Bijlage RV Visie op werken gemeente Altena 2035

De 3 O's (ondernemers, overheid en onderwijs) dragen actief bij aan de economische ambities en doelstellingen De visie op werken is samen met ondernemers, instellingen en het onderwijs opgesteld. Daarmee is een breed draagvlak gecreëerd voor de ambities en doelstellingen uit deze visie. Bedrijven en instellingen zijn mede ambassadeurs voor het economisch verhaal van Altena. Daarnaast is het nodig dat alle partijen actief bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen uit deze visie. Wij verwachten dat zij investeren, inzetten op lokale samenwerking en menskracht en middelen beschikbaar stellen.

25

4. De gemeente Altena werkt samen in regionale verbanden en met de provincie om de eigen agenda en ambities te realiseren Wij dragen de economische ambities actief uit binnen regionale en provinciale samenwerkingsverbanden. Hiermee nemen we een duidelijke positie in. We vragen onze lokale netwerkpartners uit het bedrijfsleven en het onderwijs hetzelfde te doen. Op die manier zorgen we voor de lange termijn borging van de belangen van Altena in de agenda's van de regionale samenwerkingsverbanden en bij de provincie.

Met name de detailhandel staat onder druk onder invloed van afvloeiing van koopkracht naar internetverkopen. In relatie tot een prettige woonomgeving en de arbeidsmarkt is een goed voorzieningenniveau van belang. Het gaat daarbij niet alleen om winkels, maar ook om plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en de gemeenschap in stand kunnen houden. Uit de werksessies is naar voren gekomen dat het aanbod voor de jeugd beperkt is. Gezien het feit dat veel jongeren wegtrekken uit de gemeente en er sprake is van braindrain, zal er ingezet moeten worden op het creëren van voldoende aanbod voor deze leeftijdscategorie.

Deze ambitie is vertaald in de volgende doelen: 1. Om het voorzieningenniveau zoveel mogelijk in stand te houden concentreren en beschermen we voorzieningen en consumentendiensten in kernen met winkelgebieden. 2. Het in stand houden van bezoekersstromen en het creëren van interessante ontmoetingsplekken in dorpscentra.

1. Om het voorzieningenniveau zoveel mogelijk in stand te houden concentreren en beschermen we voorzieningen en consumentendiensten in kernen met winkelgebieden Het concentreren van voorzieningen en consumentendiensten heeft een positief effect op de vitaliteit en beleving van een winkelgebied. We zetten in op de grotere kernen met een winkelgebied en sturen gericht op bescherming van die gebieden. Dat heeft als consequentie dat we in die kernen minder ruimte bieden aan voorzieningen en consumentendiensten buiten de winkelconcentratiegebieden. Uitzondering zijn een aantal kleine kernen waar niet of nauwelijks aanbod is van winkels of consumentendiensten. In dit soort kernen kunnen nieuwe initiatieven voor winkels of consumentendiensten buiten het centrum van het dorp worden toegestaan.

Context en achtergrond Voorzieningen dragen bij aan een beter woon- en werkklimaat en daarmee aan het vestigingsklimaat voor bedrijven. Daarnaast zijn detailhandel, horeca en consumentendiensten zelfstandige branches die zorgen voor toevoegde waarde en werkgelegenheid. Altena heeft weliswaar 56.000 inwoners, maar dit is verdeeld over 21 kernen waarbij Werkendam, als grootste kern slechts 11.200 inwoners heeft. Het is daarmee een uitdaging om een vitaal voorzieningenniveau te behouden.

