Bijlage Keuzemenu Ombuigingen bij RIB Keuzemenu ombuigingen
Tekst van het document
Inleiding ............................................................................................................................................ 4 Programma 1. Inwoner en Bestuur ..................................................................................................... 7 0.1 Bestuur ..................................................................................................................................... 7 0.2 Burgerzaken ............................................................................................................................ 8 0.3 Beheer overige gebouwen ....................................................................................................... 8 1.1 Crisisbeheersing en brandweer ................................................................................................ 8 1.2 Openbare orde en veiligheid .................................................................................................... 9 7.5 Begraafplaatsen en crematoria ................................................................................................ 9 Programma 2. Altena Samenredzaam ............................................................................................. 10 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie.........................................................................................
12 6.2 Wijkteams............................................................................................................................... 15 6.3 Inkomensregelingen ............................................................................................................... 16 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)............................................................................................. 17 6.71 Huishoudelijke hulp en begeleiding (Wmo) ........................................................................... 18 6.72 – 6.74 Jeugdhulp ................................................................................................................... 19 6.8 Jeugdbescherming................................................................................................................. 20 7.1 Volksgezondheid .................................................................................................................... 20 Programma 3. Veelzijdig Altena ...................................................................................................... 22 3.1 Economische ontwikkeling ...................................................................................................... 23 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur..................................................................................................
23 3.3 Bedrijfsloket ............................................................................................................................ 23 3.4 Economische promotie .......................................................................................................... 24 4.1 Openbaar basisonderwijs ....................................................................................................... 24 4.2 Onderwijshuisvesting .............................................................................................................25 4.3 Onderwijsbeleid ......................................................................................................................25 5.1 Sportbeleid en activering ........................................................................................................25 5.2 Sportaccommodaties............................................................................................................. 26 5.3 Cultuurpresentatie/participatie .............................................................................................. 26 5.4 Musea .................................................................................................................................... 26 5.5 Cultureel erfgoed ...................................................................................................................
26 5.6 Media ...................................................................................................................................... 27 5.7 Openbaar groen ...................................................................................................................... 27 2
Programma 4. Duurzaam Altena ..................................................................................................... 28 7.2 Riolering (gesloten systeem met de rioolheffing) ................................................................... 28 7.3 Afval (gesloten systeem met de afvalstoffenheffing) ............................................................. 28 7.4 Milieubeheer .......................................................................................................................... 29 8.3 Wonen en bouwen ................................................................................................................. 29 Programma 5. Bereikbaar Altena ..................................................................................................... 30 2.1 Verkeer en vervoer .................................................................................................................. 30 2.4 Economische havens .............................................................................................................. 32 2.5 Openbaar vervoer ................................................................................................................... 32 Programma 6. Financiën ..................................................................................................................
33 0.4 Overhead ................................................................................................................................ 34 0.61 Onroerend Zaak Belasting (OZB) .......................................................................................... 36 0.8 Overige baten en lasten ..........................................................................................................36
3
In de Kadernota 2024 hebben wij aangekondigd dat de gemeenteraad bij de Kadernota 2025 een keuzemenu ombuigingen ontvangt, gelet op het financieel meerjarenperspectief vanaf 2026. Op dat moment (zomer 2023) was onzeker hoe het Rijk zich vanaf 2026 tot de gemeenten ging verhouden. Daarvoor al hebben wij ervoor gekozen om ons niet te laten gijzelen door deze onzekerheid. Tegelijkertijd hebben wij wel aangekondigd dat wij starten met het zoeken naar mogelijkheden om vanaf 2026 om te buigen. Het resultaat wordt als bijlage van de Kadernota 2025 nagezonden.
De raad in de breedte te informeren over mogelijke ombuigingen vanaf 2026 en verder via het keuzemenu ombuigingen. Alsook de raad te informeren over het te bewandelen vervolgproces.
Het keuzemenu ombuigingen is gebaseerd op alle taken die nu in de begroting zijn opgenomen. Daarom kent het keuzemenu dezelfde programma-indeling als de begroting. Het keuzemenu geeft het brede inzicht waar ombuigingsmogelijkheden aanwezig zijn. Hierbij zijn alle beleidsvelden opgenomen zonder (bestuurlijke) weging en/of oordeelsvorming, waarbij het gaat om autonoom beleid en wettelijk beleid waar in de uitvoering keuzes mogelijk zijn. Op die manier ontstaat dus een compleet beeld waar de gemeenteraad kennis van kan nemen; zonder dat hier bij voorbaat een (bestuurlijke) afweging in gemaakt wordt. In het keuzemenu wordt aangegeven welke keuzes op hoofdlijnen mogelijk zijn, maar ook welk maatschappelijk effect een ombuiging heeft. Wij beseffen dat hierbij mogelijkheden benoemd worden die vanuit politiek of praktisch oogpunt niet wenselijk zijn. Om de gemeenteraad een zo volledig mogelijk inzicht te verschaffen, is bewust gekozen voor het opnemen van alle mogelijkheden. Wel zijn de ombuigingsmogelijkheden bij voorbaat voorzien van een indicatieve kleuraanduiding van groen (bespreekbaar en afweegbaar, maar niet zonder consequenties) tot donkerrood (zeer ingrijpend / onwenselijk) en vier tussenopties. Hierbij geldt dat autonoom beleid, dus beleid waar de gemeente Altena zelf voor verantwoordelijk is, in de basis heroverweegbaar is.
Voor de wettelijke taken zijn keuzes mogelijk tussen ‘dun’ en ‘dik’, oftewel de wettelijke taak uitvoeren op het minimale niveau of toch op een hoger niveau. Waar deze uitvoering nu niet op een minimaal niveau ligt, is de mogelijke keuze om toe te werken naar een minimale(re) variant. Een aantal ombuigingsmogelijkheden heeft het college in de Kadernota 2025 ingezet als oplossing voor het begrotingstekort in 2025. Deze ombuigingen zijn in onderstaande tabel weergegeven. Het college zal deze voorstellen verwerken in het raadsvoorstel bij de Begroting 2025. Richting de Begroting 2025 zal tevens een aantal andere acties worden uitgewerkt. Het gaat dan om de analyse van de resultaten (onderuitputting) van de afgelopen jaren en de invulling van het realistisch begroten alsmede om de actualisatie van de investeringsplanning.
4
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
a. Faseren investeringen mobiliteit
500 V
-
-
-
-
350 V
350 V
350 V
c. Efficiency openbare ruimte
120 V
120 V
120 V
120 V
d. Aanbesteden Wmo
100 V
250 V
250 V
250 V
e. Mobiliteit exploitatiebudgetten
100 V
100 V
100 V
100 V
f. Omgevingswet en RO
150 V
100 V
100 V
100 V
g. Accommodaties
50 V
50 V
50 V
50 V
h. Torens en uurwerken en Monumenten
70 V
70 V
70 V
70 V
i. Onderwijsbeleid Techniekpromotie
35 V
35 V
35 V
35 V
j. Kernenbudget
15 V
15 V
15 V
15 V
k. Ontwikkeling visie op werken Cofinancieringsfonds
30 V
30 V
-
-
1.170 V
1.120 V
1.090 V
1.090 V
b. Eigen bijdrage Wmo
Totaal Ombuigingen
Om ombuigingsmogelijkheden uiteindelijk te vertalen naar voorstellen, is het zaak dat de verschillende onderdelen binnen het keuzemenu nader uitgewerkt worden. Het uiteindelijke doel van deze exercitie is dat bij de Kadernota 2026 concrete, structurele ombuigingsvoorstellen zijn verwerkt. Realiteit is echter dat nog steeds onduidelijkheid bestaat over de precieze omvang van de ombuigingsopgave die ons te wachten staat voor 2026 en verder. Hiervoor zijn wij afhankelijk van de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord en de vertaling daarvan in een circulaire. De precieze ombuigingsopgave zullen wij naar verwachting medio volgend jaar pas duidelijk hebben. Om desondanks te komen tot concrete ombuigingsvoorstellen is de wens van het college om gezamenlijk met de raad te beslissen welke onderdelen binnen het keuzemenu kansrijk zijn en verder uitgewerkt moeten worden en welke niet. De raad kan op verschillende manieren aangesloten worden. Het college komt daartoe bij de behandeling van de Begroting 2025 met een voorstel op welke wijze dit proces richting Kadernota 2026 vorm kan krijgen. De wens is om interactief en in gezamenlijkheid concrete opdrachten te formuleren voor de ambtelijke organisatie. Uiteindelijk monden de werkzaamheden uit in de Kadernota 2026 waarin – met de kennis van dat moment – concrete ombuigingsvoorstellen verwerkt zijn.
