Toelichting

TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN

Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 GEMEENTE ALTENA

Opdrachtnummer

: 99.438

IDnr.

: NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01

Datum

: februari 2021

Versie

: v15

Auteurs

: mRO b.v.

Vastgesteld d.d.

:

mRO b.v. • Leeuwenveldseweg 16H • 1382 LX • Weesp • 033 461 43 42 • info@mro.nl • www.mro.nl

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

2

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

INHOUD VAN DE TOELICHTING

1.

INLEIDING ............................................................................... 5

1.1 1.2 1.3

AANLEIDING .................................................................................. 5 LIGGING EN BEGRENZING PLANGEBIED .................................................... 5 VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ............................................................. 6

1.4

OPZET VAN DE TOELICHTING ............................................................... 7

2.

BESTAANDE SITUATIE .............................................................. 8

3.

BELEIDSKADER ....................................................................... 11

3.1 3.2

RIJKSBELEID .................................................................................11 PROVINCIAAL BELEID ....................................................................... 14

3.4 3.5

REGIONAAL BELEID ......................................................................... 21 GEMEENTELIJK BELEID ..................................................................... 22

4.

PLANBESCHRIJVING ............................................................... 27

4.1 4.2

TOEKOMSTIGE SITUATIE .................................................................... 27 VERTALING ONTWIKKELING NAAR BESTEMMINGSPLAN .................................. 30

5.

RANDVOORWAARDEN – MILIEUASPECTEN ............................. 31

5.1

GELUID .......................................................................................31

5.2 5.3

BODEM .......................................................................................33 WATER .......................................................................................34

5.4 5.5 5.6 5.7 5.8

LUCHTKWALITEIT ............................................................................ 38 EXTERNE VEILIGHEID ....................................................................... 40 BRANDVEILIGHEID .......................................................................... 43 ECOLOGIE ....................................................................................45 ARCHEOLOGIE ...............................................................................48

5.9

CULTUURHISTORIE .......................................................................... 50

5.10 5.10 5.11

BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING ..........................................................52 EXPLOSIEVEN ................................................................................53 VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ........................................................53

6.

JURIDISCHE ASPECTEN .......................................................... 55

6.1 6.2 6.3 6.4

ALGEMEEN ...................................................................................55 ANALOGE VERBEELDING (PLANKAART) ...................................................56 DE PLANREGELS ............................................................................. 56 ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING ............................................................57

7.

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ........................................ 60

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

3

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

8.

MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ............................... 61

8.1 8.2 8.3

VOOROVERLEG EX ART. 3.1.1 BRO.......................................................61 ZIENSWIJZEN ONTWERPBESTEMMINGSPLAN ............................................. 61 AMBTSHALVE WIJZIGINGEN ONTWERPBESTEMMINGSPLAN .............................61

Bijlagen: 1. Alcedo bv, ‘Woningbouw Eikenlaan te Sleeuwijk – Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai’, 16 januari 2013; 2. EstInvent B.V., ‘Verkennend bodemonderzoek – Eikenlaan 9 te Sleeuwijk’, 28 maart 2019; 3. Bodemportaal B.V., ‘Verkennend bodemonderzoek – Eikenlaan 11 te Sleeuwijk’, 14 november 2019; 4. Waterschap Rivierenland, ‘Verzoek inzetten overcompensatie bestaande watergang voor bouwplan Sovak aan de Eikenlaan te Sleeuwijk’, d.d. 15 mei 2019; 5. EcoTierra-ecologisch adviesbureau, ‘Eikenlaan 11 en omgeving te Sleeuwijk – Quickscan flora en fauna in het kader van de Wet natuurbescherming’, 7 oktober 2019; 6. EcoTierra-ecologisch adviesbureau, ‘Eikenlaan 11 te Sleeuwijk – Nader onderzoek naar vleermuizen’, 17 september 2020; 7. Peutz, ‘Zorgwoningen Eikenlaan 11 te Sleeuwijk – Onderzoek stikstofdepositie’, 11 december 2020; 8. mRO bv, ‘Aanmeldnotitie Vormvrije m.e.r.-beoordeling zorgwoningen Eikenlaan 9-11 Sleeuwijk’, december 2020

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

4

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Op het perceel Eikenlaan 9-11 te Sleeuwijk bevindt zich een groepswoning van zorgaanbieder SOVAK voor mensen met een verstandelijke beperking. Direct achter de woning is Tuinderij Rietveld gesitueerd. Deze bestaat uit een moes- en siertuin met binnenwerkplaats. De Tuinderij biedt dagbestedingsactiviteiten aan cliënten van SOVAK. SOVAK is voornemens om de groepswoning te slopen en te vervangen door een nieuw gebouw met 26 zorgwoningen (met een gemeenschappelijke ruimte) voor mensen met een verstandelijke beperking. De woningen zullen maximaal uit twee bouwlagen met kap bestaan. Met dit bestemmingsplan wordt beoogd om de realisatie van de zorgwoningen planologisch-juridisch mogelijk te maken. Op grond van het geldende bestemmingsplan is dit namelijk niet mogelijk. Voorgeschiedenis Het voornemen van SOVAK om nieuwe zorgwoningen te realiseren aan de Eikenlaan bestaat al geruime tijd. Begin 2017 is een ontwerpbestemmingsplan ter visie gelegd, waarmee de bouw van zorgwoningen mogelijk werd gemaakt op de gronden ten zuiden van Eikenlaan 9-11. Tegen dit plan zijn zienswijzen ingediend. Naar aanleiding daarvan heeft overleg plaatsgevonden tussen de gemeente, SOVAK en de omgeving.

Dit resulteerde in een andere inrichting: de zorgwoningen zouden gerealiseerd worden op de gronden waar nu de moes- en siertuin van de Tuinderij aanwezig zijn en de moes- en siertuin zou worden verplaatst naar de gronden ten zuiden van Eikenlaan 9-11. Uit geotechnisch onderzoek is echter gebleken dat de bouw van de zorgwoningen op de locatie van de moes- en siertuin niet haalbaar is. Vervolgens heeft opnieuw overleg plaatsgevonden tussen de gemeente, SOVAK en de omgeving. Dit heeft geresulteerd in een nieuw plan. De zorgwoningen worden nu deels gerealiseerd op de locatie waar thans de huidige groepswoning op Eikenlaan 11 aanwezig is en deels op gronden die in gebruik zijn als moes- en siertuin. Verplaatsing van de moes- en siertuin is niet meer aan de orde. Het voorliggende bestemmingsplan maakt de uitvoering van dit nieuwe plan mogelijk.

1.2

Ligging en begrenzing plangebied

Het plangebied omvat het perceel Eikenlaan 9-11 te Sleeuwijk. Het plangebied ligt in de bebouwde kom van de kern Sleeuwijk. Aan de oostzijde wordt het plangebied begrensd door de Eikenlaan. Aan de noordzijde vormt de watergang Bijtelskil de begrenzing. De westgrens wordt bepaald door een sloot die de scheiding vormt met een volkstuinencomplex dat ten westen van het plangebied ligt. De zuidgrens wordt gevormd door een zijtak van de Eikenlaan die in het verlengde ligt van het Egelantierpad en die dient voor de

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

5

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

ontsluiting van Eikenlaan 9-11 en het volkstuinencomplex. De ligging en begrenzing van het plangebied zijn in bijgaande figuren weergegeven.

