Bijlage Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Jaarrekening 2023
Hoofdstuk 1 Programma’s 1. Programma 1 Inwoner en Bestuur 2. Programma 2 Altena samenredzaam 3. Programma 3 Veelzijdig Altena 4. Programma 4 Duurzaam Altena 5. Programma 5 Bereikbaar Altena 6. Programma 6 Financiën • Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien • Overhead • Vennootschapsbelasting
2 3 12 32 56 69 82 88 88 88
Hoofdstuk 2 Paragrafen 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Openbaarheidsparagraaf Woo 7. Verbonden partijen 8. Grondbeleid
92 103 112 120 123 134 136 160
164 Balans per 31 december 2023 Overzicht baten en lasten Overzicht incidentele baten en lasten Toelichtingen − Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling − Toelichting op de balans per 31 december 2023 − WNT-verantwoording − Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves − Analyse begrotingsrechtmatigheid ex art 28 BBV − Overzicht restantkredieten − SiSa-verantwoording 2023 − Overzicht baten, lasten en saldo per taakveld 2023 − Overzicht saldo baten en lasten per taakveld en programma 2023 − Rechtmatigheidsverantwoording
174 181 200 202 203 207 208 242 244 247
Controleverklaring
249
1
165 169 170
2
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Van Ooijen
Uitnodigend bestuur en kerngericht werken*
Burgemeester Lichtenberg
Sterke speler, in de regio en daarbuiten**
Burgemeester Lichtenberg
Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit
Burgemeester Lichtenberg
Media
* Wethouder Sheikkariem: dienstverleningsagenda. ** Wethouder Tanis: verstedelijkingsakkoord
Bewoners en gemeente werken als gelijkwaardige partners samen aan een mooie en vitale samenleving in de kernen van Altena. We doen dit vanuit gebiedsregie door een sterk verbindende schakel te zijn tussen inwoners, raad, bestuur, collega's en samenwerkingspartners/verenigingen. Werken aan goede en duurzame relaties draagt hieraan bij. Op deze manier benutten we zowel de kracht vanuit de samenleving als de kennis en kunde van onze collega's. Daarnaast is een belangrijk doel om uitnodigend bestuur steeds meer onderdeel te laten worden van het DNA van het gemeentebestuur en de gehele organisatie. Uitnodigend bestuur vormt een leidend principe bij hoe we in een netwerk werken aan opgaven in Altena. Dit betekent dat we op de juiste momenten en manieren ruimte bieden aan initiatief van anderen. Bijvoorbeeld vanuit de samenleving.
We profileren onszelf als krachtige samenwerkingspartner in de regio en voor onze buurgemeenten. Concreet betekent dit dat we op diverse schaalniveaus de samenwerking zoeken. Op de schaal van de regio West-Brabant (RWB) hebben we in 2023 onze bijdrage geleverd aan de doorontwikkeling van het actieprogramma. De focus van de regio blijft het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Daarbij verschuift de aandacht meer naar de transitie naar de nieuwe economie (circulair, plantaardig en innovatief). Dit ondersteunt onze eigen ambities rond het circulair voedselsysteem en Vitaal Altena. We hebben daarom ook de ingediende propositie voor de Regiodeal “West-Brabants Welvaren” ondersteund en inzet geleverd bij het opstellen hiervan. Gemeente-overstijgende ruimtelijke afspraken maken we steeds meer op het schaalniveau van de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT). Dit is ook het niveau en de schaal waarop de provincie Noord-Brabant en het Rijk naar ons gebied kijken en waar het gesprek over de ruimtelijke vraagstukken en grootschalige opgaven plaats vindt. In 2023 is daarom bestuurlijk en ambtelijk op het niveau van de SRBT-input geleverd op het Ruimtelijk Voorstel van de provincie. Vanuit Altena zijn daarin de bekende opgaven en wensen op gebied van woningbouw (dorpenstrategie), bereikbaarheid/ mobiliteit, ontwikkeling bedrijventerreinen en havenontwikkeling voortdurend naar
3
voren gebracht. Binnen de SRBT heeft Hart van Brabant een samenwerkingsstructuur op basis van een lichte gemeenschappelijke regeling. Om de samenwerking in SRBT-verband goed samen te voeren is een verdere ontwikkeling van de samenwerking in de Baronie nodig. De regio Baronie is vanuit het Daily Urban System van onze inwoners en organisaties een logische samenwerkingsschaal waarin de verdieping en versterking van de samenwerking mogelijk en wenselijk is. Met 9 gemeenten werken we steeds meer samen op deze schaal, bijvoorbeeld rondom de woondeal, vluchtelingen en opvang Oekraïners, bedrijventerreinen en mobiliteit. De samenwerking in de Baronie heeft een impuls gekregen met inrichten van werkgroepen om de samenwerking verder te structureren.
Met veel inzet is er in 2023 vanuit het cluster Veiligheid geacteerd op het realiseren van de speerpunten uit het veiligheidsbeleid 2023 – 2026. Waarbij de focus ligt op de thema’s die als prioriteit in het veiligheidsbeleid opgenomen zijn; Veilige Woon- en Leefomgeving, Zorg en Veiligheid, Ondermijning en Digitale Veiligheid zijn.
Dit thema is op de veiligheidsavond met de gemeenteraad nader besproken. Inmiddels zijn in 5 kernen buurtpreventieteams opgezet en actief en dit programma wordt de komende jaren verder uitgebouwd. Onze negen brandweercorpsen, waarbij voor de kernen Hank, Dussen en Almkerk een nieuwe duurzame kazerne is opgeleverd zijn over het algemeen – met uitzondering van het corps in Woudrichem – voldoende op sterkte. Voor Woudrichem blijft er behoefte aan extra aanwas van vrijwilligers voor de toekomst. De mogelijke ontwikkeling van een Jeugdbrandweer voor heel Altena is in onderzoek en kan in de toekomst een belangrijke bron van natuurlijke instroom vormen. Op gebied van overlast van jeugd is bijzondere inzet gepleegd bij enkele scholen in een paar kernen.
In 2023 is een start gemaakt met een integrale aanpak van ondermijning in de gemeente Altena samen met andere partners zoals onder meer het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC), Politie, Omgevingsdienst, Openbaar Ministerie en de Belastingdienst. De samenwerking is gericht op het voorkomen, tegenhouden en frustreren van de criminele activiteiten en het treffen van bestuurlijke, strafrechtelijke en fiscale maatregelen. Er is inmiddels een Lokaal Informatie Overleg opgezet met als doel informatie eerder en beter in beeld te brengen en op die manier risico’s en potentiële ondermijnende criminele activiteiten tijdig in beeld te krijgen. Er heeft een week lang een grootschalige controle (TFOC) plaatsgevonden, gericht op de transport en logistiek sector in Altena, waarmee deze sector ook nader informatie heeft gekregen om de weerbaarheid te vergroten. Daarnaast is een Bibob-beleid vastgesteld samen met de Baronie en is een Bibob-coördinator gestart.
Het aantal meldingen en complexe casuïstiek lijkt toe te nemen. De samenwerking tussen de teams binnen de gemeentelijke organisatie op dit thema is verbeterd. Informatie wordt gedeeld en de interventies worden beter afgestemd op de vraagstukken die zich voordoen. De inzet van een wijkGGD-er is belangrijk, net als de ondersteuning van het Zorg- en Veiligheidshuis en de mogelijkheid om op te schalen.