De uitwerking maakt daarmee mogelijk dat de raad na oplevering van de Kadernota 2026 vanuit het politieke debat kan komen tot definitieve besluiten.
5
Categorisering Het keuzemenu geeft binnen de huidige begroting aan waar ombuigingen mogelijk zijn. De ombuigingsmogelijkheden zijn ingedeeld in verschillende categorieën. De verschillende categorieën zijn met kleurcodes aangegeven, zoals aangegeven in onderstaande figuur.
Per programma gaan we in op de begrotingsposten, groter dan €25.000 (Begroting 2024), waarbij een ombuiging mogelijk is.
6
Hieronder is voor programma 1 een overzicht weergegeven van de in de Begroting 2024 opgenomen ramingen van budgetten groter dan € 25.000. Hierbij geldt dat het budgetten betreft waar sprake is van autonoom beleid of wettelijk beleid waarin keuzes in uitvoering mogelijk zijn. Navolgend worden per taakveld de ombuigingsmogelijkheden geschetst en wordt aangegeven wat de maatschappelijke effecten daarvan zijn. Taakveld
Kostenplaats omschrijving
0.1 - Bestuur
Bestuurlijke samenwerking
€
102.900
Bestuurlijke samenwerking gemeenschappelijke regelingen
€
508.471
0.2 - Burgerzaken
Baten secretarieleges overig
€
(207.537)
0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden
Beheer overige gebouwen en gronden
€
196.000
Exploitatie gemeentelijke gebouwen
€
(27.000)
Exploitatie landerijen, volkstuinen
€
(106.500)
Exploitatie landerijen, volkstuinen - inkomsten
€
(162.970)
1.1 - Crisisbeheersing en brandweer 1.2 - Openbare orde en veiligheid
7.5 - Begraafplaatsen en crematoria
Begroting 2024
Brandweerkazernes
€
57.634
Veilgheidsregio
€
3.323.418
BOA (Bijzonder Opsporingsambtenaar)
€
41.023
Criminaliteitsbescherming/preventie
€
112.700
Criminaliteitsbescherming/preventie bijdragen aan derden
€
50.471
Baten begraafplaatsen
€
(922.843)
Begraafplaatsen en begraven
€
128.381
Begraafplaatsen onderh Buitendienst
€
316.500
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Bestuurlijke samenwerking kostenbesparing
Lidmaatschap P10 en M50 opzeggen. Onze deelname in de M50 en P10 is niet verplicht.
Geen deelnemer meer aan gezamenlijke belangenbehartiging met partner gemeenten.
Bestuurlijke samenwerking – Gemeenschappelijke regeling RWB
Gemeentelijke bijdrage (RWB en Opleiding & Ontwikkelingsfonds) aanpassen. Alleen in gemeenschappelijkheid met deelnemende gemeenten. Nu bredere discussie over Regio West Brabant (RWB) in relatie tot Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT).
Onze betekenis in de regionale samenwerking neemt af.
7
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Baten secretarieleges overig
Ontvangen leges VOG, uittreksels, bewijzen in leven enz. Eigen uittreksels van gemeente kun je tarief van verhogen. Onderdeel in discussie over kostendekkendheid leges.
Burgers gaan meer betalen voor sommige producten en diensten.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Beheer overige gebouwen en gronden
Inkrimpen portefeuille maatschappelijk vastgoed.
Mogelijke daling van het voorzieningenniveau (als er geen alternatieven blijken te zijn) en of grotere afstand voor bepaalde groepen inwoners.
Exploitatie gemeentelijke gebouwen
Beperken exploitatielasten door inkrimpen portefeuille maatschappelijk vastgoed of andere gebruiksafspraken.
Mogelijke daling van het voorzieningenniveau (als er geen alternatieven blijken te zijn) en of grotere afstand voor bepaalde groepen inwoners. En mogelijk hogere kosten voor gebruikers
Exploitatie landerijen, volkstuinen
Verkoop diverse stroken grond / snippergroen.
Minder gemeentelijke regie op de gebruiksmogelijkheden van de openbare ruimte, met mogelijk toename problemen rondom hittestress, wateroverlast en de energietransitie.
Exploitatie landerijen, volkstuinen - inkomsten
Verhogen van de pachtcanon en huurprijzen voor gemeentelijke gronden.
Pachters / huurders gaan meer betalen.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Brandweerkazernes
Klein, groot en klachtenonderhoud en diverse overige algemene kosten. En uitgaven gas en elektra terugbrengen.
Brandweerkazernes zijn recent opgeleverd, grote aanpassingen zijn niet wenselijk. Brandweerzorg is een gemeentelijke taak.
Veiligheidsregio
Taakstelling op de gemeenschappelijke regelingen. Kan alleen in gemeenschappelijkheid worden besloten.
Verschraling uitvoering taken Veiligheidsregio.
8
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
BOA (Bijzonder Opsporingsambtenaar)
Platform Toezicht en Handhaving / blokken boa boete. Uitrusting BOA's, bodycams pilot in 2024. Op basis van pilot heroverwegen.
Minder toegeruste BOA’s / minder faciliteiten.
Criminaliteitsbescherming / preventie bijdragen aan derden
Stoppen met bijdrage Slachtofferhulp en Radar.
Impact op inwoners die geraakt worden door criminaliteit. Altena neemt minimumpakket af bij Radar, dit is alleen het wettelijk verplichte meldpunt. Op dit punt is recentralisatie door Rijk voorzien inclusief uitname uit gemeentefonds. Gaat dat niet door dan opnieuw bezien of dit niet efficiënter zou kunnen in samenspraak met Baroniegemeenten.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Baten begraafplaatsen
Leges grafrechten verhogen.
De kosten voor nabestaanden worden hoger.
Begraafplaatsen en begraven, inclusief onderhoud door Buitendienst
Terugbrengen onderhoudsniveau van onze begraafplaatsen en (financiële) afspraken rondom vervanging en ruiming. .
Het verlagen van het onderhoudskwaliteitsniveau heeft impact op de uitstraling van onze begraafplaatsen en beleving die nabestaanden en bezoekers daarbij zullen ervaren.
9
Hieronder is voor programma 2 een overzicht weergegeven van de in de Begroting 2024 opgenomen ramingen van budgetten groter dan € 25.000. Hierbij geldt dat het budgetten betreft waar sprake is van autonoom beleid of wettelijk beleid waarin keuzes in uitvoering mogelijk zijn. Navolgend worden per taakveld de ombuigingsmogelijkheden geschetst en wordt aangegeven wat de maatschappelijke effecten daarvan zijn.
