Begroting 2023 (vastgestelde versie)
Tekst van het document
61
Q4 2022
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
Planning
We maken een kader voor afspraken met de initiatiefnemer, waaronder kwaliteitseisen.
We brengen de totale behoefte aan arbeidsmigranten binnen Altena in beeld, aan de hand van een behoefteonderzoek. We hanteren hierbij een stelsel van schaarse rechten, om iedere potentiële gegadigde een gelijke kans te geven om de te verdelen rechten te verwerven. Duurzaamheid Uitvoering Warmtevisie Altena 2021.
• •
We sluiten een contract af met een externe partij. We stellen uitvoeringsplannen op.
Q4 2022 Q2 2023
Openbare laadinfrastructuur.
• •
We sluiten een overeenkomst met een marktpartij. We stellen een plaatsingsplan op en zorgen voor de uitvoering.
Q4 2022 Q1 2023 en verder
Energieneutraal gemeentehuis.
• •
We ronden de routekaart verduurzaming vastgoed af. We doen onderzoek naar de mogelijkheden van Solar carports inclusief opslag.
Q4 2022 Q4 2022
Duurzaam wagenpark en materieel Buitendienst.
Het hele wagenpark is inmiddels aanbesteed. Gunningen en overeenkomsten tot levering zijn getekend. Totaal worden 22 elektrische voertuigen en 8 dieselvoertuigen aangeschaft. Voor de nieuwe dieselvoertuigen zijn we inmiddels ook al overgestapt naar leveranciers met HVO 100 diesel (ongeveer 90% CO2-reductie).Vanwege de huidige markt met een beperkte productie en levering worden de voertuigen grotendeels in 2023 geleverd.Klein handgereedschap is al grotendeels vervangen voor accugereedschap. Dit is verder een continu proces.
Q1, 2 en 4 2023
Altena energie-eiland.
We verkennen mogelijkheden in samenwerking met Enexis, provincie Noord-Brabant en Altena Nieuwe Energie.
Vanaf 2023
RES 2.0
We herijken de RES 1.0 in 2024, waarbij voor 2023 een voortgangsrapportage is voorzien.
2023 voortgangsrapportage
Openbare verlichting 100% LED.
We vervangen conventionele verlichting door LED-verlichting.
Continu
62
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Gebruikmaken van (alternatieve) vormen van energieopslag.
We doen onderzoek naar (alternatieve) vormen van energieopslag.
Planning
Wonen Voor ouderen en kwetsbare jongeren is er vaak ook een zorgvraag. Hierdoor stijgt ook de vraag naar bijzondere woonvormen, zoals groepswonen.
We stellen een woonzorgvisie op.
2023
Realiseren van 3.000 woningen in de periode tot en met 2030, waarbij het aanbod aansluit bij / anticipeert op de (toekomstige) wensen van de markt.
We stellen het uitvoeringsprogramma Wonen op.
Q1 2023
Circulair voedselsysteem Gemeente, partners en gebiedspartijen uit de hele voedselketen, van boer tot bord, werken samen aan de maaltijd van morgen: 1. Gezonder eten voor onszelf en voor het milieu. 2. Meer koop en verkoop van lokaal voedsel. 3. Meer circulair ondernemerschap. 4. Nóg beter zorgen voor ons natuurlijk kapitaal. 5. Slimmer omgaan met grondstoffen. 6. Meer talent voor circulair denken en doen. 7. Betere communicatie en samenwerking.
We voeren de acties van het actieplan in samenwerking met gebiedspartijen uit en zorgen voor voldoende externe financiering en middelen om het programma uit te voeren. Dit doen we door: • Communicatie en samenwerking. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bij het verder bouwen van coalities en partnerschappen voor de verschillende doelen. • Kennisontwikkeling en monitoring. Denk bijvoorbeeld aan het laten doen van (markt)onderzoeken op relevante onderwerpen. • Innovatie en experimenten. Denk bijvoorbeeld aan het stimuleren en faciliteren van initiatieven, zoals de onderzoekspilot naar meer plantaardige eiwitten of carbon farming.
Vanaf 2022
Afval en grondstoffen Altena blijft de komende jaren koploper op het gebied van reductie en hergebruik van materialen.
We continueren het huidige diftarsysteem en verfijnen dit verder. Daarbij stimuleren we naast de dienstverlening verder het aanbieden van gescheiden grondstoffen en het beperken van de hoeveelheid restafval. We doen dit voor wat betreft de huis-aan-huisinzameling, maar ook op de milieustations. De kwaliteit van de grondstoffen krijgt hierbij extra aandacht.
63
2022-2023
Altena
Nederland
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner) (2020) *
90
170
Vermogen zonne-energie (kW/1.000 inw) (2020)
640,7
615,6
Energielabel woningen (percentage B of beter) (2021)
50,7
45,8
Hernieuwbare elektriciteit (%) (2020)
12,8
26,9
Altena
Nederland
Gemiddelde WOZ-waarde (x € 1.000) (2021)
291
290
Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen (2021)
9,5
8,9
Demografische druk* (%) (2022)
77,6
70,3
* Exclusief milieustations
* De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot het aantal personen van 15 tot 65 jaar. Altena
Nederland
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2022)
761
geen data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2022)
809
geen data
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
64
Specificatie taakvelden (bedragen * € 1.000)
Programma: 4 Duurzaam Altena
Realisatie Begroting Begroting 2021 2022 na 2023 wijz.
Mutatie 2023 t.o.v. 2022 na wijz.
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Lasten 3.1 - Economische ontwikkeling
-
-
-
-
-
-
-
5.7 - Openbaar groen en (openluch...
4.877 N
6.141 N
5.537 N
604 V
6.207 N
6.202 N
6.081 N
7.2 - Riolering
3.658 N
4.125 N
3.874 N
251 V
3.981 N
4.079 N
4.230 N
7.3 - Afval
5.064 N
5.526 N
6.183 N
657 N
6.200 N
6.200 N
6.200 N
7.4 - Milieubeheer
1.744 N
1.827 N
1.983 N
157 N
2.008 N
1.726 N
1.745 N
8.1 - Ruimte en leefomgeving
2.240 N
2.874 N
2.547 N
326 V
2.497 N
2.561 N
2.513 N
8.2 - Grondexploitatie (niet-bedr...
