Jaarstukken 2025
Tekst van het document
0
Bijdrage derden en/of subsidie 7.500
Realisatie
0
4.393
Eventuele toelichting op subsidies
Actueel risico
Saldo -7.500 -4.393
Verder, Beter benutten. Het totale bedrag is nu niet exact aan te geven. Dit komt omdat wij als gemeente werkzaamheden hebben voorgefinancierd en deze bedragen moeten nog worden verrekend met ProRail. Er ontstaat een tekort tussen de 0,4 miljoen en 2,0 miljoen. Risico's Beheersmaatregel
Risicocategorie Vorige rapp.
BTW Risico: Het risico bestaat dat De gemeente werkt hierin samen de btw over het met vier grote gemeenten investeringsaandeel van de (Rotterdam, Utrecht, Eindhoven en gemeente Amersfoort niet kan Amsterdam). Utrecht treedt op als worden verrekend en daardoor trekker en penvoerder richting het kostenverhogend werkt. ministerie, de VNG, ProRail en NS om duidelijkheid te krijgen over de btw-positie en mogelijke oplossingen. Onvoldoende budget: De bijdrage Waar nodig wordt gezocht naar voor de ondergrondse aanvullende budgetten. fietsenberging kelder en de eventuele bijbestellingen passen mogelijk niet binnen de beschikbare budgetten. Onvoldoende budget: De Eventuele wijzigingen die leiden definitieve vormgeving van de tot hogere kosten worden toegang aan de zijde van het zorgvuldig beoordeeld en Stationsplein is nog niet besproken. Per wijziging wordt vastgesteld. Er vindt nog afgewogen of deze noodzakelijk en participatie plaats, wat kan leiden proportioneel is. tot aanpassingen en mogelijk extra kosten.
59 van 460
Huidige rapp.
Hinder bij de uitvoering Tijdens de De uitvoering en de effecten op de uitvoering kan de hinder voor de omgeving worden actief omgeving groter zijn dan vooraf is gemonitord. Er is regelmatig ingeschat en gecommuniceerd. Dit overleg met betrokken partijen en kan leiden tot extra maatregelen waar nodig worden aanvullende en daarmee ook tot hogere kosten. maatregelen genomen op het gebied van toezicht, verkeersmaatregelen en communicatie. Zo wordt de hinder beperkt, blijven kosten beheersbaar en wordt de veiligheid in de omgeving geborgd. Toelichting en majeure ontwikkelingen na peildatum Omleggen kabels en leidingen afronden zodat er een kabelvrije stationsplein ontstaat voor de uitbreiding van de ondergrondse fietsenstalling deze werkzaamheden zijn gereed - eind februari 2026. Taxi's tijdelijk terug naar het Stationsplein - januari 2026 - oktober 2026. Tijdelijk herinrichten Stationsplein voor de periode februari 2026 - oktober 2026. Verplaatsen kastanjeboom januari 2026. Verplaatsen oversteek maart 2026. Start bouw ondergrondse fietsenstalling door Hegeman najaar 2026.
60 van 460
Bovenduist - ontsluitingsweg Scope Een grootschalige infrastructurele maatregel voor de bereikbaarheid van Vathorst is het realiseren van een nieuwe wegverbinding tussen Vathorst en de A1 bij Bunschoten met een aansluiting op de A1 (Bunschoten) en N199/Amersfoortseweg. Doelstelling van het project: • Het ontlasten van Vathorst en specifiek de Bergpas; • Ontsluiten van Bovenduist (fiets, wegverkeer en OV); • Het waarborgen van een goede verkeersafwikkeling van Bunschoten via de N199 naar de A1. Uitvoeringsprogramma
Projectsite
Vathorst
https://www.amersfoort.nl/ontsluitingsweg-vathorst Voortgang
Tijd
Geld
Kwaliteit
Scope
Organisatie
Projectfase 3. Ontwerp (hoe)
Toelichting voortgang Gezien de relatie tussen tijd en geld en vanwege de randvoorwaardelijkheid voor Bovenduist blijft de factor tijd een belangrijk aandachtspunt. Voor nu is er geen sprake van vertraging in de actuele planning in vergelijking tot de laatste planning van najaar 2025. Best case scenario (geen rekening houden met een mogelijke beroepsprocedure en onteigening) is de weg gereed in Q1 2030. De actuele businesscase laat zien dat er een stabiel financieel perspectief is. Aandachtspunt is dat wanneer het project vertraging oploopt, kosten ook oplopen. Kwaliteit: Er vinden momenteel kleinschalige updates voor het schetsontwerp van de weg plaats. Bunschoten, Rijkswaterstaat en de provincie zijn het eens met de aansluiting op de A1/N199. De scope is stabiel en de organisatie is op sterkte. Financiën Kosten project
Bijdrage derden en/of subsidie
Saldo
Totaal budget
9.487
0
9.487
Realisatie
2.031
0
2.031
Eventuele toelichting op subsidies
Voor deze fase zijn er geen subsidies. Risico's
Actueel risico
Beheersmaatregel
Risicocategorie Vorige rapp.
Buurtcomité Zevenhuizerstraat Actief participatietraject met houdt vast aan de eis van een omwonenden waarbij ook de overdekte tunnel van 240 meter en aannemer wordt betrokken in fase daar is geen rekening mee 1 (bijv. in de vorm van gehouden in de plannen. ontwerpateliers). Buurtcomité Zevenhuizerstraat Afstemming met bewonerscomité betwist de onafhankelijkheid van over contractering derden, eisen bureaus die ingehuurd worden opnemen in aanbesteding twee door gemeente en aannemer. fasen contract. Benodigde gronden van private Voortvarend minnelijk eigenaren worden niet tijdig verwervingsgesrekken opstarten en verkregen (volgens de planning voeren, vergoeding voor 'stilstand' voor contracteren van fase 2). Opdrachtnemer zodat deze aan boord blijft (in overweging). Het taakstellend realisatiebudget Realisatiebudget in businesscase blijkt ontoereikend bij extern getoetst, post onvoorzien in inschrijvingen aanbesteding. businesscase aanwenden.
61 van 460
Huidige rapp.
Toelichting en majeure ontwikkelingen na peildatum Tijdens de bestuurlijke besluitvorming in oktober 2025 heeft de gemeente Bunschoten ingestemd met het geoptimaliseerde ontwerp van de aansluiting A1/N199. Ook RWS heeft hiermee ingestemd. Op basis van deze besluiten kon het project worden voortgezet richting de aanbestedingsfase. In december heeft een voorlichtingsbijeenkomst plaatsgevonden voor potentiële opdrachtnemers, waarin het project en de bijbehorende aanbesteding zijn gepresenteerd en vragen konden worden gesteld. In januari wordt inzichtelijk hoeveel aanmeldingen er zijn en of er een selectieronde noodzakelijk is. Parallel aan het starten van de aanbesteding zijn gesprekken met omgevingspartijen gevoerd om klantwensen op te halen. Deze doorlopen het honoratieproces om te komen tot eisen in het kader van de inschrijvingsfase van de aanbesteding.
62 van 460
Wind op Isselt Scope Het project Wind op Isselt past in de doelstellingen voor CO2-reductie en lokale opwekking van duurzame energie zoals vastgelegd in het Coalitieakkoord en afgesproken in de RES (regionale energiestrategie). In dit project wordt grootschalige opwek van hernieuwbare energie gestimuleerd door het ondersteunen van de ontwikkeling van twee windturbines op industrieterrein Isselt. Eén van de windturbines is voorzien op de RWZI, de andere op het gemeentelijke gebied van de TOP-locatie. Er wordt uitgegaan van een tweetal windturbines met een tiphoogte van maximaal 242,5 meter. Nadere specificaties zullen t.z.t. in de omgevingsvergunning worden opgenomen en zijn mede afhankelijk van de toekomstige marktsituatie, wettelijke normen en de gesprekken met de omgeving. Binnen dit gemeentelijk project gaat het om de ruimtelijke procedure en het politiek-bestuurlijke besluitvormingsproces. Daarnaast is de TOP-locatie gemeentelijk eigendom waarbij het uitgangspunt is deze grond in opstal uit te geven. Vanwege het Didam-arrest was de gemeente tijdelijk trekker/initiatiefnemer van het project en mede in dat kader in de lead voor de communicatie- en participatieaanpak (via een omgevingsadviesraad) en het deels voorbereiden van het te nemen ruimtelijk besluit (na vaststelling uitwerkingsvoorstel). Er is een openbare selectieprocedure voor de gronduitgifte uitgevoerd.
