Bijlage IBK 2026-2029

A/A+

B

C

D

Objectblad Wegen

Integraal Beheerkader Openbare Ruimte 2026-2029, definitief versie 29-10-2025 475800, concept 2.0

Bovenstaande kaart laat in rood de wegvakonderdelen zien die op basis van de globale visuele weginspectie in 2024 een D-kwaliteit scoren. Deze liggen verspreid door de gemeente en in alle kernen. Daarnaast speelt de opgave zowel in het buitengebied als in de wijken.

Beheerkaders De volgende beheeruitgangspunten zijn van toepassing:  Het beheer en onderhoud van wegen is in overeenstemming met de geldende wet- en regelgeving, zoals de Wegenwet, de Wegenverkeerswet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek;  Bij de uitvoering van het onderhoud wordt rekening gehouden met specifiekere wetgeving en richtlijnen, zoals de Wet Milieubeheer, het Bouwstoffenbesluit, de Wet Geluidhinder en de Richtlijn Bebakening en Markering;  Als onderhoudsniveau wordt het kwaliteitsniveau B (basis) gehanteerd. Dit is conform de landelijke richtlijn beschreven in de methodiek Wegbeheer van CROW en wordt beschouwd als de ondergrens van verantwoord wegbeheer;  Uitgangspunt is een duurzaam veilig ingericht areaal aan wegen, afgestemd op het gebruik door diverse verkeersdeelnemers. Bij het beheer en onderhoud is aandacht voor kwetsbare groepen verkeersdeelnemers (fietsers, voetgangers, kinderen, ouderen en minder validen);  Vervanging/reconstructie van wegen vindt planmatig plaats en wordt zoveel mogelijk gecombineerd tot integrale projecten, waarbij afstemming wordt gezocht met onder andere riolering en ontwikkeling.

Strategie De afgelopen jaren zijn de data voor wegbeheer verrijkt met informatie. Op basis hiervan wordt de komende planjaren gefocust op het verder brengen van integraal werken in Altena. Deze integrale werkwijze start vanuit de integrale vervangingen. Met name in de kernen speelt integraliteit van projecten een belangrijke rol, aangezien riolering hier ook een opgave heeft. In het Water- en Riolerings Plan (WRP) zijn hiervoor middelen aangevraagd voor riolering. Voor wegen zijn deze middelen door de raad (eenmalig in de begroting 2026) toegezegd (zie paragraaf Financiën). Wanneer een wijk of buurt binnen enkele jaren op de planning staat voor een integraal project, wordt hier geen ingrijpend wegonderhoud uitgevoerd. Wel moet dit areaal veilig en toegankelijk in stand gehouden worden middels klein onderhoud. Zo heeft de integrale programmering van vervangingen ook een direct effect op de onderhoudsplanning. Belangrijk is dat wegbeheerders in aansluiting op de weginspectie een maatregeltoets uitvoeren om een goede afweging te maken voor de maatregelen, deze te onderbouwen en vast te leggen.

Objectblad Wegen

Integraal Beheerkader Openbare Ruimte 2026-2029, definitief versie 29-10-2025 475800, concept 2.0

De beheeruitgangspunten vertalen zich specifiek voor wegbeheer in de volgende beheerstrategie: Klein onderhoud Het repareren van schades van beperkte omvang:  Het betreft plaatselijk onderhoud en herstel aan de verharding om de veiligheid en kwaliteit te waarborgen;  Kleinschalige reparaties (<10 m2 of een halve werkdag) op basis van klachten en meldingen worden uitgevoerd door de buitendienst (serviceteams);  Grotere reparaties worden uitgezet bij aannemers. Dit gebeurt aan de hand van een klein onderhoudsopname die gelijk met de periodieke weginspectie wordt uitgevoerd. Groot onderhoud Het repareren van schades van een grote omvang:  Groot onderhoud vindt planmatig plaats, op basis van periodieke weginspecties;  Wanneer de kwaliteit van de verharding de ondergrens van het vastgestelde ambitieniveau heeft overschreden of indien dit op korte termijn wordt verwacht, worden er onderhoudsmaatregelen bepaald en ingepland. Het type onderhoudsmaatregel dat wordt ingezet is afhankelijk van de aard en omvang van de schade, de leeftijd van de verharding en het functioneren ervan.

