Document · PDF

Bijlage 1 Ombuigingsmogelijkheden bij RIB Ombuigingsvoorstellen

Raadsvergadering 18 juni 2025, gemeente AltenaBij agendapunt: a. Kadernota 202621.962 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

In dit document zijn de achterliggende formats bij het totaaloverzicht van de ombuigingsmogelijkheden gebundeld. De nummering van de formats correspondeert met de nummering van de ombuigingsmogelijkheden op het totaaloverzicht.

Programma 1. Inwoner en Bestuur

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.1.1. Bestuurskosten

Ombuigingsvoorstel:

Samen met andere gemeenten een motie in te dienen bij de Algemene Ledenvergadering van de VNG die oproept tot een ombuiging op de apparaatskosten van 3%, mocht de GGU (Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering) niet op eigen initiatief een bezuinigingsopgave formuleren voor de uitvoeringskosten van de GGU.

Huidig beleidskader:

Alle gemeenten dragen € 4,574 per inwoner bij aan de GGU, zo ook Altena. Wij maken actief gebruik van de GGU. Zie toelichting in bijlage.

Beleidsmatig gevolg:

Bij een ombuiging van 3% in de apparaatskosten van de GGU zal de dienstverlening vanuit de GGU worden versoberd. Een en ander zal blijken uit de jaarlijkse begroting.

Maatschappelijk effect:

Een ombuigingsopgave van 3% op de apparaatskosten van de GGU zal geen direct maatschappelijk effect hebben.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving 3% van € 266.000

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

8000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.1.2. Bestuurskosten

Ombuigingsvoorstel:

Samen met andere gemeenten een motie in te dienen bij de Algemene Ledenvergadering van de VNG die oproept tot een ombuiging op de apparaatskosten van 3%, mocht de VNG niet op eigen initiatief een bezuinigingsopgave formuleren voor de uitvoeringskosten van de VNG.

Huidig beleidskader:

Alle gemeenten zijn lid van de VNG, zo ook de gemeente Altena.

Beleidsmatig gevolg:

Dit voorstel heeft geen waarneembare beleidsmatige gevolgen. Minder uitvoeringskracht bij de VNG zal mogelijk druk leggen op de uitvoeringscapaciteit bij de VNG in het verbinden van gemeenten.

Maatschappelijk effect:

Dit heeft geen waarneembaar maatschappelijk effect.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving 3% van € 108000

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

3000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.1.3. Bestuurlijke samenwerking OMWB

Ombuigingsvoorstel:

Met de andere deelnemende gemeenten taakstelling van 3% op te leggen aan de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB).

Huidig beleidskader:

De gemeente Altena is verplicht zich aan te sluiten bij een Omgevingsdienst. Het college ziet Gemeenschappelijke Regelingen als een verlengde van lokaal bestuur. De meerwaarde zit in bundeling van kracht en het uitvoeren van zaken op een efficiënte manier. Deels uitvoering van wettelijke taken.

Beleidsmatig gevolg:

Het beleidsmatige gevolg van een korting van 3% zal door de OMWB worden verwoord in de eerstvolgende Kaderbrief.

Maatschappelijk effect:

Een eventueel maatschappelijk effect van een korting van 3% zal door de OMWB worden verwoord in de eerstvolgende Kaderbrief.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving 3% korting

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027 40.000

2028 40.000

2029 40.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.1.4. Bestuurlijke samenwerking Streekarchief

Ombuigingsvoorstel: Huidig beleidskader:

Met de andere deelnemende gemeenten taakstelling van 3% op te leggen aan het Streekarchief. De Gemeenschappelijke Regeling Streekarchief Langstraat Heusden Altena is een langdurige samenwerking tussen de gemeenten Altena, Heusden en Waalwijk op het gebied van archiefbeheer en archiefzorg.

Op basis van de Archiefwet 1995 zijn overheidsorganen verplicht de onder hen berustende archiefbescheiden in goede, geordende en toegankelijke staat te brengen en te bewaren en zorg te dragen voor de vernietiging van de daarvoor in aanmerking komende archiefbescheiden.

Met de Gemeenschappelijke Regeling Streekarchief Langstraat Heusden Altena geeft de gemeente Altena invulling aan deze wettelijke verplichtingen.

Beleidsmatig gevolg:

Het beleidsmatige gevolg van een korting van 3% zal door de betreffende Gemeenschappelijke Regeling worden verwoord in de eerstvolgende Kaderbrief.

Maatschappelijk effect:

Een eventueel maatschappelijk effect van een korting van 3% zal door de betreffende Gemeenschappelijke Regeling worden verwoord in de eerstvolgende Kaderbrief.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving 3% korting

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027 15.000

2028 15.000

2029 15.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.2.2. Bijdrage Nationaal Park Biesbosch

Ombuigingsvoorstel:

De jaarlijkse bijdrage aan de integrale samenwerking NP de Biesbosch laten vervallen.

Huidig beleidskader:

Convenant

Beleidsmatig gevolg:

Kunnen niet meer terugvallen op het convenant.

Maatschappelijk effect:

Grotere afhankelijkheid van de andere gemeenten Drimmelen, Geertruidenberg en Dordrecht en betrokken partijen zoals SBB, Rijkswaterstaat en Evides om de natuurdoelstellingen en op het gebied van criminaliteit en beheer te continueren.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving Schatting bijdrage

Effect formatie

De extra taken omtrent Biesbosch worden belegd binnen cluster veiligheid. De is een extra belasting voor het personeel.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing.

2026

2027

2028

2029

7.500

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.2.3.. Stopzetten buurtpreventie door externe partij

Ombuigingsvoorstel:

Het uitrollen van buurtpreventie en de coördinatie daarvan intern te beleggen in plaats van extern

Huidig beleidskader:

Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026

Beleidsmatig gevolg:

Maatschappelijk effect:

Minder vertrouwen of draagvlak bij de vrijwilligers/ inwoners. Zij kunnen zich minder gehoord voelen als er geen onafhankelijke externe partij meer tussen zit. Daarnaast heeft de externe partij de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in buurtpreventie, waarbij er vertrouwen en een band met de vrijwilligers/ inwoners is opgebouwd. De overgangsfase kan zorgen voor onzekerheid bij de buurtpreventieteams. Vóór 2022 (en buurtpreventie extern werd belegd) was buurtpreventie intern belegd, maar kwam het door onvoldoende capaciteit/ wisselingen in personeel niet van de grond. Hierdoor was het vertrouwen in het slagen van buurtpreventie laag onder de inwoners. De externe partij heeft deze band herstelt. Het wegvallen van de externe partij kan dus weerstand opleveren.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

De taak wordt intern belegd, hetgeen een hogere werkdruk geeft. Dit kan mogelijk ten koste van andere werkzaamheden gaan. De interne capaciteit moet goed geborgd worden om de continuïteit van buurtpreventie te garanderen.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Weerstand op het feit dat andere werkzaamheden aangaande veiligheid blijven liggen.

Bijdrage buurtpreventie

2026

2027

2028

2029

16.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.3.1. Grondverhuur

Ombuigingsvoorstel:

Een minimum huurprijs van € 250 euro per jaar per huurovereenkomst in te voeren. Als dit wordt doorgevoerd, dan zal dit in de eerste instantie extra werk opleveren. Huurders worden namelijk in sommige gevallen geconfronteerd met een huurverhoging van bijvoorbeeld € 150 per jaar. In totaal krijgen circa 420 huurders met een huurprijsverhoging te maken.

