Bijlage 1 - Ontwerp Omgevingsvisie Ameland
Tekst van het document
ONTWERP 26 Tegelijk zorgt het veranderende klimaat ook voor wateroverlast. Hevige regenbuien, waarbij veel water in een relatief korte periode neerslaat, zorgen voor hoge druk op de waterafvoer van het eiland. Dat zorgt voor wateroverlast op o.a. recreatieterreinen en fietspaden. Waar mogelijk moet het overschot aan water vastgehouden worden, waarbij de overlast voor bestaande functies beperkt wordt. Daarbij is een goede samenhang vereist met peilbeheer in de polders en natuurgebieden. De gemeente Ameland kan dat niet alleen. Op veel onderdelen zijn ook Wetterskip Fryslân, Rijkswaterstaat, Vitens en de provincie belangrijk. Een integrale samenwerking is daarom belangrijk en de gemeente is voorstander van een Integraal Waterplan. Dit wordt in samenwerking met de provincie, Wetterskip en Vitens opgesteld. De belangrijkste vertrekpunten zijn daarbij het in stand houden van de zoetwaterbel en de drinkwatervoorziening. Ruimtelijke ontwikkelingen (zoals kelders) mogen daarbij de grondwaterstand en drinkwatervoorziening niet onder druk zetten. Er wordt gestuurd op het beperken van wateroverlast, het vasthouden van water waar dat kan en het versterken van natuurlijke systemen. Zoals bijvoorbeeld bij de Vleijen, waar het watersysteem verbeterd wordt, om naast de recreatieve kwaliteit ook de waterkwaliteit te verhogen.
Het rioleringssysteem is een kernvoorziening voor volksgezondheid, het voorkomen van wateroverlast en een aantrekkelijke woon- en recreatieomgeving. Beleid daarover is op dit moment vastgelegd in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2020-2025, dat verlengd is tot en met 2026. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de omzetting van het GRP naar een Programma Water en Riolering (PWR). Dat programma gaat verder dan het GRP en zal ook gaan over oppervlakte- en grondwater. Daarin zetten we in op het beperken van wateroverlast, onder andere door waar mogelijk hemelwater van verhard oppervlak af te koppelen van het riool en regenwater lokaal vast te houden, te infiltreren of vertraagd af te voeren. Waterveiligheid Op het gebied van waterveiligheid werkt de gemeente Ameland samen met de andere Waddeneilanden. Hierbij is een Integrale Waterveiligheidsstrategie voor alle Waddeneilanden opgesteld (zie thema 1 Bereikbaarheid en infrastructuur). Milieu, bodem en veiligheid De gemeente werkt voor een deel van de milieutaken samen via de FUMO. Voor bodem gelden regionale kaders zoals de Nota bodembeheer (2011) en het bodemkwaliteitsbeleid. Deze vallen onder het overgangsrecht van de Omgevingswet en onderdelen daarvan worden meegenomen bij de vorming van het Omgevingsplan. Binnen het bodemdossier vragen ook nieuwe ontwikkelingen, zoals PFAS- verontreiniging, aandacht.
Aanpak daarvan vraagt om afstemming met provincie en andere partners, waarbij landelijke normen en richtlijnen leidend zijn. De gemeente Ameland is verantwoordelijk voor de veiligheid van inwoners, forenzen en toeristen die op Ameland wonen, werken en recreëren. Op een eiland als Ameland spelen op dit gebied verschillende onderwerpen, zoals scheepvaart, natuurbrandrisico, evenementen, strandveiligheid en crisisbeheersing. De omgevingswet vraagt om veiligheid vroegtijdig mee te nemen in ruimtelijke keuzes. Dit vraagt ook om afstemming met de Veiligheidsregio. Met het Integraal Veiligheidsplan Ameland (2025-2028) legt de gemeente de prioriteiten op het gebied van veiligheid vast. De vier hoofdpunten zijn daarbij jeugdoverlast, digitale veiligheid, ondermijning en een veilige woon- en leefomgeving. In aanvulling op die prioriteiten onderzoeken/bespreken we de veiligheid rondom de aardgasleiding op het eiland en de noodzaak om die te verhogen met strengere bouweisen. Circulariteit: onderwerp groeit, maar vraagt nog richting en keuzes Circulariteit is breder dan afval. Het gaat ook om hergebruik van materialen bij bouw en onderhoud, slimmer omgaan met grondstoffen, en het beperken van verspilling van energie en water.
Op Ameland is hier ruimte voor lokale initiatieven, maar het onderwerp vraagt nog om een heldere lijn: wat verwachten we bij nieuwbouw en renovatie, en hoe ondersteunen we goede voorbeelden. We sluiten daarbij aan op regionale en provinciale initiatieven zoals Circulair Fryslân en werken samen met de andere Waddeneilanden. Wat we doen • We onderzoeken of en hoe windenergie in de buurt van de huidige gasproductielocatie op zee mogelijk is. ONTWERP 27 • We lobbyen voor de afbouw van gaswinning en het overdragen van de huidige NAM-kabel aan Ameland, om te gebruiken voor de Amelander energietransitie. • We ronden de bouw van het energiepark en energierotonde in de Ballumerbocht af. • Als getijdenenergie een succes blijkt, zetten we ons ervoor in om op te schalen. • We blijven ons profileren als ideale locatie voor experimenten op het gebied van duurzame energie en warmte. • We onderzoeken hoe en op welke locatie grote batterijen kunnen helpen om opgewekte energie op piekmomenten te gebruiken. • We vernieuwen het programma Duurzaamheid en gaan verder met de uitvoering. • We stellen een programma Warmte op en voeren deze uit. • We lobbyen voor goede infrastructuur voor elektriciteit. • We onderzoeken hoe bodemenergie in combinatie met collectieve warmtepompen onze dorpen kunnen verwarmen en waar installaties daarvoor geplaatst kunnen worden.
• We blijven inwoners en recreatiewoningeigenaren praktisch ondersteunen en stimuleren bij energiebesparing. • We ronden het onderzoek naar de haalbaarheid van vergassing en vergisting af en geven het waar mogelijk een plek in de energievoorziening op piekmomenten. • We lobbyen voor behoud van de waterleiding van de wal naar Ameland • We werken samen met de provincie Fryslân, Wetterskip en Vitens aan een Integraal Waterplan. • We onderzoeken/bespreken de noodzaak tot verhogen veiligheid rondom aardgasleiding. • Samen met andere eilanden ondersteunen we initiatieven op het gebied van circulariteit en waterbesparing. • We zetten het Gemeentelijk Rioleringsplan om naar een Programma Water en Riolering. • Het gebied van de Vleijen wordt opnieuw ingericht ten behoeve van de waterkwaliteit.