2. Het in stand houden van bezoekersstromen en het creëren van interessante ontmoetingsplekken in dorpscentra In steeds meer winkelgebieden komt structurele leegstand voor als gevolg van internetwinkels en een teveel aan winkelmeters. Dit zien we ook in Altena. Dit leidt er toe dat dorpscentra minder interessant worden en er steeds minder bezoekers komen. Dit leidt tot een neerwaartse spiraal, die we willen doorbreken. We willen leegstand tegengaan en zorgen dat dorpscentra interessante ontmoetingsplekken blijven. Een

Voor het voorzieningenniveau is de ambitie voor 2035:

Altena is een aantrekkelijke woon- en werkgemeente met voldoende voorzieningen voor jong en oud

26

aantal ondernemers is creatief en bedenkt nieuwe concepten met nieuwe verdienmodellen. Denk bijvoorbeeld aan cross-overs tussen detailhandel en horeca of detailhandel en consumentendiensten. Wij bieden nieuwe concepten graag experimenteerruimte. Om de levendigheid en bezoekersstromen in dorpskernen op gang te houden wordt in de toekomst ook functiemenging steeds belangrijker. Winkelen en horeca worden daarbij gecombineerd met andere functies als wonen, ambachten, flexibele werkplekken, galeries en zorg. Samen met ondernemers zorgen we voor vitale dorpscentra met voldoende ontmoetingsplekken voor jong en oud. Onderdeel hiervan is ook zorgen voor een goede bereikbaarheid en parkeervoorzieningen.

Voor het voeren van effectief economisch beleid, moet het juiste schaalniveau worden gekozen. Regionale, nationale en ook internationale ontwikkelingen zijn van invloed op het economisch presteren van de lokale economie. Figuur 4.1-1 laat zien op welk schaalniveau het betreffende thema vooral speelt (lokaal, regionaal of (inter)nationaal).

Figuur 4.1-1: Effectief beleid op het juiste schaalniveau

Op sommige thema’s uit de visie, zoals ruimte voor bedrijven en het voorzieningenniveau, is de gemeente sturend en heeft zij wettelijke bevoegdheden (RO-beleid, vergunningen). Veel vaker echter zit de gemeente niet of niet alleen aan het stuur en is zij mede afhankelijk van andere partijen.

Onze Visie op Werken kent gedeeld eigenaarschap. Op bijna alle thema’s geldt dat partijen elkaar nodig hebben en elkaar op moeten zoeken. Het gaat hierbij om stakeholders op verschillende schaalniveaus: lokaal

27

(ondernemers, maatschappelijke instellingen, belangenverenigingen, onderwijs en bewoners), regionaal (Regio West Brabant, REWIN, Gorinchem/Drechtsteden, Regionale investeringsagenda (RIA) regio Breda, provincie Noord-Brabant etc.) en nationaal (Rijksoverheid). Stakeholders verschillen ook van elkaar in de rol die zij hebben. Je kan doorgaans drie soorten stakeholders onderscheiden: 1. Samenwerkingspartners: organisaties die zelf in de lead zijn of waar de gemeente direct mee samenwerkt om het resultaat te behalen. 2. Consensuspartners: organisaties die medewerking en/of toestemming aan een bepaalde actie of project moeten verlenen. 3. Gebruikers: organisaties, bedrijven en/of individuele personen die gebruik maken van het resultaat van het project en/of de actie. Per project heeft iedere organisatie een ander belang of een andere rol. Economische adviesraad Om de economische samenwerking tussen de gemeente en het lokale bedrijfsleven en tussen de gemeente en regionale partijen effectief te coördineren en de visie op werken van iedereen te laten zijn, wordt een Economische Adviesraad7 in het leven geroepen. De Economische Adviesraad bestaat uit personen uit het bedrijfsleven, het onderwijs en de overheid met een hart voor de gemeente Altena.

Zij hebben allemaal verschillende verantwoordelijkheden, netwerken en kennis in de gemeente of in de regio, die ze met elkaar en anderen kunnen delen. Er worden ambtelijk (team ondernemen) en bestuurlijk (portefeuillehouder economie) overleggen georganiseerd om de voortgang van de economische visie op hoofdlijnen te bespreken en om afspraken over samenwerking of gezamenlijke inzet op economische thema’s te maken.