Beleidsmatig gevolg:

Gevolg is dat een groot aantal huidige huurders in korte tijd wederom met een huurverhoging worden geconfronteerd. De huur is namelijk recent verhoogd met de 35 euro administratiekosten. Ook is het mogelijk dat huurders de huurovereenkomst opzeggen omdat ze de huur te hoog vinden voor de betreffende tuinuitbreiding.

Maatschappelijk effect:

Huurverhoging kan voor weerstand onder huurders zorgen.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving Hogere huurprijs Eenmalige invoeringskoste n Totale besparing

2026

2027

2028

2029

65.000

50.000

25.000

15.000

55.000

65.000

Effect formatie

Op grond van de ervaring van de invoering van het nieuwe grondbeleid wordt ingeschat dat wij in het eerste jaar 0,5 fte nodig zullen hebben om huurders te woord te staan en uitleg te geven over de nieuwe minimale huurprijs, huurovereenkomsten die beëindigd worden af te ronden etc. Dit zal het jaar daarna ook nog een beetje doorlopen. Om deze reden in totaal € 75.000 aan eenmalige invoeringskosten.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

In het eerste jaar overtreft de meeropbrengst dat kosten al.

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.6.1 Publieke dienstverlening – Begrenzen openingstijden balie Burgerzaken

Ombuigingsvoorstel:

De balie Burgerzaken op donderdagochtend te sluiten en op maandagen woensdagmiddag een eerdere sluiting van een uur door te voeren.

Beleidsmatig gevolg:

De visie op dienstverlening is vertaald in een aantal serviceformules, waarbij een andere inrichting en aangepaste openingstijden niet per definitie een negatieve invloed hebben op de klantbeleving. Een mogelijke neerwaartse ontwikkeling in de klanttevredenheid kan echter optreden indien wachttijden voor het maken van een afspraak toenemen of indien bezoekers langer moeten wachten in de publieksruimte. De huidige servicenormen bieden hier duidelijke kaders: een afspraak impliceert dat er geen wachttijd is. Gezien de beoogde wijzigingen kan een heroverweging en eventuele aanpassing van deze servicenormen noodzakelijk zijn om de dienstverlening op een aanvaardbaar niveau te borgen.

Maatschappelijk effect:

Variabele openingstijden kunnen leiden tot onduidelijkheid bij inwoners. Langere wachttijden kunnen een negatieve impact hebben op de klanttevredenheid van inwoners en het imago van de gemeente.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

0,333 fte schaal 7

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp: 1.6.2 Publieke dienstverlening – Sluiting KCC en receptie gemeentehuis op vrijdagmiddag Ombuigingsvoorstel:

Het Klant Contact Centrum en de receptie van het gemeentehuis op vrijdagmiddag te sluiten, omdat het aantal telefoongesprekken laag is en de balie Burgerzaken op vrijdagmiddag al gesloten is.

Beleidsmatig gevolg:

De visie op dienstverlening is vertaald in diverse serviceformules, waarbij een andere inrichting, aangepaste bereikbaarheid en toegankelijkheid niet per definitie een negatieve impact hebben op de klantbeleving. Het is echter van belang dat de gemeente telefonisch bereikbaar blijft in noodsituaties. Dit betekent dat de piketdienst eerder geactiveerd moet worden zodra het gemeentehuis sluit. De huidige servicenormen bieden duidelijke kaders voor telefonische bereikbaarheid. Gezien de beoogde wijzigingen kan een heroverweging en eventuele aanpassing van deze normen noodzakelijk zijn om de dienstverlening op een acceptabel niveau te waarborgen. Daarnaast legt dit extra druk op de organisatie om de informatie op de website volledig en actueel te houden. Bestuur en/of backoffice medewerkers zijn zelf verantwoordelijk voor de ontvangst van hun bezoek.

Maatschappelijk effect:

Eenduidige openingstijden en samenhang tussen de verschillende kanalen zorgen voor helderheid voor inwoners.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

0,222 fte schaal 7 (medewerker KCC)

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.3 Publieke dienstverlening – Afschaffen service thuisbezorgen reisdocumenten Ombuigingsvoorstel:

Reisdocumenten niet meer thuis te bezorgen.

Beleidsmatig gevolg:

Het afschaffen van deze service zal nauwelijks worden ervaren als een beperking van de gemeentelijke dienstverlening.

Maatschappelijk effect:

Ervaring en cijfers tonen aan dat 95% van de aanvragers ervoor kiest om het reisdocument zelf op te halen. Veel inwoners geven aan dat zij het onpraktisch vinden om thuis te moeten blijven om op een bezorger te wachten. Daarom wordt ingeschat dat het afschaffen van deze dienst geen significant maatschappelijk effect zal hebben.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

12.203

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.3 Publieke dienstverlening – In rekening brengen service thuisbezorgen reisdocumenten Ombuigingsvoorstel:

De werkelijke kostprijs van thuisbezorgen van reisdocumenten van € 20,55 in rekening te brengen.

Beleidsmatig gevolg:

Het in rekening brengen van deze service zal nauwelijks worden ervaren als een beperking van de gemeentelijke dienstverlening.

Maatschappelijk effect:

De verwachting is dat inwoners het tegen kostprijs aanbieden van deze dienst als te duur zullen ervaren en kritisch zullen zijn op de gehanteerde tarieven. De kosten die AMP in rekening brengt staan niet in verhouding tot de marktprijs voor pakketbezorging.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

12.203

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.4 Publieke dienstverlening – Uitgestelde BRP-inschrijving voor arbeidsmigranten Ombuigingsvoorstel:

Arbeidsmigranten pas in te schrijven in de BRP wanneer uit het nachtregister blijkt dat zij langer dan vier maanden in Nederland c.q. Altena verblijven. Deze maatregel kan de administratieve last voor het cluster Burgerzaken verlagen en de benodigde formatie van 0,67 fte halveren.

Beleidsmatig gevolg:

Het beleidsuitgangspunt van gemeente Altena is dat arbeidsmigranten zich bij binnenkomst in de gemeente laten inschrijven. Maandelijks is de gemeente aanwezig op een van de huisvestingslocaties om inschrijvingen ter plaatse te registreren. Inwoners die zich in de gemeente vestigen, hebben de wettelijke plicht zich in te schrijven indien zij verwachten meer dan vier van de zes maanden in Nederland te verblijven. Hoewel de meeste arbeidsmigranten dit aangeven, blijkt in de praktijk anders. Een globaal onderzoek in 2024 toont aan dat naar schatting de helft binnen vier maanden weer wordt uitgeschreven. Wij stellen voor om arbeidsmigranten pas in te schrijven wanneer uit het nachtregister van de accommodatie blijkt dat zij langer dan vier maanden in Nederland c.q. Altena verblijven. De inschrijving van deze doelgroep vormt een aanzienlijke administratieve last voor het cluster Burgerzaken. Momenteel wordt 0,67 fte ingezet, gedekt uit de inkomsten van de verblijfsbelasting. Met de voorgestelde maatregel kan deze formatie worden gehalveerd.

Maatschappelijk effect:

Dit voorstel sluit aan bij het beleid van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om de uitzendbranche medeverantwoordelijk te maken voor een correcte registratie van arbeidsmigranten. Daarnaast werkt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) aan een handreiking voor gemeenten over het gebruik van een nachtregister voor verblijfsaccommodaties ter verbetering van de BRP-registratie. De belangrijkste reden om deze doelgroep bij aanvang in te schrijven in de BRP is om inzicht te krijgen in de adressen waar zij gehuisvest zijn, met name om toezicht te kunnen houden op de kwaliteit van de huisvesting. Volledige controle is echter niet haalbaar, omdat niet iedereen zich laat inschrijven. Een tweede aanleiding was dat arbeidsmigranten zelf een BSN konden aanvragen. In de praktijk blijkt dat de meeste arbeidsmigranten bij inschrijving al over een BSN beschikken. Daarnaast geldt een wettelijke plicht tot inschrijving. In Nederland wordt echter op verschillende manieren omgegaan met het moment waarop arbeidsmigranten in de BRP worden geregistreerd. .