ONTWERP 29 4.5 Thema 4 ECONOMIE EN TOERISME Wat er speelt Toerisme en recreatie zijn belangrijke economische pijlers van Ameland. Ze zorgen voor werkgelegenheid, inkomsten en draagvlak voor voorzieningen die ook voor inwoners van groot belang zijn. Maar Ameland is meer dan een toeristisch eiland. Er wordt geleefd en (ook op andere manieren) gewerkt. Landbouw is, naast toerisme, een tweede dragende kracht onder het landschap en het dagelijks leven. Samen met o.a. horeca, detailhandel, dienstverlening, bouw, techniek, zorg en transport vormt de landbouw een brede economische basis. Waar toerisme vooral zichtbaar is in de dorpen en recreatiegebieden, is landbouw zichtbaar in het landschap. Beide bepalen het karakter van Ameland. De recreatieterreinen liggen vooral ten noorden van Hollum, Ballum, Nes en Buren. Hotels, groepsaccommodaties en andere verblijfsaccommodaties zijn verspreid over de dorpen en het buitengebied. De aantrekkingskracht van Ameland zit in de combinatie van zee en strand, natuur, landschap en eilandsfeer. Bezoekers wandelen en fietsen, beleven het wad en de Noordzee en nemen deel aan uiteenlopende buitenactiviteiten. Cultuur en evenementen versterken daarbij het profiel van het eiland. Musea, de molen, de vuurtoren, de eendenkooi en het natuurcentrum zijn vaste trekpleisters. Evenementen zoals de Kunstmaand zorgen voor levendigheid, ook buiten het hoogseizoen.
De detailhandel en horeca in de dorpen zijn zowel een voorziening voor inwoners als onderdeel van de toeristische structuur. Nes is het belangrijkste centrum, gevolgd door Hollum. Ballum en Buren hebben een kleiner aanbod. Hoofdlijn & ambitie Ook op dit thema is de visie gebaseerd op bestaand beleid. Ameland bouwt daarmee voort op een sterke en veelzijdige toeristische sector, die al decennialang de economische motor van het eiland vormt. Tegelijkertijd bewaakt het eiland de balans tussen economie, leefbaarheid en landschap. Belangrijk daarbij is dat er geen ruimte is voor grootschalige of nieuwe verblijfsrecreatieve ontwikkelingen. De economie is een markt en de gemeente is zich daarom bewust van haar rol: kaders en basisvoorwaarden op orde, zodat ondernemers kunnen ondernemen, innoveren en investeren. We versterken daarmee de kwaliteit van het eiland, zorgen voor goede voorzieningen en zetten in op een economie die past bij de schaal, het landschap en de gemeenschap van Ameland. Uitwerking Ameland heeft op economie en toerisme al veel beleid dat richting geeft. Hieronder brengen we deze lijnen samen en maken we zichtbaar hoe ze doorwerken in de fysieke leefomgeving. Toerisme Het Toerismebeleid: Van meer naar beter (2023) is hier het richtinggevende beleidsstuk. Deze is recent en actueel en blijft daarom van kracht.
Een balans tussen het profijt van het toerisme en de leefbaarheid op het eiland staat daarin centraal. Zo zorgen we voor een aantrekkelijk eiland voor bewoners en bezoekers. De gemeente kiest daarom nadrukkelijk niet voor groei in aantallen, maar voor verbetering van kwaliteit, spreiding en beleving. Daarbij past ook dat er geen ruimte is voor nieuwe verblijfsrecreatie, buiten de mogelijkheden die er nog in het omgevingsplan zijn. In de Beleidsregels Verblijfsrecreatie (2023) ligt dat vast. Ook dat wijzigt niet. Deze beleidsregels geven ook duidelijke richtlijnen waar plannen die passen binnen de planologische kaders aan moeten voldoen. Op basis van de beleidsregels verblijfsrecreatie is een inventarisatie gemaakt van de bouwruimte die er nog is voor verblijfsrecreatie in het huidige Omgevingsplan. Daaruit blijkt dat er op het eiland nog regelmatig locaties te vinden zijn waar nog veel mogelijk is. Dat is in het kader van de lijn uit het toerismebeleid onwenselijk. Daarom zullen we op termijn deze bouwvlakken verkleinen. Dat doen we op een manier dat de mogelijkheden voor die ondernemers op vernieuwing niet tenietgedaan wordt, maar grootschalige uitbreiding van bestaande accommodaties ONTWERP 30 onmogelijk wordt. Dit wordt op termijn concreet uitgewerkt en bekend gemaakt. Landbouw Landbouw is van oudsher een belangrijke drager van het leven op Ameland.
Samen met visserij en handelsvaart vormde zij lange tijd de economische basis van het eiland. Vandaag is landbouw minder dominant in economische zin, maar ruimtelijk en landschappelijk is de betekenis onverminderd groot. Er is dan ook een duidelijke link met het thema landschap & natuur in deze. Landbouw is daarmee niet alleen productie, maar ook landschapsonderhoud, natuurbeheer en cultuurhistorie. Die rollen zien we ook in de toekomst voor ons en we zetten ons daarom in voor behoud van de landbouwsector. Duurzame landbouw met een toekomstperspectief is daarbij het uitgangspunt. Zorgvuldig ruimtegebruik en voorkomen van versnippering is daarbij belangrijk. We behouden daarnaast de huidige mogelijkheden op nevenactiviteiten. Op het vlak van een boerencamping zijn de Beleidsregels verblijfsrecreatie (2023) leidend. Voor landbouw geldt momenteel het Landbouwbeleidsplan uit 2010. Met de omgevingsvisie wordt de hoofdlijn daaruit hier vastgelegd en dus stellen we geen nieuw losstaand beleid op. Wel zien we een belangrijke rol voor het gebiedsproces, waar onder (bege)leiding van de provincie aan gewerkt wordt. Binnen onze mogelijkheden ondersteunen we dit proces en dragen we bij aan de door- en voortgang. We sluiten aan bij de uitkomsten van dit proces en leggen dit vast in het omgevingsplan waar nodig. Horeca en detailhandel Horeca en detailhandel spelen ook een belangrijke rol.