De gemeente is er voor al haar inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven. Dienstverlening staat dan ook hoog in het vaandel bij de organisatie en is een continu aandachtspunt. Zo ook specifiek de dienstverlening aan bedrijven en ondernemers. Hier wordt continu aan gewerkt als reguliere taak van de accountmanagers van team Ondernemen. Zij bieden hulp, informatie of advies. Team Ondernemen staat klaar voor alle ondernemers die in Altena gevestigd zijn, of zich willen gaan vestigen. De gemeente speelt in de basis een faciliterende rol bij de uitvoering van het Economisch Beleid. Het zijn immers in de basis de bedrijven en instellingen in Altena die de economie maken. Dat wil zeggen dat we ruimte bieden en meewerken en verbindingen leggen aan marktinitiatieven die bijdragen aan het realiseren van de ambities en doelstellingen die zijn geformuleerd in deze visie. De Visie op Werken dient als een beleidskader waaraan initiatieven uit de markt beoordeeld worden. Bij sommige ambities speelt de gemeente een actievere rol. Dat is met name bij doelstellingen waar de gemeente aan zet is als trekker.

De gemeente kiest voor een actieve rol bij initiatieven die: • een duidelijke en directe (economische, maatschappelijke of sociale) meerwaarde voor de economie of de samenleving van Altena hebben; • een vliegwiel zijn voor de economie van Altena; • niet direct door de markt (kunnen) worden opgepakt.

7

In veel regio’s of gemeenten is een (vergelijkbare) Economic Board actief om de economie te stimuleren

28

Om de ambities en doelen in deze Visie op Werken in Altena te verwezenlijken, zal een actieprogramma worden opgesteld. In dat programma zijn acties voor de korte, middellange en lange termijn benoemd voor de drie pijlers en zes thema’s om de voor 2035 geformuleerde doelen te bereiken. De tabel 4.4-1 fungeert als raamwerk waarbinnen de acties kunnen worden geformuleerd.

29

#

Thema’s

Pijlers Sterke sectoren •

1

2

3

Ruimte voor bedrijven

Bereikbaarheid

•

Goede landbouwgronden; voldoende bedrijventerreinen en natte kavels. Bedrijven uit speerpuntsectoren hebben bij schaarste voorrang bij uitgifte-

•

Altena is voor (vracht)verkeer, fiets en per OV goed lokaal en regionaal verbonden

•

Altena heeft een goed functionerende arbeidsmarkt waarin vraag en aanbod zowel kwantitatief als kwalitatief goed op elkaar aansluiten. Werkgevers, werknemers en onderwijs werken samen om deze aansluiting te verbeteren.

Arbeidsmarkt en ondernemen

Aantrekkelijk ondernemen en werken •

•

• •

4

Innovatie

•

5

Samenwerking

De positie van het bedrijfsleven in Altena is versterkt door clustering van innovatie en goede toegang tot kennis - onderwijs- / kennisinstelling aantrekken

Om de speerpuntsectoren te versterken en verder uit te bouwen is samenwerking tussen de 3 O's noodzakelijk.

•

•

•

6

Voorzieningen

-

In Altena zijn bedrijven gehuisvest op passende en toekomstbestendige werklocaties

Altena is voor (vracht)verkeer, fiets en per OV goed lokaal en regionaal verbonden

Innovatieve bedrijven zijn aantrekkelijke werkgevers voor jonge hoog opgeleiden Door hoger onderwijsinstellingen te betrekken bij campusontwikkeling (maritiem) en projecten in de speerpuntsectoren worden hoog opgeleiden bekend met Altena.

Toekomstbestendig en duurzaam • •

• •

Inzet op elektrificering van vervoer, deelmobiliteit en meer gebruik van de fiets.

•

Werknemers ontwikkelen zich levenslang. Zij leren nieuwe vaardigheden om klaar te zijn voor innovatie in producten, productieprocessen en diensten (robotisering, dataficatie, AI)

•

Innovaties zijn nodig om de concurrentie voor te blijven. Innovaties zijn nodig om schoner, energiezuiniger en meer circulair te kunnen produceren. Faciliteiten zoals het elektriciteitsnetwerk voor energietransitie en digitale netwerken zijn op orde.