10
Taakveld
Kostenplaats
6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie
Algemeen sociaal en maatschappelijk werk
€
758.405
Gezondheidscentrum Aalburg
€
-152.000
Gezondheidscentrum Aalburg
€
29.400
Kernenbudget
€
25.000
Kernenbudget
€
130.000
Mantelzorgondersteuning
€
228.276
Mantelzorgwaardering
€
191.100
Nieuwkom./statushoud./vluchtelingen
€
95.303
Ontmoetingsvoorzieningen
€
193.607
Praktische ondersteuning professionals
€
353.468
Preventief jeugdbeleid
€
30.511
Preventief jeugdbeleid
€
235.000
Vrijwilligersondersteuning
€
105.749
Welzijn en leefstijl
€
100.000
Welzijnsaccomodaties - huuropbrengsten
€
-100.110
Welzijnsaccomodaties
€
633.915
WMO: collectief vervoer
€
1.181.800
Kosten dvo jeugdhulp Breda
€
339.811
Onafhankelijke clientondersteuning
€
259.607
Uitvoeringskosten jeugdhulp
€
130.040
Armoedepact
€
29.400
BBZ Levensonderhoud SO en GO
€
50.000
Minima Activiteitenfonds
€
196.000
Minima Bijzondere bijstand
€
30.000
Minima Bijzondere bijstand
€
603.562
Minima Inkomenstoeslag
€
165.000
Minima Kindregeling
€
164.426
Minima kwijtschelding belasting
€
231.000
Minima Maaltijden
€
37.713
Minima Ziektekostenregeling
€
400.500
Schuldhulpverlening
€
90.000
Studietoeslag
€
50.000
WMO: contractmanagement BCF
€
27.887
WMO: eigen bijdragen
€
-378.000
WMO: rolstoelen
€
696.260
WMO: vervoersvoorzieningen
€
381.200
WMO: woonvoorzieningen
€
538.000
WMO: contractmanagement BCF
€
-6.492
WMO: Hulp bij het huishouden PGB
€
4.657.400
WMO: Hulp bij het huishouden PGB
€
137.200
Begeleiding (WMO) PGB
€
3.989.696
Begeleiding (WMO) PGB
€
362.600
Jeugdhulp begeleiding
€
2.752.156
Jeugdhulp behandeling
€
1.933.793
Jeugdhulp dagbesteding
€
1.452.516
Jeugdhulp zonder verblijf overig
€
413.677
Jeugdhulp: Pleegzorg
€
581.112
Jeugdhulp: Gezinsgericht
€
581.268
Jeugdhulp met verblijf overig
€
1.198.699
Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf
€
2.652.705
Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ enz.
€
1.252.153
Jeugdhulp: Gesloten plaatsing
€
460.227
6.82a - Jeugdbescherming
Jeugdbescherming
€
688.545
7.1 - Volksgezondheid
AED
€
39.200
Bijdrage GGD, deel volksgezondheid
€
954.345
Preventie, alcohol en drugs, LEV
€
75.000
Preventie, alcohol en drugs, LEV
€
50.000
Preventie, alcohol en drugs, LEV
€
189.600
Subsidie EHBO
€
38.630
Vitaal Altena: Vit centra+platteland
€
240.000
Volksgezondheid
€
727.308
Werkbudget uitvoering volksgez
€
55.212
6.2 - Wijkteams
6.3 - Inkomensregelingen
6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)
6.71 - Huishoudelijke hulp en begeleiding (WMO)
6.72 - 6.74 Jeugdhulp
Begroting 2024
11
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Algemeen sociaal en maatschappelijk werk.
Omvang is afweegbaar.
Gezondheidscentrum Aalburg
Huuropbrengsten Gezondheidscentrum verhogen
Investeren; past bij visie versterken sociale basis. Doel is om de zorgvraag niet te laten groeien, maar af te laten nemen door versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners. Stoppen; leidt volgens de redenering achter de landelijke akkoorden Integraal Zorgakkoord (IZA), Gezond en Actief Levenakkoord (GALA) en Hervormingsagenda Jeugd tot een grotere zorgvraag. Onderdeel van subsidietender Oog Voor Elkaar (welzijnswerk) die in 2024-2025 herijkt gaat worden. Partijen krijgen hogere lasten.
Gezondheidscentrum Aalburg - onderhoud
Onderhoud op een lager niveau brengen.
Uitstel van onderhoud leidt mogelijk tot eerdere investeringen.
Kernenbudget
Omvang is afweegbaar. Voorstel voor verlaging van het kernenbudget is meegenomen in de kadernota 2025. Omvang is afweegbaar. Subsidies, activiteitenmiddelen. Afweegbaar in omvang, maar er komen wel steeds meer activiteiten. Hieronder ook Oranjevereniging, timmerdorpen etc. Inwonersbudgetten geven mensen autonomie en beslissingsbevoegdheid over hoe ze middelen willen besteden om hun gemeenschap te verbeteren. Omvang is afweegbaar. Onderdeel van subsidietender Oog Voor Elkaar (welzijnswerk) die in 2024-2025 herijkt gaat worden. Hoewel bezuinigingen op korte termijn financiële voordelen kunnen opleveren, kunnen de langetermijngevolgen duur zijn Welzijnscoach is vanuit de Wmo een wettelijke taak. Voor omvang van Altena is het bedrag niet hoog. Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag.
Minder budget voor initiatieven vanuit de kernen kan leiden tot minder maatschappelijke betrokkenheid. Bezuinigingen kunnen deze autonomie beperken en de participatie van burgers verminderen, waardoor zij zich mogelijk minder betrokken voelen bij de gemeenschap.
Subsidieregelingen burgerinitiatieven en inwonersbudgetten
Mantelzorgondersteuning
Welzijnscoach, sociaal isolement ouderen voorkomen
12
Onvoldoende ondersteuning voor mantelzorgers kan bijvoorbeeld leiden tot een groter beroep op formele zorgdiensten, wat op zijn beurt de kosten voor de curatieve gezondheidszorg kan verhogen.
Zonder welzijnscoaches kunnen kwetsbare groepen, zoals ouderen, mensen met een handicap of mensen met psychische problemen, meer geïsoleerd raken. Ze missen mogelijk het regelmatige contact en de begeleiding die hen helpt om verbonden te blijven met de samenleving. Als een welzijnscoaches niet beschikbaar is om te helpen bij preventieve zorg en ondersteuning, kan dit leiden tot een toename van de druk op andere openbare diensten, zoals curatieve gezondheidszorg, maatschappelijk werk en hulpverleningsinstanties.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Oog voor elkaar communicatie en ZBBmantelzorgwaardering
Omvang is afweegbaar. Onderdeel van subsidietender Oog Voor Elkaar (welzijnswerk) die in 2024-2025 herijkt gaat worden.
Asiel (inburgering)
Omvang is afweegbaar.
Ontmoetingsvoorzieningen
Heroverweegbaar in omvang.
Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag. Als nieuwkomers niet de nodige ondersteuning krijgen bij het leren van de taal, het begrijpen van de cultuur en het vinden van werk kan dat hun integratie in de samenleving vertragen. Er zijn meerdere budgetten beschikbaar voor ontmoetingsvoorzieningen. In omvang zijn deze afweegbaar echter het verminderen van deze voorzieningen kan zorgen voor meer eenzaamheid bij ouderen en kwetsbaren.
Praktische ondersteuning professionals
Omvang is afweegbaar. Onderdeel van subsidietender Oog Voor Elkaar (welzijnswerk) die in 2024-2025 herijkt gaat worden.
Preventief Jeugdbeleid
Diverse kosten uitbestede diensten
13
Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag. De Vrijwillige ouderenadviseurs zijn vaak goed ingebed in lokale gemeenschappen en fungeren als belangrijke verbindingspunten tussen ouderen en verschillende diensten en middelen. Bezuinigingen kunnen leiden tot het verlies van deze verbindingen en gemeenschapsbanden, wat kan leiden tot een gevoel van isolement en een verminderde kwaliteit van leven voor ouderen. Past niet in het voornemen om meer te investeren in preventie en daarmee duurdere individuele voorzieningen te voorkomen/verminderen.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Preventief Jeugdbeleid
Entree opleiding kan ook in Gorinchem/Den Bosch gevolgd worden. Niet afweegbaar in omvang.
