Bijlage Jaarstukken 2022 bij RV Jaarstukken 2022
Tekst van het document
Jaarstukken 2022
2 Hoofdstuk 1 Programma’s 1. Programma 1 Inwoner en Bestuur 2. Programma 2 Altena samenredzaam 3. Programma 3 Veelzijdig Altena 4. Programma 4 Duurzaam Altena 5. Programma 5 Bereikbaar Altena 6. Programma 6 Financiën • Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien • Overhead • Vennootschapsbelasting
3 18 40 66 86 98 104 105 105
Hoofdstuk 2 Paragrafen 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Openbaarheidsparagraaf Woo 7. Verbonden partijen 8. Grondbeleid
109 119 129 132 135 147 149 170
174 Balans per 31 december 2022 Overzicht baten en lasten Overzicht incidentele baten en lasten Toelichtingen − Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling − Toelichting op de balans per 31 december 2022 − WNT-verantwoording − Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves − Analyse begrotingsrechtmatigheid ex art 28 BBV − Overzicht restantkredieten − SiSa-verantwoording 2022 − Overzicht baten, lasten en saldo per taakveld 2022 − Overzicht saldo baten en lasten per taakveld en programma 2022 − Rechtmatigheidsverantwoording
175 179 180 184 191 210 212 213 218 220 228 230 232
233 Controleverklaring
pm
1
2
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Sheikkariem
Dienstverlening: de inwoner centraal*
Wethouder Van Ooijen
Kerngericht en van buiten naar binnen
Burgemeester Lichtenberg
Sterke speler, in de regio en daarbuiten
Burgemeester Lichtenberg
Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit
* Wethouder Van Vugt is portefeuillehouder begraafplaatsen.
In 2022 is een nulmeting dienstverlening uitgevoerd en is op basis van casuïstiek een analyse gemaakt van de klantgerichtheid van onze organisatie. Op basis van deze inzichten en de inzichten vanuit organisatieontwikkeling zijn vervolgens negen ontwikkelthema’s benoemd. Samen met de medewerkers is in 2022 invulling gegeven aan de serviceformules voor beoogde klantwaarden. De serviceformules worden verder vertaald naar de praktijk en processen worden hierop aangepast. In 2022 is gestart met omnichanneling. Dat betekent dat we onze kanalen (zoals website, telefonie, email, etc.) op elkaar afstemmen, zodat een naadloze klantinteractie wordt ervaren. Ten slotte is in 2022 onderzoek gedaan naar de gemeente-app (motie raad uit november 2021). Op basis van de resultaten is besloten om hier verder geen invulling aan te geven. Wel zijn alle voorbereidingen getroffen om vanaf 2023 te gaan werken met de app en website van Fixi voor de meldingen openbare ruimte (MOR).
Binnen de bestuurlijke vernieuwing en kerngericht werken zijn 2 gebiedsregisseurs en 1 medewerker gebiedsregie werkzaam. In de periode van maart tot november 2022 werkte 1 van de gebiedsregisseurs als projectleider voor de gemeentelijke opvanglocaties vluchtelingen Oekraïne. Dit betekende dat 2 in plaats van 3 medewerkers de werkzaamheden binnen het programma oppakten. Dit was de situatie voor een periode van 8 maanden. Desondanks is het kernenbudget veelvuldig gebruikt door de samenleving: er zijn nieuwe dorpsraden opgericht, we ondersteunden bewonersinitiatieven in de 21 kernen en het digitale participatieplatform Aan De Slag! is doorontwikkeld. In 2022 bestond het totale kernenbudget uit een bedrag van € 110.000. Hiervan is in totaal € 93.859 gebruikt. We konden door middel van het kernenbudget in totaal 48 bewonersinitiatieven ondersteunen. De ontvangen aanvragen varieerden van de aanleg van een schoolmoestuin en het
3
vergroenen van buurten tot het organiseren van ontmoetingsactiviteiten en het opknappen van speelvoorzieningen. Daarnaast ontvingen de dorpsraden, Oranjeverenigingen, timmerdorpen, muziekkiosken en 4 mei comités hun structurele bijdrage uit het kernenbudget.
Ook in 2022 heeft Altena zich als krachtige samenwerkingspartner in de regio laten zien. We hebben (bestuurlijke) bezoeken gebracht aan buurgemeenten én samengewerkt in de regio West-Brabant. Na de gemeenteraadsverkiezingen hebben we binnen de regio West-Brabant gewerkt aan het voorbereiden van een nieuw actieprogramma (voor de periode 2023 – 2027). De focus van de regio blijft het versterken van het economisch vestigingsklimaat. Daarbij verschuift de aandacht meer naar de transitie naar de nieuwe economie (duurzame werkgelegenheid). De activiteiten vanuit onder meer de topsectoren Maintenance en Agrofood-Biobased zijn daarbij voor ons belangrijk. Rond het thema ‘Vitaal buitengebied' werken we samen in gebiedscoalities en kenniscoalities. Dit ondersteunt onze eigen ambities rond het circulair voedselsysteem. Op het gebied van ruimtelijke strategie heeft de samenwerking in de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT) meer vorm en inhoud gekregen. Halverwege 2022 gaven alle colleges een bestuurlijke reactie op de concept-verstedelijkingsstrategie. Daarna is op de schaal van de SRBT verder gewerkt aan de Woondeal. Er wordt met elkaar gewerkt aan afspraken over de ‘ruimtelijke puzzel’. Dat maakt de samenwerking binnen deze stedelijke regio ook voor gemeente Altena van groter belang. Binnen het sociaal domein wordt op verschillende onderdelen binnen de regio samengewerkt.
De volgende onderwerpen worden in regionale samenwerking opgepakt: Beschermd Wonen, het transferpunt en de Maatschappelijke Opvang, leerplicht, publieke gezondheidszorg en organisatie van specialistische jeugdhulp. • Over de samenwerking op het gebied van gezondheidszorg en leerplicht leest u in de paragrafen over de gemeenschappelijke regelingen GGD en RBL. • In de gemeente Altena worden pilots opgezet: onder andere ‘Housing First’ en ‘Onder de Pannen’. Ook heeft de eerste match van het transferpunt plaatsgevonden. Hierdoor kunnen we inwoners die uitstromen uit Beschermd Wonen of de Maatschappelijke opvang weer een (t)huis geven in onze gemeente. • ‘Geweld hoort nergens thuis’: we werken in de regio samen om een sluitende keten te realiseren bij de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ook de voorbereiding op het ‘Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming’ pakken we in de regio samen op. • Jeugdhulp: we hebben in 2022 in de regionale samenwerking hard gewerkt aan verbetering van onze rol als opdrachtgever. Gemeente Altena heeft een stevige rol gespeeld in de totstandkoming van een regionale visie op jeugdhulp. Daarbij hadden we speciale aandacht voor onze partners. De partners die voor Altena relevant zijn hebben een stem gekregen in die regionale visie.
Denk aan onderwijspartijen en artsen vanuit samenwerkingsverbanden in ZuidHolland of Brabant-Midden en aanbieders van identiteitsgebonden zorg. Nadat de visie is vastgesteld, bleven directie, managers en beleidsadviseurs uit onze gemeente sterk betrokken bij het vervolg: een strategie om de visie tot uitvoering te brengen. Dit loopt door in 2023.
4
Vanuit gemeente Altena werken we verder mee in de jeugdhulpregio door ambtelijke vertegenwoordiging van de regio. Dit doen we bij de VNG en bij de implementatie van het regionale crisisinterventieteam jeugd.
