Programmabegroting 2027-2030, Gemeente Ameland 13-10
Tekst van het document
2.786.580 | 3.655.932 | 4.421.956 Baten 621035 Vliegveld | 98.960 | 90.000 | 90.000 | 90.000 | 90.000 | 90.000 (lasten) 624000 Veerdam | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (lasten) 633000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Eigendommen (lasten) 672000 Riolering | 368.012 | 16.000 | 42.000 | 42.000 | 42.000 | 42.000 Totaal Baten | 466.972 | 106.000 | 132.000 | 132.000 | 132.000 | 132.000 Gerealiseerd | -3.043.075 | -4.811.213 | -2.741.512 | -2.654.580 | -3.523.932 | -4.289.956 resultaat Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater 2010; • | Beleidsnota onderhoud wegen recreatieterreinen 2016; • | Vervoersvisie 2023; • | GRP Ameland 2020-2025; • | Beheer- en onderhoudsplan wegen 2024; • | Beheer- en onderhoudsplan havens 2024. 35 | Programmabegroting 2027-2030 Openbare ruimte Wat willen we bereiken? Goed beheer van openbare ruimte en aanwezige gemeentelijke voorzieningen heeft de blijvende aandacht. Verbeteren van de beeldkwaliteit van onder andere beschermde dorpsgezichten nemen we mee. Gemeente Ameland is verantwoordelijk voor het beheer van grote delen van de openbare ruimte op het eiland. Variërend van groen in de dorpen en speeltoestellen over het hele eiland, tot strandovergangen en recreatiegebieden zoals De Aanleg en De Vleijen.
Op het gebied van de natuur worden de meeste taken uitgevoerd door andere overheidsorganisaties en terrein beherende organisaties. Samenwerking en afstemming over het beheer met deze instanties vraagt een meer planmatige benadering. Onderwerpen als verantwoord recreatief gebruik, bescherming, onderhoud en herstel zijn daarbij belangrijke items. Wat gaan we daarvoor doen? • | Het terrein van de Buitendienst efficiënter herinrichten en laten voldoen aan wet- en regelgeving; • | De Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR) wordt opgesteld en ter besluitvorming aangeboden; • | Uitvoering geven aan het Meerjarenonderhoudsplan Sportvelden (periode 2025-2034); • | Het definitieve gebiedsplan De Vleijen wordt ter besluitvorming aangeboden en vervolgens wordt er gestart met de uitvoering; • | Het opwaarderen van 'B-speellocaties', volgens de vastgestelde visie; • | Er wordt een beheerplan openbare ruimte opgesteld. De onderhoudskosten en eventuele vervangingsinvesteringen van straatmeubilair, verlichting, strandovergangen, kunstwerken en abri’s worden hiermee inzichtelijk gemaakt.
Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 657000 Openbare | 1.390.346 | 1.960.269 | 1.857.602 | 1.941.079 | 1.903.830 | 1.892.867 ruimte en (openlucht)recreatie 657015 De Vleijen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 657020 De Aanleg | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 657025 | 504.969 | 525.733 | 493.178 | 499.107 | 498.459 | 475.793 Strandrecreatie 675000 | 131.907 | 115.565 | 150.868 | 132.638 | 127.261 | 111.126 Begraafplaatsen Totaal Lasten | 2.027.223 | 2.601.567 | 2.501.648 | 2.572.825 | 2.529.551 | 2.479.787 Baten 675000 | 0 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 Begraafplaatsen Totaal Baten | 0 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 Gerealiseerd | -2.027.223 | -2.601.467 | -2.501.548 | -2.572.725 | -2.529.451 | -2.479.687 resultaat 36 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 37 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Groenbeleidsplan (2021); • Visie spelen op Ameland (2023). Afval en milieu Wat willen we bereiken? Bij de afvalinzameling willen we streven naar een adequate duurzame inzameling en verwerking. Hierbij is veel aandacht voor (plastic) zwerfvuil. Via de Regio Deal wordt hier aandacht aan gegeven (project in voorbereiding) met een samenwerkingsaanpak.
Wat gaan we daarvoor doen? • | Permanente aandacht voor een efficiëntie en goede afvalinzameling en –verwerking; • | Het opstellen van een Beheer- en onderhoudsplan afvalinzameling & reiniging. Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 633020 Destructie | 13.479 | 16.947 | 18.778 | 20.105 | 20.117 | 20.020 673000 | 533.588 | 512.983 | 502.074 | 561.423 | 561.716 | 547.158 Afvalinzameling algemeen 673005 | 49.616 | 45.000 | 45.000 | 45.000 | 45.000 | 45.000 Afvalinzameling oud papier 673015 | 538.385 | 526.556 | 553.890 | 564.412 | 474.278 | 471.759 Afvalinzameling dorpen en vakantieonderkomens 673030 | 338.120 | 308.713 | 318.207 | 325.516 | 322.533 | 320.215 Afvalinzameling bedrijven (incl.
campings) 673040 | 34.236 | 20.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 | 20.000 Afvalinzameling glas 674000 Milieubeleid | 350.299 | 420.456 | 439.788 | 439.788 | 439.788 | 439.788 algemeen 674010 | 15.505 | 41.241 | 34.293 | 36.503 | 36.522 | 36.361 Ongediertebestrijding Totaal Lasten | 1.873.226 | 1.891.895 | 1.932.031 | 2.012.748 | 1.919.955 | 1.900.302 Baten 673000 | 106.050 | 102.000 | 102.960 | 103.784 | 103.784 | 103.784 Afvalinzameling algemeen 673005 | 37.067 | 35.000 | 35.000 | 35.000 | 35.000 | 35.000 Afvalinzameling oud papier 673030 | 4.324 | 5.400 | 5.400 | 5.400 | 5.400 | 5.400 Afvalinzameling bedrijven (incl. campings) 673040 | 10.780 | 10.500 | 10.500 | 10.500 | 10.500 | 10.500 Afvalinzameling glas 674010 | 1.970 | 600 | 600 | 600 | 600 | 600 Ongediertebestrijding Totaal Baten | 160.191 | 153.500 | 154.460 | 155.284 | 155.284 | 155.284 Gerealiseerd resultaat | -1.713.035 | -1.738.395 | -1.777.571 | -1.857.464 | -1.764.671 | -1.745.018 38 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 39 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • Afvalstoffenverordening Gemeente Ameland (2010). Ruimtelijke ordening Wat willen we bereiken? We willen een aantrekkelijke, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving waarin wonen, werken en leven goed is geregeld.
We beoordelen ruimtelijke ontwikkelingen zorgvuldig en zorgen daarmee voor behoud van wat goed is en voor voldoende ruimte voor maatschappelijke opgaven zoals voldoende woningen, energietransitie en klimaatadaptatie. Wat gaan we daarvoor doen? • | Uitwerken kader omgevingskwaliteit als opvolger van de Welstandsnota; • | Afronding en definitieve vaststelling omgevingsvisie; • | Verder werken aan de opbouw van het omgevingsplan; • | Aanwijzen panden als karakteristiek of gemeentelijk monument en eigenaren financieel ondersteunen; • | Betere uitvoering van het VTH-beleid en -jaarprogramma door ondersteuning handhavers met handhavingsjurist en samenwerking met andere gemeenten op gebied van BOA's. Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 681000 Omgevings- | 226.327 | 274.531 | 165.925 | 165.925 | 165.925 | 165.925 /Bestemmingsplannen, ontwikkeling 681005 Omgevings- | 18.827 | 82.391 | 7.954 | 7.954 | 7.954 | 7.954 /Bestemmingsplannen, wijz.
