 1. Investeringsplanning 2019-2022 PO 2. Investeringsplanning 2023-2026 PO 3. Rapport Voortgang en Herijking 2019-2022

Pagina 2 van 2 Samenfoort PO Huisvestingscoöperatie Amersfoort U.A. 1 Arnstèrdarnseweg 41, 3812 RP Amersfoort I Postbus 930, 3800 AX Amersfoort I T 033 257 06 45 info@samenfoort-po;nl I facturen@samenfoort-po.nl I www.sarnenfoort-po.nl I KvK 74160273 1 Rabobank NL03 RABO 0343 4053 18

BIJLAGE 1 PO

PO: SCHOTHORST, LAAKSE TUINEN, SOESTERKWARTIER (PROGRAMMA 2019-2022) Herijking 2019-2022

Bestuur

School

Startjaar (ver)nieuwbouw

voortgang op basis van fases toetskader projectaanvraag defintiefase ontwerpfase

Meerkring Meerkring

De Kei (Zevensprong) De Kei (Weesboom) Talentum (De Drieslag KPOA Koning Karelpad) Talentum (De Drieslag KPOA Raadhoven) Cordeo De Regenboog PCBO Parkschool PCBO SBO KWS KPOA/Meerkring Laakse Tuinen (DOK12/BLV410) Meerkring De Magneet KPOA De Kubus PCBO t Anker

2019 2019

budgettoekenning

mrt-20

nov-20

mrt-20

nov-20

2021 2021 2021

mrt-20 mrt-20 mrt-20

nov-20 nov-20 nov-20

2022

feb-21

mei-21

aanbesteding

sloop

tijdelijke huisvesting uitvoering bestaand

nazorg

realisatie juli 2021 - aug 2022

2020 juli 2022 - aug 2023

2020

2022 2022 2022

juli 2022 - sept 2023

BIJLAGE 1 PO Actualiteit oktober 2022

Bestuursbesluit Onderwerp Datum Van Referentie bestuursvergadering Referentie alv

: Investeringsprogramma 2023-2026 : 24 november 2022 : huisvestingsbureau : bestuursvergadering 18 november 2022, agendapunt 4.2 : alv 24 november 2022, agendapunt 5

Het bestuur van Samenfoort PO: Constaterende, dat 1. in de Raamovereenkomst met de gemeente is afgesproken dat over een periode van 40 jaar alle onderwijsgebouwen zullen worden vervangen; 2. per 4 jaar een investeringsprogramma als onderdeel van het 40-jarig programma wordt opgesteld en wordt voorgelegd aan de gemeente (artikel 15 lid 7); 3. In de herijking 2021 de investeringsprogramma’s voor zowel PO als VO zijn opgenomen. Beide programma’s daarin een uitsnede uit het 40-jarige programma vormen, gebaseerd op de afgesproken volgorde van vernieuwbouw uit 2018 en voorzien van een geactualiseerde kostenraming en derhalve als zodanig als voorlopige programma’s moeten worden aangemerkt; 4. dat Samenfoort PO op basis van de meest recente indices van Arcadis een nieuwe berekening gemaakt van de benodigde budgetten van de lopende en de aanstaande projecten. Ook is een doorrekening gemaakt van een efficiënte inzet van tijdelijke huisvesting tijdens de bouw en de businesscase daartoe is geactualiseerd; overwegende 5. dat er in theorie financiële ruimte is voor extra investeringen en deze in het bestuur zijn verkend; 6. dat allerlei scenario’s/verkenningen niet vandaag op morgen beschikbaar zijn en breed gedragen worden; 7.

het daarom het voorstelbaar is om voor nu de 2de investeringsperiode die in 2018 bedacht is, voor nu te handhaven en aan de gemeente voor te leggen om gedurende de uitvoering van 2de investeringsperiode additionele projecten op te pakken en mogelijk aansluiten bij de evaluatie van de voortgang en de herijking die eind 2024 gereed dient te zijn; gelet op: - de Raamovereenkomst, de statuten en het reglement van de coöperatie, waarin de bevoegdheden van Samenfoort PO zijn geregeld.

1

besluit: 1. in te stemmen met het investeringsprogramma 2023-2026 voor het primair onderwijs: tranche

jaartal

bestuur

school

wijk/cluster

BVO m2

investering tbv bus.case 5.0 prijs start bouw

2023-2026

2023 KPOA

De Kinderhof

Liendert/Rustenburg

1.679 €

5.288.831

2023 PCBO 2023 Meerkring

disloc Windroos bij Kinderhof (4 grp) SBO Kingma

703 € 708 €

2.214.651 2.592.671

2023 Meerkring

SBO Van der Hoeve

914 €

3.094.263

2023 Cordeo

De Parel

Liendert/Rustenburg Schothorst Noord niet (nieuwbouw bij Kingma) Kruiskamp (Van der hoeve)

884 €

3.024.704

2. dit programma ter vaststelling voor te leggen aan de algemene leden vergadering 3. en na vaststelling door de algemene leden vergadering voor te leggen aan de gemeente Amersfoort.

2

VOORTGANG EN HERIJKING 2019-2022 SAMEN BOUWEN, SAMEN SCHOLEN

Samenfoort PO Huisvestingscoöperatie Amersfoort U.A. Amsterdamseweg 41, 3812 RP Amersfoort | T 033 257 06 45 info@samenfoort-po.nl | www.samenfoort-po.nl Samenfoort VO Huisvestingscoöperatie Amersfoort U.A. Amsterdamseweg 41, 3812 RP Amersfoort | T 033 257 06 45 info@samenfoort-vo.nl | www.samenfoort-vo.nl

voorwoord Voor u ligt de eerste voortgangsrapportage (2019-2022) en herijking (2019-2022) van Samenfoort PO Huisvestingscoöperatie Amersfoort U.A. en Samenfoort VO Huisvestingscoöperatie Amersfoort U.A., hierna te noemen ‘Samenfoort’ of ‘coöperatie(s)’. Met het opstellen van deze rapportage geven de besturen van Samenfoort invulling aan hetgeen is bepaald in de Raam- en Uitvoeringsovereenkomst Doordecentralisatie Onderwijshuisvesting (zie bijlage 1 voor de relevante artikelen uit beide overeenkomsten). De besturen van Samenfoort willen met deze rapportage de leden van beide coöperaties en de vertegenwoordigers van de gemeente Amersfoort informeren over: – de voortgang van de projecten betreffende de eerste investeringsperiode 2019-2022; – de daaruit voortvloeiende besteding van de toegekende middelen; – de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het onderwijshuisvestingsbeleid; – de tweede investeringsperiode 2023-2026; – en de input die deze rapportage heeft opgeleverd voor de herijking van de eerste periode. De coöperaties zijn opgericht om de ontwikkeling van adequate onderwijshuisvesting in de gemeente Amersfoort samen met de bouwheren (schoolbesturen) mogelijk te maken. Dit behelst niet alleen het financieren van de bouwprojecten.

Het gaat ook om het samen met de leden en de gemeente nadenken over de meest gewenste ontwikkelingen op het gebied van onderwijshuisvesting en de wijze waarop deze bereikt kunnen worden. De beide organisaties zijn voortvarend van start gegaan. De uitvoering van de eerste investeringsperiode loopt door middel van het inventariseren, beoordelen en financieren van de projecten. Gesteld kan worden dat een groot deel van de projecten voor de eerste investeringsperiode (2019-2022) onder handen zijn. De bouwheren hebben (initiële) projectaanvragen ingediend, die zijn getoetst en beoordeeld aan de hand van het door de algemene ledenvergadering vastgestelde kader. Door Samenfoort zijn de aanvragen voorzien van een taakstellend projectbudget. Op basis van deze besluiten kunnen de bouwheren de projecten ook daadwerkelijk realiseren. In onze stad begint nu op verschillende plaatsen zichtbaar te worden dat de tijd van nadenken en planvorming voor een solide basis heeft gezorgd. Dit gaat de periode van bouwen voortvarend en verantwoord mogelijk maken. Samenfoort kijkt met voldoening terug op de tot nu toe behaalde resultaten én vooruit naar de toekomstige, nog te realiseren projecten. De basis staat. We zijn aan de slag! Bedankt voor alle inzet tot nu toe namens alle huidige en toekomstige leerlingen in onze stad! Amersfoort, juli 2022 De besturen van Samenfoort

Voorgang en herijking 2019-2022 | 3

Inhoudsopgave Voorwoord Aan- en inleiding Leeswijzer

3 6 8

Deel I: voortgangsrapportage 2019-2022

9

A: stand van zaken uitvoering van het IHP 2019-2059 (Investeringsplanning 2019-2022) B: stand van zaken businesscase in relatie tot de opgave IHP 2019-2059