Voor bezoekers, maar ook als voorziening voor bewoners. Het Horeca- en detailhandelsbeleid (2026), aangevuld met de Beleidsregel ondergeschikte horeca 2026 en de Beleidsregel standplaatsen (2026), is recent en (blijft) leidend. Het beleid legt duidelijk vast wat waar mogelijk is als het gaat om nieuwe horeca en detailhandel. Dat is een evenwichtige spreiding van functies, passend bij de schaal en het karakter van de dorpen en in samenhang met omgevingskwaliteit. Het beleid zal op termijn opgenomen worden in het omgevingsplan. Evenementen en overige recreatie Ook evenementen spelen een belangrijke rol, voor zowel bezoekers als bewoners. Tegelijk kan het voor bewoners ook leiden tot overlast. Daarom zijn kaders en sturing belangrijk. De gemeente doet dat met het recente Evenementenbeleid (2025). Daarin is ook de hoofdlijn dat evenementen belangrijk zijn voor economie en levendigheid, maar dat de balans met natuur, leefbaarheid en draagkracht steeds meeweegt bij de afweging voor het toestaan van (nieuwe) evenementen. De gemeente vindt het daarbij belangrijk dat Ameland zelf de afweging kan maken wat waar wel en niet kan. Daarom lobbyt ze bij andere overheden om gebieden niet bij voorbaat uit te sluiten van evenementen, bijvoorbeeld in de stilteverordening van de provincie.
Datzelfde geldt ook voor eigenaren van openbare gebieden die de drempel voor evenementen verhogen door substantiële bedragen te vragen voor het gebruik van openbare grond. In de laatste jaren zijn sportieve vormen van recreatie in de buitenlucht steeds belangrijker geworden. De locaties waar dat kan zijn onder andere geregeld in de Beleidsregel kitebuggyen en strandzeilen op het Noordzeestrand en de Beleidsregel kitesurfen aan het Noordzeestrand. Beide regels herzien we, om ervoor te zorgen dat de locaties weer aansluiten bij de huidige dynamiek van wad en strand. Ook de recreatiegebieden zijn hiervoor belangrijk en daarom zetten we in lijn met de Visie spelen op Ameland (2023) in op een goede kwaliteit van die gebieden. In dat kader gaan we aan de slag met de Vleijen, waar we de kwaliteit verbeteren. Dat doen we zowel door een upgrade van het recreatieve gehalte als door een verbetering van de waterkwaliteit (die ook de recreatie ten goede komt). Bedrijventerrein Ameland kent enkele grotere bedrijventerreinen. Aan de Fabrieksweg in Hollum en in de Ballumerbocht is nog ruimte voor extra bedrijvigheid. Aan de Achterdijken in Nes is dat anders. Daarom streven we daar naar uitbreiding, waarbij we eerst kijken naar de mogelijkheid om het open gedeelte tussen de twee delen van het bedrijventerrein op te vullen.
Daarvoor zal wel de open zichtlijn van het dorp naar/tot de dijk opgegeven moeten worden. ONTWERP 31 Aan de Kattenplas is ook nog terrein die op dit moment de bestemming/functie bedrijventerrein heeft. De bedrijvigheid is daar inmiddels afgenomen en we zijn van mening dat het onwenselijk is dat daar nieuwe bedrijvigheid ontstaat. Daarom gaan we daar de functie wijzigen naar een andere passende functie. Wat dat is en hoe het gebied van en rond de Kattenplas zich moet ontwikkelen, zal eerst nog verder onderzocht moeten worden. Economie algemeen Het toerismebeleid gaat uitgebreid in op de visie op toerisme. Die is in lijn met de Economische Visie 2030 uit 2019: blijvend profijt en leefbaarheid. Dat betekent duurzame economische ontwikkeling die past bij de eilandschaal en met behoud van natuur, cultuur en leefbaarheid. Een evenwicht tussen economie, ecologie en sociale waarden dus. Binnen die economie is er aandacht voor de toekomst van jongeren en een duurzame landbouw. Met het vaststellen van het toerismebeleid en deze omgevingsvisie is die kern geborgd, waardoor we geen nieuwe op zichzelf staande economische visie hoeven te ontwikkelen in de toekomst. Een gezonde economie kan alleen functioneren als de randvoorwaarden op orde zijn.
Er zijn op dit onderwerp dan ook duidelijk links naar andere thema’s in deze omgevingsvisie, zoals de inzet voor een goede bereikbaarheid (thema 1), voldoende huisvesting voor personeel (thema 2), een stabiele energievoorziening (thema 3) en sterke voorzieningen en goed onderwijs (ook thema 2). Rol gemeente Het beleid op het gebied van toerisme en (andere) economie geeft richting aan de koers op dit onderwerp. Tegelijk is duidelijk, ook in dat beleid, dat de economie een markt is en dat ook op Ameland veel economische ontwikkelingen worden bepaald door bredere trends (landelijk en internationaal). De rol van de gemeente ligt vooral in het bewaken van kwaliteit, het stellen van randvoorwaarden en het op orde houden van basisvoorzieningen. De gemeente zorgt daarbij voor duidelijke regels en geeft ondernemers de ruimte voor ondernemen, vernieuwen en investeren. Wat we doen • We voeren stap voor stap het toerismebeleid uit, binnen de bestaande capaciteit. • We verkleinen grootschalige bouwvlakken van verblijfsrecreatie. • We geven ondernemers de ruimte voor ondernemen. • Horeca- en detailhandelsbeleid wordt ruimtelijk verankerd. • Het gebiedsproces landbouw wordt ondersteund en resultaten ruimtelijk verankerd. • We werken nauw samen met ondernemers en ondernemersverenigingen.
• Binnen ons vermogen zorgen we dat basisvoorwaarden, zoals bereikbaarheid, huisvesting, energie, voorzieningen op orde blijven. • De subsidie aan de VVV voor bestemmingsmanagement, - ontwikkeling en -marketing wordt voortgezet. • Lobbyen voor zowel zelfbeschikking wat betreft toestaan van evenementen als voor gratis gebruik van openbare grond. • Herzien beleidsregels voor kitebuggyen en strandzeilen en voor kitesurfen. • Gebiedsontwikkeling de Vleijen. • We onderzoeken in welke richting het gebied van en rond de Kattenplas in Nes zich moet ontwikkelen en welke planologische functie(s) daarbij passen.