op verzoek 682000 Plan Nes | 14.014 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Kwekerij (Nes-Oost / de Tuun) 682001 Plan Buren | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Paasduinweg 682002 Plan Nes | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Miedeweg/Polderweg 682003 Plan Nes | 1.201 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Binnendieken 682004 Plan Ballum | -37.895 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Smitteweg 682006 Plan Hollum | -12.664 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Trapweg 682016 Plan Ballum De | 527.908 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Stringen Noord 682090 | 583 | 2.552 | 0 | 0 | 0 | 0 Grondexploitaties 683000 | 54.440 | 40.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 Welstandstoezicht 683010 | 300.169 | 306.908 | 33.527 | 34.137 | 33.377 | 32.567 Omgevingsvergunningen 683025 Uitvoering | 4.058 | 2.836 | 3.038 | 3.038 | 3.038 | 3.038 Huisvestingswet 683035 | 2.593 | 28.918 | 3.500 | 3.500 | 3.500 | 3.500 Monumentenzorg 40 | Programmabegroting 2027-2030 Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) 683040 Basisregistraties | 53.183 | 35.734 | 29.165 | 29.165 | 29.165 | 29.165 Adressen en Gebouwen 683045 Stads- en | 34.571 | 32.452 | 101.583 | 102.411 | 102.411 | 102.411 dorpsvernieuwing Totaal Lasten | 1.187.316 | 806.322 | 384.692 | 386.130 | 385.370 | 384.560 Baten 681000 Omgevings- | 0 | -5.000 | -5.000 | -5.000 | -5.000 | -5.000 /Bestemmingsplannen, ontwikkeling
681005 Omgevings- | 1.170 | 68.634 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 /Bestemmingsplannen, wijz. op verzoek 682000 Plan Nes | 7.795 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Kwekerij (Nes-Oost / de Tuun) 682003 Plan Nes | 1.201 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Binnendieken 682004 Plan Ballum | -207 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Smitteweg 682006 Plan Hollum | 15.354 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Trapweg 682016 Plan Ballum De | 234.484 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Stringen Noord 683025 Uitvoering | 2.032 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 Huisvestingswet Totaal Baten | 261.830 | 65.634 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 Gerealiseerd resultaat | -925.486 | -740.688 | -382.692 | -384.130 | -383.370 | -382.560 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Structuurvisie (2011) (wordt momenteel omgezet naar Omgevingsvisie); Het omgevingsplan gemeente Ameland (2024), waar de volgende bestemmingsplannen en beheers- verordeningen onder vallen: • | Bestemmingsplan recreatieterreinen Hollum (2012); • | Bestemmingsplan Hollum (2009); • | Bestemmingsplan Ballum (2012); • | Bestemmingsplan Roosdunen (2006); • | Bestemmingsplan Nes (2014); • | Bestemmingsplan recreatieterrein Nes-Buren 2019 (2020); • | Bestemmingsplan Recreatieterreinen Buren (2015); • | Bestemmingsplan Buren (2015); • | Beheersverordening Waddenzee en Noordzee (2013); • | Beheersverordening Havens Nes en Ballumerbocht (2013); • | Beheersverordening Recreatieterrein Buren (2013); • |
Beheersverordening Strandweg Nes (2013); • | Beheersverordening Buitengebied (2013); • | Bestemmingsplan Buitengebied (2024); 41 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 42 Andere verordeningen • Exploitatieverordening gemeente Ameland (2014); • Erfgoedverordening gemeente Ameland (2016); • Verordening naamgeving en nummering (adressen) (2010); • Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht (2024); • Verordening nadeelcompensatie (2024); • Verordening werkzaamheden kabels en leidingen (2026); • Verordening werkzaamheden telecommunicatiekabels Ameland (2026); Beleid • Welstandsnota (2016) en aanvullende welstandscriteria bijlage 7 en 8 Welstandsnota 2016 (2023); • Beleidsnotitie bedrijfswoningen en personeelshuisvesting (2017); • Strandnota (2016); • Beleidsregels Verblijfsrecreatie (2023); • Delegatiebesluit omgevingsplan (2024); • Aanwijzingsbesluit adviesrecht gemeenteraad en verplichte participatie bij afwijken van het omgevingsplan (2024). Programmabegroting 2027-2030 43 Programma 5 Economie Ameland onderneemt, voor blijvend profijt en leefbaarheid Toerisme en de overige economische sectoren zijn van levensbelang voor de Amelander economie en leefbaarheid. Ameland wordt elk jaar druk bezocht door toeristen.
Deze zorgen grotendeels voor de inkomsten van de burgers en bedrijven op Ameland en leveren ook een belangrijke bijdrage aan de baten van de gemeente Ameland. Het is daarom belangrijk dat we duurzame ontwikkeling voor de sectoren blijven stimuleren. De activiteitengroepen die bij dit programma horen: • Toerisme • Overige sectoren Toerisme Wat willen we bereiken? We streven naar een vitale toeristische sector, die via zowel economie als maatschappij zorgt voor een leefbaar eiland (en daar dus niet ten koste van gaat). We streven daarom niet naar meer (maar ook niet minder), maar wel naar beter. Wat gaan we daarvoor doen? • | Stap voor stap uitvoeren van het toerismebeleid; • | Onderzoek doen hoe certificering ons kan helpen bij duurzaam toerisme.
Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 634000 Toerisme | 374.540 | 398.660 | 421.401 | 392.286 | 386.294 | 386.229 634001 | 14.851 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 Evenementenmateriaal Totaal Lasten | 389.391 | 400.660 | 423.401 | 394.286 | 388.294 | 388.229 Baten 634000 Toerisme | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 634001 | 15.679 | 12.000 | 12.000 | 12.000 | 12.000 | 12.000 Evenementenmateriaal Totaal Baten | 15.679 | 12.000 | 12.000 | 12.000 | 12.000 | 12.000 Gerealiseerd resultaat | -373.712 | -388.660 | -411.401 | -382.286 | -376.294 | -376.229 Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Toerismebeleid Ameland, Van meer naar beter (2023); • | Detailhandelsstructuurvisie (2009; wordt vervangen door horeca- en detailhandelsbeleid); • | Evenementenbeleid (2024); • | Horecabeleidsplan (2006; wordt vervangen door horeca- en detailhandelsbeleid). 44 | Programmabegroting 2027-2030 Overige sectoren Wat willen we bereiken? We behouden en ondersteunen de bredere economie en ondersteunen en stimuleren nieuwe activiteiten. Hierbij houden we oog voor onze eigen rol: we zorgen voor de randvoorwaarden en geven ondernemers de ruimte om te ondernemen.
Wat gaan we daarvoor doen? • | In gesprekken inzetten op behoud van zowel landbouwsector als cultuurhistorisch medegebruik; • | Waar mogelijk ondernemers/verenigingen doorverwijzen naar stimuleringsfonds Regio Deal. Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 631000 | 500 | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 Triple Helix 631005 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Economische Ontwikkeling Totaal | 500 | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 | 25.000 Lasten Baten 631000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Triple Helix Totaal Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Gerealiseerd | -500 | -25.000 | -25.000 | -25.000 | -25.000 | -25.000 resultaat Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Economische Visie 2030 (2019); • | Landbouwbeleidsplan (2010); • | Verordening winkeltijden (2016); • | Verordening speelautomatenhallen (2014); • | Verordening precariobelasting (2024). 45 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 46 Programma 6 Duurzaamheid Een toekomstbestendige en zelfvoorzienende samenleving Ameland heeft de ambitie om duurzaam zelfvoorzienend te zijn. Hierbij wil Ameland voorloper zijn en blijven op het gebied van de energietransitie door vorm en inhoud te geven aan duurzame energieoplossingen.
Ameland heeft de ambitie om in 2035 een toekomstbestendig en betaalbaar aardgasvrij energiesysteem te hebben. Daarbij willen we de bredere duurzaamheidsthema’s als circulaire economie, waterverbruik, klimaatadaptatie en partnerschap (vanuit de SDG-goals) meenemen, voor zover dat aansluit bij en past in onze eilander samenleving en economie. Echter wordt de toenemende netcongestie een probleem, wat ook focus nodig heeft. De activiteitengroep die bij dit programma hoort: • Energietransitie Programmabegroting 2027-2030 47 Energietransitie Wat willen we bereiken? De gemeenteraad stelde in 2019 de duurzame ambitie van Ameland vast: koploper zijn in de energietransitie en vijftien jaar eerder dan de rest van Nederland voldoen aan de landelijke klimaatdoelstellingen voor reductie van de CO2-uitstoot. Ameland heeft de ambitie om in 2035 de energietransitie af te ronden, maar wel met oog voor de realiteit (netcongestie). Inmiddels heeft de raad deze visie vertaald in een programma Duurzaamheid Gemeente Ameland 2023-2026, dat in november 2023 in de gemeenteraad is vastgesteld. Om de energietransitie te bereiken heeft Ameland met verschillende partners, bedrijven en met inwoners goed overleg. Twee sporen zijn hierbij van belang.
