Omgevingsprogramma Horeca en terrassen Amersfoort

Omgevingsprogramma Horeca en terrassen Gemeente Amersfoort - 2025

Stad met een hart

1 Samenvatting Het Omgevingsprogramma Horeca en terrassen is een thematisch programma waarmee de gemeente Amersfoort het horeca- en terrasbeleid in lijn brengt met de Omgevingsvisie Amersfoort 2030-40. Het programma vormt een deel van de uitwerking van de opgave ‘een stad met een veelzijdige en veerkrachtige economie’. Dit Omgevingsprogramma vervangt de ‘Horecanota Amersfoort – Ruimte voor Ondernemers’ uit 2013. Het Omgevingsprogramma schetst het beleidskader, maar is geen (zelfstandige grondslag voor nadere) regelgeving. De neerslag van beleidsmatige keuzes vindt plaats in gemeentelijke verordeningen, zoals de APV. Horeca speelt een belangrijke rol in de sfeer en aantrekkelijkheid van Amersfoort als drager van verblijfskwaliteit en beleving. Veel inwoners van Amersfoort hechten grote waarde aan de ontmoetingsfunctie die de horeca heeft. Bezoekers geven aan dat de horeca één van de belangrijkste redenen is om Amersfoort te bezoeken. Veel van de evenementen die Amersfoort rijk is worden door en met horecaondernemers georganiseerd. Op sommige momenten ervaren inwoners ook overlast van activiteiten die samenhangen met horeca(bezoek). In dit Omgevingsprogramma is geprobeerd een evenwicht te vinden tussen de levendigheid en leefbaarheid in de gemeente.

Het Omgevingsprogramma Horeca en terrassen beschrijft in het vestigingsbeleid gebiedsgericht welke horeca-ontwikkelingen wenselijk zijn. Om in de toekomst op bepaalde ontwikkelingen te kunnen sturen is horecacategorie 1 (‘zachte horeca’) gesplitst in categorie 1A en 1B en horecacategorie 2 (‘harde horeca’) gesplitst in categorie 2A en 2B. Voor de uitstraling van terrassen in de historische binnenstad, de Eemhaven en Eemplein zijn in dit Omgevingsprogramma Uitvoeringsrichtlijnen opgenomen. Nieuwe aanvragen voor terrasvergunningen en terrasmeubilair in de historische binnenstad worden aan deze Uitvoeringsrichtlijnen getoetst in het terrasvergunningenoverleg van de gemeente. Met de in dit programma opgenomen terrasplannen en verdelingsprocedure voor pleinterrasvergunningen voldoet de verlening van de schaarse vergunningen voor pleinterrassen aan de Europese Dienstenrichtlijn. De grootste veranderingen in dit Omgevingsprogramma Horeca en terrassen ten opzichte van de Horecanota Amersfoort uit 2013 zijn: -

-

Het horecabeleid wordt in lijn gebracht met de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan o Bij vaststelling van dit Omgevingsprogramma treedt de Horecanota Amersfoort buiten werking o Aanpassing benaming horecacategorieën (hoofdstuk 4.1) o Splitsing categorieën categorie 1 (voorheen A) en categorie 2 (voorheen B) (hoofdstuk 4.1) o Gebiedsindeling met vestigingsbeleid (hoofdstuk 4.4) Gebruiken Uitvoeringsrichtlijnen terrasmeubilair voor het beoordelen van terrasaanvragen in de historische binnenstad (bijlage 9.3) Invoeren transparante verdeelprocedure voor schaarse vergunningen pleinterrassen (hoofdstuk 6.4) Vaststellen terrasplannen Hof, Lieve Vrouwekerkhof, Groenmarkt en Varkensmarkt (Apart document)

2

2 Inhoud 1

Samenvatting .................................................................................................................................................. 2

3

Inleiding .......................................................................................................................................................... 5 3.1

Aanleiding ............................................................................................................................................ 5

Evaluatie horecabeleid 2013 .......................................................................................................................... 6 Uitgangspunten Omgevingsprogramma Horeca en terrassen ....................................................................... 6 3.2

Achtergronden en relatie met ander beleid ........................................................................................ 7

Omgevingsprogramma Horeca en terrassen i.r.t. Omgevingsvisie Amersfoort 2030-2040 ........................... 7 Activiteiten i.h.k. van een aantrekkelijke (binnen)stad .................................................................................. 8 Duurzaamheid ................................................................................................................................................ 8 Gezond uitgaan ............................................................................................................................................... 9 Openbare orde en veiligheid .......................................................................................................................... 9 Tegengaan overlast....................................................................................................................................... 10 Toegankelijkheid voor mensen met een beperking ..................................................................................... 10

4

3.3

Participatie......................................................................................................................................... 10

3.4

Communicatie ................................................................................................................................... 11

Uitwerking beleid.......................................................................................................................................... 12 4.1

Horecacategorieën ................................................................................................................................. 12

4.2

Vergunningsvrije Horeca ........................................................................................................................ 13

4.3

Sluitingstijden .................................................................................................................................... 14

Horeca 1........................................................................................................................................................ 14 Horeca 2........................................................................................................................................................ 14 Horeca 3........................................................................................................................................................ 14 Horeca 4........................................................................................................................................................ 14 4.4

Vestigingsbeleid ...................................................................................................................................... 15

Stadshart ....................................................................................................................................................... 15 Stadshart – Horecaconcentratiegebied ......................................................................................................... 15 Stadshart - Energiek ...................................................................................................................................... 16 Stadshart Overig............................................................................................................................................ 16 Levensaders en Ontmoetingsplekken buiten het Stadshart .......................................................................... 17 Bedrijventerreinen ........................................................................................................................................ 17 Solitaire horeca ............................................................................................................................................. 18 Buitengebied ................................................................................................................................................. 18 4.5

Logies ................................................................................................................................................. 18

Afwegingskader ............................................................................................................................................. 18 5

Terrassen ...................................................................................................................................................... 20 5.1

Algemeen ........................................................................................................................................... 20

5.2

Terrassen in het stadshart ................................................................................................................. 20 3

5.3

Sluitingstijden terras .......................................................................................................................... 21

5.4

Evenementen, markten en terrassen ................................................................................................ 21

Ontheffing Alcoholwet bij evenementen ..................................................................................................... 22 Gezamenlijk bekersysteem ........................................................................................................................... 22 6

Uitvoering ..................................................................................................................................................... 24 6.1

Toetsen van initiatieven .................................................................................................................... 24

Toetsen initiatieven buiten horecacategorieën............................................................................................ 24 6.2

Toezicht en Handhaving .................................................................................................................... 25

6.3

Afmetingen en plaatsing van terrassen ............................................................................................. 25

Stadshart....................................................................................................................................................... 25 Overige locaties ............................................................................................................................................ 25 Gevelterras ................................................................................................................................................... 26 Gevelbankje .................................................................................................................................................. 26 Straatterras ................................................................................................................................................... 26 Binnenterras ................................................................................................................................................. 26 Pleinterras..................................................................................................................................................... 26 6.4

Uitgangspunten verdeling pleinterrassen ......................................................................................... 27

Reikwijdte ..................................................................................................................................................... 27 Bekendmaking .............................................................................................................................................. 27 Aanvraag ....................................................................................................................................................... 28 Verdeelprocedure beschikbare terrasruimte ............................................................................................... 28 Veranderingen gedurende de looptijd ......................................................................................................... 28 Overgangsbepaling ....................................................................................................................................... 28 6.5