Resultaat van deze selectieprocedure (tender) is een geselecteerde ontwikkelaar: Renewable Energy Factory (REF) van de windturbines. De ontwikkelaar zit aan tafel bij de omgevingsadviesraad en bereidt zich voor op de vergunningaanvraag (2026). Uitvoeringsprogramma Projectsite Energietransitie
Wind-op-Isselt Voortgang
Tijd
Geld
Kwaliteit
Scope
Organisatie
Projectfase 4. Voorbereiding (hoe uit te voeren)
Toelichting voortgang
De afgelopen periode is er gewerkt naar een vergunningaanvraag. Wegens ontwikkelingen op het gebied van externe veiligheid kon deze vergunningaanvraag niet zoals gepland in oktober plaatsvinden. De vergunningaanvraag, het ontwerpbesluit en de zienswijzen worden nu verwacht in 2026. De participatie loopt via een omgevingsadviesraad (OAR). Zij komen sinds eind 2023 elke 5 weken bijeen. De OAR zou eerst voor 1 juli 2025 een omgevingsconvenant opleveren, waarin zij de afspraken met de ontwikkelaar vastleggen. Dit is in juni uitgesteld naar 30 september 2025. Wegens de genoemde ontwikkelingen op het gebied van externe veiligheid wordt het convenant nu eind januari 2026 verwacht. Ook is de OAR ondersteund met verschillende experts op deelonderwerpen om hen te helpen bij het versterken van hun kennispositie en er is meegelezen door een onafhankelijk jurist. Financiën Kosten project Totaal budget Realisatie Eventuele toelichting op subsidies
Bijdrage derden en/of subsidie
Saldo
0
0
0
634
450
184
Alle uitgaven voor dit project worden gedekt uit het uitvoeringsbudget van het programma Energietransitie. Er is geen startbudget toegekend aan Wind op Isselt. Wel worden de kosten voor ambtelijke inzet grotendeels gedekt uit de CDOKE-gelden. Tot nu toe is € 633.514,61 uitgegeven (vanaf 2019). Hiervan is € 386.825 uitgegeven in 2024 en € 246.690 in 2025. Dit alles is exclusief interne uren, maar inclusief ruimtelijke onderzoeken en extern advies t.b.v. OAR en gronduitgifte. De verwachte te maken kosten voor 2025 zijn hoger dan ingeschat, vanwege onder andere inzet van strategische advisering ter ondersteuning van het projectteam en het langer doorlopen van het proces van de OAR waardoor er langer kosten worden gemaakt voor de externe begeleiding hiervan. Er worden kosten verhaald (€ 449.970) via de kostenverhaalbijdrage in de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaar.
63 van 460
Risico's Actueel risico
Risicocategorie
Beheersmaatregel
Vorige rapp. Conceptnormen in huidige vorm blijven bestaan, waarbij de afstandsnorm een zware motivering tot afwijken vergt van de ontwikkelaar.
Inzicht krijgen in de mogelijke motivering in het kader van de vergunningverlening en eventueel externe kennis inhuren.
Windturbines blijven een beladen onderwerp. We zien dat het project de nodige maatschappelijke reuring veroorzaakt en persaandacht krijgt.
Er is een gedegen communicatieen participatieaanpak opgesteld. Daarin is weergegeven hoe hier mee om te gaan. De omgevingsadviesraad is een manier om omwonenden en belanghebbenden veel invloed te geven.
Huidige rapp.
Het is een complex ruimtelijk In goede samenhang met andere project en staat onder invloed van projecten en zorgvuldig en landelijke maatschappelijke proactief over het project discussie en ontwikkelingen die communiceren. Daarnaast is er ook weerslag hebben op het lokale veel contact met belanghebbenden proces waardoor het tijdsintensief via de omgevingsadviesraad. is. Het in mei 2024 genomen raadsbesluit over het uitwerkingsvoorstel en de raadsinformatiebrieven van april en juni 2025 geven duidelijkheid aan de omgeving over het vervolgproces. Conceptnormen windturbines We houden de conceptnormen aan worden niet van kracht 1 juli 2025, conform de uitgangspunten in het waardoor oude normen formeel uitwerkingsvoorstel. van kracht blijven (voor twee of minder windturbines). Wind op Isselt is het eerste Naast het inschakelen van externe windproject binnen gemeente kennis waar nodig, komt het Amersfoort. Bovendien is de rol bredere interne projectteam van de gemeente (tijdelijk) regelmatig bijeen. Inmiddels is de veranderd naar die van beoogd ontwikkelaar geworven en initiatiefnemer. Voor zowel de heeft de gemeente niet langer aansturende als de uitvoerende (tijdelijk) de rol van collega’s van het project op initiatiefnemer. verschillende disciplines is het onderwerp ‘windenergie’ relatief nieuw.
Toelichting en majeure ontwikkelingen na peildatum - Link naar raadsvoorstel en -besluit Uitwerkingsvoorstel Wind op Isselt d.d. 28 mei 2024: https://amersfoort.notubiz.nl/document/14209931/1/Raadsvoorstel+en+besluit+Uitwerkingsvoorstel+Wind+op+Isselt - Link naar Uitwerkingsvoorstel d.d. 28 mei 2024: https://amersfoort.raadsinformatie.nl/document/14155507/1 - Link naar Collegebericht Start openbare selectieprocedure voor de gronduitgifte Wind op Isselt, sept. 2024: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/968548 - Link naar Collegebericht Gunningsbeslissing openbare inschrijvingsprocedure Wind op Isselt, dec. 2024: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/996986 - Link naar Collegebericht Ontwikkelaar bekend, jan. 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/8/Collegeberichten/1010042 - Link naar Raadsinformatiebrief Vervolgproces Wind op Isselt, apr. 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/5/Raadsinformatiebrieven/1032642 - Link naar Raadsinformatiebrief Vervolg Wind op Isselt, juni 2025: https://amersfoort.notubiz.nl/modules/5/Raadsinformatiebrieven/1058204
64 van 460
Wie hadden wij daarvoor nodig? Om de doelen van de gemeente Amersfoort te bereiken, werken we samen met externe partners, zoals marktpartijen, andere overheden, subsidiepartners, woningbouwcorporaties, non-profit organisaties, netwerkorganisaties etc. We zoeken per doel en taak de meest passende samenwerking. Opgave gerichte samenwerking, daar waar die het meest doelmatig en effectief is. Dat kan betekenen dat we op verschillende vraagstukken in diverse verbanden samenwerken. Naast het feit dat samenwerking met anderen noodzakelijk is vanuit een inhoudelijk oogpunt, is het punt van schaalgrootte in de samenwerking met het Rijk steeds belangrijker. Om de opgaven in de stad te realiseren is financiële dekking van buiten erg belangrijk geworden. Daarnaast heeft de gemeente in diverse verbonden partijen een bestuurlijk en financieel belang. Verbinding met deze partijen is een manier op een publieke taak uit te voeren. Een overzicht van de verbonden partijen voor dit programma is hierna opgenomen. Voor meer informatie over de Verbonden Partijen, verwijzen wij u naar de Paragraaf Verbonden Partijen. Verbonden Partijen - NV SRO - Parkeren Amersfoort BV - ParkeerService Coöperatie UA - Grondexploitatiebedrijf Amersfoort B.V. - Ontwikkelingsbedrijf Vathorst (OBV) Beheer BV
65 van 460
Wie kregen er subsidies? De gemeente Amersfoort verstrekt subsidies met als wettelijk kader de Algemene subsidieverordening Amersfoort 2019 (ASV) en de nadere subsidieregelingen. We verstrekken begrotingssubsidies, projectsubsidies en incidentele subsidies. De begrotingssubsidies voor dit programma zijn weergegeven in onderstaand overzicht. Tabel: PS.1.1: Maximale begrotingssubsidie
NAAM INSTELLING
SOORT SUBSIDIE
ACTIVITEIT/DOEL
BEGROTING 2025
Voor dit programma zijn geen subsidies begroot.
Aan bovenstaande cijfers kunnen door instellingen geen rechten worden ontleend.