4
De aanloop naar de jaarwisseling 2023 is in vergelijking met de afgelopen jaren rustig verlopen. In december was de overlast voor de inwoners aanzienlijk minder dan voorgaande jaren. Tijdens de jaarwisseling hebben er in Veen en Rijswijk een aantal autobranden plaatsgevonden die zich concentreerde op de twee bekende kruispunten. De jaarwisseling is verder rustig verlopen. De hulpdiensten hebben bij alle incidenten veilig hun publieke taak kunnen uitoefenen.
5
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Uitnodigend bestuur en kerngericht werken Burgers en bedrijven, belanghebbenden, buurten en bestuur zijn tevreden over de dienstverlening van de gemeente Altena.
•
We volgen een dienstverleningsagenda waarin we integraal prioriteiten stellen. Hierbij houden we rekening met beschikbare capaciteit, werkprocessen en financiële middelen. We stellen serviceformules op, aan de hand waarvan we de dienstverlening verder invullen naar de aard van de relatie. We monitoren de dienstverlening aan de hand van de 4 B’s.
2022-2026
We geven uitvoering aan het programma bestuurlijke vernieuwing en kerngericht werken. Dit doen we volgens de vastgestelde uitvoeringsagenda van de notitie ‘Bestuurlijke vernieuwing in actie’.
Doorlopend
•
•
De samenleving (inwoners, politiek, ambtenaren en de maatschappelijke partners) werken gezamenlijk aan maatschappelijke opgaven.
6
Er wordt uitvoering gegeven aan de projecten, die zijn opgenomen in de roadmap. Vanuit dienstverlening ligt de focus op: Procesgericht verbeteren Leren werken en denken vanuit de serviceformules Informatievoorziening up-to-date houden Meten en monitoren klantbeleving Er is een procesmodel vastgesteld en een methodiek om processen te optimaliseren. Daarnaast is een tool aangeschaft om klantbeleving te gaan monitoren. We hebben het afgelopen jaar geïnvesteerd in een stevige basis als het gaat om uitnodigend bestuur. Een mooi voorbeeld is het inwonersbudget. We zijn een sterk verbindende schakel geweest in de kernen voor inwoners, raad en bestuur en de collega's.
Dienstverlening van de Buitendienst is ingericht volgens het principe kerngericht werken.
We implementeren het kerngericht werken in de Buitendienst aan de hand van een daartoe op te stellen uitvoeringsplan.
2022-2026
In de afgelopen periode heeft de werkgroep in afstemming met de bestuurlijke opdrachtgever een plan van aanpak geschreven. Er zijn afspraken gemaakt met de Dorpsraad Giessen-Rijswijk, voor een vraagstuk waar we mee aan de slag kunnen in de pilot. In juni 2024 levert de werkgroep een eerste resultaat op van de pilot kerngericht werken bij de Buitendienst.
Sterke speler, in de regio en daarbuiten Er komen themateams binnen de Baroniesamenwerking.
We dragen actief bij aan de verdere professionalisering van de samenwerking in de Baronie-regio. Dit komt voort uit de verkenning die in 2021 is gedaan naar de mogelijkheden. In onze bijdrage houden we oog voor de samenhang met de samenwerking in de regio West-Brabant (RWB) en op de schaal van de stedelijke regio Breda Tilburg (SRBT).
7
2022-2026
Binnen de Baronie wordt inmiddels op veel onderwerpen samengewerkt, waaronder: Woondeal Vluchtelingen en opvang Oekraïners Bedrijventerreinen Fysieke domein/SRBT samenwerking Om dit beter vorm te geven en te structureren zijn in de tweede helft van 2023 werkgroepen gestart voor de thema's sociaal, fysiek en governance/samenwerking. Doelstelling voor de werkgroepen is om een passende samenwerkingsstructuur te ontwikkelen voor de thema's, zowel bestuurlijk als ambtelijk én met voldoende aanhaking en betrokkenheid van de gemeenteraden van de Baronie gemeenten.
Actieve bijdrage in de Regio West-Brabant (RWB).
Verstedelijkingsakkoord.
De samenwerking in de RWB is belangrijk voor het realiseren van onze inhoudelijke doelen op het gebied van economie, arbeidsmarkt, mobiliteit en ruimte. Bestuurlijk zijn we de komende periode vertegenwoordigd in het Strategisch Beraad (portefeuille economische sector High Tech Maintenance). Daarnaast leveren we een bijdrage aan de speerpunten mobiliteit, circulaire economie en vitaal buitengebied. Dit alles ondersteund door betrokkenheid in ambtelijke overleggen en werkgroepen. Het actieprogramma van de RWB wordt nog herijkt voor de periode 2023-2027. We zijn betrokken bij de keuzes die daarin gemaakt worden.
Doorlopend
Met de gemeenten in de regio Breda – Tilburg is toegewerkt naar een verstedelijkingsstrategie die in het najaar van 2022 is vastgesteld. De inhoud van deze strategie is vervolgens verwerkt in een ‘woondeal'. In deze ‘woondeal’ maken we op regionale schaal met de provincie afspraken over woningbouw.
2022-2023
8
In 2023 is gewerkt aan de herijking van het Actieprogramma 2024-2028, met als doel scherpere keuzes te maken voor de werkzaamheden van de RWB. Het nu opgestelde actieprogramma bestaat uit drie programma's: circulaire regio, plantaardige regio en innovatieve regio. Vanaf december hebben gemeenteraden zienswijzen ingebracht, in april 2024 is besluitvorming voorzien over dit programma als leidraad voor de komende jaren. We hebben de intentieverklaring voor de aanvraag voor de Regiodeal onder de noemer “West Brabants Welvaren” in het najaar van 2023 ondertekend. We hebben ons hier als Altena voor ingezet. We zien dat onze projecten in het kader van Altena Vitaal en circulair voedselsysteem een mogelijke extra impuls kunnen krijgen met zo'n Regiodeal. In het voorjaar is de Woondeal SRBT vastgesteld en ondertekend. De verstedelijkingsstrategie is verder uitgewerkt in een ‘ontwikkelstrategie’. In het najaar van 2023 hebben de gemeenteraden in de SRBT-regio dit besproken.
Veiligheid Altena is een veilige plek om te wonen, te werken en deel te nemen aan het maatschappelijke leven.
Het meerjaren veiligheidsbeleid 2023 – 2026 is vastgesteld. De prioriteiten waaraan we de komende jaren gaan werken zijn in afstemming met onze partners gekozen en vastgesteld door de gemeenteraad.
2023-2026
Er komt een stevige aanpak op het gebied van ondermijning.
Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma ondermijning. Naast het structureel verbeteren van onze informatiepositie met het Lokale Informatie Overleg gaan we aan de slag met concrete acties en controles. We blijven actief inzetten op bewustwording, zowel intern bij de collega's, college en raad als extern bij onze inwoners en ondernemers. Samen staan we sterk in de aanpak. We gaan aan de slag om meer aandacht te krijgen voor digitale veiligheid en de gevaren van cybercrime. Dit doen we door het verstevigen van de veiligheid van informatie en systemen binnen onze organisatie, bij ketenpartners, maar ook bij onze inwoners en ondernemers. Hiermee willen we slachtofferschap voorkomen.
2023-2026
We leggen meer focus op de mogelijkheden, maar ook op de gevaren van digitale veiligheid.