Ligging en begrenzing plangebied (bron: PDOK)

1.3

Vigerend bestemmingsplan

Het plangebied valt momenteel in het vigerende bestemmingsplan ‘Kern Sleeuwijk’. Dit plan is vastgesteld door de gemeenteraad van de voormalige gemeente Werkendam op 22 mei 2012 en is inmiddels onherroepelijk geworden. De gronden in het plangebied hebben in dit bestemmingsplan de bestemming ‘Maatschappelijk’.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

6

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Kern Sleeuwijk’ voor het plangebied (rood omlijnd)

Gronden met de bestemming ‘Maatschappelijk’ zijn bestemd voor het uitoefenen van activiteiten gericht op sociale, maatschappelijke, educatieve, (para)medische en openbare dienstverlening, waaronder begrepen gezondheidszorg, onderwijs, religie, jeugd- en kinderopvang, verenigingsleven en overheidsinstellingen. Gebouwen mogen uitsluitend binnen een bouwvlak worden gebouwd. Op de plek van de bestaande groepswoning is een bouwvlak aanwezig. Het nieuwe gebouw met zorgwoningen past echter niet binnen dit bouwvlak. De bouw van de zorgwoningen is daarom niet mogelijk op grond van het geldende bestemmingsplan. Dit betekent dat het bestemmingsplan moet worden herzien om de realisatie van de zorgwoningen planologisch-juridisch mogelijk te maken. Het voorliggende bestemmingsplan dient hiertoe.

1.4

Opzet van de toelichting

De toelichting is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige situatie van het plangebied. Het van toepassing zijnde beleid op zowel rijks-, provinciaal-, en gemeentelijk niveau wordt in hoofdstuk 3 verwoord. Vervolgens wordt in hoofdstuk 4 de toekomstige situatie beschreven. Hoofdstuk 5 gaat in op een aantal relevante milieuaspecten en onderzoeken, ook wel de randvoorwaarden van het plan genoemd, waarna in hoofdstuk 6 ‘Juridische aspecten’, een toelichting op de verbeelding en de planregels volgt. Hoofdstuk 7 omvat de economische uitvoerbaarheid van het plan. Ten slotte zet hoofdstuk 8 de resultaten van de inspraak en het overleg van het plan uiteen.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

7

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

2.

BESTAANDE SITUATIE

In dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van de bestaande situatie in en direct nabij het plangebied. Het plangebied is gelegen in de bebouwde kom van Sleeuwijk, tussen het bebouwingslint van de Rijksstraatweg en de watergang de Bijtelskil. De bebouwing in het bebouwingslint van de Rijksstraatweg heeft een kleinschalig karakter en ligt op diepe smalle kavels. Direct achter deze lintbebouwing, in het gebied tussen de lintbebouwing en de Bijtelskil, zijn overwegend woningen gesitueerd in een stedenbouwkundige structuur die is vormgegeven aan de hand van de loop van de Bijtelskil en het patroon van de lintbebouwing. Hierdoor kent dit gebied een veel minder strakke verkaveling dan de naoorlogse bebouwing die in de omgeving, bijvoorbeeld aan de overzijde van de Bijtelskil, te vinden is. De woningen in dit gebied bestaan overwegend uit vrijstaande woningen, uit één of twee bouwlagen met een kap. Het gebied tussen het bebouwingslint van de Rijksstraatweg en de Bijtelskil kent een groene uitstraling. Dit komt omdat de Bijtelskil met daaromheen een groene zone is geïntegreerd in de stedenbouwkundige structuur. Daarnaast kent een aantal straten een breed profiel, waardoor er aan weerszijden van de straat ruimte is voor plantsoenen.

Voorts zijn veel woningen op relatief ruime kavels gesitueerd, waardoor het privé groen in de tuinen ook een belangrijke bijdrage levert aan de groene uitstraling. Het plangebied bevindt zich aan de westzijde van de Eikenlaan. Achter de bebouwing aan de westzijde van de Eikenlaan is een volkstuinencomplex gesitueerd. Daarachter liggen open agrarische gronden. Ten noorden van het plangebied is een groene zone gelegen met daarin de Bijtelskil en een kleine plas. Ten zuiden en oosten van het plangebied bevinden zich woonpercelen met vrijstaande woningen.

Luchtfoto huidige situatie plangebied (bron: PDOK) Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

8

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

Direct zuidelijk van het plangebied liggen gronden die in het verleden in gebruik waren voor weide en stalruimte voor de paarden- en ponyclub. Deze club is enige jaren geleden verplaatst naar een locatie aan De Nieuwe Roef. De bebouwing van de club, waaronder een paardenstal, is kort na de verplaatsing afgebroken. Thans kennen deze gronden een groene inrichting met gras en beplanting. Deels worden deze gronden ook gebruikt voor activiteiten van Tuinderij Rietveld (zie onder) in de vorm van een geitenweitje, geitenhok en kippenren en een kleine schuur voor de opslag van hout en compost. Op Eikenlaan 11 is een groepswoning voor mensen met een beperking van zorgaanbieder SOVAK gesitueerd. Deze groepswoning biedt plaats voor 9 bewoners. De groepswoning is vrijstaand en bestaat uit twee bouwlagen met een kap. In feite bestaat de woning uit een rechthoekig hoofdgebouw, met aan weerszijden daarvan een aanbouw die terugliggend en lager is dan het hoofdgebouw. De woning bevindt zich voor op het perceel en is georiënteerd op de Eikenlaan. Rondom de woning is een tuin aanwezig. Direct achter de woning, op Eikenlaan 9, is Tuinderij Rietveld gevestigd. De Tuinderij heeft een moes- en siertuin met een enkele kleine (boog)kassen, een binnenwerkplaats, kantine en winkel. De Tuinderij biedt dagbesteding voor mensen met een beperking en wordt ook geëxploiteerd door SOVAK. De

Groepswoning Eikenlaan 11 in het plangebied (bron: Hooper Architects)

Gebouw van de Tuinderij op Eikenlaan 9 in het plangebied (bron: Hooper Architects) Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

9

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

binnenwerkplaats, kantine en winkel van de Tuinderij zijn gevestigd in een Lvormig gebouw van één bouwlaag met een flauwe kap. Dit gebouw is gelegen aan een doodlopende ontsluitingsweg, een zijtak van de Eikenlaan in het verlengde van het Egelantierpad die tevens voor de ontsluiting van het genoemde volkstuinencomplex dient. Ten noorden en westen van het gebouw zijn de moes- en siertuin gesitueerd met daarin de (boog)kassen. In de uiterste noordwesthoek van het perceel is een door boombeplanting omringde kippenren met een klein kippenhok aanwezig. De ontsluiting van het plangebied geschiedt rechtstreeks vanaf de Eikenlaan. Dit kan zowel vanaf de Eikenlaan zelf als vanaf de doodlopende ontsluitingsweg die in het verlengde van het Egelantierpad ligt. Deze ontsluitingsweg dient ook voor de ontsluiting van het volkstuinencomplex ten westen van het plangebied.

Bestaande situatie plangebied gezien vanuit noordelijke richting, met de groepswoning, het gebouw van de Tuinderij en de moes- en siertuin met de kassen (bron: Hooper Architects)

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

10

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

3.

BELEIDSKADER

In dit hoofdstuk wordt het actuele planologische beleid uiteengezet. Onderscheid is aangebracht in Rijksbeleid (3.1), provinciaal beleid (3.2) en gemeentelijk beleid (3.3).