Veiligheidsbeleid 2020-2022 In december 2019 heeft de raad het Veiligheidsbeleid gemeente Altena 2020-2022 vastgesteld. Versterken verbinding zorg en veiligheid Allereerst gaat het om het versterken van de verbinding tussen Zorg en Veiligheid. We zien bijvoorbeeld dat we steeds meer meldingen krijgen over personen met verward of onbegrepen gedrag. Dit komt door de extramuralisering in de zorg. Deze meldingen zorgen voor een toenemende druk op bij de hulpdiensten (waaronder politie) en de gemeente. Ook zien we langdurige, complexere zaken waarbij er op verschillende leefgebieden wat speelt. Daarom is een betere afstemming tussen Veiligheid en Zorg nodig: met korte lijnen en snelle interventies op basis van duidelijke processchema’s. Door betere afstemming kunnen we beter richting geven en keuzes maken in situaties waarin veelal een complexe, meervoudige problematiek speelt. In 2022 is de bouwstenennotitie Zorg en Veiligheid vastgesteld. Ook is de functie van procesregisseur zorg en veiligheid vanaf mei 2022 ingevuld (met een wisseling aan het einde van het jaar). Deze functie helpt om de verbinding en afstemming te verbeteren en te versterken. De interne afstemming met het sociaal domein is cruciaal en heeft hierbij steeds onze aandacht. Versterken van een veilige woon- en leefomgeving Het versterken van een veilige woon- en leefomgeving is het tweede speerpunt.
We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich veilig voelen en veilig zijn. We volgen een kerngerichte aanpak en opereren vooral vraaggestuurd. Het is aan de kernen zelf om aan te geven waar de behoefte ligt. In 2022 zijn er nieuwe werkgroepen buurtpreventie in de kernen Andel en Werkendam opgestart. Dit gebeurde met ondersteuning vanuit de gemeente. Bij buurtbemiddeling zijn 54 geschikte aanmeldingen ontvangen. Daarvan zijn er inmiddels 35 opgelost. Vanuit toezicht en handhaving ligt de focus op het steeds meer toegroeien naar een actief en thematische/gebiedsgerichte werkwijze. Op deze manier willen we de zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers vergroten. Toezichthouders houden actief toezicht, registreren de overtredingen die zij constateren, delen hun bevindingen en zien erop toe dat dit ook leidt tot actief handhavend optreden. Actief toezichtbeleid vraagt om een nog betere samenwerking tussen de diverse teams in de gemeentelijke organisatie en samenwerking met andere gemeenten en samenwerkingspartners. Denk onder andere aan de politie, Staatsbosbeheer, Samen Sterk in Brabant (SSIB), Brabants Landschap, brandweer en de omgevingsdienst. Naast de samenwerking is informatie gestuurd werken een thema dat in 2022 opgepakt is en verder geborgd gaat worden.
Ondermijning De bestrijding van ondermijning en georganiseerde criminaliteit is de derde pijler van het veiligheidsbeleid. Het actieplan ondermijning is vastgesteld in 2020 evenals de beleidsregels artikel
5
13b Opiumwet. In 2022 hebben diverse integrale acties plaatsgevonden op verschillende thema’s. De werkwijze van de integrale acties wordt op dit moment geëvalueerd. Vanuit de provincie is er een Brabantse norm opgesteld voor een weerbare overheid. In 2022 zijn 40 MMA-meldingen1 gedaan, voornamelijk drugsgerelateerd. We hebben 1 pand gesloten vanwege een drugsovertreding (op basis van de Opiumwet artikel 13b). Ook hebben we 9 Bibob-toetsen uitgevoerd. Opvang vluchtelingen uit Oekraïne In februari 2022 begon de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Dit zorgde ervoor dat veel mensen uit Oekraïne gedwongen waren om te vluchten richting Europa. Een deel van deze vluchtelingen kwam in Nederland terecht. Deze vluchtelingen hebben in Nederland recht op opvang en voorzieningen, zoals onderwijs, zorg en leefgeld. Daarnaast zijn ze, waar mogelijk, ook aan het werk bij bedrijven in de omgeving. Als gemeente hebben we ons ingezet voor deze groep vluchtelingen. Intussen zijn er 4 opvanglocaties ingericht in onze gemeente. In totaal wonen daar ongeveer 200 mensen. Ook in de particuliere opvang verblijven vluchtelingen. Brandveiligheid In 2022 zijn de laatste aangevraagde geboorde putten aangelegd om de brandveiligheid te optimaliseren. Ook is het project rondom de optimalisatie en het onderhoud van bluswatervoorzieningen afgerond.
Daarnaast is er een start gemaakt met een project om de bereikbaarheid van de Visserkade in Hank op te lossen. Eind 2022 zijn de 3 brandweerkazernes in Almkerk, Dussen en Hank opgeleverd. Jaarwisseling In 2022 startte een projectgroep om integraal met de jaarwisseling om te gaan. Dit gebeurde vanuit onder andere de gemeentelijke disciplines onderwijs, jeugd en sport. Hierbij wordt de komende jaren ingezet op proactie en preventie. Dit is een aanvulling op de aanpak die vanuit openbare orde en veiligheid al plaatsvindt. Deze aanpak vindt plaats in samenwerking met OM, brandweer en politie, team VTH en de buitendienst.
1
Een MMA-melding is een melding bij Meld Misdaad Anoniem.
6
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
Dienstverlening: de inwoner centraal Iedereen doet mee en kan met ons communiceren.
Begrijpelijke communicatie, zowel in woord als schrift.
•
•
•
Optimale dienstverlening, waarbij de inwoner centraal staat.
Tevreden inwoners en ondernemers.
•
•
Onze informatie is duidelijk, actueel en volledig, op alle kanalen. We informeren de inwoners actief. We bieden ondersteuning aan inwoners die minder digitaal vaardig zijn of moeite hebben met de Nederlandse taal. Ook ondersteunen we initiatieven vanuit onze maatschappelijke partners, zoals de bibliotheek. We hanteren schrijfniveau B1 in alle communicatie.
Via het interne traject ‘klare taal’ is een schrijfwijzer opgesteld en worden ook in 2022 trainingen gegeven. Daarnaast wordt een vervolg gegeven aan het herschrijven van een aantal digitale formulieren en brieven namens de gemeente (schrijfniveau B1).
De schrijfwijzer is intern gecommuniceerd en medewerkers nemen deel aan de e-learning ‘Klare taal’. Verdieping vindt plaats via live-trainingen, gekoppeld aan de vakgebieden van de teams. In verbinding met het programma Dienstverlening. We onderzoeken op verschillende manieren of onze communicatie aansluit bij onze doelgroepen en ondersteunen de inwoners die moeite hebben om onze teksten te begrijpen.
In plaats van een benchmark is in 2022 in opdracht van de raad de nulmeting dienstverlening uitgevoerd door Customer Revolution. Tegelijkertijd maakte een dienstverleningsmakelaar op basis van casuïstiek een analyse van de klantgerichtheid van onze organisatie. Op basis van deze inzichten en de inzichten vanuit organisatieontwikkeling zijn er 9
We brengen de kwaliteit van de dienstverlening van de gemeente Altena minimaal op het niveau van de landelijke benchmark. We richten de dienstverlening in aan de hand van de
7
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
•
•
• •
•
Planning
gemeentelijke serviceformule Altena waarmee samenhang ontstaat tussen de ervaring van de inwoner en ondernemer en de bedrijfsvoering van de gemeente (cultuur, processen en ICT). Inwoners kunnen meedenken over dienstverlening. Onder andere de klantreizen zijn daar onderdeel van. We bieden ruimte aan ideeën, plannen en wensen uit de samenleving, vanuit het principe ‘ja mits’. We spelen in op ontwikkelingen. We maken onze prestaties op het gebied van dienstverlening meetbaar en delen deze in een monitor dienstverlening. We maken gebruik van het kerngericht werken om dicht bij de inwoners te kunnen opereren, zichtbaar en aanspreekbaar te zijn.
Status
Toelichting ontwikkelthema’s benoemd. Voor wat betreft dienstverlening is in 2022 samen met de medewerkers invulling gegeven aan serviceformules. In de serviceformules is beschreven wat de beoogde klantwaarden zijn. De serviceformules zijn gebaseerd op de verschillende rollen die onze gemeente heeft richting de samenleving. Iedere rol vraagt om andere accenten in de dienstverlening. Tegelijkertijd zijn er algemene uitgangspunten en servicenormen opgenomen. In de volgende fase worden de serviceformules vertaald naar de praktijk en passen we processen hierop aan. In deze fase gaan we ook de klantervaring binnen processen meten en monitoren. In de ambtelijke organisatie zijn randvoorwaarden opgesteld om hier invulling aan te geven, zoals toerusting van de formatie op strategische dienstverlening als een passende overlegstructuur. Om de (digitale) klantvragen goed te kunnen monitoren (en het zodoende terugdringen van het vermelden van persoonlijke e-mailadressen) is een visie nodig op het gebruik van onze kanalen. In 2022 is gestart met omnichanneling. Dat betekent dat we onze kanalen (zoals website, telefonie, email, etc.) op elkaar afstemmen, zodat er een naadloze klantinteractie wordt ervaren. Daarnaast is er aandacht voor het vastleggen van relatiebeheer binnen een aantal teams. Binnen team Ondernemen is gestart met het gebruiken van een klantrelatiesysteem (CRM).