14.309 N
15.464 N
6.727 N
8.738 V
5.331 N
5.344 N
5.808 N
8.3 - Wonen en bouwen
1.138 N
1.564 N
1.804 N
240 N
1.752 N
1.724 N
1.696 N
33.030 N
37.521 N
28.655 N
8.865 V
27.976 N
27.836 N
28.272 N
-
-
-
-
-
-
-
59 V
47 V
32 V
14 N
32 V
32 V
32 V
7.2 - Riolering
6.260 V
6.840 V
6.685 V
155 N
6.775 V
6.883 V
7.034 V
7.3 - Afval
6.513 V
5.832 V
8.336 V
2.504 V
8.336 V
8.336 V
8.336 V
7.4 - Milieubeheer
231 V
23 V
208 V
185 V
208 V
208 V
208 V
8.1 - Ruimte en leefomgeving
696 V
23 V
23 V
-
23 V
23 V
23 V
8.2 - Grondexploitatie (niet-bedr...
15.747 V
15.376 V
6.623 V
8.753 N
5.227 V
5.237 V
5.705 V
8.3 - Wonen en bouwen
2.810 V
2.671 V
2.779 V
108 V
2.768 V
2.768 V
2.768 V
32.316 V
30.812 V
24.687 V
6.126 N
23.369 V
23.486 V
24.106 V
0.10 Storting reserves
2.756 N
226 N
21 N
205 V
21 N
21 N
21 N
0.10 Onttrekking reserves
2.334 V
3.145 V
843 V
2.303 N
241 V
241 V
241 V
Totaal reserves
423 N
2.920 V
822 V
2.098 N
220 V
220 V
220 V
Saldo baten en lasten inclusief reserves
1.136 N
3.788 N
3.146 N
642 V
4.386 N
4.129 N
3.945 N
Totaal lasten Baten 3.1 - Economische ontwikkeling 5.7 - Openbaar groen en (openluch...
Totaal baten Reserves
65
Verschillenanalyse 2023 t.o.v. 2022 (bedragen x € 1.000) Programma 4. Duurzaam Altena Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2022
3.788 N
Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten
995 V
diverse Bijstelling salarislasten
1.131 N
3.1 - Economische ontwikkeling
-
5.7 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie
43 N
7.2 - Riolering
48 V
7.3 - Afval
1.790 V
7.4 - Milieubeheer
70 N
8.1 - Ruimte en leefomgeving
930 V
8.2 - Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)
15 N
8.3 - Wonen en bouwen
236 V
0.10 - Reserves
2.098 N
Totaal mutaties 2023 t.o.v. 2022
642 V
Saldo baten en lasten inclusief reserves 2023
3.146 N
Toelichting verschillen € 100.000 of meer Diverse Bijstelling kapitaallasten De kapitaallasten 2023 zullen ten opzichte van 2022 gaan afnemen vanwege een eenmalige afschrijving van de baggerkosten ad 1,1 mln. euro in 2022.
995 V
Diverse Bijstelling salarislasten 1.131 N Het verschil 2023 ten opzichte van 2022 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die betrekking hebben op 2023, de organisatieversterking die in 2022 gestart is en vanaf 2023 volledig is opgenomen en de actualisatie voor 2023 van de doorbelasting van de salarissen naar de taakvelden. 7.3 Afval 1.790 V Het verschil wordt verklaard door het vervallen van de compensatie op grond van het amendement afvalstoffenheffing 2022 (€ 1.137.000 V) en de meeropbrengst door de aanpassing van het tarief 2023 (€ 1.270.000 V). De kosten van het ophalen en verwerken van de afvalstromen stijgen (€ 387.000 N). De kosten van de milieustraten en wijkparkjes stijgt € 122.000. Diverse overige stijgingen verklaren de rest van het verschil. 8.1 Ruimte en leefomgeving 930 V De budgetten voor bestemmingsplannen (€ 50.000 V), omgevingswet (€ 173.000 V) en beleid huisvesting arbeidsmigranten (€ 125.000 V) zijn in 2022 incidenteel opgehoogd. Bij de Septembercirculaire 2022 is eenmalig € 583.000 verkregen en toegevoegd aan het budget 2022.
66
8.3 Wonen en bouwen 236 V Een verhoging van de baten bouwvergunningen vanwege inflatiecorrectie geeft een voordeel van € 106.000. De eenmalige ophoging in 2022 van het volkshuisvestingbeleid (€ 71.000) en bouwinspectie (€ 65.000) verklaart een voordelig verschil. 0.10 Reserves 2.098 N - Resultaatbestemming in 2022 vanuit 2021 € 451.000 N. In 2022 heeft voor een bedrag van € 451.000 resultaatbestemming uit 2021 plaatsgevonden. In 2023 zijn deze resultaatbestemmingen niet meer van toepassing. - Bestemmingsreserve € 205.000 V. - Algemene reserve € 1.137.000 N. In 2022 is de uitwerking van het amendement korting afvalstoffenheffing ten laste van de algemene reserve gebracht. - Bestemmingsreserve € 715.000 N.
67
Portefeuillehouder
Thema
Wethouder Tanis
Uitwerken mobiliteitsvisie
Wethouder Tanis
Ontsluiting kern Werkendam
Wethouder Tanis
A27 en onderliggend wegennet
Wethouder Tanis
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen
Wethouder Van Vugt
Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting
Eind 2020 heeft uw raad te kennen gegeven een Mobiliteitsvisie op te willen stellen. De raad heeft de Mobiliteitsvisie 2040 Altena Samen Vooruit op 22 juni 2021 vastgesteld. Aanpak bij de Mobiliteitsvisie Verschillende trends en ontwikkelingen hebben op de korte of de lange termijn een effect op het mobiliteitsbeleid van de gemeente Altena. We leggen de lat hoog, rekening houdend met de karakteristieken van onze eigen omgeving en de regio. •
Veiligheid staat voorop. We streven naar nul verkeersdoden en willen dat we ons overal en altijd veilig voelen wanneer we ons verplaatsen.
•
In de toekomst is Altena beter bereikbaar. Niet alleen met de auto, vrachtwagen of landbouwvoertuig, maar ook met de (elektrische) fiets en het openbaar vervoer. Zo zorgen we dat iedereen in Altena toegang heeft tot het mobiliteitssysteem.
•
We leveren met de mobiliteitsvisie ook een bijdrage aan een duurzaam Altena. Dit doen we door ook in te zetten op de fiets, nieuwe vormen van openbaar vervoer binnen Altena en deelmobiliteit. Gaan we op pad met de auto? Dan doen we dat vaker met een schoon voertuig en/of als voor- of natransport (van het openbaar vervoer).