3.1

Rijksbeleid

Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De kaders van het rijksbeleid zijn opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) die op 13 maart 2012 door de Minister van I&M is vastgesteld. Deze structuurvisie vervangt de Nota Ruimte en heeft als credo "Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig". De SVIR omvat drie hoofddoelen, die als volgt zijn geformuleerd: 1. Concurrerend Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; 2. Bereikbaar Het verbeteren en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; 3. Leefbaar en veilig Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Voor een aanpak die Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig maakt, moet het roer in het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid om. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Hiermee wordt de ruimtelijke ordening in toenemende mate neergelegd bij gemeenten en provincies. De nationale belangen hebben onder andere betrekking op bijvoorbeeld ruimte voor waterveiligheid, ontwikkeling van een excellente ruimtelijkeeconomische structuur en ruimte voor een nationaal netwerk van natuur.

Verder gaat de SVIR uit van een ladder voor duurzame verstedelijking die ook is opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2 Bro). Doel is om enerzijds een zorgvuldig gebruik van de schaarse ruimte te bevorderen en anderzijds overprogrammering te voorkomen. Per 1 juli 2017 is de nieuwe ladder voor duurzame verstedelijking in werking getreden. Deze houdt in dat indien een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, de behoefte aan die ontwikkeling moet worden beschreven en, indien die ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt buiten het bestaand stedelijk gebied, gemotiveerd moet worden waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Relatie met het plangebied Vanwege de aard, omvang en ligging van de beoogde ontwikkeling, zijn er geen nationale belangen in het geding. De realisatie zorgwoningen voor mensen met een beperking in het plangebied, past binnen de beleidsuitgangspunten van de SVIR.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

11

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

Ladder voor duurzame verstedelijking De ontwikkeling van de zorgwoningen in het plangebied betreft een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Zorgwoningen voor mensen met een beperking kunnen namelijk beschouwd worden als een ‘andere stedelijke voorziening’. Derhalve is de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing. Aan de ladder wordt voldaan. In dit kader wordt het volgende overwogen.  Behoefte In opdracht van de toenmalige gemeente Werkendam heeft SOAB Adviseurs voor woning en leefomgeving in september 2016 onderzoek verricht naar de behoefte aan woonvormen voor bijzondere doelgroepen in de regio het Land van Heusden en Altena. De resultaten van dit onderzoek zijn neergelegd in de rapportage ‘Actualisatie inventarisatie Woonvormen bijzondere doelgroepen in het Land van Heusden en Altena’. In het onderzoek zijn vraag en aanbod voor wonen voor mensen met een verstandelijke beperking (VG) en wonen voor mensen met een psychische aandoening (GGZ) in beeld gebracht. Dit resulteert in het bijgaande totaaloverzicht. Uit dit totaaloverzicht blijkt dat er per saldo een tekort bestaat aan woonvoorzieningen voor mensen met een verstandelijke beperking (VG) in de regio het Land van Heusden en Altena. Er is in totaal een tekort van 31 zorgwoningen voor deze doelgroep. In het plangebied worden maximaal 26 zorgwoningen voor deze doelgroep gerealiseerd.

Per saldo zijn dit 17 extra zorgwoningen. In de te slopen groepswoning bevinden zich immers 9 zorgwoningen. Geconcludeerd kan worden dat er sprake is van een duidelijke behoefte aan de beoogde zorgwoningen voor mensen met een verstandelijke beperking in het plangebied. bron: SOAB, Actualisatie inventarisatie Woonvormen bijzondere doelgroepen in het Land van Heusden en Altena’, 7 september 2016

Vraag en aanbod VG en GGZ voorzieningen Land van H&A VG Vraag Beschermd wonen Begeleid wonen Verzorgd wonen

220 20

Aanbod Beschermd wonen Begeleid wonen Verzorgd wonen

191 18

Saldo Beschermd wonen Begeleid wonen Verzorgd wonen

29 2

GGZ 15-25 5-10

12 0

3-13 5-10

 Bestaand stedelijk gebied Het plangebied kwalificeert zich als bestaand stedelijk gebied. Het behoort tot de bebouwde kom van de kern Sleeuwijk en heeft bovendien in het geldende bestemmingsplan al de bestemming ‘Maatschappelijk’. De realisatie van de zorgwoningen ten behoeve van mensen met een verstandelijke beperking vindt dus plaats in bestaand stedelijk gebied. Oftewel, binnen bestaand stedelijk gebied wordt in de behoefte aan zorgwoningen voorzien.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

12

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Ten behoeve van de bescherming van de in de SVIR genoemde nationale belangen, zijn in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) algemene regels opgenomen die bindend zijn voor de lagere overheden als provincie en gemeente. In het Barro worden de kaderstellende uitspraken uit de SVIR bevestigd. Doel van het Barro is om onderwerpen uit de SVIR te verwezenlijken, danwel te beschermen. Het gaat hierbij onder meer om de volgende onderwerpen:  Rijksvaarwegen;  Kustfundament;  Grote Rivieren;  Waddenzee en waddengebied;  Defensie;  Hoofdwegen en hoofdspoorwegen;  Elektriciteitsvoorziening;  Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen;  Natuurnetwerk Nederland;  Primaire waterkeringen buiten het kustfundament;  IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte);  Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Relatie met het plangebied Met de ontwikkelingen in het plangebied, de bouw van zorgwoningen, zijn de onderwerpen in het Barro niet in het geding. Derhalve zijn de beoogde ontwikkelingen in het voorliggende bestemmingsplan niet strijdig met het nationaal ruimtelijk belang, zoals neergelegd in het Barro. Waterbeleid Kaderrichtlijn water De Europese Kaderrichtlijn Water, die sinds 2000 van kracht is, speelt een belangrijke rol in het kader van duurzaam waterbeheer.

De richtlijn moet er immers voor zorgen dat de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa in 2027 op orde is. Dit betekent dat de rijksoverheid streeft naar een watersysteem dat zoveel mogelijk de natuurlijke situatie (zonder ingrepen van de mens) benadert. Het streven is onder andere gericht op het behouden en vergroten van de ruimte voor water, waar mogelijk vasthouden van water en verbetering van de waterkwaliteit. De waterbeheerders spelen hierbij een belangrijke rol. In de ruimtelijke plannen, waaronder het bestemmingsplan, wordt een waterparagraaf opgenomen. In hoofdstuk 5 wordt hier nader op ingegaan. Nationaal Waterplan Het Nationaal Waterplan 2016-2021 is de opvolger van het Nationaal Waterplan 2009-2015 en vervangt dit plan. Op basis van de Waterwet is het Nationaal Waterplan voor de ruimtelijke aspecten tevens een structuurvisie. Dit nieuwe Nationaal Waterplan geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de planperiode 2016-2021, met een vooruitblik richting 2050. Met dit Nationaal Waterplan zet het kabinet een volgende

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

13

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

ambitieuze stap in het robuust en toekomstgericht inrichten van ons watersysteem, gericht op een goede bescherming tegen overstromingen, het voorkomen van wateroverlast en droogte en het bereiken van een goede waterkwaliteit en een gezond ecosysteem als basis voor welzijn en welvaart. Vanuit de verantwoordelijkheid voor het watersysteem verankert het Rijk de volgende principes:  Integraal waterbeheer. Het kabinet houdt vast aan een integrale aanpak van de wateropgaven, door opgaven op het gebied van waterkwantiteit (waterveiligheid en wateroverlast), waterkwaliteit en gebruik van (zoet)water in natte en droge situaties in samenhang te beschouwen.  Afwenteling voorkomen. Het kabinet wil voorkomen dat waterkwantiteitsen waterkwaliteitsproblemen worden afgewenteld in de ruimte en de tijd, zoals het afwentelen van bovenstrooms veroorzaakte waterkwaliteitsproblemen op benedenstrooms gelegen wateren. Om afwenteling te voorkomen gelden ook de tritsen: vasthouden-bergenafvoeren en schoonhouden-scheiden-schoonmaken.  Ruimte en water verbinden. Bij de aanpak van wateropgaven en de uitvoering van maatregelen vindt vooraf afstemming plaats met de andere relevante ruimtelijke opgaven en maatregelen in het gebied. Met deze aanpak is het vaak mogelijk het waterbeheer te verbeteren en tegelijk de economie en de leefomgeving te versterken tegen lagere kosten.