66 van 460
VERLEEND 2025
Welke reserves hadden we? Tabel: Staat van reserves Omschrijving
Saldo begin Storting 2025 2025
Onttrekking 2025
Saldo begin 2026
1.1 Energietransitie Bestemmingsreserves Reserve Duurzame Stad
6.483
1.966
0
8.449
Totaal 1.1 Energietransitie
6.483
1.966
0
8.449
Reserve Binnenstedelijke ontwikkelingen
0
40
0
40
Reserve Meridiaan
0
755
0
755
Reserve Onderhoud monumentale panden
462
0
0
462
Reserve Ontwikkeling langs Eem en Spoor
40
0
0
40
Reserve RISA
0
0
0
0
Reserve Vervangingsinvesteringen ruimtelijke ordening & vastgoed
10.790
0
-74
10.716
Totaal 1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening
11.292
795
-74
12.013
Reserve Woningbouw
6.201
149
-500
5.849
Totaal 1.3 Wonen
6.201
149
-500
5.849
0
2.000
0
2.000
Reserve Stedelijke voorzieningen
4.504
0
-360
4.144
Reserve VERDER
3.375
0
0
3.375
Reserve Vervangingsinvesteringen mobiliteit
6.723
137
-294
6.566
Totaal 1.4 Mobiliteit
14.603
2.137
-654
16.086
TOTAAL
38.579
5.046
-1.228
42.397
1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening Bestemmingsreserves
1.3 Wonen Bestemmingsreserves
1.4 Mobiliteit Bestemmingsreserves Reserve Mobiliteitstransitie
Toelichting Reserve Binnenstedelijke ontwikkelingen Deze reserve is een gemeentelijk fonds, waarmee snel en flexibel kan worden ingespeeld op de gewenste ontwikkelingen op het gebied van stimuleren van binnenstedelijke ontwikkelingen, zoals vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst met de provincie Utrecht. Reserve Duurzame stad Gemeenten spelen een sleutelrol in de uitvoering van het Klimaatakkoord. Op dit moment is er nog grote onduidelijkheid over de uitvoering en impact van het Klimaatakkoord en de 67 van 460
(on)mogelijkheden die er op de gemeente afkomen. In deze omstandigheden moet telkens worden afgewogen op welk moment middelen moeten worden ingezet, waarbij het voor een groot deel gaat over incidentele lasten voor bijvoorbeeld warmtenetten, duurzame mobiliteit, circulaire economie, energiebesparing en duurzame opwek van energie. Reserve Meridiaan Het doel van de reserve Meridiaan is flexibiliteit bij de uitvoering van het plan van aanpak door hiervoor geld opzij te zetten. Ook dient deze reserve ter dekking van achterstallig onderhoud en mogelijke afwaardering van de boekwaarde van het vastgoed. Reserve Mobiliteitstransitie Het doel van de reserve is om incidenteel beschikbaar gestelde middelen te reserveren voor toekomstige uitgaven met betrekking tot de mobiliteitstransitie. Hieruit kunnen bijvoorbeeld projectkosten, stimuleringstegoeden voor deelmobiliteit en kosten voor benodigde (externe) adviescapaciteit gedekt worden. Reserve Onderhoud monumentale panden Deze reserve is gevormd aangezien een aantal onderhoudsvoorzieningen op grond van uitspraken van de commissie BBV niet meer mogelijk waren. Bedragen uit die voorzieningen zijn overgeheveld naar een reserve ‘voorziening onderhoud’. Zodra de meerjarenonderhoudsplannen weer actueel zijn kan (een deel van) de reserve weer opgeheven worden en het saldo weer overgeboekt naar de voorziening.
Het bedrag in deze voorziening onder programma Omgeving is beschikbaar voor onderhoud aan monumentale panden. Reserve Ontwikkeling langs Eem en Spoor Het doel van de reserve is om incidenteel beschikbaar gestelde middelen te reserveren voor toekomstige grote uitgaven in het kader van de ontwikkeling van het gebied Langs Eem en Spoor. Reserve RISA Het doel van de reserve is om, eventueel als cofinanciëring, middelen te reserveren voor de Ruimtelijke Investeringsstrategie van Amersfoort. Hieruit kunnen incidentele RISA kosten zoals voorbereidingskosten, grondaankopen of personeelskosten die ten grondslag liggen aan ruimtelijke ontwikkelingen gedekt worden Reserve Stedelijke voorzieningen De reserve dient ter dekking van grootstedelijke investeringen, voortvloeiende uit het stadsperspectief. Deze reserve is in het leven geroepen ter dekking van grootschalige investeringen. De RSV bestaat uit de compartimenten bereikbaarheid en overig. Reserve VERDER De reserve is in het leven geroepen voor de dekking van de bijdrage aan Programma VERDER. In 2006 is Amersfoort (inclusief bijdrage vanuit Eemland) een verplichting aangegaan van € 22,2 miljoen als bijdrage aan Programma VERDER. Dit programma is opgezet voor regionale bereikbaarheidsprojecten voor in totaal € 500 miljoen, waarvan ruim € 116 miljoen voor projecten in de gemeente Amersfoort beschikbaar is.
Reserve Vervangingsinvesteringen Mobiliteit Het doel van deze reserve is het creëren van een gesloten systeem van kapitaallasten voor een aantal specifiek aangewezen vervangingsinvesteringen op het gebied van Mobiliteit. Reserve Vervangingsinvesteringen Ruimtelijke Ordening & Vastgoed Het doel van deze reserve is het creëren van een gesloten systeem van kapitaallasten voor een aantal specifiek aangewezen vervangingsinvesteringen. Reserve Woningbouw Het doel van deze reserve is om bij te dragen aan het realiseren van de opgave voor woningbouw van de gemeente Amersfoort.
68 van 460
Welke voorzieningen hadden we? Tabel: Staat van voorzieningen Omschrijving
Saldo begin Storting 2025 2025
Onttrekking 2025
Saldo begin 2026
1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening A. Onderhoudsegalisatie Voorziening Onderhoud cultureel vastgoed
671
210
-26
854
Voorziening Onderhoud gemeentelijke eigendommen
2.927
1.181
-772
3.336
Voorziening onderhoud MFA's
1.632
1.587
-320
2.899
Voorziening Facilitair grondbeleid
8.009
2.252
0
10.261
Voorziening Grondexploitaties
12.437
2.874
0
15.311
Totaal 1.2 Grondexploitatie en Ruimtelijke Ordening
25.676
8.104
-1.119
32.662
TOTAAL
25.676
8.104
-1.119
32.662
C. Verplichtingen, verliezen, risico's
Toelichting A. Onderhoudsegalisatie Voorziening Onderhoud cultureel vastgoed Het doel van deze voorziening is het gelijkmatig over de jaren verdelen van de kosten van groot onderhoud van het cultureel vastgoed. Voorziening Onderhoud Gemeentelijke Eigendommen Het doel van deze voorziening is het gelijkmatig over de jaren verdelen van de kosten van groot onderhoud van diverse gemeentelijke eigendommen. Voorziening Onderhoud MFA's Het doel van deze voorziening is het gelijkmatig over de jaren verdelen van de kosten van groot onderhoud van de multifunctionele accommodaties (MFA’s), bijvoorbeeld De Bron, De Laak en het Eemhuis. C. Verplichtingen, verliezen, risico's Voorziening Facilitair grondbeleid Deze voorziening is getroffen ten behoeve van verwachte verliezen binnen het facilitair grondbeleid. Het saldo heeft betrekking op de verliesvoorziening die voor het facilitaire deel van gebiedsexploitatie Hoefkwartier is getroffen. Voorziening Grondexploitaties Wanneer de verliesvoorziening van een grondexploitatie groter is dan de boekwaarde van de betreffende bouwgrond in exploitatie, dient het restant van de voorziening dat niet kan worden gesaldeerd, aan de passiefzijde van de balans onder de voorzieningen te worden gepresenteerd.
69 van 460
Welke investeringen hebben we gedaan? Hieronder presenteren we een overzicht van de geplande, gerealiseerde en doorgeschoven investeringen. Tabel: PI.1.1 Investeringen
INVESTERING
INVESTERING (BRUTO)
BIJDRAGE BIJDRAGE DERDEN REALISATIE DERDEN BEGROOT ** REALISATIE
VERSCHIL BRON
TOELICHTING
1. Programma Omgeving 1.1 Energietransitie Geen investeringen Totaal 1.1 Energietransitie
0
0
0
0
1.2 Grondexploitaties en Ruimtelijke Ordening A. Gepland en Gerealiseerd Kleine Haag 1-3
1.300
0
1.263
0
37 Raadsbesluit 2025
Pand is aangekocht, krediet kan worden afgewikkeld.
Pand Paulinapolder 20-28
1.500
0
1.505
0
-5 Raadsbesluit 2025
Pand is aangekocht, krediet kan worden afgewikkeld.