•
Het werken aan een veilig, bereikbaar en duurzaam Altena zorgt er automatisch voor dat onze gemeente meer leefbaar wordt. Zo blijft Altena een prettige omgeving om in te wonen, werken of recreëren.
Het toekomstbeeld dat we voor ogen hebben, is niet van vandaag op morgen gerealiseerd. Het gaat stap voor stap tussen nu en 2040. We zijn van plan om de projecten in deze visie allemaal in uitvoering te brengen, waarbij we wel voldoende flexibiliteit inbouwen. In de praktijk blijkt soms dat we door voortschrijdend inzicht de visie moeten herijken.
68
Samenwerking met inwoners, ondernemers en partners Bij de uitvoering van de Mobiliteitsvisie trekken we samen op met inwoners en ondernemers in Altena om tot gedragen resultaten te komen. Mobiliteit stopt echter niet bij gemeente- of regiogrenzen. Altena is in oppervlakte de op 1 na grootste gemeente van de provincie NoordBrabant, heeft 8 buurgemeenten en grenst aan de provincies Zuid-Holland en Gelderland. Voor onze mobiliteit zijn we mede afhankelijk van (de infrastructuur van) deze partners en vice versa. Daarom willen we onze mobiliteitsvraagstukken die onze grens overschrijden in samenwerking oppakken. We zoeken onze partners actief op en zijn aangehaakt bij belangrijke ontwikkelingen in de regio. Zo gaan we samen vooruit en werken we aan een veilig, leefbaar, bereikbaar en duurzaam Altena! Projecten binnen het Programma Mobiliteit Inmiddels geven we via het Programma Mobiliteit nadere invulling aan het oppakken van de geformuleerde projecten in de Mobiliteitsvisie. Aan de projecten hieronder wordt volop gewerkt. De nummering van de projecten sluit aan bij de opgenomen lijst in de visie (https://bit.ly/3dqySK7). 3. Opstellen verkeersvisie Hank Dit project is inmiddels afgerond. Het heeft geleid tot 6 nieuwe projecten die worden opgepakt, namelijk: a. Herinrichting Kerkstraat met asfalt b. Aanpak sluipverkeer A27 op de Buitendijk c. Aanleg fietspad Jachtsloot d.
Aanleg fietspad Nathalsweg e. ‘Route buitenom’, met daarin: • Verbod voor doorgaand vrachtverkeer in de kern Hank; • Verdiepen onderdoorgang A27 in de Kurenpolderweg; • Nieuwe verbindingsweg Kurenpolderweg-Nathalsweg; • Fietspad Kurenpolderweg oost (gedeelte Kurenpolderweg tussen Keizer Napoleonweg en kern Hank) f. Fietspad Kurenpolderweg west (gedeelte Kurenpolderweg tussen Buitendijk en camping De Kurenpolder). 4. Aanpak fietspad langs de Middenweg 5. Zorg dragen voor toekomstbestendige veren 8. Verkennen en realiseren regionale fietsverbinding vanaf de Tol naar de Merwedebrug 10. Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus 11. Ontwikkelen interregionale hub De Tol 12. Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena 13. Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer 14. Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) 15. Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 16. Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 20. Opstellen laadstrategie auto 21. Opstellen laadstrategie fiets 22. Gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes
69
Er zijn twee projecten uit de Mobiliteitsvisie die het ‘lopende werk’ vormen van het cluster mobiliteit binnen het team Ruimtelijk Beheer. Dit zijn: 1. Kernen en woongebieden verkeersveilig inrichten met voetganger en fietser als hoofdgebruiker 2. Aanpak verkeersveiligheidsknelpunten tussen modaliteiten ontwikkelen en uitvoeren
De belangrijkste ontsluiting van de kern Werkendam verloopt via de Dijkgraaf den Dekkerweg. Deze weg bereikt over enkele jaren de maximale capaciteit. Maar ook nu worden al doorstromingsproblemen ervaren. Om die reden heeft onderzoek plaatsgevonden naar een mogelijkheid dit probleem op te lossen/te beperken. Er zijn 3 varianten getoetst op verkeerkundige aspecten en op omgevingsaspecten: • verbreding van de bestaande Dijkgraaf den Dekkerweg • een nieuwe weg ten noorden van de Schans • een nieuwe weg ten zuiden van de Dijkgraaf den Dekkerweg nabij de Krouwerskade Op 21 december 2021 heeft uw raad besloten de verbreding van de huidige weg en de nieuwe zuidelijke weg niet verder te onderzoeken en het gebied tussen Sleeuwijksedijk/Schans/A27 als zoekgebied aan te wijzen voor een nieuwe noordelijke rondweg. Deze noordelijke variant levert de grootste vermindering op van verkeer op de Dijkgraaf den Dekkerweg en is qua impact op de omgeving inpasbaar te maken.In dit gebied spelen echter meerdere ontwikkelingen. Het is ook zoekgebied voor een nieuw bedrijventerrein en op langere termijn is er ook behoefte aan nieuwe woningbouwlocaties. Om die reden is een verkenning uitgevoerd naar de kansen en belemmeringen van de inpassing van deze functies in dit gebied integraal en in samenhang met elkaar. De uitkomsten hiervan worden gedeeld met uw raad.
Daarna kunnen we het externe proces met betrokkenen in het gebied, inwoners en ondernemers opstarten om te komen tot een voorkeursvariant voor onder andere het tracé van de nieuwe weg.
De verbreding van de A27 moet een sterke bijdrage leveren aan een verbeterde doorstroming en het oplossen van de dagelijkse files bij de Merwedebrug. Dat is ook een goede zaak voor de bereikbaarheid van onze gemeente. We willen zoveel mogelijk de vruchten plukken van deze reconstructie en de aansluitingen op de A27 goed aanpakken. Tegelijkertijd zoeken we in samenspraak met Rijkswaterstaat en andere gemeenten langs het traject via de Minder Hinderaanpak alsook de Slimme Aanpak naar het beperken van de overlast en het bereikbaar houden van de kernen. Meer informatie over de Slimme Aanpak vindt u in de presentatie die door het college in de Altenaronde van 7 juni is gegeven over het ‘project A27’: https://bit.ly/3Adl8db. Samen met inwoners werkt Altena op dit moment al aan het aanpakken van overlast door sluipverkeer van de A27. Dit sluipverkeer doet zich voor bij Uppel, Nieuwendijk, Dussen, Hank en omgeving. In de aanpak zet Altena in op 3 pijlers: 1. een gedragscampagne door campagneborden langs de sluiproute 2. intensievere handhaving
70
3. fysieke ingrepen zoals het minder aantrekkelijk maken van huidige sluiproutes De maatregelen voeren we gefaseerd uit. In eerste instantie richten we ons op de routes door de kernen, omdat sluipverkeer hier voor de meeste overlast zorgt. De huidige aanpak monitoren we goed om ook tijdens de ombouw van de A27 de overlast tot een minimum te beperken.