Wettelijk kader Bij het opstellen van ruimtelijke plannen is diverse (milieu)wetgeving van toepassing, waaronder de Wet luchtkwaliteit, Wet natuurbescherming, Besluit externe veiligheid, Wet geluidhinder, etc. Op deze aspecten zal in hoofdstuk 5 nader worden ingegaan.

3.2

Provinciaal beleid

Brabantse Omgevingsvisie Op 14 december 2018 hebben Provinciale Staten van Noord-Brabant de Brabantse Omgevingsvisie ‘De kwaliteit van Brabant – Visie op de Brabantse leefomgeving’ vastgesteld. Met deze omgevingsvisie geeft de provincie, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, richting aan wat zij voor Brabant wil bereiken en biedt daarmee handvatten voor haar handelen in de praktijk. De provincie streeft ernaar dat deze visie, hoewel formeel alleen zelfbindend, Brabant samenbindt. Met de omgevingsvisie formuleert de provincie haar ambitie: hoe moet de Brabantse leefomgeving er in 2050 uitzien? En daarbij stelt zij mobiliserende tussendoelen: wat willen we in 2030 voor elkaar hebben om die ambitie te verwezenlijken? Eén basisopgave en vier hoofdopgaven De Omgevingswet heeft als doel een balans te vinden tussen beschermen (veilig, gezond met waarborg voor omgevingskwaliteit inclusief natuur) en benutten (optimaal gebruik en ontwikkelen van de leefomgeving om maatschappelijke behoeften te vervullen). Met de Omgevingsvisie geeft de provincie aan wat zij belangrijk vindt voor de verbetering en duurzame

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

14

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

ontwikkeling van de leefomgeving van de inwoners van Brabant. De focus ligt daarbij op de vier hoofdopgaven voor de middellange en lange termijn:  Werken aan de Brabantse energietransitie  Werken aan een klimaatproof Brabant  Werken aan de slimme netwerkstad  Werken aan een concurrerende, duurzame economie Het gaat om grote maatschappelijke opgaven die niet los van elkaar te zien zijn, maar die -vanuit de basis- met elkaar zijn verbonden. Het zijn urgente opgaven die raken aan de essentie van de omgevingsvisie: de visie als inspirerend eindbeeld en mobiliserende strategie. De visie geeft daarbij richting aan deze opgaven vanwege de ingrijpende veranderingen waarmee zij gepaard gaan. Extra focus op deze hoofdopgaven is nodig om een goede basis met een goede omgevingskwaliteit te behouden. De provincie heeft daarom de volgende basisopgave in de Omgevingsvisie benoemd: werken aan veiligheid, gezondheid en omgevingskwaliteit. Uitwerking in programma’s en verordening De Omgevingsvisie bevat geen sectorale beleidsdoelen. De concrete doelen, voor bijvoorbeeld natuur, water, veiligheid, milieu, mobiliteit en ruimtelijke kwaliteit, staan nu nog in de bestaande plannen van de provincie (PMWP, Structuurvisie RO, BRUG, PVVP). Grote delen van die beleidsplannen horen vanuit het systeem van de Omgevingswet straks (soms verplicht) thuis in een programma.

De provincie stemt de komende tijd dit sectorale beleid af op de weg die met de Omgevingsvisie is ingeslagen. Beleid en maatregelen worden uitgewerkt in programma’s en waarden worden beschermd via de op te stellen omgevingsverordening. Structuurvisie ruimtelijke ordening Noord-Brabant Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben op 1 oktober 2010 de Structuurvisie ruimtelijke ordening vastgesteld. Deze structuurvisie is op 1 januari 2011 in werking getreden. Deze structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025. Deze structuurvisie vervangt de delen A en B van de Interimstructuurvisie uit 2008, de Paraplunota Ruimtelijke Ordening, de uitwerkingsplannen van het Streekplan 2002 en de gebiedsplannen (waaronder gebiedsplan Wijde Biesbosch). Op 7 februari 2014 stelden Provinciale Staten van Noord-Brabant de ‘Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014’ vast. Deze herziening is op 19 maart 2014 in werking getreden en is een gedeeltelijke actualisatie van de visie die in 2010 werd vastgesteld. In de Structuurvisie zijn de kwaliteiten van provinciaal belang aangegeven en op basis hiervan zijn keuzes gemaakt voor het provinciale beleid. De belangrijkste keuzes zijn geordend in vier ruimtelijke structuren. Dit zijn de: - groen-blauwe structuur; - het landelijk gebied; - stedelijke structuur; - infrastructuur.

Stedelijke structuur Het plangebied maakt onderdeel uit van de stedelijke structuur. De stedelijke

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

15

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

structuur bestaat uit de steden en dorpen in Noord-Brabant. De verschillen tussen de (middel)grote steden, suburbane kernen, dorpen en plattelandskernen, zowel in ruimtelijk, sociaal als economisch opzicht, zijn een belangrijke kwaliteit van Brabant.

Uitsnede structurenkaart Structuurvisie ruimtelijke ordening Noord-Brabant met aanduiding plangebied

De provincie wil binnen de stedelijke structuur onder meer het volgende bereiken: 1. Concentratie van verstedelijking; 2. Inspelen op demografische ontwikkelingen; 3. Zorgvuldig ruimtegebruik; 4. Meer aandacht voor ruimtelijke kwaliteit Onderstaand worden deze aspecten kort toegelicht 1. Concentratie van verstedelijking De provincie vindt het belangrijk dat er in Noord-Brabant verschil blijft tussen de steden en de kernen in het landelijk gebied. Bij de opgave voor wonen en werken wordt het accent sterker verlegd naar de te ontwikkelen kwaliteiten, de inzet op herstructurering en het beheer van het bestaand stedelijk gebied. Door de verstedelijking te concentreren zijn er meer mogelijkheden om een hoog voorzieningenniveau in stand te houden en verder te ontwikkelen. De concentratie van verstedelijking vindt plaats in het zogenaamde “kralensnoer” van steden (met omliggende kleinere kernen) op de overgang van zand naar klei en rond de steden op het zand. Hier wordt de bovenlokale groei van de verstedelijking opgevangen. In het landelijk gebied bieden vitale kernen landelijke en meer kleinschalige woon- en werkmilieus. Ontwikkelingen voor wonen, werken en voorzieningen zijn gericht op de eigen behoefte. Voor de opvang van de woningbehoefte geldt het principe van bouwen voor migratiesaldo-nul. De leefbaarheid is een belangrijk aandachtspunt.

