Bijlage 1 - Adviesrapport bereikbaarheid Visserskade Hank

Adviesrapport bereikbaarheid Visserskade Hank

Atab Civiele Techniek B.V

T

+31 (0)183 – 820 368

Btw-nummer NL857972546B01

Vierlinghstraat 51-B

E

vraag@atabcivieletechniek.nl

IBAN

NL96 RABO 0161 8170 25

4251 LC Werkendam

W www.atabcivieletechniek.nl

KvK-nummer

69697876

Colofon Titel:

Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank

Projectnummer:

20-2301

Documentnaam:

251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank

Versie:

1.0

Status:

Definitief

Datum:

07 november 2025

Auteur(s):

B. Loef, N. Vink

Gecontroleerd door:

N. de Vos – Atab Civiele Techniek M. van Eeten, A. Gijsbers - Veiligheidsregio Midden en West-Brabant

Vrijgegeven door:

P. Nieuwerth

Pagina 2 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Inhoudsopgave Colofon .................................................................................................................................................... 2 Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 3 1

Inleiding ........................................................................................................................................... 5

2

Cultuurhistorie Visserskade en bewoners........................................................................................ 6 2.1

3

Historie en erfgoed ...................................................................................................................................... 6

2.1.1

Bestemmingsomschrijving ................................................................................................. 6

2.1.2

Omgevingsvergunning ....................................................................................................... 6

2.1.3

Zorgvuldige omgang met de cultuurhistorische waarden van de Visserskade .................. 7

2.2

Grondeigendommen ................................................................................................................................... 7

2.3

Infrastructuur en bereikbaarheid ............................................................................................................... 7

2.4

Woningen ..................................................................................................................................................... 8

2.5

Wonen in een uitzonderlijke omgeving ..................................................................................................... 8

Wettelijke/operationele kaders voor de inzet van de brandweer ................................................... 9 3.1

Gemeente en brandweer: verantwoordelijkheden en wettelijke taken .................................................. 9

3.1.1

Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027 ................................................. 9

3.1.2

Opkomsttijd ....................................................................................................................... 9

3.1.3

Capaciteit en slagkracht ................................................................................................... 11

3.1.4

Wettelijk kader bereikbaarheid........................................................................................ 12

3.2

Situatie Visserskade ...................................................................................................................................14

3.2.1

Geen basis brandweerzorg mogelijk op de Visserskade .................................................. 14

3.2.2

Tijdelijke maatwerk oplossing .......................................................................................... 14

3.2.3

Beperkte inzet brandweer Visserskade ............................................................................ 15

3.2.4

Beschikbare pomp Visserskade ........................................................................................ 16

3.2.5

Veiligheid brandweermensen .......................................................................................... 16

3.2.6

Brandweerzorg op de Visserkade .................................................................................... 16

4

Verbeteren van de bereikbaarheid door een alternatieve route ................................................... 17

5

Rapportage stabiliteit bestaande Visserskade ............................................................................... 18

6

5.1

Doel en scope onderzoek ..........................................................................................................................18

5.2

Uitgevoerde werkzaamheden ...................................................................................................................18

5.3

Conclusies en aanbevelingen stabiliteit Visserskade ...............................................................................19

5.3.1

Conclusies stabiliteit Visserskade ..................................................................................... 19

5.3.2

Aanbevelingen stabiliteit Visserskade .............................................................................. 19

Participatie ..................................................................................................................................... 20 6.1

Voorgeschiedenis ......................................................................................................................................20

6.2

Aanpak participatie Visserskade ...............................................................................................................20

Pagina 3 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

7

Variantenstudie ............................................................................................................................. 22 7.1

Varianten ....................................................................................................................................................22

7.2

Afwegingsmatrix ........................................................................................................................................23

7.3

Score per variant (afwegingsmatrix) ........................................................................................................25

7.4

Beoordeling door bewoners .....................................................................................................................26

7.5

Beoordeling door brandweer....................................................................................................................26

7.6

Raming/ investering...................................................................................................................................26

8

Voorlopige conclusie...................................................................................................................... 28

9

Zienswijze deel van de bewoners .................................................................................................. 29

10

Definitieve conclusie & advies .................................................................................................. 30

11

Bijlagen ..................................................................................................................................... 31

Pagina 4 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

1 Inleiding De Visserskade in Hank is een voormalige dijkweg die tegenwoordig dient als smalle woonstraat met slechts één ontsluitingsroute. Deze beperkte toegankelijkheid maakt het waarborgen van de bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten tot een belangrijke uitdaging. Met name de beperkte ruimte en de huidige inrichting van de weg zorgen ervoor dat momenteel niet de veiligheidszorg kan geboden worden die (wettelijk) vereist is. Gemeente Altena streeft ernaar om de bereikbaarheid van de Visserskade voor nood- en hulpdiensten op een duurzame en toekomstbestendige wijze te borgen. Atab Civiele Techniek heeft onderzoek gedaan naar verschillende varianten die hieraan kunnen bijdragen. De uitgangspunten voor dit onderzoek zijn gericht op het verbeteren van de fysieke bereikbaarheid van de Visserskade voor nood- en hulpdiensten, met als primair doel het waarborgen van de veiligheid in het gebied. Het uitgangspunt is dat uitsluitend nood- en hulpdiensten toegang krijgen tot de route, om ongewenst gebruik door regulier groot verkeer te voorkomen. Binnen deze randvoorwaarden is gezocht naar een maatwerkoplossing die technisch uitvoerbaar is binnen de bestaande infrastructuur, en die voldoet aan de eisen ten aanzien van doorrijdbreedte, draagkracht en manoeuvreerruimte van de hulpdienstvoertuigen. Voor het opstellen van dit adviesrapport is een gestructureerd proces doorlopen.

Allereerst is bestaande informatie, waaronder eerdere onderzoeken en gesprekken met de omgeving, geïnventariseerd en geanalyseerd. Vervolgens is het dijklichaam onderzocht om de technische mogelijkheden in kaart te brengen. Op basis van gesprekken met omwonenden zijn verschillende oplossingsvarianten opgesteld, terwijl de afwegingscriteria gezamenlijk met de opdrachtgever en de veiligheidsregio zijn vastgesteld. De varianten zijn hierna besproken met alle betrokken partijen en beoordeeld volgens de vastgestelde weging, wat heeft geleid tot het uiteindelijke advies. Dit adviesrapport presenteert de uitkomsten van het doorlopen proces, zodat op basis daarvan een weloverwogen keuze kan worden gemaakt voor één of meerdere maatregelen die de bereikbaarheid van de Visserskade structureel verbeteren. In hoofdstuk 2 leest u meer over de achtergrond van de Visserskade en haar bewoners. Daarna wordt in hoofdstuk 3 ingegaan op de dillema’s die de bereikbaarheid van de Visserskade met zich meebrengen voor de brandweer en de veiligheid. Vervolgens wordt het onderzoek en de bewonersparticipatie toegelicht. Tenslotte worden de uitkomsten van het onderzoek, de raming en de benodigde vervolgstappen en risico’s beschreven. In dit rapport wordt uitsluitend ingegaan op de brandweerzorg. Deze afbakening is bewust gekozen om de omvang en complexiteit van het onderzoek te beperken.

In de huidige situatie is de Visserskade niet toegankelijk voor een standaard brandweervoertuig, en ook de uitgebreide ambulances van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid kunnen het gebied niet bereiken. Aangezien de brandweer het grootste voertuig inzet, wordt in dit rapport uitgegaan van de benodigde doorgang voor een standaard brandweervoertuig. Bereikbaarheid voor de brandweer betekent ook bereikbaarheid voor politie en ambulance. Het uitgangspunt is derhalve dat de gehele Visserskade bereikbaar is voor een basis tankautospuit.