10 17

Deel II: investeringsplanning periode 2023-2026

27

Deel III: herijking 2019-2022

33

C: ontwikkelingen met invloed op de uitvoering van het IHP 2019-2059

34

Bijlagen

37

Bijlage 1 Bijlage 2A Bijlage 2B Bijlage 3A Bijlage 3B Bijlage 4A Bijlage 4B Bijlage 5

Relevante artikelen uit de Raamovereenkomst en Uitvoeringsovereenkomst Investeringsplanning Raamovereenkomst PO Investeringsplanning Raamovereenkomst VO Realisatie en investeringsplanning met bouwvolgorde PO/SO Realisatie en investeringsplanning met bouwvolgorde VO/SO Exploitatierekening voor Samenfoort PO Balans activa voor Samenfoort PO Balans passiva voor Samenfoort PO Kasstroomoverzicht voor Samenfoort PO Exploitatierekening voor Samenfoort VO Balans activa voor Samenfoort VO Balans passiva voor Samenfoort VO Kasstroomoverzicht voor Samenfoort VO Definities van ratio’s uit het stuurkader

Voorgang en herijking 2019-2022 | 5

38 42 44 46 48 49 53 55 59 61 64 67 70 73

Aan- en inleiding De doordecentralisatie van de huisvestingsmiddelen van de gemeente aan de schoolbesturen is bedoeld om te komen tot een effectievere en efficiëntere besteding van middelen voor het realiseren en de instandhouding van onderwijshuisvesting. Als resultaat van een lang proces tot doordecentralisatie van de huisvestingsmiddelen aan alle schoolbesturen in Amersfoort is in 2019 de Raamovereenkomst tussen de schoolbesturen en de gemeente getekend. Beide coöperaties, Samenfoort PO en Samenfoort VO, zijn toen daadwerkelijk van start gegaan. In de Raamovereenkomst spraken de gemeente Amersfoort en de gezamenlijke schoolbesturen af de zorgplicht voor de onderwijshuisvesting met ingang van 1 januari 2019 naar de gezamenlijke schoolbesturen door te decentraliseren. Zo zijn de schoolbesturen in staat om het onderwijs te optimaliseren via de realisatie van goede, duurzame, toekomstgerichte en op het onderwijs toegesneden huisvesting die tevens sober en doelmatig is. Het leggen van de verantwoordelijkheden voor (vervangende) nieuwbouw bij de gezamenlijke schoolbesturen leidt tot een integrale benadering van huisvestingskosten met meer beleidsruimte en slagvaardigheid. De schoolbesturen hebben zich hiertoe georganiseerd in een tweetal coöperaties.

Voor het onderwijs betekent dit een investering in de kwaliteit van de huisvesting en daarmee in een beter werkklimaat voor de leerlingen en docenten. Ook betekent het een grote verbetering van de duurzaamheid van de gebouwen. De gemeente brengt het meer efficiency en effectiviteit, sturen op hoofdlijnen, realiseren van de ambities voor onderwijshuisvesting en duurzaamheid. De 40-jarige afspraak tot doordecentralisatie houdt in dat: 1. de schoolbesturen gezamenlijk verantwoordelijkheid hebben genomen voor de uitvoering van de gemeentelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting; 2. de samenwerkende scholen de komende 40 jaar ongeveer 100 gebouwen (huidig bestand) met een gemiddelde leeftijd van 50 jaar gaan vernieuwen; 3. de samenwerkende schoolbesturen hier in de komende 40 jaar van de gemeente de benodigde middelen voor ontvangen: in totaal € 310 miljoen voor de (ver)nieuwbouw van de scholen en € 108 miljoen als exploitatiebijdrage (prijspeil 2015) 4. en de samenwerkende scholen zelf in totaal € 50 miljoen bijdragen aan de totale opgave van € 360 miljoen (prijspeil 2015) om extra ambitie bovenop de wettelijke eisen te realiseren. In de doordecentralisatie is de volgende rolverdeling afgesproken: 1.

De gemeente geeft als wettelijk verantwoordelijke voor de zorgplicht, regievoerder en facilitator van deze zorgplicht (waaronder het verstrekken van de jaarlijkse bijdrage en de verstrekken van garanties) de kaders aan. 2. De gemeente behoudt de rol vanuit de ruimtelijke ordening. 3. De schoolbesturen zijn bouwheer en verantwoordelijk voor het onderhoud en de instandhouding van het schoolgebouw.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 6

4. De twee coöperaties, voor het BO/SO/SBO respectievelijk voor het VO/VSO, zijn: a) verantwoordelijk voor de uitvoering van de zorgplicht (in casu uitvoering van het 40-jarig IHP); b) financier van de investeringen conform het IHP en hebben daarmee een positie in het economisch claimrecht; c) de toetser in het bouwproces (kwaliteit, geld, planning); d) de intermediair en coördinerende schakel in de ontwikkelingen met betrekking tot onderwijs huisvesting tussen gemeente en schoolbesturen. Om de rol van toetser goed te kunnen uitvoeren, heeft Samenfoort een toetskader opgesteld. Hierin wordt per bouwfase beschreven welke rol de bouwheer heeft in de verantwoording en op welke manier Samenfoort het project toetst. Om duidelijkheid te verschaffen in de toe te passen norm en het te verwachten bouwbudget, laat Samenfoort zich bij het toekennen van de budgetten inhoudelijk adviseren door Arcadis. Daarbij wordt naast de actuele ‘standaard’ norm ook rekening gehouden met structurele prijsstijgingen tot aan het moment van aanbesteding (of einde werk) en de regionale marktwerking. Ook hanteert Arcadis een model waarin sprake is van een differentiatie in bouwprijs per vierkante meter. Een groter gebouw kost per vierkante meter immers minder dan een kleiner gebouw.

Door een dergelijke objectieve advisering toe te passen, ontstaat er een goed beeld van de hoogte van de toe te kennen budgetten. Deze worden met regelmaat gecheckt met de VNG-norm.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 7

Leeswijzer In artikel 15 lid 7 van de Raamovereenkomst Doordecentralisatie is afgesproken dat ieder der coöperaties iedere vier jaar een voortgangsrapportage van het verloop van de Investeringsplanning over de voorafgaande vier jaar opstelt alsmede een nieuwe Investeringsplanning voor de daaropvolgende vier jaar. Conform de Raamovereenkomst zal de coöperatie, gelet op de benodigde doorlooptijd, daartoe uiterlijk vóór 1 december van het tweede jaar van de looptijd van de Investeringsplanning de Voortgangsrapportage en de Investeringsplanning presenteren. Als gevolg van enerzijds het feit dat de coöperaties medio 2019 gestart zijn en anderzijds de coronacrisis, is in overleg met de gemeente dit moment met minimaal één jaar opgeschoven. De uitkomsten van deze voortgangsrapportage en de nieuwe investeringsplanning kunnen aanleiding zijn tot aanpassing in de uitvoering van het integraal huisvestingsplan. De daarin opgenomen onderwijshuisvesting kan dan bijvoorbeeld vertraagd of versneld worden gerealiseerd of er is een aanpassing van de gemeentelijke bijdrage en de bijdrage van de schoolbesturen nodig. De herijking ziet toe op het vastleggen en verder verwerken van deze uitkomsten.

Deze voortgangsrapportage bevat: – Deel I: Investeringsplanning 2019-2022 en betreft de stand van zaken uitvoering van het IHP 2019-2059 – Deel II: Herijken van de volgorde van realisatie en het nieuwe investeringsprogramma 2023-2026. – Deel III: Herijking 2019-2022 en betreft de ontwikkeling op de uitvoering van de Investeringsplanning.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 8

DEEL I VOORTGANGSRAPPORTAGE 2019-2022

Voorgang en herijking 2019-2022 | 9

A. Stand van zaken uitvoering van het IHP 2019-2059 In dit deel van deze rapportage volgt een beschrijving van de projecten die zijn afgerond of die in uitvoering zijn genomen. We doen dit aan de hand van het toetskader en met gebruik van afbeeldingen.

Hoe staat het uitrollen van de investeringsplanning 2019-2022 van Samenfoort PO ervoor? Project Schothorst Dit project behelst het realiseren van vier schoolgebouwen voor het basisonderwijs. Om extra tijdelijke huisvesting tijdens de bouw te voorkomen, wordt gebruikt gemaakt van een zogeheten tijdelijke huisvestingscarrousel. Hierbij maken de scholen tijdens de bouw van elkaars huisvesting gebruik. Dat betekent wel dat er een volgordelijkheid in de bouwstroom zit. Ten aanzien van het eerste (deel)project Kind Centrum De Kei is overeenstemming bereikt over de uitwerking van de vorming van een Integraal Kind Centrum met daarin voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang. In de zomer van 2021 is vroegere basisschool De Zevensprong gesloopt. De realisatie van het nieuwe schoolgebouw loopt met een voorziene oplevering in de herfstvakantie van 2022.