•

•

• Een goede samenwerking tussen bedrijven, onderwijs en overheid versterkt het ondernemersklimaat en • maakt Altena daarmee tot een prettige gemeente om • te werken.

Altena is een aantrekkelijke woon- en werkgemeente met voldoende voorzieningen voor jong en oud: - Inzet op concentraties in winkelgebieden van (grotere) kernen; - Ruimte voor cross-sectorale en creatieve initiatieven

Bedrijventerreinen zijn schoon, - heel en veilig Bedrijventerreinen werken naar energieneutraal in 2046 Bedrijventerreinen zijn klimaat adaptief ingericht

•

Een hoge 0rganisatiegraad, waardoor ondernemers samen sterk staan in toekomstige ontwikkeling Regionale samenwerking aanhalen Bedrijven werken samen op werklocaties die schoon, heel en veilig zijn en werken aan energietransitie, klimaatadaptatie en een meer circulaire economie. Altena is een aantrekkelijke woon- en werkgemeente met voldoende voorzieningen voor jong en oud: - Inzet op concentraties in winkelgebieden van (grotere) kernen; - Ruimte voor cross-sectorale en creatieve initiatieven.

Tabel 4.4-1: Bijdragen van de thema’s per pijler

30

• •

Demografie • De demografie van Altena kenmerkt zich door groei en vergrijzing. In vergelijking met Nederland en Noord-Brabant is de groene druk in Altena wel hoger. • De gemeente kent anno 2021 nog een relatief sterke groene druk, wat positief is voor de langere termijn.

Met name onder hoogopgeleiden en praktisch opgeleiden is het aandeel werklozen laag. Onder jongeren (<27 jaar) is de werkloosheid wel hoger in vergelijking tot Nederland en Noord-Brabant.

Bereikbaarheid • De rijksweg A27 doorkruist de gemeente en veel kernen hebben op en afritten. Daarnaast zijn de wegen N283, N322 en N276 belangrijk voor de bereikbaarheid • De gemeente ligt aan diverse waterwegen: Boven Merwede, Beneden Merwede, Nieuwe Merwede en Maas. • Er is geen spoorverbinding en veel kernen hebben beperkte busverbindingen met een lage frequentie. Figuur 0-1: Bereikbaarheid OV

Potentiële beroepsbevolking • De verwachting is dat de potentiële beroepsbevolking van Altena onder invloed van vergijzing zal dalen. • De bruto participatiegraad is in de gemeente aan de lage kant. Er is dus potentie om de beroepsbevolking te laten toenemen. Ontwikkeling en samenstelling beroepsbevolking • Beroepsbevolking in Altena is in vergelijking met Nederland en Noord-Brabant gemiddeld wat jonger en wat ouder. • Verder kenmerkt de beroepsbevolking van de gemeente zich als gemiddeld lager opgeleid dan in Brabant en Nederland, met een hoger aandeel laaggeletterdheid. • De groep hoogopgeleiden groeit wel. Werkloosheid • De werkloosheid in de gemeente is relatief laag.

31

Pendel • Altena kent een negatief pendelsaldo, waarbij de omvang van de beroepsbevolking de werkgelegenheid overstijgt. • Inwoners van Altena werken voor een groot deel binnen de gemeentegrenzen maar werken ook vaak in Gorinchem, Waalwijk, ’sHertogenbosch, Breda, Geertruidenberg, Oosterhout en Rotterdam. • Omgekeerd werken er in de gemeente Altena veel inwoners van Gorinchem, Zaltbommel, Heusen, Waalwijk, ’s-Hertogenbosch en Breda.