We voorzien hiermee in een behoefte, is ook stuk preventie want we verhogen hiermee de kans op een baan. Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag.
Preventief jeugdbeleid is onderdeel landelijke bestuurlijke akkoorden, omvang is in principe afweegbaar
Beleidskader recent vastgesteld in 2023. Investering in sociale basis door gemeente is belofte in diverse landelijke bestuurlijke akkoorden. Buurtgezinnen, kortdurende ondersteuning. Zorgtaken aan de voorkant. Past bij nieuwe visie regio jeugd (versterken sociale basis). Een afname van preventieve maatregelen kan leiden tot een toename van problemen onder jongeren, zoals schooluitval, jeugdcriminaliteit, verslavingen en geestelijke gezondheidsproblemen. Zonder voldoende preventieve programma's kunnen risicofactoren onbehandeld blijven en problemen zich verder ontwikkelen. Door te bezuinigen op preventief jeugdbeleid zullen de kosten op lange termijn toenemen. Onbehandelde problemen onder jongeren kunnen resulteren in hogere kosten voor bijvoorbeeld speciaal onderwijs, gezondheidszorg, justitie en maatschappelijke ondersteuning. Vrijwilligerswerk draagt bij aan sociale cohesie doordat het mensen verbindt en gemeenschappen versterkt. Bezuinigingen kunnen leiden tot minder mogelijkheden voor mensen om vrijwilligerswerk te doen, wat de sociale cohesie kan verminderen. Als vrijwilligersondersteuning wordt verminderd, kan dit leiden tot een toename van de druk op professionele hulpverleningsinstanties, wat mogelijk resulteert in hogere kosten voor de overheid. Aantal ouderen neemt toe. Past bij versterken sociale basis.
Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag.
Vrijwilligers ondersteuning
Omvang is afweegbaar. Onderdeel van subsidietender Oog Voor Elkaar (welzijnswerk) die in 2024-2025 herijkt gaat worden.
Welzijn en leefstijl
Heroverweegbaar.
14
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Welzijnsaccommodaties
Deze accommodaties worden onderdeel van de harmonisatie gemeentelijk/maatschappelijk vastgoed.
Mogelijk minder aanbod van voorzieningen.
WMO: collectief vervoer
Gemeenschappelijke regeling RWB is afweegbaar in omvang
Alleen in collectiviteit van de deelnemende gemeenten te bezien. Mogelijkheden verkennen om eigen vervoersbedrijf op te zetten als gemeenten.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Kosten Stoppen met deze taak kan niet, dienstverleningsovereenkomst bezuinigen kan altijd. Regionaal jeugdhulp Breda samenwerken is een bestuurlijke toezegging uit de landelijke hervorming agenda jeugd en norm voor opdrachtgeverschap, wordt op termijn Gemeenschappelijke regeling (GR (2026)). Lokaal uitvoeren is duurder, want minder efficiënt. Bezuinigen kan door minder te controleren op rechtmatigheid en minder te sturen op kwaliteit. Minder grondig en professionele inkoopprocedures voeren. Onafhankelijke MEE oog voor elkaar is afweegbaar in clientondersteuning omvang. Al verminderd n.a.v. ombuigingen Berenschot.
Bezuinigen door de lat voor kwaliteit lager te leggen vergroot het risico dat gezinnen jeugdhulp van mindere kwaliteit krijgen. De kans op onrechtmatige declaraties door zorgaanbieders wordt groter. De kans wordt groter dat inkoopprocedures niet een dekkend zorglandschap opleveren. Voor de inwoner betekent dit dat de zorg die zij nodig hebben, niet leverbaar is.
Uitvoeringskosten jeugdhulp
Besparing heeft effect op de uitvoering van taken binnen de uitvoerende teams van het sociaal domein. Mogelijkheden binnen de uitvoering van de functie worden hiermee beperkt, wat uiteindelijk zorgt voor een mindere dienstverlening.
Licentiekosten, zorgfocus monitoring, CIT, tolkentelefoon enz. zijn afweegbaar in omvang
15
Stoppen kan niet. Het betreft een wettelijke taak. Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag. Onderdeel van subsidietender Oog Voor Elkaar (welzijnswerk) die in 2024-2025 herijkt gaat worden.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Armoedepact
Minimavoorziening en Budget armoedepact zijn afweegbaar in omvang.
Minima Activiteitenfonds
Activiteitenfonds - invulling zelf bepalen. Aanpassen verordening en normen bijstellen.
Minima Bijzondere bijstand
Subsidie voedselbank – is heroverweegbaar.
Minima Bijzondere bijstand
Overige sociale bijdragen, omvang is heroverweegbaar. Aanpassen verordening en beleidsregels. Grenzen aanpassen.
Minima Inkomenstoeslag
Minimavoorziening. Minimabeleid wordt in 2025 herzien. Ook samenhang met programmaplan Bestaanszekerheid.
Sociale basis. Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag. Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en een vermindering van maatschappelijke participatie en gezondheid bij deze doelgroep. Deze regeling richt zich namelijk op een bijdrage in kosten voor bijvoorbeeld sport en ontspanning. Voedselbank moet dan andere sponsors zoeken. De afhankelijkheid van andere geldschieters wordt groter. De kans bestaat dat deze achterblijven en de dienstverlening naar kwetsbare inwoners afneemt. Een belangrijke ondersteuningsstructuur wordt hiermee kwetsbaar en valt mogelijk weg voor mensen met schulden en in armoede. Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid, maar ook op een toename van gezondheidsklachten en/of schuldenproblematiek. Deze regeling richt zich namelijk op een bijdrage in bijzondere, noodzakelijke kosten die mensen moeten maken. Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid.
Minima Kindregeling
Armoedebestrijding kinderen, Stg. Leergelden enz. hiervan is de invulling heroverweegbaar. Aanpassen verordening. Grenzen aanpassen naar bijvoorbeeld 110 of 100%. Tendens is wel om de grens te verhogen naar 130% i.v.m. groeiende armoede
16
Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Minima kwijtschelding belasting
Invulling is heroverweegbaar. Optie om niet 100% maar bijv. 50% van de belastingen kwijt te schelden of de norm aan te passen waardoor de doelgroep kleiner wordt.
Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid.
Minima Maaltijden
Vergoeding verstrekking maaltijden Surplus en Pro Senioren is in omvang heroverweegbaar
Minima Ziektekostenregeling
Collectieve zorgverzekeringen – is heroverweegbaar. Aanpassen verordening en normen bijstellen.
Schuldhulpverlening
Omvang is afweegbaar.
Studietoeslag
In 2023 overschrijding op budget studietoeslag. Deze is heroverweegbaar. Normen aanpassen.
Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid. Deze doelgroep zal een groter beroep moeten doen op informele circuit. . Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid, maar ook een verslechtering van de gezondheid omdat mensen niet goed meer verzekerd zijn. Uiteindelijk zal dit leiden tot een grotere zorgvraag en druk op het zorgsysteem. Bezuinigingen kunnen leiden tot toename van armoedeproblematiek, hetgeen automatisch leidt tot een grotere zorgvraag. Minimaregelingen dragen bij aan de bestaanszekerheid. Ombuiging op deze minimaregeling kan leiden tot een toename van armoede en kansenongelijkheid. Mogelijk werpt dit een drempel op om een studie te gaan volgen.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
WMO: contractmanagement BCF
In de toekomst mogelijk kiezen voor gebundelde zorginkoop Jeugd en WMO. Inkomensafhankelijke eigen bijdrage.