Verkenning naar mogelijkheden voor verbeteringen openbaar vervoer Door de verschillende trends en ontwikkelingen op het gebied van openbaar vervoer en de COVID19-crisis is het lastig een gerichte koers te bepalen voor het openbaar vervoer binnen Altena. Daarom verkennen we samen met de provincie Noord-Brabant mogelijkheden voor optimalisatie/verbetering van het openbaar vervoer van/naar alsook binnen Altena. De verkenning gebeurt mede in aanloop naar de nieuwe openbaar vervoer concessie (2025). De mobiliteitshubs spelen in ieder scenario een belangrijke rol als schakel. Ontwikkeling van mobiliteitshubs We gaan voorts aan de slag met het ontwikkelen van 3 typen mobiliteitshubs, omdat deze belangrijke schakels vormen in onze multimodale netwerken. • De (inter)regionale hubs aan de randen van Altena zijn de plekken waar overstapmogelijkheden zijn van lokale mobiliteit op het hoogwaardig openbaar vervoer. Met name voor de ontwikkeling van deze mobiliteitshubs zoeken we de samenwerking met externe partners zoals de provincie Noord-Brabant. • De lokale hubs worden minimaal bediend met een vorm van vervoer op maat (bijvoorbeeld flexibel vervoer, buurtbus, hubtaxi of deelmobiliteit). • De interregionale hub De Tol is dé belangrijkste toegangspoort voor Altena. Hier speelt een complexe multimodale opgave, omdat verschillende modaliteiten en projecten hier ook samenkomen.
We nemen dit project gebiedsgericht en integraal op met externe partners. Daarbij kijken we niet naar de ontsluiting van de mobiliteitsknoop met OV, auto en fiets, maar stellen we ook een programma van eisen op en bepalen we welke voorzieningen wenselijk zijn. Speciale aandacht gaat ook naar de koppeling van de mobiliteitshub met Natuurpoort Fort Altena.
Integraal Beheerkader Zoals in de Kaderbrief 2023 is aangegeven en bij de behandeling van het Integraal Beheerkader (IBK) in 2020 is toegezegd, heeft een herijking van het IBK plaatsgevonden door Antea. Dit levert een forse bijstelling van de budgetten op. De door de raad vastgestelde uitgangspunten zijn daarbij uitgangspunt gebleven. De forse bijstelling is te verklaren door een toename van areaal, een actueler beeld van de technische staat van onze beheerobjecten op basis van recent onderzoek, actualisatie van prijzen en kosten en klimaateffecten. Daarnaast is een aantal ontbrekende data opgenomen (onder andere beheer halfverhardingen, wegmeubilair en plaagdierbestrijding). De herijking heeft geen betrekking op Riolering en Water. Reden hiervoor is dat parallel aan deze
71
herijking gestart is met het Programma Water, Riolering en Groen, “Voor een waterrobuust en klimaatbestendig Altena”, waarbij actualisaties van data en inspecties wordt betrokken. Wegbeheer Het wegennet van Altena dient veilig, bereikbaar en duurzaam te zijn. Om dit te realiseren wordt voor het beheer en onderhoud van wegen 2-jaarlijks een weginspectie uitgevoerd op het vastgestelde onderhoudsniveau B. Daaruit vloeit een beheer-en onderhoudsrapportage voort. Aan de hand daarvan wordt een maatregeltoets uitgevoerd en zoeken we afstemming met de overige disciplines in de openbare ruimte om te komen tot een goed afgestemd jaarprogramma. Ook is in deze rapportage een vertaling gemaakt voor de daaruit voortvloeiende kosten. Het nieuwe beheeren onderhoudsprogramma Wegen is inmiddels gereed en is onderdeel van de herijking van het integraal beheerkader. De onderhoudswerkzaamheden worden grofweg verdeeld in klein onderhoud, groot onderhoud en rehabilitaties: • Klein onderhoud wordt bepaald door de weginspecties en de meldingen vanuit het KCC. • Groot onderhoud wordt bepaald door de resultaten van de weginspecties en een mogelijke combinatie met werkzaamheden vanuit de overige disciplines. • Reconstructies worden bepaald op basis van de theoretische restlevensduur van de weg en na het uitvoeren van de maatregeltoets.
Reconstructies stellen we gezamenlijk met alle overige disciplines vast. Om de duurzaamheid van het onderhoud te waarborgen wordt zoveel mogelijk gezocht in beter toepasbare producten en verwerkingsmethoden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: • toepassing van duurzame bermverharding • toepassing van koud plastische markeringen • verwerking van asfaltproducten met een lagere verwerkingstemperatuur • verwerking binnen onze eigen gemeente van vrijkomende betonproducten (bestratingsmaterialen) tot nieuwe schone eindproducten in onze eigen wegenbouw (funderingsmateriaal) Het circulair bezig zijn leidt tot verlaging van de CO2-uitstoot en duurzaamheid. Middels deze strategie kunnen we onze gemeente veilig, bereikbaar en duurzaam houden. Groenbeheer Het groen binnen de gemeente Altena is erg belangrijk voor een prettige leefomgeving. Door meer bomen te planten en verharding te verwijderen, maken we stappen in de klimaatadaptatie. Bomen verkoelen het landschap en de stenige omgeving. Bomen nemen CO2 en fijnstof op en geven zuurstof af. Het zuivert de lucht. Biodiversiteit is bij de keuze van de bomen en beplanting erg belangrijk voor de flora en fauna in onze gemeente. Door het bermbeheer te optimaliseren middels het aanpassen van het maai-regime ontstaat er een grotere diversiteit aan flora en fauna. Met name de bijen en vlinders zijn hierbij gebaat.
Door deze plannen helder te communiceren krijgen we een betere acceptatie van de veranderingen in de leefomgeving.