Ook integrale afstemming met andere disciplines speelt hierin een rol;  Maatregelen die onder groot onderhoud vallen zijn o.a.: het herstraten van (delen van) elementverhardingen, het plaatselijk repareren van asfaltverhardingen of het vervangen van deklagen;  Verwijdering van teerhoudend asfalt bij onderhoud aan de deklagen vindt uitsluitend plaats indien daar een noodzaak voor bestaat;  Het asfaltonderhoud wordt ondergebracht in een raamcontract;  Het onderhoud van de elementen wordt uitgevoerd door lokale aannemers op basis van jaarlijkse bestekken;  De bermen worden plaatselijk aangevuld daar waar gaten ontstaan. Bij het groot onderhoud aan de verhardingen worden tevens de bermen opgeknapt en wordt duurzame bermverharding toegepast. Om wateroverlast op de wegen te voorkomen worden de bermen verlaagd. Jaarlijks wordt hiervoor een rondgang gemaakt en de knelpunten aangepakt;  Op het gebied van wegmarkeringen wordt momenteel niet planmatig gewerkt. Onderhoud en vervanging vinden vooral plaats op basis van meldingen of visuele inspecties, waardoor structurele kwaliteitsborging en langetermijnplanning ontbreken.

Vervanging (rehabilitatie) Wanneer repareren van schade niet meer mogelijk of rendabel is en/of de oorspronkelijke inrichting niet meer voldoet in de huidige tijd:  Bij einde levensduur wordt nieuw materiaal aangebracht, met een nieuwe fundering;  De levensduur van de wegen is afhankelijk van de inrichtingen, de gebruiksdruk en lokale draagkracht van de bodem. De gemiddelde levensduur (in dit plan gerekend met 60 jaar) van de wegen in Altena heeft een bandbreedte tussen 40- en 60 jaar;  Bij vervanging wordt, indien nodig, de inrichting aangepast op huidig gebruik (herinrichting). Hierbij wordt afgestemd met bewonerswensen en functionele eisen;  Tijdens rehabilitatiewerkzaamheden vindt sanering plaats van schadelijke stoffen, waaronder teerhoudend asfalt, staalslakken en hoogovenslakken (en andere verontreinigingen), indien deze worden aangetroffen;  Vervanging/reconstructie van wegen vindt planmatig plaats en wordt zo veel mogelijk gecombineerd tot integrale projecten. Bij vervanging wordt o.a. rekening gehouden met de gevolgen van de klimaatontwikkelingen en duurzaamheid. Dit wordt opgenomen in het JOR (Jaarplan Openbare Ruimte).  Aanpak Vesting Woudrichem(vervangingsopgave) staat de komende jaren breed gedragen op de agenda. De openbare ruimte in de vesting van Woudrichem is toe aan een integrale vervanging.

De huidige riolering is verouderd en de verhardingen zijn versleten. Regulier onderhoud volstaat niet langer om het areaal veilig en functioneel te houden. Daarom wordt een programmatische aanpak

Objectblad Wegen

Integraal Beheerkader Openbare Ruimte 2026-2029, definitief versie 29-10-2025 475800, concept 2.0