Inrichting van het terras .................................................................................................................... 29

Meubilair ...................................................................................................................................................... 29 7

Financiële paragraaf ..................................................................................................................................... 31

8

Monitoring en evaluatie ............................................................................................................................... 32 Evaluatie via beleid ....................................................................................................................................... 32 Monitoring .................................................................................................................................................... 32

9

Bijlagen ......................................................................................................................................................... 33 9.1

Bijlage 1: Begrippen & horecacategorieën ........................................................................................ 33

Algemene begrippen .................................................................................................................................... 33 Horecacategorieën ....................................................................................................................................... 34 9.2

Bijlage 2: Horeca-exploitatievergunningsvrije Horeca ...................................................................... 36

9.3

Bijlage 3: Uitvoeringsrichtlijnen terrasmeubilair ............................................................................... 37

9.4

Bijlage 4: Ontwikkelingen en trends .................................................................................................. 41

Horecaconsumenten en hun behoeftes ....................................................................................................... 42 Ontwikkeling van de horeca in Amersfoort .................................................................................................. 44 4

3 Inleiding 3.1 Aanleiding De gemeente Amersfoort zet in op Gezond Samenleven (Omgevingsvisie 2030-40). Gezond Samenleven staat voor een gezonde leefomgeving in een compacte, inclusieve stad die plek biedt aan iedereen en waarbij de voorzieningen nabij en toegankelijk zijn. Horeca is één van deze voorzieningen. Gezond Samenleven is ook de balans zoeken tussen inwoners, ondernemers en bezoekers, die samen gebruik maken van de stad. Samen genieten van de horeca, monumenten, cultuur en het groen in de stad. Economisch belang horeca Horeca vervult als drager van verblijfskwaliteit en beleving een belangrijke functie in Amersfoort. Naast de ontmoetingsfunctie brengt horeca Amersfoorters momenten om te genieten van een hapje en een drankje en om te ontspannen. De horeca biedt bezoekers aan de stad gastvrijheid, zorgt voor reuring en draagt bij aan het imago en de identiteit van Amersfoort. Horeca is voor bezoekers aan Amersfoort één van de belangrijkste redenen om onze gemeente aan te doen1. Horecaondernemers vormen een betrokken groep mensen. In veel gevallen verdienen zij niet alleen hun eigen boterham met hun zaak maar zorgen zij ook voor werkgelegenheid.

Met hun creativiteit en ondernemersgeest organiseren ze vaak evenementen die belangrijk zijn voor de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad, van kleinschalig tot evenementen met een regionale en zelfs nationale uitstraling. Uitdagingen Horeca-activiteiten kunnen ook hinder veroorzaken. Wat voor de één gezellig napraten op een terras is, kan voor de ander verstoring van de nachtrust zijn. En wat voor de één onderscheidende terrasaankleding is, kan voor de ander afbreuk doen aan het historische karakter van een plein in de binnenstad. Het is kortom van belang om een balans tussen levendigheid en leefbaarheid te vinden. Beleid gemeente Binnen de gemeentelijke organisatie hebben veel beleidsterreinen direct of indirect met horecabedrijven (en de horecaterrassen) te maken. De meest voor de hand liggende beleidsterreinen zijn economie en vergunningen, toezicht en handhaving. Maar ook vanuit stedenbouw en monumentenzorg, evenementen, toerisme, parkeren, mobiliteit, veiligheid en wonen zijn er ideeën, wensen en eisen met betrekking tot de horeca. De Horecanota Amersfoort stamt uit 2013 en sluit niet aan bij de Omgevingsvisie, biedt onvoldoende ruimte om te reageren op de huidige trends en ontwikkelingen en heeft weinig aanknopingspunten om te anticiperen op de bevolkingsgroei van Amersfoort, die voor een groot deel binnen de bestaande stad wordt opgevangen.

Bovendien is op een aantal pleinen in Amersfoort sprake is van schaarse vergunningen voor pleinterrassen vanwege beperkt beschikbare ruimte. Schaarse vergunningen moeten conform openbaar, transparant en met gelijke kansen voor iedereen verdeeld worden en een systematiek daarvoor ontbrak tot nu toe in Amersfoort. In het voorliggende Omgevingsprogramma Horeca en terrassen, dat de Horecanota Amersfoort vervangt, ondervangen we deze zaken.

1

Toeristisch Bezoek aan Steden 2023 (NBTC) 5

Evaluatie horecabeleid 2013 De Horecanota Amersfoort bevat een aantal doelstellingen. De horeca kreeg meer ruimte om kansen te realiseren terwijl tegelijk de openbare orde en veiligheidsaspecten door de gemeente niet uit het oog verloren moesten worden. Het doel was om beter in te kunnen spelen op de wensen van de ondernemers. Dit resulteerde in een ruimhartig en flexibel vestigingsklimaat voor horeca 1 (restaurants) en dan voornamelijk in het stadshart. Daarnaast bleef het concentratiebeleid voor horeca 2 (cafés en andere uitgaanshoreca) op de pleinen gehandhaafd. De evaluatie van het horecabeleid uit 2013 heeft eind 2022 plaatsgevonden. Naast een interne evaluatie is er gesproken met ondernemers en inwoners. Uit de evaluatie is naar voren gekomen dat de horecaondernemers en bewoners grotendeels tevreden zijn met de huidige mix van horecabranches die aanwezig zijn binnen de gemeente. Alleen het toevoegen van een nachtclub of het verminderen van fastfood zou de mix wat betreft hen nog beter maken. De horecapartners zouden graag zien dat er kritischer wordt gekeken naar nieuwe horeca-initiatieven. Vanuit de gemeente wordt er voornamelijk kansen voor uitbreiding van de horeca rondom levensaders en ontmoetingsplekken uit de Omgevingsvisie gezien. De volgende verbeterpunten zijn uit de evaluatie naar voren gekomen:

•

• •

•

•

•

•

De dienstverlening rondom vergunningverlening kan beter. Inzicht, bijvoorbeeld in de vorm van een routekaart met daarop welke vergunningen aangevraagd moeten worden, op welk tijdstip en op welke manier, zou daarbij helpen. De communicatie vanuit en met de gemeente kan beter. Het is niet altijd duidelijk wie het aanspreekpunt is voor welk onderwerp. Zowel vanuit de gemeente als vanuit de ondernemers bestaat de wens om de horeca te verduurzamen. Op het gebied van duurzaamheid zouden ondernemers meer informatie en voorlichting willen. Dit gaat met name om subsidiemogelijkheden en inzicht in de mogelijkheden tot verduurzaming. Er wordt vanuit verschillende kanten de potentie gezien om meer te doen met citymarketing en zakelijk toerisme. Ondernemers weten Citymarketing Amersfoort nog niet altijd goed te vinden. Wanneer er meer content aangeleverd wordt door de ondernemers, kan citymarketing hier ook op inspelen. Daarnaast worden er kansen gezien voor het stimuleren van zakelijk toerisme. De samenwerking tussen de horecabedrijven en andere gebruikers van de openbare ruimte, zoals de markt en evenementen kan beter. Dit zit hem met name in de communicatie naar elkaar en het houden aan afspraken en regels. Zowel inwoners in de binnenstad als daarbuiten ervaren overlast van de horeca. Overlast rond horecabedrijven ervaart men het meest in de vorm van zwerfafval.