72
De onkruidbeheersing op verharding en plantsoen is de afgelopen periode geoptimaliseerd. Bij de gekozen beeldkwaliteit A bewegen we ons tussen schoon en enige vervuiling. Waterbeheer Het waterbeheer in Altena is erop gericht om bij te dragen aan een veilige en prettige leefomgeving. Het watersysteem vormt een belangrijke schakel in de biodiversiteit van onze gemeente. Door – waar mogelijk – ecologisch beheer toe te passen, dragen we zorg voor de flora en fauna in onze gemeente. Ook zijn de gevolgen van het veranderende klimaat steeds meer merkbaar. Daarom anticiperen we bij het beheer en de (her)inrichting van het watersysteem zoveel mogelijk op het veranderende klimaat. Rioolbeheer Voor de waterketen streven we naar een gezonde leefomgeving en droge voeten. Om te anticiperen op het veranderende klimaat maken we het rioolsysteem robuuster. Ook brengen we in kaart waar het systeem de hevige regenbuien onvoldoende kan verwerken en welke maatregelen we in het openbaar gebied kunnen treffen om overlast of hinder te beperken. Openbare verlichting Vanuit de discipline Openbare verlichting wordt gekeken naar onderhoud en functionaliteit van de verlichting. Het vervangen van een kapotte lamp en het schilderen van de mast zijn voorbeelden van onderhoud. Naast onderhoud kijken we ook naar besparingen zoals het vervangen van armaturen door energiezuinige oplossingen.
Het areaal aan openbare verlichting wordt uitgebreid vanwege de fietspadverlichting tussen de kernen.
73
Uitwerking mobiliteitsvisie Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? (projectnummering conform Mobiliteitsvisie)
Planning
Uitwerking Mobiliteitsvisie.
•
2022 – 2040
• • • • • • • • • • • • •
Opstellen verkeersvisie Hank. Inmiddels afgerond en dat heeft geleid tot 6 nieuwe projecten die worden opgepakt. (project 3) Aanpak fietspad langs de Middenweg (project 4). Zorg dragen voor toekomstbestendige veren (project 5). Verkennen en realiseren regionale fietsverbinding vanaf de Tol naar de Merwedebrug (project 8). Ontwikkelen mobiliteitshubs in drie schaalniveaus (project 10). Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project 11). Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project 12). Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13). Aanpak file knelpunt N267 (Kromme Nol) (project 14). Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15). Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 (project 16). Opstellen laadstrategie auto (project 20). Opstellen laadstrategie fiets (project 21). Gedrag beïnvloeden met slimme marketing, educatie en gedragscampagnes (project 22).
2022-2024 2022-2040 2022-2040 2022-2030 2022-2030 2022-2040 2022-2028 2022-2024 2022-2030 2022-2023 2022 2022 2022-2040
Ontsluiting kern Werkendam Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? (projectnummering conform Mobiliteitsvisie)
Planning
Ontsluiting kern Werkendam.
•
2022-2028
Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13).
74
A27 en onderliggend wegennet Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? (projectnummering conform Mobiliteitsvisie)
Planning
De A27 en het onderliggend wegennet.
•
2022-2028
• •
Verbeteren van de verbinding tussen Werkendam en de A27 voor gemotoriseerd verkeer (project 13). Aangehaakt blijven bij reconstructie A27 (project 15). Aanpak sluipverkeer nabij kernen A27 (project 16).
2022-2030 2022-2023
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? (projectnummering conform Mobiliteitsvisie)
Planning
Openbaar vervoer, veer- en fietsverbindingen.
• • •
2022-2030 2022-2030 2022-2040
Ontwikkelen mobiliteitshubs in 3 schaalniveaus (project 10). Ontwikkelen interregionale hub De Tol (project 11). Verkennen, uitbouwen en monitoren openbaar vervoer binnen Altena (project 12). Beheer van wegen, water, groen, riool en verlichting
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
Ontwikkelen participatiebeleid en de uitvoering daarvan.
•
We stellen een participatiebeleidsplan op.
2023-2024
Actualisatie en afstemming beleid (blauw/groen).
• •
We stellen een Programma Water, Riolering en Groen op. We stellen een beheer- en onderhoudsplan voor stedelijk water op.
2022-2023 2022-2023
Planmatig beheer en onderhoud van het watersysteem.
•
We komen tot besluitvorming over de overdracht van stedelijk water met het Waterschap.
2023
Doorontwikkeling van de bedrijfsvoering en dienstverlening Buitendienst. Inclusief verduurzaming van de bedrijfsvoering Buitendienst en optimalisatie van de bedrijfsvoering en gladheidsbestrijding.
• • •
We verduurzamen en breiden het wagenpark en materieel uit. We creëren eigen zoutopslag op de gemeentewerf in Giessen. We optimaliseren en moderniseren routes voor gladheidsbestrijding.
2022-2026
75
Specificatie taakvelden (bedragen * € 1.000)
Programma: 5 Bereikbaar Altena
Realisatie Begroting Begroting 2021 2022 na 2023 wijz.
Mutatie 2023 t.o.v. 2022 na wijz.
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Lasten 2.1 - Verkeer en vervoer
9.267 N
9.567 N
11.050 N
1.483 N
12.242 N
12.859 N
13.268 N
2.2 - Parkeren
14 N
-
-
-
-
-
-
2.4 - Economische havens en water...
494 N
448 N
439 N
10 V
440 N
590 N
587 N
2.5 - Openbaar vervoer
647 N
546 N
595 N
48 N
602 N
604 N
603 N
10.421 N
10.561 N
12.083 N
1.522 N
13.284 N
14.053 N
14.458 N
905 V
1.177 V
484 V
692 N
485 V
480 V
486 V
-
-
-
-
-
-
-
2.4 - Economische havens en water...