Met betrekking tot het tweede (deel) project Talentum is het voorlopig ontwerp (VO) gereed. Men is bezig met de afronding van het definitief ontwerp (DO). De bouw start naar verwachting na de herfstvakantie van 2022 met een oplevering medio zomer 2023.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 10

Voor ook het derde (De Regenboog) en vierde (De Parkschool) (deel)project is men drukdoende met het treffen van de noodzakelijke voorbereidingen om te kunnen starten met de bouw zodra de tijdelijke huisvestingscarrousel hiertoe de ruimte biedt.

Project Laakse Tuinen Hier gaat het om de realisatie van een scholencluster met gymzalen voor de huisvesting van zowel DOK12 (basisonderwijs van KPOA) als BLV410 (speciaal basisonderwijs van Meerkring). Twee scholen van twee besturen onder een dak dus! Naast onderwijs zal hier ook voor- en vroegschoolse educatie en zorg worden ondergebracht. Op deze locatie is sprake van een areaaluitbreiding zoals vastgelegd door B&W in de nota Actualisering clustering van voorzieningen in Vathorst (vastgesteld d.d. 1 september 2003). Door de economische crisis van 2008 is dit proces vertraagd en moet het na de doordecentralisatie van de onderwijshuisvesting alsnog worden geëffectueerd. Hierdoor moeten conform de Doordecentralisatie-overeenkomst aanvullende afspraken over vergoeding van deze areaaluitbreiding tussen gemeente en Samenfoort PO worden vastgelegd. De verwachting is dat de bouw in de zomer van 2023 start.

Voortgang Soesterkwartier De schoolbesturen KPOA, Meerkring en PCBO bereiden het volgende wijkproject voor: nieuwbouw voor de drie scholen in het Soesterkwartier. Dit betreft De Kubus, ’t Anker en De Magneet. In 2020 heeft Meerkring de leerlingen van Da Vinci Eemland (onderwijsafdeling voor hoogbegaafden) verhuisd van de Triangelstraat naar het Soesterkwartier. Aanvankelijk waren deze leerlingen ingeschreven bij OBS De Zevensprong (KC De Kei) in Schothorst. Sinds 2020 zijn zij gekoppeld aan het brinnummer van OBS Joost van den Vondel in het Bergkwartier. Meerkring heeft de wens deze leerlingen ook in de toekomst zelfstandig te huisvesten. De locatie (Soesterkwartier) is nog onderwerp van gesprek omdat deze niet is opgenomen in het investeringsprogramma.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 11

Daarnaast heeft KPOA bij OCW een aanvraag ingediend voor de vestiging van een IGBO-afdeling met een regionale functie (‘internationale school’) in de wijk. Deze wordt verbonden aan het brinnummer van KBS De Kubus. In 2021 zijn er meerdere gesprekken geweest tussen de schoolbesturen en de gemeente Amersfoort over de onderwijshuisvesting in het Soesterkwartier. Het is nog onduidelijk welke grondlocaties er beschikbaar en gewenst zijn. Medio 2022 willen de schoolbesturen overgaan tot besluitvorming over de procesplanning en invulling van de bouwopgave. Het streven is om vanaf augustus 2022 te starten met het uitwerken van het eerste nieuwbouwproject en begin 2024 het eerste (nieuwe) schoolgebouw op te leveren. voortgang op basis van fases toetskader Bestuur

School

Start (ver)nieuwbouw

projectaanvraag mrt.-20

Meerkring

De Kei (Zevensprong)

2019

Meerkring

De Kei (Weesboom)

2019

KPOA

Talentum (De Drieslag Koning Karelpad)

2020

KPOA

Talentum (De Drieslag Raadhoven)

2020

Cordeo

De Regenboog

2021

mrt.-20

PCBO

Parkschool

2021

mrt.-20

PCBO

SBO KWS

2021

mrt.-20

KPOA/ Meerkring

Laakse Tuinen (DOK12/BLV410)

2022

feb.-21

Meerkring

De Magneet

2022

KPOA

De Kubus

2022

PCBO

t Anker

2022

defintiefase

ontwerpfase

mrt.-20

voortgang op basis van fases toetskader Bestuur

School

budgettoekenning

Meerkring

De Kei (Zevensprong)

Meerkring

De Kei (Weesboom)

KPOA

Talentum (De Drieslag Koning Karelpad)

KPOA

Talentum (De Drieslag Raadhoven)

Cordeo

De Regenboog

nov.-20

PCBO

Parkschool

nov.-20

PCBO

SBO KWS

nov.-20

KPOA/ Meerkring

Laakse Tuinen (DOK12/BLV410)

mei-21

Meerkring

De Magneet

KPOA

De Kubus

PCBO

t Anker

aanbesteding

sloop

nov.-20

nov.-20

Voorgang en herijking 2019-2022 | 12

tijdelijke huisvesting bestaand

uitvoering

nazorg

realisatie juli 2021 aug 2022

juli 2022 aug 2023

juli 2022 sept 2023

Hoe staat het uitrollen van de investeringsplanning 2019-2022 van Samenfoort VO ervoor? Project GSG Guido De bouwheer heeft besloten om de oorspronkelijke opzet van het project van gedeeltelijke renovatie en nieuwbouw los te laten en voor volledige nieuwbouw te gaan. Dit zal een efficiënter en compacter gebouw opleveren. Bij dit project heeft de bouwheer de definitieve ontwerpfase van de nieuwbouw afgerond. Momenteel wordt gewerkt aan het bestek en de contractdocumenten. De Europese aanbesteding is gestart met de selectiefase. De bestemmingsplanwijziging en de omgevingsvergunning zijn inmiddels aangevraagd. Voorgenomen sloop en realisatie van het project is juli 2022 tot en met oktober 2023. De bouwheer heeft de behoefte aan tijdelijke huisvesting in kaart gebracht en onderzocht waar deze tijdelijke huisvesting plaats kan vinden. De verwachting is dat de sloop van het bestaande gebouw in juli 2022 aanvangt. Hierop aansluitend start de nieuwbouw. Een eventuele combinatie met de tijdelijke huisvesting van Trivium tijdens de bouw is onderzocht, maar blijkt om planningtechnische reden niet mogelijk. Momenteel wordt gewerkt aan de tijdelijke huisvesting: de inrichting van een leegstaand kantoorgebouw op bedrijventerrein De Hoef.

Project Het Element Het Prisma college en Vakcollege zijn samen gehuisvest aan de Hooglandseweg in combinatie met tijdelijke huisvesting aan de Euroweg (voormalig MBO-gebouw).

Voorgang en herijking 2019-2022 | 13

De sloop heeft plaatsgevonden. Het project is aanbesteed en de start van de bouw is begonnen door middel van het heien van de palen. De eerste paal is symbolisch geslagen door een afvaardiging van de leerlingenraad.

Hieronder een impressie van hoe de nieuwe school eruit komt te zien.

Project Trivium Bij dit project heeft de bouwheer gekozen voor het zogeheten Design, Build & Maintain principe. Daarmee vindt de aanbesteding voorin het bouwproces plaats. Ook hier was tijdelijke huisvesting nodig. Deze is gerealiseerd op eigen grond naast het oude gebouw en vanaf schooljaar 2021-2022 in gebruik genomen. Het sloopproces is afgerond. Oplevering van de nieuwbouw staat medio 2023 gepland.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 14

Project Axia College Voor dit project is in samenspraak met de gemeente een locatie gevonden in Vathorst. Hierdoor gaan de drie aparte locaties naar een nieuw gebouw. Dat betekent dat de verwachting is dat hier geen tijdelijke huisvesting tijdens de bouw nodig zal zijn. De bouwheer zit hier in de ontwerpfase. Door verkeersmaatregelen in Vathorst is het voortraject rondom de bestemmingsplanwijziging tenminste een half jaar vertraagd. Verhuizing was gepland in de zomer van 2024, maar staat door deze vertraging onder druk. Er ligt een samenloop met de herontwikkeling van het terrein van GGZ centraal aan de Utrechtse weg, waardoor de onderbouw locatie medio 2024 verlaten moet worden.