ONTWERP 33 4.6 Thema 5 OMGEVINGSKWALITEIT Wat er speelt Omgevingskwaliteit gaat over de kwaliteit van de leefomgeving zoals mensen die ervaren. Het gaat niet alleen om losse gebouwen of objecten, maar om het totaalbeeld: de samenhang tussen dorpen, landschap, erfgoed, openbare ruimte, groen, rust en uitstraling. Juist die samenhang maakt Ameland herkenbaar en zorgt ervoor dat bewoners en bezoekers zich thuis voelen op het eiland. Ameland heeft op dat punt veel in huis. In de dorpen zijn de schaal en uitstraling nog altijd duidelijk “Amelands”: compacte kernen, herkenbare bouwstijlen, materialen die passen bij het eiland en openbare ruimtes die overzichtelijk en dorpseigen aanvoelen. Delen van Hollum, Ballum en Nes zijn aangewezen als beschermd dorpsgezicht. Dat betekent dat het niet alleen gaat om monumenten, maar vooral om de ruimtelijke structuur en onderlinge samenhang: straten, erven, zichtlijnen, gevelbeelden en de manier waarop bebouwing samen een historisch geheel vormt. Daarnaast dragen de silhouetten van de dorpen, gezien vanuit het buitengebied, bij aan de identiteit van het eiland. Ook het groenbeleid en het beheer van de openbare ruimte dragen bij aan omgevingskwaliteit: straatprofielen, groenstructuren, bestrating, erfafscheidingen en de manier waarop dorpen “af” ogen. Uitstraling, herkenbaarheid en leefbaarheid in de kernen is daarbij belangrijk.
Naast het dorpsbeeld is er de brede omgevingskwaliteit van het Waddengebied. Kernkwaliteiten als rust, weidsheid, open horizon en natuurlijkheid, met inbegrip van duisternis, vormen de basis voor de beleving van de Waddenzee en het Waddengebied. De Waddenzee heeft een UNESCO-werelderfgoedstatus en staat wereldwijd bekend om haar dynamiek, openheid en natuurwaarden. Deze kwaliteiten zijn niet vanzelfsprekend: ze vragen om voortdurende aandacht en zorgvuldige keuzes. Hoofdlijn & ambitie Ameland streeft naar behoud en versterking van de unieke omgevingskwaliteit van het eiland. Dorpsgezichten blijven herkenbaar en authentiek. Nieuwe ontwikkelingen voegen kwaliteit toe en passen in de schaal en het karakter van Ameland. We werken blijvend aan een herkenbaar Ameland kwaliteitsniveau voor bebouwing, openbare ruimte en landschap. We houden vast wat goed is en sturen bij waar dat nodig is. Uitwerking Omdat de omgevingskwaliteit al langere tijd belangrijk wordt gevonden, heeft Ameland al veel bestaand beleid om deze kwaliteit te reguleren en te beschermen. Amelander dorpen Zo is er de Welstandsnota (2016), waarin de gemeente Ameland richtlijnen geeft voor bouwplannen en daarmee de kwaliteit van gebouwen en de uitstraling van dorpen bewaard. Onder de Omgevingswet wordt het onderwerp omgevingskwaliteit nadrukkelijker vastgelegd in het omgevingsplan.
Daarmee verschuift de nadruk van “toetsen achteraf” naar vroeg nadenken over kwaliteit: wat past op deze plek, wat willen we hier behouden, en hoe zorg je dat een plan bijdraagt aan het geheel? Daarnaast is het begrip omgevingskwaliteit ook breder dan het begrip ruimtelijke kwaliteit, waar de Welstandsnota over gaat. Daarom herzien we de Welstandsnota naar een kader voor omgevingskwaliteit en wordt deze opgenomen in het omgevingsplan. Omgevingskwaliteit zit ook in specifieke dingen: nette dorpsranden, verzorgde openbare ruimte, groene bermen, zichtlijnen en de afwezigheid van rommelige opslag of schreeuwerige reclame. Juist omdat Ameland op veel plekken nog “klopt”, valt een verstoring snel op. Met beleidsregels als de Nota Reclamebeleid (2018) en de Nota Terrassenbeleid (2018) blijven we deze verstoringen beperken. In de praktijk komt verrommeling toch regelmatig voor. Denk aan rommelige opslag of tijdelijke bouwwerken die permanent worden. Er is daarbij regelmatig vraag naar duidelijke kaders, maar de gemeente mag/kan niet over alles regels maken. Daarnaast speelt dat handhaving altijd een afweging is, in verband met de beperkt beschikbare tijd/capaciteit. In het VTH-beleid 2025-2028 (Vergunningen, Toezicht & | geïnventariseerd en in bestaande planregels meegenomen om het te Handhaving; 2025) en het bijbehorende jaarlijkse uitvoeringsprogramma, | beschermen.
De Erfgoedverordening gemeente Ameland (2025) geeft wordt die afweging gemaakt. | daarbij kaders voor de bescherming van karakteristieke panden en Waar regels maken niet kan, maar verandering wel wenselijk is, zetten we | gemeentelijke monumenten. Toch zijn er nog veel objecten met historische in op communicatie. Eén van de onderwerpen waar dit speelt is bij | waarde op het eiland die in kaart gebracht en beschermd kunnen worden. bermparkeren. Dergelijke onderwerpen zijn ook belangrijk, omdat bermen, | De gemeente Ameland zet zich in om deze objecten te inventariseren en straten en pleinen in hoge mate bepalen hoe dorpen aanvoelen. Waar | op te nemen in ruimtelijke plannen zodat de historische waarden in stand mogelijk maken we bermparkeren fysiek onmogelijk en communiceren we | blijven en bescherming in de toekomst duidelijk en juridisch stevig is. waarom het vrijhouden van bermen belangrijk is. Ook lobbyen we bij het | Ameland kent ook veel kerkgebouwen, dit zijn vaak markante gebouwen Rijk om hier regels over te mogen opstellen. Op het gebied van | die een belangrijke rol hebben gespeeld in de Amelander gemeenschap. uitwegen/inritten, vernieuwen we de Beleidsregel uitwegvergunningen | Veel kerken hebben voor Ameland een cultuurhistorisch belang en zijn ook (2004), die we vervolgens opnemen in het omgevingsplan. Zo zorgen we | toeristisch van betekenis.