9
• •
• • • • •
2022-2026
Het Veiligheidsbeleid is op 18 april 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarin zijn de volgende prioriteiten benoemd: o Veilige Woon- en Leefomgeving o Zorg en Veiligheid o Digitale veiligheid en maatschappelijke onrust o Ondermijning Verbeteren informatiepositie door start Lokaal Informatie Overleg (LIO) Organiseren BIT en AIT acties (Meerdere controles o.a. op spookbewoning) Meld Misdaad Anoniem MMA-campagne Implementatie nieuwe BIBOB beleid Voldoen aan Brabantse norm weerbare overheid
Digitale veiligheid en maatschappelijke onrust is opgenomen als prioriteit in het veiligheidsbeleid van de gemeente Altena. In 2023 is er een actieplan ‘digitale veiligheid en maatschappelijke onrust’ opgesteld. Momenteel wordt onderzocht hoe de gemeente Altena de cyberweerbaarheid van inwoners en ondernemers kan vergroten.
Absolute aantallen in Altena
Altena
Nederland
Verwijzingen Halt (aantal per 1.000 inwoners 12 tot 18 jaar) (2022)
9
8
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners) (2023)
0,3
2,5
Diefstallen uit woning (aantal per 1.000 inwoners) (2023)
1,3
1,3
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag (aantal per 1.000 inwoners) (2023)
4,2
5,8
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/
Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000) 1. Inwoner en Bestuur (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2022
Lasten
12.314 N
Begroting 2023 voor wijziging 11.533 N
Begroting 2023 na wijziging 12.472 N
Realisatie 2023
Verschil
12.365 N
108 V
Baten
3.383 V
1.861 V
2.076 V
2.532 V
456 V
Saldo programma
8.931 N
9.672 N
10.397 N
9.833 N
564 V
Mutaties reserves
564 N
95 V
722 V
716 V
5N
9.495 N
9.577 N
9.675 N
9.117 N
559 V
Resultaat van lasten en baten
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 1. Inwoner en Bestuur 0.1 - Bestuur Op basis van een hogere rekenrente is de voorziening (oud-) wethouderspensioenen geactualiseerd. Hierdoor valt een gedeelte van de voorziening vrij. Het raadsbudget is niet geheel benut. Het betreft met name de Rekenkamer (€ 14.000), accountantskosten (€ 10.000) en vergoeding raadsleden (€ 10.000). Diverse kleine verschillen 0.2 - Burgerzaken Diverse kleine verschillen 0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden Kosten renovatie brandweertoren Giessen (ca.€ 160.000) zijn geboekt op taakveld 5.5 Cultureel erfgoed. Niet alle voorgenomen werkzaamheden zijn in 2023 uitgezet. Diverse kleine verschillen
10
368
V
384
V
62
V
78
N
24
V
24
V
149
V
169
V
20
N
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving
1.1 - Crisisbeheersing en brandweer Diverse kleine verschillen 1.2 - Openbare orde en veiligheid Diverse kleine verschillen 7.5 - Begraafplaatsen en crematoria In de laatste maanden van 2023 zijn meer mensen komen te overlijden dan waar in de Decemberwijziging 2023 rekening mee gehouden was. Dit leidt tot een hogere baat voor lijkbezorging en hiermee tot een voordeel van € 73.000. Diverse kleine verschillen
49
N
49
N
20
N
20
N
91
V
73
V
18
V
5
N
5
N
559
V
Mutaties reserves programma 1 0.10 - Mutaties reserves Diverse kleine verschillen Eindtotaal
11
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Van Hunnik
Bestaanszekerheid
Wethouder Van Ooijen
Kansengelijkheid
Wethouder Sheikkarriem
Gezond leven
In 2023 heeft de gemeenteraad de ombuigingsopdracht naar aanleiding van het rapport Berenschot 2021 afgerond. De taakstellingen op diverse onderdelen binnen het sociaal domein, in totaal € 2,5 miljoen, zijn verwerkt in de meerjarenbegroting.
Armoede Er is gewerkt aan onderdelen uit de agenda Armoedepreventie- en bestrijding 2022 – 2025. Er zijn nieuwe kaders ontwikkeld op het gebied van schuldhulpverlening, re-integratie en activering. Op het gebied van voorkomen van en hulp bij betalingsachterstanden en schulden is Schuldhulpmaatje gestart en actief in de gemeente. Er heeft in 2023 een bijeenkomst plaatsgevonden voor kerken waar het hulpverleningsaanbod onder de aandacht is gebracht. Ook Vroeg Eropaf heeft een ontwikkeling doorgemaakt, waarbij er aanpassingen zijn gedaan in type signalen en criteria op basis waarvan inwoners worden benaderd. Ook is er aanvullend budget ingezet om extra huisbezoeken te kunnen verrichten in het kader van energiearmoede. Tot slot neemt in het kader van ondersteunen van sociale participatie het aantal aanvragen voor vergoedingen via het Kindpakket ieder jaar toe. In 2023 hebben we meer bekendheid aan deze regeling gegeven wat heeft geresulteerd in een groter gebruik. Per 1 september 2023 is de kwartiermaker voor het programma Bestaanszekerheid gestart. In de opbouwfase wordt gewerkt aan het inrichten van een programmateam en het opstellen van een programmaplan.
Opvang vluchtelingen en huisvesting statushouders en spoedzoekers De situatie mondiaal en in Oekraïne in het bijzonder brengt een groot vraagstuk met betrekking tot (huisvesting van) vluchtelingen en statushouders met zich mee. Altena zet via het programma Opvang en Huisvesting Bijzondere doelgroepen in op het behalen van de landelijke taakstellingen. Om de programmadoelen te behalen zetten we in op samenwerking met zowel interne als externe partijen. In 2023 heeft Altena de taakstelling voor het aantal statushouders te huisvesten behaald en ook voor het opvangen van Oekraïners. Altena voldoet nog niet aan de asielopgave, dat wordt in 2024 verder opgepakt.
12
Evaluatie Wet inburgering 2021 (lokaal) De nieuwe Wet inburgering 2021, ingegaan op 1 januari 2022, is eind 2023 geëvalueerd. Er zijn enkele afspraken binnen de Dongemond gemeenten, zoals de aanbesteding onderwijsroute en taalschool, die ook geëvalueerd zijn binnen ditzelfde kader. Daarnaast zijn aspecten zoals het financieel ontzorgen meegenomen in de evaluatie. De aanbevelingen worden overgenomen en jaarlijks zal de uitwerking van de wet inburgering 2021 in Altena worden geëvalueerd. Opvang minderjarige statushouders In 2023 is er op verzoek van de landelijke overheid een voorziening voor minderjarige statushouders geopend in Sleeuwijk. Hier worden 12 jongeren opgevangen die inmiddels een verblijfsstatus hebben in Nederland en hier een nieuw bestaan gaan opbouwen. Deze jongeren worden 24 uur per dag begeleid en ondersteund. Zij leren de Nederlandse taal spreken, hebben een (bij)baantje, sporten en bouwen een zelfstandig bestaan op. De gemeente kan voor de duur van 2 jaar gebruik maken van de locatie. Maatschappelijke agenda Begin 2023 is de maatschappelijke agenda door de gemeenteraad vastgesteld. Als vervolg hierop is er geëxperimenteerd met het inwonersbudget vanaf Q3 2023. Het basisprincipe voor dit project was partnerschap met inwoners. 8 ingediende projecten hebben hun aangevraagde budget toegewezen gekregen door mede-inwoners.