Project Amersfoortse Berg Dit project zit eveneens in de ontwerpfase. Het bijzondere landschap is hier een complicerende factor voor een efficiënte bouw. De tijdelijke huisvestingsvraag is in onderzoek. De start van de bouw is naar verwachting rond de zomer van 2023.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 15

Bestuur

Start (ver)nieuwbouw

School

voortgang op basis van fases toetskader pro forma toets

projectaanvraag

Guido

Guido (Arnhemseweg)

2019

mrt.-20

Meridiaancollege

Het Element (Vakcollege)

2019

feb.-20

Meerwegen scholengroep

Het Element (Prisma College + Taalcentrum)

2019

Onderwijsgroep Amersfoort

Trivium (Trias) Dierenriem

2019

aug.-20

Onderwijsgroep Amersfoort

Axia College

2020

sep.-20

Onderwijsgroep Amersfoort

Amersfoortse Berg

2022

mrt.-20

defintiefase

ontwerpfase

aanbesteding

design, built en maintain

voortgang op basis van fases toetskader Bestuur

tijdelijke huisvesting

School

Guido

Guido (Arnhemseweg)

Meridiaancollege

Het Element (Vakcollege)

Meerwegen scholengroep

Het Element (Prisma College + Taalcentrum)

Onderwijsgroep Amersfoort

Trivium (Trias) Dierenriem

Onderwijsgroep Amersfoort

Axia College

Onderwijsgroep Amersfoort

Amersfoortse Berg

uitvoering

nazorg

pro forma budget

mrt.-20

budgettoekenning

realisatie

jun.-20

mrt 2023 juli 2024

mrt.-20

heden - mrt 2023

jan.-21

sep.-20

juli 2021-juli 2023

nvt

apr.-21

juli 2022-juli 2023

in onderzoek

apr.-21

juli 2022-juli 2024

Voorgang en herijking 2019-2022 | 16

B. Stand van zaken businesscase in relatie tot de opgave IHP 2019-2059 Algemeen In dit onderdeel is de beschrijving van de toets van de businesscases in relatie tot de opgave IHP 20192059 weergegeven. De businesscases zelf zijn toegevoegd in bijlage 4 bij deze herijking. Het betreft de versies 4.0 waar tot voor kort de versie 3.0 de meest actuele businesscases vertegenwoordigde. De belangrijkste wijzigingen in deze versies 4.0 zijn: – Actualisatie van het investeringsprogramma 2019-2022 en toekomstige jaren. – Bijstelling van de reeks van te verwachte gemeentelijke bijdragen, welke reeks is afgestemd met de gemeente1. – Verwerking van de realisaties 2020 uit de jaarrekening, de prognose over 2021 en de begroting 2022 waarbij de cijfers gebaseerd zijn op de meest actuele informatie die beschikbaar is. – Verwerking van het (concept)memorandum omtrent de bijdragen van schoolbesturen voor extra kwaliteit en/of duurzaamheid betreffende inning, herrekening en aanscherping van deze bijdragen op basis van geactualiseerd investeringsprogramma. – Verwerking van de uitgangspunten rondom vierkante meters voor- en vroegschoolse educatie bij Samenfoort PO die kostenneutraal gedekt dienen te worden.

– Verwerking van het (concept)memorandum omtrent wijzigingen in het stuurkader als gevolg van de fiscale afspraken die gemaakt zijn aan het einde van het proces om tot doordecentralisatie te komen.

Stuurkader2 De coöperaties besteden de ontvangen middelen enkel aan de uitvoering van de zorgplicht rondom onderwijshuisvesting. Voor de bewaking van financiële veiligheid en betaalbaarheid is het stuurkader in het leven geroepen. Dit is vastgelegd in het Treasurystatuut. Binnen dit stuurkader worden een aantal kernratio’s benoemd waarvan de grafische weergaven op de volgende pagina’s worden getoond. De normering voor deze ratio’s wordt besproken in het memorandum rondom de wijziging ervan. In deze businesscases worden de volgende, bijgestelde normen gehanteerd (zie bijlage 5 voor definities): – DCSR is tenminste 1,0 – De schuldenratio is circa 100%3 – De loan-to-value is ten hoogste 100%

1 Het betreft de afgestemde verwachting van de gemeentelijke bijdragen en niet een weergave van concreet vastgelegde bedragen. 2 Het stuurkader is onderdeel van de afspraken rond de geldstromen zoals verwerkt in de businesscase. 3 Solvabiliteit is de ‘inverse’ van de schuldenratio, die in het stuurkader is benoemd. Een schuldenratio van circa 100% betekent een solvabiliteit van circa 0%.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 17

Businesscase Samenfoort PO In bijlage 4A worden de kerncijfers (inclusief indexeringen) voor Samenfoort PO nader toegelicht. In de hierna volgende toelichting wordt het uitgangspunt van de Raamovereenkomst en de nu voorliggende businesscase van de Herijking (versie 4.0) weergegeven. De bijdrage van de gemeente is aanzienlijk gestegen. De herrekening van die gemeentelijke bijdragen op basis van indexen en afspraken leidt tot een groei die hoger is dan in de oorspronkelijke businesscase is voorzien onder de geformaliseerde Raamovereenkomst. Deze gaat van € 281 miljoen naar € 338 miljoen. De bijdrage van de schoolbesturen was € 30 miljoen en komt totaal uit op € 31 miljoen. Deze bijdrage van de schoolbesturen was in de Raamovereenkomst gebaseerd op een constante investeringsreeks. Inmiddels is duidelijk dat deze niet constant is. Er zal, op basis van hetgeen we nu overzien, een wat gematigder investeringstempo zijn binnen de termijn van 2046-2050. Dat betekent dat de grondslag onder de schoolbijdragen later in de tijd wordt uitgevoerd; met een bijbehorende bijdragenstroom die zelfs buiten de horizon van deze businesscase valt. De dekking van de voor- en vroegschoolse educatie meters aan investeringen is toegevoegd (€ 1,3 miljoen) en de totale beheerslasten en rente zijn lager (€ 140 miljoen ten opzichte van eerder € 156 miljoen).

Met name de kosten van OZB en de klokuren vallen daarin lager uit. Verder is de rente op vreemd vermogen lager dan binnen de Raamovereenkomst voorzie. Dat is nu tussen 1% en 2% en in de Raamovereenkomst 3%. Het investeringsprogramma gaat van € 235 miljoen naar € 303 miljoen. De totaal aangetrokken financieringen stijgen van € 137 miljoen naar € 155 miljoen. Onderstaande overzichten tonen de ontwikkeling van het stuurkader van de huidige en van de vorige businesscase. Voor de overzichtelijkheid zijn de eerste twintig jaren getoond, de ratio-ontwikkeling van de gehele periode 2019-2059 is uiteraard onderdeel van de businesscase. Debt Service Coverage Ratio 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 20

20

20

24

20

26

20

28

20

30

20

32

20

34

20

36

Versie 4 (2021)

20

38

20

40

Versie 3 (2020)

De ontwikkeling van de Debt Service Coverage Ratio lag en ligt boven de norm van 1,0. De herijking van het investeringsprogramma en de bijbehorende financiering wordt derhalve voldoende gedekt door de beschikbare bijdragen.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 18

Het gegeven dat Samenfoort PO geen winst mag maken, noch buffers kan opbouwen binnen de fiscale afspraken, is bij uitstek te zien in de ontwikkeling van de solvabiliteit: deze is nihil. Solvabiliteit 100 % 80 % 60 % 40 % 20 % 0% 20

20

20

24

20

26

20

28

20

30

20

32

20

34

20

36

20

38

Versie 4 (2021)

20

40

Versie 3 (2020)

Omdat er geen buffers opgebouwd kunnen worden, zullen de investeringen (nagenoeg) volledig met vreemd vermogen worden gefinancierd. De loan-to-value loopt daarom fors op. Loan-to-Value 0,90 0,80 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 20

20

20

24

20

26

20

28

20

30

20

32

20

34

20

36

Versie 4 (2021)

Voorgang en herijking 2019-2022 | 19

20

38

20

40

Versie 3 (2020)

Uitgangspunt bij de nu voorliggende ratio-ontwikkeling is het investeringsprogramma met bijbehorende financieringen. Investeringen vs. Leningen € 15.000 € 12.500 € 10.000 € 7.500 € 5.000 € 2.500

Investeringen

2040

2039

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2031

2032

2029

2030

2027

2028

2025

2026

2023

2024

2021

2022

x 1.000

2020

€0

Leningen

Met de investeringen wordt vermogen opgebouwd in de vorm van vastgoed. Bijgaande grafiek toont dat deze ultimo 2040 circa € 105 miljoen bedraagt en per einde 2059 is dat naar verwachting zelfs opgelopen tot ruim € 172 miljoen. Vastgoed-ontwikkeling € 100.000 € 90.000 € 80.000 € 70.000 € 60.000 € 50.000 € 40.000 € 30.000 € 20.000 € 10.000

Boekwaarde-ontwikkeling Vast Actief

2040

2039

2038

2037

2036

2035

2034

2033

2031

2032

2029

2030

2027

2028

2025

2026

2023

2024

2021

2022

x 1.000

2020

€0

Som van de investeringen

De grafieken van het stuurkader tonen een beeld van de businesscase 4.0 waaruit blijkt dat de herijkingen de financiële veiligheid van Samenfoort PO en betaalbaarheid van de investeringsplannen niet in gevaar komt.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 20

Met de gemeente en de financier zal wel overlegd moeten worden om op termijn het garantieplafond omhoog te brengen. De hogere investeringen vragen meer financiering dan nu binnen het huidige garantieplafond van € 31 miljoen past. Gezien de betaalbaarheid en veiligheid kan Samenfoort PO de kapitaallasten dragen. Financieringsbehoefte € 50.000 € 45.000 € 40.000 € 35.000 € 30.000 € 25.000 € 20.000 € 15.000 € 10.000 € 5.000 2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

2022

x 1.000

2020

€0

Totaal aantal financieringen (cum.)