Daarnaast noemt men parkeeroverlast van fietsen, brommers, e.d. en in de binnenstad wordt ook openbaar dronkenschap vaak als bron van overlast genoemd. Naast de binnenstad zijn ook de routes naar de taxistandplaatsen en fietsparkeerplekken hier vatbaar voor. Ook geluids- en stankoverlast vanuit horecabedrijven en bijbehorende terrassen zijn regelmatig genoemde klachten.

Uitgangspunten Omgevingsprogramma Horeca en terrassen In dit Omgevingsprogramma Horeca en terrassen wordt geprobeerd verschillende belangen zo goed mogelijk met elkaar in evenwicht te brengen. Uitgangspunten daarbij zijn:

6

• •

•

Het ondernemersklimaat voor horecaondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen. Daarbij is er oog voor het veranderend consumentengedrag en nieuwe horecaconcepten, en de impact die deze kunnen hebben op de omgeving; In lijn met de Omgevingsvisie 2030-40 wordt er onderscheid gemaakt tussen diverse gebieden in de stad. In het Omgevingsplan staat in welk gebied welke activiteiten wel en niet zijn toegestaan. In dit Omgevingsprogramma beschrijven we de wenselijkheid van verschillende vormen van horeca per gebied. De gebiedsindeling uit dit Omgevingsprogramma sluit ook aan bij de Nota Detailhandel 2021; De historische binnenstad is een unique selling point van Amersfoort. Dat betekent dat er gestreefd wordt naar het optimaliseren van de beleving van de historische binnenstad door de bezoeker.

3.2 Achtergronden en relatie met ander beleid Omgevingsprogramma Horeca en terrassen i.r.t. Omgevingsvisie Amersfoort 2030-2040 Het thema horeca en terrassen valt binnen de ontwikkelopgave ‘Een stad met een veelzijdige en veerkrachtige economie’ uit de omgevingsvisie. Deze opgave is verder uitgewerkt in een Omgevingsprogramma Werklocaties en voorliggend Omgevingsprogramma Horeca en terrassen. Eén van de ambities uit de omgevingsvisie is dat in Amersfoort ook in de toekomst economische activiteiten bijdragen aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de stad, er sprake is van een hoog voorzieningenniveau én dat ondernemers met innovatieve oplossingen bijdragen aan het eerlijk, duurzaam en toekomstbestendig maken van de stad. Horecabedrijven dragen hieraan bij en maken Amersfoort een aantrekkelijke stad om in te wonen, om te werken en om te bezoeken. Om de groei van de stad op een goede manier vorm te geven is in de Omgevingsvisie Amersfoort 2030-40 gekozen voor Gezond Samenleven als leidraad. Gezond Samenleven staat voor een gezonde leefomgeving in een compacte, inclusieve stad die plek biedt aan iedereen en waarbij de voorzieningen nabij en toegankelijk zijn. Er wordt geprobeerd dit te realiseren door de samenhang in de stad en de verbinding tussen de nieuwe gebiedsontwikkelingen en de bestaande stad te versterken door het denken in levensaders en ontmoetingsplekken.

Hierbij wordt ingezet op het kwalitatief verbeteren van de openbare ruimte en wordt geprobeerd om voorzieningen en ontmoetingsplekken goed te laten aansluiten op de levensaders in de stad. Levensaders bieden de verbindende structuur op het niveau van de stad. Het zijn doorgaande routes die ruimte bieden voor ontmoeten en waar voetgangers en fietsers prioriteit krijgen. Als drager van verblijfskwaliteit en beleving kan horeca een belangrijke factor zijn in het vormgeven van de ontmoetingsplekken en levensaders.

7

Figuur 1 Levensaders Amersfoort- Omgevingsvisie 2030-40

Activiteiten i.h.k. van een aantrekkelijke (binnen)stad Het Omgevingsprogramma Horeca en terrassen sluit aan bij de Visie Stadshart 2017. In de binnenstad van Amersfoort is in het Omgevingsplan veel ruimte voor potentiële horeca. Wel moet er aandacht zijn voor de vraag of een horecazaak een aanvulling is op het bestaande aanbod en geen onevenredige overlast oplevert voor de omgeving. Horeca is niet altijd de meest geschikte invulling voor een pand, soms is het beter om een locatie anders in te vullen. Juist de mix van verschillende functies maakt een binnenstad levendig en aantrekkelijk. In opdracht van de gemeente werkt een matchmaker in de binnenstad die op pandniveau meedenkt over het inrichten van de binnenstad als place to be en hierover in gesprek gaat met verhuurders en potentiële huurders.

Duurzaamheid Ondernemers kunnen enerzijds een bijdrage leveren aan de verduurzaming van Amersfoort en profiteren anderzijds van de voordelen die verduurzaming kan bieden. Dat kan op verschillende vlakken. Er zijn subsidies beschikbaar om duurzame maatregelen uit te voeren bij bedrijfspanden. Vanuit de gemeente is er een informatiepunt ingesteld om de mogelijkheden voor verduurzaming te bespreken. Amersfoort ambieert een circulaire en CO₂-neutrale stad te worden. Daarvoor is een andere kijk op en ander gebruik van grondstoffen nodig. De gemeente stimuleert bedrijven om producten, materialen en grondstoffen slim in te zetten en maximaal te hergebruiken. Met het toekomstfonds voor duurzame ontwikkeling ondersteunt Amersfoort innovatieve ideeën van ondernemers en inwoners. 8

Vanaf 1 januari 2025 is het kernwinkelgebied een Zero Emissie-zone. Het bevoorraden van de (horeca)bedrijven gebeurt met schone voertuigen. Sinds 1 januari 2024 is het algehele gebruik van single-use plastics in de horeca niet meer toegestaan. Hierdoor moeten horecabedrijven gebruik maken van herbruikbare alternatieven.

Gezond uitgaan Daarnaast zal er meer aandacht komen voor uitvoering van het Nationaal Preventieakkoord. Roken, overgewicht en probleemdrinken zijn samen de grootste oorzaak van ziektelast in Nederland. Ook in Amersfoort speelt dit. De Rijksoverheid werkt sinds 2018 in het Nationaal Preventieakkoord samen met maatschappelijke organisaties om Nederlanders gezonder te maken. De doelen in het akkoord richten zich op het jaar 2040: a. een rookvrije generatie; b. minder overgewicht; c. minder overmatig alcoholgebruik Met het project Amersfoort Rookvrij wordt ingezet op een rookvrij Amersfoort. Via informatieverstrekking, activiteiten en spreekuren wordt geprobeerd om Amersfoort stap voor stap, wijk voor wijk, rookvrij te maken. Voor horecaondernemers is de campagne ‘Rookvrij = Gastvrij’ ontwikkeld. Deze campagne wordt jaarlijks uitgevoerd voorafgaand aan het terrasseizoen. Met deze campagne inspireren lokale horecaondernemers met een rookvrij terras mede-ondernemers om ook te werken aan een Rookvrije generatie. Veel horecazaken schenken alcohol. Amersfoort wil zich inzetten om het gebruik van alcohol onder jongvolwassenen terug te dringen vanwege de impact van alcoholgebruik op de ontwikkeling. Dit wordt onder andere gedaan via het project gezonde scholen. Ook wordt ingezet op minder overmatig en zwaar alcoholgebruik.

Naast een preventieve aanpak ligt er een verantwoordelijkheid bij ouders en verkopers van alcohol, zoals horecabedrijven. Alcohol heeft naast gezondheidseffecten ook effect op de overlast en onveiligheid op straat. Het is van belang dat horecaondernemers niet schenken aan minderjarigen en niet doorschenken aan dronken personen. Met name in het stadshart waar veel jongeren uitgaan zal hier extra aandacht voor zijn en streng op worden gehandhaafd.