0
0
2.200
0
-2.200 Directiebesluit 2024
In 2025 is vanuit de grondexploitatie Vathorst Bedrijventerrein grond uitgegeven in erfpacht. Dit dient administratief verwerkt te worden als een materieel vast activum.
Aanpassing OR Bosweg e.o.
500
500
0
0
500 Raadsbesluit 2025
Planning investering is doorgeschoven naar 2026.
Restbudget aanpak Hof en Varkensmarkt
259
0
10
0
249 Begroting 2023
Planning investering is doorgeschoven naar 2026.
Erfpacht Vath Bedr
B. Gepland en doorgeschoven Investeringen met een maatschappelijk nut
Investeringen met een economisch nut
70 van 460
Aanpassingen de Hof
450
0
383
0
67 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn gestart in 2025 en lopen door in 2026.
Aanpassingen Groenmarkt en Hof
263
0
8
0
254 Begroting 2023
Project on hold, saldo gaat in 2026 terug naar totaalbudget coalitieakkoord, zie 75100102.
Aanpassing wijkaccommodaties 2019
104
0
25
0
79 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Aanbouw de Observant
400
0
26
0
374 Raadsbesluit 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Gronden Havenweg 9/9a
1.600
1.600
1.471
1.469
129 Raadsbesluit 2024
Aankoop is gerealiseerd. Financiële afronding vindt plaats in 2026.
Herhuisvesting HC Eemvallei
3.292
0
927
0
2.366 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Herinrichting stationsgebied
4.000
0
2.545
25
1.455 Begroting 2019
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Installaties de Observant
200
0
0
0
200 Raadsbesluit 2025
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Kunstgrasvelden AMHC^
742
0
0
0
742 Begroting 2025
Planning investering is doorgeschoven naar 2026.
Kunstgrasveld HC Eemvallei veld 1^
245
0
0
0
245 Begroting 2024
In Raadsvergadering 24/2/26 is besloten dit krediet in te zetten voor aanleg velden op nieuwe locatie van HC Eemvallei.
Kunstgrasveld HC Eemvallei veld 2^
245
0
0
0
245 Begroting 2024
In Raadsvergadering 24/2/26 is besloten dit krediet in te zetten voor aanleg velden op nieuwe locatie van HC Eemvallei.
Kunstgrasveld CJVV - veld 2^
449
0
0
0
449 Begroting 2023
Planning investering is doorgeschoven naar 2026.
Kunstgrasveld CJVV - veld 3^
428
0
0
0
428 Begroting 2023
Planning investering is doorgeschoven naar 2026.
71 van 460
Ontmoetingscentrum Meridiaan
225
0
0
0
Renovatie Sporthal Midland
2.424
0
208
0
2.216 Begroting 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Sportzaal Laakse Tuinen
2.904
0
149
0
2.754 Raadsbesluit 2023
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Toplaag kunstgras MIA veld 1 en 2
450
0
173
0
277 Begroting 2021
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Tribune Midland
104
0
0
0
104 Begroting 2017
Krediet zal worden voorgelegd om mee te nemen in de renovatie van Sporthal Midland.
Vastgoed sportaccomodaties
5.250
0
677
0
4.573 Begroting 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Verplaatsbare woningen Bovenduist
5.413
2.172
1.535
1.535
3.878 Raadsbesluit 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
29.090
0
15.645
193
13.445 Begroting 2021
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Vervangingsinvesteringen vastgoed
14.080
0
820
0
13.260 Begroting 2025
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Verv. nieuwbouw sportzaal Schothorst
3.390
0
3.406
0
-16 Begroting 2022
Investering is gerealiseerd. Financiële afronding vindt plaats in 2026.
234
0
55
0
179 Begroting 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
17.286
0
239
0
17.047 Begroting 2025
Verbouwen beheerwerkplaats sportpark Birkhoven Zwembad Hoogland^
72 van 460
225 Raadsbesluit 2025
Bij het investeringskrediet voor Ontmoetingscentrum Meridiaan zijn in 2025 nog geen kosten geboekt. Dit is verklaarbaar, omdat de raad het besluit pas medio december 2025 heeft genomen en de werkzaamheden daardoor in 2025 nog niet zijn gestart. De uitvoering en de daarmee samenhangende uitgaven worden daarom in 2026 verwacht, omdat de opening van het centrum ook pas in 2026 is voorzien.
Uitwerking locatiekeuze is gestart en loopt door in 2026
C. Doorgeschoven en gerealiseerd Investeringen met een maatschappelijk nut Herinrichting Varkensmarkt
234
0
235
0
-1 Begroting 2023
Werkzaamheden zijn uitgevoerd en opgeleverd.
Liftinstallatie parkeergarage stadhuisplein
500
0
531
0
-31 Raadsbesluit 2021
De werkzaamheden zijn afgerond.
Ontsluiting tijdelijke wonen n'straat
200
200
0
0
200 Raadsbesluit 2023
Deze investering is komen te vervallen.
St. aegtenkapel onderhoudsplan 2016
73
0
43
0
31 Begroting 2016
De werkzaamheden zijn afgerond.
Voorbereidingskrediet zwembad Hoogland
300
0
315
0
-15 Raadsbesluit 2023
De voorbereiding van de locatiekeuze is afgerond. Uitwerking van de locatiekeuze wordt uit het aanvullende voorbereidingskrediet bekostigd.
830
0
867
0
-37 Begroting 2023
Project afgerond.
Investeringen met een economisch nut Herinrichting Neptunusplein
1.630
0
0
0
1.630 Begroting 2024
Deze investering is komen te vervallen. In plaats daarvan is er vanuit Sociaal Domein een eenmalige uitgave gedaan n.a.v. de uitkomsten van de aanbesteding.
Ondergrond schoolgebouw Laakse Tuinen
589
0
695
0
-107 Raadsbesluit 2023
Ondergrond is aangekocht in 2025.
Ondergrond sportzaal Laakse Tuinen
138
0
135
0
3 Raadsbesluit 2023
Trekkenwand Flint
954
0
306
0
649 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn afgerond.
Verw asbestdak jeu de boulesvereniging
126
0
0
0
126 Begroting 2024
Deze investering is komen te vervallen.
33.200
0
33.215
0
-15 Begroting 2013
Project is afgerond.
135.600
4.472
69.609
3.222
65.991
0
0
0
0
0
Nieuwe locatie maatschap opvang
Zwembad Hogekwartier Totaal 1.2 Grondexploitaties en Ruimtelijke Ordening 1.3 Wonen Geen investeringen Totaal 1.3 Wonen 1.4 Mobiliteit B. Gepland en doorgeschoven Investeringen met een maatschappelijk nut
73 van 460
Ondergrond is aangekocht en er is gestart met de nieuwbouw van de sportzaal Laakse Tuinen.
500
500
503
503
-3 Raadsbesluit 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
1.620
0
1.328
0
292 Raadsbesluit 2020
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
309
309
114
114
195 Raadsbesluit 2022
Werkzaamheden zijn afgerond in 2023. De investering moet wel doorschuiven naar 2026 in verband met financiële afwikkeling van de subsidie in 2026.
Bereikbaarheidsprojecten*
6.050
0
3.135
0
2.915 Begroting 2016
Budget nog niet volledig benut, resterende investeringen worden uitgevoerd in 2026.
Cofinanciering BO Mirt^
67.836
53.462
3
0
Begroting 67.833 2024/Begroting 2025
Planning uitvoering is doorgeschoven naar 2026.
Doorfietsroute Amersfoort-Utrecht
210
0
210
0
0 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Doorfietsroute Amersfoort – Hilversum
685
0
0
0
685 Begroting 2023
Planning uitvoering is doorgeschoven naar 2026.
Diverse OV projecten
400
400
214
-118
186 Raadsbesluit 2025
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Fietsplan 2022
1.789
0
504
0
1.285 Begroting 2023
Budget nog niet volledig benut, resterende investeringen worden uitgevoerd in 2026.
Fietsplan 2023
1.789
0
0
0
1.789 Begroting 2024
Planning uitvoering is doorgeschoven naar 2026.
Fijnmazige fietsplan 2022
1.358
0
0
0
1.358 Begroting 2023
Planning uitvoering is doorgeschoven naar 2026.
Herinrichting Noorderwierweg
1.869
0
1
0
1.868 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn gestart in 2024 en lopen door in 2026.
Herinrichting Snouckaertlaan
2.600
0
1.360
0
1.240 Begroting 2023
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
Investeringen grootschalige woningbouw LEeS
10.868
0
0
0
10.868 Begroting 2025
Planning uitvoering is doorgeschoven naar 2026.