Businesscase Samenfoort VO In bijlage 4B worden de kerncijfers (inclusief indexeringen) voor Samenfoort VO nader toegelicht. In de hierna volgende toelichting wordt het uitgangspunt van de Raamovereenkomst en de nu voorliggende businesscase van de Herijking (versie 4.0), weergegeven. De bijdrage van de gemeente is aanzienlijk is gestegen. De herrekening van die gemeentelijke bijdragen op basis van indexen en afspraken leidt tot groei die hoger is dan in de oorspronkelijke businesscase is voorzien onder de geformaliseerde Raamovereenkomst (van € 373 miljoen naar € 448 miljoen). De bijdrage van de schoolbesturen was € 40 miljoen en komt totaal uit op € 47 miljoen. Deze bijdrage van de schoolbesturen was in de Raamovereenkomst gebaseerd op een constante investeringsreeks; inmiddels is duidelijk dat deze niet constant is. En er zal, op basis van hetgeen we nu overzien, een wat gematigder investeringstempo zijn binnen de termijn van 2046-2050. Dat betekent dat de grondslag onder de schoolbijdragen, later in de tijd wordt uitgevoerd, met een bijbehorende bijdragenstroom die zelfs buiten de horizon van deze businesscase valt. De totale beheerslasten en rente zijn lager (€ 165 miljoen ten opzichte van eerder € 174 miljoen). Verder is de rente op vreemd vermogen lager dan binnen de Raamovereenkomst voorzien (nu: tussen 1% en 2%; in de Raamovereenkomst: 3%).

Het investeringsprogramma gaat van € 316 miljoen naar € 341 miljoen. De totaal aangetrokken financieringen stijgen van € 183 miljoen naar € 234 miljoen.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 21

Binnen het herijkte investeringsprogramma is te onderscheiden dat de schoolgebouwen meer dan in het PO het geval is, in twee grote clusters worden vernieuwd. In het eerste cluster worden alle investeringen maximaal gefinancierd. In de tussenliggende jaren wordt een kleine en kortdurende reserve opgebouwd, welke voor de eerste investeringen van de tweede clustering wordt ingezet. Zo ontstaat er geen liquiditeitsoverschot, noch wordt de bijdrage voor andere doelen ingezet dan die van de Doordecentralisatie. Investeringen vs. Leningen € 40.000 € 37.500 € 35.000 € 32.500 € 30.000 € 27.500 € 25.000 € 22.500 € 20.000 € 17.500 € 15.000 € 12.500 € 10.000 € 7.500 € 5.000 € 2.500

Investeringen

2040

2039

2038

2037

2036

2035

2033

2034

2031

2032

2029

2030

2027

2028

2025

2026

2024

2023

2022

2021

x 1.000

2020

€0

Leningen

Daarmee wordt een waarde aan vastgoed opgebouwd van circa € 195 miljoen in 2040 (waarvoor dan € 150 miljoen is geleend). In 2059 is de waarde van het vastgoed ruim € 126 miljoen tegenover een lening portefeuille van € 71 miljoen. De daling van zowel vastgoed als financiering wordt veroorzaakt door het feit dat de hoeveelheid verwachte investeringen na 2037 aanmerkelijk lager zijn dan in de eerste jaren. Door afschrijving en aflossing nemen vastgoed en financiering dan in bedrag af. Maar ook voor Samenfoort VO geldt dat het garantieplafond van € 38 miljoen in de loop van 2023 zal knellen.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 22

Uit de ratio’s van het stuurkader blijkt dat de coöperatie verruiming van de financiering ruimschoot kan dragen. Maar het gesprek met gemeente en financier zal wel opgestart moeten gaan worden. Financieringsbehoefte € 200.000 € 180.000 € 160.000 € 140.000 € 120.000 € 100.000 € 80.000 € 60.000 € 40.000 € 20.000 2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

2022

x 1.000

2020

€0

Totaal aantal financieringen (cum.)

Zoals uit bijgaande grafiek blijkt, is de DSCR op de lange termijn op orde. Alleen voor de korte termijn is deze onder de norm. Om dit gat op te vangen heeft Samenfoort VO voldoende bouwfaciliteit (vergelijkbaar met een bouwdepot) voor de lopende projecten en kan dus geput worden uit beschikbare liquiditeit. Voor de jaren vanaf 2023 is de DSCR op orde, inclusief de aangetrokken financiering (boven garantieplafond). Debt Service Coverage Ratio 5,00 4,50 4,00 3,50 3,00 2,50 2,00 1,50 1,00 0,50 20

20

20

24

20

26

20

28

20

30

20

32

20

34

20

36

Versie 4 (2021)

Voorgang en herijking 2019-2022 | 23

20

38

20

40

Versie 3 (2020)

De solvabiliteit beweegt rond de nullijn. Dit is het directe gevolg van de fiscale afspraken. Eventuele overschotten of tekorten in resultaat worden immers verwerkt in een rekeningcourant verhouding met de gemeente. Solvabiliteit 30 % 25 % 20 % 15 % 10 % 5% 0% -5 % 20

20

20

24

20

26

20

28

20

30

20

32

20

34

20

36

20

38

Versie 4 (2021)

20

40

Versie 3 (2020)

Doordat Samenfoort VO de eerste investeringsclustering vrijwel volledig met vreemd vermogen financiert, is de loan-to-value circa 100%. Bij aanvang van de tweede clusterperiode zal de Ltv wat gedaald zijn. Loan-to-Value 1,20 1,00 0,80 0,60 0,40 0,20

20

20

20

24

20

26

20

28

20

30

20

32

20

34

20

36

Versie 4 (2021)

20

38

20

40

Versie 3 (2020)

Ook voor Samenfoort VO geldt dat de grafieken van het stuurkader een beeld tonen van de businesscase 4.0 waaruit blijkt dat de herijkingen de financiële veiligheid en de betaalbaarheid van de investeringsplannen niet in gevaar komt.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 24

Actualiteiten met invloed op de businesscase Kansen

Leerling prognoses/ontwikkeling van de leerlingaantallen Inzicht houden in de toekomstige behoefte van het onderwijs gebeurt door de meest recente leerlingenprognoses te volgen. Voor de herijking maken we gebruik van de prognose 2021 van Pronexus (zoals ook gebruikelijk bij de gemeente Amersfoort) en de telgegevens van 1 oktober. Op basis van deze inzichten kunnen we de omvang van de toekomstige huisvesting bepalen. Het is van belang dat de nieuwe behoefte wordt afgestemd door de schoolbesturen. Anders ontstaat er mogelijk spanning over de te bepalen toekomstige capaciteit.

Risico’s Renteontwikkeling De rentestanden zijn nog altijd historisch laag te noemen. Aanmerkelijk lager dan de 1%, oplopend tot 2%, die momenteel in de businesscases wordt gehanteerd. Echter, de rente vertoont momenteel een verhogende trend. Dit kan leiden tot spanning op de businesscase. Tot en met 2021 zijn er nog geen leningen aangetrokken, behoudens trekkingen onder de beschikbare bouwfaciliteit. Indexering De businesscases worden momenteel doorgerekend met een algemene inflatie op beheerslasten en op bouwprojecten van 1,9% per jaar. Dit percentage sluit redelijk aan bij het langjarig streven van de ECB en de DNB (van circa 2%). Met deze percentages is de dekkingsbehoefte doorgerekend. De recente ontwikkelingen op de markt maken dat we hier ook rekening moeten houden met een sterk oplopende inflatie. Op dit moment is deze nog onvoorspelbaar. De geactualiseerde stichtingskostenprijs per vierkante meter bvo Deze wordt aan de hand van de geactualiseerde omvang met een advies van Arcadis bepaald. Daarmee is duidelijk wat de geactualiseerde omvang en prijs per vierkante meter bvo is. Arcadis sluit in de verwachtingen aan bij de BDB-prognosecijfers. Daarnaast heeft zij op basis van eigen kengetallen een goed beeld van de markt. Areaaluitbreiding Laakse Tuinen Voor Laakse Tuinen is een aparte afspraak in de maak. Hierbij zal Samenfoort PO de Laakse Tuinen financieren.