Openbare orde en veiligheid Al sinds 2005 wordt er in Amersfoort gewerkt met een Convenant Veilig Uitgaan. De betrokken partners bij het convenant zijn de politie Midden-Nederland, Veiligheidsregio Utrecht, de horeca in Amersfoort, KHN Afdeling Amersfoort, Artikel 1 Midden-Nederland en de gemeente Amersfoort. Het convenant draagt positief bij aan de veiligheid tijdens uitgaansavonden in de binnenstad. Elke drie jaar wordt er een nieuw convenant opgesteld. Er wordt blijvend ingezet op onder andere de aanpak van geweld, het borgen van de kwaliteit en toegankelijkheid van de openbare ruimte, het voorkomen van drank- en drugsmisbruik, het tegengaan van uitgaansoverlast, het verbeteren van het veiligheidsgevoel van bezoekers, het zorgdragen voor brandveiligheid, het stimuleren van inclusiviteit en veiligheid voor het uitgaanspubliek, het tegengaan van overlast voorbewoners en adequaat toezicht en handhaving. Georganiseerde criminaliteit ondermijnt het lokale gezag, verslechtert veiligheid en leefbaarheid en levert schade op voor ondernemers. In de horecabranche en het uitgaansleven zijn witwassen en drugshandel de meest voorkomende vormen van criminaliteit. Vanuit het oogpunt van veilig uitgaan is het van belang dat de horeca de basis op orde heeft. Dit houdt in dat bonafide ondernemers zorgen voor gastvrije ontspanning voorpubliek dat komt voor een gezellige avond.

Restaurants, cafés 9

en clubs hebben altijd een bepalende invloed op de sfeer in buurten en steden. De laatste jaren heeft de aanpak van ondermijning zowel op landelijk als lokaal niveau meer belangstelling gekregen. Zo ook bij de gemeente Amersfoort. Met het voeren van specifiek ondermijningsbeleid wordt geprobeerd deze criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan.

Tegengaan overlast Momenteel wordt er door een aantal (voornamelijk binnenstad)bewoners een bepaalde mate van overlast ervaren van de horeca en het uitgaanspubliek. De gemeente probeert op verschillende manieren deze overlast te beperken. Dit gebeurt door de aanwezigheid van politie en handhaving op uitgaansavonden, de inzet van susteams en fietsstewards, cameratoezicht, vaste taxistandplaatsen, verblijfsontzeggingen voor overtreders en de horecatelefoon. Ook wordt geprobeerd om in samenwerking met de horecabedrijven afspraken te maken over de rol van leidinggevenden en portiers bij het beperken van overlast. In dit omgevingsprogramma wordt geprobeerd om de overlast te adresseren door te omschrijven welke vormen van horeca we wenselijk achten in de verschillende delen van de stad en hier ons vestigingsbeleid op aan te passen. Waar nodig wordt streng gehandhaafd wanneer afspraken of voorschriften onvoldoende worden nageleefd.

Toegankelijkheid voor mensen met een beperking Samen wordt gewerkt aan een Inclusieve stad, die toegankelijk en gastvrij is. Waar mensen met een beperking zelfstandig kunnen meedoen en eropuit kunnen. Niet alleen mensen die een rolstoel gebruiken, maar ook mensen die bijvoorbeeld slechtziend, slechthorend of prikkelgevoelig zijn. Ook mensen met een beperking bezoeken graag horecagelegenheden in Amersfoort. Het is fijn als zij zonder drempels en obstakels bij de horecabedrijven kunnen komen, maar ook er doorheen en er veilig uit kunnen komen. Bij nieuwe aanvragen voor horeca- en terrasvergunningen wordt aan ondernemers de NEN 9120-norm als richtlijn meegegeven voor fysiek toegankelijke entree, looproutes en sanitaire voorzieningen. Belangrijk is het gastvrij gebruik mogen maken van een mindervalidetoilet. Veel mensen bereiden zich graag goed voor op hun bezoek aan een horecabedrijf. Informatie over de bereikbaarheid en toegankelijkheid van het horecabedrijf alsmede de mogelijkheid tot telefonisch reserveren wordt erg gewaardeerd. Denk hierbij ook aan de wet digitale toegankelijkheid als het gaat om de website, reserveringsystemen en pinautomaten. Bij verbouwing of aanschaf van nieuw meubilair kan er rekening gehouden worden met bezoekers met een beperking via de Integrale Toegankelijkheid Standaard (ITs) of Nederlandse Norm voor Toegankelijkheid (NLKT).

Dit kan ontwerpers en uitvoerders helpen om een onderneming toegankelijker te maken. Bij de Woonadviescommissie (WAC) kunnen horecaondernemers altijd terecht voor gratis en vrijblijvend advies. Het meest belangrijk in de horeca is de sociale toegankelijkheid, de bejegening van de bezoekers. Dit komt ook naar voren in de Amersfoortse omgevingsvisie waar benadrukt wordt dat het gaat om inclusiviteit van de openbare ruimte, die bereikbaar is voor iedereen. Gezien de functie van de horeca in de openbare ruimte ligt hier zeker een rol voor ondernemers.

3.3 Participatie Om tot het Omgevingsprogramma horeca en terrassen te komen zijn er verschillende momenten geweest waarop betrokkenen en belanghebbenden konden participeren. Aan het begin van het traject is er een kerngroep opgezet waar onder andere de coördinatoren van de horecapleinen en Koninklijke Horeca Nederland onderdeel van waren. Deze coördinatoren zijn ondernemers die op de pleinen als aanspreekpunt van de gemeente dienen. De kerngroep diende als gesprekspartner bij het tot stand laten komen van het eerste concept van het omgevingsprogramma. Tegelijkertijd zijn

10

er sessies gehouden met ondernemers. Om op te halen hoe de bewoners en bezoekers naar de horeca kijken is een enquête uitgezet via het AmersfoortPanel. Voor het vraagstuk rond de implementatie van schaarse vergunningen voor pleinterrassen heeft Bureau voor Economische Argumentatie (B.E.A.) in 2024 het rapport ‘Terrasvergunningen Amersfoort’ opgeleverd. Voor de totstandkoming van dit rapport is met verschillende ondernemers aan de horecapleinen in de binnenstad gesproken. De gemeente heeft voor de ondernemers aan de Hof, het Lieve Vrouwekerkhof en Groenmarkt meerdere gespreksrondes (in juli, september, oktober en november 2024) georganiseerd om de implementatie van schaarse vergunningen op deze pleinen te bespreken. Tijdens deze bijeenkomsten is ook inbreng van ondernemers over de opslag en uitstraling van het terrasmeubilair opgehaald. Parallel aan deze sessies zijn er meerdere gesprekken met K.H.N. afdeling Amersfoort en (op verzoek) individuele ondernemers gevoerd. In januari 2025 is nog een informatieve bijeenkomst georganiseerd voor ondernemers met zaken gevestigd buiten de horecapleinen waar sprake is van schaarse vergunningen. Een conceptversie van het Omgevingsprogramma is eind januari gedeeld met belangenvertegenwoordigers en andere geïnteresseerde ondernemers. Naar aanleiding van deze gesprekken is een aantal van de voorgenomen wijzigingen aangepast:

• • • •

sluitingstijden voor terrassen blijven voor de huidige ondernemingen hetzelfde; de eis om terrasmeubilair verplicht binnen op te slaan is losgelaten; de terrasvlakken voor de pleinterrassen zijn diverse malen aangepast; uitvoeringsrichtlijnen voor terrasmeubilair zijn bijgesteld

Een aantal ondernemers aan de pleinen waar sprake is van schaarse vergunningen voor pleinterrassen had de wens om het terugvalscenario voor de verdeling van schaarse terrasruimte wanneer ondernemers onderling niet tot een verdeling komen, uit te wijken naar een verdeling passend bij inhouden breedte van de panden. Na bestudering van de mogelijkheden is de conclusie getrokken dat er geen goede en objectieve factoren voor deze wijze van verdeling te vinden zijn. Uitgangspunt voor de voorgestelde verdeelprocedure blijft dan ook dat ondernemers de mogelijkheid krijgen om tot een onderlinge verdeling van de beschikbare vierkante meters te komen. Pas als ondernemers er niet in slagen er onderling uit te komen treedt een terugvalscenario in werking waarbij de gemeente het aantal vierkante meters in gelijke mate onder het aantal geldige aanvragen verdeelt.