579 V
620 V
620 V
-
620 V
620 V
620 V
2.5 - Openbaar vervoer
41 V
108 V
107 V
N
107 V
107 V
107 V
1.526 V
1.904 V
1.211 V
693 N
1.211 V
1.206 V
1.212 V
0.10 Storting reserves
2.607 N
5.143 N
2.643 N
2.500 V
2.643 N
2.643 N
2.643 N
0.10 Onttrekking reserves
3.632 V
3.760 V
3.213 V
547 N
3.688 V
3.259 V
3.223 V
Totaal reserves
1.025 V
1.384 N
570 V
1.953 V
1.045 V
616 V
580 V
Saldo baten en lasten inclusief reserves
7.870 N
10.041 N
10.302 N
261 N
11.028 N
12.231 N
12.666 N
Totaal lasten Baten 2.1 - Verkeer en vervoer 2.2 - Parkeren
Totaal baten Reserves
76
Verschillenanalyse 2023 t.o.v. 2022 (bedragen x € 1.000) Programma 5. Bereikbaar Altena Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2022
10.041 N
Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten
476 N
diverse Bijstelling salarislasten
348 N
2.1 - Verkeer en vervoer
1.503 N
2.2 - Parkeren
-
2.4 - Economische havens en watergangen
39 V
2.5 - Openbaar vervoer
73 V
0.10 - Reserves
1.953 V
Totaal mutaties 2023 t.o.v. 2022
261 N
Saldo baten en lasten inclusief reserves 2023
10.302 N
Toelichting verschillen € 100.000 of meer Diverse Bijstelling kapitaallasten 476 N De kapitaallasten 2023 nemen ten opzichte van 2022 toe toenemen vanwege het Investeringsplan 2022. De stijging wordt vooral veroorzaakt door de investeringen ten behoeve van wegen en openbare ruimte. Diverse Bijstelling salarislasten 348 N Het verschil 2023 ten opzichte van 2022 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die betrekking hebben op 2023, de organisatieversterking die in 2022 gestart is en vanaf 2023 volledig is opgenomen en de actualisatie voor 2023 van de doorbelasting van de salarissen naar de taakvelden. 2.1 Verkeer en vervoer 1.503 N - Er heeft geen budgetoverheveling van 2021 naar 2022 plaatsgevonden voor doorgeschoven projecten binnen wegen, het budget is dus lager (€ 427.000 V). - De herijking IBK 2023-2026 wegen laat in 2023 een toename van benodigd budget zien van (€ 1.100.000 N). - In 2022 zijn de budgetten civiele kunstwerken / bruggen in verband met het beheerplan 2021 en extra kosten met betrekking tot de Hillegatse sluis incidenteel verhoogd (€ 262.000 V). - Het budget civiele kunstwerken is bij herijking IBK 2023-2026 verhoogd met € 790.000 N. - Een incidentele budgetverhoging in 2022 van sluipverkeer, smart mobility (€ 320.000 V) geeft in 2023 een verlaging van budget.
- In 2022 is het project Glasvezel Delta Fiber begroot inclusief de ontvangen leges. De kosten worden gemaakt in 2022 tot en met 2024 waardoor het benodigde budget in 2023 hoger is ten opzichte van 2022 (€ 653.000 N). De ontvangen leges die in 2022 begroot zijn zullen nog worden verspreid over de totale looptijd van het project.
77
0.10 Reserves 1.953 V - Resultaatbestemming in 2022 vanuit 2021 € 793.000 N. In 2022 heeft voor een bedrag van € 793.000 resultaatbestemming uit 2021 plaatsgevonden. In 2023 zijn deze resultaatbestemmingen niet meer van toepassing. - Bestemmingsreserve € 2.500.000 V. In 2022 is de bestemmingsreserve Reserve strategische investeringen gevormd. - Bestemmingsreserve € 272.000 V. - Dekkingsreserve € 25.000 N.
78
Portefeuillehouder Wethouder Sheikkariem
Thema HRM
Wethouder Sheikkariem
Huisvesting, dienstverlening en vastgoed
Wethouder Tanis
Altena in control
Wethouder Sheikkariem
Verwachte ontwikkelingen
Wethouder Tanis
Gemeentelijke belastingen
Onze gemeentelijke organisatie heeft de afgelopen 3 jaar de eerste stappen gezet als nieuwe gemeente. De bevlogenheid en inzet van medewerkers heeft vele mooie ontwikkelingen en resultaten opgeleverd. De medewerkers hebben moeten wennen aan de nieuwe grotere gemeente en de bijbehorende cultuur, gedrag en houding. Dit vraagt continu om aandacht en bewustwording. Om nog verder te kunnen groeien als organisatie, zoals beschreven in het Bestuursakkoord, is het belangrijk dat medewerkers de tijd krijgen om (mee) te ontwikkelen en werkplezier te houden. Corona heeft deze persoonlijke ontwikkeling in de weg gestaan. Het is van belang om naar wegen te zoeken om de medewerker zowel mentaal als fysiek vitaal te houden. Hier gaan we in investeren. De investering die we gaan doen wordt succesvoller als we talenten herkennen en op de juiste wijze inzetten. Aandacht voor vitaliteit en zorgvuldig omgaan met talenten kan ons helpen in het werven van medewerkers. De verwachting is dat door een vernieuwde en vernieuwende wervingsstrategie we ons onderscheiden in deze arbeidsmarkt en specifiek van andere gemeenten of overheidsinstanties. Door HR te versterken op regionaal niveau kan er meer worden bereikt dan alleen, daarnaast kan de gemeente optimaal geprofileerd worden.
Het bereiken van het niveau van excellente dienstverlening blijft een speerpunt voor de komende bestuursperiode. We gaan de scope verbreden en beperken ons niet tot de dienstverlening aan het loket of alleen aan onze individuele inwoners. Het huidige dienstverleningsconcept werken we naar de aard van de relatie uit in concrete serviceformules. Hierin staat beschreven wat de beoogde klantervaring is, hoe wij die willen realiseren en hoe we hierop gaan sturen. Dit geeft ons ook input voor het huisvestingsvraagstuk en de wijze waarop we onze dienstverlening inrichten. Belangrijk daarbij is dat we onze (ambtelijke) huisvesting aan laten sluiten bij de ontwikkelingen in onze samenleving, zoals het hybride werken en vergaderen.
79
Het vastgoedbeheer wordt de komende jaren verder fijngeslepen, onder andere aan de hand van de opgestelde meerjarenonderhoudsplannen en het vastgestelde vastgoedbeleid: • We voeren planmatig onderhoud uit om de gebouwen in goede conditie te houden. • We bekijken de voorwaarden waaronder vastgoed in gebruik wordt gegeven (zoals huurprijzen en onderhoudsverplichtingen). • We maken stappen in de verduurzaming van de vastgoedportefeuille. Een doorlopend proces dat steeds onze aandacht heeft, is onderzoek naar besparingen. We onderzoeken of besparingen mogelijk zijn door het beheer en/of onderhoud van ons vastgoed uit te besteden of anders te organiseren.