Enerzijds het technisch economische spoor (welke concrete projecten en plannen zijn ontwikkeld en wat is er nog nodig?) en anderzijds het sociaal-maatschappelijke spoor (hoe worden de Amelanders maximaal betrokken bij alle activiteiten?). Daarbij werken we veel en intensief met partijen samen. Het doel is een integraal, betaalbaar, toekomstbestendig en slim energiesysteem voor Ameland. Ameland werkt op verschillende speelvelden aan de energietransitie. Via verbeteringen bij en met de inwoners en gelijktijdig ook via grotere projecten voor het gehele eiland proberen we stappen te zetten naar verminderen van energieverbruik en vergroten van opwek. Door koppeling van het duurzaamheidsprogramma aan de plannen voor accommodatiebeleid en het complex beheerplan van het GWA willen we de verduurzaming integraal meenemen in het gemeentelijk woning- en gebouwenbeheer. Naast de energiebesparing willen we ook zuiniger omgaan met ons (drink)water. Kennis van en inzicht in het bestaande zoetwatersysteem op Ameland laat zien dat volledig zelfvoorzienend op gebied van zoet water niet gaat lukken. Het eerder geraamde budget hiervoor laten we vervallen omdat het onderzoek naar het zoetwatersysteem op Ameland door de provincie getrokken en betaald wordt.
Wat gaan we daarvoor doen? • We voeren het door de gemeenteraad vastgestelde Programma Duurzaamheid 2023-2026 uit en gaan een geactualiseerd Programma Duurzaamheid opstellen; • We bouwen verder aan de energierotonde in de Ballumerbocht. Het zonnepark is gerealiseerd, de batterij volgt en we zijn begonnen met de voorbereidingen voor het realiseren van een (snel)laadstation voor elektrische voertuigen; • In overleg met de netbeheerder proberen we de netcongestie op het eiland te verzachten; • We blijven onze bewoners adviseren in gesprekken en met flyers en nemen ze mee in onze energietransitie; • Met verschillende rijks- en Europese middelen stellen we subsidieregelingen voor onze inwoners open om energiearmoede tegen te gaan, om isolatiemaatregelen toe te passen en om installatiekosten tegen netcongestie deels te vergoeden; • Binnen ons warmteproces onderzoeken we verschillende combinaties van warmtebronnen gekoppeld aan warmte- en/of bronnetten. Hierover informeren we onze inwoners voorafgaand aan de voorbereiding van het gemeentelijk Warmteprogramma dat in 2027 vastgesteld moet worden door de gemeenteraad.
Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 674003 NESSIE | 6.935 | 40.000 | 0 | 0 | 0 | 0 674005 | 462.662 | 344.603 | 521.935 | 610.976 | 510.830 | 610.677 Duurzaamheid 674006 IANOS | 203.145 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 project 674008 | 8.031 | 2.836 | 4.557 | 4.557 | 4.557 | 4.557 Administratie duurzaamheid derden 674088 | 0 | 2.836 | 3.038 | 3.038 | 3.038 | 3.038 Administratie Energiepark 674089 | 0 | 20.000 | 21.519 | 21.519 | 21.519 | 21.519 Administratie Warmtelevering BV Totaal Lasten | 680.773 | 410.275 | 551.049 | 640.090 | 539.944 | 639.791 Baten 674003 NESSIE | 7.900 | 40.000 | 0 | 0 | 0 | 0 674005 | 398.275 | 142.476 | 96.666 | 99.566 | 102.553 | 102.553 Duurzaamheid 674006 IANOS | 0 | 200.000 | 0 | 0 | 0 | 0 project 674008 | 4.575 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 Administratie duurzaamheid derden 674009 GREEN | 3.594 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 HYSLAND Totaal Baten | 414.344 | 387.476 | 101.666 | 104.566 | 107.553 | 107.553 Gerealiseerd | -266.429 | -22.799 | -449.383 | -535.524 | -432.391 | -532.238 resultaat Vastgestelde Beleidsnotities en verordeningen • | Transitievisie warmte “Ameland aardgasvrij” (2021); • | Verordening “Fonds verduurzaming en woningaanpassing Ameland” (2022); • | Visiedocument
“Programma Duurzaamheid Ameland 2023-2026” (2023). 48 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 49 Programma 7 Volkshuisvesting Het behouden en realiseren van voldoende en betaalbare koop- en huurwoningen. Het in stand houden van een professioneel, sociaal en duurzaam Woningbedrijf De gemeente richt zich op het behouden en waar nodig extra realiseren van voldoende en betaalbare koop- en huurwoningen voor doelgroepen met een binding aan Ameland nu en in de verre toekomst (hoofddoel Woonvisie 2024-2028). Waarbij het Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland (GWA) zich richt op het aanbieden van betaalbare huurwoningen aan huishoudens met een jaarinkomen tot aan de inkomensgrens voor sociale huisvesting én met een inkomen tussen die inkomensgrens en de grens voor hogere inkomens. Daarmee worden ook woningzoekenden die tussen wal en schip dreigen te belanden vanwege de hoge prijzen voor koopwoningen bediend. Het GWA heeft de afgelopen jaren 43 nieuwe (energiezuinige) sociale huurwoningen aan de woningvoorraad toegevoegd en 44 nieuwe woon- /zorgappartementen op locatie Ambla, waar vanaf begin 2025 zorg wordt geleverd door Kwadrant. Op dit moment zijn er 7 nieuwbouwwoningen in aanbouw.
Het GWA zal verder invulling geven aan strategisch voorraadbeheer de komende jaren (kwantiteit, doelgroepen, duurzaamheid) conform de doelstellingen uit Woonvisie 2024-2028 en Programma Duurzaamheid 2023-2026. Voorwaarde voor alle woningen is: woningzoekenden moeten voldoen aan eisen voor economische en maatschappelijke binding zoals vastgelegd in de Huisvestingsverordening. De activiteitengroepen die bij dit programma horen: • Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland • Volkshuisvestingbeleid Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland Wat willen we bereiken? In de afgelopen jaren zijn ongeveer 50 woningen (inclusief Paasduinweg) en 44 zorgappartementen (Ambla) toegevoegd aan het woonbestand van Gemeentelijk Woonbedrijf Ameland (GWA). Daarnaast zijn in 2026 de meerjarenonderhoudsbegroting en het strategisch complexbeheerplan geactualiseerd. In 2027 staan vooral de uitvoering van activiteiten uit de onderhoudsbegroting en voorbereidingsactiviteiten voor de verduurzamingsopgave op de planning. Beleidsmatig formuleren we beleid voor huur(prijs), verkoop, zelf aangebrachte voorzieningen (aanpassingen aan de woning) en minimaal kwaliteitsniveau van het woningbezit.
Wat gaan we daarvoor doen? • | Uitvoering geven aan het strategisch complexbeheerplan; • | Uitvoeren begrote onderhoudsactiviteiten; • | Uitvoeren onderzoeken ter voorbereiding van de verduurzamingsopgave; • | Uitvoering geven aan het actualiseren van het huur(prijs) beleid; • | Uitvoering geven aan het opstellen van verkoopbeleid; • | Uitvoering geven aan het opstellen van zelf aangebrachte voorzieningenbeleid (ZAV-beleid); • | Uitvoering geven aan het opstellen van een minimaal kwaliteitsniveau GWA woningen; • | Uitvoering geven aan de vastgestelde woonvisie en uitvoeringsprogramma 2024 - 2028; • | In verband met toename van het gebruik van scootmobielen en gebrek aan stallingsruimte wordt een collegevoorstel opgesteld voor de realisatie van een inpandige stallingsruimte in 't Noorderlicht.
Wat mag het kosten: Gemeentelijk Woningbedrijf Ameland Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 683050 | 2.177.228 | 3.699.812 | 3.597.124 | 3.480.604 | 3.488.074 | 3.392.918 Woningbedrijf Ameland 683051 | 80.691 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Woningbedrijf Ameland - Ambla Totaal Lasten | 2.257.919 | 3.699.812 | 3.597.124 | 3.480.604 | 3.488.074 | 3.392.918 Baten 683050 | 2.866.947 | 3.347.173 | 3.072.529 | 3.134.172 | 3.198.487 | 3.265.552 Woningbedrijf Ameland 683051 | 80.402 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Woningbedrijf Ameland - Ambla Totaal Baten | 2.947.349 | 3.347.173 | 3.072.529 | 3.134.172 | 3.198.487 | 3.265.552 Gerealiseerd | 689.431 | -352.639 | -524.595 | -346.432 | -289.587 | -127.366 resultaat 50 | Programmabegroting 2027-2030 Vastgestelde Beleidsnotities en verordeningen • | Meerjarenonderhoudsplan GWA 2026-2050; • | Meerjarenonderhoudsplan Ambla 2025-2034; • | Strategisch Voorraad Beleid 2017 (wordt in 2026 geactualiseerd); • | Huisvestingsverordening gemeente Ameland 2023; • | Woonvisie Ameland 2024-2028.