Enerzijds moet er een actueel bouwbudget worden bepaald, anderzijds moet de gemeente de jaarlijkse vergoeding ophogen - met een bedrag hoger dan eerder voorzien - om de stichtingskostenvergoeding te kunnen dekken. Er is een aparte geldstroom van de gemeente naar de coöperatie gedurende 40 jaar voorgesteld, te starten in 2023/2024. Dit moet opgelost worden in de businesscase. De bedragen voor deze geldstroom volgen uit het Raadsbesluit van 2018 met indexering. Om het bouwen mogelijk maken moet het garantieplafond door de gemeente opgehoogd worden. Tijdelijke huisvesting (met name kwantiteit) In de jaarrekening 2019 en 2020 en het investeringenoverzicht blijkt dat deze voorziene post met name bij Samenfoort VO bij lange na niet voldoende blijkt om - met name de noodzakelijke - tijdelijke huisvesting tijdens de bouw van € 4,7 miljoen te kunnen opvangen. Het huisvestings-bureau brengt aan de hand van de vastgestelde nieuwe planning en behoefte in beeld wat de behoefte aan tijdelijke huisvesting is de komende jaren. Er zal zoveel mogelijk gebruik worden gemaakt van bestaande gebouwen. Dit neemt niet weg dat deze kosten (€ 4,7 miljoen) niet zijn meegenomen in de exploitatiedekking door de gemeente. Voorgang en herijking 2019-2022 | 25

Dit levert voor Samenfoort VO een financieel nadeel op van circa € 150.000 jaarlijks op basis van 40-jarige kapitaalslasten. De beide coöperaties brengen de financiële consequenties nader in beeld en doen voorstellen om kosten te beheersen. Asbestsanering Naast de kosten voor tijdelijke huisvesting dienen ook de sloopkosten en de kosten voor asbestsanering bij het slopen van een pand uit de exploitatievergoeding te worden bekostigd. De kosten voor asbestsanering zijn vaak onvoorzien en betekenen ook een forse aanslag op de toegekende jaarlijkse (exploitatie) vergoeding. Omdat dit vaak ‘verborgen’ kosten zijn en pas bij de sloop van een gebouw zichtbaar worden, is hier niet goed op te sturen. Daarmee kunnen deze kosten leiden tot een mogelijk financieel probleem bij zowel Samenfoort PO als Samenfoort VO. De regelgeving rondom de eigen bijdrage van de schoolbesturen in relatie tot het nieuwe Bouwbesluit De schoolbesturen hebben met de gemeente Amersfoort in de Doordecentralisatieovereenkomst afgesproken dat zij naast de gemeentelijke vergoeding een eigen bijdrage leveren per project. Die eigen bijdrage is gebaseerd op de ambitie dat met dat geld een hogere kwaliteit aan huisvesting kan worden gerealiseerd dan alleen de basisvoorziening die de gemeente vergoedt op basis van de zorgplicht.

Deze afspraken dateren uit 2015 toen er nog geen sprake was van een BENG of ENG-kwaliteit van een schoolgebouw. Destijds bestond de basisvoorziening uit de eisen van het toen geldende Bouwbesluit. Inmiddels is via de VNG-normering en landelijke richtlijnen (RVO) de basisvoorziening opgehoogd van Bouwbesluit tot Bouwbesluit+ (= BENG). Ook zijn de bouweisen sinds 2015 aanzienlijk gestegen. Daarnaast speelt bij elk PO-schoolbestuur het zogeheten verbod op het investeren in de huisvesting. Het schoolbestuur mag slechts met de inzet van de M.I.-vergoeding onder voorwaarden geld inzetten voor (toekomstige) exploitatievoordelen. Om deze redenen heeft Samenfoort (zowel bij PO als VO) besloten het niveau van de huidige wettelijke basisvoorziening te bekostigen bij nieuwbouw (BENG). Het schoolbestuur wordt verzocht de eigen bijdrage in te zetten voor duurzaamheidsmaatregelen (zoals bijvoorbeeld van BENG naar ENG) of andere kwaliteit verbeterende maatregelen conform de huidige wet- en regelgeving. Dit laatste betekent dat de kosten voor het toekennen van de basisvoorziening hoger zijn dan waar destijds in 2015 en in 2018 rekening is mee gehouden. Nieuw Bouwbesluit en wettelijke verplichting om BENG te bouwen Zie onder het hiervoor beschreven punt ‘De regelgeving rondom de eigen bijdrage van de schoolbesturen in relatie tot het nieuwe Bouwbesluit’.

Welstand Voor het verkrijgen van een vergunning conform de Omgevingswet kan de gemeente vanuit die positie nadere eisen stellen, waarmee geen rekening is gehouden in de standaardbudgettering van een project. Kleine aanpassingen kunnen wel worden meegenomen, maar forse extra eisen vanuit bijvoorbeeld de Stadbouwmeester en welstand dan wel aanvullende eisen vanwege de locatie (locatie gebonden kosten) kunnen fors oplopen. Deze kosten komen bij de coöperatie terecht. Dit geldt ook voor de huidige (landelijke) aandacht voor luchtkwaliteit zonder de duidelijkheid rondom financiële dekking op de investeringen. Ook dit kan nog een risico opleveren.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 26

DEEL II INVESTERINGSPLANNING PERIODE 2023-2026

Voorgang en herijking 2019-2022 | 27

1.0 Samenfoort PO 1.1. Analyse investeringsperiode 2019-2022 van Samenfoort PO Hieronder een overzicht van de investeringsperiode 2019-2022 Samenfoort PO met een vergelijking van IHP 2018 met de huidige omvang en uitgaven: uitvoeringsjaar

school

aantal leerlingen 2032

omvang in m2 bvo

aantal leerlingen (2036)

omvang in m2 bvo

prijspeil 2021 bijdrage schoolbestuur

2021

De Kei/Zevensprong

367

2.246

349

1.955

ENG

483.253

2022

Talentum

238

1.595

250

1.458

ENG

360.401

2023

Parkschool/KWS

221

1.652

219

1.665

ENG

411.569

2024

De Regenboog

376

2.091

372

2.071

ENG

511.927

2023

De Magneet

141

909

126

834

ENG

206.101

2024

De Kubus

284

1.629

376

2.091

ENG

516.940

2025

t Anker

241

1.412

329

1.855

ENG

458.502

investering

uitvoeringsjaar

school

zonder vve

vve

bijkomende kosten

totaal

2021

De Kei/Zevensprong

5.571.878

299.484

77.416

5.948.778

2022

Talentum

3.922.223

297.324

72.750

4.292.297

2023

Parkschool/KWS

4.143.370

281.772

58.800

4.483.942

2024

De Regenboog

4.958.821

271.188

75.400

5.305.409

2023

De Magneet

2.322.500

2.528.601

2024

De Kubus

5.050.500

5.567.440

2025

t Anker

4.557.500

5.016.002

30.526.792

33.142.470

Daar is de areaal uitbreiding van Laakse Tuinen nu aan toegevoegd. uitvoeringsjaar

school

2022

DOK12/BVD410 + 2x gym

uitvoeringsjaar

school

aantal leerlingen 2032

omvang in m2 bvo

aantal leerlingen (2036)

omvang in m2 bvo

495

3.474

prijspeil 2021 bijdrage schoolbestuur ENG

–

investering zonder vve 12.166.768

vve

bijk kosten 281.772

totaal 12.448.540

De verschillen met het IHP uit 2018 zijn duidelijk. Er is sprake van: – een hogere kostprijs per vierkante meter (index); – hogere basisvoorziening van Bouwbesluit 2015 naar BENG (samen circa € 1.000 p/m²); – het toepassen van de eigen bijdrage voor duurzaamheid, eigen ambities en kwaliteitsverbetering; – een actualisatie van het aantal leerlingen op basis van de leerlingenprognose 2021; – het toevoegen van de voor- en vroegschoolse educatiemeters – en bijkomende kosten (sloop). Daarbij moet worden opgemerkt dat zowel de duurzaamheidsmaatregelen (BENG -> ENG) en eigen ambities en kwaliteitsverbetering (eigen bijdrage) als de voor- en vroegschoolse educatie door Samenfoort PO worden gefinancierd, maar dat de eigen bijdrage voor de plusvariant boven op de BENG-kwaliteit door de eigen bijdrage van het schoolbestuur wordt betaald. Tegelijkertijd worden de voor- en vroegschoolse educatiemeters bekostigd door de voor- en vroegschoolse educatie aanbieder. Voorgang en herijking 2019-2022 | 28

1.2. Herijken van de volgorde van realisatie (nieuwe investeringsprogramma 2023-2026) van Samenfoort PO Op basis van de vastgestelde behoefte en de eerder vastgestelde volgorde is het programma van 2023-2026 en volgende jaren geactualiseerd. Wellicht zijn er situaties die op een andere manier aandacht vragen en moeten worden versneld of zijn er andere ontwikkelingen die een andere volgorde van de uitwerking van het programma vragen. Voor individuele situaties kan maatwerk worden geleverd als dat nodig is.