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

0,333 fte schaal 7 (all-round medewerker Burgerzaken)

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.5 Publieke dienstverlening – Verlagen (innovatie)budget dienstverlening Ombuigingsvoorstel:

Het (innovatie)budget voor dienstverlening terug te brengen naar € 100.000 per jaar.

Beleidsmatig gevolg:

In 2024 is verder gewerkt aan de vastgestelde serviceformules, die zijn vertaald naar concrete projecten en thema’s binnen de roadmap. Deze roadmap richt zich op mensen, rollen en samenspel, evenals op processen en systemen. Er zijn significante stappen gezet, waaronder procesgericht verbeteren. Enkele jaren geleden is het budget voor dienstverlening verhoogd met € 75.000 om flexibel te kunnen inspelen op gerealiseerde procesoptimalisaties, zoals de toevoeging van een extra module in een vakapplicatie. In 2023 en 2024 is aanzienlijk geïnvesteerd in het procesmodel en de procesmethodiek, terwijl minder middelen nodig waren voor de bijbehorende vervolgacties. Wij verwachten dat de resterende middelen toereikend zijn om de dienstverlening op hetzelfde beleidsniveau voort te zetten. De procesorganisatie is grotendeels gevormd, waardoor verdere implementatie in eigen beheer kan plaatsvinden.

Maatschappelijk effect:

Er zal niet of nauwelijks sprake zijn van een nadelig maatschappelijk effect door het nemen van deze maatregel.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026 75.000

2027 75.000

2028 75.000

2029 75.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.6. Publieke dienstverlening – Initiatieven voor meerdere tiny houses/ microwoningen voorlopig niet in behandeling nemen Ombuigingsvoorstel:

Initiatiefplannen voor twee of meer tiny houses/microwoningen niet langer in behandeling te nemen, met uitzondering van reeds lopende initiatieven.

Beleidsmatig gevolg:

Dit onderdeel van de Woonvisie gemeente Altena 2021-2025 wordt niet langer uitgevoerd. De gemeente heeft beleid vastgesteld voor mantelwonen, waar de meeste aanvragen voor één tiny house of microwoning onder kunnen vallen.

Maatschappelijk effect:

Gemeente Altena hanteert een vooruitstrevende visie op ontwikkelingen binnen de leefomgeving. Er is echter een kloof tussen dit beleid en de opvattingen van inwoners, waardoor de maatschappelijke acceptatie van bepaalde initiatieven achterblijft. De samenleving lijkt hier nog niet volledig op voorbereid. Om deze kloof te verkleinen, wordt binnen het programma Wonen eerst geïnvesteerd in een voorlichtingscampagne rondom het NIMBYfenomeen (Not In My Backyard). Dit moet bijdragen aan een beter begrip en draagvlak voor dergelijke ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

0,222 fte schaal 9 (integraal vergunningverlener) Dit vereist nader onderzoek. Daarnaast betreft het een keten van activiteiten waarbij meerdere functies betrokken zijn.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.7 Kostenbesparing in het beheer en onderhoud van begraafplaatsen. Ombuigingsvoorstel:

De kosten voor het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen te verlagen, omdat uit onderzoek blijkt dat dit mogelijk is mits enkele eenmalige investeringen worden gedaan.

Beleidsmatig gevolg:

Met betrekking tot begraven en lijkbezorging zijn er twee belangrijke beleidsuitgangspunten. Ten eerste moet het mogelijk blijven om in elke kern van de gemeente Altena begraven te worden. Ten tweede is in het bestuursakkoord vastgelegd dat de tarieven voor begraafplaatsen niet kostendekkend hoeven te zijn. Het percentage kostendekkendheid van de begraafplaatsen neemt echter af. In programma 6 wordt een voorstel gepresenteerd om de lijkbezorgingsrechten te verhogen. Het wordt aanbevolen om alle mogelijke maatregelen te nemen om deze tariefsverhoging te voorkomen of te beperken. De kosten kunnen vooral worden gereduceerd door het uitbesteden (niet inbesteden) van het grafdelven en het onderhoud van de begraafplaatsen. Er dient echter nog besluitvorming plaats te vinden over de implementatie van deze uitbestedingen.

Maatschappelijk effect:

Zolang in alle kernen van de gemeente voldoende begraafcapaciteit beschikbaar is tegen een betaalbare prijs, lijkt het maatschappelijk effect van de voorgestelde maatregel minimaal.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

Het voorstel houdt verbant met de natuurlijke afvloeiing van medewerkers in de buitendienst. Deze ontwikkeling biedt de mogelijkheid om personeelsinzet efficiënt te herstructureren, wat kan bijdragen aan het behalen van de beoogde doelstellingen.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026 92.500 25%

2027 185.000 50%

2028 277.500 75%

2029 370.000 100%

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.8 Geen uitvoering geven aan oprichten van een monument voor verzamelgraven Ombuigingsvoorstel:

Geen uitvoering te geven aan het oprichten van een monument voor verzamelgraven

Beleidsmatig gevolg:

De gemeente Altena voert actief het beleid uit om gedenktekens van graven te ruimen waarvan de uitgifteduur is verstreken en die niet worden verlengd. Dit leidt ertoe dat de namen van overledenen verdwijnen van de begraafplaats. In het kader van het Beleidskader gemeentelijke begraafplaatsen 2021 – 2040 heeft het college de opdracht gekregen om te onderzoeken of de namen van overledenen op een verzamelmonument kunnen worden aangebracht. Dit voorstel vormt een van de laatste projecten die nog uitgevoerd moeten worden binnen het beleidskader. Voor de uitvoering van dit project zijn echter nog geen financiële middelen geraamd, en er dient een verder onderzoek plaats te vinden naar de haalbaarheid en benodigde middelen voor de realisatie van een verzamelmonument. In de Kadernota 2026 worden voor dit doel geen financiële middelen aangevraagd.

Maatschappelijk effect:

Sommige begraafplaatsen in de gemeente Altena beschikken reeds over een monument ter nagedachtenis, maar zonder dat hieraan de namen van overledenen zijn gekoppeld. Tot op heden zijn er vanuit nabestaanden geen concrete verzoeken of vragen gekomen om de namen op dergelijke monumenten aan te brengen. Het plaatsen van dergelijke monumenten zonder namen is wel een bekend fenomeen op begraafplaatsen. Nabestaanden hebben te allen tijde de mogelijkheid om te kiezen voor een particulier graf, waarvan de uitgifteduur tot in lengte van jaren verlengd kan worden. Dit biedt hen de keuze om op een persoonlijke manier te herdenken, zonder dat dit impact heeft op het openbare gedenkteken.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

2026

Effect formatie Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

2027

2028

2029

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.6.9 Geen uitvoering geven aan oprichten van een monument voor verzamelgraven Ombuigingsvoorstel:

Geen uitvoeringsbudget voor het nog op te stellen beleid voor historische graven vast te stellen.