opgesteld waarin opgave, ambities, aandachtspunten en financiën samenkomen. Voor de uitgangspunten voor de aanpak is het van belang dat er een cultuurhistorische inpassing plaats vindt. In de vesting wordt bewust afgeweken van standaardmaterialen en -verlichting om de cultuurhistorische waarde van het gebied te versterken. Daarnaast is het uitgangspunt met betrekking tot omgevingsmanagement van belang. Dit vanwege de omvang en doorlooptijd van het project (meerdere jaren en planfasen), waarin omgevingsmanagement actief wordt ingezet. Dit betekent dat bewoners, ondernemers en bezoekers tijdig, transparant en op passende wijze worden geïnformeerd en betrokken bij het proces. Het resultaat is een toekomstbestendige, veilige en historisch passende inrichting van de vesting Woudrichem, waarbij technische vervanging wordt benut als kans om kwaliteit, beleving en betrokkenheid te versterken. Inspectie en monitoring 1 keer per 2 jaar wordt een globale visuele (weg)inspectie (GVI) uitgevoerd conform de CROWmethodiek Wegbeheer. Dit gebeurt in combinatie met een klein onderhoudsopname. De meest recente GVI is uitgevoerd in 2024. Naast de GVI’s is in 2021 een grootschalige gemeentebrede inspectie uitgevoerd waarbij radarbeelden, boorkernen (circa 900) en aanvullend 250 boorkernen van de constructies van asfaltwegen in het buitengebied verzameld zijn.

Financiën Onderhoud Op basis van de tweejaarlijkse visuele weginspectie stelt het adviesbureau een basisplanning op. Hierin zijn de maatregelen uit de inspectie omgezet naar benodigde middelen per wegvakonderdeel, inclusief een jaar van uitvoering conform de wegbeheersystematiek van het CROW. Hiervoor zijn de kengetallen van de gemeente gehanteerd, met aanpassingen op bewerkingspercentages om aan te sluiten op de wegbeheersystematiek. Daarin zijn 25% VAT-kosten (voorbereiding, advies, toezicht) opgenomen. Op basis van deze planning voeren de wegbeheerders de volgende verfijningen uit: 1. Op wegvakonderdelen van wegen die op de rioolplanning opgenomen zijn, wordt in de basis de geplande onderhoudsmaatregel niet uitgevoerd in afwachting van een (mogelijk integrale) ingreep vanuit riolering. Deze maatregelen en kosten worden zichtbaar gemaakt en uit de onderhoudsplanning en -raming gehaald. 2. Onderhoudsmaatregelen om schades te verhelpen aan wegvakonderdelen die een leeftijd hebben van 60 jaar en ouder worden beoordeeld als levensduurverlenging en/of vervanging. Hiermee worden deze conform het BBV gezien als investering en worden deze maatregelen en kosten zichtbaar gemaakt en vervolgens uit de onderhoudsplanning en -raming gehaald.

De resterende onderhoudsopgave vanuit de wegtechniek wordt per planjaar gemiddeld weergegeven op de begroting onder kostenplaats 6210101, Wegen – onderhoud verhardingen. Op basis van de visuele weginspectie en de initiële basisplanning voor wegbeheer komt een totale opgave van ca. € 37,8 miljoen naar voren, wat betekent dat jaarlijks ca. € 7,6 miljoen benodigd is. Met het uitvoeren van bovenstaande verfijningen op de basisplanning, te weten het selecteren van wegvakonderdelen i.s.m. riolering (€ 4,0 miljoen totaal) en aftrek van levensduurverlengende maatregelen (investeringen, geen onderhoud; € 10,6 miljoen totaal) bedraagt de resterende onderhoudsopgave voor de komende 5 jaren in totaal € 23,3 miljoen. Per planjaar moet daarmee gemiddeld € 4,66 miljoen aan onderhoudsmaatregelen uitgevoerd worden. Naast bovenstaande bedragen zijn budgetten beschikbaar voor bermen in het buitengebied en wegmarkeringen. Het totaalbedrag t.b.v. beheer en onderhoud bedraagt daarmee € 4,9 miljoen. Ten opzichte van de beschikbare onderhoudsmiddelen in 2026 e.v., te weten € 3,74 miljoen, is berekend dat voor het benodigd onderhoud op basis van de huidige technische noodzaak ca. € 1,2 miljoen aanvullend benodigd is. De raad heeft hiervoor vanaf 2027 € 1,0 miljoen beschikbaar gesteld zoals opgenomen in onderstaande tabel.