3.4 Communicatie Uit de uitgevoerde evaluatie van de Horecanota Amersfoort bleek dat communicatie over zaken die de horeca raken een verbeterpunt is binnen de gemeente. Bij evenementen willen ondernemers graag tijdig worden geïnformeerd over de gevolgen voor de locatie en de (on)mogelijkheden voor hun bedrijf. Ook bij de vergunningsaanvragen is snelle en duidelijke communicatie gevraagd. Het gaat vooral over de termijn waarbinnen de vergunning zal worden verstrekt. Bij communicatie moeten ook de bewoners niet worden vergeten. De afgelopen tijd zijn er al stappen gezet in de verbetering van de gemeentelijke communicatie. De komende jaren wordt er gewerkt aan het verder verbeteren van de dienstverlening aan ondernemers. Ondernemers moeten met vragen en informatie over bijvoorbeeld vergunningen of mogelijkheden om nieuwe concepten te realiseren een goede ingang hebben binnen de gemeente. Er zal een routekaart komen met daarop de vergunningen en wat daarvoor aangeleverd moet worden.

11

4 Uitwerking beleid 4.1 Horecacategorieën De horecaclassificatie bevatte in de Horecanota Amersfoort vier categorieën, A t/m D. In het Omgevingsplan is deze indeling categorie 1 t/m 4. In dit Omgevingsprogramma (en waar nodig in de aanpalende regelgeving) wordt deze categorie-indeling gelijkgetrokken met het Omgevingsplan. Daarnaast worden de categorieën 1 (voorheen A) en 2 (voorheen B) gesplitst zodat er in totaal zes categorieën ontstaan. Dit om in de toekomst in vestigingsbeleid beter op aanbod en kwaliteit te kunnen sturen. Aan categorie 2 worden shishalounges toegevoegd. In andere gemeenten is gebleken dat het aanbieden van gebruik van waterpijpen in horeca in veel gevallen met negatieve impact op de omgeving gepaard gaat. Het gaat daarbij met name aan risico's op het gebied van gezondheid, (brand)veiligheid en openbare orde. Bij de evaluatie van dit Omgevingsprogramma over twee jaar wordt beoordeeld of aanvullend beleid voor shishalounges en andere aanbieders van waterpijpen noodzakelijk is. In Bijlage 1 is een toelichting op de horecacategorieën opgenomen. Horeca 1A Onder horeca 1A valt de ‘zachte horeca’ zoals restaurants en lunchrooms. Dit zijn potentieel weinig overlastgevende zaken, mits zaken als parkeren, geur, geluid etc. voldoen aan de daarvoor geldende regels. Horeca 1B Onder horeca 1B scharen we fastfood en snelle horeca.

Dit zijn horecabedrijven waar de verblijfstijd kort is en het bedrijfsmodel meer gericht is op de verkoop van voedingsmiddelen en er minder aandacht is voor zaken als beleving en uitstraling. Horeca 2A Horeca 2A is de echte uitgaanshoreca. We definiëren deze categorie als een horecabedrijf dat tot hoofddoel heeft het verstrekken van (alcoholhoudende) drank voor consumptie ter plaatse, zonder als nevenactiviteit het verstrekken van maaltijden. Het accent ligt op de verstrekking van drank. Dit zijn de uitgaanscafés en discotheken e.d. Ook shishalounges vallen onder deze categorie omdat dergelijke inrichtingen over het algemeen een vergelijkbaar effect hebben op het woon- en leefklimaat als de meer traditionele uitgaanshoreca. Horeca 2B Een horecabedrijf dat tot hoofddoel heeft het verstrekken van (alcoholhoudende) drank voor consumptie ter plaatse, met als nevenactiviteit het verstrekken van maaltijden. Het accent ligt nog steeds op de verstrekking van drank, hier vallen bijvoorbeeld ook brasserieën onder (in de letterlijke zin, dus waar bier gebrouwen wordt). Horeca 3 Ondersteunende horeca is alle horeca, die ondersteunend is aan een hoofdfunctie: bioscoop, theater etc. De openingstijden verbonden aan die voor de hoofdfunctie; geen eigen ingang.

Wanneer alcohol geschonken wordt moet het horecadeel intern duidelijk afgescheiden zijn van de rest van het gebouw en is vanzelfsprekend een Alcoholwetvergunning vereist. Een horecaexploitatievergunning vereist, tenzij er sprake is van een uitzondering zoals genoemd in bijlage 2. De Alcoholwet verplicht gemeenten regels te stellen ten aanzien van horeca bij een paracommerciële instelling. In ieder geval ten aanzien van de schenktijden, bijeenkomsten van persoonlijke aard (bijvoorbeeld verjaardagen van leden) en bijeenkomsten die niet gericht zijn op personen die niet of niet rechtstreeks bij de activiteiten van de betreffende rechtspersoon zijn 12

betrokken (bijvoorbeeld het verhuren van zalen aan derden). Deze regels zijn opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente Amersfoort. Horeca 4 Een zelfstandig horecabedrijf dat tot hoofddoel heeft het verstrekken van logies (per nacht), al dan niet met de daarbij behorende voorzieningen als een restaurant en congres- en vergaderfaciliteiten.

4.2 Vergunningsvrije Horeca In principe is voor elke horecabedrijf een horeca-exploitatievergunning vereist. De burgemeester kan echter categorieën horeca aanwijzen waarvoor de vergunningplicht niet geldt. Op dit moment gaat het om de volgende categorieën: •

Bedrijfsrestaurants

•

Schoolkantines

•

IJssalons

•

Lunchrooms

•

Horeca in zorginstellingen

•

Horeca in musea

•

Horeca in tuincentra

•

Horeca bij begraafplaatsen en in crematoria

•

Horeca in winkels onder voorwaarden (zie bijlage 2) als ondersteuning van recreatief winkelen

Vergunningsvrije horeca betreft vaak maar zeker niet altijd, additionele horeca die valt onder categorie 3 – ondersteunende horeca. Bij additionele horeca gaat het om horeca-activiteiten die ondergeschikt zijn aan de hoofdfunctie die ter plaatse is toegestaan. Deze additionele activiteiten worden juridisch-planologisch gezien niet onder de afzonderlijke functie 'horeca' geschaard, maar gerekend tot de bestemming van de hoofdfunctie van de instelling. Hiermee worden onder meer bedoeld de kantines bij buurthuizen, scholen en sportfaciliteiten, of horecavoorzieningen bij musea en dergelijke. Bij additionele horeca gaat het erom dat: -