Onder andere heeft de ouderenbingo budget gekregen om iets extra's te doen voor de deelnemers, komen er meerdere soeptafels voor 250 mensen, wordt er een expositie georganiseerd door mensen met een beperking en komt er een picknickbank bij de plukroute in Hank. Inclusie In 2023 heeft er een onderzoek plaatsgevonden om te kijken waar de gemeente staat op het gebied van inclusie en toegankelijkheid. Maatschappelijke partners, ervaringsdeskundigen en inwoners hebben knelpunten en prioriteiten meegegeven. Dit onderzoek is eind 2023 aangeboden aan de gemeenteraad. Dit is de start van het proces om te komen tot een Lokale Inclusie Agenda. Geweld hoort nergens thuis In 2023 is ingezet op het versterken van Veilig Thuis en het verkleinen van de werkvoorraad. De werkvoorraad is afgenomen maar nog niet op het gewenste niveau. De versterking van Veilig Thuis is verbeterd, onder andere door het veranderen van werkprocessen, maar is nog niet afgerond. De doorontwikkeling van het Crisis Meldpunt in West-Brabant heeft een aanvang genomen. De inzet vanuit Altena is daarbij gericht op een ontwikkeling waarin acute en niet-acute meldingen voor 0 tot 100-jarigen ook door een integrale opvolging in triage en behandeling van de zorg-partners plaats gaat vinden in de toekomst. MidZuid In 2023 is er in navolging van 2022 veel gesproken over de taken van MidZuid voor de vier deelnemende gemeenten.
De basistaken en aanvullende taken voor alle deelnemende gemeenten zijn inzichtelijk gemaakt en vastgelegd. Het zijn ook juist de basistaken die de ruimtebehoefte aan huisvesting van MidZuid mede bepalen. De huidige huisvesting van MidZuid is onvoldoende passend bij de toekomstige ruimtevraag van MidZuid. Daarnaast voldoet de huidige huisvesting ook niet
13
meer aan wat wet- en regelgeving vraagt op dit vlak. Het proces om te komen tot mogelijk nieuwe huisvesting van MidZuid wordt gelopen met de vier gemeenten. Dit was in 2023 een intensief proces dat ook in 2024 en mogelijk daarna veel aandacht zal vragen. Tot slot is er in 2023 een start gemaakt met het partnerschap tussen MidZuid en de gemeente Altena in het kader van het (gezamenlijk) uitvoeren van taken rondom de Participatiewet. Voor dit partnerschap is eind 2022 een samenwerkingsovereenkomst getekend. Het eerste half jaar stond in het teken van voorbereiden en kennis maken. Vanaf de 2e helft van 2023 zien we de eerste resultaten van het partnerschap zoals meer duurzame plaatsingen, het ontwikkelen van leerwerktrajecten en het gezamenlijk verrichten van intakes en diagnoses van onze werkzoekenden.
Preventief jeugdbeleid In 2023 is het beleidskader ‘Gewoon opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak’ door de raad vastgesteld. Het beleidskader richt zich op jonge inwoners en hun directe omgeving van –9 maanden tot en met 27 jaar. Het beleidskader beschrijft hoe we een samenhangende aanpak voor preventie ontwikkelen, in samenwerking met onze maatschappelijke partners en de samenleving. De maatschappelijke impact die we met het beleidskader willen bereiken is dat de jeugdigen van Altena gezond, kansrijk en zo gewoon mogelijk opgroeien. We onderscheiden hierin drie richtlijnen: gewoon opgroeien, kansrijk opgroeien en gezond opgroeien. Om dit te bereiken investeren we de komende jaren in de drie thema’s vrijetijdsbesteding, opvoedondersteuning en de mentale weerbaarheid van jongeren. Hervormingsagenda Jeugd Op 19 juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 definitief vastgesteld. Doel van de maatregelen in de Hervormingsagenda is het stelsel kwalitatief verbeteren en financieel houdbaar maken: betere en tijdige zorg en ondersteuning voor jeugdigen en hun gezin, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. Vanuit Altena hebben we, via de regio en op eigen initiatief, feedback gegeven aan de VNG via achterbanconsultatie. Omdat de agenda abstract is, maakte de VNG een handreiking voor uitvoering van maatregelen door gemeenten. Die is verschenen in december 2023.
In het akkoord is al wel vanaf 2023 een inspanningsplicht voor gemeenten afgesproken. In de loop van het jaar hebben we daarom al zo goed mogelijk verkend welke maatregelen uit de agenda inspanning zullen vragen vanuit Altena. In regionaal verband hebben we de Hervormingsagenda verweven in het programma ‘Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd’. Programma Norm voor Opdrachtgeverschap jeugd Dit programma begon in 2022 met als doel om de VNG-resolutie ‘Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd’ te implementeren in de jeugdhulpregio. Inmiddels is het uitgegroeid tot een programma waarin Regiovisie Jeugdhulpregio WBO en de landelijke Hervormingsagenda Jeugd worden geïmplementeerd. Waar relevant wordt ook het landelijke ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’ erin meegenomen. Het jaar 2023 stond in het teken van het opstellen van een implementatiestrategie en een uitvoeringsplan. Hiervoor is inbreng bij externe partners opgehaald in diverse bijeenkomsten. De strategie is in september vastgesteld in het college, nadat wensen en bedenkingen waren opgehaald bij de raad. In de strategie zijn opdrachten opgenomen rondom het verstevigen van de sociale basis, het werken met stevige lokale teams, nieuwe contractering,
14
governance, en samen leren en ontwikkelen. Het uitvoeringsplan vraagt nog om nadere uitwerking in 2024. Vanuit Altena hebben we een stevige positie in het programma. De directeur sociaal domein is voorzitter van de regionale stuurgroep. Medewerkers vanuit verschillende disciplines (beleidsadvies, financieel advies, kwaliteitsmedewerkers van Ons Altena) werken in een regionaal team mee aan het programma. De portefeuillehouder heeft frequent overleg met de regiobestuurders voor sturing en monitoring. Implementatie regiovisie Jeugdhulp De regionale visie op jeugdhulp is in 2022 vastgesteld door de raad. 2023 stond in het teken van implementatie. Daarvoor hebben we samen met onze regiogemeenten het programma ‘Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd’ ingericht. Voor implementatie van de visie op lokaal niveau, is in het tweede kwartaal van 2023 een implementatiemanager gestart. De programmanager verbindt de landelijke en regionale ontwikkelingen, beleidsontwikkeling, ontwikkeling in de bedrijfsvoering, en het management van de uitvoerende teams in het sociaal domein aan elkaar via een implementatieproject. Invloed woonplaatsbeginsel Jeugd op jeugdhulpkosten Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet moet duidelijk maken welke gemeente verantwoordelijk is voor de jeugdhulp aan een jeugdige.
Sinds 1 januari 2022 is de gemeente waar een jongere volgens de Basisregistratie Personen (BRP) woont, verantwoordelijk voor jeugdhulp zonder verblijf. Bij jeugdhulp met verblijf ligt dat anders. Daar blijft de gemeente waar de jeugdige vandaan komt verantwoordelijk voor de jeugdige én de kosten. Voor de gemeente Altena betekent dit dat er relatief veel jongeren hulp ontvangen in de gemeente Altena maar dat de gemeente van de woonplaats van de jongeren verantwoordelijk zijn voor kosten. Dat laat in 2023 een afname in jeugdhulp zien voor de gemeente Altena.