We volgen een stringent begrotingsbeleid, waarbij de door uw raad gestelde financiële kaders in de begroting 2023 als uitgangspunt gelden: • Tegenvallers worden binnen een programma gedekt. • Uitgaven worden niet naar de toekomst verschoven. • Meevallers komen ten gunste van de Algemene Reserve. • Het principe ’oud voor nieuw’ blijft onveranderd gehandhaafd. Wij geven uitvoering aan de Begroting 2023. Als er ontwikkelingen zijn die om bijsturing vragen, leggen wij die via twee Bestuursrapportage voor om het beleid aan te passen of om het budget aan te passen. Het rekeningresultaat zal dan ook minimaal afwijken van het begrotingsresultaat.
We blijven verder werken aan de doorontwikkeling van de informatievoorziening van de P&Cproducten. Daarbij heeft het verder verbeteren van de begrotingsdiscipline volop aandacht. We bewaken daarnaast een gezonde balans tussen bedrijfscontinuïteit van systemen, borging van wettelijke kaders en ruimte voor nieuwe innovatieve ontwikkelingen voor digitale gemeentelijke dienstverlening.
We hanteren het uitgangspunt dat de Onroerendezaakbelasting (OZB) met de inflatiecorrectie wordt verhoogd tot een maximum van 5%. We streven naar kostendekkende tarieven voor de gemeentelijke diensten en producten, behalve bij de grafrechten. Bij niet-kostendekkendheid verhogen we het tarief extra. In verband met de hoge inflatie is er sprake van een afgewogen pakket aan maatregelen om de bewoners en ook de bedrijven tegemoet te komen.
80
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Planning
HRM HRM-W: vernieuwen wervingsstrategie.
•
• HRM-O: cultuur, gedrag en houding, principes, kernwaarden.
•
•
HRM-R: HR versterken op regionaal niveau.
• •
• •
HRM-T: investeren in talenten van onze medewerkers.
•
We gaan de wervingsstrategie vernieuwen. Het doel is om onderscheidend te zijn en de strategie aan te laten sluiten op de huidige markt. Daarmee willen we succesvoller zijn in het vinden van de juiste mensen en het sneller invullen van vacatures. We gaan KPI's vaststellen om bovenstaande te meten.
2022-2026
In het organisatie-ontwikkeltraject is in de afgelopen 3 jaar aandacht besteed aan het realiseren van structuur, processen en werkwijzen. De wijze waarop we gaan werken met elkaar en uitvoering gaan geven aan de werkwijzen, bepaalt het succes en de impact hiervan. We gaan uitvoering geven aan een bewustwordingsproces en bekwaam maken van gewenste gedrag en houding. Dit doen we om de programma's in het coalitieakkoord op een ’Altena-wijze’ uit te voeren en de eerder wijzigingen wat betreft structuur, processen en werkwijzen beter te laten landen.
2022-2026
We gaan inzetten op netwerken, op het delen van kennis en op een voorbeeld zijn voor anderen door innovatief en vernieuwend te zijn. We moeten ons meer bewust zijn om zaken die wij vanzelfsprekend vinden, te verspreiden en te delen in de regio. We zijn actief met PR door de gemeente te vertegenwoordigen en te presenteren. We participeren actief in werkgroepen in de regio geïnitieerd door gemeenten of provincie. We onderzoeken en versterken de samenwerking met regio West-Brabant en het mobiliteitscentrum.
2022-2026
We gaan inzetten op het herkennen, erkennen en inzetten van talenten van medewerkers op plekken waar de talenten tot hun recht komen en kunnen groeien. Door formeel en informeel leren en ontwikkelen gaan we talenten verder laten groeien. Om de talenten vast te stellen gaan we een standaardsystematiek inzetten.
2022-2026
81
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? •
HRM - Vitale gemeente: hand in hand gaan van vitaal Altena en vitale gemeente.
Planning
We gaan inzetten op het gebruik van het beschikbare opleidingsbudget, gebruik van de systematiek en talenten leidend laten zijn in stappen in plaats van ervaring.
We zijn als gemeentelijke organisatie een voorbeeld voor de inwoners: practice what you preach. We gaan in co-creatie met vitale samenleving en arbodienst een meerjarenprogramma vormgeven om te komen tot een vitale gemeente.
Doorlopend
Huisvesting, dienstverlening en vastgoed Huisvesting die aansluit bij het dienstverleningsconcept.
We concretiseren het dienstverleningsconcept naar aard van de klantrelatie.
2022-2023
Altena in control Realistische begrotingsramingen.
We verbeteren de begrotingsdiscipline verder en ontwikkelen de informatievoorziening in de P&C-producten verder door.
2022-2026
Verwachte ontwikkelingen Digitaal wendbare organisatie.
We bewaken een gezonde balans tussen bedrijfscontinuïteit van systemen, borging van wettelijke kaders en ruimte voor nieuwe innovatieve ontwikkelingen voor digitale gemeentelijke dienstverlening.
2022-2026
Gemeentelijke belastingen Kostendekkende tarieven voor gemeentelijke diensten en producten, met uitzondering van de grafrechten.
•
•
We verhogen de tarieven met inflatie. Vanwege de hoge inflatie wordt het percentage gemaximeerd op 5%. Hierop gelden 2 uitzonderingen: voor de rioolheffing is de inflatiecorrectie 2% (riolering is kapitaalintensief) en voor de bouwleges wordt geen inflatiecorrectie toegepast (zit al in de stijging van de bouwsom). Niet-kostendekkende tarieven verhogen we met een ingroeipercentage van 2%. Hierop zijn 2 uitzonderingen: het groeipercentage voor de bouwleges is 4% en de lijkbezorgingsrechten worden niet met een ingroeipercentage verhoogd.
82
2022-2026
Altena
Nederland
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€) (2022)
761
geen data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€) (2022)
809
geen data
Altena 2023
Nederland
Formatie (fte per 1.000 inwoners) *
8,3
niet beschikbaar
Bezetting (fte per 1.000 inwoners) **
7,8
niet beschikbaar
Apparaatskosten (kosten per inwoner) ***
€ 817
niet beschikbaar
Externe inhuur ****
6,6%
niet beschikbaar
Overhead (% van totale lasten) *****
15,9%
niet beschikbaar
Bron: https://www.waarstaatjegemeente.nl
Er is geen landelijke bron beschikbaar voor deze kengetallen. Deze indicatoren zijn gebaseerd op eigen gemeentelijke informatie. Bron: eigen cijfers. * Formatie, bij de berekening is uitgegaan van het verwacht aantal inwoners en de geraamde formatie per 1-1-2023. ** Bezetting, bij de berekening is uitgegaan van het verwacht aantal inwoners per 1-1-2023 en omvang bezetting medio september 2022. *** Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. **** Externe inhuur, kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen. ***** Overhead: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.