Beleidsmatig gevolg:

In de ‘Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen Altena 2021’ is in artikel 32 opgenomen, dat het college een lijst bijhoudt van graven die van historische betekenis zijn of waarvan de grafbedekking een opvallende kwaliteit heeft. Bij het opstellen van deze lijst is gekeken naar graven en gedenktekens met een bijzondere betekenis. Dit kan zijn vanwege de overledene (cultuurhistorisch) of vanwege de kunsthistorische of funerair-historische waarde van het gedenkteken. Er is een ambtelijke projectopdracht voor het opstellen van beleid met betrekking tot de omgang met graven en gedenktekens die zijn opgenomen op de lijst van historische graven. Beschreven moet worden op welke wijze deze lijst aangevuld kan worden. Daarnaast is het de bedoeling uitgangspunten te formuleren voor het beheer en onderhoud van historische graven, waarbij verschillende beheersvormen in overweging worden genomen, zoals een stichting of de adoptie van graven. Aangezien aan dit nog op te stellen beleid geen uitvoering kan worden gegeven, rijst de vraag of voortzetting van de projectopdracht nog zinvol is.

Maatschappelijk effect:

Het betreft een beleidsvoornemen waaraan nog uitvoering gegeven moet worden. Begraafplaatsen herbergen talrijke elementen van cultuurhistorische waarde, zoals grafmonumenten en gedenktekens. Zonder gerichte maatregelen bestaat het risico dat deze en/of herinneringen aan bekende personen en historische gebeurtenissen onvoldoende worden onderhouden en uiteindelijk niet worden behouden.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie

Niet van toepassing

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2026

2027

2028

2029

20.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp • Onderwerp: 1.7.1. Bestuurlijke vernieuwing Ombuigingsvoorstel:

De inzet op bestuurlijke vernieuwing en kerngericht werken te beëindigen.

Beleidsmatig gevolg:

Beëindigen inzet op de uitgangspunten van de besturingsfilosofie en de notitie bestuurlijke vernieuwing in actie. Beëindiging inzet digitaal participatieplatform “aan de slag”. Uitvoering uitdaagrecht via de vakteams en op basis van de op te stellen participatieverordening. Beëindigen ondersteuning dorp vertegenwoordigende organen. Beëindigen subsidie kernenbudget t.b.v. inwonersinitiatieven. Beëindigen subsidiëring Oranjeverenigingen, 4 mei comités, muziekkiosken en timmerdorpen. Beëindigen ondersteuning inwonersparticipatie en initiatieven door gebiedsregisseurs. Beëindigen inwonersbudget.

Maatschappelijk effect:

Consequenties is het vergroten van de afstand tussen overheid en inwoners en het niet via het kerngericht werken betrekken van inwoners op uitvoering en beleid. (nog persoonlijk nog digitaal). Beëindigen van het inwonerspanel op het platform. Initiatieven van inwoners zullen moeten worden opgelijnd vanuit de vakteams of op basis van een selfsupporting systeem van sponsering en crowdfunding. Mogelijke omzetting inwonersbudget naar burgerbegroting en uitvoering door de vakteams zelf. Inwonersinitiatieven zullen niet meer worden ondersteund (ook niet financieel) vanuit een onafhankelijke functie in onze organisatie. Er is een teruggang van inwonersinitiatieven en een vermindering van vrijwillige inzet (dorpsraden/oranjeverenigingen/4 mei comités)) in de kernen te verwachten. Er wordt van uit gegaan dat bovenstaande de beeldvorming van de lokale overheid als partner in de samenleving niet ten goede komt.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving Kernenbudget Subsidie oranjevereniging en 4 mei Aan de slag Inwonersbudget

2026 110.000 25.000

2027 110.000 25.000

2028 110.000 25.000

2029 110.000 25.000

25.000 50.000

Effect formatie

Nog niet bekend

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

De besparing in Fte heeft betrekking op vaste dienstverbanden.

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp •

Onderwerp 1.7.2. Kernenbudget (Bestuurlijkevernieuwing en kerngericht werken)

Ombuigingsvoorstel:

De subsidie kernenbudget vanaf 2026 te halveren

Huidig beleidskader:

Besturingsfilosofie Het dienstverleningsconcept Notitie Bestuurlijke vernieuwing in actie

Beleidsmatig gevolg:

In het gewenste samenspel tussen inwoners, organisaties en de overheid wordt gezocht naar gedeelde verantwoordelijkheid. Het kernenbudget werkt hierbij als katalisator en als zogenaamde smeerolie. Middels het kernenbudget worden initiatieven van inwoners binnen Altena aangejaagd. Een bijdrage uit het kernenbudget bedraagt maximaal € 2000,- per initiatief en is incidenteel van aard. Uitnodigend besturen heeft een tactische betekenis met betrekking tot het aansluiten bij initiatieven in de samenleving en een strategische betekenis in het kader stellend opereren om initiatieven op voorhand de ruimte te geven te ontstaan. Inwoners en dorpsraden zullen voor initiatieven en activiteiten moeten uitwijken naar alternatieve vormen van financiering zoals sponsoring, crowdfunding en entree heffing. Het te verwachten effect is dat de animo en de mogelijkheden om actief te zijn in de kern hiermee zal dalen. Dit zal effect hebben op de verhouding inwoner – overheid, het aantal activiteiten en daarmee de binding in de kernen.

Maatschappelijk effect:

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving Halvering kernenbudget

Effect formatie

De administratieve verwerking van de subsidies komt deels te vervallen. De ondersteuning op het organiseren van activiteiten en de verbinding tussen overheid en inwoners middels gebiedsregie blijft onverminderd. Het formatieve effect is daarmee nihil.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Er zijn geen frictiekosten

2026

2027

2028

2029

55.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.1.1. Stopzetten ontmoetingsvoorzieningen (nu Hartenbrigade) Ombuigingsvoorstel:

Stoppen met de ontmoetingsvoorzieningen (nu Hartenbrigade).

Huidig beleidskader: Beleidsmatig gevolg:

Wet maatschappelijke ondersteuning, WMO Aanpassen van de Verordening sociaal domein gemeente Altena 2022. Ontmoetingsvoorzieningen zijn een onderdeel van de begrotingspostsubsidie welzijn.

Maatschappelijk effect:

De ontmoetingsvoorziening de Hartenbrigade draagt bij aan het voorkomen van sociaal isolement, bevorderen van participatie, ontlasten mantelzorgers, verminderen druk op maatwerkvoorzieningen, veilige plek voor re-integratie en heeft hiermee 45 vrijwilligers (waarvan 1/3 kwetsbaar is). Zonder deze voorziening is er een kans dat inwoners een beroep gaan doen op andere voorzieningen van de gemeente. De genoemde voordelen van deze ontmoetingsvoorziening verminderen of vallen weg.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Hartenbrigade

Effect formatie

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet substantieel.

2026

2027

2028

2029

€ 50.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.1.3. Stoppen inzet van welzijnscoach per 2028

Ombuigingsvoorstel:

De inzet van de welzijnscoach te stoppen

Huidig beleidskader: Beleidsmatig gevolg:

Wet maatschappelijke ondersteuning, WMO Aanpassen van de Verordening sociaal domein gemeente Altena 2022. De welzijnscoaches zijn onderdeel van de begrotingspostsubsidie welzijn. En onderdeel van de ketenaanpak Welzijn op Recept vanuit GALA.