8
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
Ten slotte is in 2022 onderzoek gedaan naar de gemeente-app (motie Raad uit november 2021). Op basis van de resultaten is besloten om hier verder geen invulling aan te geven. Daarentegen zijn wel alle voorbereidingen getroffen om in Q1 2023 te gaan werken met de app en website van Fixi voor de meldingen openbare ruimte (MOR). Voldoende ruimte voor lijkbezorging in de eigen kern op een adequaat onderhouden begraafplaats.
Implementatie van het gemeentelijk begraafplaatsenbeleid en verdere verbeteringen van het gemeentelijk begraafplaatsenbeleid in de komende jaren.
•
•
•
•
•
We bereiden de uitbreiding van de begraafcapaciteit in Woudrichem en de inbreiding van de begraafcapaciteit in Rijswijk voor. We bieden op alle gemeentelijke begraafplaatsen aan nabestaanden de gelegenheid om urnen te bewaren in een urnenmuur. (2021-2024) We werken de voorstellen voor het verduurzamen van onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen nader uit. We stellen een lijst op van de te behouden historisch waardevolle graven alsmede de mogelijkheden voor het gedenken van de overledenen die zijn begraven in een verzamelgraf.
•
•
•
•
9
De grondaankoop voor Woudrichem is afgerond (levering in oktober 2023). Voor Rijswijk is aankoop van grond niet gelukt. Door bosplantsoen te verwijderen en door herinrichting wordt de begraafcapaciteit alsnog op orde gehouden op de huidige begraafplaats. Voor 5 kernen is het plaatsen van een urnenvoorziening voorbereid. Dit is besproken met de klankbordgroep begraven en plaatsing kan op korte termijn gerealiseerd worden. De 6e kern (Genderen) is hier even buiten gehouden, omdat daar gekeken wordt om dit te combineren met verduurzamen en vergroenen van het onderhoud. Voor verduurzamen van het onderhoud van de gemeentelijke begraafplaatsen worden ideeën vormgegeven. De lijst met te behouden historisch waardevolle graven is in concept klaar. Vooruitlopend op de plannen hoe om te gaan met deze graven zijn de waardevolle graftrommels al weggebracht voor restauratie. Naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad is het plaatsen van leen-
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen •
Planning
Status
Toelichting rolstoelen op alle gemeentelijke begraafplaatsen voorbereid.
We zorgen voor bereikbaarheid van de graven door het plaatsen van leenrolstoelen. Kerngericht en van buiten naar binnen/uitnodigend besturen
Krachtige kernen met een sterke sociale cohesie en inwoners die zich betrokken voelen bij de gemeente en meedoen.
Er wordt kerngericht gewerkt.
•
We werken van ‘buiten naar binnen’ en zijn zichtbaar en actief in de kernen aanwezig. We treden initiatieven uit de samenleving welwillend tegemoet en vullen onze rol steeds 'op maat’ in. We evalueren het programma kerngericht werken. Als onderdeel van het programma werken we met een online participatieplatform om inwoners meer bij de lokale politiek te betrekken en inspraak te digitaliseren.
Doorlopend.
We werken met budgetten per kern om initiatieven met een duidelijke maatschappelijke meerwaarde een duwtje in de rug te geven.
Doorlopend.
Met de subsidieregeling worden zowel eenmalige activiteiten (met maximaal € 2.000) als structurele activiteiten ondersteund. Denk bij structurele activiteiten aan de Oranjeverenigingen, 4 mei comités, timmerdorpen, dorpsraden en onderhoud van de muziekkiosken.
We staan ervoor open om door onze inwoners te worden uitgedaagd.
Doorlopend.
Uitvoering is ingebed in de beleidsnota ‘Bestuurlijke vernieuwing in actie’. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de aanbevelingen uit het
•
• •
Actieve inwoners en ondernemers die taken van ons overnemen als
Uitvoering is ingebed in de beleidsnota ‘Bestuurlijke vernieuwing in actie’. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek naar bewonersinitiatieven en ons online platform (https://aandeslag.gemeentealtena.nl/nl-NL/). De raad ontvangt periodiek een raadsinformatiebrief met informatie over de uitvoering.
10
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Status
zij het beter of goedkoper kunnen.
Toelichting rekenkameronderzoek naar bewonersinitiatieven en ons online platform (https://aandeslag.gemeentealtena.nl/nl-NL/).
Sterke speler in de regio en daarbuiten/regionale samenwerking stimuleren Optimale behartiging van de belangen van de lokale samenleving in samenwerkingsrelaties.
Krachtige vertegenwoordiging van de gemeente in samenwerkingsrelaties.
•
•
We houden een open oog voor andere samenwerkingsverbanden en netwerken die voor Altena interessant kunnen zijn. Dit doen we naast ons lidmaatschap van de P10 en de M50. We bouwen aan goede contacten met de colleges van onze buurgemeenten en verkennen de mogelijkheden tot het aangaan van nieuwe of intensiveren van bestaande vormen van samenwerking.
•
•
•
11
In 2022 nemen we een besluit over voortzetting deelname van ons lidmaatschap van de P10 en M50 (afgesproken dit bij de start nieuwe bestuursperiode te doen). Eerste helft 2022 leveren we onze bijdrage aan het opstellen en vaststellen van het verstedelijkingsakkoord Breda-Tilburg (SRBT) Actieve bijdrage aan het uitbouwen van de samenwerking binnen de regio Baronie (10 gemeenten, verkenning in 2021).
Het besluit is genomen om lid te blijven van de P10 en de M50. Dit zijn namelijk belangrijke netwerken om ons als (middel)grote plattelandsgemeente te organiseren en te vertegenwoordigen. We zijn op dit moment betrokken bij de thema's agrarische sector en Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) van de P10 en bij de pijler Sociaal van de M50. Op het gebied van Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Geweld hoort nergens thuis, jeugdhulp, leerplicht en publieke gezondheidszorg wordt in de regio samen opgetrokken. Voor jeugdhulp is een regionale visie opgesteld en vastgesteld. We hebben in juni een bestuurlijke reactie gegeven op de concept-verstedelijkingsstrategie SRBT. Deze verstedelijkingsstrategie is ingebracht in het Bestuurlijk Overleg MIRT in november. Dit heeft in 2022 verder vorm gekregen langs de lijn van de inhoudelijke opgaven (zoals SRBT, opvang vluchtelingen). Daarnaast zijn plannen gemaakt voor een conferentie met gemeenteraden van de regio Baronie begin 2023.
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
Veiligheid, ondermijning en drugscriminaliteit Altena is een veilige plek om te wonen, te werken en deel te nemen aan het maatschappelijke leven.
Betere zichtbaarheid en bereikbaarheid van de politie.
•
•
Inwoners weten hoe zij de politieorganisatie kunnen bereiken.
•
•
We stimuleren en ondersteunen de politie bij het vergroten van de zichtbaarheid van de wijkagenten. We gaan in gesprek met de politie over het verbeteren van de bereikbaarheid van de politieorganisatie.
•
We gaan in gesprek met de politie over het verbeteren van de bereikbaarheid van de politieorganisatie. We stimuleren en ondersteunen de politie bij het communiceren over hoe en wanneer de politie benaderd kan worden.
•
•
•
12
In 2022 sluit de gemeente aan bij de communicatie van de politie over de politieorganisatie. In 2022 communiceert de gemeente minstens 2 keer over de wijkagenten en de wijze waarop inwoners/ondernemers in contact kunnen treden met de wijkagenten. In 2022 wordt tijdens de gesprekken tussen de politie en de burgemeester dit onderwerp meegenomen. Het is een continu punt van aandacht. In 2022 sluit de gemeente aan bij de communicatie van de politie over de politieorganisatie en de wijze waarop inwoners/ondernemers in contact kunnen treden met de politie.