Om deze kerkgebouwen te behouden en ook op dat vlak voor een meer uniforme uitstraling. Op het vlak van auto’s | toekomstperspectief te bieden voor het gebruik van deze gebouwen, is de in de straten, is de recent vernieuwde Beleidsregel ontheffingen inrij- en | Kerkenvisie (2022) opgesteld. De uitgangspunten van deze visie worden parkeerverboden (2026) van belang. | doorgevoerd in ruimtelijke besluiten. Bij grotere reconstructies kijken we integraal en nemen we | Ook onder de grond ligt erfgoed: Ameland kent verschillende gebieden met omgevingskwaliteit vanaf het begin mee. Door bijvoorbeeld niet alleen de | archeologische waarden. Zo zijn resten van oude kerken gevonden in bestrating te vervangen, maar ook na te denken over groen, infrastructuur | Hollum en Nes. Bij Buren en Ballum zijn aanwijzingen gevonden voor en de aansluiting met particuliere erven. De vernieuwing van de straten | middeleeuwse boerderijen. Dit erfgoed is kwetsbaar, vaak onzichtbaar en van Hollum-Zuid is hier een mooi voorbeeld van. Ook op andere vlakken | vraagt daarom extra aandacht bij ingrepen in de bodem. Daarnaast zijn er bespreken we omgevingskwaliteit vroeg en laagdrempelig. Door niet alleen | nog veel vragen over de vroege bewoningsgeschiedenis van het eiland.
achteraf te toetsen, maar vooraf samen te verkennen wat goed past bij | Ameland werkt actief aan het inventariseren van de archeologische een plek. Positieve voorbeelden, zoals schetsateliers of een zorgvuldig | waarden van het eiland, om deze te beschermen en om de geschiedenis proces rond zonnepanelen in beschermde dorpsgezichten, laten zien dat | van Ameland in kaart te brengen. dit werkt en draagvlak oplevert. | Daarbij hoort ook het immateriële erfgoed: eilander gebruiken en tradities Tot slot speelt het beleid voor verblijfsrecreatie en voorzieningen (zoals | die verbonden zijn met strand, kust en het dagelijks leven. Het uitoefenen verblijfsaccommodaties en toeristische functies) een rol in het totaalbeeld. | van deze gebruiken maakt de leefomgeving niet alleen mooi, maar ook Het uitgangspunt is om dorpscentra blijvend te ontwikkelen als | betekenisvol. We zetten ons in voor het behoud van dit immateriële aantrekkelijke verblijfsgebieden. Een place to be in plaats van een place to | erfgoed. buy. Dit maakt de dorpen levendige, uitnodigende plekken waar wonen, cultuurhistorie en eigentijdse bedrijvigheid samenkomen. Het Horeca- en | Buitengebied detailhandelsbeleid (2026) geeft hiervoor kaders. | De Strandnota (2016) geeft een duidelijk kader over waar bebouwing en gebruik van het strand en de duinen mogelijk zijn en waar niet.
De Erfgoed | strandnota is op een aantal punten verouderd en daarom geven we hem Ameland kent veel monumenten, karakteristieke panden en andere | een update. Het uitgangspunt blijft daarbij dat het strand open ruimte blijft, objecten met historische waarde. Veel van dit erfgoed is al 34 | ONTWERP ONTWERP 35 met voorzieningen op zorgvuldig gekozen plekken en met oog voor natuur en landschap. Om wildgroei van bouwwerken en verrommeling van het buitengebied te voorkomen is de Nota Schuilgelegenheden (2012) opgesteld. Landschappelijke kernwaarden Rust, weidsheid, open horizon en natuurlijkheid, met inbegrip van duisternis, zijn de landschappelijke kernwaarden voor de beleving van de Waddenzee en het Waddengebied. Deze waarden zijn vastgelegd in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl) en benoemd in de Agenda voor het Waddengebied 2050. De gemeente Ameland zet zich in samenwerking met de andere eilanden in om deze waarden te beschermen door ze op te nemen in het kader voor omgevingskwaliteit. Omgevingsplan Het omgevingsplan is voor omgevingskwaliteit, en veel andere onderwerpen in deze visie, van groot belang. Op dit moment heeft de gemeente een tijdelijk omgevingsplan, waar alle bestaande bestemmingsplannen in zijn opgenomen. Deze plannen moeten de komende jaren (tot 2032) omgezet worden naar (de systematiek) van het omgevingsplan. Daarbij worden ze ook geactualiseerd waar nodig.
Op die manier zorgen we voor zo zoveel mogelijk voor duidelijke, vindbare en herleidbare regels. Voor het deel van de gemeente Ameland dat deel uitmaakt van de Waddenzee en Noordzee, wordt daarvoor samengewerkt met de andere gemeenten die daaraan grenzen. Wat we doen • We vormen de Welstandnota om naar een kader voor omgevingskwaliteit en nemen deze op in het omgevingsplan. • We blijven via het VTH-beleid gericht handhaven om verrommeling in de dorpen en in het buitengebied te voorkomen. • We maken bermparkeren fysiek onmogelijk, lobbyen bij het Rijk om hier regels over op te mogen stellen en roepen inwoners op bermen vrij te houden. • We vernieuwen de beleidsregel uitwegen. • Integrale aanpak Hollum-Zuid. • We inventariseren historisch waardevolle objecten en nemen ze op in het omgevingsplan. • We voeren de uitgangspunten van de kerkenvisie door in ruimtelijke besluiten. • We brengen de archeologische waarden van het eiland in kaart en nemen ze op in het omgevingsplan. • We updaten de strandnota. • We hanteren de leidraad landschappelijke kernwaarden voor het Waddengebied als inhoudelijk referentiekader bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en bij uitwerking van kwaliteitskaders. • We zetten tot 2032 onze ‘bestemmingsplannen’ om naar (de systematiek van) het omgevingsplan. • We stellen samen met andere Waddenzeegemeenten omgevingsplanregels op voor Waddenzee en Noordzee.
ONTWERP 37 4.7 Thema 6 LANDSCHAP EN NATUUR Wat er speelt Ameland kent een uitzonderlijk leesbaar en samenhangend landschap. Strand en duinen in het noorden, de binnenduinrand met dorpen in het midden en polders en kwelders in het zuiden vormen samen een herkenbare noord-zuidstructuur. Deze structuur, met haar openheid, biodiversiteit en cultuurhistorische waarden, is een kernkwaliteit die behouden moet blijven. Natuur en landbouw zijn daarin geen tegenpolen, maar samen dragers van het landschap. De overwegend extensieve landbouw draagt bij aan het open polderlandschap en aan het beheer van natuurwaarden. Tegelijkertijd is het landschap een beleeflandschap waarin wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. Dit medegebruik hoort bij de identiteit van Ameland. De natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van Ameland zijn het resultaat van zorgvuldige omgang met ruimte, natuur en gebruik. Die zorgvuldigheid komt terug in het huidige beleid van de gemeente. Veel is al vastgelegd, afgestemd en in de praktijk beproefd. Een belangrijk gegeven is dat niet alle keuzes lokaal gemaakt kunnen worden. Veel kaders voor natuur en water liggen vast op provinciaal, nationaal of Europees niveau.