Bezuinigingen leiden tot kwalitatief mindere zorginkoop.
WMO: eigen bijdragen maatwerkvoorzieningen / PGB
In de Voorjaarsnota 2024 is gemeld dat het kabinet met ingang van 2026 voor alle Wmo-(maatwerk)
17
Inwoners kunnen stimuleren om waar mogelijk zelf in hun ondersteuningsbehoefte te voorzien (door daarvoor een beroep te doen op hun sociale netwerk of deze ondersteuning particulier te bekostigen.
Kostenplaats
WMO: rolstoelen
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
voorzieningen weer een inkomensafhankelijke eigen bijdrage wil invoeren en dus het abonnementstarief wil afschaffen. In de Kadernota 2025 is in dit kader vanaf 2026 een bedrag van € 350.000 geraamd. Afweegbaar in omvang. Mogelijkheid om een stalling voor de rolstoel als voorwaarde te stellen bij verstrekking rolstoel
Inwoners die een beroep doen op Wmovoorzieningen een financiële bijdrage kunnen vragen die past bij hun financiële draagkracht, zodat we kwetsbare inwoners kunnen helpen die dat echt nodig hebben.
Door een stalling te verplichten worden mensen aangesproken op eigenaarschap van voor gebruik van de voorziening wat uiteindelijk zal leiden tot een duurzamer gebruik en minder reparaties en vervangingen. Het risico bestaat dat mensen geen rolstoel meer willen als zij een stalling moeten hebben waardoor zij minder mobiel worden wat effect kan hebben op hun fysieke en mentale gezondheid. Inwoners worden minder mobiel en doen minder mee in de samenleving. Vooral inwoners met een klein budget en/of een klein of geen informeel netwerk raakt dit. Mensen blijven met hun beperkingen in een ongeschikt huis wonen met minder voorzieningen wat van invloed is op hun levensverwachting en welzijn. Door de krapte op de woningmarkt is verhuizen voor velen geen reële optie.
WMO: vervoersvoorzieningen
WMO-vervoersvoorziening kan minder kilometers vergoeden
WMO: woonvoorzieningen
Verhuizen of minder toekennen. Een eigen bijdrage is wel een mogelijke optie.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
WMO: contractmanagement BCF
In de toekomst mogelijk kiezen voor gebundelde zorginkoop Jeugd en WMO. Normenkader aanpassen. Mogelijk als algemene voorziening in de markt te zetten.
Bezuinigingen leiden tot kwalitatief mindere zorginkoop.
WMO: Hulp bij het huishouden
WMO: Hulp bij het huishouden Begeleiding (WMO) PGB
Kader aanpassen voor PGB. Inloopvoorzieningen in elke kern organiseren waar kan in plaats van individuele begeleiding.
18
Verordening aanpassen en normen naar beneden bijstellen. Minder mensen kunnen daardoor gebruik maken van de voorziening. Wanneer een algemene voorziening voor HO in de markt wordt gezet krijgt de aanbieder een lumpsum bedrag waarvoor de ondersteuning aan de inwoner moet worden geleverd. Ambtelijke capaciteit gaat daardoor ook omlaag. Verordening aanpassen. Beleid op collectieve voorzieningen zonder indicatie in plaats van individuele begeleiding. Meer preventief en collectief aanbod ontwikkelen zodat de stap naar individuele
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect ondersteuning minder snel gemaakt hoeft te worden.
Begeleiding (WMO) PGB
Meer preventief en collectief aanbod creëren
PGB individuele begeleiding minder toegankelijk maken ondermijnt de eigen regie gedachte van de WMO en de keuzevrijheid van de inwoner. Beleid op collectieve voorzieningen zonder indicatie in plaats van individuele begeleiding. Meer preventief en collectief aanbod ontwikkelen zodat de stap naar individuele ondersteuning minder snel gemaakt hoeft te worden.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Jeugdhulp begeleiding
Op basis van landelijke hervormingsagenda jeugd (VNGakkoord) moeten we een stelpost bezuinigingen opnemen (aangemeld voor 1e berap '24). Daarnaast hebben we een inspanningsplicht om bepaalde maatregelen te nemen, die we uit eigen middelen moeten financieren. Haalbaarheid ervan is onzeker, omdat er zorgplicht geldt voor de gemeente is het risico op overschrijding van de begroting reëel. O.b.v. het akkoord is het mogelijk dat het Rijk in 2028 met terugwerkende kracht gaat compenseren.
Over wat de maatregelen uit het landelijke akkoord precies inhouden, is nog veel onduidelijkheid. Doel van het akkoord is dat de hulp aan gezinnen er beter van wordt. Als de jeugdwet aangepast is, zullen gezinnen niet meer bij alle opvoedproblemen hulp financieel vergoed krijgen. Dat kan ertoe leiden dat ze geen hulp meer vragen, of pas vragen als problemen escaleren. Er zal efficiencywinst uit regionale samenwerking moeten komen. Dat hoeft geen effect op inwoners te hebben, maar wel op de politiek en de organisatie (vaker concessies doen, minder beleidsvrijheid). Door regionalisering van beleid zou het kunnen dat lokale zorgondernemers minder makkelijk steun voor hun belangen vinden bij de politiek.
Jeugdhulp behandeling Jeugdhulp dagbesteding Jeugdhulp zonder verblijf overig Jeugdhulp: Pleegzorg Jeugdhulp: Gezinsgericht Jeugdhulp met verblijf overig Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ enz. Jeugdhulp: Gesloten plaatsing
19
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Jeugdbescherming
Op basis van de landelijke hervormingsagenda jeugd (VNGakkoord) moeten we een stelpost bezuinigingen opnemen (aangemeld voor 1e berap '24). Daarnaast hebben we een inspanningsplicht om bepaalde maatregelen te nemen, die we uit eigen middelen moeten financieren. Haalbaarheid ervan is onzeker, omdat er zorgplicht geldt voor de gemeente is het risico op overschrijding van de begroting reëel. O.b.v. het akkoord is het mogelijk dat het Rijk in 2028 met terugwerkende kracht gaat compenseren.
Toename van langdurige problemen: Onvoldoende ondersteuning kan leiden tot langdurige problemen bij kinderen en jongeren, waaronder emotionele, gedrags- en ontwikkelingsproblemen.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
AED
De omvang is afweegbaar
Bijdrage GGD, deel volksgezondheid
Begrotingswijziging GGD: CAOimpact Bij raming gemeentelijke bijdrage VGZ Afweegbaar. Keuze uit stoppen of continueren, een tussenoplossing is niet mogelijk.
Budget is benodigd voor dekkend netwerk van AED's. Een minder dekkend netwerk heeft het risico dat mensen minder snel de beschikking over een AED hebben in een levensbedreigende situatie. Dit is een wettelijke taak en een GR. Ombuigen alleen mogelijk als alle gemeenten meedoen.
Preventie, alcohol en drugs, LEV
Preventie, alcohol en drugs, LEV Preventie, alcohol en drugs, LEV
Subsidie EHBO
Vitaal Altena
Afweegbaar. Het betreft de uitvoering van een amendement. Kids united is 46.000 subsidie. OKO is 15.000 (Trimbos Instituut) en 75.000 (jongerenwerker). Afweegbaar in omvang. Subsidie EHBO is afweegbaar in omvang
Weerbaarheidstraining in het kader van alcohol en drugs. Raadsmotie. Ombuigen niet wenselijk vanuit principes versterking sociale basis. Mogelijk toenamen van alcohol en drugs. Deel van het budget is personeel. Volledig aframen van dit budget is onwenselijk gezien de deelname aan OKO.