De gemeente is hierover continu met de politie in gesprek. De gemeente deelt actief de berichtgeving van de politie. Daardoor wordt de zichtbaarheid vergroot. Tijdens de veiligheidsavond op 1 november 2022 gaf de teamchef van de politie een toelichting over de politieorganisatie, -sterkte en de bereikbaarheid. Eind 2022 hebben de wijkagenten zich voorgesteld in een artikel in het lokale huis-aan-huisblad. De werkzaamheden zijn uiteengezet. De politie heeft hier in 2022 actief over gecommuniceerd. Door wijzigingen in het boa-team was het niet handig om dit in 2022 te doen. Dit doen we begin 2023, omdat nu het team op sterkte is. De gemeente is hierover continu met de politie in gesprek. De gemeente deelt actief de berichtgeving van de politie. Daardoor wordt de zichtbaarheid vergroot. Op de veiligheidsavond op 1 november 2022 gaf de teamchef van de politie een toelichting over de politieorganisatie, -sterkte en de bereikbaarheid. Zie uitleg hierboven.
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Meer vrijwillige politiemedewerkers in onze gemeente.
We stimuleren en ondersteunen de politie bij het werven van vrijwillige politiemedewerkers. Op dit moment geeft de politie aan voldoende vrijwillige politiemedewerkers te hebben in het basisteam Dongemond.
Als de politie in 2022 een wervingscampagne start voor meer vrijwillige politiemedewerkers, ondersteunt de gemeente Altena dit.
Op dit moment geeft de politie aan niet meer vrijwillige politiemedewerkers nodig te hebben. Als de politie een wervingscampagne start, sluiten we als gemeente hierbij aan.
Een efficiënte afstemming en verbinding tussen veiligheid en het sociaal domein.
•
We pakken de afstemming tussen veiligheid en het sociaal domein op in de doorontwikkeling van het sociaal domein en werken dit nader uit. We nemen de samenwerking tussen de maatschappelijke partners op in de doorontwikkeling van het sociaal domein.
•
In Q1 2022 is er een bouwstenennotitie zorg en veiligheid vastgesteld. Daarin is uiteengezet waar de gemeente Altena naartoe wil groeien op het gebied van zorg en veiligheid. Op 1 mei 2022 is de procesregisseur zorg en veiligheid gestart bij de gemeente om aan de slag te gaan met de complexe casuïstiek. Er wordt gestart met het beschrijven van werkprocessen en het duidelijk vastleggen van afspraken. In het informatiedossier openbare orde en veiligheid is aangegeven dat de komende jaren de focus nog meer op de verbinding zorg en veiligheid komt te liggen en op de samenwerking intern tussen de teams en extern met de ketenpartners en gemeenten. Tot slot dient onderzocht te worden of er in de regio toegewerkt kan worden naar een crisisinterventieteam voor 0100 jaar. Voor jeugd bestaat op dit moment al een crisisinterventieteam.
We geven uitvoering aan de programmatische aanpak om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. We treden streng op tegen drugscriminaliteit, onder meer
Ook in 2022 is de aanpak van ondermijning 1 van de prioriteiten op het gebied van veiligheid.
•
Een daadkrachtige en zero tolerance aanpak in Altena tegen ondermijnende en drugscriminaliteit.
•
•
•
13
In 2022 wordt gestart met de uitvoering van de aanpak die in 2021 is vastgesteld op het gebied van zorg en veiligheid. In 2022 vindt er per kwartaal structureel overleg plaats tussen het sociaal domein en veiligheid.
Status
Toelichting
De samenwerking tussen de adviseurs veiligheid, boa's en de wijkagenten is goed. De rapportages van de boa's worden met de politie en betrokken collega's gedeeld. De boa's sluiten minstens 2 keer per week aan bij de briefing van de politie en de adviseurs veiligheid sluiten aan bij het clusteroverleg
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
•
Planning
door een stringent Damoclesbeleid. We stimuleren en intensiveren de samenwerking tussen boa’s, wijkagenten, inwoners, ondernemers en gemeentelijke medewerkers voor het verbeteren van de oog- en oorfunctie. We werken aan een integere en veilige werkomgeving voor de gemeentelijke medewerkers.
Status
Toelichting met de wijkagenten. In 2022 zijn er met ondersteuning vanuit de gemeente Altena nieuwe werkgroepen buurtpreventie opgestart.
14
Absolute aantallen in Altena
Altena
Nederland
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren) (2021)
10
8
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners) (2022)
2,6
4,6
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (per 1.000 inwoners) (2022) Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners) (2022)
4,6
6,0
1,1
1,4
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners) (2022)
0,5
2,3
Altena 2020 *
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl/
Algemene waardering dienstverlening gemeente
6,6
Benchmark (50.000+ gemeenten) 6,8
Waardering voor de dienstverlening via digitale faciliteiten van de gemeente Waardering voor communicatie en voorlichting gemeente
6,8
7,0
6,6
6,7
* Resultaten op de 3 vragen van waarstaatjegemeente uit de Burgerpeiling dienstverlening 2020 Bron: Rapportage dienstverlening onderzoek Duo Market Research d.d. augustus 2020.
01. Inwoner & Bestuur (bedragen x € 1.000)
Realisatie 2021
Begroting 2022 voor wijziging
Begroting 2022 na wijziging
Realisatie 2022
Verschil
Lasten
11.756 N
12.713 N
13.139 N
12.314 N
826 V
Baten
3.047 V
1.926 V
2.174 V
3.383 V
1.209 V
Saldo programma
8.709 N
10.787 N
10.965 N
8.931 N
2.034 V
Mutaties reserves
188 N
64 V
194 V
564 N
758 N
8.897 N
10.723 N
10.771 N
9.495 N
1.276 V
Resultaat van lasten en baten
15
Omschrijving
Afwijking x € 1.000 V/N
1. Inwoner & Bestuur 0.1 - Bestuur
1.925 V
Het raadsbudget is niet geheel benut. Dit wordt met name veroorzaakt door een onderschrijding van het budget voor de Rekenkamercommissie (geen relatief dure uitbestede onderzoeken) en het budget voor de verslaglegging van de vergaderingen van de raad (relatief minder en kortere vergaderingen). Over 2022 zijn uiteindelijk minder kosten ten laste van het frictiekostenbudget gekomen. Zie ook de mutaties bij reserves. Op basis van een hogere rekenrente is de voorziening (oud-) wethouderspensioenen geactualiseerd. Hierdoor valt een gedeelte van de voorziening vrij. Diverse kleine verschillen.
0.2 – Burgerzaken
66 V
758 V 1.027 V
74 V
118 V
Ten opzichte van de Begroting 2022 is sprake van een hogere opbrengst uit de leges voor reisdocumenten, rijbewijzen e.d.. Diverse kleine verschillen.
0.3 - Beheer overige gebouwen en gronden
65 V 53 V
9 N
Diverse kleine verschillen.
9 N
1.1 - Crisisbeheersing en brandweer
116 V
Dit bedrag was geraamd ten behoeve van het nog vast te stellen beheerplan gebouwen. De vaststelling van het beheerplan gebouwen heeft echter niet in 2022 plaatsgevonden, vooruitlopend hierop zal worden voorgesteld dit bedrag te storten in de reserve onderhoud gebouwen. Diverse kleine verschillen.
1.2 - Openbare orde en veiligheid
90 V
26 V
50 N
Diverse kleine verschillen.
50 N
7.5 - Begraafplaatsen en crematoria
65 N
Dit bedrag was geraamd ten behoeve van het nog vast te stellen beheerplan gebouwen. De vaststelling van het beheerplan gebouwen heeft echter niet in 2022 plaatsgevonden, vooruitlopend hierop zal worden voorgesteld dit bedrag te storten in de reserve onderhoud gebouwen. Verlengingen worden dichter op de ingangsdatum gefactureerd, minder verlengingen. Diverse kleine verschillen.