De kernvraag is daarbij: hoe behouden we de samenhang en robuustheid van het landschap, terwijl gebruik, recreatie en landbouw zich blijven ontwikkelen? Die balans vraagt om duidelijke keuzes in zonering, beheer en samenwerking. Hoofdlijn & ambitie Ameland streeft naar het beschermen en versterken van natuurwaarden en het cultuurhistorische landschap, met ruimte voor extensieve landbouw. Het doel is een robuust, herkenbaar en toekomstbestendig landschap waarin natuur, landbouw, cultuurhistorie en recreatie zorgvuldig samengaan. We behouden wat goed is, versterken waar dat nodig is en maken duidelijke keuzes over gebruik, bescherming en ontwikkeling. De opgave is daarom niet om gebruik tegenover bescherming te zetten, maar om ze zorgvuldig met elkaar te verbinden. Bescherming van natuurwaarden en landschappelijke samenhang staat voorop, maar binnen die kaders blijft ruimte voor passend recreatief medegebruik en een toekomstbestendige landbouw. Uitwerking Zonering landbouw, natuur en recreatie Voor natuur, landbouw en recreatie op Ameland spelen verschillende vraagstukken die vragen om duidelijke keuzes over ruimtegebruik en zonering. De natuurwaarden op Ameland zijn groot en worden grotendeels beschermd via Natura 2000, het Natuurnetwerk Nederland en de UNESCO-status van de Waddenzee.
Het eiland kent een hoge biodiversiteit, mede door de unieke combinatie van Waddenzee, Noordzee, duinen, polder, bossen en kwelders. Toch staat de natuur onder druk. De recreatiedruk neemt toe. Klimaatverandering leidt tot verdroging en grotere wateropgaven en het vasthouden van zoet water wordt belangrijker. Invasieve exoten bedreigen de biodiversiteit en inheemse natuurwaarden, en vragen om actieve bestrijding. Ook veranderingen in beheer, eigendom en regelgeving hebben invloed op het landschap. De Natura 2000-beheerplannen voor de Waddenzee, de Noordzeekustzone, en de Duinen Ameland beschrijven hoe de natuur wordt beschermd, beheerd en waar mogelijk versterkt. Een heldere bescherming van natuurgebieden vraagt om duidelijke en actuele begrenzingen. In overleg met de provincie en natuurbeheerders werken we aan correcte en begrijpelijke begrenzingen van Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland, zodat duidelijk is wat waar kan. De natuur op Ameland is een belangrijke reden voor veel toeristen om naar het eiland te komen. Daarom is het belangrijk dat de natuur behouden en verbeterd wordt waar nodig en beleefd kan worden waar en wanneer het kan. Door een recreatiezoneringsplan op te stellen in samenwerking met terreinbeheerders, ondernemers en ONTWERP 38 belangenorganisaties, creëren we een goede balans tussen ‘natuur beschermen en beleven’.
Ameland heeft een landbouwsector die naast productie ook een belangrijke rol speelt in landschapsonderhoud, natuurbeheer en cultuurhistorie. De polders en graslanden bepalen het open karakter van het eiland. Veehouderij, schapenhouderij, akkerbouw en paardenhouderij zorgen voor het beheer van het landschap. Dijken, kwelders en duinen worden begraasd. De polder is een waardevol weidevogelgebied, mede dankzij betrokken boeren en beheerders. De landbouw op Ameland kent bijzondere kenmerken: • overwegend extensief graslandgebruik, • een mix van beroepsboeren, deeltijdboeren en hobbyboeren, • toenemende koppelingen met natuurbeheer, • aandacht voor duurzaamheid. In het Landbouwbeleidsplan (2010) heeft de gemeente Ameland uitgangspunten geformuleerd om een blijvende en duurzame landbouwsector op het eiland te handhaven en te stimuleren. Daarbij zijn kaders opgesteld voor de zonering van de landbouw op het eiland. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ontwikkelingsgebieden voor professionele landbouw en zoekgebieden voor hobby- en deeltijdboeren. Voor hobby- en deeltijdboeren wordt ingezet op concentratie rond de dorpen en op marginale gronden. Door deze gebieden op een semi- agrarische wijze te beheren blijft het waardevolle landschap gehandhaafd. Deze zonering wordt gehanteerd in het Bestemmingsplan buitengebied (2024), die wordt vertaald naar het Omgevingsplan Ameland.
Cultuurhistorisch medegebruik versterken In de natuur op Ameland vindt ook cultuurhistorisch medegebruik plaats. Het gaat dan om gebruiken als jutten, vissen, pieren steken, mossels- en kokkels rapen, garnalen kruien, cranberries plukken, kievitseieren zoeken, paaseieren gooien en jagen. De gemeente Ameland heeft het Natuurbeleidsplan (2001) opgesteld om deze gebruiken te inventariseren en een plaats te geven in de beleidsplannen die voor de natuurgebieden van Ameland opgesteld worden door het Rijk en de provincie Fryslân. Volledige lijsten zijn daarna in 2014 als bijlage opgenomen bij Natura 2000-beheerplannen. De gemeente Ameland zet zich bij Rijk en provincie in voor behoud van de in die lijst genoemde bestaande gebruiken. Dat betekent dat we bij beleidsprocessen van het Rijk en de provincie Fryslân, zoals het Beleidskader Natuur Waddenzee en de actualisatie van de Natura 2000- beheerplannen, lobbyen voor het blijvend vastleggen van deze gebruiken als toegestaan gebruik. Landschap De landschappelijke opbouw van het eiland is een kernkwaliteit. Het landschap kent een goede balans tussen open en beschutte plekken en kent een duidelijke samenhang tussen natuur, landbouw en dorpen. Deze landschappelijke opbouw moet behouden blijven.