51 | Programmabegroting 2027-2030 Volkshuisvestingbeleid Wat willen we bereiken? Het behouden en waar nodig extra realiseren van voldoende en betaalbare koop- en huurwoningen (sociaal- en middenhuur) voor doelgroepen met een binding aan Ameland nu en in de verre toekomst. Beleidsmatig wordt een woonbehoefteonderzoek gestart en wordt nagedacht over de toekomstige verplichting voor opstelling van een Volkshuisvestingsprogramma. Wat gaan we daarvoor doen? • | Vanuit de aangenomen wet "Versterking regie op de volkshuisvesting" dient ter vervanging van de woonvisie een volkshuisvestingsprogramma opgesteld te worden in 2027; • | Uitvoeren van woonbehoefteonderzoek voor de ontwikkeling van nieuwbouwwoningen; • | De herziene Huisvestingsverordening (inclusief urgentieverordening) en nieuwe leegstandverordening worden naar verwachting begin 2027 aan de raad voorgelegd. Door de in de wet regie op de volkshuisvesting en aangenomen novelles zijn er aanpassingen nodig in de urgentieverordening en dient op provinciaal niveau afstemming plaats te vinden; • | De kaders voor beleid personeelshuisvesting zijn opgenomen in de Woonvisie. Er wordt gewerkt aan beleid voor personeelshuisvesting.
Hiernaast loopt een Waddenbreed onderzoek naar piekhuisvesting vanuit de RegioDeal; • | Verlenen van zowel Startersleningen als Stimuleringsleningen (duurzaamheid en wmo) via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SvN); • | Realiseren van de woningbouwopgave uit de Woonvisie. Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 683046 Beleid | 89.233 | 83.215 | 150.481 | 94.481 | 94.481 | 94.481 volkshuisvesting Totaal Lasten | 89.233 | 83.215 | 150.481 | 94.481 | 94.481 | 94.481 Gerealiseerd | -89.233 | -83.215 | -150.481 | -94.481 | -94.481 | -94.481 resultaat Vastgestelde beleidsnotities en verordeningen • | Huisvestingsverordening 2023; • | Woonvisie Ameland 2024-2028; • | Beleidsnotitie bedrijfswoningen en personeelshuisvesting (2017). 52 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 53 Overhead Algemeen Op grond van artikel 8 BBV is in de programmabegroting een apart overzicht opgenomen van de kosten van overhead. In de programma’s worden alleen de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Dit betekent dat alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten, gericht op de externe klant, bij het betreffende taakveld worden geregistreerd.
Onder overhead worden alle kosten verstaan die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Deze kosten worden centraal begroot en verantwoord op het overzicht “Overhead”, via het voorgeschreven taakveld 0.4 Overhead. In de notitie Overhead van de Commissie BBV wordt nader toegelicht welke kosten tot overhead behoren. In ieder geval gaat het om de kosten van leidinggevenden aan het primaire proces, financiën, personeel en organisatie, juridische zaken, automatisering, facilitaire zaken, huisvesting en archief. Gemeente Ameland In onderstaande tabel zijn de begrote kosten van overhead van onze gemeente aangegeven, evenals de totale kosten volgens deze meerjarenbegroting. Voor de eventuele berekening van tarieven, de toerekening van overhead aan specifieke activiteiten en de analyse van de mate van kostendekkendheid van bepaalde opbrengsten (zoals leges, rioolrechten en reinigingsheffingen) wordt de overhead berekend als een opslagpercentage over de voor die activiteit geraamde kosten. Een uitzondering op deze systematiek vormt het Gemeentelijk Woningbedrijf, waaraan een genormeerd bedrag wordt toegerekend. In de berekening zijn de totale kosten over 2026 en volgende jaren gecorrigeerd voor incidentele posten.
Voor een toelichting op incidentele posten verwijzen wij naar 'Overzicht van structurele en incidentele baten en lasten' als onderdeel van de Financiële begroting. Programmabegroting 2027-2030 54 Rekening 2025 Begroting 2026 Prognose 2026 2027 2028 2029 2030 Overhead, ondersteuning organisatie 6.004.00 Bestuursondersteuning college 3.856.266 3.778.456 3.737.035 3.975.254 4.002.428 4.019.758 4.035.446 6.004.05 Automatisering 1.002.836 923.789 988.053 1.080.223 1.006.106 1.006.106 1.006.106 6.004.10 Personeelszaken 335.155 371.500 376.500 388.000 393.000 398.000 398.000 6.004.15 Huisvesting binnendienst 394.305 437.223 496.754 370.796 359.342 346.909 336.177 6.004.20 Huisvesting buitendienst 142.375 279.587 313.718 316.400 312.986 320.073 312.436 6.004.25 Ondersteunende activiteiten raad 5.557 9.306 9.306 70.004 70.004 70.004 70.004 6.004.30 Representatie 11.601 15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 15.000 6.004.35 Communicatie 16.667 20.000 25.000 25.000 25.000 25.000 25.000 Subtotaal overhead 5.764.762 5.834.862 5.961.367 6.240.677 6.183.867 6.200.850 6.198.169 Genormeerde toerekening GWA -168.975 -171.509 -171.509 -174.082 -176.693 -179.343 -182.033 Totaal nog toe te rekenen overhead 5.595.787 5.663.353 5.789.858 6.066.595 6.007.174 6.021.507 6.016.136 Totale kosten begrotingsjaar 41.862.050 31.361.856 35.745.201 34.145.371 33.973.537 34.250.329 35.263.772 Correctie voor
incidentele zaken -13.438.844 -3.277.626 -5.903.170 -3.143.712 -2.275.576 -2.178.812 -2.477.117 Correctie voor overhead (zelf te verdelen) -5.595.787 -5.663.353 -5.961.367 -6.240.677 -6.183.867 -6.200.850 -6.198.169 Correctie voor GWA (al genormeerd verwerkt) -2.085.905 -2.830.686 -3.699.812 -3.597.124 -3.480.604 -3.488.074 -3.392.918 Totale kosten om overhead over te verdelen 20.741.514 19.590.190 20.180.851 21.163.858 22.033.490 22.382.594 23.195.568 Percentage overhead, als deel overige kosten 26,98% 28,91% 28,69% 28,66% 27,26% 26,90% 25,94% Tabel overhead en toerekening Programmabegroting 2027-2030 55 Dekkingsmiddelen Algemeen Voor de uitvoering van de programma’s die de gemeenteraad heeft vastgesteld, zijn financiële middelen nodig. Deze dekkingsmiddelen worden gevormd door rijksbijdragen, eigen gemeentelijke belastingen en retributies, huren, pachten en dergelijke. Voor rijksmiddelen als de zogenaamde algemene uitkering uit het gemeentefonds en gemeentelijke belastingen gelden geen specifieke bestedingsdoelen. Voor retributies (leges en dergelijke heffingen) geldt dat baten niet hoger mogen zijn dan de bijbehorende lasten. De gemeenteraad heeft geen invloed op het gemeentefonds. De gemeenteraad kan wel invloed uitoefenen op de hoogte van de lokale heffingen, zoals bedoeld in paragraaf 1, Lokale heffingen.
De activiteitengroepen die bij dit programma horen: • Gemeentefonds • Belastingen • Retributies • Huren en pachten • Overige inkomsten en uitgaven Gemeentefonds Gemeentefonds De Rijksoverheid keert via het gemeentefonds geld uit aan Nederlandse gemeenten. In deze begroting is de meicirculaire 2026 verwerkt. Het gemeentefonds bestaat uit verschillende uitkeringscomponenten; de algemene uitkering, decentralisatie uitkeringen, integratie-uitkeringen (waaronder die voor sociaal domein) en de artikel 12-uitkering. De algemene uitkering is één van de belangrijkste bekostigingsinstrumenten van de gemeente Ameland. Het ontvangen geld komt ten goede aan de algemene middelen, waardoor het geld, met inachtneming van wet- en regelgeving, naar eigen inzicht kan worden besteed. Gemeente Ameland ontvangt geen artikel 12-uitkering. De artikel 12-uitkering wordt, op verzoek van gemeenten met grote financiële problemen, uitgekeerd door de Rijksoverheid. Om de uitkeringen te ontvangen dienen de gemeenten aan diverse voorwaarden te voldoen. Zo leveren gemeenten met een artikel 12-uitkering (een deel van) hun zelfstandigheid in. Daarnaast dienen de eigen inkomsten, via belastingverhoging, te worden gemaximeerd.