16
50 V
111 N 4 N
Omschrijving
Afwijking x € 1.000 V/N
1. Inwoner & Bestuur
Mutaties reserves programma 1 0.10 - Mutaties reserves
758 N
Er is in 2022 minder aan frictiekosten uitgegeven dan in 2022 via de algemene uitkering is ontvangen. Conform de nota Reserves en voorzieningen wordt het verschil gemuteerd met de reserve Frictiekosten. Eindtotaal
758 N
1.276 V
17
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder van Hunnik
Samenredzaam Altena
Wethouder van Hunnik
De inclusieve samenleving
Wethouder Sheikkarriem
Gezondheid
De integrale verordening is ingegaan in 2022. De effecten daarvan zijn tijdens het jaar geëvalueerd. De evaluatie gaf geen aanleiding om aanpassingen te doen. Hierbij moeten we wel opmerken dat het door corona lastig is om het effect van de wijzigingen al volledig in beeld te hebben. Ook in 2023 blijven we daarom de effecten monitoren. Ontwikkelingen ombuigingen sociaal domein Binnen programma 2 Samenredzaam Altena is eind 2019 naar maatregelen gezocht om de verwachte begrotingstekorten in het sociaal domein te verminderen. Het college heeft destijds 3 scenario’s aan de raad voorgelegd. Het ging om scenario’s waarbij we 2,5%, 5% of 7,5% aan bezuinigingen zouden doorvoeren binnen programma 2. Deze scenario’s waren ontwikkeld op basis van de begroting 2020. De raad heeft de verantwoordelijkheid genomen om via verschillende bouwstenen (maatregelen) te kiezen voor het scenario waarbij wordt ingezet op 7,5% aan bezuinigingen. Dit was het scenario dat noodzakelijk was om de begroting met de destijds beschikbare kennis sluitend te houden. Wij stellen vast dat het ombuigingsprogramma heeft geleid tot de gerealiseerde bezuinigingen oplopend tot 2.5 miljoen in 2023. Hierover is in een aantal raadsinformatiebrieven duiding gegeven.
In de huidige maatschappelijke context lopen we aan tegen onwenselijke maatschappelijke effecten van de bezuiniging op de taakstelling GGD, de accommodaties en de jeugdhulp. Met betrekking tot deze bouwstenen wordt in Q1 2023 een raadsvoorstel ingebracht. Beschermd wonen De ingangsdatum van de decentralisatie van Beschermd Wonen is verschoven naar 1 januari 2024. Het afgelopen jaar heeft de focus voor Beschermd Wonen gelegen bij de voorbereiding voor de nieuwe inkoop en de toegang naar Beschermd Wonen. De toegang van Beschermd Wonen komt per 2024 naar de lokale gemeenten. Er zijn regionaal afspraken gemaakt over hoe de toegang straks lokaal en regionaal vormgegeven wordt. Begin 2023 wordt gestart met de implementatie daarvan. Eind 2022 is het transferpunt gestart. Het transferpunt richt zich op de uitstroom van Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang. In de gemeente Altena heeft de eerste match plaatsgevonden. Het transferpunt onderzoekt of een (oud-)inwoner van de gemeente uit kan stromen en in de gemeente goed kan landen, met een geschikte woning en de best passende
18
begeleiding. Daarvoor wordt een lokaal overleg gepland met alle betrokken partijen en de betreffende inwoner. Jeugdhulp In 2022 waren er in heel Nederland, ook in Altena, zorgen over het mentale welzijn van kinderen en jongeren. De nasleep van de coronacrisis en de toenemende prestatiedruk lijken daar de oorzaak van. Met ingang van het welzijnsbeleid en subsidieregeling ‘Oog voor Elkaar’ in 2021 voeren we de laagdrempelige opvoed- en opgroeiondersteuning helemaal uit met eigen personeel binnen OnS Altena. De problemen bij partners in de jeugdbeschermingsketen en de arbeidsmarktproblematiek zorgden voor hoge werkdruk bij de jeugdprofessionals van OnS Altena. We hebben extra steun aan jeugdigen kunnen aanbieden door de rijksmiddelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs. Hier gaan we dieper op in bij Programma 3. De zorgen over de mentale weerbaarheid van jeugdigen en de verwachte inhaalgolf van zorg na de coronacrisis hebben niet geleid tot een grote toename van kosten voor jeugdhulp. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het gunstige effect van het nieuwe Woonplaatsbeginsel Jeugd voor Altena. Vanaf 2022 is het Woonplaatsbeginsel Jeugd namelijk veranderd. Dit beginsel wordt gebruikt om te bepalen welke gemeente verantwoordelijk is voor (de kosten van) jeugdhulp.
Op basis van een simulatie van het CBS zou gemeente Altena verantwoordelijk worden voor 50 kinderen minder dan in 2021. Dit heeft een financieel effect van -€900.000. De simulatie lijkt aan te sluiten bij de werkelijkheid. Door laat declaratiegedrag van zorgaanbieders kan er nog geen zekerheid gegeven worden over de eindafrekening. Het jaar 2021 sloot af met opheffing van de cliëntenstop bij Jeugdbescherming Brabant. De zorgen waren in 2022 echter niet voorbij. De Brabantse jeugdhulpregio's bleven onder verscherpt toezicht van de inspectie staan vanwege de problemen bij de jeugdbeschermingsorganisatie. De doorbraakaanpak om de wachtlijst weg te werken, deed een groot beroep op onze eigen jeugdprofessionals. Ook bij Veilig Thuis ontstonden personeelsproblemen. Er volgde een oproep aan gemeenten om eigen jeugdprofessionals casussen over te laten nemen. In de loop van 2022 werd het verscherpt toezicht op de Brabantse gemeenten opgeheven. Dit werd vervangen door verscherpt toezicht door de inspectie op de Jeugdbescherming in heel Nederland. Eind 2022 ging de actie ‘Code Zwart’ tegen personeelstekort in de jeugdzorgsector van start. De stakingen lopen in 2023 nog door. Afspraken in de Hervormingsagenda Jeugd moeten oplossingen gaan bieden voor de piepende en krakende jeugdzorg in Nederland. Een akkoord werd eind 2022 verwacht, maar is er nog niet.
Ondertussen werkten we vanuit gemeente Altena in 2022 met onze partners aan een eigen visie op betere jeugdzorg. In dialoog met jeugdhulpaanbieders, artsen, onderwijspartners en ervaringsdeskundigen stelden we leidende principes op. De 6 ontwikkelopgaven krijgen de prioriteit binnen de samenwerking in onze jeugdhulpregio West-Brabant Oost. Het doel is om de juiste en beste zorg te bieden aan kinderen, zo thuis en dichtbij mogelijk. Na uitstel stemde ook de raad van Altena in september in met deze regionale visie. In november stelden we samen met de regiogemeenten een nieuwe aanpak vast voor het implementeren van de regiovisie, in het gezamenlijke programma Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO) Jeugd.
19
Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein De bestuursopdracht Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein (Sociaal Altenacode) is in 2022 uitgevoerd. Van 31 oktober tot en met 19 december zijn er 6 bijeenkomsten geweest en gesprekken gevoerd met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners1 en professionals in het sociale domein. Hierbij deelden zij wat voor hen belangrijke onderwerpen zijn voor een sociaal en verbonden Altena in 2030, naast de samenwerking met de gemeente. De opbrengst van dit participatietraject heeft geleid tot een conceptversie van de Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein. Deze conceptversie leggen we in het eerste kwartaal van 2023 gelijktijdig aan de raad en de deelnemers van het traject voor. Die werkwijze past binnen de bestuurlijke vernieuwing en kerngericht werken en hoort bij de dienstverlening serviceformule samenwerken. Kenmerkend hierin is dat we als gemeente niet sturen op de inhoud en ons richten op coproductie en gelijkwaardige samenwerking. Energietoeslag 2022 was het jaar van de grote stijging van de energieprijzen. Voor veel inwoners met een minimuminkomen belemmerde dat het rondkomen met hun maandelijks inkomen. Vooral omdat de prijzen in de supermarkt ook zijn gestegen. Het Rijk heeft in het voorjaar een wet eenmalige energietoeslag 2022 vastgesteld. Op basis hiervan hebben we een gemeentelijke regeling gemaakt.