Samen met de bewoners wordt gezocht naar mogelijkheden om gemeenschappelijke voorzieningen voor de kernen te behouden. 2. Inspelen op demografische ontwikkelingen Naar verwachting zal overal in Brabant de komende decennia de

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

16

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

bevolkingsgroei afnemen en zullen steeds meer gemeenten te maken krijgen met een afname van de bevolking. De provincie vindt het belangrijk dat tijdig wordt ingespeeld op de (toekomstige) bevolkingsontwikkelingen en dat de bewustwording rond deze thematiek wordt vergroot. 3. Zorgvuldig ruimtegebruik De provincie wil dat de kansen voor functiemenging, inbreiding, herstructurering en zo nodig transformatie in het stedelijk gebied goed worden benut, inclusief de mogelijkheden voor intensivering en meervoudig ruimtegebruik. Hierdoor is minder ruimte nodig voor stedelijke uitbreidingen. Zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte betekent ook dat er aandacht is voor de kwalitatieve vraag naar woon- en werklocaties; het is soms nodig nieuwe ruimte aan te snijden om in de kwalitatieve vraag te voorzien. De ontwikkelingen in het plangebied sluiten hierop aan. Door herstructurering c.q. transformatie wordt ruimte gecreëerd in bestaand stedelijk gebied voor zorgwoningen voor mensen met een beperking.  SER-ladder Om het aansnijden van nieuwe ruimte in directe samenhang te bezien met de mogelijkheden voor inbreiden en herstructurering, wil de provincie dat de zogenoemde SER-ladder wordt gehanteerd. De SER-ladder komt overeen met de ladder voor duurzame verstedelijking. Deze ladder is ingevuld voor de ontwikkelingen in het plangebied. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 3.1.

 Zoekgebieden voor verstedelijking In de Verordening ruimte Noord-Brabant zijn zogenoemde zoekgebieden voor verstedelijking opgenomen. De keuze voor de zoekgebieden is tot stand gekomen na een integrale afweging vanuit de gebiedskwaliteiten (hanteren lagenbenadering) samen met gemeenten en waterschappen. Het plangebied behoort voor een deel tot een zoekgebied voor verstedelijking. 4. Meer aandacht voor ruimtelijke kwaliteit De provincie wil dat nieuwe ontwikkelingen meer inspelen op het karakter en de kwaliteit van de plek. Door bij stedelijke ontwikkelingen uit te gaan van het verschil in omvang en karakter van de verschillende kernen, wordt het contrast tussen stad en dorp behouden. Dit versterkt de identiteit en aantrekkelijkheid van kernen en hun relatie met het omliggende landschap. Kernen in het landelijk gebied De provincie onderscheidt binnen de stedelijke structuur twee ontwikkelingsperspectieven: stedelijk concentratiegebied en kernen in het landelijk gebied. Het plangebied behoort grotendeels tot de kernen in het landelijk gebied en voor een klein deel tot een zoekgebied voor verstedelijking. Om die reden wordt onderstaand uitsluitend ingegaan op het perspectief voor kernen in het landelijk gebied.

De kernen in het landelijk gebied, met de bijbehorende zoekgebieden voor verstedelijking, voorzien in de opvang van de lokale verstedelijkingsbehoefte (wonen, werken, voorzieningen). Noord-Brabant is naast een provincie met grote steden, een provincie met veel (verschillende) kernen waar het aantrekkelijk is om te wonen en te werken. De kernen in Noord-Brabant hebben elk hun eigen karakter en relatie

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

17

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

met het Brabantse landschap. De grotere kernen hebben door hun grotere regionale betekenis meer groei doorgemaakt. Deze kernen hebben hun dorpse karakter grotendeels verloren en hebben een suburbaan karakter ontwikkeld. De kleinere kernen maken meer deel uit van het omliggende landschap en hebben nog een natuurlijke overgang richting het landschap. Dit verschil in ontwikkeling heeft geleid tot de meer suburbane kernen, de dorpen en de plattelandskernen. Beleid 1. Algemeen In de kernen in het landelijk gebied met de bijbehorende zoekgebieden voor verstedelijking wordt de lokale behoefte voor verstedelijking opgevangen (wonen, werken en voorzieningen). De provincie vraagt gemeenten om in regionaal verband afspraken te maken over de verdeling van het programma voor wonen en werken. Bij het zoeken naar ruimte voor nieuwe verstedelijking is zorgvuldig ruimtegebruik (toepassing SER-ladder) voorwaarde. 2. Ruimtelijke kwaliteit Stedelijke ontwikkelingen moeten qua maat en schaal passen qua bij de kern. De ontwerpopgave hangt daarnaast samen met de historische gegroeide identiteit van de kern en omliggend landschap en met de fase van verstedelijking van de kern (suburbaan, dorps of plattelandskern). 3. De relatie tot de hoofdinfrastructuur De infrastructuur is belangrijk voor de beleving van de openbare ruimte van Noord-Brabant.

De provincie wil buiten het stedelijk concentratiegebied geen verdere groei van verstedelijking langs hoofdwegen. Daar is het doel juist de identiteit van het landschap dat de (hoofd)weg doorsnijdt optimaal beleefbaar te maken. 4. Wonen De kernen in het landelijk gebied bouwen voor de eigen woningbehoefte volgens het principe van “migratiesaldo-nul”. Er is ruimte beschikbaar voor specifieke verbeterprojecten van enige omvang. Het gaat om kwalitatieve verbeteringen in bestaand stedelijk gebied zoals het saneren van milieuhinderlijke bedrijvigheid in de kern en het behouden van vrijkomende cultuurhistorisch waardevolle complexen. Regionale afstemming vindt plaats in de regionale agenda’s voor wonen. Relatie met het plangebied De ontwikkeling van zorgwoningen voor mensen met een verstandelijke beperking, zoals beoogd is met het voorliggende bestemmingsplan, sluit aan op het provinciaal beleid voor kernen in het landelijk gebied. De te bouwen woningen passen binnen de regionale woningbehoefte en de woningbouwprogrammering van de gemeente. Bovendien is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik omdat de realisatie van de zorgwoningen plaatsvindt op gronden die behoren tot het bestaand stedelijk gebied van de kern Sleeuwijk, waarbij sprake is van herstructurering: de bestaande groepswoning wordt gesloopt.

De gronden waarop de zorgwoningen worden gebouwd hebben in het geldende bestemmingsplan ook al de bestemming ‘Maatschappelijk’. Voor wat betreft de SER-ladder wordt opgemerkt dat deze overeen komt met de

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

18

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

ladder voor duurzame verstedelijking. Hiervoor wordt verwezen naar paragraaf 3.1. Tot slot voegt het bouwplan voor de woningen zich qua maat en schaal, onder meer vanwege de hoogte, situering en afstanden tot belendende bebouwing, goed in de omgeving. Interim omgevingsverordening Noord-Brabant Op 25 oktober 2019 hebben Provinciale Staten van Noord-Brabant de Interim omgevingsverordening vastgesteld, welke op 5 november 2019 in werking is getreden. De Interim omgevingsverordening betreft een samenvoeging van verschillende regelingen op provinciaal niveau met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Interim omgevingsverordening is daarbij een eerste stap op weg naar een definitieve omgevingsverordening, die op grond van de Omgevingswet wordt vastgesteld en die verplicht is voor provincies. De Interim omgevingsverordening is beleidsneutraal van karakter. In principe zijn de huidige regels gehandhaafd met het huidige beschermingsniveau. De beleidsneutrale omzetting betekent overigens niet dat er in het geheel geen wijzigingen ten opzichte van de huidige verordeningen zijn verwerkt. Belangrijke uitgangspunten vanuit de Omgevingsvisie zijn verwerkt.