Maatschappelijk effect:

Welzijnscoaches worden ingezet om de verbinding te maken tussen medisch en sociaal domein. Vragen die worden gesteld bij de huisarts maar in het sociaal domein horen, worden opgepakt door de welzijnscoaches. Dit zorgt voor de juiste ondersteuning op de juiste plek voor onze inwoners. Welzijnscoaches zorgen voor een versterking van het sociale netwerk van de inwoner door koppelingen aan vrijwilligers, verenigingen en andere organisaties, hierdoor wordt de inwoner weer zelfredzaam. Vaak zijn dit inwoners die weinig aansluiting meer hebben tot de samenleving, verschillende problematieken hebben en tussen wal en schip vallen. Zonder welzijnscoach zullen deze inwoners aanspraak gaan doen op ‘duurdere’ hulp en ondersteuning. Dit kan zijn in het medische domein of bij verschillende voorzieningen in het sociaal domein (WMO, P-wet, Jeugdwet). Inwoners die dus niet tijdig worden geholpen in het vrij toegankelijke, zou je terug kunnen gaan zien in de niet vrij-toegankelijke hulp. Met deze besparing op de welzijnscoaches zal de ketenaanpak en dus de verbinding tussen medisch en sociaal domein onder druk komen te staan.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving Inzet FTE Welzijnscoach

Effect formatie Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting Ruimte voor opmerkingen

n.v.t. Niet substantieel.

2026

2027

2028

2029

€ 50.000

De welzijnscoaches spelen een rol in het versterken van de sociale basis. Deze sociale basis is van groot belang in de ontwikkelingen rondom de SLT's en de beweging naar de voorkant. Met deze ontwikkelingen probeert de gemeente van duurdere geïndiceerde zorg te bewegen naar vrij toegankelijke voorzieningen. Daarnaast laat onderzoek zien dat door de interventie Welzijn op Recept in te zetten voor de verbinding tussen het medische en sociale domein,

er een besparing plaatsvindt bij beide domeinen. 50% van de besparing is terug te zien op de WMO, 50% bij de zorgverzekeraar. Ze zijn verder aan het onderzoeken of dit ook moet leiden tot een verschuiving van middelen van de zorgverzekeraar naar het sociaal domein, maar zo ver is het nu nog niet.

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp (vul bij meerdere voorstellen per onderwerp een nieuw format in per voorstel/scenario)

Onderwerp: 2.2.1. Stoppen mantelzorgwaardering Ombuigingsvoorstel:

Stoppen met de mantelzorgwaardering, en een deel van het budget te verschuiven naar mantelzorgondersteuning.

Huidig beleidskader: Beleidsmatig gevolg:

Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) Aanpassen nadere beleidsregels mantelzorgwaardering Aanpassen van de Verordening sociaal domein gemeente Altena 2022.

Maatschappelijk effect:

Positieve effecten: 1. Betere ondersteuning voor mantelzorgers – In plaats van een eenmalige waardering kan structurele ondersteuning (zoals respijtzorg, coaching of financiële tegemoetkomingen) helpen bij het voorkomen van overbelasting. 2. Duurzamere inzet van middelen – Door budgetten te verschuiven naar ondersteunende diensten kan de gemeente effectiever bijdragen aan het welzijn van mantelzorgers en hun zorgvragers. 3. Versterking van het sociale netwerk – Mantelzorgondersteuning kan het contact met lotgenoten verbeteren, waardoor mantelzorgers zich minder geïsoleerd voelen. 4. Voorkomen van overbelasting en uitval – Goede ondersteuning kan mantelzorgers helpen om de zorg langer vol te houden, waardoor minder beroep wordt gedaan op professionele zorg. Negatieve effecten: 1. Verminderde erkenning en motivatie – De mantelzorgwaardering (vaak een symbolisch bedrag of cadeau) wordt door veel mantelzorgers als erkenning gezien. 2. Mogelijk minder bereik van mantelzorgers – Niet alle mantelzorgers maken gebruik van ondersteuningsvoorzieningen. Zonder de jaarlijkse waardering kunnen zij minder snel in beeld komen bij de gemeente.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

Effect formatie Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Mantelzorgwaardering

Niet van toepassing.

2026

2027

2028

2029

€ 50.000

Ruimte voor opmerkingen

De mantelzorgondersteuning draagt bij aan de beweging naar de voorkant, het versterken van de sociale basis en het inzetten op samenredzaamheid. Mantelzorgers ontlasten de zorg en krijgen een steeds grotere verantwoordelijkheid. 1 op de 3 boven de 16 is mantelzorger tegenwoordig. Daarvan heeft de mantelzorgondersteuner in Altena er bijna 1400 in beeld. Veel van deze mantelzorgers hebben aangegeven dat ze liever gedurende het jaar een goede ondersteuning hebben dan aan het einde van het jaar een waardering. Een mogelijkheid is ook om de mantelzorgwaardering (het geldbedrag) lager te maken en hierdoor een besparing te realiseren. Wij hebben nu, in vergelijking met de regio, een hele ruime mantelzorgwaardering.

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.2.2. Stoppen vrijwilligersondersteuning Ombuigingsvoorstel:

Stoppen met de vrijwilligersondersteuning.

Huidig beleidskader:

Wet Maatschappelijke Ondersteuning, WMO

Beleidsmatig gevolg:

Aanpassen van de Verordening sociaal domein gemeente Altena 2022.

Maatschappelijk effect:

Vrijwilligersondersteuning draagt bij aan de versterking van de sociale cohesie, toegankelijke en laagdrempelige hulp, actieve betrokkenheid en netwerkuitbreiding. Door een vrijwilligersondersteuner in te zetten worden alle vrijwilligers in de gemeente begeleid, getraind en gematched. Dit zal vervallen als hierop wordt bezuinigd. Wanneer vrijwilligers niet meer de juiste begeleiding krijgen, kan de toegankelijke en laagdrempelige hulp voor onze inwoners afnemen. De vraag naar duurdere zorg en ondersteuning kan toenemen.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

€ 50.000

Het bedrag voor vrijwilligersondersteuning is voor zowel de vrijwilligersondersteuner als het vrijwilligersplatform AltenavoorElkaar. Effect formatie

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting Ruimte voor opmerkingen

Niet van toepassing

Het is een relatief klein bedrag waardoor alle vrijwilligers jaarlijks toegankelijke en laagdrempelige ondersteuning kunnen bieden aan onze inwoners. Ook deze ondersteuning draagt bij aan de beweging naar de voorkant, het versterken van de sociale basis en het inzetten op samenredzaamheid.

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.3.1. Preventieve aanpak binnen beleidskader Gewoon opgroeien in Altena te heroverwegen

Ombuigingsvoorstel :

Binnen het beleidskader Gewoon opgroeien in Altena, de preventieve aanpak te heroverwegen door: - Het beëindigen van het bieden van kortdurende laagdrempelige ondersteuning; - Het beëindigen van het aanbod JGZ plusproducten; - Het beëindigen van de informele gezinsondersteuning; - Het beëindigen van de uitvoering motie Kansrijk Altena; - Het beëindigen van het collectief trainingsaanbod mentale

weerbaarheid en sociale vaardigheden.