Grootteklasse • Het bedrijfsleven van Altena laat zich omschrijven als kleinschalig, met veel ZZP’ers en bedrijven tot maximaal 4 personen. • Er zijn relatief weinig bedrijven met veel banen maar deze bedrijven zijn wel goed voor een groot deel van de gemeentelijke werkgelegenheid. Figuur 0-2: Bedrijfsvestigingen met >50 banen

Productiestructuur • Altena kent in 2020 ongeveer 5. 800 bedrijfsvestigingen met in totaal 20.680 werkzame personen. • De meeste werkzame personen kent de gemeente in de sectoren handel, industrie, bouw en zorg. Specialisatie • In verhouding tot Nederland is de economie van Altena sterk in landbouw, industrie, bouw, handel en vervoer en opslag. • De sector vervoer en opslag is overigens bijzonder samengesteld in Altena. De helft van de bedrijven en een derde van de banen is actief in de binnenvaart of daaraan gerelateerd. • Dienstverlenende sectoren zijn over het algemeen relatief ondervertegenwoordigd in de gemeente. Lokale verschillen in productiestructuur • De meeste werkgelegenheid bevindt zich rond Werkendam en Wijk en Aalburg en in de kernen in het noorden van de gemeente. • Het zuiden van de gemeente kent minder werkgelegenheid is heeft een agrarisch karakter.

Ontwikkeling vestigingen en banen • Tussen 2011 en 2020 nam de werkgelegenheid van Altena toe met 7,8% en daarmee groeide de werkgelegenheid sterker dan in Nederland (7,3%) en Noord-Brabant (6,0%). • Bijna alle sectoren zagen in de periode 2015-2020 een groei in het aantal banen in Altena. Uitzonderingen zijn financiële instellingen, horeca en overheid.

32

•

De sterkste banengroei zagen de sectoren overige diensten, industrie, zorg, handel en ICT.

Figuur 0-3: Hittekaart van totaal aantal banen, 2019

• • • •

De bedrijventerreinen zijn goed voor 6.600 van de in totaal 20.500 banen in de gemeente. Bruine Kil/Bruine Kilhaven is het grootste terrein in aantal banen. Op bijna alle bedrijventerreinen groeit de werkgelegenheid. Er zijn vrijwel geen kavels meer direct uitgeefbaar maar er wordt momenteel gewerkt aan een concreet plan voor de ontwikkeling van SRBT Giessen, waar 10 ha netto beschikbaar moet komen.

Figuur 0-4: Netto hectaren (clusters van) bedrijventerreinen

Landbouw • Altena is een sterk agrarische gemeente met veel landbouwgronden. • Van de landbouwgronden wordt 45% gebruikt als gras en 42% voor akkerbouw. Daarmee kent Altena relatief veel akkerbouw. • Het areaal agrarische gronden daalde tussen 2010 en 2020 gestaag. Bedrijventerreinen • De gemeente telt 26 bedrijventerreinen en befrijfslocaties met een totale netto uitgegeven areaal van ongeveer 240 ha.

Detailhandel • Het totale winkeloppervlakte bedraag ruim 67.000 m², verspreid over 235 winkels. • De detailhandel is geconcentreerd in de grotere kernen, in kleine kernen is nauwelijks aanbod.

33

Lokaal beleid •

Mobiliteitsvisie (2021): De mobiliteitsvisie schetst het toekomstbeeld voor 2040 met betrekking tot toekomstbestendige mobiliteit over de weg (o.a. auto en fiets), met het OV en over het water. De bereikbaarheid van woon- en werklocaties heeft een sterke invloed op het werken in Altena. – Een van de belangrijkste elementen uit de mobiliteitsvisie is het creëren van OV-hubs: centrale OV-haltes (langs de A27 en bij De Kromme Nol) met goede verbindingen naar de meeste kernen en grotere werklocaties via snelfietsroutes en andere duurzame, slimme oplossingen als pendeldiensten en deelmobiliteit. – De mobiliteitsvisie geeft als uitgangspunt dat bedrijvenlocaties en distributie moeten goed ontsloten zijn voor vrachtverkeer. Dit is essentieel om logistieke bewegingen mogelijk te maken en grotere bedrijven in de logistieke sector niet kwijt te raken aan andere regio’s. – Naast de hoofdnetwerken via de vaste oeververbindingen (bruggen en sluizen) zullen de veerverbindingen een prominente rol spelen voor de lokale netwerken. – Er wordt gezocht naar samenwerking met omliggende gemeenten, regio’s en provincies. De roep om de bereikbaarheid van Altena te verbeteren is sterk teruggekomen in de gevoerde gesprekken en tijdens de verschillende werksessies. Het is daarom van belang om aandacht te houden voor dit thema aangezien het een voorwaarde is voor bedrijven om goed te kunnen ondernemen.