De nieuwe manier van werken met diep, rond en breed kijken is opgenomen en er wordt vaker een koppeling gelegd met omgevingskwaliteit door bijvoorbeeld sanering van leegstaand vastgoed elders. De nadruk op omgevingskwaliteit komt ook tot uitdrukking bij de kwalitatieve benadering voor hergebruik van leegstaand vastgoed in het landelijk gebied en duurzame verstedelijking. De Interim omgevingsverordening wil goede initiatieven ondersteunen. Daarvoor sluit de Interim omgevingsverordening aan bij de nieuwe manier van werken uit de Brabantse omgevingsvisie en worden meer mogelijkheden geboden voor maatwerk. Hiertoe zijn in de omgevingsverordening in plaats van middelvoorschriften doelvoorschriften opgenomen en wordt uitgegaan van een 'ja, mits - benadering'. Net als de voorgaande Verordening Ruimte 2014 is de Interim omgevingsverordening een juridisch bindend instrument. Niet alle onderwerpen lenen zich voor opname in de verordening, daarom heeft de provincie op basis van de provinciale belangen een selectie gemaakt van geschikte onderwerpen. In het algemeen zijn dit onderwerpen met heldere criteria en een zwaarwegend provinciaal belang. De realisatie van de zorgwoningen betreft een stedelijke ontwikkeling.

De Verordening vermeldt het volgende over stedelijke ontwikkeling: Artikel 3.42 duurzame stedelijke ontwikkeling Lid 1 Een bestemmingsplan dat voorziet in de ontwikkeling van een locatie voor wonen, werken of voorzieningen ligt binnen Stedelijk gebied en bevat een onderbouwing dat:

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

19

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

a. de ontwikkeling past binnen de regionale afspraken, bedoeld in afdeling 5.4 Regionaal samenwerken; b. het een duurzame stedelijke ontwikkeling is. Hieraan wordt voldaan. De locatie waar de zorgwoningen worden gebouwd is in de Verordening aangeduid als stedelijk gebied, landelijke kern. In de notitie ‘Perspectief op wonen en woningbouw – Land van Heusden en Altena’ (d.d. 27 november 2018) is een actueel beeld gegeven van de woon- en woningbouwopgaven in het Land van Altena, waarbij de woningbehoefte en woningbouwprogramma’s aan bod komen. Voor de voormalige gemeente Werkendam is een woningbouwprogrammering opgenomen van 1.100 woningen voor de periode 2017 t/m 2027. De harde plancapaciteit bedraagt volgens de notitie 365 woningen. Derhalve past het onderhavige plan voor 26 zorgwoningen (per saldo 17 zorgwoningen extra vanwege de sloop van 9 bestaande zorgwoningen) binnen het woningbouwprogramma c.q. regionale afspraken op dit gebied. Er is sprake van een duurzame stedelijke ontwikkeling omdat zorgvuldig ruimtegebruik en een goede omgevingskwaliteit worden bevorderd en er ingezet wordt op het gebruik van duurzame energie. De nieuwe zorgwoningen worden immers gebouwd in bestaand stedelijk gebied waarbij verouderde bebouwing wordt gesloopt en vervangen door nieuwbouw. De nieuwbouw past qua aard en schaal bij de omgeving.

Er worden maatregelen getroffen voor een duurzame energievoorziening. Zo wordt het nieuwe appartementengebouw gasloos en wordt voorzien van zonnepanelen.

Uitsnede kaart behorend bij de instructieregels ‘stedelijke ontwikkeling en erfgoed’ uit de Interim Omgevingsverordening Noord Brabant, met ligging van de locatie waar de nieuwe zorgwoningen worden gebouwd (in rood)

Verder vermeldt de Verordening het volgende over een goede omgevingskwaliteit.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

20

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

Artikel 3.5 zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit Lid 1 Een bestemmingsplan geeft bij de evenwichtige toedeling van functies zoals opgenomen in hoofdstuk 3 Instructieregels aan gemeenten invulling aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. Lid 2 Voor een goede omgevingskwaliteit en een veilige, gezonde leefomgeving wordt rekening gehouden met: a. zorgvuldig ruimtegebruik; b. de waarden in een gebied met toepassing van de lagenbenadering; c. meerwaardecreatie. Hieraan wordt voldaan. Het bouwplan voor de zorgwoningen voegt zich qua maat en schaal goed in de omgeving, waardoor het plan bijdraagt aan een goede omgevingskwaliteit. Zorgwoningen passen bij de directe omgeving. Thans zijn ook zorgwoningen op de locatie aanwezig en de nieuwe zorgwoningen zullen worden gekoppeld aan en geconcentreerd bij het bestaande activiteitencentrum de Tuinderij die in het plangebied gevestigd is. Hiermee wordt meerwaardecreatie, een synergie-effect, bereikt: de nieuwe zorgwoningen vormen een aanvulling op en versterking van de voorzieningen van de Tuinderij.

Er is sprake van zorgvuldig ruimtegebruik aangezien de zorgwoningen gebouwd worden op gronden die in de Verordening binnen het werkingsgebied Stedelijk Gebied vallen, er door herstructurering ruimte wordt gecreëerd voor de bouw van de zorgwoningen en er wordt voldaan aan de ladder voor duurzame verstedelijking (zie paragraaf 3.1). Tot slot wordt ook nadrukkelijk rekening gehouden met de waarden in het gebied. De verantwoording hieromtrent ligt besloten in hoofdstuk 4 en 5. Hiernaar wordt derhalve verwezen.

3.4

Regionaal beleid

Waterbeheerprogramma 2016-2021 Het beleid van het waterschap Rivierenland is vastgelegd in het Waterbeheerprogramma 2016-2021 ‘Koers houden, kansen benutten’. Dit programma gaat over het waterbeheer in het hele rivierengebied en omvat alle watertaken van het waterschap: waterkeringen, waterkwantititeit, waterkwaliteit, wegen en waterketen. Met dit programma blijft het waterschap op koers om het rivierengebied veilig te houden tegen overstromingen, om voldoende en schoon water te hebben en om het afvalwater effectief te zuiveren. Bij de uitvoering van het programma wordt meebewogen met veranderingen om ons heen en worden kansen benut die zich voordoen in de regio. Het waterbeheerprogramma beschrijft wat het waterschap in de planperiode (2016-2021) wil bereiken en hoe zij dat wil doen. Speerpunten van het waterbeheerprogramma zijn: Veel dijkverbeteringen In het waterbeheerprogramma staat bescherming tegen overstromingen voorop. In de komende jaren zullen veel dijkverbeteringen in het

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

21

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

rivierengebied plaatsvinden. Daarbij houdt het waterschap rekening met nieuwe normen voor waterveiligheid en met de belangen van de omgeving. Dijkverbeteringen worden op veel plaatsen innovatief uitgevoerd. Hierdoor kan het waterschap de overlast voor de omgeving beperken en efficiënter werken. Innovatie bij zuivering afvalwater Rioolwater is niet langer alleen maar afvalwater; het is ook een bron van nuttige energie en grondstoffen. In het waterbeheerprogramma neemt het waterschap zich voor steeds meer technieken toe te passen om grondstoffen en energie terug te winnen uit het afvalwater. Klimaatbestendig watersysteem Het waterschap is verantwoordelijk voor voldoende en schoon water in het hele watersysteem. Het waterbeheerprogramma biedt ook ruimte om in te spelen op ontwikkelingen om ons heen. Zo loopt er onderzoek naar wateroverlast die na extreme neerslag is opgetreden op diverse plaatsen in het rivierengebied. Het onderzoek is gericht op het inventariseren van maatregelen die overlast bij een vergelijkbare bui kunnen beperken. Dit klimaatbestendig maken van het watersysteem is een van de aandachtspunten in het beheerprogramma.