Deze regeling gaf alle inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum recht op een energietoeslag. 1.500 inwoners hebben een eenmalige energietoeslag toegekend gekregen. De hoogte van de toeslag was € 1.300 per zelfstandig huishouden. Aan het eind van het jaar waren er nog zo'n 80 aanvragen in behandeling. Die ronden we in het voorjaar van 2023 af. MidZuid Met MidZuid hebben we in 2022 via diverse pilots verkend op welke terreinen we kunnen samenwerken rondom de uitvoering van de Participatiewet. Eind 2022 ondertekenden MidZuid en de gemeente Altena een samenwerkingsovereenkomst. Belangrijke bouwstenen daarin zijn de thema's ‘intake en diagnose’, ‘werkfit maken’ en ‘werkgeversdienstverlening’. Wet Inburgering Op 1 januari 2022 zijn we gestart met de nieuwe ‘Wet inburgering 2021’. Na 1 jaar gewerkt te hebben met deze nieuwe wet vindt een evaluatie plaats in Q1 2023. Voor elke gemeente in Nederland was het een nieuw, lerend stelsel met de nodige aanpassingen die bij de implementatie van een nieuwe wet horen. Vluchtelingenbeleid / Oekraïne Verder was 2022 het jaar dat de oorlog in Oekraïne losbarstte. Veel Oekraïners zijn hun land ontvlucht. Gemeente Altena heeft zich direct ingezet voor de opvang van inmiddels ruim 200 ontheemden uit Oekraïne. Er zijn in 1 jaar tijd 4 opvanglocaties opgezet en ingericht. Daarnaast hebben we werkprocessen rondom leefgeld opgesteld.
Ook zijn er veel (bewoners)initiatieven en begeleidingsmogelijkheden geïnventariseerd en ingezet. Dit heeft veel werk van verschillende 1 Culturele partners, kerken, adviesraden, dorpsraden en ondernemers.
20
afdelingen van de ambtelijke organisatie gevraagd. De raad is uitvoerig op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en voortgang door middel van raadsinformatiebrieven. Via een HTO (Hoofden Taak Organisatie) structuur is invulling gegeven om de uiteenlopende taken op te pakken, te bespreken en te evalueren. Denk hierbij aan taken op het gebied van huisvesting, maar ook voorzieningen zoals zorg, schoonmaak, (taal)onderwijs, activiteiten en financiën. Hierbij hebben we ook steun ontvangen van ondernemers en vrijwilligers. In totaal zijn er tijdens deze periode tientallen medewerkers direct en nog veel meer medewerkers indirect betrokken geweest bij deze crisis. Daarbij is vrijwel al het extra werk naast de huidige werkzaamheden verricht. Armoede Een groot deel van de inwoners in Altena hebben het financieel goed. Toch zijn er ook mensen die te maken hebben met schulden. Ook het aantal deelnemers aan de Voedselbank stijgt. Leergeld WBO heeft in het afgelopen jaar 390 meer aanvragen ontvangen dan in 2021 (622). Dat zijn signalen dat inwoners met een minimuminkomen het niet makkelijk hebben gehad. Naar verwachting verandert dat de komende jaren niet. Ons beleid op het gebied van armoede is opgenomen in de Agenda Armoedepreventie en –bestrijding 2022-2025. Ons beleid zet in op het versterken en vernieuwen van maatregelen die de bestaanszekerheid van mensen borgen.
Gezinnen met kinderen, ouderen en werkende armen zijn doelgroepen waar we speciale aandacht aan besteden. De 3 pijlers in de Agenda zijn: schuldhulpverlening, ondersteuning in maatschappelijke deelname en inkomensondersteuning. Een opdrachtformulering voor een langjarig programma Armoede is in voorbereiding.
Gemeentelijke bijdrage GGD De gemeente Altena betaalt elk jaar een gemeentelijke bijdrage aan de GGD. Deze bijdrage is opgebouwd uit een bijdrage voor basistaken, jeugdgezondheidszorg 0- tot 4-jarigen en gemeente specifieke afspraken (bijvoorbeeld huisvesting jeugdgezondheidszorg). Daarnaast worden markttaken (zoals inspecties technische hygiënezorg) afgenomen op factuurbasis. Sinds 2022 vindt er meer structureel overleg en afstemming plaats tussen de gemeente Altena (cluster Gezond Leven en cluster Kansengelijkheid) en de GGD (afdeling Preventie en gezondheid en afdeling Jeugdgezondheidszorg). Ook zijn er op bestuurlijk niveau afspraken gemaakt om niet te bezuinigen op de gemeenschappelijke regeling van de GGD. Dit in verband met de bijkomende werkzaamheden door corona. Onze beleidsadviseur gezondheid heeft de ambtenarenoverleggen bijgewoond en nam deel aan de regionale werkgroep ‘Preventie en gezondheid’ in het kader van de samenwerkingsagenda met CZ. AED Het handelen binnen de eerste 6 minuten na een hartstilstand bepaalt veel. De aanrijdtijden van de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) reiken vaak boven deze essentiële minuten door het uitgestrekte gebied. Bij een goed dekkend AED-netwerk kunnen deze minuten gebruikt worden om te kunnen handelen tot de professionele hulp het over kan nemen. In 2022 is het grootste deel van de raadsmotie AED uit 2020 uitgevoerd.
De subsidieregeling AED-netwerk Altena 2020 is ingetrokken en er is een samenwerkingsovereenkomst getekend met de Stichting Reanimatie Altena. Waar we voorheen verschillende aanpakken hadden voor de AED's in Altena, wordt nu alles
21
op dezelfde manier geregeld en gecoördineerd door Stichting Reanimatie Altena. Op dit moment loopt nog een aanbestedingsprocedure om de leverancier van AED-benodigdheden voor onderhoud en beheer te selecteren. Daarmee is dan de hele motie van 10 november 2020 afgerond. Uitvoering meerjarenbeleid volksgezondheid Op 13 december 2022 heeft het college het beleidskader ‘Vitaal Leven: deel A gezondheid’ vastgesteld. Begin 2023 wordt dit kader ook aan de raad voorgelegd. Het beleidskader gaat uit van de volgende programmalijnen binnen het gezondheidsbeleid: • Ambitie 1 Gezonde Leefomgeving • Ambitie 2 Gezonde Leefstijl • Ambitie 3 Gezonde Geest • Ambitie 4 Gezond ouder worden Aanpak alcohol- en drugsgebruik onder jongeren Vanaf 2022 nemen we voor 4 jaar deel aan de pilot ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ van het Trimbos Instituut (voorheen IJslandse preventie model). 1 van de uitgangspunten van deze pilot is evidence based. Dit wil zeggen dat acties gebaseerd zijn op informatie uit onderzoeken, zoals een vragenlijst afgenomen op de middelbare scholen. De informatie uit deze onderzoeken kan als input dienen voor de monitor. Een ander uitgangspunt is community based. Dit wil zeggen dat de samenleving nauw betrokken wordt bij de uitvoering van deze pilot. Bij dit project wordt een vaste cyclus gevolgd die zich jaarlijks herhaalt.
De cyclus bestaat uit 4 stappen: monitoring, terugkoppeling en dialoog, beleidsvorming en uitvoering. Het jaar 2022 stond in het teken van de opstartfase. In oktober en november nam de GGD de eerste monitor af bij de vierdeklassers op de 4 scholen voor voortgezet onderwijs in Altena. De resultaten hiervan deelt de GGD in februari 2023 met ons. Naar aanleiding van de monitor vindt er een dialoogsessie plaats. Tijdens die sessie gaan we met de partners uit het veld in gesprek over de bevindingen. Vervolgens wordt er beleid en een uitvoeringsplan geschreven. In oktober 2023 wordt er opnieuw een monitor afgenomen. Vitaal Altena In januari 2022 startte de kwartiermaker voor de uitwerking van het concept Vitaal Altena. 2022 was een jaar van verkenning om vorm te geven aan het concept Vitaal Altena: • In maart 2022 is de visie Vitaal Altena meegegeven aan de raad en vastgelegd in het Bestuursakkoord 2022-2026. • In juli 2022 kreeg Vitaal Altena de status van programma. • In september 2022 is een budget vastgesteld voor 2023 en 2024 voor het verder uitwerken van het programma. • In december 2022 is de bestuursopdracht vastgesteld voor het opstellen van een programmaplan Vitaal Altena. De oplevering van het programmaplan staat gepland voor Q2 2023.