• Woonvisie (2021): Het is in Altena prettig wonen en dat moet behouden worden. Veel werknemers in Altena zijn ook woonachtig in

de gemeente wat de connectie tussen het woon- en werkklimaat extra sterk maakt. Hieronder volgen een aantal elementen zijn die relevant zijn in het kader van de visie op werken: – Er wordt ingezet op meer betaalbare woningen voor (her)starters op de woningmarkt. Juist deze bevolkingsgroep is ondervertegenwoordigd in Altena (denk hierbij ook aan de braindrain) en zou op deze manier vastgehouden en weer aangetrokken kunnen worden, met een positief effect op de werknemerspool binnen de gemeente. – De woningbouwopgave is gericht op zowel de lokale behoefte als forensen die in een groene omgeving willen wonen. Een groot deel van de woningbouwopgave wordt gerealiseerd in de kernen die dichtbij de A27 liggen (door betere bereikbaarheid). Het perspectief is dat er tussen 2021-2030 3.000 woningen bijkomen, en tussen 2031-2040 2.000 extra woningen. – Er wordt gekeken naar het transformeren van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) naar wonen. Hier zal vanuit economisch perspectief ook vraag naar zijn (transformatie naar bedrijfsruimte) waardoor er sprake kan gaan zijn van een strijd om deze ruimte. – Binnen Altena wordt ook ingezet op voldoende woningen voor senioren en mensen die zorg behoeven gezien de aankomende groei van deze leeftijdsgroep. Dit biedt kansen voor banen in de zorg. – Arbeidsmigranten zijn van cruciaal belang voor de economie van Altena.

De kaders voor fatsoenlijke huisvesting zijn vastgelegd in de gemeentelijke beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten. De voorkeur wordt gegeven aan grootschalige woonvormen dichtbij het werk. • Herijkte visie Toerisme & Recreatie: de laatste visie Toerisme & Recreatie van de voormalige 3 gemeenten dateerde uit 2016. Deze herijkte visie geeft een doorkijk naar 2025 en houdt daarbij rekening

34

met de veranderingen die de coronacrisis teweeg heeft gebracht. De algemene ambitie van de gemeente Altena is om te focussen op duurzaamheid en kwaliteitstoerisme. Het is hiervoor van belang dat er een goede balans wordt gevonden tussen enerzijds het economische voordeel en anderzijds de draagkracht van de leefomgeving en het draagvlak onder bewoners. Er wordt ingezet op een gemiddelde groei van de T&R-sector van 1,5% per jaar, wat betekent dat deze sector naar verwachting ook bij zal dragen aan de totale werkgelegenheidsgroei. Daarnaast wordt er ingezet op een sterkere organisatiestructuur, betere taakafbakening voor de stakeholders en betere samenwerking onderling en met de gemeente. Ook is in regionale ambities (West-Brabant) genoemd dat er ruimte geboden moet worden aan vernieuwend ondernemerschap om de sector vitaal te houden. Deze punten liggen in dezelfde lijn als we in deze visie op werken schetsen (zie hoofdstuk 3). Tot slot wordt er nog een element benoemd dat in verband staat met de bredere economie: het opleiden van gastheren en gastvrouwen, gidsen, etc. Dit kan zorgen voor extra banen in de gemeente: zowel mensen die anderen opleiden als de mensen die opgeleid worden om in deze sector aan de slag te gaan. • (Ontwerp) Omgevingsvisie (2019): de omgevingsvisie is een integrale, strategische visie om de toekomstige kwaliteit van de fysieke omgeving te waarborgen.