15
Vitaal Altena In 2023 is het programma Vitaliteit vastgesteld met daarin de ambitie voor een vitale plattelandsgemeente met gezonde en gelukkige inwoners. Het programma bestaat uit drie programmalijnen: Vitaal Leven, Vitaal Platteland en Vitale Organisatie. Binnen de programmalijnen Vitaal Leven en Vitaal Platteland wordt uitvoering gegeven aan de Integrale Aanpak SPUK/GALA, het beleidskader Vitaal Leven en projecten en initiatieven ter bevordering van de transitie naar vitaal mens en platteland met vijf strategische doelen: • • • • •
Gezondheid staat centraal in onze fysieke en sociale leefomgeving We zetten in op het versterken van de sociale basis We zetten in op preventie en gezonde leefstijl We stimuleren jong en oud om meer te sporten en te bewegen We staan samen voor een vitalere plattelandsgemeente
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Vanaf 2023 zijn verschillende uitkeringen vanuit het Rijk samengevoegd tot één uitkering: de SPUK GALA. Deze specifieke uitkering is verbonden aan het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vanuit dit akkoord wordt gewerkt aan een stevige sociale basis met als doel een gezonde generatie in 2040. Vanuit de gemeente Altena pakken we de uitvoering van het GALA op vanuit het programma Vitaliteit, en specifiek de programmalijn Vitaal Leven. In september is voor de GALAdoelstellingen een plan van aanpak opgesteld voor de periode 2024-2026. De coördinatie van het plan van aanpak ligt bij de programmalijncoördinator Vitaal Leven. Integraal Zorg Akkoord (IZA) Vanaf 2023 wordt in de regio West-Brabant met gemeenten, zorgverzekeraars en zorgpartijen samengewerkt aan de uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord (IZA). Gemeente Breda is centrumgemeente voor onze regio, ondersteund door de GGD West-Brabant. In 2023 is gewerkt aan een samenwerkingsstructuur, een regiobeeld en een regioplan. Vanuit de specifieke uitkering IZA die is toegekend aan de regio West-Brabant heeft gemeente Altena een deel ontvangen voor de uitvoering vanuit onze gemeente. De uitvoering van het IZA (regionaal) is sterk verbonden met de uitvoering van het GALA (lokaal).
Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Altena is in 2022 gestart met een nieuwe preventieaanpak voor jongeren: Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO). Het doel is om jongeren gelukkiger en gezonder op te laten groeien en ervoor te zorgen dat ze ‘niet of minder’ gaan drinken, roken of drugs gebruiken. De OKO-aanpak is een meerjaren aanpak gericht op het creëren van een positieve, gezonde en veilige leefomgeving voor jongeren van 10-18 jaar. Het is gebaseerd op een succesvolle werkwijze in IJsland, waar het middelengebruik onder jongeren flink is afgenomen.
16
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Status
Toelichting
Bestaanszekerheid De gemeente wil zicht krijgen op de inhoudelijke opgaven op het terrein van het maatschappelijk beleid. Daarbij willen we antwoord op de vraag hoe de relatie tussen de gemeenten en haar maatschappelijk partners vormgegeven wordt.
We stellen een concept Maatschappelijke Agenda op.
Q1 2023
De ‘Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein 2023’ is met en door de inwoners en maatschappelijke partners in 2022 opgesteld en juni 2023 vastgesteld.
Wij willen data inzetten om meer datagedreven keuzes te maken en in monitoring en evaluatie zicht te hebben op de impact van beleid We willen strategisch partnerschap ontwikkelen met de partijen in het sociaal domein.
De monitor sociaal domein wordt geactualiseerd en doorontwikkeld; doorontwikkeling monitor/ strategisch informatiemanagement sociaal domein. We leggen de focus in de Maatschappelijke Agenda op duurzaam partnerschap.
2023-2024
Er is gestart met de voorbereiding van het toekomstig Dashboard Sociaal Domein. In 2024 wordt een gesprek met de gemeenteraad gefaciliteerd over data en indicatoren. De KSG's van bestuurlijke vernieuwing en de MAG zijn in gesprek geweest om de middelen van de MAG (twee keer € 50.000) participatief in te zetten. Dit is uitgevoerd aan de hand van een inwonersbudget waarvoor de raad de kaders heeft vastgesteld in juni 2023.
17
Q4 2022
De opgaven in het sociaal domein richten zich op het herstellen van bestaanszekerheid (financieel en sociaal-maatschappelijk), het vergroten van kansengelijkheid en het makkelijker maken van gezond leven.
We maken de middelen passend aan de opgaven.
2022-2023
Bij onze schaalgrootte past dat we meer en meer (mee)bepalend willen zijn in regionaal verband.
•
Q1 2023
MidZuid is een belangrijke partner van de gemeente. De samenwerking tussen de gemeenten, MidZuid/WSP en de markt moet beter om de ambities maximaal te verzilveren.
Samen met het nieuwe bestuur van MidZuid en de gemeenten doorlopen we het proces in 2022 en nemen we in 2023 besluiten over de positie en de financiële toekomst van MidZuid. Ingezet wordt op een meer integrale werkwijze en aanpak, waarbij duidelijk is waar MidZuid wel van is en waar zij niet van is.
•
We delen de Maatschappelijke Agenda met de regiogemeenten. We leveren onze bijdrage in themateams om de samenwerking in de regio Baronie verder te intensiveren.
2023
De raad heeft de bezuinigingen in het sociaal domein afgerond. De opgaven hebben in de eerste helft van 2023 een plek gekregen in meerdere landelijke akkoorden (GALA, Integraal Zorg Akkoord, Hervormingsagenda Jeugd). De inspanningen die we in Altena moeten leveren voor uitvoering van die akkoorden, zijn zo goed mogelijk financieel vertaald. Omdat de akkoorden nog uitwerkingsvraagstukken bevatten, is mogelijk bijsturing nodig. De Maatschappelijke Agenda is een lokaal product waarin onze gemeentelijke prioriteiten en ambities zijn vastgesteld. Het eindproduct is niet gedeeld op regioniveau, maar de ambities zijn leidend voor de Altena inbreng bij regionale overleggen. Op diverse thema’s (zoals vluchtelingen en statushouders, WMO, Geweld in Afhankelijkheidsrelaties, WBO Jeugd en de Regionale Educatieve Agenda) wordt er samenwerking gezocht met de regiogemeenten. In het programma ‘Norm voor Opdrachtgeverschap Jeugd’ heeft Altena een stevige rol als voorzitter van de regionale stuurgroep. In juli heeft het Algemeen Bestuur van MidZuid de gemeenschappelijke taken van MidZuid herbevestigd. Deze basistaken (Wsw, beschut werk en (detacherings-) banen) vormen een belangrijk fundament voor de verder uitwerking van de meerjarenstrategie “MidZuid 2035” en de plannen over de huisvesting van MidZuid.
Kansengelijkheid We zijn als gemeente verantwoordelijk voor de organisatie van jeugdhulp. Uitgangspunt
We leggen de regiovisie op jeugd ter vaststelling voor aan de raad.
18
2022
In Q3 2022 is de regiovisie Jeugd door de raad vastgesteld.
is dat de zorg dicht bij de jongeren beschikbaar is. Alle jeugdregio's zijn aan de slag met de implementatie van de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) Jeugd. Wij sluiten aan bij de NvO om de inkoop van onze jeugdregio vorm te geven.