Pagina 5 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

2 Cultuurhistorie Visserskade en bewoners 2.1 Historie en erfgoed De Visserskade in Hank is gelegen langs de Bleeke Kil, een uitloper van de Biesbosch. En vormt een bijzonder en cultuurhistorisch waardevol onderdeel van Hank. In het verleden stond de Visserskade hierdoor in directe verbinding met de Biesbosch. Door deze verbinding waren veel bewoners vissers of griendbewerkers. Veel van de huidige bewoners wonen hier al generaties en koesteren de relatie met het water en de geïsoleerde ligging (doodlopende straat) van de Visserskade. De gemeente koestert dit verhaal alsook de bijhorende historische ruimtelijke structuur. Aanpassingen aan dit gebied zijn vanuit cultuurhistorisch oogpunt onwenselijk. Daarom is er een Waarde-Cultuurhistorie over de Visserskade heen gelegd. Deze is bedoeld om de beeldbepalende dijkstructuur, groenstructuur en cultuurhistorische en landschappelijk beeldbepalende elementen en ensembles te behouden, versterken en ontwikkelen. Dit is vastgelegd in de bestemmingsomschrijving en de omgevingsvergunning.

2.1.1 Bestemmingsomschrijving De voor 'Waarde - Cultuurhistorie' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, tevens bestemd voor het behoud, de versterking en ontwikkeling van de aanwezige cultuurhistorische en ruimtelijke waarden, waaronder begrepen: • • •

de beeldbepalende dijkstructuur; de beeldbepalende groenstructuur; de cultuurhistorisch en landschappelijk beeldbepalende elementen en ensembles.

Als onderdeel van deze dubbelbestemming is een bouwverbod opgenomen. Deze is met name gericht op het beschermen van de historische stedenbouwkundige structuur. Bouwen mag alleen als dit bijdraagt aan bovenstaande doelen. De commissie Omgevingskwaliteit adviseert hierover. Ook is er een aanlegvergunningstelsel aan gekoppeld. Deze is vooral gericht op het beschermen van de dijk- en groenstructuur. Werken of werkzaamheden zijn slechts toelaatbaar indien door die werken of werkzaamheden dan wel door de daarvan hetzij direct hetzij indirect te verwachten gevolgen de hierboven genoemde waarden en doeleinden niet onevenredig worden of kunnen worden aangetast dan wel de mogelijkheden voor herstel van de bedoelde waarden niet wezenlijk worden of kunnen worden verkleind.

2.1.2 Omgevingsvergunning Het is verboden op of in deze gronden zonder of in afwijking van een omgevings- vergunning van het bevoegd gezag de volgende werken, geen bouwwerken zijnde, of werkzaamheden uit te voeren: a. b. c. d.

het verlagen, ophogen en afgraven van de bodem; het kappen en/of rooien van bomen en houtgewas; geheel of gedeeltelijk dempen/graven van watergangen; veranderingen aan te brengen in het aanwezige verkavelingspatroon;

Pagina 6 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Bij een omgevingsvergunningaanvraag voor de activiteiten als bedoeld onder a, b, c en d, dient een cultuurhistorisch onderzoek te worden overgelegd waarin wordt aangetoond dat de cultuurhistorische waarden door de activiteiten niet onevenredig worden geschaad; Het bevoegd gezag kan aanvullende voorschriften verbinden aan de omgevingsvergunning in het belang van de bescherming van de cultuurhistorische waarden.

2.1.3 Zorgvuldige omgang met de cultuurhistorische waarden van de Visserskade Aanpassingen aan de Visserskade zijn vanuit cultuurhistorisch oogpunt onwenselijk. Wanneer ingrepen toch noodzakelijk blijken, moeten deze worden afgestemd met de afdeling Erfgoed. Samen kan dan gezocht worden naar oplossingen die zowel recht doen aan de veiligheidseisen als aan het behoud van de cultuurhistorische waarde. Daarnaast is het pand aan Visserskade 44 een rijksmonument, waarvoor aparte archeologische advisering vereist is. Werkzaamheden als het verbreden van de weg of het recht trekken van een bocht is onwenselijk vanuit cultuurhistorisch perspectief, omdat dit de kenmerkende dijk- en groenstructuur aantast. Alleen wanneer overtuigend is aangetoond dat minder ingrijpende alternatieven niet haalbaar zijn, kan overwogen worden om andere belangen zwaarder te laten wegen. Indien aanpassingen als noodzakelijk zijn aangemerkt, wordt geadviseerd deze voor te leggen tijdens de intake- en omgevingstafel van Gemeente Altena. Zodat alle betrokken beleidsadviseurs een advies kunnen uitbrengen. Bij een akkoord moet gezocht worden naar maatregelen die zo min mogelijk impact hebben op de cultuurhistorische waarden, maar die wel voldoen aan de landelijk geldende veiligheidseisen.

In het verleden zijn meerdere initiatieven aan de Visserskade (met name voor nieuwbouwwoningen) afgewezen om precedentwerking te voorkomen.

2.2 Grondeigendommen Voor een groot deel van de Visserskade geldt dat de weg meerdere particuliere percelen doorkruist. Dit kan leiden tot juridische en praktische vraagstukken over eigendom, gebruiksrechten, onderhoud en aansprakelijkheid. Hoewel de weg openbaar toegankelijk is, blijft de ondergrond eigendom van de particulier, wat betekent dat afspraken of erfdienstbaarheden nodig kunnen zijn om het gebruik door het publiek en de toegang voor onder andere nood- en hulpdiensten te waarborgen. Een deel van de bewoners waarvan de weg hun perceel doorkruist heeft tijdens het onderzoek aangegeven geen medewerking te verlenen aan een aanpassing van de weg. Deze eigendomssituatie dient nader onderzocht te worden.

2.3 Infrastructuur en bereikbaarheid De Visserskade is op basis van haar ligging en functie aangemerkt als erftoegangsweg binnen de bebouwde kom. Het betreft een doodlopende straat met slechts één ontsluitingsroute. Langs de Visserskade bevinden zich zo’n 20 woningen en de straat sluit via de Korte Dijk aan op de Buitendijk en de Julianastraat. De Visserskade heeft in totaal een lengte van 625 meter vanaf de overgang van de Korte Dijk tot het einde van de straat (ter hoogte van huisnummer 50). De toegang van de Visserskade is beperkt door de positie van de woningen van huisnummer 2 en 3. Van beide woningen ligt de gevel direct aan de rand van de weg. Rekening houdend met elementen als hemelwaterafvoer en dakbeschot is er tussen de woningen een beperkte vrije doorgang, waardoor een breedtebeperking van 2,2 meter geldt. Pagina 7 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Buiten de toegang van de Visserskade die te smal is voor grotere voertuigen heeft de doodlopende weg een breedte van gemiddeld circa 3 meter, wat onvoldoende ruimte biedt voor de meeste voertuigen van nood- en hulpdiensten. Verspreid over de Visserskade zijn er meerdere beperkingen in ruimte (benodigde profiel van vrije ruimte). Zo zijn er verschillende parkeerplaatsen, hoogte en breedtebeperkingen door groen en overstekken van woningen, als ook krappe bochten. Nood- en hulpdiensten zullen opstelplaatsen nodig hebben. Hiervoor ontbreekt ook de ruimte.

2.4 Woningen Een groot deel van de woningen in dit gebied stamt uit eerdere bouwperioden en draagt bij aan het historische karakter van de omgeving. Op een aantal woningen na zijn alle woningen gefundeerd op staal (gemetselde funderingsbalk). Zie ook hoofdstuk 5 conclusies onderzoek Inpijn Blokpoel/Socotec.