Onderverdeeld in 3 speerpunten is dit vormgegeven: groenblauwe oase, versterken eigenheid dorpen en ontwikkelen vanuit eigen kracht. De visie geeft veel handvatten waar het economisch beleid op aan moet sluiten, zowel in beperkende factoren als in factoren waarop ingezet zou moeten worden om te komen tot brede welvaart. In het uitwerken van het actieprogramma, wat volgt op deze Visie op Werken, zal de Omgevingsvisie meegenomen moeten worden als er sprake is van ruimtelijke inpassing.

• Warmtevisie Altena (2021): Tot 2030 heeft de gemeente Altena de ambitie opgesteld om 3.000 woningen van voldoende isolatie te voorzien, om het ‘aardgasvrij-gereed’ te maken. Er is voor gekozen om voor 2030 nog geen grote transitie naar aardgasvrij te maken, al gaat in de tussentijd het onderzoek voor de mogelijkheden lopen. Het isoleren van de vele huizen zal zorgen voor werkgelegenheid in de bouw- en installatiebranche en op termijn, wanneer er concrete oplossingen op tafel liggen voor het aardgasvrij maken van de gemeente, zal er ook voor deze branche veel werk gecreëerd worden. Gezien de sterke bouw- en installatiebranche in Altena zal dit een positief effect hebben op de werkgelegenheid. Regionaal beleid •

Regionale Investeringsagenda (RIA) West-Brabant (2021): De RIA is een voorstel vanuit de gemeenten aan het Rijk om meerjarig samen te werken aan verschillende doelen en ambities, gecentreerd rondom “gezonde groei”. Deze doelen en ambities zijn onderverdeeld in 4 pijlers (zie hieronder). Met het uitwerken van doelen en acties op het gebied van werken en economie is het van belang om dit te integreren met de doelen die voor deze thema’s zijn opgesteld. – Wonen: zie woonvisie. – Groen-blauwe kwaliteit: het bevorderen van de groen-blauwe kwaliteiten tussen de kernen heeft voor veel bedrijven en bedrijfsruimte een beperkende werking en hier zal dus rekening mee moeten worden gehouden. Aan de andere kant geeft het een positieve bijdrage aan het woonklimaat, maar ook aan de kansen voor de toeristisch-recreatieve sector. De RIA noemt hierin de

35

–

–

•

•

Nieuwe Hollandse Waterlinie en Nationaal Park NLDelta8 als structuren tussen de kernen. Mobiliteit: dit thema behandelt dezelfde thema’s en doelen als de mobiliteitsvisie. Echter staat de ambitie voor een spoorlijn Utrecht-Altena-Breda op de kaart afgebeeld, als is het niet duidelijk of en hoe deze ambitie werkelijkheid kan worden. Economie: de economische zwaartepunten, die overeenkomen met de speerpuntsectoren (maritiem in Werkendam, agro in Giessen) moeten worden ondersteund. Dit betekent bijvoorbeeld ook extra havenontwikkeling in Werkendam, wat in de Programmerings- en Investeringsagenda Bedrijventerreinen verder wordt uitgelicht.

Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 West-Brabant (2021): Vanuit de RES is afgesproken dat Altena in de energietransitie voornamelijk bijdraagt door middel van zonne-energie, zowel zonnevelden als zon op dak. Met nieuwbouw en nieuwe bedrijventerreinen zal dit meegenomen moeten worden om deze ambitie te verwezenlijken. Toekomstbeeld Bedrijventerreinen West-Brabant (2020) en Programmerings- en Investeringsagenda Bedrijventerreinen Regio West-Brabant (2021): Het toekomstbeeld is een opstap naar het verbinden, verslimmen en verduurzamen van de West-Brabantse bedrijventerreinen. Hierin wordt opgemerkt dat er onvoldoende groeiruimte is voor MKB in Altena, waarbij bij nieuwe ontwikkeling kan worden gekeken naar koppeling met de maritieme speerpuntsector. In de programmerings- en investeringsagenda komen een aantal specifieke opgaven voor Altena aan bod: – Het tekort voor functionele kleine tot middelgrote terreinen wordt aangestipt;