Het proces rond de inkoop en aanbesteding op jeugdzorg gaan we zorgvuldig organiseren en professionaliseren. We leggen in de tweede helft van 2022 keuzes voor aan de raad omtrent de vormgeving van de samenwerking en de governance structuur.
Gezond leven
19
2024
De wens om voorzieningen dicht bij huis te kunnen aanbieden is vertaald in de regionale visie op jeugdhulp. De visie is vertaald naar een strategie voor implementatie. De strategie gaat niet alleen over regionaal inkopen en aanbesteden, maar omvat ook het versterken van de sociale basis in de eigen gemeente, het versterken van het lokale toegangsteam, formaliseren van regionale samenwerking en het inrichten van een permanente leercyclus met partners. Na consultatie van alle betrokken partners, inclusief de gemeenteraad, heeft het college de strategie in september vastgesteld. In de landelijke Hervormingsagenda Jeugd kondigt het Rijk diverse stappen aan. Een wijziging van de Jeugdwet om de jeugdhulplicht af te bakenen, een nieuwe ministeriele regeling aan voor de organisatie van jeugdhulpregio's, en een Algemene Maatregel van Bestuur voor jeugdhulpvormen die verplicht op landelijke of regionale schaal ingekocht moeten worden. Het blijft nog onduidelijk wanneer deze zaken er komen, en wat de exacte inhoud wordt. Tegelijk geldt er vanaf 2023 een inspanningsplicht voor gemeenten om de Hervormingsagenda Jeugd uit te voeren. Daarnaast zijn er andere landelijke akkoorden gesloten die inspanning vragen van de uitvoerende teams in het sociaal domein (zoals o.a. het IZA en GALA, Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming).
Dit is een uitdaging voor maken van een goede uitvoeringsagenda voor onze regio.
We willen één van de gezondste regio's van Nederland zijn. Een ‘Blauwe Zone’ van gezonde en gelukkig inwoners
We gaan programmatisch werken aan de maatschappelijke opgave om een leefomgeving te creëren met gezonde en gelukkige inwoners.
In de opbouwfase is gewerkt aan het inrichten van een programmateam en het opstellen van een programmaplan. In november 2023 is het programmaplan vastgesteld. In het participatietraject zijn de strategische doelen en de maatschappelijke effecten bepaald. Hierbij zijn onze maatschappelijke partners, ondernemers, kennisinstellingen en inwoners bij betrokken. Op ambtelijk niveau zijn beleidsadviseurs van verschillende disciplines aangesloten en wordt binnen de programmalijn Vitaal Leven uitvoering gegeven aan het beleidskader Vitaal Leven, Sportakkoord en Leefstijlakkoord. Projecten en initiatieven binnen de verschillende programmalijnen worden gecoördineerd vanuit het programma. Binnen de programmalijn Vitaal Platteland is een projectleider bezig met haalbaarheidsonderzoeken naar mogelijke vitaliteitscentra in samenwerking met ondernemers en partners en sluiten we aan bij de Regio Deal West-Brabant Brede Welvaart. Binnen de programmalijn Vitale Organisatie wordt uitvoering gegeven aan de visie en het beleid op vitaliteit voor de gemeentelijke organisatie.
20
Wij willen het gebruik van middelen terugdringen.
De komende vier jaar is gemeente Altena aangehaakt bij het project Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO), onder begeleiding van het Trimbos Instituut. OKO is een preventieve aanpak gericht op het creëren van een positieve omgeving voor jongeren zodat zij gezonder en gelukkiger opgroeien en hun middelengebruik afneemt. Het project Opgroeien in een Kansrijke Omgeving verloopt volgens een vaste cyclus. Na onderzoek onder de jongeren op middelbare scholen (2e en 4e klassers) worden deze uitkomsten als basis gebruikt voor de acties.
Q1 2023 Q1 2024 Q1 2026
Resultaten van de eerste OKO-monitor zijn in mei 2023 tijdens een dialoogsessie besproken met lokale partners waaronder de VO-scholen, dorpsraden, sportverenigingen, kerken en professionals. Met deze partners zijn 4 speerpunten gekozen om mee aan de slag te gaan. In het najaar zijn 4 werkgroepen met lokale partners gestart om deze speerpunten uit te werken naar beleid en/of activiteiten. We hebben besproken welke activiteiten de 4 middelbare scholen inzetten op het gebied van weerbaarheid en preventie middelengebruik. En hoe ze dit verder willen en kunnen ontwikkelen. Er is een Altena-brede ouderavond georganiseerd in november over opvoeden, alcohol, roken en vapen. Er zijn ouders geworven die willen meedenken over de invulling van de OKO-aanpak. Er is een vacature opengesteld voor een jongerenwerker voor de OKO-aanpak. Er wordt een subsidieregeling voorbereid (Q2 2024 gereed) voor het subsidiëren van activiteiten op het gebied van preventie middelengebruik jeugd. We hebben een eerste inventarisatie gemaakt voor het speerpunt ''meer vrijetijdsbesteding afgestemd op de behoefte van de jeugd''. Uitwerking vraagt verder onderzoek.
21
We zetten in op preventie. De speerpunten zijn: • roken: de rookvrije generatie en de rookvrije zwangerschap; • overgewicht: gezonde voeding en meer bewegen; • problematisch alcoholgebruik: alcoholgebruik onder de 18 jaar en door zwangeren en problematisch drankgebruik bij volwassenen en ouderen.
We borgen de initiatieven en acties uit het leefstijlakkoord in de samenleving.
Q4 2023
Naar aanleiding van de uitkomsten van de dialoogsessie OKO, zijn er werkgroepen gevormd die aan de slag zijn gaan met het uitwerken van concrete acties, met als hoofddoel het terugdringen van middelengebruik (waaronder roken). Aansluitend daarop is vanuit het Leefstijlakkoord een start gemaakt met het stimuleren van rookvrije sportclubs. Gekoppeld aan de motie Rookvrije bushokjes van de jongerenraad, is gekeken naar de haalbaarheid en mogelijkheden voor het ontmoedigen van roken bij bushokjes in de gemeente. Dit heeft geresulteerd in de oplevering van rookvrije tegels bij bushokjes in december 2023. Ook is een campagnefilmpje opgenomen om de rookvrije bushaltes te promoten. Gemeente Altena heeft in 2023 aan de coalitie Kansrijke Start deelgenomen. Deze coalitie richt zich op de eerste 1.000 dagen van het kind. De JGZ is gestart met prenatale huisbezoeken, Voorzorg en Stevig Ouderschap. Deze interventies richten zich op het ondersteunen van kwetsbare ouders. In samenwerking met de GGD zijn verder diverse scholen aan de slag gegaan met de Gezonde Schoolaanpak.
22
Wij willen een dementievriendelijke gemeente zijn.
Samen met netwerkpartners en de gemeenschap initiëren we projecten rondom dementie.