Wat mag het kosten: Gemeentefonds Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Baten 600700 | 12.355.561 | 12.458.588 | 13.007.791 | 12.367.620 | 12.248.040 | 12.485.147 Uitkeringen gemeentefonds Totaal Baten | 12.355.561 | 12.458.588 | 13.007.791 | 12.367.620 | 12.248.040 | 12.485.147 Gerealiseerd | 12.355.561 | 12.458.588 | 13.007.791 | 12.367.620 | 12.248.040 | 12.485.147 resultaat 56 | Programmabegroting 2027-2030 Belastingen Belastingen Gemeenten mogen belastingen heffen die zijn genoemd in de Gemeentewet. Zo heft gemeente Ameland onder meer onroerende zaak-, toeristen- en forensenbelasting. De gemeenteraad stelt jaarlijks de tarieven van de gemeentelijke belastingen vast door het vaststellen van belastingverordeningen. In de kadernota 2026 heeft de gemeenteraad ingestemd met verhoging van meerdere belastingen. De meeropbrengsten van deze voorgestelde verhogingen zijn verwerkt in deze meerjarenbegroting.
Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 606100 | 142.664 | 104.967 | 93.045 | 93.045 | 93.045 | 93.045 Heffing/invordering OZB woningen 606200 | 21.535 | 47.352 | 48.158 | 48.158 | 48.158 | 48.158 Heffing/invordering OZB niet woningen 634005 | 51.450 | 47.662 | 47.307 | 47.307 | 47.307 | 47.307 Heffing/invordering toeristen- en forensenbelastin Totaal Lasten | 215.649 | 199.981 | 188.510 | 188.510 | 188.510 | 188.510 Baten 606105 Onroerende- | 1.094.761 | 1.130.734 | 1.164.656 | 1.193.773 | 1.193.773 | 1.193.773 zaakbelasting eigenaren woningen 606205 Onroerende- | 307.098 | 313.455 | 322.859 | 330.930 | 330.930 | 330.930 zaakbelasting eigenaren niet woningen 606210 Onroerende- | 226.332 | 226.995 | 233.805 | 239.650 | 239.650 | 239.650 zaakbelasting gebruikers niet woningen 606400 | 41.381 | 38.500 | 38.500 | 38.500 | 38.500 | 38.500 Precariobelasting 634005 | 642 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Heffing/invordering toeristen- en forensenbelastin 634010 | 1.226.045 | 1.245.000 | 1.269.900 | 1.295.298 | 1.295.298 | 1.295.298 Toeristenbelasting op het bootkaartje 634015 | 38.140 | 40.000 | 40.800 | 41.616 | 41.616 | 41.616 Toeristenbelasting passantenhaven 634020 | 4.015 | 4.000 | 4.080 | 4.162 | 4.162 | 4.162
Toeristenbelasting vliegveld 634030 | 455.182 | 430.000 | 438.600 | 447.372 | 447.372 | 447.372 Toeristenbelasting hotels/pensions nachtregister 57 | Programmabegroting 2027-2030 Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) 634035 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toeristenbelasting vakantieonderkomens forfaitair 634040 | 1.787.856 | 1.650.000 | 1.683.000 | 1.716.660 | 1.716.660 | 1.716.660 Toeristenbelasting vakantieonderkomens nachtregist 634045 TB mobiele | 88.855 | 100.000 | 102.000 | 104.040 | 104.040 | 104.040 onderkomens met vaste standplaats 634050 TB mobiele | 67.175 | 65.000 | 66.300 | 67.626 | 67.626 | 67.626 onderkomens seizoenplaats 634055 TB mobiele | 211.305 | 175.000 | 178.500 | 182.070 | 182.070 | 182.070 onderkomens (tenten) 634065 TB | 6.255 | 6.000 | 6.120 | 6.242 | 6.242 | 6.242 kamerverhuur nachtregister 634075 TB | 414.254 | 400.554 | 408.565 | 416.736 | 416.736 | 416.736 kampeerboerderijen nachtregister 634080 | 2.156.890 | 2.190.000 | 2.190.000 | 2.190.000 | 2.190.000 | 2.190.000 Forensenbelasting Totaal Baten | 8.126.185 | 8.015.239 | 8.147.685 | 8.274.676 | 8.274.676 | 8.274.676 Gerealiseerd resultaat | 7.910.536 | 7.815.257 | 7.959.175 | 8.086.166 | 8.086.166 | 8.086.166 58 | Programmabegroting 2027-2030
Programmabegroting 2027-2030 59 Retributies Retributies Gemeenten mogen retributies heffen die zijn genoemd in de Gemeentewet. Zo heft gemeente Ameland onder andere reinigingsrechten en leges. Wettelijk is bepaald dat de baten ten gevolge van de heffing van retributies de lasten niet mogen overstijgen. In de kadernota 2026 heeft de gemeenteraad ingestemd met verhoging van meerdere retributies. De meeropbrengsten van deze voorgestelde verhogingen zijn verwerkt in deze meerjarenbegroting. Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 624005 Veerdam | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 (baten) 624015 Losstoep | 2.360 | 14.296 | 4.382 | 4.469 | 4.559 | 8.613 Ballumerbocht (Baten) 683015 Leges | 0 | 0 | 262.240 | 262.240 | 262.240 | 262.240 omgevingsvergunningen Totaal Lasten | 2.360 | 14.296 | 266.622 | 266.709 | 266.799 | 270.853 Baten 612005 Vergunningen | 23.769 | 25.000 | 25.750 | 26.394 | 26.394 | 26.394 horeca, APV en kansspelen (baten) 621040 Vliegveld | 48.215 | 50.100 | 51.600 | 52.888 | 52.888 | 52.888 (baten) 623005 Passantenhaven | 65.883 | 65.125 | 65.125 | 65.125 | 65.125 | 65.125 (baten) 624005 Veerdam | 11.902 | 12.000 | 12.270 | 12.502 | 12.502 | 12.502 (baten) 624015 Losstoep | 130 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150
Ballumerbocht (Baten) 672005 Rioolheffing | 835.013 | 860.000 | 860.000 | 860.000 | 860.000 | 860.000 gecombineerd 673045 | 1.031.948 | 1.028.000 | 1.028.000 | 1.028.000 | 1.028.000 | 1.028.000 Afvalstoffenheffing dorpen en vakantieonderkomens 673050 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Afvalstoffenheffing vakantieonderkomens 673055 | 415.529 | 414.250 | 414.250 | 414.250 | 414.250 | 414.250 Reinigingsrechten bedrijven (incl. campings) 673060 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Reinigingsrechten campings 675005 | 73.236 | 60.000 | 61.800 | 63.345 | 63.345 | 63.345 Begraafplaatsrechten 683005 Leges i.v.m. | 40.821 | 40.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 | 40.000 welstandstoezicht 683015 Leges | 202.368 | 220.000 | 226.600 | 232.265 | 232.265 | 232.265 omgevingsvergunningen Totaal Baten | 2.748.813 | 2.774.625 | 2.785.545 | 2.794.918 | 2.794.918 | 2.794.918 Gerealiseerd resultaat | 2.746.454 | 2.760.329 | 2.518.923 | 2.528.209 | 2.528.119 | 2.524.065 60 | Programmabegroting 2027-2030 Huren en pachten Huren en pachten Gemeente Ameland verpacht of verhuurt diverse eigendommen, waarbij de rechten en plichten zijn vastgelegd in privaatrechtelijke overeenkomsten.
Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 633005 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Eigendommen (baten) 652015 Groene | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 sportvelden en terreinen (baten) Totaal Lasten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Baten 633005 | 49.736 | 45.000 | 45.000 | 45.000 | 45.000 | 45.000 Eigendommen (baten) 633015 Exploitatie | 55.238 | 65.638 | 65.638 | 65.638 | 65.638 | 65.638 landerijen/gronden (baten) 652005 | 71.790 | 109.800 | 109.800 | 109.800 | 109.800 | 109.800 Accommodaties sport (baten) 652015 Groene | 9.111 | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 sportvelden en terreinen (baten) 654010 Musea | 68.293 | 66.000 | 66.000 | 66.000 | 66.000 | 66.000 (incl. molens en vuurtoren) baten Totaal Baten | 254.168 | 292.438 | 292.438 | 292.438 | 292.438 | 292.438 Gerealiseerd | 254.168 | 292.438 | 292.438 | 292.438 | 292.438 | 292.438 resultaat 61 | Programmabegroting 2027-2030 Overige inkomsten en uitgaven Overige inkomsten en uitgaven Het gaat hier om posten die niet bij andere Activiteitengroepen kunnen worden ingedeeld.
Wat mag het kosten Exploitatie | Jaarrekening 2025 | Prognose 2026 | Primaire begroting Primaire begroting | Primaire begroting | Primaire begroting 2027 (2027) | 2027 (2028) | 2027 (2029) | 2027 (2030) Lasten 524000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Materiaal/materieel 600500 Nutsbedrijven | -12.854 | 7.600 | 7.600 | 7.600 | 7.600 | 7.600 600505 Overige | 201 | 201 | 201 | 201 | 201 | 201 financiële middelen 600510 Geldleningen en | 8.594 | 5.968 | 5.698 | 8.565 | 7.885 | 6.054 uitzettingen langer of gelijk aan 600599 Rente | -452.214 | -207.881 | -68.020 | -99.905 | -60.418 | 157.098 600800 Onvoorziene | 286.858 | 247.500 | 822.500 | 822.500 | 922.500 | 697.500 lasten en baten 600805 Saldi van | 0 | 187.008 | -20.114 | 265.017 | 501.341 | 744.755 kostenplaatsen 600900 | 44.351 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Vennootschapsbelasting 601100 Saldo baten en | 0 | 472.816 | 575.198 | -325.765 | -806.295 | -1.376.790 lasten na bestemming Totaal Lasten | -125.063 | 713.213 | 1.323.063 | 678.212 | 572.814 | 236.417 Baten 600500 Nutsbedrijven | 50.679 | 70.000 | 30.000 | 30.000 | 30.000 | 30.000 600505 Overige | 7.831 | 7.000 | 7.000 | 7.000 | 7.000 | 7.000 financiële middelen 600599 Rente | 6.331 | 6.000 | 6.000 | 3.500 | 3.000 | 3.000 600800 Onvoorziene | 79.650 | 10.000 | 0 | 0 | 0 | 0 lasten en baten 633025 Destructie | 26.464 | 25.500 | 25.500 | 25.500 | 25.500 | 25.500 664010 Sociale | 80.704 |
98.500 | 98.500 | 98.500 | 98.500 | 98.500 werkvoorziening Totaal Baten | 251.659 | 217.000 | 167.000 | 164.500 | 164.000 | 164.000 Onttrekkingen 601000 Mutatie | 8.844.424 | 5.028.733 | 3.452.889 | 2.798.700 | 2.647.741 | 2.786.516 reserves Totaal Onttrekkingen | 8.844.424 | 5.028.733 | 3.452.889 | 2.798.700 | 2.647.741 | 2.786.516 Stortingen 601000 Mutatie | 2.545.345 | 2.276.800 | 2.023.800 | 2.023.800 | 2.023.800 | 2.023.800 reserves Totaal Stortingen | 2.545.345 | 2.276.800 | 2.023.800 | 2.023.800 | 2.023.800 | 2.023.800 Gerealiseerd resultaat | 6.675.800 | 2.255.721 | 273.026 | 261.188 | 215.127 | 690.300 62 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 63 Paragrafen In de paragrafen worden de beleidslijnen met betrekking tot beheersmatige aspecten en de lokale heffingen vastgelegd Een aantal paragrafen is verplicht voorgeschreven door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Voor deze paragrafen van de programmabegroting gelden de bepalingen van artikel 9 tot en met 16 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Inhoudelijk moeten de paragrafen voldoen aan de kwaliteitseisen die genoemde artikelen stellen. Over deze paragrafen, als onderdeel van de programmabegroting, kan nog het volgende worden gesteld. De raad oefent zijn budgetrecht uit door het autoriseren van de (totaal)bedragen per activiteitengroep.
De raad stelt de overige onderdelen van de begroting vast zoals de paragrafen. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de programma’s vanuit een bepaald onderwerp, zoals voor ‘onderhoud kapitaalgoederen’ en ‘grondbeleid’. In de paragrafen kunnen bedragen worden genoemd. De paragrafen worden niet apart geautoriseerd, zoals dat bij de activiteitengroepen het geval is. Bedragen die in de paragrafen zijn vermeld zijn al via de activiteitengroepen geautoriseerd. Vanzelfsprekend dienen de desbetreffende bedragen in de activiteitengroepen en de paragrafen op elkaar aan te sluiten. Paragraaf 1 Lokale heffingen Algemeen Gemeentelijke belastingen en retributies worden geheven op basis van door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordeningen. Dit hoofdstuk geeft een beeld van tariefontwikkelingen, lokale lastendruk, kwijtscheldingsbeleid en dergelijke.
Tariefontwikkeling De stijgingspercentages voor de diverse heffingen zoals die zijn verwerkt in deze begroting zijn: Tariefontwikkeling diverse heffingen (%) 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | v | v | v v | v | v v | v | v v Ozb gebruikers | 2,0 | 3,0 | 2,5 | 0,0 | 0,0 Ozb eigenaren | 2,0 | 3,0 | 2,5 | 0,0 | 0,0 Forensenbelasting | 2,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Toeristenbelasting | 2,0 | 2,88 | 2,80 | 0,0 | 0,0 Rioolheffing | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Afvalstoffenheffing | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Reinigingsrechten | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Leges | 0,0 | 3,0 | 2,5 | 0,0 | 0,0 Precariobelasting | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 Lijkbezorgings- en grafrechten | 0,0 | 3,0 | 2,5 | 0,0 | 0,0 Luchthavengelden | 0,0 | 3,0 | 2,5 | 0,0 | 0,0 Te onderscheiden heffingen Onroerende zaakbelastingen Onder de naam ‘onroerendezaakbelastingen’ worden voor de binnen de gemeente gelegen onroerende zaken twee directe belastingen geheven: • | Een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak (niet zijnde een woning) al dan niet krachtens eigendom, bezit, met beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt; • | Een eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft vanwege eigendom, bezit of beperkt recht.
Op basis van de Wet Waardering Onroerende Zaken wordt van elke individuele onroerende zaak de waarde vastgesteld, waarna het te betalen bedrag aan belasting wordt berekend en via een aanslag aan de belastingplichtige opgelegd. Voor 2027 worden de volgende opbrengsten begroot: 64 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 65 Opbrengsten onroerendezaakbelastingen 2027 v v v v v v v v v v v v v v Gebruikers niet woningen 233.805 Eigenaren woningen 1.164.656 Eigenaren niet woningen 322.859 1.721.320 Forensenbelasting Deze belasting wordt geheven van natuurlijke personen, die zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, hier meer dan 90 dagen van het belastingjaar voor zichzelf of voor hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. Voor 2027 worden de volgende opbrengsten begroot: Opbrengst forensenbelasting 2027 v v v v v v v v v v v v v v Forensenbelasting 2.190.000 2.190.000 Toeristenbelasting Deze belasting wordt geheven van personen die niet als ingezetene in de basisregistratie personen (BRP) staan ingeschreven. Belast wordt het verblijf houden binnen de gemeente al dan niet gevolgd door een overnachting. Degene die gelegenheid biedt tot het houden van verblijf wordt als belastingplichtige aangemerkt. Het tarief voor 2027 bedraagt € 2,14 per persoon per dag.