-

De uitstraling van deze horeca moet passen bij de hoofdfunctie. Passend betekent dat deze horeca hoort bij de hoofdfunctie en open is tijdens de openingstijden van de hoofdfunctie. Daarbij is het niet toegestaan dat de additionele horecaruimte wordt verhuurd of anderszins in gebruik wordt gegeven aan derden ten behoeve van feesten en andere partijen. De horecagelegenheid moet ondergeschikt zijn aan en aanvullend zijn op de hoofdfunctie en moet de hoofdfunctie ondersteunen. Aanvullend wil zeggen dat de additionele horeca de kwaliteit van de hoofdfunctie vergroot of completeert. Ondergeschikt betekent dat er duidelijk sprake is van een waarneembare ondergeschiktheid van de horecafunctie, waarbij een percentage van 30% van de bebouwde vloeroppervlakte van de hoofdfunctie als absoluut maximum geldt. Dit maximum geldt voor kleinschalige functies; voor grootschalige functies kan door de gemeente een maximumomvang in m2 worden vastgesteld. Er moet duidelijk sprake zijn van een waarneembare ondergeschiktheid van de horecafunctie, qua vloeroppervlak, inzet van personeel en onderdeel van de begroting.

De horeca niet zelfstandig mag worden uitgeoefend of toegankelijk is los van de hoofdfunctie. Wanneer er sprake is van zelfstandige toegankelijkheid of van uitoefening los van de hoofdfunctie is 13

er geen directe relatie meer met de hoofdfunctie, maar gaat het om zelfstandige horeca-activiteiten. Deze vallen dan onder één van de horecacategorieën.

4.3 Sluitingstijden In beleidsregels heeft de burgemeester opgenomen welke maximale sluitingstijden worden gehanteerd. De maximaal mogelijke sluitingstijd van een horecabedrijf is afhankelijk van de horecacategorie. Hieronder volgt een overzicht. In de nacht dat de zomertijd ingaat wordt de sluitingstijd van horecabedrijven die op het uur dat de zomertijd ingaat open mogen zijn, met één uur verlengd.

Horeca 1 Maandag t/m donderdag: 01.00 uur, vrijdag en zaterdag: 02.00 uur, zondag: 01.00 uur Voor ontnuchteringszaken in het horecaconcentratiegebied gelden de volgende maximale sluitingstijden: Maandag t/m donderdag: 02.30 uur, vrijdag en zaterdag: 06.00 uur, zondag: 02.30 uur

Horeca 2 Maandag en dinsdag: 02.00 uur, woensdag en donderdag: 03.00 uur, vrijdag en zaterdag: 05.00 uur, zondag: 02.00 uur. Horecabedrijven vallend onder de categorie Horeca 2 kunnen maximaal 6 keer per jaar een ontheffing van de sluitingstijd aanvragen, waarbij de sluitingstijd kan worden verlengd tot 05.00 uur.

Horeca 3 Maandag t/m zondag: 24.00 uur. Horecabedrijven vallend onder de categorie Horeca 3 kunnen maximaal 6 keer per jaar een ontheffing van de sluitingstijd aanvragen, waarbij de sluitingstijd kan worden verlengd tot 02.00 uur.

Horeca 4 Bar- en restaurantgedeelte: maandag t/m zondag: 01.00 uur, voor het logiesgedeelte van horecabedrijven vallend onder de categorie Horeca 4 gelden geen sluitingstijden.

14

4.4 Vestigingsbeleid We brengen in dit Omgevingsprogramma het vestigingsbeleid in lijn met de uitgangspunten van de Omgevingsvisie. Daarvoor is een profilering van deelgebieden in de gemeente opgesteld die aansluit bij de levensaders en ontmoetingsplekken uit de Omgevingsvisie. Voor het Stadshart wordt het beleid uit de Horecanota Amersfoort uit 2013 grotendeels voortgezet en is een nadere uitwerking met deelgebieden binnen het Stadshart toegevoegd. Het Omgevingsplan is bepalend. Bij initiatieven die in de categorie horeca 1 of 2 vallen en in strijd zijn met het Omgevingsplan wordt beoordeeld of het initiatief past binnen het profiel van het deelgebied. Vervolgens wordt specifiek gekeken naar de locatie (pand, situatie, omgeving) en naar de actuele situatie in het deelgebied. Zo kan het voorkomen dat na een aantal nieuwe ontwikkelingen in een deelgebied een situatie is ontstaan die verdere groei van horeca onwenselijk maakt, ook als dat wel in het profiel past. Bij de tweejaarlijkse evaluatie wordt gekeken of de profielen van de deelgebieden aanpassingen vereisen. Bij monitoring van beleid en de ontwikkeling van nieuwe horeca zal fastfood (1B) in het bijzonder de aandacht hebben vanwege de impact die deze categorie op de omgeving van het horecabedrijf en de gezondheid van inwoners kan hebben. Voor horeca 3 gelden geen specifieke vestigingsregels.

De primaire afweging voor eventuele medewerking aan vestiging wordt gemaakt op basis van de hoofdfunctie, waarbij ruimte wordt geboden aan horeca 3 voor zover dat gezien de hoofdfunctie en de omgeving passend is. Voor horeca 4 (logies) geldt dat een nieuw initiatief wordt beoordeeld op de meerwaarde die dat initiatief heeft ten aanzien van het bestaande aanbod. Dit is uitgewerkt in het afwegingskader op pagina 13. De sluitingstijden terras hangen samen met het profiel van het deelgebied. In het horecaconcentratiegebied en in de energieke gebieden geldt een latere maximale sluitingstijd voor terrassen dan in het de rest van het Stadshart en de andere gebieden.

Stadshart Amersfoort streeft naar een vitaal, aantrekkelijk en levendig Stadshart met een hoge kwaliteit stedelijke voorzieningen. Veel van de levensaders komen op de ontmoetingsplekken in het Stadshart samen. Horeca heeft een belangrijke rol in het versterken van de ontmoetingsfunctie, tegelijkertijd is het belangrijk om de leefbaarheid te bewaken in de delen van de binnenstad waar voornamelijk gewoond wordt. Daarom wordt er ruimhartig omgegaan met de mogelijkheden voor het toevoegen van zachte horeca, maar zijn we terughoudend met het toevoegen van horeca 2. Het Stadshart is verdeeld in ‘Horecaconcentratiegebieden’, ‘Energieke gebieden’ en het ‘Overig Stadshart’.