Huidig beleidskader:

Beleidskader: Gewoon Opgroeien in Altena: Een preventieve aanpak. Gelet op wettelijke kaders en programma's: - Jeugdwet - Wet Publieke Gezondheid - Leerplichtwet - Wet van school naar duurzaam werk (wetsvoorstel) - Hervormingsagenda Jeugd - Kansrijke Start (-9 maanden tot 2 jaar) - GGD jeugdgezondheidszorg (0-18 jaar) En bestaande beleidskaders: - Visie verbinding onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp Altena - Beleidskader Onderwijskansen 2022-2025 gemeente Altena - Nota Vitaal Leven Altena - Regiovisie jeugd WBO - Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (alcohol- en drugspreventie)

Beleidsmatig gevolg:

Geen vrij toegankelijk aanbod jeugdhulp meer. Alleen inzetten op de wettelijke taak, namelijk gespecialiseerde jeugdhulp. Kosten besparen op korte termijn die resulteren in hogere kosten en kwetsbaardere samenleving op langer termijn. We wijken hiermee af van de ontwikkelingen en de opdracht van de regiovisie WBO, de Hervormingsagenda Jeugd en de visie op de stevig lokale teams. Het beleidskader is wenselijk, niet wettelijk verplicht. Verbinding tussen bestaand beleid en wettelijke kaders en programma's. De doelstellingen van het beleidskader ‘Gewoon opgroeien in Altena’ dienen aangepast te worden. De subsidieregeling ‘Collectief trainingsaanbod mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden’ komt te vervallen. De doelstellingen van de Visie verbinding onderwijs, kinderopvang en jeugdhulp Altena dienen aangepast te worden. Er dient een nieuwe visie te komen op het Sociaal Domein.

Toename psychische en sociale problematiek jongeren.

Maatschappelijk effect:

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Toename sociale ongelijkheid. Hogere maatschappelijke kosten op lange termijn. Overbelasting gespecialiseerde jeugdhulp en crisishulp. Toename wachtlijsten.

Omschrijving Kortdurende laagdrempelige ondersteuning JGZ plusproducten Informele gezinsondersteuning Motie Kansrijk Altena - entree opleiding Collectief trainingsaanbod mentale weerbaarheid en sociale vaardigheden Totaal

2026

2027

2028

100.000

45.000

50.000

40.000

122.500

€ 145.000

€ 357.500

100.000*

Effect formatie

Consulent kortdurende ondersteuning – 1,139 fte (vaste formatie) Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

2029 100.000

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.4.1 Minimaregelingen minderen of stoppen

Ombuigingsvoorstel:

Huidig beleidskader:

Beleidsmatig gevolg:

Diverse regelingen voor inwoners die een minimum inkomen hebben te stoppen of te minderen. • • •

Verordening sociaal domein Altena 2022 Participatiewet Lokale beleidsregels

Het ondersteunen van inwoners die een minimum inkomen hebben, wordt soberder. Aanpassen verordening en beleidsregels Onderzoek naar de (financiële) effecten van de bezuinigingen op de volgende (wettelijke) minimaregelingen: - activiteitenfonds (niet-wettelijk) - maaltijdvoorziening (niet-wettelijk) - individuele inkomenstoeslag (wettelijk, normen bijstellen en hoogte van de toeslag - bijzondere bijstand (wettelijk, normen, vergoeding van kosten, draagkracht) - collectieve zorgverzekering (niet-wettelijk) (leidt tot meer werk in de schuldhulpverlening en re-integratie) - Altenabon (niet wettelijk) - Kindregeling

Maatschappelijk effect: 1.

Toenemende armoede: Het verminderen voorzieningen voor minima kan ervoor zorgen dat mensen in armoede verder in de problemen komen. Dit kan leiden tot een toename van het aantal mensen dat in een vicieuze cirkel van armoede terechtkomt. Verslechtering van de gezondheid: Armoede heeft vaak invloed op de gezondheid van mensen. Door bezuinigingen kunnen mensen niet meer voldoende zorg of gezonde voeding krijgen, wat hun fysieke en mentale gezondheid kan verslechteren. Verhoogde sociale ongelijkheid: Bezuinigingen op minimabeleid kunnen de kloof tussen verschillende sociaaleconomische groepen verder vergroten. De rijken kunnen het zich permitteren om minder belasting te betalen of minder afhankelijk te zijn van overheidssteun, terwijl de armen juist in een kwetsbaarder positie komen.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Verlies van sociale cohesie: Wanneer grote delen van de samenleving zich financieel geïsoleerd voelen, kan dit leiden tot sociale spanningen. Mensen voelen zich mogelijk uitgesloten of vergeten door de overheid, wat de sociale samenhang kan ondermijnen. Verhoogde druk op maatschappelijke organisaties: Bezuinigingen kunnen zorgen voor een grotere vraag naar hulp van bijvoorbeeld voedselbanken, buurtteams en andere welzijnsorganisaties. Dit kan de druk op deze instanties vergroten, terwijl ze vaak niet de middelen hebben om een dergelijke toename in hulpbehoevenden te ondersteunen. Langdurige economische gevolgen: Als mensen door bezuinigingen minder te besteden hebben, kan dit de economie als geheel beïnvloeden. De consumptie van goederen en diensten daalt, wat bedrijven en werkgelegenheid kan raken, met als gevolg een vicieuze cirkel.

Omschrijving Activiteitenfonds* Activiteitenfonds**

2026 220.000

2027 220.000

2028 220.000

2029 220.000

110.000

Maaltijdvoorziening* Collectieve zorgverzekering* Individuele inkomenstoeslag** Stopzetten vanuit bijzondere bijstand: bril, medische kosten, laptops en studiematerialen*** Altenabon*

35.000

36.000

37.000

38.000

418.000

430.000

450.000

470.000

80.000

81.000

83.000

85.000

20.000

100.000

177.000

200.000

Kindregeling (stichting Leergeld)*

Effect formatie Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

*Op basis van volledig stoppen met niet wettelijke minimaregeling ** bijdrage wordt gehalveerd *** Vanuit bijzondere bijstand worden diverse vergoedingen verstrekt voor gemaakte kosten die niet-wettelijk zijn Niet van toepassing Niet van toepassing

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.4.2. Aanpak niet-problematische schulden stoppen

Ombuigingsvoorstel:

Aanpak niet-problematische schulden stoppen

Huidig beleidskader:

Wet gemeentelijke schuldhulpverlening Verordening sociaal domein Altena 2022 Schuldhulpverlening is een wettelijke taak. Lokaal zal de verordening aangepast moeten worden.

Beleidsmatig gevolg: Maatschappelijk effect:

Bezuinigen op schuldhulpverlening kan aanzienlijke maatschappelijke effecten hebben. Schuldhulpverlening speelt een cruciale rol in het ondersteunen van mensen die in financiële problemen verkeren, en het verminderen van deze hulp kan negatieve gevolgen hebben voor zowel individuen als de samenleving als geheel. Hier zijn enkele mogelijke effecten van bezuinigingen: 1.

Verergering van financiële problemen: Mensen die in schulden zitten, kunnen zonder adequate hulp verder in de problemen komen. Bezuinigingen kunnen ervoor zorgen dat schuldhulpverlening moeilijker toegankelijk wordt, wat leidt tot een oplopend aantal mensen die geen hulp ontvangen en steeds verder in de schulden raken. Toename van armoede en sociale uitsluiting: Wanneer mensen geen toegang hebben tot schuldhulpverlening, kunnen ze in een vicieuze cirkel van armoede en sociale uitsluiting terechtkomen. Dit heeft niet alleen gevolgen voor de betrokkenen zelf, maar ook voor de bredere samenleving, omdat het kan leiden tot meer ongelijkheid en sociale spanning. Gezondheidsproblemen: Financiële stress kan leiden tot psychische en fysieke gezondheidsproblemen, zoals angst, depressie en hartziekten. Als schuldhulpverlening wordt afgebouwd, kan dit bijdragen aan een toename van gezondheidsproblemen onder kwetsbare bevolkingsgroepen. Verhoogde druk op andere sociale voorzieningen: Als mensen geen schuldhulp krijgen, kan dit de druk op andere sociale voorzieningen verhogen, zoals bijstand, gezondheidszorg en huisvesting. Dit kan uiteindelijk leiden tot hogere kosten voor de samenleving op lange termijn.