2.5 Wonen in een uitzonderlijke omgeving Bewoners van de Visserskade wonen er vaak al hun hele leven, soms zelfs generaties lang. Zij leven in een omgeving die zowel natuurlijk als cultuurhistorisch van grote waarde voor hun is, en passen hun levenswijze hierop aan. Wonen op deze plek vraagt om aanpassingsvermogen. Zo worden afvalcontainers alleen op een centraal punt voor de Visserskade opgehaald omdat de vuilniswagen de woningen niet kan bereiken. Grote leveringen, zoals meubels of bouwmaterialen, coördineren bewoners onderling. Concreet betekent dit dat de hele straat helpt om een lading klinkers naar het einde van de straat te kruien. Simpelweg omdat groot vrachtverkeer door de smalle doorgang aan het begin van de straat geen toegang heeft tot de doodlopende Visserskade Daarnaast gelden er bouwbeperkingen vanwege de kwetsbare omgeving, is er beperkte parkeerruimte en is de toegang voor bezoekers beperkt door gebrek aan keerruimte. De bewoners kiezen er bewust voor om in harmonie te leven met de historie en de natuur om hen heen. Het wonen aan de Visserskade is dan ook een weloverwogen keuze en een manier van leven. Juist dat maakt ook dat een deel van de bewoners erg betrokken is en veel waarde hecht aan hun bijzondere leefomgeving met haar natuurlijke en cultuurhistorische waarde.

Pagina 8 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

3 Wettelijke/operationele kaders voor de inzet van de brandweer Om een goed beeld te krijgen van de dillema's waarmee de brandweer aan de Visserskade te maken heeft, is het essentieel inzicht te hebben in de wettelijke taken, verantwoordelijkheden en de bijbehorende eisen waaraan de brandweer moet voldoen. Deze kaders vormen de basis voor de wijze waarop de brandweer haar werkzaamheden uitvoert en bepalen mede de middelen en inzet die noodzakelijk zijn om de veiligheid van bewoners en hulpverleners te waarborgen. In paragraaf 3.1 worden deze wettelijke en operationele randvoorwaarden toegelicht, zodat duidelijk wordt welke uitgangspunten richtinggevend zijn bij het beoordelen van de bereikbaarheid en inzetbaarheid van nood- en hulpdiensten op de Visserskade. Daarna wordt in paragraaf 3.2 ingegaan op de situatie aan de Visserskade.

3.1 Gemeente en brandweer: verantwoordelijkheden en wettelijke taken De gemeente en de brandweer hebben ieder eigen wettelijke verantwoordelijkheden op het gebied van veiligheid en rampenbestrijding, vastgelegd in de Wet veiligheidsregio's. De burgemeester is eindverantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid, stelt beleid op, regelt de organisatie en financiering van de brandweer en houdt toezicht op naleving van veiligheidsvoorschriften. Tijdens incidenten voert de burgemeester het opperbevel. De brandweer, georganiseerd binnen de veiligheidsregio, voert operationele taken uit: brandbestrijding, redding, hulpverlening, advisering en toezicht op brandpreventie. Bij incidenten leidt de brandweercommandant de operationele inzet, onder gezag van de burgemeester of – bij grotere rampen – de voorzitter van de veiligheidsregio. Volgens de Wet en het Besluit veiligheidsregio’s richt de brandweer zich op het voorkomen, beperken en bestrijden van brand, het beschermen van mensen en dieren bij ongevallen, het waarschuwen van de bevolking en het omgaan met gevaarlijke stoffen, inclusief ontsmetting. Daarnaast adviseert de brandweer over brandpreventie en veiligheid.

3.1.1 Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027 Het dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027 van Brandweer Midden- en West Brabant is een strategisch instrument waarmee binnen de veiligheidsregio wordt bepaald waar brandweerposten, materieel en personeel het best kunnen worden gepositioneerd. Doel hiervan is een optimale dekking van het verzorgingsgebied te realiseren, zodat de wettelijk vastgestelde opkomsttijden uit het Besluit veiligheidsregio's kunnen worden behaald. Het plan is gebaseerd op risicoprofielen, bevolkingsdichtheid, infrastructuur en historische incidentgegevens en wordt periodiek geëvalueerd en geactualiseerd om de paraatheid en slagkracht van de brandweer te waarborgen.

3.1.2 Opkomsttijd De opkomsttijd bij een incident is de tijdsduur tussen de melding van een hulpvraag bij de meldkamer tot het moment waarop een volledige bemande basis tankautospuit (bestaande uit minimaal 6 personen, namelijk de bevelvoerder, chauffeur en 4 manschappen) op de incidentlocatie arriveert. De opkomsttijd bestaat uit drie tijdselementen: meldkamertijd, uitruktijd en rijtijd. Deze drie tijdselementen bepalen samen de opkomsttijd.

Pagina 9 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Figuur uitleg opkomsttijd brandweer - Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027

Gebiedsgerichte opkomsttijden In het besluit Veiligheidsregio’s zijn de wettelijke opkomsttijden per object/gebruiksfunctie vastgelegd waar de brandweer aan moet voldoen. Landelijk heeft daarbij een omslag plaatsgevonden naar het gebruik van gebiedsgerichte opkomsttijden. De opkomsttijd wordt niet meer per gebouw bepaald, maar op basis van het type bebouwing wat het meest in een bepaald gebied voorkomt. Op deze manier komen we tot gebiedsgerichte opkomsttijden. Dat zijn vastgestelde tijden waarbinnen de brandweer na een melding ter plaatse moet zijn, afhankelijk van het type gebied. In dichtbevolkte of risicovolle gebieden gelden kortere opkomsttijden dan in dunbevolkte gebieden. Deze gebiedsgerichte opkomsttijden zijn opgenomen in het Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027 en dienen als maatstaf om te waarborgen dat de brandweer overal tijdig en adequaat kan optreden. Ze vormen daarmee een belangrijk instrument voor de planvorming en capaciteitsverdeling binnen de veiligheidsregio.

Figuur overzicht opkomsttijden per categorie/gebied, Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027

De Visserskade valt in categorie 2 en daarvoor geldt een opkomsttijd van 10 minuten met een bandbreedte van 7 – 13 minuten. Aangezien er geen basis tankautospuit op de Visserskade kan komen, wordt er niet voldaan aan deze opkomsttijd. Pagina 10 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Spreiding brandweerposten en -materieel Het dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027 van Brandweer Midden- en West Brabant is een strategisch instrument waarmee binnen de veiligheidsregio wordt bepaald waar brandweerposten, materieel en personeel het best kunnen worden gepositioneerd. Doel hiervan is een optimale dekking van het verzorgingsgebied te realiseren, zodat de wettelijk vastgestelde opkomsttijden uit het Besluit veiligheidsregio's kunnen worden behaald. Het plan is gebaseerd op risicoprofielen, bevolkingsdichtheid, infrastructuur en historische incidentgegevens en wordt periodiek geëvalueerd en geactualiseerd om de paraatheid en slagkracht van de brandweer te waarborgen.