Voor 2027 worden de volgende opbrengsten begroot: Opbrengsten toeristenbelasting 2027 v v v v v v v v v v v v v v Bootkaartjes 1.269.900 Passantenhaven 40.800 Vliegveld 4.080 Hotels/pensions 438.600 Vakantieonderkomens 1.683.000 Mobiele onderkomens 346.800 Kamerverhuur 6.120 Kampeerboerderijen 408.565 4.197.865 Programmabegroting 2027-2030 66 Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven ter bestrijding van kosten die zijn verbonden aan de door de gemeente te verrichten waterzorgplichten. Belastingplichtig zijn diegenen die een eigendom naar omstandigheden beoordeeld al dan niet krachtens eigendom, bezit of beperkt recht gebruiken. Voor 2027 worden de volgende opbrengsten begroot: Opbrengsten rioolheffing 2027 v v v v v v v v v v v v v v Vastrecht 595.000 Variabel recht (waterverbruik) 265.000 860.000 De kostendekkendheid van rioolrechten geeft het volgende beeld: Kostendekkendheid rioolheffing Taakveld Omschrijving taakveld v v v v v v v v v Kosten 7.2 Riolering 626.188 Opbrengsten excl heffingen 16.000 Netto kosten taakveld 610.188 Overhead 28,66% 174.910 BTW 101.591 Toe te rekenen kosten 276.501 Totale kosten 886.689 Opbrengsten heffingen 860.000 Mutatie egalisatievoorziening 26.000 Dekkingspercentage 99,92% De begrote baten en lasten voor de activiteit riolering zijn gebaseerd op het Gemeentelijk Rioleringplan (GRP).
Het saldo van de begrote baten en lasten van de activiteit riolering wordt toegevoegd aan de egalisatievoorziening riolering. Bij het opstellen van de jaarrekening wordt de toevoeging of onttrekking aan deze voorziening zodanig berekend, dat het kostendekkingspercentage uitkomt op de maximale en gewenste 100%. Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten De afvalstoffenheffing wordt geheven voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. De tarieven in 2027 blijven gelijk ten opzichte van 2026. Reinigingsrechten worden geheven van bedrijven. De tarieven reinigingsrechten in 2027 blijven gelijk aan 2026. Programmabegroting 2027-2030 67 Voor 2027 worden de volgende opbrengsten begroot: Opbrengsten i.v.m. reiniging 2027 v v v v v v v v v v v v v v Afvalstoffenheffing dorpen en vak. onderkomens 1.028.000 Reinigingsrechten bedrijven (incl. campings) 424.750 1.452.750 In deze begroting is de kostendekkendheid van afvalstoffenheffing en reinigingsrechten gezamenlijk berekend.
Voor de kostendekkendheid van afvalstoffenheffing en reinigingsrechten geldt het volgende overzicht: Kostendekkendheid afvalstoffenheffing en reinigingsrechten Taakveld Omschrijving taakveld v v v v v v v v v v v Kosten 7.3 Afval 1.439.171 Opbrengsten excl heffingen 153.860 Netto kosten taakveld 1.285.311 Overhead 28,66% 368.433 BTW 132.164 Toe te rekenen kosten 500.597 Totale kosten 1.785.908 Opbrengsten heffingen 1.442.250 Dekkingspercentage 80,8% Leges Onder de naam ‘leges’ worden een aantal verschillende retributies geheven voor het genot van, door of vanwege de gemeente verstrekte diensten. Voor 2027 wordt de volgende opbrengst begroot: Opbrengst leges 2027 | v | v | v | v | v | v | v | v | v | v | v | v | v | v Leges, hoofdstuk 1 | 85.490 Leges, hoofdstuk 2 | 226.600 Leges, hoofdstuk 3 | 25.750 337.840 De kostendekkendheid van de leges geven het volgende beeld.
Kostendekkendheid leges Taakveld | Omschrijving taakveld | v | v | v | v | v | v | v | v | v Hoofdstuk 1 legesverordening Kosten | 0.2 | Burgerzaken | 133.490 Overhead | 28,66% | 38.265 Totale kosten | 171.754 Opbrengsten heffingen | 0.2 | Burgerzaken | 59.740 Dekkingspercentage | 35% Hoofdstuk 2 legesverordening Kosten | 8.3 | Wonen en bouwen | 265.630 Overhead | 28,66% | 76.142 Totale kosten | 341.772 Opbrengsten heffingen | 8.3 | Wonen en bouwen | 226.600 Dekkingspercentage | 66% Hoofdstuk 3 legesverordening Kosten | 1.2 | Openbare orde en veiligheid | 97.635 Overhead | 28,66% | 27.987 Totale kosten | 125.623 Opbrengsten heffingen | 1.2 | Openbare orde en veiligheid | 25.750 Dekkingspercentage | 20% 68 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 69 Precariobelasting Precariobelasting wordt geheven van bedrijven voor het hebben van terrassen en/of uitstallingen op openbare gemeentegrond. Voor 2027 wordt de volgende opbrengst begroot: Opbrengst precariobelasting 2027 v v v v v v v v v v v v v v Precariobelasting 38.500 38.500 Lijkbezorgings- en grafrechten Lijkbezorgings- en grafrechten (begraafrechten) worden geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten op alle begraafplaatsen op Ameland.
Voor 2027 wordt de volgende opbrengst begroot: Opbrengst lijkbezorgingsrechten 2027 v v v v v v v v v v v v v v Lijkbezorgingsrechten 61.800 61.800 De kostendekkendheid van lijkbezorgings- en grafrechten geeft het volgende beeld: Kostendekkendheid lijkbezorgings- en grafrechten Taakveld Omschrijving taakveld v v v v v v Kosten 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 143.982 Opbrengsten excl heffingen 100 Netto kosten taakveld 143.882 Toe te rekenen overhead 28,66% 41.244 Totale kosten 185.125 Opbrengsten heffingen 61.800 Dekkingspercentage 33% Luchthavengelden Luchthavengelden worden geheven voor het gebruik van het luchtvaartterrein in Ballum door luchtvaartuigen.
Programmabegroting 2027-2030 70 Voor 2027 wordt de volgende opbrengst begroot: Opbrengst landingsgelden 2027 v v v v v v v v v v v v v v Landingsgelden 51.500 51.500 De kostendekkendheid van de luchthavengelden geeft het volgende beeld: Kostendekkendheid landingsgelden Taakveld Omschrijving taakveld v v v v v v v v v 2.1 Verkeer en vervoer Kosten 237.100 Opbrengsten excl heffingen 90.100 Netto kosten taakveld 147.000 Overhead 28,00% 41.160 BTW Toe te rekenen kosten 41.160 Totale kosten 188.160 Opbrengsten heffingen 51.500 Dekkingspercentage 27,4% Lokale lastendruk De onderstaande tabel geeft een indruk van de lokale lasten voor enkele ‘gemiddelde huishoudens’: Lokale lastendruk | 2026 | 2027 v v v v v v v v v v v v Een meerpersoonshuishouden met eigen woning (€ 380.000,00) en een waterverbruik van 125 m³ OZB - eigenaren | 237,50 | 244,63 Afvalstoffenheffing | 238,67 | 238,67 Rioolheffing vastrecht | 115,60 | 115,60 Rioolheffing variabel | 62,50 | 62,50 654,27 | 661,40 Een eenpersoonshuishouden met eigen woning (€ 300.000,00) en een waterverbruik van 50 m³ OZB - eigenaren | 187,50 | 193,13 Afvalstoffenheffing | 181,67 | 181,67 Rioolheffing vastrecht | 115,60 | 115,60 Rioolheffing variabel | 25,00 | 25,00 509,77 | 515,40 Een meerpersoonshuishouden met huurwoning en een waterverbruik van 125 m³ Afvalstoffenheffing | 238,67 | 238,67 Rioolheffing vastrecht | 115,60 | 115,60
Rioolheffing variabel | 62,50 | 62,50 416,77 | 416,77 Een eenpersoonshuishouden met huurwoning en een waterverbruik van 50 m³ Afvalstoffenheffing | 181,67 | 181,67 Rioolheffing vastrecht | 115,60 | 115,60 Rioolheffing variabel | 25,00 | 25,00 322,27 | 322,27 Kwijtschelding Indien een belastingplichtige niet, of over te weinig financiële middelen beschikt om de belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden aan deze belastingplichtige kwijtschelding worden verleend. Gemeente Ameland hanteert een kwijtscheldingspercentage van 100%. Dit betekent dat alle belastingplichtigen die een inkomen hebben van 100% van het minimuminkomen (volgens bijstandsnorm) of lager, in aanmerking komen voor kwijtschelding. Kwijtschelding kan worden verleend voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. De overige heffingen zijn in de betreffende belastingverordeningen uitgesloten van kwijtschelding. De afgelopen jaren bedroeg het totaal kwijtgescholden bedrag gemiddeld € 2.000. 71 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 72 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing behandelt de vraag in welke mate de financiële positie van gemeente Ameland toereikend is om de financiële gevolgen van risico’s die de gemeente loopt op te kunnen vangen. In deze paragraaf wordt het risicoprofiel opgesteld.