459
500
608
609
1.367
0
0
0
Aanleg bushaltes Outputweg Aanschaf abri's 2020
Aanpassen 8 rotondes in Vathorst
Toegankelijk inrichten van 59 bushaltes Uitbreiding parkeerautomaten
74 van 460
-149 Raadsbesluit 2024
De werkzaamheden zijn gestart en lopen door in 2026.
1.367 Begroting 2023
Planning uitvoering is doorgeschoven naar 2026.
Verder projecten*
4.541
0
1.324
0
3.217 Raadsbesluit 2022
Budget nog niet volledig benut, resterende investeringen worden uitgevoerd in 2026.
Vervangen verkeersregelinstallatie*
5.042
0
1.985
267
3.057 Begroting 2021
Budget nog niet volledig benut, resterende investeringen worden uitgevoerd in 2026.
990
0
907
0
83 Raadsbesluit 2020
Budget nog niet volledig benut, resterende investeringen worden uitgevoerd in 2026.
1.152
0
1.173
0
-20 Begroting 2023
Budget volledig benut.
Verbet. autoluwe binnenstad (kt)
150
0
150
0
0 Begroting 2023
De voorbereidingen zijn gestart in 2023, verdere uitvoering in 2026.
Verv verkeersregelinstall 2020
554
0
554
0
0 Begroting 2020
Budget volledig benut.
1.000
0
337
0
663 Begroting 2023
Project is afgerond.
Totaal 1.4 Mobiliteit
113.138
55.171
14.409
1.375
98.729
Totaal Investeringen 1. Programma Omgeving
248.738
59.643
84.018
4.597
164.720
Vervanging parkeerautomaten Investeringen met een economisch nut C. Doorgeschoven en gerealiseerd Investeringen met een maatschappelijk nut Fietsplan 2021
Verbet. verkeersveiligheid rotondednp
* Deze investeringen worden toegelicht in de analyse van deelprogramma 1.4 Mobiliteit, opgenomen in de VERDER en Beter Benutten tabellen. ^ Reeds besloten tot aanpassen van de planning met de Meerjarenbegroting 2026-2029. ** Realisatie is exclusief de som van bijdragen van derden.
75 van 460
2. Programma Sociaal
76 van 460
Inleiding In 2025 hebben we verder gewerkt aan een sociale en inclusieve stad waarin inwoners kunnen meedoen, gelijke kansen krijgen en naar elkaar omzien. We organiseerden ondersteuning dichtbij inwoners: in de wijk, op school, via vrijwilligers en samen met onze maatschappelijke partners. Het afgelopen jaar liet opnieuw zien hoe belangrijk een sterke sociale basis is. Door te in te zetten op preventie, wijkgericht werken en samenwerking tussen zorg, welzijn, onderwijs en inwoners werken we aan duurzame oplossingen voor sociale vraagstukken. Preventie is daarbij geen abstract begrip, maar zichtbaar in concrete initiatieven: van taalontwikkeling tot valpreventie en van mentale gezondheid tot het versterken van pedagogische ondersteuning rondom gezinnen. Deze inzet helpt om problemen eerder te signaleren en zwaardere zorg waar mogelijk te voorkomen. In 2025 zijn extra stappen gezet om preventie te versterken, zoals uitbreiding van social workers, de intensivering van valpreventie, het uitbreiden van Kansrijke Start naar ouders met kinderen van 2–4 jaar en de ontwikkeling van het herstelnetwerk psychische kwetsbaarheid. Ook werkten huisartsen en partners steeds meer wijkgericht dankzij een gedeelde wijkindeling.
We zien dat waar de sociale basis sterk is (wijkteams, scholen, preventie, informele netwerken) de druk op zwaardere voorzieningen af (minder jeugdzorg, daling problematische schulden). Bestaanszekerheid bleef een belangrijk aandachtspunt. Veel inwoners hadden ook in 2025 te maken met financiële onzekerheid door stijgende woon-, energie- en levensonderhoudskosten. Met het uitvoeringsprogramma Meedoen en Rondkomen hebben we in 2025 een start gemaakt. Stresssensitief werken is inmiddels breed ingevoerd binnen de afdeling Werk, Inkomen en Zorg en verspreidt zich verder binnen de organisatie en naar partners in de stad. Het netwerk Samen tegen Armoede en de inzet van ervaringsdeskundigen zijn verder uitgebouwd. Ook hebben we stappen gezet in de vereenvoudiging van regelingen. In 2025 organiseerde de gemeente samen met onderwijsinstellingen, het lokale bedrijfsleven en Citymarketing Amersfoort voor het eerst een gezamenlijke studentenintroductiedag voor hbo en mbo, waarbij meer dan 50 bedrijven zich presenteerden en actief werd ingezet op het versterken van de verbinding tussen onderwijs, jong talent en de regionale arbeidsmarkt. Veel van onze inzet ging in 2025 naar het verder vormgeven van de transformatie van de jeugdhulp.
Samen met partners in de regio hebben we gewerkt aan een nieuwe manier van organiseren, waarin een sterke sociale en pedagogische basis het uitgangspunt vormt en specialistische hulp beschikbaar blijft voor wie dat nodig heeft. Met de gebiedsteams van MetMaya, de samenwerking met onderwijs, wijkteams en huisartsen en de start van de Taskforce Wachttijden zijn stappen gezet richting passende en betaalbare jeugdhulp. Tegelijkertijd laten signalen van ouders zien dat nog niet alles goed gaat. Er is werk aan de winkel als het gaat om verbeteringen in de triage, communicatie, verwijzingen en samenwerking tussen huisartsen, wijkteams en aanbieders van jeugdhulp. Samen met de wachtlijsten laat dit zien dat het goed inrichten van de jeugdhulp tijd vraagt en dat het zorglandschap nog in ontwikkeling is. De eerste daling in het gebruik van jeugdzorg in 2025 is een voorzichtig positief signaal, maar geen eindpunt. Ook op het gebied van gezondheid en ontmoeting hebben we voortgebouwd op een preventieve aanpak. Via wijkaanpakken, buurtsportcoaches en investeringen in sport- en beweegvoorzieningen stimuleerden we een gezonde leefstijl en sociale verbondenheid. In wijken als Liendert en het Soesterkwartier werkten inwoners, professionals en organisaties samen aan lokale oplossingen die aansluiten bij wat daar nodig is.
Daarmee groeit stap voor stap een aanpak waarin inwoners zelf mede vormgeven aan hun leefomgeving. De kracht van Amersfoort ligt in de betrokkenheid van inwoners. Vrijwilligers, mantelzorgers en maatschappelijke initiatieven vormen het sociale hart van de stad. In 2025 hebben we hen 77 van 460
ondersteund door ruimte te geven aan bewonersinitiatieven, ontmoetingsplekken en informele netwerken. Tegelijkertijd zien we dat maatschappelijke veranderingen, zoals vergrijzing en een veranderende arbeidsmarkt, invloed hebben op vrijwillige inzet en mantelzorg. Het versterken van deze sociale netwerken blijft daarom een gezamenlijke opgave. Inclusie en samenleven vroegen ook dit jaar voortdurende aandacht. We hebben gewerkt aan toegankelijkheid, inburgering, gelijke behandeling en het tegengaan van polarisatie. Door het ondersteunen van netwerken van sleutelpersonen, het faciliteren van dialoog en het stimuleren van initiatieven uit de stad hebben we bijgedragen aan een samenleving waarin verschillen er mogen zijn en inwoners zich veilig en gezien voelen. In 2025 gingen we door met de opvang voor Oekraïense ontheemden en ontwikkelden we samen met partners een sterk inburgeringsstelsel met tijdige intakes en onderwijs. In 2025 is verder gewerkt aan de uitvoering en doorontwikkeling van de inburgering onder de Wet inburgering 2021. De Monitor Inburgering 2022–2024 laat zien dat de Amersfoortse aanpak met nadruk op persoonlijke begeleiding en een vroege start tijdens verblijf in het azc bijdraagt aan participatie richting werk, onderwijs en vrijwilligerswerk. We wonnen afgelopen jaar de Zilveren Prokkel en het Paarse Toilet voor onze inzet op toegankelijkheid.