2023
De uitkomsten van het onderzoek ‘Een fijne dag voor thuiswonende mensen met dementie’ zijn tijdens een openbare bijeenkomst in april 2023 gepresenteerd aan lokale partners en inwoners. Hier is besproken hoe we thuiswonende mensen met dementie actiever kunnen laten deelnemen aan de samenleving. Aanbevelingen uit het onderzoek en uitkomsten van de dementiescan Alzheimer NL worden vertaald naar een plan van aanpak dementievriendelijke gemeente 2023-2026. Dit wordt ontwikkeld in samenspraak met lokale partners. Een theatervoorstelling door Matzer is georganiseerd voor inwoners i.k.v. vergroten bewustwording over dementie. (9 oktober 2023) Een katern over dementie is opgesteld en in oktober verspreid via het Altena Nieuws. Een kwartiermaker heeft onderzoek gedaan naar het uitbreiden van niet-geïndiceerde ontmoetingsplaatsen voor onder andere mensen met dementie. Er is een pilot voorbereid voor het eenvoudiger en klantvriendelijker inrichten van het WMO-proces door een betere samenwerking met de casemanagers dementie. Actiepunten die in 2023 zijn voorbereid voor uitvoering in 2024: Ontwikkelen animatiefilm over dementie (Q1 2024 gereed)
23
Wij willen eenzaamheid bestrijden.
We maken afspraken met verenigingen om (sociaal) isolement onder ouderen te verkleinen.
2023
Wij zetten in op positieve gezondheid en maken een integraal plan van aanpak gericht op de clusters Sport & Bewegen, Gezondheid & Preventie en versterking sociale basis. Dit in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord
In 2023 stellen van een integraal plan van aanpak GALA op, met de beleidskaders gezondheid en sport/bewegen als onderlegger. Wij zetten de middelen van uit de brede SPUK op een integrale wijze in om onze doelstellingen te behalen.
Q3 2023
24
Verschillende verenigingen en dorpshuizen hebben in de afgelopen periode een ontmoetingsactiviteit voor ouderen georganiseerd. We kijken daar met hen op terug en zien hoe we continuïteit kunnen aanbrengen. De GALA-middelen voor 2023 zijn aangevraagd en beschikt. Het integraal plan aanpak is in september 2023 door ons college vastgesteld, waarop ook de middelen voor 2024 t/m 2026 zijn aangevraagd. Er zijn diverse interventies/activiteiten uitgevoerd gericht op sport en bewegen, gezondheid en sociale basis. Daarnaast is er ingezet op ondersteunende onderdelen van GALA.
Altena
Nederland
Banen (aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar) (2022)
514,4
704
Jongeren (12-21 jaar) met een delict voor de rechter (2022)
1
1
Kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezin (%) (2022)
3
6
Werkloze jongeren 16-22 jaar (%) (2022)
1
1
Netto arbeidsparticipatie (2023)
75,6
73,1
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners) (2023) Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jr) (2023)
144,2
344,8
130,3
191,5
Altena
Nederland
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar) (2023)
10,1
11,1
Jongeren met jeugdbescherming (% van alle jongeren tot 18 jaar) (2023) Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar) (2023) Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo (aantal per 10.000 inwoners) (2022)
0,8
1,0
geen data
0,3
600
710
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
2. Altena Samenredzaam (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2022
Begroting 2023 na wijziging 62.848 N
Realisatie 2023
Verschil
54.058 N
Begroting 2023 voor wijziging 54.611 N
Lasten
64.183 N
1.334 N
Baten
14.581 V
11.120 V
19.694 V
21.251 V
1.556 V
Saldo programma
39.477 N
43.491 N
43.154 N
42.932 N
222 V
Mutaties reserves
451 V
308 V
1.717 V
1.758 V
41 V
39.026 N
43.183 N
41.437 N
41.174 N
263 V
Resultaat van lasten en baten
25
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 2. Altena Samenredzaam 6.1 - Samenkracht en burgerparticipatie
323
V
58
V
86 115
V V
64
V
144
V
147
V
3
N
1.515
N
99 156
V N
66 1.301
N N
120
N
29
V
6.4 - WSW en beschut werk
31
V
Diverse kleine verschillen
31
V
71
N
71
N
6.6 - Maatwerkvoorzieningen (WMO)
60
V
Er is co-financiering vanuit GALA.
115
V
Diverse kleine verschillen
55
N
Er zijn energiekosten voor welzijnsaccommodatie geraamd die niet voor rekening van de gemeente komen. Minder (extra) inzet ervaringsdeskundigen op versterking vroeg erop signalering. Definitieve uitkering Wet inburgering Diverse kleine verschillen 6.2 - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Een aantal activiteiten en onderdelen voor de implementatie van de Norm voor Opdrachtgeverschap en de Regiovisie Jeugdhulpregio WBO zijn in 2023 niet uitgevoerd. Diverse kleine verschillen 6.3 - Inkomensregelingen Bestuursakkoord: Minder inzet op versterken dienstverlening kwetsbare groepen. Nadelig saldo van lasten en baten P-wet inkomensvoorzieningen als gevolg van de groei van de instroom statushouders. Dit betreft het nog te betalen bedrag afwikkeling specifieke uitkering TOZO 2023. Doordat de definitieve besluitvorming in de 1e kamer pas eind 2023 genomen was zijn de kosten voor de energietoeslag 2023 niet volledig geraamd. Hierdoor ontstaat er een nadeel op dit programma. Tegenover de kosten staan ook inkomsten op de algemene uitkering die hierdoor ook niet volledig geraamd waren. Hierdoor is er op programma 6.1 een voordeel van € 2.148K. Per saldo is er een voordelig saldo van € 847K. Dit bestaat voor € 221K voor het jaar 2022 en € 626K voor het jaar 2023.
Dit nadeel wordt veroorzaakt door hogere uitgaven bewindvoeringskosten € 17K, inrichtingskosten door meer instroom van statushouders € 15K en groei in verstrekkingen van bijdrage eenmalige levensonderhoud, medische uitgaven en overige verstrekkingen € 88K Diverse kleine verschillen
6.5 - Arbeidsparticipatie Het verschil wordt veroorzaakt door verlenging van een aantal project ten aanzien van de begeleiding. En de tariefstijging in de begeleidingsvergoeding regulier en beschut werk.
26
Afwijking V/N x € 1.000 36 V
Omschrijving 6.71a - Huishoudelijke hulp (WMO) Diverse kleine verschillen
36
V
6.71b - Begeleiding (WMO)
131
N
120 11
N N
6.71c - Dagbesteding (WMO)
-
V
Diverse kleine verschillen
-
V
-
V
-
V
74
V
74
V
409
N
455
N
46
V
498
V
468
V
Meer instroom met een ander tarief door de complexiteit van de doelgroep. Diverse kleine verschillen
6.71d - Overige maatwerkarrangementen Diverse kleine verschillen 6.72 - Maatwerkdienstverlening 18Op basis van het woonplaatsbeginsel zijn door ons gemaakte kosten voor jeugdhulp aan andere gemeenten doorberekend. Daarnaast blijkt op basis van door WBO uitgevoerde kwaliteitsonderzoeken bij zorgaanbieders dat deze onterecht jeugdhulp hebben gefactureerd aan de gemeenten. Dit is gecrediteerd. Hiermee ontstaat een voordeel van € 74.000. 6.72a - Jeugdzorg begeleiding Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Over 2023 is de regionaal ingezette verschuiving van dure verblijfshulp naar ambulant verder doorgezet. Deze verschuiving is echter minder groot dan geprognosticeerd. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien.