Vervolgens komt de weerstandscapaciteit van gemeente Ameland aan de orde, waarna een conclusie volgt over het weerstandsvermogen. De later in deze paragraaf opgenomen kengetallen drukken de verhouding uit tussen bepaalde onderdelen van de exploitatie of de balans. Ze kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De kengetallen bieden (meer) inzicht in de financiële ruimte van de gemeente om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Het doel is zichtbaar te maken dat we in staat zijn optredende risico’s op te vangen zonder dat de publieke taken en voorzieningen in de knel komen. Het afdekken van risico’s gebeurt gedeeltelijk via verzekeringen en deels via het treffen van voorzieningen. De resterende risico’s inventariseren we in deze paragraaf. Per risico benoemen we de kans van optreden en de financiële impact hiervan. Hiermee ontstaat een beeld van de benodigde weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit is de omvang van financiële middelen die nodig is om tegenvallers te bekostigen, zonder dat daar de lopende begroting of het beleid direct voor moeten worden aangepast. Het weerstandsvermogen drukt te verhouding uit tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de risico’s. Weerstandscapaciteit Bij weerstandscapaciteit wordt onderscheid gemaakt tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
Incidentele weerstandscapaciteit De incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om calamiteiten eenmalig op te vangen. Hiervoor kan gemeente Ameland de Algemene reserve aanwenden. Deze wordt aangemerkt als vrij besteedbaar, maar wordt beschouwd als ‘buffer’ voor grote financiële tegenvallers. Op grond van de vastgestelde Nota reserves en voorzieningen bedraagt de hoogte van deze reserve € 2,5 miljoen. Structurele weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit betreft de middelen die eventueel aangeboord kunnen worden om (structurele) tegenvallers op te vangen. De structurele weerstandscapaciteit betreft de mogelijkheid om vanuit een verhoging van belastingen en leges structurele tegenvallers op te vangen. Ook de mogelijkheden om te bezuinigen, dan wel het ambitieniveau iets neerwaarts bij te stellen, kunnen structurele compensatie bieden voor tegenvallers. De onbenutte belastingcapaciteit wordt berekend voor de onroerendezaakbelastingen, door de maximale tarieven (artikel 12) te vergelijken met de door gemeente Ameland gehanteerde tarieven.
Deze berekening ziet er als volgt uit: Onbenutte belastingcapaciteit v v v v v v v v v v v v v v v v prognose ozb | Prognose | tarieven | verschil | onbenutte 2027 | 2027 | artikel 12 | capaciteit eigenaren woningen | 1.164.656 | 0,0680 | 0,1109 | 0,0429 | 735.150 eigenaren niet- | 322.859 | 0,1587 | 0,4038 | 0,2451 | 498.394 woningen gebruikers niet- | 233.805 | 0,1270 | 0,2866 | 0,1595 | 293.675 woningen 1.721.320 | 1.527.219 De in de tabel aangegeven tarieven voor een ‘artikel 12 gemeente’ bedragen 120% van de gemiddelde tarieven van Nederlandse gemeenten in 2025 (jaar t-2). De analyse in deze tabel geeft een redelijke indicatie van de onbenutte belastingcapaciteit. Beleidsuitgangspunten De vastgestelde programmabegroting is het kader van budgetten voor onze jaarlijkse activiteiten. Als een risico zich voordoet, vangen we de financiële effecten hiervan in eerste instantie op binnen de lopende begroting, alvorens we een beroep doen op de Algemene Reserve. Is er sprake van structurele effecten of mocht het opvangen financiële effecten door een risico niet binnen de vastgestelde begroting passen, wordt een voorstel tot maatregelen gedaan aan de gemeenteraad. Er zijn diverse verzekeringen afgesloten voor het afdekken van risico’s die te maken hebben met schadegevallen of claims door derden.
Daarnaast werken we schadepreventief door ons te houden aan geldende wet- en regelgeving, het correct naleven van geldende procedurens en het cyclisch beheer van onderhoud aan onder andere wegen, gebouwen, havens en riolering. Voor risico’s en verplichtingen waarvan we weten dat deze zich in de toekomst voordoen, zijn bestemmingsreserves en voorzieningen gevormd. Dit geldt voor verplichtingen ten aanzien van pensioen, onderhoud van gebouwen, riolering, havens en wegen. Risico's In de tabel op de volgende pagina benoemen we de risico’s en schatten daarbij de kans dat het risico zich daadwerkelijk voordoet en de maximale financiële impact van het risico in. Er is voorafgaand aan de begroting een risico-inventarisatie uitgevoerd met het management-team en een groep vakambtenaren. Deze inventarisatie heeft een aantal geïdentificeerde risico’s opgeleverd. Deze risico-inventarisatie geeft een zo volledig mogelijk beeld. Echter is het belangrijk op te merken dat de inventarisatie in zekere mate subjectief is en er altijd een mogelijkheid bestaat dat niet-geïdentificeerde en onverwachte risico’s zich voordoen.
73 | Programmabegroting 2027-2030 Risicotabel Risico | Financiele impact in euro's | Kans | Kans x impact | v v v v v v v v v | v v v v 1 Terugloop toerisme door externe oorzaken | 2.500.000 | 10% | 250.000 2 Nadelige effecten wijzigingen rijksbeleid | 1.500.000 | 30% | 450.000 3 Meerjarenonderhoudsplannen | 1.000.000 | 30% | 300.000 4 Onvoorzien onverzekerde schades | 500.000 | 10% | 50.000 5 Toenemende uitvoeringslasten en taakverschuivingen | 180.000 | 30% | 54.000 6 Open einde regelingen Sociaal Domein | 400.000 | 30% | 120.000 8 SVN startersleningen | 150.000 | 30% | 45.000 9 Garant stelling Energiepark Ballumerbocht | 1.550.000 | 10% | 155.000 1.424.000 Voor het kwantificeren van risico's is gebruik gemaakt van onderstaande tabel: Kwantificeren van risico's Referentiebeeld | Kansklasse Kwantiteit | Toelichting kansklasse | v v v v v v v v v | v v 0 of 1 keer per 10 jaar | 1 | 10% | Risico's waarvan het onwaarschijnlijk is dat ze zich de komende jaren voordoen 1 keer per 5-10 jaar | 2 | 30% | Risico's waarvan het niet waarschijnlijk is dat ze zich de komende jaren voordoen 1 keer per 2-5 jaar | 3 | 50% | Risico's die zich in de komende jaren wel, maar ook niet voor kunnen doen 1 keer per 1-2 jaar | 4 | 70% | Risico's waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich de komende jaren voor zullen doen 1 keer per jaar of | 5 | 90% | Risico's waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze
zich de komende jaren meer | voordoen Ter toelichting en aanvulling op de risicotabel geldt het volgende. Terugloop toerisme als gevolg van een externe oorzaak Een natuurramp, milieuramp, pandemie of ander soort crisis kan grote en langdurige gevolgen hebben voor het toerisme. Voor gemeente Ameland kan dit een forse daling van de opbrengsten toeristenbelasting en forensenbelasting betekenen. De kans op een dergelijke gebeurtenis wordt niet als groot ingeschat en bovendien zullen rijks- en provinciale overheden vanuit hun verantwoordelijkheid altijd enige mate van ondersteuning bieden, waardoor financiële gevolgen fors kunnen zijn, maar niet onoverkomelijk. 74 | Programmabegroting 2027-2030 Programmabegroting 2027-2030 75 Nadelige effecten wijzigingen rijksbeleid Het gemeentefonds is opgebouwd uit tal van maatstaven. Deze maatstaven worden periodiek opnieuw bekeken om aan te sluiten bij de nieuwe werkelijkheid. In 2023 heeft de laatste herverdeling plaatsgevonden van de algemene uitkering binnen het gemeentefonds. Destijds is aangegeven dat die herverdeling nog niet goed genoeg was. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) kijkt naar een gelijkwaardige uitgangspositie van gemeenten, waarbij rekening wordt gehouden met de belastingcapaciteit en een eerlijke en uitlegbare verdeling tussen gemeenten.