Figuur beschrijving onderdelen dekkingsplan, Dekkingsplan gebiedsgerichte opkomsttijden 2024-2027

3.1.3 Capaciteit en slagkracht De capaciteit en slagkracht van de brandweer verwijzen naar het vermogen om binnen de veiligheidsregio adequaat en tijdig op te treden bij incidenten en rampen. Capaciteit betreft de beschikbaarheid van personeel, materieel en voertuigen, terwijl slagkracht ziet op de inzetbaarheid, effectiviteit en coördinatie van deze middelen onder operationele omstandigheden. Een goede balans tussen beide is essentieel om te voldoen aan de wettelijke vereisten uit de Wet veiligheidsregio's en om de continuïteit en kwaliteit van de brandweerzorg te waarborgen. Capaciteit Capaciteit, bestaande uit personeel en materieel, omvat zowel de directe slagkracht als het vermogen tot grootschalige en langdurige inzet. Uiteindelijk draait het om de vraag hoeveel inzetbare middelen beschikbaar zijn en in welke mate deze inzet over een langere periode kan worden gecontinueerd. Slagkracht De basisbrandweerzorg voorziet in een inzetcapaciteit van maximaal drie basis tankautospuiten en één bijzonder voertuig, opererend onder leiding van een officier van dienst. Slagkracht verwijst hierbij naar het vermogen om bij opschaling snel meerdere eenheden, tot het maximum van drie basis tankautospuiten, op de plaats van het incident te brengen. Deze slagkracht vormt een integraal onderdeel van de basisbrandweerzorg.

Aangezien er geen basis tankautospuit op de Visserskade kan komen, kan er niet voldaan worden aan de vereisten voor het leveren van de basisbrandweerzorg. Pagina 11 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

3.1.4 Wettelijk kader bereikbaarheid De bereikbaarheid voor de brandweer en andere hulpverleningsdiensten is vastgelegd in verschillende wettelijke en beleidsmatige kaders. Sinds de komst van de Omgevingswet op 1 januari 2024 dienen deze regels vastgelegd te worden in het gemeentelijke omgevingsplan. Er is nu sprake van een tijdelijk omgevingsplan waarbij de voorheen landelijke regels vermeld staan in de ‘Bruidsschat omgevingsplan artikelen’. Het is aan de gemeente om deze tijdelijke regels om te zetten naar regels in een definitief omgevingsplan. Om invulling te geven aan de voorwaarden voor bereikbaarheid (en bluswatervoorziening) hanteert de brandweer naast de bruidsschatregels de Interregionale Adviesleidraad Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2022. Dit document is opgesteld door 6 Veiligheidsregio’s en is een regionale invulling van de landelijke leidraad Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2019 van Brandweer Nederland. Voor de Visserskade wordt specifiek aandacht gevraagd voor de voorwaarden voor verbindingswegen voor nood- en hulpdiensten, bereikbaarheid van verblijfsgebieden, opstelplaatsen voor brandweervoertuigen en de inrichting van doodlopende wegen. De kaders hiervoor waarborgen dat de brandweer snel en efficiënt kan optreden bij incidenten. Artikel 22.14 Bereikbaarheid bouwwerk voor hulpverleningsdiensten - verbindingsweg 1.

Voor het waarborgen van de veiligheid ligt tussen de openbare weg en ten minste een toegang van een bouwwerk voor het verblijven van personen een verbindingsweg die geschikt is voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten 2. Niet van toepassing als: • Gebouw van maximaal 1000 m2 zonder vuurlast, veelal onbrandbare materialen; • Bouwwerk niet groter dan 50 m2; • Bouwwerk bestemd voor bedrijfsmatig telen, kweken of opslaan van gewassen; • Als de toegang van het bouwwerk op maximaal 10 meter van de openbare weg ligt; of • Als de aard, ligging of gebruik van het bouwwerk geen verbindingsweg vereist. 3. een verbindingsweg heeft: a. een breedte van ten minste 4,5 m; b. een verharding over een breedte van ten minste 3,25 m die geschikt is voor motorvoertuigen met een massa van ten minste 14.600 kilogram; c. een vrijgehouden hoogte boven de kruin van de weg van ten minste 4,2 m; en d. een doeltreffende afwatering 4. Een verbindingsweg is over de voorgeschreven hoogte en breedte, bedoeld in het derde lid, vrijgehouden voor voertuigen van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten 5. Hekwerken die een verbindingsweg afsluiten, kunnen door hulpdiensten snel en gemakkelijk worden geopend of worden ontsloten met een systeem dat in overleg met het bevoegd gezag is bepaald. Artikel 22.15 Opstelplaatsen voor brandweervoertuigen 1.

Voor het waarborgen van de veiligheid zijn bij een bouwwerk voor het verblijven van personen zodanige opstelplaatsen voor brandweervoertuigen dat een doeltreffende verbinding tussen die voertuigen en de bluswatervoorziening kan worden gelegd. 2. Niet van toepassing als dezelfde uitzonderingen als voor een verbindingsweg 3. De afstand tussen een opstelplaats en een toegang van het bouwwerk is ten hoogste 40 meter 4. Een opstelplaats voor brandweervoertuigen is over de hoogte en breedte als bedoeld in artikel 22.14 vrijgehouden voor brandweervoertuigen. 5. Hekwerken moeten snel geopend kunnen worden. Figuur Artikel 22.14 en Artikel 22.15 Bruidsschat Omgevingsplan artikelen Pagina 12 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Figuur kaders voor doodlopende wegen - Interregionale Adviesleidraad Bluswatervoorziening en Bereikbaarheid 2022

Pagina 13 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

3.2 Situatie Visserskade Een goede bereikbaarheid en ontsluiting voor hulpverleningsdiensten is van cruciaal belang om te kunnen voldoen aan de in de vorige paragraaf genoemde wettelijke verplichtingen. Een snelle en ongehinderde toegang tot het incidentgebied stelt nood- en hulpdiensten in staat om tijdig en adequaat op te treden, waardoor de effectiviteit van hun inzet aanzienlijk wordt vergroot. Een tekortschietende bereikbaarheid kan daarentegen leiden tot vertragingen, beperkte inzetbaarheid van materieel en verhoogde risico’s voor zowel hulpverleners als betrokkenen.

3.2.1 Geen basis brandweerzorg mogelijk op de Visserskade De smalle doorgang en het doodlopende karakter in combinatie met de lengte van de Visserskade biedt geen mogelijkheden voor de brandweer om standaard brandweerzorg te kunnen verlenen. Het strikt hanteren van de regels voor bereikbaarheid kan een forse impact hebben op de Visserskade. Vanuit Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is daarom voorgesteld om hiervoor maatwerkcriteria op te stellen om de impact zo laag mogelijk te houden en daarbij wel de bereikbaarheid voor een basis tankautospuit te kunnen garanderen. De volgende beoordelingscriteria worden vanuit Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant geadviseerd: 1. Aanrijtijd < 2 min vanaf gebiedsontsluitingsweg Deze aanrijtijd kan vanaf de Buitendijk(gebiedsontsluitingsweg) worden behaald tot aan het begin van de Visserskade, daar blokkeert de beperkte doorgang de toegang voor een basis tankautospuit tot de Visserskade. 2. Een basis tankautospuit moet tot op 40m van iedere woning kunnen komen. Deze afstand kan met maatwerk niet worden vergroot. De Visserskade is 625m. Alleen de woningen binnen 40m vanaf de aansluiting met de Korte Dijk zijn bereikbaar met een basis tankautospuit. Concreet betekent dit dat uitsluitend huisnummer 2 en 3 bereikbaar zijn. 3. Aanwezigheid van een minimale verharde vrije breedte van 3,25 meter.