Het is mogelijk dat verenigingen niet kunnen blijven bestaan of hun tarieven voor hun diensten omhoog moeten doen om de subsidieverlaging te compenseren. Temporiseren/ prioriteren Niet wenselijk. Programma net opgestart, veel programma Vitaliteit dan wel externe partijen bij betrokken. Stoppen of programma minder ambitieus maken, temporiseren leidt mogelijk tot hogere bijvoorbeeld minder vitaliteitscentra. zorgkosten.
20
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Volksgezondheid
Inzet uit GALA. De inzet uit GALAmiddelen draagt bij aan de buizingingen in het kader van de Hervormingsagenda Jeugd. Dit draagt direct bij aan het behalen van de doelstellingen uit het GALA. Afweegbaar in omvang. .
Minder versterking van weerbaarheid, welzijn en bestaanszekerheid van inwoners leidt (volgens de redenering achter de landelijke akkoorden IZA, GALA en Hervormingsagenda Jeugd) tot een grotere zorgvraag
Werkbudget uitvoering volksgezondheid
21
Geen, wordt uit andere post gedekt.
Hieronder is voor programma 3 een overzicht weergegeven van de in de Begroting 2024 opgenomen ramingen van budgetten groter dan € 25.000. Hierbij geldt dat het budgetten betreft waar sprake is van autonoom beleid of wettelijk beleid waarin keuzes in uitvoering mogelijk zijn. Navolgend worden per taakveld de ombuigingsmogelijkheden geschetst en wordt aangegeven wat de maatschappelijke effecten daarvan zijn. Taakveld
Kostenplaats
3.1 - Economische ontwikkeling
Economisch beleid Economisch beleid - uitvoeringsagenda Fysieke bedrijfsinfrastructuur Fysieke bedrijfsinfrastructuur Markten Evenementen Recreatief beleid Recreatieve projecten - erfgoed Recreatieve projecten Verblijfsbelasting Openbaar basisonderw. (excl.huisvesting) Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting Bijzonder Basisonderw. (excl.huisvesting) Voorschoolse educatie Combinatiefunctionarissen Sportverenigingen - bijdragen Sportverenigingen Binnensportaccomodaties Zwembaden Subsidies kunst en cultuur Subsidies kunst en cultuur Subsidies kunst en cultuur Subsidies kunst en cultuur Maaien bermen Onderh. plantsoenen en kunstwerken Onderhoud gazons Onderhoud plantsoenen Onderhoud watergangen Onderhoud/planten bomen Speeltuinen en overige recreatieve voorzieningen
3.2 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 - Bedrijfsloket 3.4 - Economische promotie
4.1 - Openbaar basisonderwijs 4.2 - Onderwijshuisvesting 4.3 - Onderwijsbeleid 5.1 - Sportbeleid en activering
5.2 - Sportaccomodaties 5.3 - Cultuurpresentatie/participatie 5.4 - Musea 5.5 - Cultureel erfgoed 5.6 - Media 5.7 - Openbaar groen
Begroting 2024
22
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € € €
100.000 65.000 -318.888 203.459 26.900 2.400 130.000 74.665 101.090 -332.105 122.500 469.500 -98.546 110.200 -30.000 -87.000 26.000 235.000 680.493 1.151.015 324.594 74.660 312.694 1.214.880 256.257 1.418.488 475.446 36.237 529.300 239.095 118.688
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Economisch beleid
Stoppen gemeentelijke financiering Maritieme Campus.
Economisch beleid uitvoeringsagenda
Heroverwegen omvang gemeentelijke financiering. Huidige begroting gaat uit van oplopend budget.
Het verminderen van de gemeentelijke bijdragen en participatie kan het draagvlak en samenwerking met het maritieme cluster onder druk zetten of negatief beïnvloeden. Zonder gemeentelijke financiering lijkt Maritieme Campus niet levensvatbaar en zal ook de provinciale subsidie vervallen. Stoppen of fors korten op gemeentelijke financiering verkleint de beoogde aanjaagfunctie met als risico dat collectieve samenwerking niet van de grond komt.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bijdrage ROB grex Giessen verhogen. Hier staan uitgaven tegenover, de baten vallen dus niet volledig ten gunste van het resultaat. Fysieke bedrijfsinfrastructuur Stelpost verplichting ROB agv grex Giessen
Geen direct maatschappelijk effect, wel invloed op het resultaat van het ROB
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Markten
Verhogen tarieven marktgelden (ook in relatie tot de kosten voor gas en elektra). Verhogen legeskosten voor evenementen inclusief doorbelasten gemeentelijke kosten.
Mogelijk minder animo voor innemen standplaatsen.
Evenementen
23
Geen direct maatschappelijk effect, wel invloed op het resultaat van het ROB
Hogere kosten voor initiatiefnemers waardoor evenementen mogelijk niet door kunnen gaan, met als gevolg minder activiteiten in de kernen.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Recreatief beleid
Beperken/ stoppen financiële bijdrage aan VVV
Zonder VVV is er geen centraal georganiseerde toeristische informatie over Altena meer, geen verbinding meer tussen de toeristische ondernemers en tussen ondernemers en vrijwilligers, en met maatschappelijke partners. Ontwikkeling communicatie en toeristisch aanbod stopt met waarschijnlijk negatieve impact op het benutten van toeristischeconomisch potentieel van de gemeente. In zijn algemeenheid is er veel samenhang tussen de verschillende activiteiten en werkzaamheden op het gebied van toerisme en erfgoed. Een ombuiging op een van de thema's of onderwerpen heeft daarmee vrijwel altijd impact op andere onderwerpen. Stoppen met onderhoud knooppunten via Visit Brabant betekent dat we dit zelf moeten gaan uitvoeren i.p.v. collectief via het Routebureau (duurder). Stoppen met samenwerkingen betekent afbreken van het samenwerkingsnetwerk (betekenisvol voor toerisme). Kosten exploitatie voetveer Woudrichem weghalen betekent dat de veerverbinding voor fietsers en wandelaars naar Slot Loevestein komt te vervallen. De samenwerking met Drimmelen en Dordrecht en SBB voor de Biesbosch is alleen in gemeenschappelijkheid te veranderen. Bestemmingsmanagement (zowel Biesboschregio als Altena is eigen beleid. Als het bestemmingsmanagement niet verder wordt uitgewerkt, komt de sturing van bezoekers onder druk en staat het behoud en gebruik Biesbosch onder druk.
Voorzieningen zullen op termijn verdwijnen als we onze voorzieningen niet onderhouden. Gemeente wordt mogelijk minder aantrekkelijk voor recreatie/verblijf.
NB : zonder VVV zal gemeente deel taken zelf moeten uitvoeren.
Recreatieve projecten (erfgoed)
Beperken/heroverwegen gemeentelijke bijdrage door deelname aan (deels meerjarige) samenwerkingsafspraken.
Recreatieve projecten
Stoppen met voetveer, Biesboschsamenwerking en met onderhoud.
Verblijfsbelasting
Verhogen bedrag per overnachting .
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Openbaar basisonderwijs (excl. huisvesting)
Preventief cursusaanbod/subsidies. Is afweegbaar in omvang.
Past bij proces van individuele naar algemene voorzieningen. Aan de voorkant voorkomen dat kinderen in de jeugdzorg terechtkomen.
24
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Onderwijshuisvesting
Geen direct maatschappelijk effect, wel financieel effect.
Onderwijshuisvesting
Kopen van de schoolgebouwen die de gemeente nu huurt van de woningbouwcorporatie. Vooral nieuwere gebouwen, vervanging en renovatie pas over 30-40 jaar aan de orde (zit in IHP). Huren verhogen met 5%
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Bijzonder Basisonderwijs (exclusief huisvesting)
Binnen deze kostenplaats valt het beleid ten aanzien van eigenpromotie onderwijs. De omvang is hiervan is afweegbaar. Inzet projectleider stoppen, taken beleggen bij beleidsmedewerker.