Dit is ontstaan door de invoering van nieuwe taakvelden voor ambulante hulp (begeleiding, behandeling, dagbesteding, overige hulp zonder verblijf en vervoer), waardoor de eerste prognose van de te verwachten kosten op deze hulpvormen afwijkt van de werkelijk gemaakte kosten. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. Het aanpassen van de tarieven voor PGB’s in het kader van de ombuigingen in het sociaal domein, hebben er niet toe geleid dat er minder PGB’s werden verstrekt of dat de gemiddelde hoogte van de PGB’s omlaag is gegaan. Dat de kosten voor PGB’s lager uitvallen, komt doordat ze niet volledig verzilverd werden door de jeugdigen/gezinnen.
6.72b - Jeugdzorg behandeling Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In
27
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Over 2023 is de regionaal ingezette verschuiving van dure verblijfshulp naar ambulant verder doorgezet. Deze verschuiving is echter minder groot dan geprognosticeerd. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Dit is ontstaan door de invoering van nieuwe taakvelden voor ambulante hulp (begeleiding, behandeling, dagbesteding, overige hulp zonder verblijf en vervoer), waardoor de eerste prognose van de te verwachten kosten op deze hulpvormen afwijkt van de werkelijk gemaakte kosten. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. Het aanpassen van de tarieven voor PGB’s in het kader van de ombuigingen in het sociaal domein, hebben er niet toe geleid dat er minder PGB’s werden verstrekt of dat de gemiddelde hoogte van de PGB’s omlaag is gegaan. Dat de kosten voor PGB’s lager uitvallen, komt doordat ze niet volledig verzilverd werden door de jeugdigen/gezinnen. 6.72c - Jeugdzorg dagbesteding Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000.
Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Over 2023 is de regionaal ingezette verschuiving van dure verblijfshulp naar ambulant verder doorgezet. Deze verschuiving is echter minder groot dan geprognosticeerd. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Dit is mede ontstaan door de invoering van nieuwe taakvelden voor ambulante hulp (begeleiding, behandeling, dagbesteding, overige hulp zonder verblijf en vervoer), waardoor de eerste prognose van de te verwachten kosten op deze hulpvormen afwijkt van de werkelijk gemaakte kosten. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. Het aanpassen van de tarieven voor PGB’s in het kader van de ombuigingen in het sociaal domein, hebben er niet toe geleid dat er minder PGB’s werden verstrekt of dat de gemiddelde hoogte van de PGB’s omlaag is gegaan. Dat de kosten voor PGB’s lager uitvallen, komt doordat ze niet volledig verzilverd werden door de jeugdigen/gezinnen. 6.72d - Jeugdhulp zonder verblijf overig Diverse kleine verschillen
6.73a - Pleegzorg Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Voor de hulpvorm pleegzorg geldt dat weliswaar een toename van de kosten te zien is te
28
30
V
1.362
V
1.341
V
21
V
89
V
89
V
624
V
624
V
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving opzichte van 2022, maar dat de werkelijke toename lager is dan bij de prognose verwacht. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. 6.73b - Gezinsgericht Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Voor gezinsgerichte zorg geldt dat er in 2023 een verdere daling van de kosten te zien is. De afname van gezinsgerichte hulp die in 2022 is ingezet zet in 2023 door. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. 6.73c - Jeugdhulp met verblijf overig Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot.
Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Voor de hulpvorm verblijfszorg geldt dat weliswaar een toename van de kosten te zien is te opzichte van 2022, maar dat de werkelijke toename lager is dan bij de prognose verwacht. De afname van deze hulpvorm wordt veroorzaakt door de ingezette bewuste verschuiving naar ambulante hulp. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. 6.74a - Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden.
Over 2023 is de regionaal ingezette verschuiving van dure verblijfshulp naar ambulant verder doorgezet. Deze verschuiving is echter minder groot dan geprognosticeerd. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Dit is mede ontstaan door de invoering van nieuwe taakvelden voor ambulante hulp (begeleiding, behandeling, dagbesteding, overige hulp zonder verblijf en vervoer), waardoor de eerste prognose
29
651
V
651
V
1.137
V
1.137
V
2.477
N
2.477
N
Afwijking V/N x € 1.000
Omschrijving van de te verwachten kosten op deze hulpvormen afwijkt van de werkelijk gemaakte kosten. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. 6.74b - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
1.837
N
1.892
N
55
V
236
V
236
V
6.81 - Geëscaleerde zorg18+
-
V
Diverse kleine verschillen
-
V
605
V
605
V
6.82 - Geëscaleerde zorg 18-
12
N
Diverse kleine verschillen
12
N
Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Voor de hulpvorm Landelijke transitie arrangementen (LTA) geldt dat een toename van de kosten te zien is zowel ten opzichte van 2022 als van de begrote kosten. Deze wordt deels veroorzaakt door een verschuiving van verblijfshulp naar deze hulpvorm. Daarnaast zijn de kosten voor crisishulp hoger dan bij de prognose verwacht. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. Diverse kleine verschillen 6.74c - Gesloten plaatsing Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000.
De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Voor 2023 geldt dat conform de gewenste afbouw naar “nul” een afname van de kosten te zien is. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose.
6.81a - Bescherm wonen (WMO) De omvang van de integratie uitkering beschermd wonen tweemaal in omvang is gestegen door loon- en prijsbestelling en de volume-indexatie. Er is een subsidieregeling beschikbaar inzake regionale ambulantsering regio Breda voor 1mln. Het aantal subsidie aanvragen voor 2023 blijft achter waardoor een grootdeel van het ambulantserings projectgelden niet wordt uitgenut.
30
Afwijking V/N x € 1.000 85 N
Omschrijving 6.82a - Jeugdbescherming Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden. Voor 2023 geldt dat weliswaar een daling van het aantal kinderbeschermingsmaatregelen te zien is, maar dat deze afname minder groot is dan is geprognosticeerd. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. 6.82b - Jeugdreclassering Voor niet- vrij toegankelijke jeugdhulp was voor 2023 in totaal € 13.322.000 begroot. Uiteindelijk bedragen de werkelijke kosten hiervoor € 13.108.000. Hiermee is op het totaal van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp een voordeel gerealiseerd van € 214.000. De inflatie had een opwaarts effect op de toename van de kosten voor jeugdhulp. In 2023 heeft een bijstelling van de begroting voor dit prijseffect plaatsgevonden.
Voor 2023 geldt dat weliswaar een daling van het aantal kinderbeschermingsmaatregelen te zien is, maar dat deze afname minder groot is dan is geprognosticeerd. Binnen de diverse vormen van niet- vrij toegankelijke jeugdhulp zijn significante verschillen tussen begroting en werkelijkheid te zien. Daarnaast hebben verschuivingen tussen de verschillende hulpvormen onderling ook geleid tot afwijkingen ten opzichte van de prognose. 7.1 - Volksgezondheid Op dit taakveld zijn de inkomsten van de combinatiefuncties vanuit GALA verantwoord. De kosten voor de combinatiefuncties staan op taakveld 5.1 verantwoord. Dit verklaart het verschil. In 2023 hebben we veel uitvoering van volksgezondheid vanuit de SPUK GALA en het leefstijlakkoord kunnen bekostigen. Om die reden zijn er minder uitgaven op het werkbudget volksgezondheid gemaakt. In 2023 hebben we veel van de uitvoering van OKO en LEV (totaal € 104K) vanuit de SPUK GALA en het budget volksgezondheid kunnen bekostigen. Om die reden zijn er minder uitgaven op het werkbudget OKO gemaakt. Diverse kleine verschillen