Op basis van maatwerk kan hiervan worden afgeweken naar een absoluut minimum van 3,00 meter. Door de aanwezige woning aan het begin van de Visserskade wordt dit niet behaald. De huidige doorgang is 2,20 meter. 4. Aanwezigheid van minimale vrije ruimte van 3,00 meter (bij voorkeur 3,50 meter) en vrije hoogte van 4,20 meter. De Adviesleidraad geeft als uitgangspunt 3,50 meter, op basis van maatwerk kan afgeweken worden naar een minimum van 3,00 meter. Door de aanwezige woning aan het begin van de Visserskade wordt dit niet behaald. De huidige doorgang is 2,20 meter. Voor overige locaties aan de Visserskade is het aanwezige groen (begroeiing) ook een aandachtspunt. 5. Toegang meerdere zijden en voertuigen/ nood- en hulpdiensten is zeer wenselijk ivm aanval meerdere zijden bij calamiteiten en/of inzet meerdere nood- en hulpdiensten. Dit is met name van belang als er één route gestremd is. Er is slechts één ontsluitingsweg waarvan de doorgang beperkt is tot 2,2m. Bovendien zijn de keer en passeer mogelijkheden op de Visserskade zeer beperkt.

3.2.2 Tijdelijke maatwerk oplossing De brandweer van Hank, onderdeel van Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant, beschikt over een maatwerk-voertuig om toch te kunnen reageren op noodsituaties in dit gebied. Pagina 14 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

In 2020 is door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant (bestaande uit 24 samenwerkende gemeenten) besloten het huidige maatwerkvoertuig in te zetten als tijdelijke oplossing, in afwachting van een structurele oplossing rondom de bereikbaarheid van de Visserskade. Met dit tijdelijke maatwerk-voertuig, een mini tankautospuit (mini-TS) dat kan worden aangevuld met een motorspuitaanhanger, is het mogelijk om, in minimale vorm, te kunnen reageren op noodsituaties in dit gebied. Waarbij er geen mogelijkheden zijn voor het personeel van de brandweer om een veilige en verantwoorde binnen aanval uit te voeren in het brandcompartiment en het materieel niet meer past in de veiligheidskaders voor het personeel wat conform deze basisprincipes wordt opgeleid en wordt ingezet.. Primaire inzet is gericht op branduitbreiding naar belende bebouwing te voorkomen. Dit tijdelijke materieel is aangeschaft in 2020 en kent een financiële en technische afschrijvingstermijn van 15 jaar met de afspraak dat dit het laatste maatwerk voertuig was en niet meer werd opgenomen in het investeringsplan van Veiligheidsregio Midden- en WestBrabant. Concreet betekent dit dat het voertuig uiterlijk in 2035 wordt afgestoten, ook om de verwachte grote onderhoudskosten te voorkomen.

3.2.3 Beperkte inzet brandweer Visserskade De beperkte bereikbaarheid van de Visserskade resulteert dus in afwijkende brandweerzorg. Concreet betekent dit een sterke vermindering van de slagkracht, waarbij er geen mogelijkheden zijn voor het personeel van de brandweer om een veilige en verantwoorde binnen aanval uit te voeren in het brandcompartiment. Primaire inzet is gericht op branduitbreiding naar belende bebouwing te voorkomen. Het gebrek aan volledige inzetcapaciteit bemoeilijkt het beperken van de schade en het redden van mensen en dieren. Basis tankautospuit voor basis brandweerzorg • • • • • •

Watertank 2000 liter Complete bepakking + straatwaterkanon Een gecombineerde hoge- en lagedrukbrandbluspomp Hogedruk: 125 liter per minuut Lagedruk: 400 tot 2000 liter per minuut 6 persoons bezetting.

Huidig maatwerk voertuig Hank • • • • • • • •

2020 in dienst genomen Financiële en technische afschrijving 15 jaar Dit is een tijdelijke oplossing in afwachting van een structurele oplossing voor de bereikbaarheid Vereenvoudigde bepakking 4 persoonsbezetting Watertank 300 liter Capaciteit 38 liter per minuut Back-up 3 stuks MSA (motorspuitaanhanger), welke ook niet meer zijn opgenomen in het investeringsplan van Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant

Pagina 15 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

3.2.4 Beschikbare pomp Visserskade Een aantal jaar geleden is een geboorde put met bronpomp voor de brandweer aangebracht op de Visserskade ter hoogte van huisnummer 44-46. Deze pomp is geen aanvulling op het maatwerkvoertuig maar een maatregel om te voldoen aan de standaard voorwaarden voor bluswatervoorziening. Hiermee wordt dus niet een vergelijkbare inzet bereikt als met een basis tankautospuit. Ook als er meerdere pompen aangebracht zouden worden blijft er altijd een vertraagde inzet plaatsvinden omdat de brandweer, in afwijking van wat met een basis tankautospuit wel kan, niet direct kan gaan blussen. Concreet betekent dit een groter risico op branduitbreiding en als er nog een redding uitgevoerd moet worden, is dat alleen mogelijk door brandweermedewerkers extra veiligheidsrisico’s te laten lopen. Dit is vanuit de zorgplicht van de werkgever onacceptabel. Tevens is met een inzet van een lokale vaste pomp of een losse pomp nog steeds een afwijkend voertuig nodig.

3.2.5 Veiligheid brandweermensen Het volgen van vastgestelde richtlijnen en de standaardbrandweerzorg is essentieel voor de brandweer. Het zorgt niet alleen voor een effectieve inzet, maar beschermt ook de veiligheid van het personeel. Door consequent te werken en te trainen volgens operationele procedures, protocollen en veiligheidsnormen, kunnen risico’s tijdens incidenten systematisch worden beheerd en kunnen gevaarlijke situaties tijdig worden opgemerkt. Dit verkleint de kans op letsel of overbelasting van brandweermensen en garandeert dat zij hun werkzaamheden in gecontroleerde en veilige omstandigheden kunnen uitvoeren. Het naleven van deze richtlijnen vormt daarmee een belangrijk onderdeel van zowel professioneel handelen als het waarborgen van de veiligheid van medewerkers. Op dit moment kan dit echter niet worden gegarandeerd.

3.2.6 Brandweerzorg op de Visserkade Samenvattend biedt de Visserskade onvoldoende bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten om goede (brandweer)zorg te kunnen bieden die een bewoner van een gemeente en Veiligheidsregio mag verwachten. Het bestaande maatwerk voertuig voldoet niet en past niet meer in de veiligheidskaders voor het personeel wat conform deze basisprincipes wordt opgeleid en ingezet. De huidige situaties levert grote veiligheidsrisico’s op voor zowel bewoners als hulpverleners. Dit benadrukt de noodzaak om te kijken naar manieren waarop in noodgevallen een vlotte toegang voor nood- en hulpdiensten op de Visserskade gegarandeerd kan worden. De gemeente heeft als doel om ervoor te zorgen dat de Visserskade op een duurzame en afdoende manier toegankelijk is voor nood- en hulpdiensten. Dit is ook wettelijk vastgelegd als verantwoordelijkheid voor de gemeente.

Pagina 16 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

4 Verbeteren van de bereikbaarheid door een alternatieve route De analyse in de voorgaande hoofdstukken maakt duidelijk dat de huidige toegang tot de Visserskade structurele beperkingen kent voor nood- en hulpdiensten. De doorgang ter hoogte van huisnummers 2 en 3 vormt een knelpunt in de benodigde vrije ruimte en kan niet worden opgelost zonder aantasting van het straatbeeld. Bovendien bieden de smalle rijbaan, het doodlopende karakter en het ontbreken van keermogelijkheden onvoldoende garanties voor een snelle en veilige inzet van nood- en hulpdiensten. Het realiseren van een alternatieve toegangsroute of aanpassing van de huidige route vormt daarom een logische vervolgstap om de bereikbaarheid en inzetbaarheid van nood- en hulpdiensten te verbeteren. Binnen deze alternatieve routes wordt ook onderzocht of de (gedeeltelijke) sloop van de woning bij de toegang van de Visserskade (Visserskade3) inclusief de aanleg van een keerlus aan het einde van de Visserskade een passende oplossing biedt. Het realiseren van een alternatieve toegangsroute biedt een effectieve oplossing om de bereikbaarheid van de Visserskade te verbeteren. Een dergelijke route kan dienen als omleidingsmogelijkheid voor nood- en hulpdiensten, waardoor het huidige knelpunt in de doorgangsbreedte ter hoogte van huisnummers 2 en 3 kan worden vermeden.