Stadshart – Horecaconcentratiegebied Dit zijn de gebieden in het stadshart die ook in voorgaand beleid werden aangeduid als de horecaconcentratiegebieden: Hof, Lavendelstraat, Groenmarkt en Lieve Vrouwekerkhof, Lieve Vrouwestraat en Krankeledenstraat. Het zijn de horecagebieden in het Stadshart waar het overdag, maar vooral ’s avonds bruist. The place to be voor het uitgaanspubliek. Er bevinden zich vooral cafés en restaurants. Hof en Lavendelstraat De Hof is het grote centrale plein van Amersfoort waar zowel overdag als ’s avonds horeca de overhand heeft. Men ontmoet elkaar hier voor een kop koffie, lunch, een biertje en avondeten. In de zomer zijn de terrassen populair en vinden hier evenementen plaats. Op vrijdag en zaterdag is het plein de locatie van de drukbezochte warenmarkt. In het weekend is de Hof samen met de Lavendelstraat het middelpunt van het uitgaansleven. Om de nacht af te sluiten is er in het hart van het uitgaanscentrum een aantal zogenaamde ‘ontnuchteringszaken’ te vinden. 15

Lieve Vrouwekerkhof, Lieve Vrouwestraat en Krankeledenstraat Het Lieve Vrouwekerkhof en omliggende straten vormen een levendig gebied dat aantrekkelijk is voor bezoekers aan de stad. Hier bevinden zich de Onze Lieve Vrouwetoren, het kadastraal middelpunt van Nederland en de VVV. Het gebied wordt verder vooral gekenmerkt door horeca en cultuur, waaronder Theater Film Café De Lieve Vrouw en diverse cafés en restaurants. Ook in dit gebied zijn de terrassen populair voor ontmoetingen die gedurende de dag langzaam overvloeien in de nachthoreca en het uitgaansleven. Daarnaast vinden er door het hele jaar heen diverse evenementen plaats. Op het Lieve Vrouwekerkhof is wekelijks de bloemenmarkt op vrijdag. Groenmarkt Aan de achterkant van de Joriskerk ligt de Groenmarkt die gekenmerkt wordt door ontmoetingen in horeca en muziek. De Groenmarkt heeft muziekcafés en restaurants. Het pannenkoekenhuis is een begrip in Amersfoort en je kunt overdag ook op de Groenmarkt terecht voor koffie en een hapje. Vestigingsbeleid Horecaconcentratiegebied Horeca 1A blijft welkom in het horecaconcentratiegebied vanwege de verrijking voor het publieke karakter van de pleinen en straten en versterken hier de ontmoetingsfunctie.

Voor horeca 1B geldt dat we de toename van het aantal zaken, de clustering hiervan en de impact op de omgeving monitoren en op basis daarvan beoordelen of we meewerken aan vestiging. Voor nieuwe horeca 2A (uitgaanshoreca) en 2B wordt in principe vastgehouden aan deze gebieden. Voor eventuele medewerking aan uitgaanshoreca wordt, gezien de mogelijke impact op de omgeving, uitgegaan van maatwerk.

Stadshart - Energiek Buiten het Horecaconcentratiegebied zijn er in het Stadshart diverse levensaders en ontmoetingsplekken waar sprake is van functiemenging. Het gaat dan met name om de winkelgebieden, aanloopstraten en snuffelgebieden, zoals in kaart gebracht in de Nota Detailhandel 2021. Deze plekken wijzen we aan als Energieke gebieden. Horeca draagt in deze gebieden bij aan een levendig Stadshart waar bezoekers en gebruikers langer verblijven. De volgende straten en pleinen vormen de Energieke gebieden: Langestraat, Utrechtsestraat, Krommestraat, Achter Het Oude Stadhuis, Kamp, Bloemendalsestraat, Havik, Sint Jorisplein, Hellestraat, Appelmarkt, Arnhemsestraat, Varkensmarkt, Koestraat, Scherbierstraat, Mooierstraat, Stationsgebied, Grote Koppel tot de kruising met de Gildenplaats, Kleine Koppel tot kruising met de Oude Fabrieksstraat, Grote en Kleine Spui, Eemplein en Oliemolenhof/De Nieuwe Stad. Vestigingsbeleid Energiek Ook in de energieke gebieden is horeca 1A een welkome toevoeging voor de levendigheid en de ontmoetingsfunctie van het Stadshart. De huidige horeca 2 gelegenheden vormen daarop een goede aanvulling. Deze mogen behouden blijven, ook als zich daar een nieuwe exploitant voor aandient. Om de balans te bewaken tussen wonen en uitgaan is nieuwe horeca 2 in de energieke gebieden geen optie.

Of uitbreiding van huidige horeca 2 gelegenheden mogelijk is wordt per locatie bekeken en is maatwerk. Dit geldt ook voor uitbreiding en nieuwvestiging van horeca 1B.

Stadshart Overig De overige gebieden bevatten woongebieden en culturele gebieden waar men kan dwalen en de middeleeuwse bouw van de stad kan ontdekken. Er is een aantal (karakteristieke) horecagelegenheden waar mensen elkaar ontmoeten.

16

Vestigingsbeleid Stadshart Overig Huidige horecagelegenheden blijven behouden. Op de plekken waar met name woningen staan en functiemenging beperkt is staat het woongenot voorop en staan we geen nieuwe horeca toe. Verdere horecaontwikkelingen in de categorie 1A en 1B worden langs de levensaders in dit gebied beperkt toegestaan indien de situatie het toelaat. Nieuwe horeca 2 is geen optie.

Levensaders en Ontmoetingsplekken buiten het Stadshart Buiten het Stadshart is een groot deel van de horeca te vinden op ontmoetingsplekken met andere commerciële voorzieningen. Bijvoorbeeld in de boodschappengebieden die bestaan uit drie stadsdeelwinkelcentra (Emiclaer, Vathorst en Leusderweg) en de zeven winkelgebieden (Euterpeplein, Hamseweg, Kraailandhof, Neptunusplein, Nieuwe Hof, Noordewierweg en Schothorst/Pieter Stastokerf). Hier komen de wijkbewoners om te winkelen en voor de dagelijkse boodschappen. De aanwezige horeca is hier voor een deel gericht op het winkelend publiek. Langs de levensaders is ook diverse horeca te vinden. Zo is er aan de Hamseweg in Hoogland een aantal horecagelegenheden gevestigd. Vestigingsbeleid Levensaders en Ontmoetingsplekken buiten het Stadshart Passende nieuwe horeca op ontmoetingsplekken en langs levensaders waar sprake is van functiemenging zoals de winkelgebieden is voornamelijk horeca en terrassen gericht op koffie, lunch en diner (horeca 1A). Bij dergelijke horecabedrijven sluiten openingstijden meestal aan bij de openingstijden van de detailhandel. Nieuwe horeca in de winkelgebieden dient de detailhandel niet te verdringen. Horeca 1B blijft op de meeste locaties welkom, wel houden we de ontwikkelingen in specifieke winkelgebieden in de gaten.

Op het Neptunusplein lijkt bijvoorbeeld een onwenselijk eenzijdig aanbod in deze categorie te ontstaan. Uitbreiding van het aantal horeca 2 gelegenheden is niet toegestaan. Wel wordt er opengestaan voor (beperkte) uitbreiding en vernieuwing van bestaande horeca 2 gelegenheden, mits de openbare orde, veiligheid en het woongenot behouden blijven. Buiten de gebieden waar sprake is van functiemenging blijven woonwijken horecastiltegebieden.

Bedrijventerreinen In de horecanota 2013 werd in het kader van leegstand van bedrijfsruimte en functiemening op bedrijventerreinen ruimhartig omgegaan met initiatieven op werklocaties. Er zijn tegenwoordig dan ook diverse horecagelegenheden op bedrijventerreinen te vinden. Inmiddels is de situatie veranderd. Zoals in het Omgevingsprogramma Werklocaties wordt aangetoond is de markt voor bedrijfsruimte momenteel zeer krap. Het is daarom zaak om zorgvuldig met de ruimte op bedrijventerreinen om te gaan. Dit betekent dat er onder het mom van ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’ terughoudend wordt omgegaan met toestaan van nieuwe horeca op bedrijventerreinen. Vestigingsbeleid Bedrijventerreinen De huidige horeca op bedrijventerreinen kan behouden blijven. Het toevoegen van nieuwe horeca met een publiek aantrekkende werking op bedrijventerreinen is geen optie vanwege veiligheid en de impact op het functioneren van omringende bedrijven. Wel staat de gemeente open voor initiatieven in de categorie horeca 1 die gericht zijn op de afzetmarkt binnen de grenzen van het bedrijventerrein. Deze horeca mag geen publiek aantrekkende functie hebben op bezoekers buiten het bedrijventerrein vanwege (verkeer)hinder voor gevestigde bedrijven en geen potentiële ruimte voor bedrijven innemen. De initiatiefnemer dient hiervoor de behoefte aan de horecafunctie aan te tonen.