Organisatie zal hogere kosten krijgen.
Voorschoolse educatie
Huren verhogen met 5%
Helemaal stoppen met techniekpromotied is niet wenselijk gezien de grote regionale ontwikkelingen op dit thema (arbeidsmarkt vanuit RWB). Nu heeft de gemeente een aanjaagfunctie. Projectleider is in 2023 begonnen, stelt in 2024 een actieagenda op. Een gebrek aan investering in techniekpromotie kan de diversificatie van de arbeidsmarkt beperken. Dit kan leiden tot een overschot aan werknemers in niet-technische sectoren en een tekort aan gekwalificeerde werknemers in technische sectoren, wat de economische groei kan belemmeren en de werkgelegenheidssituatie kan beïnvloeden. Specifiek voor Altena is dat niet wenselijk gezien de al grote uitgaande pendel op het gebied van arbeid. Hogere lasten voor kinderopvang.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Combinatiefunctionarissen
Afweegbaar.
Besparing van € 35.000 is meegenomen in de Kadernota 2025.
Sportverenigingen - bijdragen
Sportverenigingen
Inkomsten worden afgebouwd. Deel van de inzet op scholen vervalt. Minder beweging leidt tot meer gezondheidsproblemen. Afweegbaar. Stoppen of verlagen van Mogelijk stoppen vrijwilligers als zij geen de bijdragen vergoeding meer krijgen. Sportverenigingen krijgen hun bedrijfsvoering mogelijk niet rond. Afweegbaar. Stoppen subsidies of Subsidie voor sportvereniging per jeugdlid. verminderen mogelijk. Subsidiebeleid aanpassen kost 2 jaar i.v.m. afbouw. Als de subsidie wordt verminderd, kunnen sportverenigingen gedwongen worden om contributies te verhogen. Dit kan leiden tot verminderde toegankelijkheid van sport voor gezinnen met lage inkomens, waardoor kinderen mogelijk worden uitgesloten van
25
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect deelname aan georganiseerde sportactiviteiten en als gevolg de bijkomende gezondheid en sociale effecten.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Div binnensportaccommodaties
Inkrimpen vastgoedportefeuille en / of Mogelijk minder aanbod van voorzieningen. beperken gemeentelijke bijdrage.
Zwembaden Aqua Altena, Bijtelskil en Werkina
Afweegbaar instandhouding zwemaanbod in de gemeente
Mogelijk minder aanbod van voorzieningen.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Subsidies kunst en cultuur
Basissubsidies cultuurparticipatie, projectsubsidies herzien.
De levensvatbaarheid van culturele organisaties of haalbaarheid van initiateven komt waarschijnlijk onder druk te staan, mogelijk leidend tot verschraling van het cultureel aanbod
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Subsidies
Subsidie musea heroverwegen
De levensvatbaarheid van musea komt waarschijnlijk onder druk te staan, mogelijk leidend tot verschraling van het cultureel aanbod
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Monumenten
Het eigendom en / of onderhoud van de Gevangenpoort / Oude Raedthuys heroverwegen
Instandhouding monumenten komt mogelijk in het geding.
26
Maatschappelijk effect
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Bibliotheek
Invulling wettelijke taak heroverwegen (invulling/aantal vestigingen)
Verslechtering aanbod/beschikbaarheid.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Maaien bermen
Verlagen van het onderhoudsniveau c.q. de frequentie van het maaien heroverwegen. Ook bezien in samenhang met onderhoud gazons. Verlagen van het onderhoudsniveau mede in relatie met MJIP onderhoud sportvelden.
Hogere begroeiing in bermen met mogelijk negatief effect op veiligheid en waterafvoer. .
Onderhoud plantsoenen en kunstwerken
Onderhoud gazons
Onderhoud plantsoenen
Verlagen onderhoudsniveau / aanpassing inrichting (van gazon naar grof gras). Minder keren maaien. Verlagen onderhoudsniveau.
Onderhoud watergangen
Verlagen onderhoudsniveau.
Onderhoud / planten bomen
Terugbrengen bomenbeheer tot wettelijk minimum.
Speeltuinen en overige recreatieve voorzieningen
Beperken aantal speellocaties en speelvoorzieningen . NB : onderhoudsinspanningen (keuringen e.d.) zijn wettelijk verplicht.
27
Mogelijk toename ontevredenheid bij inwoners over staat en uitstraling van de openbare ruimte. Mogelijke doorwerking in extra kosten voor onkruidbeheersing en op termijn hogere herstelkosten. Mogelijke toename ontevredenheid bij inwoners en bezoekers over staat en uitstraling van de openbare ruimte. Mogelijk toename ontevredenheid bij inwoners over staat en uitstraling van de openbare ruimte.. Mogelijk toename ontevredenheid bij inwoners over staat en uitstraling van de openbare ruimte. Toename van slib in watergangen, mogelijk leidend tot wateroverlast en op termijn hogere herstelkosten. Toename kans op gevaarlijke situaties (val takken) leidend tot meer aansprakelijkheidsstellingen. Teruglopend kwaliteitsbeeld met mogelijk hogere herstelkosten op termijn Afname gebruikswaarde van de openbare ruimte om te spelen en te ontmoeten.
Hieronder is voor programma 4 een overzicht weergegeven van de in de Begroting 2024 opgenomen ramingen van budgetten groter dan € 25.000. Hierbij geldt dat het budgetten betreft waar sprake is van autonoom beleid of wettelijk beleid waarin keuzes in uitvoering mogelijk zijn. Navolgend worden per taakveld de ombuigingsmogelijkheden geschetst en wordt aangegeven wat de maatschappelijke effecten daarvan zijn. Taakveld
Kostenplaats
7.2 - Riolering 7.3 - Afval
Reinigen en onderhoud Afvalbeleid Afvalinzameling GFT afval Milieuparkjes Milieustation Giessen Milieustation Werkendam Milieustation Werkendam Bodem Milieu uitvoering Programma circulair voedselsysteem Handhaving Veense Put Bouwinspectie Baten bouwvergunningen
7.4 - Milieubeheer
8.1 - Ruimte en leefomgeving 8.3 - Wonen en bouwen
Begroting 2024 € € € € € € € € € € € € € €
1.504.297 100.000 43.000 750.000 125.000 -155.000 -150.000 315.231 69.400 -121.000 400.000 129.400 30.271 -2.769.352
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Reinigen en onderhoud
Beperken onderhoudsniveaus.
Toename kans op storingen en overlast en hogere herstelkosten.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Afvalinzameling inclusief GFT- Het product afval kent een behoorlijk afval aantal ombuigingsopties, bijvoorbeeld rondom het niveau van afvalinzameling, de wijze waarop we omgaan met afvalbakken en het beprijzen van GFT-afval. Beprijzing afvalinzameling Verhogen tarief, milieustations Milieustation Werkendam Milieustraat Werkendam sluiten en volstaan met 1 milieustraat voor de hele gemeente (Giessen).
28
Deze ombuigingen hebben in alle gevallen een afname van het serviceniveau tot gevolg voor alle inwoners of specifieke groepen. In een aantal gevallen kunnen de ombuigingen kosten verhogend werken voor groepen burgers. Kostenverhogend effect voor burgers, mogelijk risico op meer afvaldumpingen In principe kan niveau dienstverlening gelijk blijven. Voor een aantal inwoners van Altena zal de reisafstand naar het milieustation toenemen. .
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Bodem
Minder controles, waardoor mogelijk het aantal ongewensten handelingen toeneemt
Milieu uitvoering
Heroverweging inzet omgevingsdienst (OMWB) voor zover niet wettelijke minimale taken. Verhogen tarief milieuleges.