Dit vergroot de inzetbaarheid van nood- en hulpdiensten aanzienlijk in situaties waarin iedere seconde telt. Hoewel een alternatieve route een passende oplossing kan bieden, blijft de Visserskade zelf niet volledig voldoen aan de landelijke eisen voor hulpverleningswegen, zoals een minimale wegbreedte van 3,00 meter en een vrije doorrijhoogte 4,20 meter. Het onderzoeken van een alternatieve route is daarom geen eindoplossing op zichzelf, maar vormt een belangrijk onderdeel van de bredere opgave om de algehele bereikbaarheid en inzetbaarheid voor nooden hulpdiensten structureel te verbeteren. Het belangrijkste doel hierbij is om nood- en hulpdiensten onder alle omstandigheden veilige en snelle toegang te bieden, zodat zij standaard hulp en zorg kunnen leveren en de veiligheid van zowel bewoners als hulpverleners gewaarborgd blijft. Omdat de Visserskade een historisch en bijzonder karakter heeft, is het vinden van een passende oplossing maatwerk. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar mogelijkheden om de route uitsluitend toegankelijk te maken voor nood- en hulpdiensten, zodat de impact op het karakter van de straat en de leefomgeving minimaal blijft. Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant heeft aangegeven bereid te zijn om binnen deze context bepaalde operationele concessies te doen, mits de veiligheid niet in het geding komt.

Zij denken actief mee over deze aanpak en onderstrepen dat, hoewel flexibiliteit mogelijk is in de uitvoering, er geen concessies kunnen worden gedaan aan de veiligheid.

Pagina 17 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

5 Rapportage stabiliteit bestaande Visserskade Om te kunnen beoordelen of de Visserskade geschikt is als aanrijroute voor het normvoertuig van de brandweer, heeft SOCOTEC (Inpijn Blokpoel Ingenieurs) in opdracht van Gemeente Altena en Atab Civiele Techniek een geotechnisch onderzoek uitgevoerd naar de stabiliteit van het dijklichaam en de mogelijke gevolgen van een hogere verkeersbelasting. De volledige Rapportage stabiliteit Visserskade (23WP0131-ADV-01, versie 3.0, d.d. 19 oktober 2023) is als bijlage 1 bij dit adviesrapport opgenomen.

5.1 Doel en scope onderzoek Het doel van het onderzoek en deze rapportage is om een beschouwing te geven van de stabiliteit van de Visserskade te Hank en de gevolgen van een verhoging van de verkeersbelasting in beeld te brengen. In de rapportage worden twee stabiliteitsberekeningen gepresenteerd, namelijk één van de huidige situatie en één van de nieuwe situatie met de verhoging van de (veranderlijke) verkeersbelasting. Op deze manier kan worden ingeschat of deze route voor de brandweer, met het oog op taludstabiliteit, ook veilig aan te rijden is met groot materieel. Daarnaast is er een zettingsberekening uitgevoerd en is een kwalitatieve beschouwing gegeven van de risico’s op schade aan belendingen.

5.2 Uitgevoerde werkzaamheden Voor het opstellen van de rapportage zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: -

-

-

-

Geotechnisch onderzoek. Voor dit onderzoek zijn sonderingen en boringen langs het tracé van de Visserskade gemaakt en is er een dwarsprofiel gemeten van het dijklichaam. Daarnaast zijn er in een later stadium nog aanvullende handboringen gemaakt en zijn deze ongeroerde grondmonsters onderzocht in het laboratorium; Stabiliteitsberekeningen voor respectievelijk stabiliteit buitenwaarts (STBU) en stabiliteit binnenwaarts (STBI) voor de huidige en toekomstige situatie. Deze berekeningen zijn uitgevoerd volgens het Bischop-model en met het Uplift-Van-Model; Kwalitatieve risicobeschouwing belendingen. Hierbij is per woningen langs de Visserskade gekeken naar afstand tot de weg, funderingstype, bouwjaar en blootstellingsduur aan de extra belasting. Vervolgens zijn de woningen verdeeld in vijf risicocategorieën (variërend van “geen risico” tot “hoog risico”). Hiervoor is voor 65 woningen langs de Visserskade een risicoscore opgesteld. Zettingsberekeningen bij een (tijdelijke) extra belasting. Hierbij zijn de vervormingen gekwantificeerd en door vertaald naar de te verwachten hoekverdraaiing bij ondiep gefundeerde belendingen op korte afstand van de weg.

Pagina 18 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

5.3 Conclusies en aanbevelingen stabiliteit Visserskade 5.3.1 Conclusies stabiliteit Visserskade Op basis van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat de Visserskade, vanuit oogpunt van taludstabiliteit, geschikt is als aanrijroute voor het brandweervoertuig. Uit de stabiliteitsberekeningen blijkt dat de huidige Visserskade voor (groot) materieel van de brandweer toegankelijk is, zonder dat aanpassingen van het talud nodig zijn op strekkingen waar geen bebouwing aanwezig is. De stabiliteitsfactor veranderd door het verhogen van de veranderlijke belasting wel, maar voldoet op het maatgevende profiel aan de vereiste veiligheidsfactor. Het grondonderzoek op locatie van de huidige weg laat zien dat direct onder de constructielaag van zand een dik kleipakket aanwezig is. Bij een extra belasting bestaat het risico dat dit kleipakket kan zorgen voor horizontale en verticale vervormingen (zie figuur 7 in rapportage). Er is een risicokaart opgesteld om de mogelijke risico’s voor de belendingen in beeld te brengen. Uit deze risicokaart blijkt dat van alle beoordeelde panden dertien belendingen in de categorie ‘hoog risico’ vallen. Dit heeft enerzijds te maken met de ligging vlak bij de weg, maar ook met een ondiepe of onbekende funderingswijze en de ouderdom van de panden. Om deze risico’s beter te kunnen kwantificeren is aanvullend grondonderzoek uitgevoerd.

Uit dit aanvullende grondonderzoek is naar voren gekomen dat de aanwezige kleilaag een hoog volumiek gewicht heeft en stijf reageert, waardoor de zettingen ten gevolge van de brandweerwagen, ook op korte afstanden, verwaarloosbaar klein zijn en hiermee het risico op scheefstand en dus schade aan belendingen ten gevolge van de extra belasting van de brandweerwagen kunnen worden uitgesloten.

5.3.2 Aanbevelingen stabiliteit Visserskade Ondanks dat het onderzoek schade aan belendingen langs de Visserskade uitsluit, wordt aangeraden om bij de dertien panden die in de risicokaart als “hoog risico” zijn aangemerkt, een bouwkundige nulmeting uit te voeren en bijvoorbeeld enkele deformatieboutjes te plaatsen. Deze meetpunten dienen gedurende de eerste periode waarin de Visserskade door nood- en hulpdiensten wordt gebruikt periodiek, bijvoorbeeld twee tot vier keer per jaar te worden gecontroleerd, zodat eventuele schadeclaims na het passeren van een brandweerwagen kunnen worden beoordeeld.