22
Doelstelling is behaald / Op koers om doelstelling te behalen. Bijsturing nodig om doelstelling te behalen. Nog geen actie ondernomen of forse bijsturing nodig om doelstelling te behalen.
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
Zelfredzaam Altena Grotere samen- en zelfredzaamheid en versterking van de sociale samenhang in de kernen.
Sociale Altenacode.
Door de actualiteit binnen het sociaal domein wordt het doel bijgesteld. We realiseren een sociale Altenacode met de maatschappelijke partners. De agenda is gericht op sterke kernen, de juiste en betaalbare ondersteuning aan de inwoners. De meerjarenagenda van het platform Wonen, Welzijn en Zorg geeft belangrijke kaders voor de sociale agenda. We bepalen welke thema’s leidend zijn bij de inrichting van het sociaal domein. We werken daarbij samen met de raad en alle betrokken maatschappelijke partners.
Q1 2022: tussenrapportage in het kader van overdracht. Q4 2022: vaststelling Sociale Altenacode.
Het procesplan om te komen tot de Sociale Altenacode is Q4 2022 uitgevoerd onder de noemer maatschappelijke agenda. De conceptversie van de Maatschappelijke Agenda Sociaal Domein Altena 2023 is klaar en wordt in Q1 2023 aan de raad aangeboden. In het bestuursakkoord 2022-2026 wordt de Maatschappelijke Agenda de Sociale Altena Code genoemd.
Sociale wijkteams worden netwerkorganisaties.
•
Vanaf 2022 uitvoering lokaal beleid op basis van integrale verordening.
De integrale verordening Sociaal domein is op 22 december 2021 door de raad vastgesteld en 1 januari 2022 in werking getreden.
Binnen het programma doorontwikkeling sociaal domein zal de rol en
23
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
•
•
Mensen ontvangen zorg en ondersteuning zoveel mogelijk dicht bij huis en doen zoveel mogelijk mee.
Planning
Status
Toelichting
samenstelling van de wijkteams een plek krijgen. We sluiten aan bij de samenkracht van de kernen. Wanneer inwoners ondersteuning nodig hebben, werken we vanuit het principe van 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur. We stellen een nieuwe integrale verordening sociaal domein op. Hiermee sluiten we beter aan bij de samenkracht in de kernen en 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur.
Afspraken met zorgaanbieders, zorgverzekeraars en het zorgkantoor over integrale zorg en ondersteuning dicht bij huis.
•
Er wordt gewerkt aan een samenwerkingsagenda tussen regiogemeenten, zorgverzekeraars en het zorgkantoor in West-Brabant om integrale zorg en ondersteuning dicht bij huis te organiseren. Hiervoor worden gezamenlijk projecten gestart, passend binnen de doorontwikkeling van het sociaal domein.
Q1 2022: samenwerkingsagenda in de regio.
Het kader voor de samenwerkingsagenda is vastgesteld. De regionale projectleider is in 2022 gestart. Er is een kerngroep van 5 gemeenten die de samenwerkingsagenda aan het vullen is, samen met CZ. De thema’s zijn: • kansrijke start • overgewicht (kind naar gezond gewicht) • valpreventie • welzijn op recept De beleidsadviseur gezondheid en sport neemt deel aan de kerngroep. Daarnaast nemen verschillende beleidsmedewerkers deel aan werkgroepen die verbonden zijn aan 1 van bovenstaande thema's.
Een adequaat aanbod van voorzieningen in de kernen.
•
(Door)ontwikkelen van algemene toegankelijke voorzieningen in de kernen in het kader van het programma
Onderdeel programma doorontwikkeling sociaal domein. In 2022 doorlopen we – in
De wens om voorzieningen dicht bij huis te kunnen aanbieden is vertaald in de regionale visie op jeugdhulp. Deze regionale visie is de basis voor nieuwe contracten. Hulp bieden in de leefomgeving
24
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Tijdige vertaling van ontwikkelingen binnen de jeugdhulp in een regionaal beleidskader en in samenwerkingsafspraken.
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
doorontwikkeling sociaal domein.
regionaal verband – een inkoopprocedure voor nieuwe, meerjarige contracten met jeugdhulpaanbieders. Conform de Norm voor Opdrachtgeverschap moet er voor 1 april 2022 gepubliceerd worden. De contracten gaan in vanaf 2023.
van het kind of gezin is een belangrijk uitgangspunt, zodat het kind kan blijven deelnemen aan het gewone leven. De visie is in Q3 2022 vastgesteld. De contractering van jeugdhulpvoorzieningen op basis van de visie is uitgesteld naar 2025. Ter overbrugging zijn oude contracten verlengd of opnieuw aangegaan met een korte looptijd.
•
In regionaal verband werken we aan de werving van nieuwe pleegouders en de ontwikkeling van nieuwe vormen van kleinschalig gezinsgericht verblijf.
Doorlopend. Eén en ander is geborgd in het regionale uitvoeringsagenda jeugd.
Eind 2021 is besloten om de ambtelijke inzet voor de regionale uitvoeringsagenda jeugd stop te zetten. Zo konden we de beperkte ambtelijke capaciteit inzetten voor de urgente dossiers inkoop en JBB. De voorgenomen inspanningen zijn daarom ook in 2o22 in minimale vorm uitgevoerd.
•
We blijven goede samenwerkingsafspraken maken met de regio: in 2022 middels implementatie van de Norm voor Opdrachtgeverschap (vastgesteld door alle leden van de VNG).
De Norm voor Opdrachtgeverschap wordt in 2022 geïmplementeerd. De DVO 2021 wordt daarmee verlengd voor 1 jaar.
Als eerste stap voor implementeren van de Norm voor Opdrachtgeverschap is een regiovisie opgesteld. Deze is in mei aangeboden aan de raad en in september vastgesteld. Door vertraging heeft de implementatie van de visie, en daarmee implementatie van de norm, niet in 2022 plaatsgevonden. De dienstverleningsovereenkomst met gemeente Breda voor samenwerking is opnieuw verlengd.
•
In 2021 wordt een regionale visie opgesteld over (boven)regionale samenwerking op het gebied
De regiovisie wordt in 2021 uitgewerkt en in 2022 geïmplementeerd.
De regiovisie Jeugd is in 2022 opgesteld in samenwerking met externe stakeholders. In mei is deze aangeboden aan de raad. Doordat de raad de
25
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
van jeugdhulp die vanaf 2022 vormgegeven gaat worden.
Een aanpak van beschermd wonen en maatschappelijke opvang (en crisiszorg), waarbij kwetsbare inwoners zoveel mogelijk in hun kern worden ondersteund en wonen, zorg en welzijn worden verbonden.
•
In samenwerking met de andere gemeenten in de regio Breda voeren we Beschermd Wonen uit op basis van het vastgestelde regionaal beleidskader en een lokaal plan van aanpak. Met woningcorporaties en aanbieders van zorg en welzijn maken we sluitende afspraken over huisvesting en ondersteuning.
Afspraken met woningcorporaties over Wmo-voorzieningen.
Toelichting besluitvorming uitstelde, is de visie in 2022 nog niet geïmplementeerd. In 2022 is een inkoopstrategie opgesteld, maar de uitvoering ervan is on hold gezet. Later is de strategie ingetrokken. In Q4 2022 is een nieuw tijdspad voor implementatie van de visie, het inkooptraject en de vorming van een GR gepresenteerd.
Q1 2022: afspraken met woningcorporaties, zorgaanbieders en regiogemeenten over verdeling uitstroom beschermd wonen.
Het besluit is genomen over hoe de toegang lokaal en regionaal vormgegeven wordt. Door een regionale werkgroep is dit verder uitgewerkt. Implementatie vindt in Q2 van 2023 plaats.
In 2022 zijn we gestart met het transferpunt. Bij het transferpunt worden mensen aangemeld die vanuit Beschermd Wonen of de Maatschappelijke Opvang weer terug kunnen naar hun eigen gemeente. Het transferpunt maakt een afweging of dit kan en wat daarvoor nodig is. Dit wordt dan lokaal verder afgestemd met gemeente, woningcorporatie en aanbieder.