In 2025 hebben we gewerkt aan passende ondersteuning voor inwoners die (tijdelijk) niet zelfstandig kunnen wonen of zich in een kwetsbare woonsituatie bevinden. Met de aanbesteding van de maatschappelijke opvang en de voorbereiding van een nieuwe opvanglocatie aan de Bergstraat toont Amersfoort zich een inclusieve stad. Tegelijkertijd zijn voorbereidingen getroffen voor nieuwe contracten voor Wmo-begeleiding en Beschermd Wonen, zodat ondersteuning ook in de toekomst beschikbaar blijft voor inwoners die dat nodig hebben. Wij hebben te maken met een groot aantal regionale verbanden in het sociale domein. Het succes ervan wisselt. Aandacht is nodig voor slagvaardige regionale besluitvorming, gezamenlijke monitoring en bestuurlijke afspraken over risico’s en middelen. Daarnaast zien wij dat voor veel onderdelen binnen het programma sociaal een capaciteitstekort bij partners, aanbieders, vrijwilligers en professionals een rol speelt. Dit vraagt om blijvende samenwerking met partners en scherpe keuzes, lokaal én landelijk, om ondersteuning toegankelijk en uitvoerbaar te houden. In het sociaal domein zijn er halverwege het jaar forse bedragen vanuit het Rijk toegevoegd aan de begroting voor de uitvoering van o.a. afspraken die met het Rijk zijn gemaakt over de Jeugdzorg en Integraal Zorgakkoord.
Door de late toevoeging konden deze middelen nog niet (volledig) ingezet worden voor de uitvoering in 2025. De toevoeging is een van de belangrijke redenen waarom er een relatief groot bedrag overblijft in het sociaal domein.
78 van 460
Wat hebben we bereikt?
Programma Sociaal Wat hebben we bereikt? Inwoners hebben bestaanszekerheid Toelichting: We hebben er ook in 2025 aan gewerkt dat inwoners zich minder zorgen maken over bestaanszekerheid. We probeerden als gemeente zo goed mogelijk om, binnen onze mogelijkheden, bij te springen in de gaten die het Rijk liet vallen. Ook in 2025 drukten stijgende en onzekere prijzen van energie, vervoer, wonen en voedsel zwaar op een grote groep mensen. Te weinig financiële armslag om basisvoorzieningen te kunnen bekostigen, betekent leven in bestaansonzekerheid voor huishoudens en een minder weerbare samenleving. We hebben inwoners zoveel mogelijk zekerheden gegeven in een onzekere wereld. Zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen, zekerheid van werk en mee kunnen doen in de maatschappij.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1.
2. 3. 4.
5.
Het programma Meedoen en Rondkomen 2025-2027 is eind 2024 vastgesteld. Het eerste uitvoeringsjaar 2025 stond in het teken van de implementatie van het programma. Regelingen zijn heringericht, werkprocessen voor een deel aangepast en samenwerkingsafspraken met partners herijkt. Deze fase is in gang gezet maar nog niet volledig afgerond. Preventie en interventies die op lange termijn effect hebben deden we in 2025 door o.a. financiële educatie op scholen, het verbeteren van basisvaardigheden, het vereenvoudigen en vergroten van het bereik van onze regelingen Het toekomstplan voor de sociale infrastructuur en het sociaal ontwikkelbedrijf is vastgesteld door de gemeenteraad. We zijn gestart met het opstellen van een Implementatie agend Het Regionaal Beraad is in de arbeidsmarktregio Amersfoort per 11 december 2025 geïnstalleerd als opvolger van het Werkbedrijf. Het Regionaal Beraad heeft op diezelfde datum de Meerjarenagenda 2026-2030 vastgesteld, bestaande uit de Beleidsagenda 2026-2030 en de Uitvoeringsagenda 20262027. Via de Taalambassade hebben ervaringsdeskundigen zich ingezet voor het inrichten van het taalaanbod. Zij hebben een vaste rol in de communicatie over het taalaanbod en het belang van de aanpak van basisvaardigheden binnen de gemeente. Wijkgericht werken is altijd het uitgangspunt.
Het streven om taal integraal onderdeel van de wijkaanpakken in Amersfoort te maken blijft staan.
Toelichting:
Hoe hebben we dit doel gemeten? % huishoudens met risico op armoede Realisatie cijfers 2021
2022
2023
5,7
4,3
3,1
Bron:
Streefcijfers 2024
2025
2025 6,1
CBS
79 van 460
Toelichting:
Dit zijn huishoudens die leven onder de lage-inkomensgrens. Deze huishoudens lopen risico op armoede. Inkomenscijfers zijn gebaseerd op registratiecijfers van onder andere de Belastingdienst en lopen daardoor altijd achter. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. De cijfers voor 2024 zijn nog niet beschikbaar en worden in de loop van dit jaar verwacht. Vanaf 2024 gebruikt het CBS een nieuwe definitie van armoede. Hierdoor worden de cijfers voor de indicator ‘% huishoudens met risico op armoede’ vanaf 2025 niet meer gepubliceerd. Vanaf de begroting 2026 sluiten we aan bij de nieuwe definitie van het CBS en gebruiken we de indicator ‘% personen dat in armoede leeft’. Huishoudens die in armoede leven hebben na het betalen van vaste lasten (wonen, energie en zorg) te weinig geld over voor noodzakelijke uitgaven zoals voeding. Uit landelijke CBS-cijfers blijkt dat in 2024, op basis van de nieuwe definitie van armoede, voor het eerst in vijf jaar meer mensen in armoede leefden. Dat de armoede in Nederland in 2024 is toegenomen komt volgens het CBS door het wegvallen van de energietoeslag.
Het CPB verwacht in 2026 een lichte daling van de armoede, maar deze verwachting is onzeker en afhankelijk van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de economie. Eerdere CPBverwachtingen gingen uit van een lichte stijging, afhankelijk van economische groei, inflatie, koopkrachtmaatregelen en internationale ontwikkelingen. De problematiek van mensen in armoede (armoede-intensiteit) neemt toe als gevolg van stijgende woonlasten, zorgkosten en energielasten.
% huishoudens met geregistreerde problematische schulden Realisatie cijfers
Streefcijfers
2021
2022
2023
2024
2025
2025
6,9
7,4
8,2
8,3
8
8,2
Bron:
CBS
Toelichting:
Dit is bepaald met behulp van registraties over betalingsachterstanden bij: de Belastingdienst, de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB), de Sociale Verzekeringsbank (SVB), het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), en voor eigen bijdragen Wlz/Wmo, bij BKR geregistreerde betalingsachterstanden en schuldregelingen, wanbetalers van de zorgverzekering, de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP) en bijstandsvorderingen. Afgelopen jaren hebben we een toename van het percentage huishoudens met problematische schulden gezien. Verschillende factoren zijn hierop van invloed: sterk gestegen energie- en huurkosten, en het innen van coronaleningen van ondernemers door de belastingdienst. Maar ook de toename van gokschulden en betalingsachterstanden door kopen op krediet spelen mee, deze vormen van schulden zijn oververtegenwoordigd onder jongeren. Door de inzet op vroegsignalering, waarbij inwoners met kleine schulden worden benaderd met een hulpaanbod en het succesvol integreren van de jongerenaanpak in de lopende dienstverlening is het gelukt het percentage huishoudens met problematische schulden in Amersfoort te doen afnemen. Gemeente Amersfoort blijft zich inzetten om dit percentage verder te doen dalen.
80 van 460
Wat hebben we bereikt? Inwoners leven in gezondheid Toelichting: Gezondheid en vitaliteit van inwoners zijn van groot belang om mee te kunnen doen en een betekenisvol bestaan te kunnen leiden. We gaven in 2025 prioriteit aan een preventieve aanpak. Voorkomen is namelijk beter dan genezen. Hierbij hadden wij aandacht voor verschillen in gezondheid tussen inwoners en concentreerden we onze inzet in de wijken waar dit het hardst nodig is. We stimuleerden participatie, werkten aan het vergroten van de gezondheidsvaardigheden en faciliteerden bewegen en sport. We werkten daarvoor aan een groene, gezonde, toegankelijke, bewegingsuitlokkende en duurzame omgeving.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1.
• • • •
2.