De landschappelijke en cultuurhistorische elementen worden beschermd door middel van verschillende beheersverordeningen en bestemmingsplannen waaronder het Bestemmingsplan Buitengebied Ameland (2024) die nu allemaal onderdeel zijn van het Omgevingsplan Ameland. In het buitengebied heeft dit plan een overwegend conserverend karakter: de bestaande situatie is vastgelegd en er is beperkte ruimte voor ontwikkelingen die passen bij de schaal en identiteit van het landschap. Grootschalige of ingrijpende veranderingen worden niet mogelijk gemaakt. Het Amelander landschap is rijk aan cultuurhistorische elementen zoals dijkjes, dobbes en oude verkavelingsstructuren. We zetten ons in om deze elementen te behouden door ze op te nemen in de ruimtelijke plannen. Groenbeleid Binnen de dorpen en het overgangsgebied speelt het Groenbeleidsplan: Ruimte voor waardevol groen (2021) een belangrijke rol. Dit plan richt zich op het behoud en de kwaliteit van groen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. In het stuk zijn uitgangspunten opgenomen voor ecologisch maaibeheer en exotenbestrijding. Tegelijk vraagt de toenemende druk van invasieve exoten om actueel beleid voor exotenbestrijding. We maken nieuw beleid waarbij we inzetten op het informeren van bewoners en het afstemmen met beherende partijen op het eiland.
ONTWERP 39 Voor het kappen en snoeien van bomen heeft de gemeente Ameland het bomenbeleid opgesteld. Dat staat nu verspreid op verschillende plekken. We zorgen dat deze regels straks samenkomen in het omgevingsplan. Beheer Ook het beheer van de openbare ruimte draagt bij aan de kwaliteit van het eiland. De gemeente is verantwoordelijk voor onder meer groen in de dorpen, strandovergangen en recreatiegebieden. Uitgangspunt is een verzorgde, toegankelijke leefomgeving met respect voor natuur en cultuurhistorie. Voor natuurgebieden werkt de gemeente samen met andere overheden en terreinbeheerders. Afstemming en samenwerking zijn daarbij essentieel. Wat we doen • We gaan in gesprek met de provincie en natuurbeheerders over een correcte en begrijpelijke begrenzing van Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland. • We zetten ons in voor het behoud van cultuurhistorisch medegebruik in de natuur op en rond Ameland door te lobbyen bij beleidsprocessen van het Rijk en de provincie Fryslân. • We sturen op zonering van landbouw, natuur en recreatie. • We zetten ons in om cultuurhistorische elementen in het landschap zoals dijkjes, dobbes en oude verkavelingsstructuren te beschermen. • We stimuleren biodiversiteit door ecologisch maaibeheer te hanteren bij onderhoud van bermen.
• We maken beleid voor exotenbestrijding, waarbij we inzetten op het informeren van bewoners en het afstemmen met beherende partijen op het eiland. Daarnaast blijven we exoten als de Japanse Duizendknoop structureel bestrijden op eigen grond. • We voegen bestaand beleid over bomen samen in het omgevingsplan. • We blijven toeristen voorlichten over natuurwaarden, in samenwerking met andere partijen op het eiland.
ONTWERP 42 4.8 Tot slot Deze visie schetst de koers voor de toekomst van Ameland: een eiland dat zijn unieke kwaliteiten koestert, zorgvuldig omgaat met ruimte en natuur, en realistisch maar doelgericht werkt aan de opgaven van deze tijd. De zes thema’s vormen samen een samenhangend beeld van waar we naartoe willen en welke waarden daarbij leidend zijn. In hoofdstuk 5 vertalen we deze visie daarom naar een heldere uitvoeringsaanpak. Niet opnieuw per thema, maar vanuit de aanpak en de rolverdeling. Zo ontstaat een uitvoeringshoofdstuk dat niet alleen aansluit op de visie, maar deze ook werkbaar en haalbaar maakt. Een aanpak die past bij Ameland: realistisch, zorgvuldig verder en gericht op het versterken van wat goed is.
ONTWERP 47 5. Van visie naar doen De omgevingsvisie geeft richting aan de toekomst van Ameland. De uitvoering maakt deze koers concreet. In hoofdstuk 4 zijn al veel actiepunten genoemd bij de verschillende thema’s. In dit hoofdstuk staat echter niet het thema centraal, maar de aanpak en de rolverdeling. Zo ontstaat een uitvoeringsaanpak die past bij de schaal van Ameland: realistisch, zorgvuldig en gericht op het versterken van wat goed is. 5.1 Rolverdeling In hoofdstuk 4 werd al duidelijk dat er verschillende categorieën zijn in de uitvoering. Soms kan de gemeente zelf de omgevingsvisie waarmaken, door bijvoorbeeld beleid op te stellen of een project uit te voeren. Soms gaan echter andere overheden ergens over en moeten we lobbyen. Vaak kunnen anderen meehelpen om de visie te realiseren, bijvoorbeeld door woningen te bouwen of bij te dragen aan natuurbeheer. En in veel gevallen werken we samen met andere partijen, zoals de andere Waddeneilanden. In bijlage 1 zetten we nogmaals alle in hoofdstuk 4 genoemde actiepunten op een rij en maken we duidelijk welke rol de gemeente daarin heeft. 5.2 Betrekken van de samenleving De gemeente werkt als overheidsorgaan voor de samenleving. Daarom is het belangrijk die samenleving ook te betrekken bij het uitwerken/uitvoeren van de visie. Om die reden participeren we, waar mogelijk, bij beleidsvorming en grootschalige projecten.
De Inspraak- en participatieverordening gemeente Ameland 2023 is daarvoor leidend, samen met de leidraad voor de participatie onder de Omgevingswet, die momenteel opgesteld wordt. Dat betekent onder andere dat we alleen participeren als er daadwerkelijk beleidsvrijheid is voor de gemeente. Met participeren proberen we de inhoud van onze plannen te verbeteren en het draagvlak voor die plannen te vergroten. Tegelijk beseffen we dat het onmogelijk is om iedereen het eens te laten zijn. Dat betekent dat er in participatie ruimte is voor discussie en meningsverschil, ook bij afloop van een participatietraject. 5.3 Tempo van de uitvoering Ameland is een kleine gemeente met ook een kleine gemeentelijke organisatie. Dat betekent dat niet alles en niet alles tegelijk kan. Het uitvoeren van deze visie is dan ook niet op korte termijn klaar. Binnen de bestaande capaciteit maken we daarom steeds keuzes over wat eerst gebeurt. Daarvoor benutten we de financiële cyclus van kadernota, begroting en jaarrekening. 5.4 Tot slot: een adaptieve uitvoeringsstrategie De uitvoering van de omgevingsvisie is geen eenmalige stap, maar een doorlopend proces. Opgaven veranderen, inzichten groeien en omstandigheden verschuiven. De omgevingsvisie is dan ook een dynamisch stuk. Dat betekent dat hij niet bedoeld is om jaren hetzelfde te blijven om hem vervolgens helemaal te vernieuwen.