Pagina 19 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

6 Participatie Bij het verbeteren van de bereikbaarheid en veiligheid aan de Visserskade is het betrekken van bewoners van groot belang. De bewoners kennen de straat, de ruimtelijke beperkingen en de dagelijkse verkeerssituatie als geen ander. Hun lokale kennis en ervaringen kunnen waardevolle inzichten opleveren voor het identificeren van knelpunten en het ontwikkelen van haalbare en goed passende oplossingen. Daarnaast draagt actieve bewonersparticipatie bij aan het creëren van draagvlak voor de voorgestelde maatregelen. Door transparant een eerlijk met bewoners te communiceren en te blijven informeren, ontstaat wederzijds begrip en duidelijkheid over elkaars standpunten.

6.1 Voorgeschiedenis De Gemeente Altena heeft in het verleden meerdere pogingen ondernomen om de bereikbaarheid van de Visserskade te verbeteren, maar deze liepen vast door weerstand vanuit de bewoners en communicatie met de gemeente . In 2022 is het traject opnieuw opgestart tijdens een bewonersavond, waarna een werkgroep is gevormd en later is het ingenieursbureau Atab Civiele Techniek betrokken om verschillende oplossingsvarianten te onderzoeken. Sinds medio 2024 is het project geleid door Patrick Nieuwerth, met ondersteuning van omgevingsmanager Natasja Vink. Met als doel te komen tot een voorkeursvariant die voldoet aan de normen van de Veiligheidsregio en zoveel mogelijk draagvlak heeft onder de bewoners.

6.2 Aanpak participatie Visserskade In de eerste fase is beschikbare informatie verzameld en zijn gesprekken gevoerd met de voorzitter van de werkgroep, de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Tijdens de eerste gesprekken bleek dat de werkgroep geen representatieve afspiegeling was van de buurt. Direct is ervoor gekozen om rechtstreeks met alle bewoners te communiceren en dus niet meer via de werkgroep. Ondanks aanvankelijke terughoudendheid ontstond door actieve aanwezigheid in de buurt en persoonlijke keukentafelgesprekken uiteindelijk contact met vrijwel alle individuele bewoners. Hieruit bleek dat de meerderheid van de bewoners (16 van de 20) in principe openstaat voor een oplossing en verbetering van de bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten, mits deze het natuurlijke en historische karakter van de straat respecteert. Tegelijkertijd kwam naar voren dat er groot wantrouwen bestaat richting de gemeente. Deels betreft dit ervaringen uit het verleden over andere onderwerpen en deels ervaringen rondom eerdere stappen binnen het huidige thema. Bewoners hadden het gevoel dat onderzoeksrapporten niet werden gedeeld, vragen niet werden beantwoord en door bewoners voorgestelde oplossingsvarianten niet werden meegewogen. Ook bleek dat bewoners zorgen hebben over mogelijke schade aan funderingen en ongewenste publieke toegankelijkheid van de straat.

Hierop is besloten varianten die eerder door de gemeente en de werkgroep als te ingrijpend voor de omgeving, technisch complex of financieel onhaalbaar werden gekwalificeerd opnieuw op te nemen als mogelijke variant. Pagina 20 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Om het herwonnen vertrouwen te behouden, is gekozen voor een transparante en stapsgewijze aanpak. Op 15 april 2025 is een bewonersavond georganiseerd in ’t Uivernest in Hank, waar het proces en alle varianten zijn toegelicht. De avond werd goed bezocht, positief ontvangen en leverde veel inhoudelijke vragen op, met name over de werkwijze en het materieel van de brandweer. De behoefte aan aanvullende toelichting vanuit deskundigen van de Veiligheidsregio werd breed gedeeld. Bewoners ontvingen na afloop een uitgebreid informatiepakket met onder meer de varianten, de voor- en nadelen, een uitwerking van alle beantwoorde vragen en notulen van de bijeenkomst. Ook werden op verzoek de onderzoeksrapporten gedeeld. Als vervolgstap is op 17 juni 2025 samen met de Veiligheidsregio een extra informatiebijeenkomst georganiseerd in ’t Uivernest in Hank, waarin deskundigen van de Veiligheidsregio inhoudelijk toelichting hebben geven op de werkwijze, beleidskeuzes en materieel van de brandweer en de noodzaak om de Visserskade bereikbaar te maken. Ook na deze avond hebben de bewoners de presentatie en een uitwerking van alle beantwoorde vragen en notulen van de bijeenkomst ontvangen. Tenslotte hebben alle individuele bewoners via een keuzeformulier hun voorkeur uitgesproken voor een of meerdere oplossingsrichtingen.

Pagina 21 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

7 Variantenstudie Om de bereikbaarheid van de Visserskade te verbeteren zijn negen hoofdvarianten onderzocht in een variantenstudie. Enkele daarvan zijn verder uitgewerkt in subvarianten. Allereerst worden in paragraaf 7.1 de varianten toegelicht, daarna wordt de manier waarop de varianten zijn gewogen en de behaalde score toegelicht.

7.1 Varianten In samenspraak met de bewoners en gemeente Altena zijn 9 varianten met een aantal subvarianten bepaald en onderzocht. Variant 1 2a t/m 2e 3 4a en 4b 5 6 7 8 9

Toelichting Verbreden doorgang met keerlus. Verbreding van de rijbaan met een minimale rijbreedte en aanleg van een keerlus. Hiervoor is gedeeltelijke sloop van een woning nodig. Nieuwe aansluitingen op de Buitendijk Meerdere tracés zijn onderzocht voor een tweede ontsluiting via de Buitendijk. De subvarianten verschillen in ligging en lengte van het tracé en het aantal benodigde percelen. Extra toegang Buitendijk 81-81b. Realisatie van een directe toegang vanaf de Buitendijk ter hoogte van huisnummers 8181b. Ontsluiting via Oostkilweg. Nieuwe verbinding naar de Oostkilweg, in twee varianten met verschillende tracés Ontsluiting via Nathalsweg Brug verbinding vanuit het Sluiske Buitendijk 81-81b, 2 aansluitingen Dubbele toegang Buitendijk Dubbelle brug

De schetsen van alle varianten zijn opgenomen in bijlage 2.

Pagina 22 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

7.2 Afwegingsmatrix Om een voorkeursvariant te bepalen voor de toegankelijkheid van de nood- en hulpdiensten is een afwegingsmatrix opgesteld. Deze afwegingsmatrix maakt het mogelijk om de verschillende oplossingsrichtingen systematisch te vergelijken op basis van diversen criteria. De afwegingsmatrix brengt in beeld in welke mate de varianten voldoen aan de wettelijke en operationele eisen voor brandweerzorg en andere nood- en hulpdiensten, maar ook welke effecten zij hebben op kosten, eigendomsposities, cultuurhistorische waarden en de leefomgeving van bewoners. Onderstaande criteria zijn in de afwegingsmatrix meegenomen Nr. 1

Criteria Opstelplaats brandweervoertuig

2

Bluswatervoorziening aanwezig

3

Minimaal verharde breedte van 3 meter aanwezig?

4

Minimale vrije ruimte van 3,00 meter (bij voorkeur 3,50 meter) en vrije hoogte van 4,2 meter aanwezig?