•
• •
We hebben in 2025 op een aantal manieren preventie versterkt: Opstellen Transformatieplan samen met zorgpartners (Huisartsen Eemland, Meander MC, GGz Centraal en de andere gemeenten in Eemland). Eén van de succesvolle projecten hierin is het Herstelnetwerk Psychische kwetsbaarheid. Versterking Kansrijke start, door ook ouders te ondersteunen met kinderen 2-4 jaar en een multidisciplinair casus overleg te starten waar nodig. Intensivering van valpreventie, door extra cursussen valpreventie voor mensen met een valrisico. Inrichting hechte wijkverbanden met Huisartsen Eemland. Huisartsen hanteren dezelfde wijkindeling als de gemeente Amersfoort, zodat we met partners en huisartsen gezamenlijk afspraken kunnen maken hoe we inwoners zo goed mogelijk zorg en ondersteuning bieden. In Liendert geven we samen met inwoners en wijknetwerkpartners uitvoering aan de kernaanpakken, zoals o.a. kernaanpak Allemaal Taal, met een het Taal café Liendert. Ook hebben we samen met inwoners en professionals de aanpak verbreed naar een plan voor de Liendert Academy. In 2025 zijn 10 inwoners in kleine buurtbanen (circa 8 uur per week) gaan werken bij netwerkpartners in de wijk. De wijkaanpak sociaal heeft in 2025 een doorstart meegemaakt. In drie wijk(combinaties) worden wijkplannen sociaal opgesteld, volgens de methode van impactgedreven werken.
Vanuit het Wijkperspectief Soesterkwartier is gewerkt aan diverse projecten zoals de sociaal verbinders die versterking van het welzijnswerk hebben geboden, en het versterken van jongerenparticipatiedoor jongeren actiever te betrekken bij activiteiten
3. Door de brede Regeling Combinatiefuncties zijn de buurtsportcoaches gekoppeld aan preventie en welzijn en is sport en bewegen vaker opgenomen rondom activiteiten. De buurtsportcoaches zijn één van de kernpartners binnen de wijkaanpak Sociaal. 4. Op 28 januari 2025 werd het Meerjaren Investerings Programma Sport- en beweegaccommodaties (MIP Sport) unaniem aangenomen door de raad, en zijn veel projecten in uitvoering genomen. Een overzicht is te vinden op: Meerjaren InvesteringsProgramma Sport | Gemeente Amersfoort. Daar zijn ook de projecten te vinden die bijdragen aan een steeds beter voor sport en bewegen geschikte openbare ruimte. 5. Tweejaarlijks wordt een vitaliteitsmonitor afgenomen onder de sportverenigingen in Amersfoort om de vitaliteit van de verenigingen te monitoren en gericht verder te ondersteunen. In de loop van 2025 gaf inzicht in de vitaliteit op diverse vlakken. NOC*NSF had in 2025 minder budget beschikbaar voor opleiding voor verenigingen. We hebben dit opgevangen vanuit de sportbegroting waardoor maatwerkondersteuning mogelijk bleef. Vanaf de zomer van 2025 is een pilot gestart met de aanstelling van een sportclubadviseur om de samenwerking met ondernemende sportaanbieders verder te ontwikkelen.
Er ontstaat steeds meer passend aanbod zoals bij voorbeeld sociale fitness in samenwerking met de beide MBO’s waardoor inactieve inwoners betaalbaar kunnen fitnessen, maar wel met de juiste begeleiding.
Toelichting:
81 van 460
Hoe hebben we dit doel gemeten? % goed of zeer goed ervaren gezondheid bij volwassenen en senioren Realisatie cijfers 2021
2022
2023
76
Streefcijfers 2024 77
2025
2025 80
Bron:
GGD Gezondheidsmonitor
Toelichting:
Ervaren gezondheid weerspiegelt het oordeel over de eigen gezondheid. Ervaren gezondheid lijkt een belangrijker maat voor de gezondheid van mensen dan de daadwerkelijke aanwezigheid van ziektes en/of beperkingen. De nieuwe definitie van positieve gezondheid van Machteld Huber (gezondheid als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale, fysieke en emotionele uitdagingen van het leven) sluit hierop aan. Ervaren gezondheid wordt gemeten met behulp van de vraag: 'Hoe is over het algemeen uw gezondheid?' met de antwoordopties: zeer goed; goed; gaat wel; slecht; zeer slecht'. Voor deze indicator zijn de antwoordcategorieën zeer goed en goed samengenomen. De cijfers zijn afkomstig uit de GGD Gezondheidsmonitor Volwassenen en Senioren. Deze monitor wordt eens in de vier jaar uitgevoerd. Behalve in 2022, toen was er na twee jaar een extra coronamonitor. Het betreft hier een cijfer gebaseerd op een steekproef. Deze indicator is voor het laatst gemeten in 2024 en zal opnieuw bepaald worden in 2028.
82 van 460
Wat hebben we bereikt? Inwoners hebben gelijke kansen om hun talenten te ontwikkelen en ontplooien. Toelichting: Kansengelijkheid in het onderwijs was voor ons in 2025 het uitgangspunt. Inwoners kregen van jongs af aan de ruimte en gelegenheid om zich te ontwikkelen tot competente en weerbare volwassenen. We stelden hen in staat op te groeien in een veilige en stimulerende (thuis)omgeving waarin zij hun talenten konden ontwikkelen en ontplooien. Dat legt de basis voor een leven lang leren en het vermogen om je te ontwikkelen in elke fase van je leven.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. 2.
3.
4.
5.
6.
7.
Het UPJO 2025-2026 is een aanvulling op het UPJO 2022-2024. In 2025 is met name ingezet op het versterken van de pedagogische basis in de wijken en op het beschikbaar stellen van zorg en ondersteuning op plekken waar kinderen zijn (kinderopvang, school, wijk). In 2025 is het aantal social workers in het primair onderwijs (po) uitgebreid; vanaf september beschikken alle po-scholen met een achterstandsscore over een sociale worker. Ook het aantal jongerenwerkers in het voortgezet onderwijs (vo) is fors uitgebreid. MetMaya heeft het aantal professionals die binnen de OSJ (teams Onderwijs en specialistische jeugdhulp) op de scholen werken verder uitgebreid. De inzet is in principe tijdelijk waardoor meerdere scholen in aanmerking kunnen komen voor een OSJ. We zijn gestart met de ontwikkeling van een programma mentale gezondheid, waarbij de focus ligt op preventie. We richten ons in eerste instantie op de leeftijdsgroep 12-18 jaar met specifieke aandacht voor meisjes en LBHTQI+. Er zijn gesprekken gevoerd met vo-scholen. Jongeren hebben een cruciale rol bij de invulling van het programma. Het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) is geïntegreerd in het programma mentale gezondheid, dat zich op alle vo-scholen richt. We hebben gewerkt aan een samenhangende aanpak voor 16-27 jarigen die op meerdere leefgebieden ondersteuning nodig hebben.
Een van de onderdelen daarin is leren en werken, mede in het kader van de Wet ‘Van school naar duurzaam werk’. Daarnaast is gewerkt aan de doorontwikkeling van het perspectiefplan, versterking van het netwerk en afstemming tussen uitvoeringspartners. Er is een plan van aanpak opvoedondersteuning opgesteld samen met partners en ouders voor een meer samenhangend aanbod dat beter aansluit bij de behoefte van ouders. Daarnaast hebben we gewerkt aan herkenbaarheid en het versterken van de vindbaarheid van het aanbod door middel van een campagnes en nieuwe webpagina’s opvoeden en opgroeien. In samenwerking met de coöperaties Samenfoort PO en VO is een addendum op de raamovereenkomst overeengekomen, waarmee schoolbesturen bevoegdheden hebben gekregen om bij nieuwe schoolgebouwen ook te bouwen voor kind gerelateerde functies zoals kinderopvang, zorg of een consultatiebureau. MetMaya heeft in 2025 het onderwijsteam verder vormgegeven waardoor specialistische jeugdhulp collectief in de scholen in de regio kan worden ingezet in samenwerking met het onderwijs.
Toelichting:
Hoe hebben we dit doel gemeten? % voortijdig schoolverlaters Realisatie cijfers
Streefcijfers
2021
2022
2023
2024
1,6
2,4
2,3
2,1
Bron:
DUO
83 van 460
2025
2025 1,5
Toelichting:
Voortijdig schoolverlaten proberen we te voorkomen. Amersfoort heeft over het schooljaar 23/24 (meest actuele beschikbare cijfers) met 2,1% een iets positiever resultaat in vergelijking met het landelijk cijfer waar het gemiddelde 2,3% is. Landelijk is het beeld dat jongeren meer blijven uitvallen door motivatie-, studiekeuze- en multi-problematiek als gevolg van de coronaperiode. Cijfers voor schooljaar 2024/2025 zijn nog niet beschikbaar. Actuele cijfers worden gepubliceerd op Dashboards vsv en jikp (www.informatieproducten.duo.rijkscloud.nl/public/dashboardvsvopen/). Bij het opstellen van het programma 2020-2024 is voor het schooljaar 24/25 een streefcijfer opgegeven bij het ministerie van OCW van 1,53%. Dit cijfer is bepaald in de eerste maanden van de coronaperiode waarbij we nog geen idee hadden hoe de wereld er over vier jaar uit zou zien. Vandaar de grote afwijking tussen streefcijfers en realisatiecijfers. De indicator staat op www.waarstaatjegemeente.nl bij de indicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording die het Rijk verplicht stelt in de Begroting.