Verlies van vertrouwen in het systeem: Wanneer mensen merken dat de steun die ze nodig hebben om hun financiële situatie te verbeteren, wordt verminderd, kan dit het vertrouwen in het sociaal vangnet en de overheid ondermijnen. Dit kan leiden tot een groter gevoel van onveiligheid en wantrouwen in het systeem.

Bezuinigen op schuldhulpverlening heeft dus potentieel ernstige maatschappelijke gevolgen. Het is belangrijk om een balans te vinden tussen het beheersen van kosten en het waarborgen van de nodige ondersteuning voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving

2026

Bezuiniging 157k op niet-problematische schuldhulpverlening

2027

2028

2029

157.000

Bovenstaande zijn contractuele afspraken met Surplus. Vroegsignalering betreft een wettelijke taak. De andere taken zijn we niet verplicht om aan te bieden en kunnen beëindigd worden. Effect formatie

Er zal beleidscapaciteit moet worden ingezet voor de herinrichting voor het beleid/ambities op het terrein van schuldhulpverlening. Dit heeft geen formatieve effecten echter kan deze beleidscapaciteit niet ingezet worden op andere onderdelen van bestaanszekerheid.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Contractueel zijn de volgende afspraken gemaakt.

Ruimte voor opmerkingen

Ombuigen op schuldhulpverlening heeft naast de maatschappelijke effecten ook een negatief effect op de ambities en invulling van het programma Bestaanszekerheid.

De ingangsdatum van deze overeenkomst is 1 januari 2025. De overeenkomst heeft een vaste looptijd van 1 jaar, welke derhalve zal eindigen op 31 december 2025. 3.2 De overeenkomst kan 1 keer optioneel worden verlengd voor de duur van 1 jaar. 3.4 De mogelijkheid tot het verlengen van de overeenkomst is eenzijdig. De opdrachtgever geeft tenminste zes (6) maanden voor het aflopen van de vaste termijn of van de eerste verlenging van de overeenkomst schriftelijk aan of de overeenkomst wordt verlengd. Verlenging geschiedt onder gelijkblijvende condities en voorwaarden.

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.4.3. Beperken dienstverlening re-integratie en participatie Ombuigingsvoorstel: De dienstverlening re-integratie en participatie te beperken (op de kandidaten die op korte termijn en met beperkte ondersteuning de arbeidsmarkt kunnen betreden (binnen één jaar).

Huidig beleidskader:

Beleidsmatig gevolg:

Participatiewet Verordening Sociaal Domein Uitvoeringsbesluit re-integratievoorzieningen Bepaalde inwoners krijgen geen ondersteuning meer bij een reintegratietraject.

Maatschappelijk effect: Het bezuinigen op re-integratie binnen het kader van de Participatiewet kan verschillende maatschappelijke effecten hebben, zowel positieve als negatieve. De Participatiewet heeft als doel om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen bij het vinden van werk en hen te integreren in de samenleving. Als er bezuinigd wordt op re-integratie, kunnen de volgende effecten optreden:

1. Afname van werkgelegenheid voor kwetsbare groepen Bezuinigingen kunnen leiden tot een vermindering van de beschikbare middelen voor re-integratietrajecten, zoals jobcoaching, opleiding en begeleiding. Dit kan ervoor zorgen dat mensen die extra ondersteuning nodig hebben om terug te keren op de arbeidsmarkt, zoals mensen met een beperking of lange-termijn werklozen, minder kansen krijgen om werk te vinden. Dit vergroot de kans op langdurige werkloosheid en sociaal isolement.

2. Verhoogde druk op andere zorg- en welzijnsvoorzieningen Wanneer mensen niet effectief geholpen worden om weer aan het werk te gaan, kunnen ze in plaats daarvan een beroep doen op andere vormen van sociale ondersteuning, zoals bijstand, maatschappelijke opvang of gezondheidszorg. Dit kan de druk op andere sociale vangnetten verhogen en leiden tot hogere kosten op lange termijn.

3. Verlies van werkvermogen en sociale inclusie Bezuinigingen kunnen het moeilijker maken voor mensen met een arbeidsbeperking om te integreren in de samenleving. Werk kan niet alleen een bron van inkomen zijn, maar ook van sociale contacten en persoonlijke voldoening. Wanneer mensen geen toegang hebben tot effectieve re-integratie, kan hun gevoel van uitsluiting en stigmatizering

toenemen, wat negatieve effecten heeft op hun mentale gezondheid en welzijn.

4. Verlies van productiviteit en economische waarde Als bezuinigingen ervoor zorgen dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt geen kans krijgen om zich te ontwikkelen en werk te vinden, kan dit de algemene productiviteit van de samenleving verlagen. Mensen die niet werken, dragen niet bij aan de economie, wat uiteindelijk de belastingbetaler zou kunnen kosten doordat er minder mensen deelnemen aan het werkproces.

5. Ongelijkheid en sociale polarisatie Bezuinigingen kunnen ook de kloof tussen verschillende sociale groepen vergroten. Mensen met een minder ondersteunend netwerk of die minder zelfredzaam zijn, kunnen harder getroffen worden door het wegvallen van re-integratiemogelijkheden. Dit kan leiden tot een grotere sociale ongelijkheid en polarisatie, wat op zijn beurt kan bijdragen aan maatschappelijke spanningen.

6. Negatieve effecten op werkgevers en het bedrijfsleven Re-integratie kan voor bedrijven ook voordelen opleveren, zoals het aansteken van diversiteit op de werkvloer. Bezuinigingen kunnen ervoor zorgen dat minder mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst kunnen komen, wat de kansen op een diverse en inclusieve werkomgeving vermindert. Dit kan het imago van bedrijven beïnvloeden en leiden tot minder sociale verantwoordelijkheid van werkgevers.

7. Effecten op overheidsbudgetten Hoewel bezuinigingen op re-integratie op korte termijn mogelijk leiden tot lagere uitgaven voor de overheid, kan dit op langere termijn leiden tot hogere kosten in andere domeinen, zoals gezondheidszorg, bijstandsuitkeringen en andere vormen van sociale ondersteuning. Het is belangrijk om te beseffen dat het investeren in re-integratie vaak op termijn kostenbesparend werkt doordat het mensen weer aan het werk helpt en ze minder afhankelijk maken van sociale uitkeringen. In het algemeen kunnen bezuinigingen op re-integratie binnen de Participatiewet dus negatieve gevolgen hebben voor zowel de betrokkenen als de samenleving als geheel. Het is belangrijk om een balans te vinden tussen financiële verantwoordelijkheid en sociale rechtvaardigheid, zodat de kwetsbare groepen in de samenleving niet verder achterop raken.

Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Omschrijving Besparing budget arbeidsparticipatie/reintegratie

2026

2027

2028

2029

200.000

Effect formatie

Door het minder actief op pakken van de minder kansrijke doelgroep kan de formatie van re-integratieconsulenten met 1 FTE (schaal 9) worden ingekrimpt. Budget € 87.000.

Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Niet van toepassing

Invulformat ombuigingsvoorstellen per hoofdonderwerp

Onderwerp: 2.7.1. Stoppen preventie alcohol en drugs

Ombuigingsvoorstel: Huidig beleidskader:

Beleidsmatig gevolg:

Stoppen met preventie alcohol en drugs.