Het is juist de bedoeling om bij herziening van beleid telkens te kijken wat de visie zegt over dat onderdeel en of daar een aanpassing van nodig is. Op die manier werkt ook de uitvoering. We zorgen voor flexibiliteit om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en zorgen voor heldere communicatie met inwoners, ondernemers en partners daarover. Zo blijft Ameland zorgvuldig verder werken aan de toekomst van het eiland, stap voor stap, met respect voor wat er is en met aandacht voor wat nodig is. ONTWERP 48 Bijlage 1: uitvoering In hoofdstuk 4 van de omgevingsvisie is bij elk thema aangegeven hoe we hier (in ieder geval) mee aan de slag gaan/willen. In deze bijlage worden al deze zaken nog eens op een rijtje gezet. We maken daarin onderscheid tussen verschillende rollen die de gemeente heeft: • Hoe de visie doorwerkt in het omgevingsplan • Welk beleid we opstellen of vernieuwen en welke projecten we uitvoeren • Wat we onderzoeken, stimuleren en/of waar we over communiceren • Waar we niet zelf over gaan, maar waarvoor we lobbyen bij andere overheden Doorwerking in het omgevingsplan Het omgevingsplan is het belangrijkste instrument om de visie te verankeren.
Hierin leggen we onder andere vast: • Waterveiligheidsstrategie • ruimte voor woningbouw volgens het principe inbreiden boven uitbreiden • verkleinen grootschalige recreatiebouwvlakken • (uitwerking van het) Horeca- en detailhandelsbeleid • kader omgevingskwaliteit • te beschermen cultuurhistorische elementen in het landschap • historische waardevolle objecten/gebouwen • kerkenvisie • bescherming van stilte, donkerte en erfgoed • archeologische verwachtingskaart • bestaande en te vernieuwen bestemmingsplannen en beheersverordeningen • regels over Waddenzee en Noordzee die we samen met andere Waddengemeenten opstellen • zonering voor landbouw, natuur en recreatie / uitkomsten gebiedsproces • integraal bomenbeleid Beleid en projecten De gemeente stelt beleid op en voert projecten uit die direct bijdragen aan de visie: • opstellen Parkeerbeleid • ontwikkelen visie fiets- en wandelinfrastructuur • uitbreiden en verbeteren fietsparkeren dorpen • opstellen Beheerplan afval en reiniging • gemeentelijke woningbouwprojecten • tegengaan strijdig woninggebruik • opstellen Volkshuisvestingsprogramma (was: woonvisie) • opstellen Complexbeheerplan woningvoorraad GWA (was: strategisch voorraadbeleid) • opstellen Leegstandsverordening • uitwerken/vernieuwen Personeelshuisvestingsbeleid • uitvoeren Accommodatiebeleid • vernieuwen Beleidskader Sociaal Domein • energiepark Ballumerbocht •
vernieuwen Programma Duurzaamheid • opstellen en uitvoeren van het programma Warmte • opstellen Integraal Waterplan (met provincie, Vitens, Wetterskip) • opstellen Programma water en riolering (was: GRP) • gebiedsontwikkeling de Vleijen • verkleinen grootschalige recreatiebouwvlakken • herzien beleidsregels kitebuggyen, strandzeilen, kitesurfen • opstellen kader omgevingskwaliteit (was: welstandsnota) • tegengaan verrommeling • integrale aanpak Hollum-Zuid • uitwerking en actualisatie erfgoedlocaties • opstellen archeologische verwachtingskaart • updaten strandnota • opstellen zoneringsplan landbouw, natuur en recreatie • opstellen beleid exotenbestrijding • ecologisch maaibeheer ONTWERP 49 Onderzoek, stimulans en communicatie De gemeente doet onderzoek naar en stimuleert en communiceert over: • onderzoeken mogelijkheid op (andere) autoluwe kernen • onderzoeken mogelijkheden op bagagevervoer en ondersteunen ondernemers die dat oppakken • onderzoeken en ondersteunen verbetering van fietsparkeervoorzieningen • onderzoek herinrichting Veerdam • volgen de ontwikkelingen rond elektrisch vliegverkeer • onderzoeken ouderenhofjes • stimuleren betaalbaar wonen via startersleningen en sociale koopwoningen • onderzoeken windenergie bij de NAM-locatie • volgen ontwikkelingen en waar mogelijk opschalen getijdenenergie • we blijven ons profileren als proeflocatie voor duurzaamheid •
onderzoeken locaties grote batterijen voor energieopslag • onderzoeken bodemenergie i.c.m. collectieve warmtepompen • blijvend ondersteunen/stimuleren (recreatie)woningeigenaren bij verduurzaming • onderzoeken vergassing/vergisting als energie-/warmtebron • onderzoeken veiligheid gebied aardgasleiding • ondersteunen initiatieven circulariteit en waterbesparing (i.s.m. andere Waddeneilanden) • ondersteunen gebiedsproces landbouw • stimuleren toegankelijkheid als leidend principe • blijvend de VVV stimuleren, o.a. om toeristen te blijven voorlichten over natuurwaarden • onderzoeken passende functie gebied Kattenplas • communiceren belang vrijhouden bermen Lobby Ameland is afhankelijk van anderen bij veel van de genoemde opgaven.
Daarom voeren we een actieve lobby bij Rijk, provincie en/of andere partijen op: • een betrouwbare en betaalbare veerverbinding waar Ameland zeggenschap over heeft • de veerverbinding als publieke voorziening • MIRT-besluiten over bereikbaarheid • parkeren in Holwerd in publieke handen • busvervoer op alle veer- en sneldiensten en tussen alle dorpen • Verdekspad als bushalte in reguliere routes • tegengaan verlaging dijknormering • financiële ondersteuning voor toekomstbestendigheid havens (veerdam en Ballumerbocht) • afbouw van gaswinning en overdracht kabel naar Ameland • netverzwaring en energie-infrastructuur • behoud waterleiding naar de wal • zeggenschap over locaties evenementen • lobbyen voor gratis gebruik openbare grond bij evenementen • mogelijkheid om bermparkeren te verbieden • duidelijke en goede grenzen Natura 2000 en NNN • behoud van cultuurhistorisch medegebruik