% jongeren 0-23 jaar met Jeugdzorg Realisatie cijfers
Streefcijfers
2021
2022
2023
2024
2025
2025
9,9
10,9
11,3
11,3
9,7
10
Bron:
CBS
84 van 460
Toelichting:
Deze indicator is gebaseerd op de Amersfoortse jongeren tot en met 22 jaar die jeugdzorg ontvingen in het eerste halfjaar van het betreffende jaar. De realisatiecijfers over het gebruik van zorg ijlen sterk na. Halfjaarlijks worden de cijfers geactualiseerd op de landelijke monitor www.waarstaatjegemeente.nl. Het meest recente cijfer is een voorlopig cijfer. Cijfers van voorgaande jaren waren ook voorlopig. Hierdoor kunnen definitieve cijfers van voorgaande jaren verschillen van eerder gerapporteerde (voorlopige) cijfers. In het kader van de Hervormingsagenda van de Jeugd 2023 is het streven om jeugdhulp beschikbaar te houden voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. We streven naar minder noodzakelijke jeugdhulp dan bij andere gemeenten met 100.000-300.000 inwoners. Sinds 1 januari 2024 is MetMaya dé aanbieder van aanvullende specialistische jeugdhulp in de regio. Daarmee kozen de gemeenten in de regio Amersfoort ervoor om intensief samen te werken met één aanbieder die werkt vanuit een vooraf vastgesteld financieel kader. Dit in plaats van kortlopende contracten met veel aanbieders (ruim 250) die per cliënt factureren. Met de start van MetMaya begon een nieuwe werkwijze binnen de jeugdhulp, in lijn met de Hervormingsagenda Jeugd. Het doel is passende en betaalbare jeugdhulp voor alle kinderen en jongeren.
In eerste instantie in de vorm van ondersteuning vanuit een sterke sociale en pedagogische basis, met eventueel begeleiding door lokale (wijk)teams. Dat wil zeggen dichtbij, thuis, op school of in de wijk en vaker collectief in plaats van individueel. Voor kinderen die dat nodig hebben, moet er aanvullend specialistische jeugdhulp beschikbaar zijn. Lichte hulpvragen worden niet langer specialistisch beantwoord. Goed is goed genoeg is het uitgangspunt. Dit vraagt iets anders van gezinnen, scholen, wijkteams, partners in de sociale basisinfrastructuur, huisartsen én hulpverleners van MetMaya dan zij gewend zijn. Deze verandering vraagt van alle betrokkenen tijd en flexibiliteit. Het terugdringen van het aantal kinderen en jongeren dat een vorm van jeugdzorg nodig heeft, is een gedeelde opgave. Er is vaak al een weg afgelegd voordat kinderen, jongeren en gezinnen bij MetMaya worden aangemeld. Bovendien is lang niet in alle gevallen de inzet van MetMaya nodig. Daarom werken we in de regio Amersfoort met verschillende partijen aan samenhangende maatregelen. Dit gebeurt via de Taskforce wachttijden die in 2025 is gestart en waarin alle partijen die betrokken zijn bij jeugd zijn vertegenwoordigd.
Het jaar 2024 was een overgangsjaar waarin vanwege zorgcontinuïteit veel jeugdigen hun lopende trajecten nog afmaken bij (p*q) aanbieders waar zij hun traject voor 1 januari 2024 zijn gestart. Om deze reden zien we in 2024 nog geen verdere daling van het aantal en gebruik van aanvullende specialistische jeugdhulp. Tegelijkertijd zien we dat de intensiteit en duur van deze jeugdhulptrajecten toeneemt. We zien nu dat in 2025 minder kinderen en jongeren gebruik maakten van een vorm van jeugdzorg. Hoewel het streefcijfer voor het aantal jongeren in de jeugdzorg lijkt te zijn behaald op basis van de voorlopige cijfers, betekent dit niet dat de opgave is afgerond. De aanwezigheid van de wachtlijst van MetMaya laat zien dat het zorglandschap nog niet genoeg in balans is. Wachtlijsten zullen altijd blijven, we streven wel naar aanvaardbare wachttijden. Hier worden landelijke standaarden voor ontwikkeld
85 van 460
Wat hebben we bereikt? Inwoners ontmoeten elkaar en zien naar elkaar om Toelichting: We hebben er in 2025 aan gewerkt dat Amersfoorters zich inzetten voor elkaar. Dat betekent dat zij op elkaar letten, oog hebben voor elkaar, elkaar helpen en zich inzetten voor anderen. Het sociale hart van Amersfoort - met de vele vrijwilligers en organisaties - was zichtbaar en voelbaar. Om de sociale cohesie tussen onze inwoners te bevorderen werkten we aan voldoende ontmoetingsplekken zijn, zowel binnen als buiten. We stelden per wijk vast wat hiervoor nodig was. De sociale basisinfrastructuur en iedereen die daar actief in is, vormden de ruggengraat en droegen bij aan de veerkracht van onze samenleving. Wij hadden niet alleen aandacht voor voorzieningen, maar stimuleerden en ondersteunden juist ook informele netwerken en burgeractiviteiten die gericht waren op het vormgeven van betekenisvolle relaties tussen inwoners.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1.
2.
3.
4.
5.
In 2025 is gewerkt aan twee wijken, te weten Schothorst/Zielhorst en Vermeer- Berg- en Leusderkwartier. Er zijn trainingen, symposia, informatiebijeenkomsten en gesprekken gevoerd in de wijken om mensen bewust te maken van dementie en te trainen hoe zij dementie kunnen herkennen en hoe zij goed kunnen omgaan met mensen met dementie. Aan Kamers met Aandacht is in 2025 vervolg gegeven door een regionale inkoop te organiseren samen met de gemeenten Baarn, Bunschoten, Leusden, Eemnes, Soest, Woudenberk en Nijkerk. Het project Samen Thuis is afgerond. Geleerde lessen van dit project zijn meegenomen in het Actieplan Aandachtsgroepen van Wonen en Zorg. Afgelopen jaar hebben we via Indebuurt033 mantelzorgers ondersteund met nieuwsbrieven, individuele gesprekken, themabijeenkomsten en gespreksgroepen. Er was aparte aandacht voor jonge mantelzorgers via jeugdpreventiemedewerkers en jongerenwerkers. Daarnaast organiseerden we de Dag van de Mantelzorg en attendeerden we mantelzorgers op beschikbare waarderingsregelingen en extra voorzieningen. Met de nieuwe regelingen verbeterden we de mogelijkheden voor initiatiefnemers in de wijk om ontmoeting, activiteiten en lichte ondersteuning te organiseren.
Via de subsidieregelingen voor sociaal beheer van wijkontmoetingsplekken, wijkactiviteiten en stadsbrede activiteiten boden we laagdrempelige ondersteuning, met ruimte voor zowel structurele als tijdelijke initiatieven, vaak vóór en dóór de wijk. We hebben de huidige visie op de inzet van het jongerenwerk herijkt, o.a. met jongerenwerkers. Het jongerenwerk ondersteunde jongeren bij hun ontwikkeling en ontplooiing tot zelfstandige volwassenen, werkte outreachend en legde laagdrempelig contact met jongeren op de plekken waar zij zich bevinden.
Toelichting:
Hoe hebben we dit doel gemeten? Schaalscore sociale cohesie Realisatie cijfers 2021 6,3
2022
2023
Streefcijfers 2024
6,3
2025
2025
6,3
6,5
Bron: Toelichting:
Het kengetal sociale cohesie (ook wel sociale samenhang) wordt 1x in de twee jaar gemeten. Het is berekend op basis van de mening van inwoners over vier stellingen: de mensen in deze buurt kennen elkaar nauwelijks, de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om, ik woon in een gezellige buurt waar veel saamhorigheid is, en ik voel mij thuis bij de mensen die in deze buurt wonen. De score varieert van 0 (=geen samenhang) tot 10 (=veel samenhang). Het betreft hier een cijfer gebaseerd op een steekproef. Het streefcijfer is niet gehaald, maar de sociale cohesie is ook niet verder afgenomen.