3.5

Gemeentelijk Beleid

Structuurvisie Land van Heusden en Altena De voormalige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem, sinds 2019 samen gemeente Altena, hebben gezamenlijk de Structuurvisie Land van Heusden en Altena opgesteld. Deze is op 25 juni 2013 door de gemeenteraad van de voormalige gemeente Werkendam vastgesteld. Met deze structuurvisie hebben de drie voormalige gemeenten de hoofdlijnen vastgelegd van het door hen gewenste ruimtelijke beleid richting 2025. Een belangrijk uitgangspunt voor de opzet van de structuurvisie vormt de sturingsfilosofie die de gemeenten voor de planperiode in de ruimtelijke ordening willen hanteren. Het is om deze reden dat de gemeenten voor alle vijf beleidsvelden die in hun onderlinge samenhang in deze structuurvisie langskomen - wonen, voorzieningen, economie, omgeving en eigenheid, verkeer en mobiliteit - steeds vier vormen van gemeentelijke regie onderscheiden. Het gaat dan om ruimtelijke ontwikkelingen die de gemeenten tot hun basisverantwoordelijkheid rekenen (moeten), ontwikkelingen die hun ambities betreffen (willen), ontwikkelingen die veelal van derden afkomstig zijn maar waarbij de gemeenten zo goed mogelijk kansen willen benutten (kunnen) en tenslotte ontwikkelingen die de gemeenten willen voorkomen omdat ze kwaliteiten en waarden aantasten (voorkomen). Voor het plangebied zijn met name de beleidsvelden wonen en voorzieningen van belang.

Wonen Het moet voor iedereen fijn wonen zijn in het Land van Heusden en Altena. Een leefbare en fijne woonomgeving betekent een goede balans tussen vraag en aanbod voor wat betreft de woningvoorraad. Naast de kwantiteit is ook de

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

22

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

kwaliteit van de woning, de directe woonomgeving en de dorpen van groot belang. De kwaliteit van de woningvoorraad speelt een belangrijkere rol ten opzichte van de kwantiteit. Woningen moeten voorzien in de kwalitatieve behoefte gedurende de hele levensduur van de woning. De juiste woningen van de juiste kwaliteit bepalen de woon- en leefkwaliteit van de wijken, dorpen en regio. Voldoende passende woonruimte Elke inwoner van het Land van Heusden en Altena moet in beginsel in staat zijn een passende woning te vinden. Passend ten aanzien van de aard van de woning, de bereikbaarheid van de noodzakelijke voorzieningen, maar ook ten aanzien van de betaalbaarheid. Het gaat hierbij zowel om passende woningen voor de eigen aanwas binnen de gemeente als om het faciliteren van de veranderende vraag als gevolg van demografische ontwikkelingen. Gelet op de demografische ontwikkelingen en de huidige samenstelling van de woningvoorraad wordt de prioriteit onder meer gelegd bij woningen die mensen in staat stellen om met een beperking, zo lang mogelijk te kunnen blijven wonen in een voor hen ook sociaal passende woonomgeving. De realisatie van de zorgwoningen voor mensen met een beperking in het plangebied sluit aan op deze prioriteit. Inbreidingen en uitleglocaties De afgelopen jaren is een behoorlijk deel van het woningbouwprogramma gerealiseerd in inbreidingslocaties.

Nog steeds wordt gestreefd naar het optimaal benutten van het bestaand stedelijk gebied. Dit mag echter niet ten koste gaan van de leefbaarheid en van de gebiedseigen ruimtelijke kwaliteiten van de kernen en van het cultureel erfgoed. Het plangebied is op de Structuurvisiekaart aangeduid als (bestaand) stedelijk gebied. Dit betekent dat de bouw van de zorgwoningen past binnen de structuurvisie. Inspelen op veranderende vraag: extramuralisering Bij extramuralisering gaat het om zorg en begeleiding in zelfstandige woonruimten of bijvoorbeeld om kleinschalige woonvormen in de wijk, zoals groepswoningen voor dementerenden, ouderinitiatieven voor (jong)gehandicapten, maar ook groepswonen voor ouderen en/of eenpersoonshuishoudens. Deels zal dit door de initiatiefnemers worden gerealiseerd door middel van woonservicezones met daarin een afgestemd aanbod van wonen, welzijn en zorg. De kans voor de realisatie van woonservicezones (of andere combinaties van

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

Plankaart Structuurvisie voor de kern Sleeuwijk

23

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

wonen-welzijn-zorg) is met name gelegen in de bundeling van voorzieningen, geschikte woningen en daarmee een voldoende concentratie van mensen met een zorgvraag te bereiken zodat er voldoende draagvlak is om de voorzieningen daadwerkelijk te kunnen blijven leveren en op de lange termijn in stand te kunnen houden. De gemeenten hechten groot belang aan een goede extramurale zorg. Daar waar dit leidt tot accommodatievragen of bijzondere woonvormen zullen de gemeenten daarbij binnen de ruimtelijke kwaliteitskaders planologisch faciliterend zijn. De bouw van de zorgwoningen in het plangebied past hierbij. Door de situering van de woningen bij de bestaande voorzieningen van de Tuinderij in het plangebied, is sprake van bundeling van voorzieningen en wonen, waarmee draagvlak wordt gegenereerd voor de voorzieningen en een compleet pakket van wonen, welzijn en zorg geboden kan worden. Zorgvoorzieningen De gemeenten zien het realiseren van bereikbare zorgvoorzieningen als basisinspanning. In overleg met zorgverleners en de regionaal werkende corporaties geven de gemeenten invulling aan het zorgvoorzieningenbeleid. De ambitie is om de bestaande zorgvoorzieningen in de kernen te behouden en indien gewenst te laten uitbreiden of groeien. Dit is het basisniveau. Woonservicezones Extramuralisering van de zorg is een trend die zich de komende jaren zal doorzetten.

Een belangrijke ontwikkeling daarbij zijn de woonservicezones. Belangrijk kenmerk van een woonservicezone is de combinatie van zorg- en welzijnsvoorzieningen, aangepaste en aanpasbare woningen en een toegankelijke, sociaal veilige en verkeersveilige woonomgeving. Een woonservicezone moet mensen in staat stellen zelfstandig in een dorp of wijk te wonen. Het gaat dan om ouderen met een indicatie voor zorg, verstandelijk en lichamelijk gehandicapten en (ex)-psychiatrische cliënten. De gemeenten zien het realiseren van woonservicezones als basisinspanning. De realisatie van de zorgwoningen in het plangebied past bij dit beleid, omdat er samen met de bestaande voorzieningen van de Tuinderij in het plangebied een combinatie ontstaat van geschikte woningen, zorg- en welzijnsvoorzieningen. Deze woningen en voorzieningen bieden mensen met een verstandelijke beperking de mogelijkheid om zelfstandig in de wijk te (blijven) wonen. Regionale woonvisie Land van Heusden en Altena Op 15 december 2015 heeft de gemeenteraad van de voormalige gemeente Werkendam de regionale woonvisie Land van Heusden en Altena vastgesteld. Deze regionale woonvisie is een gezamenlijk product van de voormalige gemeenten Aalburg, Werkendam en Woudrichem (sinds 2019 samen Altena) en de corporaties Stichting Woonlinie, Woonservice Meander en Woonstichting Land van Altena.