– –

–

•

Bedrijventerrein Giessen wordt voorgesteld als gebied om vraaggericht lokaal te ontwikkelen voor de (middel)lange termijn; Daarnaast is in de programmering rond Werkendam een zoekgebied opgenomen voor een bedrijventerrein ten behoeve van de ruimtevraag daar. Dit is ter vervanging van de 2e fase van RBT Kop van Brabant dat niet door kan gaan het uitroepen van de Nieuwe Hollandse Waterlinie tot Werelderfgoed. Voor de lange termijn wordt de ontwikkeling van de 3e Werkendamse haven (extra kades en natte kavels) aangegeven als speciale strategische locatie voor het maritieme cluster. De herstructurering van de insteekhaven (Biesbosch Haven) wordt ook genoemd om het vestigingsklimaat van de speerpuntsector te bevorderen.

Economische Agenda West-Brabant: Hub voor vernieuwend ondernemerschap (Januari 2019): De West-Brabantse regio zet in op verbinden, verslimmen en verduurzamen van de economie. Speerpuntsectoren zijn: agrofood/biobased, HTSM en Logistiek. De creatieve industrie is in onderzoek als mogelijk vierde. Altena kan uitstekend aansluiten bij agrofood/biobased en HTSM.

Provinciaal beleid •

Interim Omgevingsverordening Ruimte Noord-Brabant (2021): met de ingang van de omgevingswet moeten provincies beschikken over één omgevingsverordening, naar verwachting medio 2022. Voor Altena is vooral het beleid voor het platteland van belang. Bij vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) wordt aangegeven dat er mogelijkheden zijn voor andere functies, zoals voor collectieve woonvormen (in het kader van arbeidsmigranten voor Altena

8

Nationaal Park NLDelta bestaat nog niet maar is een ambitie, zie ook: https://www.nldelta.nl/

36

relevant). Voor bedrijfsvoering is voorheen een maximum omvang van 5.000 m2 gehanteerd, maar dit is losgelaten en de gemeente is aan zet om hier passend beleid op te maken. Er zijn dus (nog) geen concrete criteria aan verbonden en het zal maatwerk blijven. •

Visie op een toekomstbehendige economie voor Brabant, beleidskader economie 2030 (2020): de visie is een economische doorvertaling van de opgaven binnen een aantal thema’s: Gezonde & Veilige Leefomgeving, Energietransitie, Klimaatproof, Slimme netwerkstad en Concurrerende en duurzame economie. Het doel is om: een vooraanstaande speler in het Europees innovatiesysteem te zijn, internationaal een uitstekende economische concurrentiepositie te hebben, en iedereen in de Brabantse samenleving de vruchten te laten plukken van economisch succes (brede welvaart). Hierbij wordt ingezet op innovatiekracht, agglomeratiekracht en samenwerkingskracht, ieder thema’s die ook worden aangehaald in deze economische visie.

• • • • • • • • •

Fientje Bax – Kennispoort Altena Ewout van Wijk – E. van Wijk Pieter Venus – Koninklijke Horeca Joan Wassink – Rabobank Karin Struijk – Werkendam Maritime Industries (WMI) Peter Tankens – Tankens Bouwbedrijf Johan Kranenbroek – Oerlemans Plastics Henk Schouten – Schouten Europe Nicolette Visser – Da Vinci

Interviews college van B&W • Burgemeester Egbert Lichtenberg • Wethouder Matthijs van Oosten • Wethouder Hans Tanis • Wethouder Paula Jorritsma • Wethouder Roland van Vugt

Begeleidingscommissie • Matthijs van Oosten – Wethouder Gemeente Altena • Debbie van den Oever – WerkTalent (vestiging Altena) • Nathalie van der Schuit – MidZuid • Nicolette Visser – Da Vinci (Gorinchem) • Joan Wassink – Rabobank (Altena-Bommelerwaard) Geïnterviewde netwerkpartners • Gerard Vos – ZLTO

37