1.3. Confrontatie van de nieuwe gegevens versus het investeringsprogramma 2019-2022 PO Op basis van de verkregen data en de eerder vastgestelde bouwvolgorde, zoals vermeld in bijlage 2 (investeringsplanning) van de Raamovereenkomst, is er een nieuw investeringsprogramma 2023-2026 te bepalen. uitvoeringsjaar

school

aantal leerlingen 2032

omvang in m2 bvo

aantal leerlingen (2036)

omvang in m2 bvo

279

1.603

294

1.679

100

703

101

708

2023

De Kinderhof

2023

disloc Windroos bij Kinderhof (4 grp)

2023

SBO Kingma

151

1.360

2023

SBO Van der Hoeve

145

1.316

142

914

2023

De Parel

120

804

136

884

Bij deze tweede investeringsperiode is de bouwvolgorde uit de Raamovereenkomst aangehouden. De uitvoeringsjaren zijn allemaal met een startjaar ingevuld. Dit is vooral bedoeld voor de kasstromen (businesscase). De bouwheren zelf bepalen het tempo. De bedragen zijn geactualiseerd conform de eerste periode. Dat wil zeggen dat de basisvoorziening is verhoogd (BENG) en voorzien van de kostenontwikkeling, de eigen bijdrage op de basisvoorziening is gevoegd en er nog geen voor- en vroegschoolse educatie is ingebracht. Simpelweg omdat dit laatste nog niet bekend is. Dat geldt ook voor de bijkomende kosten. De bouwheren voor deze tweede periode worden uitgenodigd met hun plannen aan te vangen, zodat ook duidelijk wordt of er bijkomende kosten zijn te verwachten. Tevens zal er, na vaststelling van deze tweede investeringsperiode, ook nader onderzoek worden gedaan naar de behoefte/noodzaak voor tijdelijke huisvesting tijdens de bouw. Dat zal bij de projectaanvraag ook worden beoordeeld. De Kinderhof is een investering die op voorhand is gereserveerd. Het betreft vier groepen leerlingen van de Windroos (PCBO) die zijn gehuisvest in de Kinderhof (KPOA). De Windroos zelf is gehuisvest in de Zonneparel, een MFA die onder beheer van de gemeente is gebleven. Uitgezocht wordt of deze uitbreiding wel of niet tot de DDC behoort.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 29

Tot slot is mede op basis van de vastgestelde bouwvolgorde en de input uit de eerste investeringsperiode een doorkijk te maken voor de perioden erna (tot en met 2058). tranche 2027-2030

2031-2034

2035-2038

2039-2042

2043-2046

2047-2050

2051-2054

2055-2058

uitvoeringsjaar

aantal leerlingen 2032

school

omvang in m2 bvo

aantal leerlingen (2036)

omvang in m2 bvo

2027

PWA Bekenstein/Randenbroek

299

1.704

293

1.674

2027

Caecilia

323

1.825

389

2.157

2027

Vrijeschool

359

2.006

451

2.469

2027

Bolster

386

2.142

437

2.398

2031

Vondel

430

2.363

398

2.202

2031

School op de Berg

450

2.464

566

3.047

2031

Pallas Athene

337

1.895

377

2.096

2031

ASV Dalton

336

1.890

390

2.162

2035

Calvijnschool

105

728

125

829

2035

Aloysius

332

1.870

325

1.835

2035

De Achtbaan

248

1.447

258

1.498

2035

Zonnewijzer

175

1.080

214

1.276

2039

De Kameleon

127

839

124

824

2039

Professor Groenschool

278

3.289

225

2.733

2039

De Meander

152

965

165

1.030

2039

Dubbelster

87

638

78

592

2043

Langenoord

237

1.392

294

1.679

2043

Biezen

172

1.065

218

1.297

2043

Berkenschool

237

1.392

227

1.342

2043

De Bieshaar

142

914

162

1.015

2043

De Breede Hei

195

1.181

145

929

2047

Gabrie Mehen

156

985

153

970

2047

De Horizon

235

1.382

211

1.261

2047

De Kosmos

295

1.684

326

1.840

2047

Michaelschool

127

1.183

138

894

2050

SBO De Werf

97

963

118

794

2050

Sint Jorisschool

345

1.935

185

1.131

2050

Spectrum

240

1.407

201

1.211

2050

Wonderboom

376

2.091

415

2.287

2055

Malelande

505

2.740

478

2.604

2055

Border

236

1.387

199

1.201

2055

Vlindervallei

179

1.100

237

1.392

2055

Plevier SO

252

3.016

103

1.452

2055

De St. Josephschool

361

2.016

351

1.966

2055

Bilal

209

1.251

332

1.870

Ook hier geldt dat de jaartallen vooral van belang zijn voor de verschillende kasstromen. De bedoeling is dat we elke vier jaar de komende perioden herijken op actualiteit en prioriteit. Het kan daarbij mogelijk zijn dat er versnelling of vertraging nodig is. De lijst met de bouwvolgorde per vierjaarlijkse periode is als bijlage 3A toegevoegd.

1.4. Bijstellen van de businesscase van Samenfoort PO Op basis van deze informatie is de businesscase geactualiseerd. Met deze actualisatie wordt duidelijk in welke mate de businesscase verschilt en/of dat effect heeft op de lange termijnafspraken met de gemeente. Dit onderdeel wordt afgesloten met de vaststelling waar we staan met de businesscase in relatie tot de opgave IHP 2019-2059 zoals blijkt uit bijlage 4. Voorgang en herijking 2019-2022 | 30

2.0 Samenfoort VO 2.1. Analyse investeringsperiode 2019-2022 van Samenfoort VO Hieronder een overzicht van de investeringsperiode 2019-2022 van Samenfoort VO met een vergelijking van IHP 2018 over de huidige omvang en uitgaven: aantal leerlingen 2032

omvang in m2 bvo

ihp 2018

aantal leerlingen (2036)

omvang in m2 bvo

Guido de Brés Arnhemseweg (1981)*

325

3.982

5.973.000

494

4.267

BENG

Vakcollege (1970) Element* (+ index)

447

4.851

7.275.960

755

8.142

BENG

150

1.231

BENG

uitv. jaar

school

2023 2021

Taalcentrum 2021

Prisma Kaliumweg (1962) Element*

689

7.029

10.543.020

2021

Trivium (Trias) Dierenriem (1960)*

213

2.718

4.076.340

320

4.229

BENG

2023

Amersfoortse Berg (1960)*

1402

6.809

10.213.500

1102

6.280

BENG

2022

Axia College (Mulock Houwer)*

292

3.066

6.470.200

400

5.705

BENG

gymnastiek

bijkomende kosten

prijspeil 2021 bijdrage schoolbestuur

BENG

sloop/ plan

uitv. jaar

school

2023

Guido de Brés Arnhemseweg (1981)*

1.054.753

10.168.455

2

2.160.595

241.000

1.900.000

14.470.050

2021

Vakcollege (1970) Element* (+ index)

2.012.608

18.982.124

3

3.718.986

1.026.142

1.059.215

24.786.467

304.289

2.801.756

Taalcentrum

aant.

totaal

tijd hv

2.801.756

2021

Prisma Kaliumweg (1962) Element*

2021

Trivium (Trias) Dierenriem (1960)*

1.045.360

10.512.979

1

1.131.096

-

2023

Amersfoortse Berg (1960)*

1.552.343

14.786.493

2

2.142.629

16.929.122

2022

Axia College (Mulock Houwer)*

1.410.210

15.225.085

2

2.428.541

17.653.626

393.782

1.757.062

13.794.919

7.379.564 *= budget is inclusief eigen bijdrage

Ook hier geldt dat er een aantal duidelijke verschillen met het IHP uit 2018 zichtbaar zijn. Zo is er sprake van: – een hogere kostprijs per vierkante meter (index); – een hogere basisvoorziening van Bouwbesluit 2015 naar BENG (samen circa € 1.000 p/m²); – het toepassen van de eigen bijdrage voor duurzaamheid, eigen ambities en kwaliteitsverbetering; – een actualisatie van het aantal leerlingen op basis van de leerlingenprognose 2021; – bijkomende kosten (sloop/extra planontwikkeling en tijdelijke huisvesting tijdens de bouw) – en het naast de onderwijsvoorziening (ll. en omvang) toerekenen van een gymnastiekvoorziening. Daarbij moet worden opgemerkt dat, voor zover nog mogelijk, de duurzaamheidsmaatregelen (BENG -> ENG), eigen ambities en kwaliteitsverbetering (de eigen bijdrage) door Samenfoort VO worden gefinancierd, maar dat de eigen bijdrage voor de plusvariant boven op de BENG-kwaliteit door de eigen bijdrage van het schoolbestuur wordt betaald.