Objectblad Wegen

Integraal Beheerkader Openbare Ruimte 2026-2029, definitief versie 29-10-2025 475800, concept 2.0

Onderhoudsbudgetten Beschikbaar onderhoud wegen Beschikbaar bermen buitengebied Beschikbaar wegmarkeringen Totaal beschikbaar

2026

2027

2029

€

3.500.000

€

3.500.000

€

3.500.000

€

3.500.000

€

188.000

€

188.000

€

188.000

€

188.000

€

50.500

€

50.500

€

50.500

€

50.500

€

3.738.500

€

3.738.500

€

3.738.500

€

3.738.500

€

4.500.000

€

4.500.000

€

4.500.000

€

188.000

€

188.000

€

188.000

€

50.500

€

50.500

€

50.500

€

4.738.500

€

4.738.500

€

4.738.500

€

1.000.000

€

1.000.000

€

1.000.000

Benodigd onderhoud wegen Benodigd bermen buitengebied Benodigd wegmarkeringen Totaal benodigd Toevoeging

2028

€

-

Investeringskredieten Vervangingen van wegen hebben in de regel drie mogelijke aanleidingen: 1. Een weg is versleten en verouderd, waarmee het einde van de technische levensduur bereikt is; 2. In aansluiting op rioleringswerkzaamheden waarbij (een deel van) de verharding verwijderd moet worden; 3. Als gevolg van de energietransitie, bijvoorbeeld bij de aanleg of aanpassing van ondergrondse infrastructuur zoals warmtenetten, laadvoorzieningen of elektriciteitskabels. In het eerste geval is de vervangingsinvestering vanuit de techniek gezien noodzakelijk, in het tweede geval bestaat de mogelijkheid om werk-met-werk te maken en naast de gemiddeld 6 meter sleufbreedte die door riolering opnieuw aangelegd wordt, met aanvullende middelen en beperkte overlast voor inwoners gelijktijdig ook aanliggende verhardingen zoals trottoirs te vervangen. Op basis van de verfijning op de inspectieresultaten met betrekking tot levensduurverlenging en/of vervanging, is bepaald in welke wegvakonderdelen geïnvesteerd moet worden. Omdat de werkwijze in Altena uitgaat van in één keer de dingen goed doen, zijn deze wegvakonderdelen aangemerkt voor vervanging van de toplaag inclusief fundering. Daarbij is een aanvullend budget van 30% opgenomen om het project in zijn geheel te kunnen maken, in aansluiting op omliggende wegvakonderdelen, inritten en kruisingen.

De totale vervangingsopgave vanuit de technische staat bedraagt voor de komende jaren € 4,3 miljoen gemiddeld per jaarschijf, met een totaal van € 21,3 miljoen in de komende 5 jaren. Daarop worden de volgende opslagen opgenomen: + 7,5% t.b.v. afvoeren teerhoudend asfalt indien dit geroerd wordt. Uitgangspunt hierbij is ca. 50% van het areaal dat asfaltverharding bedraagt, waarop 15% opslag op de te maken kosten gerekend wordt. + 3,3% opslag afvoeren hoogovenslakken indien dit geroerd wordt. Uitgangspunt hierbij is een opslag van 1/30e per jaar. Voor beide opslagen geldt dat de komende jaren de nacalculaties en uitsplitsing van de bestede middelen per project naar onderdelen en kostenverhogende factoren/ambities meer aandacht krijgen. Hiermee kan op basis van de lokale omstandigheden in de volgende herijking een precisering van de onderbouwing plaatsvinden. Naast bovenstaande technisch noodzakelijke vervangingen, kan vanuit wegbeheer aangesloten worden op de rioolplanning om efficiency voordelen te behalen in de uitvoering en in één werkgang de volledige verharding te vernieuwen. De totale vervangingswaarde van de op de rioolplanning opgenomen wegen,