•

Wetgeving: Jeugdwet; Wet Publieke Gezondheid; Alcoholwet; Opiumwet

• • •

Leefstijlakkoord 2021 Beleidskader Vitaal Leven Altena, deel A Gezondheid, deel B Sport en bewegen 2023

•

Daadkracht! Alleen en met elkaar. Meerjarenbeleid en actieprogramma Aanpak tegengaan van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren 2022-2026

• •

Preventief jeugdbeleid 2023

•

Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) aanpak wordt gestopt. We investeren niet meer in preventie van middelengebruik door jongeren en in het preventief versterken van hun mentale weerbaarheid. We stoppen de overeenkomst met Trimbos voor ondersteuning bij de OKO-aanpak. De huidige overeenkomst is afgesloten voor de jaren 2023-2025 en eindigt op 31 december 2025. Uiterlijk drie maanden voor aflopen van deze overeenkomst wordt een eventuele verlenging van de overeenkomst besproken. Financiële ondersteuning voor vrijetijdsactiviteiten Kids United wordt gestopt. De huidige regeling via Flex West-Brabant loopt tot 31 december 2025. Deze wordt niet verlengd. Inkoop van weerbaarheidstrainingen leerlingen voor primair onderwijs in werkgroep 7/8 plus ouderavonden vanaf tweede helft 2026 stoppen. Doelstellingen van het beleidskader Vitaal Leven Gezondheid worden niet gehaald.

•

Maatschappelijk effect:

Bestuursakkoord 2022-2026 (2.3. Gezond Leven)

•

Sportakkoord

Stoppen weerbaarheidstrainingen > Primair onderwijs scholen krijgen geen financiële ondersteuning voor weerbaarheidstrainingen van leerlingen. Waarschijnlijk zullen deze trainingen dan vervallen. Leerlingen en hun ouders in groep 7/8 krijgen minder ondersteuning bij het ontwikkelen van hun weerbaarheid. We investeren niet meer in bewustwording van en opvoedondersteuning voor ouders inzake het middelengebruik van hun kinderen. Terwijl ouders op dit vlak nog te vaak laten zien dat ze ongezonde keuzes niet of onvoldoende begrenzen. Ter illustratie: 49% van de ouders vindt het goed of zegt er niets

•

van dat hun kinderen alcohol drinken (JGM 2023, onderzoek onder 2e en 4e klassers). We stimuleren scholen niet meer om het Helder op School programma (van Trimbos) of andere effectief bewezen aanpakken toe te passen. Elke school maakt zijn eigen keuzes en er is geen gezamenlijke aanpak. Het vrijetijdsaanbod voor jongeren vanuit Kids United en OKO valt weg. Stoppen Kids united > Geen vrijetijdsactiviteiten van Kids United voor jeugd (9-13 jaar) in dorpskern Meeuwen en omringende gemeenten. Mogelijk gevolg: meer verveling, meer kans op ongezonde keuzes (zoals middelengebruik) en als gevolg daarvan meer overlast van jongeren. Het vrijetijdsaanbod van team jongerenwerk en buurtsportcoaches blijft over (tenzij hier een bezuiniging op volgt). De jeugd heeft de afgelopen jaren aangegeven dat er te weinig voor hen toe doen is in Altena. Dat zal dan zo blijven of zelfs toenemen. De jeugd zal zich meer vervelen, mogelijk meer terugtrekken in de drinkketens thuis, sneller ongezonde keuzes maken (middelengebruik, ongezond gamen, gokken, sociaal isolement), voor meer overlast zorgen.

Minder tot niet investeren in preventie heeft de volgende negatieve maatschappelijke effecten: • Geen afname of zelfs toename van middelengebruik onder jongeren. Dit kan resulteren in meer gezondheidsproblemen en verslavingen. • Verlies van productiviteit: jongeren die kampen met middelengebruik hebben vaak problemen op school, schoolverzuim en -uitval en vaker later problemen op de arbeidsmarkt, wat kan leiden tot een verlies aan productiviteit en economische kosten. Bij de gemeente m.n. meer kosten voor team Voorveld en team Regie. • Toename van criminaliteit: minder preventie kan leiden tot een toename van criminaliteit onder jongeren, wat extra kosten met zich meebrengt. Bij de gemeente m.n. meer kosten voor team Voorveld en team VTH. • Mentale gezondheidsproblemen: middelengebruik kan bijdragen aan mentale gezondheidsproblemen zoals depressie en angst. Bezuinigingen op preventie kunnen deze problemen verergeren en de vraag naar psychische ondersteuning en zorg en geestelijke gezondheidszorg doen toenemen. Bij de gemeente m.n. meer kosten voor team Voorveld en jeugdzorg. • Hogere zorgkosten: meer middelengebruik leidt vaak tot een toename van gezondheidsproblemen (medisch en psychisch, wat de druk op de zorg verhoogt en de kosten doet stijgen. De OKO-aanpak is gebaseerd op het succes van het IJslandse preventiemodel. IJsland heeft het middelengebruik van de jeugd

effectief kunnen terugdringen door langdurig te investeren in een gezonde kansrijke omgeving voor jongeren. ''In 1998 was 42% van de IJslandse 15- en 16-jarigen in de laatste 30 dagen dronken geweest. In 2017 was dit nog maar 5%. Voor roken en het gebruik van drugs realiseerden de IJslanders een vergelijkbare daling.'' En ook nu investeert IJsland nog steeds in deze aanpak. Terugdringen van middelengebruik vraagt om een langdurige investering. Altena is in 2022 gestart met de OKO-aanpak. Het is nog te vroeg om een verandering in het middelengebruik te verwachten. Als de OKO-aanpak in 2026 stopt, zal het doel van minder middelengebruik niet bereikt worden. Middelengebruik is schadelijk en zeker voor jongeren. Nederlands Jeugdinstituut: ''jongeren lopen meer risico op lichamelijke problemen door middelengebruik, omdat hun lichaam en hersenen nog niet volgroeid zijn. Middelengebruik kan ook leiden tot gedragsproblemen, concentratieproblemen, depressie, angsten en psychoses''. Verslavingskunde Nederland: 7% van de Nederlandse volwassenen kampt met een verslaving. Jaarlijks overlijden naar schatting 22.000 mensen door het gebruik van tabak, alcohol of andere drugs. Naast persoonlijk leed leidt dit ook tot maatschappelijke kosten, zoals verminderde arbeidsproductiviteit, gezondheidszorguitgaven en inzet van justitie.

Investeren in preventie loont: elke euro levert tussen de 5 en 40 euro op.

Investeren in preventie loont! - Trimbos-instituut We leven in een samenleving met een uitdagend toekomstperspectief voor de jonge generatie (klimaatcrisis, woningcrisis, onrustig geopolitiek klimaat) en de nodige verleidingen voor jongeren (social media, groepsdruk, tabaks-/alcohol-/drugsindustrie die met slimme marketing gebruik en uiteindelijk afhankelijkheid van middelen stimuleert). Het schrappen van vrijetijdsactiviteiten én van preventie op genoemde thema's kan de sociale basis verzwakken, mentale weerbaarheid verminderen en het middelengebruik doen toenemen. De problemen die dan ontstaan, zullen vragen om extra investering in jeugdhulp, maatwerk (doorgaans duurder dan collectieve preventie) en overlastbestrijding. De overheid heeft een maatschappelijke verantwoordelijkheid om jongeren hierin te beschermen en zowel jongeren als hun ouders hierin weerbaar te maken. Bedrag besparing (geef ook aan vanaf welk jaar)

Effect formatie Evt. inschatting frictie / initiële kosten (welk jaar) en korte toelichting

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15616271/1