De woonvisie heeft betrekking op de periode 2016-2019. De woonvisie beschrijft de bouwstenen voor het wonen van het Land van Heusden en Altena. De belangrijkste bouwsteen zijn de bewoners van dit gebied. De eigenschappen van de bewoners bieden ingrediënten voor gemeenschapsvorming, die goed kan aansluiten op het proces van toenemende individuele verantwoordelijkheid in het domein van wonen, leven en zorg.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

24

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

In het Land van Heusden en Altena is sprake van een hoogwaardige woon- en leefomgeving in de buurt van werkgelegenheidsconcentraties. De woningvoorraad sluit niet meer op alle punten aan bij de behoeften van de wijzigende bevolking. Er komen veel meer 1- en 2-persoonshuishoudens en veel meer ouderen. Dit zal leiden tot een vraag op de woningmarkt naar andere woonvormen en ook goedkopere woningen. Meer en betere communicatie tussen partijen en vooral met de bevolking zal eraan bijdragen dat behoeften scherper in beeld worden gebracht en investeringen op elkaar worden afgestemd, waardoor meer bereikt kan worden. In de woonvisie zijn 10 principes benoemd die als richtinggevend worden beschouwd voor het beleid en de uitvoering. Deze principes sluiten goed aan op de lokale cultuur en de vraagstukken voor de komende jaren. Er wordt ingezet op een andere manier van sturing. De gemeenten willen minder zelf bepalen wat waar precies moet komen, maar ontwikkelingen aan de burgers en markt overlaten. Deze ontwikkelingen zullen de gemeenten toetsen aan de principes en vervolgens die ontwikkelingen toelaten, dan wel stimuleren, die daaraan het beste tegemoet komen. Dat vereist een grotere duidelijkheid naar de burgers en externe partijen toe, die de gemeenten nadrukkelijk zullen uitnodigen om met ideeën en voorstellen te komen.

De richtinggevende principes zijn in 8 handelingsperspectieven uitgewerkt, die de basis vormen voor de prestatieafspraken die we met elkaar zullen maken. Borging vindt plaats door periodiek overleg in een brede woontafel van het Land van Heusden en Altena en halfjaarlijks bestuurlijk overleg met gemeenten en corporaties met ondersteuning van de ambtelijke kerngroep. Voorts monitoren de gemeenten de resultaten van het beleid, waarop bijsturing kan plaatsvinden. De woonvisie zal tweejaarlijks worden herijkt, inspelend op de dynamiek in het brede woondomein. Groenstructuurplan In het Groenstructuurplan (GSP) is het ruimtelijk beleid voor het openbaar groen in de voormalige gemeente Werkendam vastgelegd. Het GSP geeft inzicht in de kwaliteit van het openbaar groen en geeft aan waar verbeteringen nodig zijn. Het GSP is een beleidsplan voor een periode van 10 jaar en is in

Hoofdgroenstructuur plangebied en omgeving Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

25

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

2009 vastgesteld. Het beleidskader voor het GSP is afgeleid van het GSP uit 1998. Op hoofdlijnen is dit beleid voortgezet en in onderliggend GSP overgenomen. Per kern is aangegeven wat de kwaliteit binnen het betreffende gebied is en waar eventuele verbeteringen liggen. Voor het plangebied en omgeving is de groenstructuur op bijgaande figuur afgebeeld. Deze bestaat ter hoogte van het plangebied uit de laanbomenstructuur langs de Eikenlaan en natuurlijke oevers langs de Bijtelskil. De laanbomenstructuur alsmede de natuurlijke oevers worden door het bouwplan voor de zorgwoningen niet aangetast. Welstandsnota Op 29 maart 2011 is voor het grondgebied van de voormalige gemeente Werkendam een Welstandsnota vastgesteld. De welstandsnota beschrijft het welstandsbeleid. Deze nota geeft de burger informatie en inzicht over de wijze waarop de welstandscommissie over bouwplannen zal adviseren. De criteria die bij deze advisering een rol spelen worden met de nota geobjectiveerd en gemotiveerd. De uitslag van de beoordeling van een bouwplan door de welstandscommissie wordt daardoor beter voorzienbaar. De gemeente hanteert in de Welstandsnota voor de verschillende gebieden binnen de gemeente eigen beoordelingskaders. De ruimtelijke kwaliteiten die een gebied kenmerken worden zo meegenomen in de welstandsbeoordeling.

Het bouwwerk moet zowel op zichzelf als ook in zijn omgeving worden beoordeeld, waarbij ook verwachte veranderingen van die omgeving een rol kunnen spelen. Voor grote delen van de kern van Sleeuwijk geldt een welstandsvrij regime. Zo ook voor het plangebied. In welstandsvrije gebieden worden bouwwerken niet getoetst aan redelijke eisen van welstand. Wel geldt hier de excessenregeling.

Gemeente Altena Bestemmingsplan Kern Sleeuwijk: Eikenlaan 9-11 mRO b.v. / TOE / 99.438-15 / februari 2021

26

NL.IMRO.1959.SleBP051Eiknln911-VG01 Vastgesteld d.d.

4.

PLANBESCHRIJVING

In dit hoofdstuk wordt de beoogde toekomstige situatie van het plangebied uiteengezet.

4.1

Toekomstige situatie

Het initiatief Het bestemmingsplan maakt de bouw van maximaal 26 zorgwoningen - dit zijn feitelijk zorgeenheden - voor mensen met een verstandelijke beperking mogelijk op het perceel Eikenlaan 9-11. De bestaande groepswoning op Eikenlaan 11 wordt gesloopt. De nieuwe zorgwoningen (met gemeenschappelijke ruimte) worden ondergebracht in één gebouw dat deels op de locatie van de bestaande groepswoning wordt gesitueerd en deels op gronden ten noorden van het gebouw Eikenlaan 9, waar nu een deel van de moes- en siertuin van de Tuinderij (met o.a. kassen) aanwezig is. De realisatie van de woningen is een initiatief van zorgaanbieder SOVAK, welke ook de bestaande zorgvoorzieningen op het perceel Eikenlaan 9-11, dagactiviteitencentrum de Tuinderij en de te slopen groepswoning, exploiteert. De nieuwe zorgwoningen vormen een versterking van de zorgvoorzieningen op deze locatie. Zorgwoningen De nieuwe zorgwoningen zullen bestaan uit appartementen en studio’s, waarmee voldaan kan worden aan de vraag van cliënten met een lichte en matige verstandelijke beperking.

De nieuwbouw zal voor meerdere cliënten geschikt zijn, te weten voor cliënten die toewerken naar een grotere mate van zelfstandigheid (training), maar ook voor cliënten die, naast hun individuele appartement of studio, nog een beroep kunnen doen op gemeenschappelijke voorzieningen, zoals een gezamenlijke woonkamer of ontmoetingsruimte. Hiermee ontstaat er voor de langere termijn een toekomstbestendige setting voor diverse zorgvragen/doelgroepen. Naast een aantrekkelijk aanbod in wonen, ontstaat er ruimte voor een bredere en grotere doelgroep die werk en activiteiten kan vinden op de Tuinderij. De ontwikkeling groeit daarmee uit tot een aantrekkelijke woon- en werkomgeving/-gemeenschap, die bijdraagt aan een optimale participatie van lokale zorgvragers in de samenleving. Het bouwplan gaat uit van een gebouw dat bestaat uit twee bouwblokken van twee bouwlagen met een kap, die middels een gemeenschappelijke ruimte aan elkaar geschakeld worden en zo een ‘L’ vormen. In de blokken is ruimte voor in totaal 26 zorgwoningen. Eén bouwblok heeft een langgerekte rechthoekige vorm en wordt ten noorden van het gebouw van de Tuinderij gesitueerd. Het andere bouwblok, dat een meer vierkante vorm heeft, wordt gepositioneerd aan de Eikenlaan, op de locatie van de te slopen groepswoning. Dit deel van het gebouw wordt nadrukkelijk georiënteerd op de Eikenlaan.