•
We implementeren werkmethodes voor de aanpak van personen met verward gedrag. De functie van wijkGGD’er wordt structureel ingevuld in onze gemeente. Het bestaande convenant met woningcorporaties gericht op het mogelijk maken van langer zelfstandig wonen (over onder meer woonvoorzieningen) wordt herzien.
Status
Q2 2022: vaststelling nieuw convenant.
26
Gesprekken met corporaties lopen. Het convenant is in concept klaar en besproken met de corporaties. Het maken van de werkafspraken, volgend uit de convenantafspraken, is in gang gezet.
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
De financiële middelen Passende zorg en hulp in een financieel houdbaar stelsel.
Terugdringen tekorten zonder afbreuk te doen aan het principe van passende zorg en hulp.
•
Bij de voorbereiding van aanbestedingen implementeren we zoveel mogelijk instrumenten die gericht zijn op kostenbeheersing. Ook voeren we een strakker contractmanagement bij begeleiding en hulp bij het huishouden.
•
Doorlopend proces en belegd bij team WBO (jeugd) en inkoopbureau WestBrabant (Wmo) als verantwoordelijke.
•
De inkoopstrategie jeugd is in 2022 niet geïmplementeerd. Er heeft dan ook geen voorbereiding van aanbesteding plaatsgevonden.
•
Samen met de Jeugdhulpregio en de VNG proberen we meer grip te krijgen op de landelijk ingekochte jeugdhulp.
•
Regionaal worden regelmatig gesprekken gevoerd met de VNG om meer grip kunnen te krijgen op het dossier Landelijk Transitiearrangement (LTA) Jeugd, welke beheersmaatregelen de VNG inzet en/of we Regionaal Transitiearrangement (RTA) (dwingender) voorliggend kunnen maken op LTA.
•
Eind 2021 is besloten om de ambtelijke inzet voor de regionale uitvoeringsagenda jeugd stop te zetten. Zo konden we , om de beperkte ambtelijke capaciteit te kunnen inzetten voor de urgente dossiers inkoop en JBB. De voorgenomen inspanningen zijn daarom ook in 2o22 in minimale vorm uitgevoerd.
•
We dringen het aantal plekken in gesloten jeugdzorgvoorzieningen terug door een beter aanbod aan
•
Gedurende 2022 moet gekeken worden of het werken met een CTB het aantal
Het aantal plaatsingen in Jeugdzorgplus is gestegen van 7 in 2021 naar 9 in 2022. Voorafgaand aan een plaatsing in Jeugdzorgplus wordt CTB ingezet.
27
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Inspanningen
Planning
reguliere verblijfzorg en door te gaan werken met een Civiel Traject Beraad (CTB). We nemen dit mee bij de regionale inkoop van jeugdzorg plus. •
Meten van de effecten van beleid.
We maken samenwerkingsafspraken met alle wettelijke verwijzers jeugdhulp.
• In overleg met aanbieders
ontwikkelen en implementeren we verbeterd instrumentarium voor het meten van cliëntervaringen en resultaten van de inzet van de aanbieders.
Status
Toelichting
jeugdzorgplusplaatsingen terugdringt.
•
Samenwerkingsafspraken met wettelijke verwijzers jeugdhulp worden verwerkt via regionale contractafspraken of meegenomen binnen het lokale project ‘werkafspraken en indicatie”. Dit laatste wordt meegenomen binnen de doorontwikkeling sociaal domein.
De inkoopstrategie jeugd is niet geimplementeerd in 2022. Nieuwe contractuele afspraken zijn daarom niet gerealiseerd.
Cliëntervaringsonderzoeken worden continu uitgevoerd.
Binnen OnS Altena wordt een terugkerend cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. In het onderzoek wordt zowel de tevredenheid met jeugdhulpaanbieders als met consulenten van OnS Altena uitgevraagd. Binnen de Wmo vindt cliëntervaringsonderzoek continu plaats.
De inclusieve samenleving Een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet.
Plan van aanpak ter uitwerking van VNverdrag Handicap.
We omarmen het VN-verdrag Handicap en maken samen met ondernemers, scholen, verenigingen
Q4 2022 wordt het strategisch
28
De toetsing en verbetering van de toegankelijkheid van gemeentelijke accommodaties wordt
Maatschappelijke effecten
Resultaten
Een adequaat aanbod van voorzieningen zonder hiaten.
Inspanningen
Planning
Status
Toelichting
en ervaringsdeskundigen een plan van aanpak met concrete acties gericht op ‘meedoen’. De focus ligt onder andere op het toegankelijker maken van gebouwen. De planning en uitvoering van de fysieke toegankelijkheid van gebouwen, wordt gekoppeld aan de meerjarenonderhoudsplanning.
accommodatiebeleid vastgesteld.
opgenomen in het strategisch accommodatiebeleid.
We zorgen voor een passend aanbod van diensten en producten door middel van de subsidiëring van welzijnsinstellingen en de contracteren van 2e lijns ondersteuning. De subsidieafspraken zijn hiervoor in 2021 herzien.
Nieuwe subsidieafspraken zijn per 2022 ingegaan.
Het inregelen van het aanbod vraagt de nodige inspanning. De afstemming met de gemeentelijke teams in het Sociaal Domein is begonnen, maar krijgt een vervolg in Q2 en Q3. Er is zorg over de wachttijden bij algemeen maatschappelijk werk en onafhankelijke cliëntondersteuning. Aanbod in opvoedondersteuning en eerstelijnsvoorzieningen voor mentaal welzijn van jeugdigen werd gemist. Dit is in 2022 gecompenseerd door inzet vanuit het Nationaal Programma Onderwijs. Dit programma is tijdelijk. In 2023 wordt nieuw preventief jeugdbeleid voorgelegd aan de raad, waarin langetermijnkeuzes zijn opgenomen. De contractering van tweedelijnsvoorzieningen voor steun bij opvoeden en opgroeien is in 2022 stilgezet en wordt herzien. De aansluiting op eerstelijnsvoorzieningen krijgt hierin aandacht.
29
Maatschappelijke effecten
Motivering: In samenhang met de transformatie Sociaal Domein (inclusief Pwet) vraagt de uitwerking Minimabeleid een uitwerking die onder andere gericht is op zelf- en samenredzaamheid van inwoners met een minimuminkomen.
Resultaten
Inspanningen
Planning
Een brede sociale adviesraad.
We zetten in op een brede sociale adviesraad. Die is inmiddels operationeel. In Q4 van 2021 evalueren we de werking van de adviesraad. De uitkomsten van deze evaluatie implementeren we indien nodig in 2022.
Implementatie van de uitkomsten van de evaluatie uit 2021 doen we, indien nodig, in 2022.
Evaluatie is afgerond. De Brede Adviesraad Sociaal Domein (BASDA) implementeert de verbeteringen. Inmiddels vindt er ieder 4e kwartaal een evaluatie plaats door de BASDA zelf.
Implementatie en uitvoering van de Wet inburgering 2022.
We zorgen, in samenwerking met de Dongemond regio, dat we aan alle wettelijke eisen voldoen. Daarnaast zetten we in op maatwerk en een passend aanbod voor de inburgeraars. Voorkomen armoedeval door: • adequaat schuldhulpverleningsbeleid inclusief Vroeg erop af; • een degelijk en toegankelijk pakket voorzieningen voor inwoners met een minimuminkomen; • het vormen en ontwikkelen van het netwerk Armoedepact, bestaande uit vrijwillige en professionele organisaties; • specifieke dienstverlening voor gedupeerden van de Kindertoeslagaffaire.
Q1 2023.
Na de voorbereiding zijn wij vanaf 1 januari 2022 gestart met de nieuwe ‘wet Inburgering 2021’. De evaluatie over het eerste jaar na de uitvoering van de Wet inburgering vindt plaats in Q1 2023.
Q3 2022: aanbieding Agenda Armoedepreventie en –bestrijding 2022-2025 aan de raad.
De raad heeft de Agenda Armoedepreventie en – bestrijding 2022-2025 in 2022 vastgesteld. Het college heeft het Activiteitenplan 2023 vastgesteld.