2.2. Herijken van de volgorde van realisatie (nieuwe investeringsprogramma 2023-2026) van Samenfoort VO Op basis van de vastgestelde behoefte is de volgorde van het programma 2023-2026 en volgende jaren geactualiseerd. Wellicht zijn er situaties die op een andere manier aandacht vragen en moeten worden versneld of zijn er andere ontwikkelingen die een andere volgorde van de uitwerking van het programma vragen.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 31

2.3. Confrontatie van de nieuwe gegevens versus het investeringsprogramma 2019-2022 van Samenfoort VO Op basis van de verkregen data en de eerder vastgestelde bouwvolgorde, zoals vermeld in bijlage 2 (investeringsplanning) van de Raamovereenkomst, is het investeringsprogramma 2023-2026 en volgende jaren te bepalen en worden de verschillen duidelijk. Voor de periode 2023-2026 is er geen investeringsprogramma. Dat is conform de eerdere vastgestelde bouwvolgorde. Tot slot kunnen we mede op basis van de vastgestelde bouwvolgorde en de input uit de eerste investeringsperiode een doorkijk maken voor de periode erna (tot en met 2058). De uitvoeringsjaren zijn bij benadering ingevuld. Ze hebben vooral een functie voor de kasstromen. De bedragen zijn geactualiseerd conform de eerste periode. Dat wil zeggen dat de basisvoorziening is verhoogd (BENG) en voorzien van de kostenontwikkeling. De eigen bijdrage op de basisvoorziening is gevoegd (BENG -> ENG). tranche

uitv.jaar

2023-2026

2035-2038

aantal leerlingen 2032

omvang in m2 bvo

aantal leerlingen (2036)

omvang in m2 bvo

Geen investeringen

2027- 2030 2029

2031-2034

school

' Hooghe Landt Parelhoen (1960)

607

5.327

611

4.657

ENG

2030

Trivium (Mondriaan) Columbusweg (1958)

263

2.878

211

2.250

ENG

2030

Farel Sweelinckstraat (1958)

250

1.780

250

2.055

ENG

2031

Het Nieuwe Eemland (1950)

1330

11.815

1048

7.292

ENG

2031

De Baander (1967)

208

3.222

234

2.426

ENG

2031

Farel Paladijnenweg (1978)

1112

9.352

1013

7.084

ENG

2033

Mavo Muurhuizen (1960)

514

4.665

681

5.083

ENG

2033

Trivium Wiekslag (1980)

107

1.312

110

1.758

ENG

2033

Van Lodenstein College (1985)

1160

10.149

1117

7.718

ENG

2034

Guido de Brés Paladijnenweg 251 (1976)

867

7.608

974

6.850

ENG

2034

Accent Praktijkonderwijs (1980)

142

2.752

2035

't Atrium (1979)

1107

9.772

854

6.142

ENG

2035

Guido de Brés Paladijnenweg 253 (1999)

519

4.700

zie Guido de Bres in 2034

2039-2042

Geen investeringen

2043-2046

2045

Corderius College (1958)

1616

13.876

1651

10.919

ENG

2047-2050

2050

't Hooghe Landt Trompetstraat (1990)

620

5.419

620

4.283

ENG

2051-2054

2053

Amersfoortse Berg (2013)

1402

4.608

Zie Amersfoortse Berg in 2022

2055-2058

Geen investeringen

De lijst met bouwvolgorde per vierjaarlijkse periode is als bijlage 3B toegevoegd.

2.4. Bijstellen van de businesscase van Samenfoort VO Op basis van deze informatie is de businesscase geactualiseerd. Met deze actualisatie wordt duidelijk in welke mate de businesscase verschilt en/of dat effect heeft op de lange termijnafspraken met de gemeente. Dit onderdeel wordt afgesloten met de vaststelling waar we staan met de businesscase in relatie tot de opgave IHP 2019-2059 zoals blijkt uit bijlage 4.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 32

DEEL III HERIJKING 2019-2022

Voorgang en herijking 2019-2022 | 33

C. Ontwikkelingen met invloed op de uitvoering van het IHP 2019-2059 Vanuit de werking van de doorcedentralisatie en de uitvoering van het IHP is een aantal ontwikkelingen te benoemen, die in overleg tussen gemeente en de beide coöperaties, nadere uitwerking behoeven. Deze zijn hieronder benoemd en in drie categorien te onderscheiden: 1. nieuwe beleidswensen; 2. ontwikkelingen vanuit het Rijk 3. en gewenste aanpassingen op de Raamovereenkomst.

C.1. Nieuwe beleidswensen C.1.1. Relatie coöperatie en positie bij financiering van te realiseren vierkante meters voor voorschoolse en educatie (VVE) Op basis van de nieuwbouw in Schothorst is afgesproken de vierkante meters voor VVE te beschouwen als onderwijsmeters. De coöperatie heeft binnen haar bevoegdheden vanuit de onderwijshuisvesting een financieringsrol op zich genomen. Hierbij wordt de financiële compensatie opgebracht door het schoolbestuur aan de hand van de huurvergoeding van de VVE-aanbieder. Samenfoort PO heeft daardoor ingestemd met het investeren in VVE meters. Dit betekent dat er extra geïnvesteerd moet worden. Dit knelt met het garantieplafond. Dat moet dus omhoog. De kapitaalslasten c.q. stichtingskostenvergoeding worden niet vergoed door de gemeente, maar door het schoolbestuur via de VVE-aanbieder. Het is nodig om het garantieplafond te verhogen om het bouwen van deze meters mogelijk te maken.

C.1.2. Relatie coöperatie en positie bij financiering van multifunctionaliteit (kinderopvang, zorg, sport) Inhoudelijk zit de wens om multifunctionaliteit (bijvoorbeeld (jeugd)zorg, kinderopvang of sport) in onderwijsgebouwen te hebben in de onderwijshuisvestingsdocumenten (visie 2014, IHP 2016) die als bijlagen bij de Raamovereenkomst zijn opgenomen. De doordecentralisatie bevat bij aanvang uitsluitend de onderwijshuisvesting. Deze aanvullende beleidswijzigingen zullen de komende periode worden verwerkt in de Raamovereenkomst. In het nieuwe uitvoeringsprogramma Jeugd en Onderwijs heeft het college van B&W in Amersfoort, in overleg met de schoolbesturen, afgesproken dat dit voor eind 2024 geregeld wordt. Gemeente, onderwijs, opvang en zorg, maken de komende jaren afspraken over de randvoorwaarden, waaronder de financiële risicoverdeling, om ook in de nieuwbouw integrale kindvoorzieningen te realiseren. Het ligt hierbij voor de hand dat de coöperatie de extra vierkante meters in de nieuwbouw voorfinanciert. Hiervoor is op basis van de Raamovereenkomst geen mogelijkheid. De gemeente moet het garantieplafond hiervoor ophogen. In een Addendum bij de Raamovereenkomst zullen de bevoegdheden geregeld moeten worden. Dit vraagt een gemeenteraadsbesluit, een besluit van Samenfoort en statutenwijziging.

Voorgang en herijking 2019-2022 | 34

C.2. Ontwikkelingen vanuit het Rijk C.2.1. Verhoging kwaliteit bouweisen In de doordecentralisatie is rekening gehouden met de eisen uit het Bouwbesluit 2015 en de bijbehorende middelen. Inmiddels zijn de eisen sinds 2021 bijgesteld tot BENG (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) en gasloos als basiskwaliteit. Daarop zijn de doordecentralisatie middelen niet geënd. De basiseisen zijn inmiddels via de VNG-adviezen en het RVO opgehoogd naar minimaal BENG. De coöperatie moet dit beschouwen als onderdeel van de wettelijke basisvoorziening. Dat is in de businesscase al een forse financiële tegenvaller, zie deel B (kansen en risico’s) van deze rapportage. Daarnaast onderschrijven de coöperaties en gemeente dat als er nu nieuwe schoolgebouwen worden gerealiseerd, deze gebouwen kwaliteit BENG zouden moeten hebben evenals duurzaamheidsmaatregelen. Op basis van de huidige wet- en regelgeving kan de gemeente in de huidige situatie uitsluitend bouw volgens BENG-normen van scholen of coöperatie eisen. In de toekomst (circa 2050) verwachten we dat ENG een wettelijke eis wordt. Het gat dat dan ontstaat met wat is afgesproken in de Raamovereenkomst, betrekken we, in afwachting van nadere besluitvoreming door het Rijk, bij de volgende herijking.