Horeca 2 is in principe uitgesloten op bedrijventerreinen. De wens bestaat echter om een nachtclub toe te voegen aan het huidige uitgaansaanbod. Als zich daar een concreet initiatief voor aandient op een bedrijventerrein wordt bekeken onder welke voorwaarden dat mogelijk is. Dit betreft maatwerk.

17

Solitaire horeca De solitaire horecavestigingen zijn horecavestigingen die niet in een cluster zijn gevestigd en waar ook geen omwonenden in de buurt zijn. Snelweglocaties (direct aan de snelweg of nabij op- en afritten) zijn bijvoorbeeld aantrekkelijke locaties voor horeca, met name in combinatie met leisure en andere (grootschalige) activiteiten. Vestiging van nieuwe solitaire horeca is maatwerk en afhankelijk van pand, omgeving en situatie.

Buitengebied De wens bestaat om de recreatieve potentie van het buitengebied beter te benutten. Het gaat dan bijvoorbeeld om wandel- en fietsroutes in combinatie met plekken waar iets te zien of te beleven valt, bijvoorbeeld horeca. Ook is het voor het privaat beheer van het landelijk gebied (door agrarische bedrijven, natuurinstanties en dergelijke) van belang om voldoende inkomsten te kunnen genereren. Vestigingsbeleid buitengebied Er wordt ruimte geboden voor passende initiatieven voor horeca 1A en 3 die positief bijdragen aan de functie, het gebruik en het karakter van het buitengebied in dien de situatie dit toelaat. Dit geldt met name voor ondersteunende horeca bij functies die reeds aanwezig zijn of karakteristiek zijn voor het buitengebied (zoals agrarisch, recreatie en natuur). Er wordt terughoudend omgegaan met horeca 2 en 1B in het buitengebied. Het landelijk karakter en het woongenot staan voorop. Horeca in het landelijk gebied betreft maatwerk.

4.5 Logies Het toeristisch bezoek aan Amersfoort stijgt en daarmee ook de vraag naar overnachtingen. Op dit moment lijkt de logiesmarkt redelijk verzadigd. Indien een concept aantoonbaar meer of andere doelgroepen aantrekt, dan kan per initiatief bekeken worden of dit een aanwinst is voor de stad. Amersfoort heeft een groeidoelstelling op het gebied van cultuur. Hiervoor zijn onder andere cultuurbezoekers van buiten nodig om deze culturele schaalsprong te maken. Voor dit type bezoeker is een ander type logies nodig. Gestuurd zou kunnen worden op een boutique-hotel. Verder mist in het aanbod een jeugdhostel van goede kwaliteit. De ambitie is om vernieuwende concepten in de binnenstad te faciliteren. Daarvoor wordt een toetsingskader gehanteerd. Sommige criteria kunnen als harde eisen (voorzien van *) worden gesteld en andere criteria als een meer ‘softe’ voorwaarde/pluspunt. Aan de hand van de toets kan bepaald worden of een plan valt binnen de gestelde ambities en derhalve doorgang kan vinden. Het aanbieden van logies mag in geen geval gepaard gaan met het mogelijk maken of vereenvoudigen van mensenhandel of vormen van arbeids- of seksuele uitbuiting.

Afwegingskader 1. Voegt het initiatief iets toe aan bestaand aanbod? I. Worden er nieuwe doelgroepen bediend? II. Zorgt het initiatief voor een kwaliteitsimpuls van directe omgeving (veiligheid, openbare functies, fysieke pandverbetering etc.)? 2. Voldoet het initiatief aan ruimtelijke criteria? I. Leidt de verkeersaantrekkende werking niet tot problemen en zijn de parkeervoorzieningen in orde in relatie tot parkeerdruk?* II. Past het initiatief binnen milieu wet- en regelgeving? III. Past de maat en schaal binnen de ruimtelijke omgeving (geen grote bouwvolumes in woonwijk of natuurgebied)? 3. Voldoet initiatief aan kwalitatieve en economische criteria? I. Heeft het initiatief een hoogwaardige bedrijfsfilosofie m.b.t. duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen? 18

II. Is er aantoonbare financiële haalbaarheid? III. Is er een serieuze en betrouwbare financier/eindbelegger/exploitant?

19

5 Terrassen 5.1 Algemeen Terrassen vervullen een belangrijke rol voor de sfeer en uitstraling van de (binnen)stad en zijn belangrijke ontmoetingsplekken. De diversiteit aan terrassen in Amersfoort brengt ontspanning en gezelligheid in het stadsleven in de binnenstad. Daarnaast zorgen terrassen vaak ook voor schaduwplekken waar mensen verkoeling kunnen zoeken tijdens de zomermaanden. Terrassen hebben een belangrijke economische functie omdat ze bijdragen aan de verblijfsduur van bezoekers aan de stad en een toename van de bestedingen in de stad. De afgelopen jaren hebben terrassen een steeds belangrijkere, soms centrale, plek gekregen in de exploitatie van horecazaken. De inrichting en uitstraling van het terras zijn in beginsel de verantwoordelijkheid van de ondernemer. Een terras is echter medebepalend voor de uitstraling van de openbare ruimte. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om de kwaliteit van de openbare ruimte te bewaken en te verbeteren. Terrassen kunnen niet altijd en overal worden ingepast. Het is aan de gemeente om te bepalen waar dit mogelijk, verantwoord en passend in de omgeving is. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat de positie en oppervlakte van de terrassen afgestemd zijn op de grootte van het openbaar gebied en dat de inrichting van de terrassen de beeldkwaliteit ten goede komt.

Door de status van beschermd stadsgezicht van de historische binnenstad is bij het inrichten van de terrassen op deze plek zorgvuldigheid vereist om de cultuurhistorische identiteit te behouden. In de Uitvoeringsrichtlijnen terrasmeubilair (Bijlage 3) wordt concreet gemaakt hoe dit bereikt dient te worden. Het plaatsen van een terras is alleen mogelijk als er voldoende gelegenheid blijft om gebruik te maken van en te verblijven in de openbare ruimte. De terrassen mogen geen (visuele) obstakels zijn waarbij andere vormen van stadsleven, de doorstroming en/of cameratoezicht wordt belemmerd. De positie en oppervlakte van de terrassen zijn afgestemd op de grootte van het openbaar gebied. Het moet altijd mogelijk zijn om over pleinen en in straten waaraan horeca is gevestigd te kunnen lopen of aangenaam te verblijven zonder te moeten consumeren. Ook moeten panden bereikbaar zijn voor hulpdiensten. De monumentale gevels moeten (zowel wanneer het terras open als dicht is) zoveel mogelijk zichtbaar te zijn vanaf de looproutes. De inrichting van de terrassen moet de beeldkwaliteit ter plaatse ten goede komen en het meubilair moet te verwijderen zijn. Dit betekent dat de terrassen uit losse elementen moeten bestaan die niet in de grond of gevel verankerd zijn tenzij hier een omgevingsvergunning voor is afgegeven.