Objectblad Wegen

Integraal Beheerkader Openbare Ruimte 2026-2029, definitief versie 29-10-2025 475800, concept 2.0

die in de verfijning op de onderhoudsplanning in stap 1 uit geselecteerd zijn, bedraagt € 51,0 miljoen. Per planjaar (2023 – 2035) bedraagt dit € 3,9 miljoen. In het WRP zijn middelen t.b.v. rioolvervanging geselecteerd, waaronder de kosten van het vervangen van de bovenliggende wegverhardingen met een sleufbreedte van 6 meter. Gemiddeld is dit ca. 40% van de totale breedte van het verharde profiel in straten. Dat maakt dat de aanvullende 60% om een geheel integraal project met riolering en wegen te bekostigen, ten laste van wegbeheer valt. Jaarlijks bedraagt dit dus € 2,35 miljoen. In onderstaande tabel zijn de benodigde bedragen voor zowel technisch noodzakelijke vervangingen vanuit wegbeheer, als de integrale vervangingen in aansluiting op rioolprojecten, opgenomen als investeringskredieten. Investeringskrediet

2026

2027

Beschikbaar

€

4.400.000

Eenmalig

€

3.400.000

Totaal beschikbaar

€

7.800.000

Benodigd t.b.v. instandhouding Benodigd t.b.v. integrale projecten Totaal benodigd Toevoeging

€

-

2028

2029

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

4.400.000

€

2.700.000

€

2.700.000

€

2.700.000

€

7.100.000

€

7.100.000

€

7.100.000

€

2.700.000

€

2.700.000

€

2.700.000

De investeringen worden conform het BBV gekapitaliseerd en afgeschreven. Deze kapitaallasten (afschrijving + rentelast) worden gedragen op de exploitatie, vanaf het eerste boekjaar na afronding van de werkzaamheden. Vanuit voormalig gemeente Werkendam is nog een reserve beschikbaar voor investeringen in wegen. Het voorstel is om deze in te zetten t.b.v. het dekken van kapitaallasten van de aanvullende vervangingen t.b.v. integrale planning vanaf 2028. Voor de éénmalig aanvullende kredieten in 2026 (€ 3,4 miljoen) zijn de daaruit voortkomende kapitaallasten al op een andere wijze gedekt.

Actieplan Onderstaande acties staan gepland voor komende beheerperiode:  Indexatie van budgetten moet door beheerders jaarlijks aangevraagd worden bij de tweede bestuursrapportage. In de komende periode gaan we vanuit de ambtelijke organisatie een voorstel opstellen waarin structureel een plek en een tijdstip komt voor het indienen van areaal- en prijswijzigingen. Hiermee kan dit jaarlijks herhalende proces vanuit beheer openbare ruimte efficiënter ingevuld worden en wordt de aanvraag voor de verschillende beheerobjecten in vorm en voorkomen gelijk.  Voor het structureel vormgeven van integrale projecten en het verder vooruitkijken naar de vervangingsopgave in met name de verschillende wijken binnen de gemeente in aansluiting op de rioleringsopgave, stelt Altena een Meerjarig Investeringsprogramma (MJIP) op. Hierin zijn in ieder geval de theoretische vervangingsopgaven van wegen, riolering en groen meegekoppeld en in de tijd weggezet.  Met de weginspectie, de basisplanning en de verfijningen daarop vanuit integrale afstemming en administratieve toets, is een deel van de wegbeheercyclus doorlopen. Het uitvoeren van een maatregeltoets op de uitkomsten van de inspectie is een stap die bij de komende weginspectie ook uitgevoerd gaat worden. Hiervoor stellen beheerders i.s.m. de coördinator een maatregeltoets-kader op.

 Voor het borgen van bovengenoemd wegbeheerproces en om duidelijkheid te geven aan zowel de ambtelijke organisatie als aan bestuurders, stelt gemeente Altena een beheeragenda op waarin de jaarlijkse, tweejaarlijkse en vierjaarlijkse cycli van beheer, onderhoud, begroting en verantwoording samengebracht worden.

De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden is niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct melding te maken bij security@anteagroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al 70 jaar.

Contactgegevens Beneluxweg 125 4904 SJ OOSTERHOUT Postbus 40 4900 AA OOSTERHOUT E. eric.moonen@anteagroup.nl

www.anteagroup.nl

Copyright © 2022 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.