Programma circulair voedselsysteem
temporiseren of zelfs beëindigen gemeentelijke inspanningen
doelstellingen op het gebied van circulair voedselsysteem zullen niet of veel minder worden gehaald
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Bouwinspectie
Beperken budget voor proceskosten Geen en landmeetkundige werkzaamheden vooruitlopend op meer ervaring met toepassing WKB . Leges omgevingsvergunningen Initaitefnemers moeten meer gaan betalen; verhogen. moet wel bezien worden in relatie tot kaders kostendekkendheid totale legesverordening.
Baten bouwvergunningen
29
Hieronder is voor programma 5 een overzicht weergegeven van de in de Begroting 2024 opgenomen ramingen van budgetten groter dan € 25.000. Hierbij geldt dat het budgetten betreft waar sprake is van autonoom beleid of wettelijk beleid waarin keuzes in uitvoering mogelijk zijn. Navolgend worden per taakveld de ombuigingsmogelijkheden geschetst en wordt aangegeven wat de maatschappelijke effecten daarvan zijn.
Taakveld
Kostenplaats
2.1 - Verkeer en vervoer
Aanleg glasvezel Beheer en onderhoud bebording / VRI Civiele kunstwerken - bruggen Gladheidsbestrijding - materiaal Gladheidsbestrijding strooimiddelen Integrale beleidsuitwerking Mobiliteit Mobiliteit Mensgerichte maatregelen Onkruidbestrijding Openbare verlichting - beheerskosten Openbare verlichting Verkeersmonitoring Wegen - degeneratievergoeding Wegen - onderhoud verhardingen Wegen - straatmeubilair Zwerfafval Binnenhavens Werkendam - baten Binnenhavens Werkendam - lasten Onderzoek 3e haven Werkendam
2.4 - Economische havens
Begroting 2024
2.5 - Openbaar vervoer
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Beheer en onderhoud bebording
Hoeveelheid bebording terugbrengen, bestaande bebording minder snel vervangen en onderhoud terugschroeven. Civiele kunstwerken - bruggen verlagen onderhoudsniveau.
Gladheidsbestrijding materiaal
Strooibeleid dusdanig aanpassen dat volstaan kan worden met minder strooiroutes
Gladheidsbestrijding strooimiddelen
Strooibeleid dusdanig aanpassen dat volstaan kan worden met minder strooiroutes
30
€ € € € € € € € € € € € € € € € € € €
74.100 98.809 615.078 32.800 40.700 49.000 152.000 726.440 38.500 550.621 42.326 -281.940 2.568.917 51.421 450.000 -670.000 198.500 100.000 300.000
Maatschappelijk effect Teruglopend kwaliteitsbeeld openbare ruimte.
.teruglopend kwaliteitsbeeld openbare ruimte met mogelijk hogere onderhouds- en vervangingskosten op termijn. Toegankelijkheid/veiligheid lokale wegen bij gladheid neemt af, met mogelijk meer klachten tot gevolg. Toename van inwonersontevredenheid Toegankelijkheid/veiligheid lokale wegen bij gladheid neemt af, met mogelijk meer klachten tot gevolg. Toename van inwonersontevredenheid.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Integraalbeleidsuitwerking Mobiliteit
temporiseren van het aantal projecten gericht op verbetering van de verkeersveiligheid en mobiliteit incl. alle bijbehorende onderzoek. beperken inzet.
afname inwonerstevredenheid omdat minder snel geacteerd kan worden o uiteenlopende vragen, meldingen en klachten.
Mobiliteit Mensgerichte maatregelen Onkruidbestrijding incl. straatvegen
Openbare verlichting beheerskosten
Openbare verlichting
Verkeersmonitoring
Wegen degeneratievergoeding
Verlagen onderhoudsniveau; generiek of op specifieke plekken.
Verlagen onderhoudsniveau
mogelijk minder aandacht voor campagnes gericht op verkeersveiligheid. teruglopend kwaliteitsbeeld openbare ruimte, mogelijk leidend tot afname inwonertevredenheid. . Mogelijk oplopende gevolg- en herstelkosten Mogelijk meer uitval/slechtere staat openbare verlichting leidend tot meer klachten / afname gevoel sociale veiligheid.
Beperken energieverbruik door verder Mogelijke afname gevoel sociale veiligheid. dimmen van straatverlichting. NB : moet per lantaarnpaal aangepast worden. Parkeeronderzoek, tellingen en Minder zicht op knelpunten. Mogelijk minder snelheidsonderzoeken beperken. snel kunnen acteren op vragen, klachten en meldingen verhogen gevraagde vergoeding en Beperkt, waarschijnlijk wel nodige discussie leges met NUTS-partijen.
Wegen - onderhoud verhardingen
verlagen onderhoudsniveau
Wegen – straatmeubilair
Beperken van de hoeveelheid teruglopend kwaliteitsbeeld en gebruikswaarde straatmeubilair, minder onderhoud en (bankjes ed.) openbare ruimte. minder snel vervangen. Mogelijk teruglopend kwaliteitsbeeld openbare Verminderen aantal afvalbakken in de ruimte door meer zwerfafval als gevolg van openbare ruimte. minder afvalbakken i.c.m. minder opruimen.
Zwerfafval
Teruglopend kwaliteitsbeeld openbare ruimte met risico op meer onveilige situaties met bijbehorende klachten en aansprakelijkheidsstellingen. Mogelijk hogere onderhouds- en herstelkosten op termijn. .
Inzet MidZuid op opruimen zwerfafval Grotere belasting vrijwilligers. afbouwen en/of vervangen door grotere inzet zappers NB : De afvalbegroting is een gesloten systeem. Dus bezuinigingen hebben primair effect op afvalstoffenheffing.
31
Kostenplaats Binnenhavens Werkendam (baten)
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelij k effect
Verhoging tarief havengelden, vanuit onderkenning dat meer havengerelateerde gemeentelijke kosten hieruit gefinancierd zouden moeten worden. Beperken onderhoudsinspanningen
Hogere kosten voor ondernemers die gebruik maken van de haven.
Kostenplaats
Omschrijving ombuiging(en)
Maatschappelijk effect
Exploitatie veerdiensten
Bijdrage kortingsregeling Bergsche Maasveren afbouwen
Kosten overvaren komen voor een groter deel voor rekening van gebruikers.
Binnenhavens Werkendam (lasten)
32
Teruglopend kwaliteitsbeeld.
is voor programma 6 een overzicht weergegeven van de in de Begroting 2024 opgenomen ramingen van budgetten groter dan € 25.000. Hierbij geldt dat het budgetten betreft waar sprake is van autonoom beleid of wettelijk beleid waarin keuzes in uitvoering mogelijk zijn. Navolgend worden per taakveld de ombuigingsmogelijkheden geschetst en wordt aangegeven wat de maatschappelijke effecten daarvan zijn. Taakveld
Kostenplaats
0.4 - Overhead
Algemene telefoonkosten Arbo en Preventie Centraal facilitair budget Centraal facilitair budget Centraal ICT budget - verzekeringen Centraal ICT budget Centraal P&O budget Centraal voorlichtingsbudget Dienstverlening Gemeentehuis en wijklocaties Gereedschap / materieel Gereedschap / materieel Informatiebeveiliging Juridische zaken Tractie buitendienst Gemeentewerven Gemeentewerven Onderhoud ICT middelen Programma Vitaliteit Programma Wonen Representatiekosten Talentmanagement Organisatieontwikkeling Opleiding Team Directie Team Financieel advies Team Regie Team Regie - detachering Team Veiligheid, toezicht & handhaving Vitale organisatie Werving en selectie Opbrengsten OZB Onvoorzien