5

Voldoet doodlopende weg aan de voorwaarden van de adviesleidraad? Grondeigendommen Kosten uitvoering Complexiteit in de uitvoering Standpunt bewoners op de omgeving Impact op de historische Visserskade

6 7 8 9 10

Pagina 23 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

Toelichting De brandweer hanteert als eis dat op maximaal 40 meter van elke woning een opstelplaats beschikbaar is. Bluswater moet aanwezig, bereikbaar en direct bruikbaar zijn. Zonder voldoende bluswater is inzet sterk beperkt. Een minimale breedte van 3,00 meter is een vereiste. Bij voorkeur meer, zodat nood- en hulpdiensten elkaar kunnen passeren. Er moet minimaal 3,00 meter vrije ruimte en 4,20 meter hoogte zijn (bij voorkeur 3,50 meter breedte). Dit bepaalt of voertuigen toegang hebben de locatie. Toetsing of de situatie voldoet aan de gestelde richtlijnen. Aantal benodigde/kruisende percelen en eigendomssituaties. De benodigde investeringskosten voor aanleg en aanpassingen. Haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de oplossing. Verwachte impact op de leefomgeving en draagvlak onder bewoners. Gevolgen voor de karakteristieke (dijk)structuur en cultuurhistorische waarde van de Visserskade.

Niet alle criteria wegen even zwaar in de beoordeling. Daarom zijn aan de criteria verschillende wegingsfactoren toegekend. Wegingsfactor

Aspect

3

Veiligheid

2

Kosten en maatschappij

1

Uitvoerbaarheid en eigendom

Toelichting Criteria die direct bepalen of de brandweer en andere nood- en hulpdiensten effectief kunnen optreden. Deze krijgen de hoogste prioriteit. Criteria die van belang zijn voor haalbaarheid en draagvlak. Deze zijn zeker van invloed op de uiteindelijke keuze, maar ondergeschikt aan veiligheid. Criteria die de uiteindelijke realisatie beïnvloeden. Deze hebben gevolgen voor planning en organisatie, maar niet doorslaggevend voor veiligheid.

Betreffende criteria 1, 2, 3 en 4

5, 7, 9 en 10

6 en 8

De scores in de afwegingsmatrix zijn tot stand gekomen op basis van input van verschillende partijen: -

-

Brandweer: De Veiligheidsregio Midden & West-Brabant is meerdere malen geraadpleegd door de projectgroep (gemeente en ingenieursbureau) en heeft de varianten beoordeeld met een eigen team. Zij hebben input geleverd voor de criteria 1 t/m 5 . Voor de volledige onderbouwing en detailuitwerking door de veiligheidsregio wordt verwezen naar de afwegingsmatrix en de volledige onderbouwing van Veiligheidsregio Midden & West-Brabant in bijlage 4. Bewoners Visserskade: Aan het einde van het participatietraject hebben de bewoners afzonderlijk een score kunnen invullen voor de criteria 9 en 10 en deze kunnen aanleveren. Deze scores zijn vervolgens opgesomd en verwerkt inde afwegingsmatrix. Projectgroep: De projectgroep (gemeente en ingenieursbureau) heeft de scores bepaald voor de criteria 6, 7 en 8. Voor criterium 6 is een overzichtskaart opgesteld waarin alle betrokken percelen en eigendomssituaties zijn weergegeven. Voor criterium 7 zijn ramingen gemaakt van de investeringskosten per variant. Voor criterium 8 is beoordeeld hoe haalbaar de uitvoering van de varianten zijn.

Pagina 24 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

7.3 Score per variant (afwegingsmatrix) De in paragraaf 7.1 beschreven varianten zijn beoordeeld met behulp van de afwegingsmatrix. De beoordeling levert per criterium een score op een schaal van 1 (ongunstig) tot 9 (optimaal). Door de score te vermenigvuldigen met de wegingsfactor ontstaat een gewogen waarde. De som van deze waarden vormt de totaalscore per variant. In de onderstaande tabel zijn de resultaten weergegeven. Naast de totaalscore is ook de rangorde opgenomen, zodat direct zichtbaar is welke varianten de beste totaalscore hebben verkregen. Voor de volledige onderbouwing en detailuitwerking wordt verwezen naar de afwegingsmatrix in bijlage 3. Variant 1 2a 2b 2c 2d 2e 3 4a 4b 5 6 7 8 9

Totaalscore 122,0 97,4 98,2 95,6 94,0 92,2 93,8 81,6 81,2 83,2 92,0 113,2 99,2 82,4

Uit de resultaten blijkt dat variant 1 de hoogste totaalscore behaalt, gevolgd door variant 7. Beide varianten scoren zeer hoog op het aspect veiligheid (wegingsfactor 3). Er wordt voldaan aan de belangrijkste randvoorwaarden van de brandweer: voldoende opstelplaatsen, een bruikbare bluswatervoorziening en een minimale rijbreedte van 3,00 meter. Alleen bij de vrije ruimte en hoogte (minimaal 3,00 meter breed en 4,20 meter hoog) laten de varianten nog beperkingen zien, waardoor geen maximale score is toegekend. Het totaal van de scores op dit aspect komen bij de varianten 1 en 7 nagenoeg met elkaar overeen. Het verschil in eindscore tussen beide varianten wordt vervolgens vooral bepaald door de overige criteria, die lichter meewegen maar wel de uiteindelijke rangorde beïnvloeden.

Pagina 25 van 31 251107 Adviesrapport Bereikbaarheid Visserskade Hank Definitief_versie 1.0

7.4 Beoordeling door bewoners In het kader van het participatieproces zijn de bewoners uitgebreid geïnformeerd over de beschikbare varianten, inclusief de bijbehorende voor- en nadelen (zie bijlage 2). Op deze wijze is beoogd de bewoners op transparante wijze in staat te stellen een weloverwogen oordeel te vormen. Voor de beoordeling is gebruik gemaakt van een gestandaardiseerd formulier. Hierop konden bewoners per variant aangeven in welke mate zij de verwachte impact als laag, gemiddeld of hoog inschatten. De formulieren dienden individueel te worden ingevuld en geretourneerd. Een deel van de bewoners heeft het formulier individueel ingevuld en ingediend. Daarnaast heeft een ander deel ervoor gekozen de beoordeling gezamenlijk te bespreken en af te ronden, waarbij men er bewust voor heeft gekozen geen voorkeur uit te spreken voor een van de varianten. Dit door alle varianten te verwerpen. Deze aanpak heeft geleid tot het eerder beschreven resultaat. Doordat een deel van de bewoners bewust heeft afgezien van het uitbrengen van een keuze, wordt het relatieve gewicht van de individueel ingediende beoordelingen versterkt in de uiteindelijke uitkomst.

7.5 Beoordeling door brandweer De verschillende oplossingsvarianten voor de bereikbaarheid van de Visserskade zijn geanalyseerd en beoordeeld door Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. Bij deze beoordeling is gebruikgemaakt van de Interregionale Adviesleidraad Bluswatervoorzieningen en Bereikbaarheid 2022, waarbij de belangrijkste focus ligt op de toegankelijkheid voor een basis tankautospuit. De inzet van een redvoertuig is niet meegenomen, omdat er op de locatie onvoldoende ruimte is om dit voertuig op te stellen en af te stempelen. Verder is uitgegaan van het feit dat constructief is vastgesteld dat zwaar verkeer over de Visserskade mogelijk is. De beoordeling van de varianten is gebaseerd op de volgende technische criteria: de minimale verharde vrije breedte en hoogte van de weg, de inrichting van de doodlopende weg volgens de richtlijnen, de afstand van de opstelplaats tot de woningen (maximaal 40 meter), en de aanwezigheid en directe bruikbaarheid van bluswatervoorzieningen. Waar nodig is van de standaardmaatstaven afgeweken, rekening houdend met maatwerk binnen de bestaande situatie. Vanuit de beoordeling van de brandweer krijgt variant 7 de hoogste score, gevolgd door variant 1. Variant 7 zorgt voor een optimale bereikbaarheid doordat de Visserskade van 2 zijden bereikbaar wordt gemaakt.