83
A. Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Specificatie taakvelden (bedragen * € 1.000) Overzicht financiering en algemene dekkingsmiddelen
Realisatie Begroting Begroting 2021 2022 na 2023 wijz.
Mutatie 2023 t.o.v. 2022 na wijz.
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Lasten a. Lokale heffingen 0.61 - OZB woningen
235 N
276 N
274 N
2V
278 N
281 N
0.62 - OZB niet-woningen
39 N
46 N
45 N
V
46 N
46 N
47 N
0.64 - Belastingen overig
13 N
12 N
12 N
V
12 N
12 N
12 N
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
42 N
29 V
167 V
139 V
331 V
478 V
559 V
2.982 N
401 N
1.570 N
1.168 N
3.863 N
6.203 N
6.203 N
3.312 N
707 N
1.734 N
1.027 N
3.868 N
6.064 N
5.987 N
0.61 - OZB woningen
6.520 V
6.858 V
7.263 V
404 V
7.520 V
7.753 V
7.948 V
0.62 - OZB niet-woningen
3.162 V
3.142 V
3.319 V
178 V
3.412 V
3.507 V
3.594 V
0.64 - Belastingen overig
32 V
8V
8V
V
8V
8V
8V
82.143 V
92.730 V
92.185 V
545 N
95.261 V
97.618 V
97.618 V
69 V
86 V
67 V
20 N
67 V
67 V
67 V
253 V
205 V
133 V
72 N
105 V
91 V
83 V
1.362 V
-
-
-
-
-
-
93.541 V
103.029 V
102.974 V
55 N
106.373 V
109.043 V
109.317 V
0.10 Storting reserves
14 N
1.014 N
1.014 N
-
1.014 N
14 N
14 N
0.10 Onttrekking reserves
450 V
322 V
1.000 V
678 V
1.000 V
-
-
Totaal reserves
436 V
692 N
14 N
678 V
14 N
14 N
14 N
Saldo baten en lasten inclusief reserves
90.665 V
101.630 V
101.226 V
404 N 102.491 V 102.965 V
103.315 V
b. Algemene uitkering 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
284 N
c. Dividend 0.5 - Treasury d. Financieringsfunctie 0.5 - Treasury e. Overige dekkingsmiddelen 0.8 - Overige baten en lasten Totaal lasten Baten a. Lokale heffingen
b. Algemene uitkering 0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds c. Dividend 0.5 - Treasury d. Financieringsfunctie 0.5 - Treasury e. Overige dekkingsmiddelen 0.8 - Overige baten en lasten Totaal baten Reserves
84
Verschillenanalyse 2023 t.o.v. 2022 (bedragen x € 1.000) Overzicht financiering en algemene dekkingsmiddelen Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2022
101.630 V
Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten
-
diverse Bijstelling salarislasten
-
0.5 - Treasury
47 V
0.61 - OZB woningen
406 V
0.62 - OZB niet-woningen
178 V
0.64 - Belastingen overig
-
0.7 - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 - Overige baten en lasten
545 N 1.168 N
0.10 - Reserves
678 V
Totaal mutaties 2023 t.o.v. 2022
404 N
Saldo baten en lasten inclusief reserves 2023
101.266 V
Toelichting verschillen € 100.000 of meer 0.61 OZB woningen Door indexering voor inflatie en areaaluitbreiding is de opbrengst OZB in 2023 hoger.
406 V
0.62 OZB niet-woningen Door indexering voor inflatie en areaaluitbreiding is de opbrengst OZB in 2023 hoger.
178 V
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 545 N Het verschil tussen 2023 en 2022 wordt verklaard door de mutatie van de algemene uitkering op basis van Meicirculaire 2022 en Septembercirculaire 2022. 0.8 Overige baten en lasten 1.168 N De stelpost voor loon- prijsontwikkeling is bijgesteld met het oog op de toekomstige Ca0-gevolgen (€ 1.500.000 N). Daarnaast is de stelpost in 2023 met € 60.000 verlaagd in verband met het amendement om de subsidie voor de bibliotheek te indexeren (€ 60.000 V). Tot slot worden in 2022 nog coronamiddelen uitgegeven die niet meer in 2023 geraamd zijn (€ 314.000 V). 0.10 Reserves 678 V Resultaatbestemming in 2022 vanuit 2021 € 322.000 N. In 2022 heeft voor een bedrag van € 322.000 resultaatbestemming uit 2021 plaatsgevonden. In 2023 zijn deze resultaatbestemmingen niet van toepassing. Storting in 2022 in bestemmingsreserve € 1.000.000 V. In 2022 vindt vanuit het begrotingsresultaat een eenmalige storting van € 1.000.000 plaats in de bestemmingsreserve Ondersteuning verenigingen c.a. energiecrisis. In 2023 vindt de storting in de bestemmingsreserve plaats vanuit de Algemene reserve (budgettair neutraal). Dit leidt in 2023 tot een voordelig verschil van € 1.000.000.
85
B. Overhead Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000)
Overzicht Overhead
Realisatie Begroting Begroting 2021 2022 na 2023 wijz.
Mutatie 2023 t.o.v. 2022 na wijz.
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Lasten 0.4 - Overhead
18.814 N
24.207 N
24.136 N
70 V
23.073 N
22.440 N
22.380 N
18.814 N
24.207 N
24.136 N
70 V
23.073 N
22.440 N
22.380 N
332 V
1.298 V
2.145 V
846 V
1.915 V
1.915 V
1.915 V
332 V
1.298 V
2.145 V
846 V
1.915 V
1.915 V
1.915 V
0.10 Storting reserves
222 N
222 N
222 N
-
222 N
222 N
222 N
0.10 Onttrekking reserves
1.040 V
1.774 V
1.414 V
361 N
477 V
475 V
474 V
Totaal reserves
818 V
1.552 V
1.191 V
361 N
255 V
253 V
251 V
Saldo baten en lasten inclusief reserves
17.664 N
21.356 N
20.800 N
556 V
20.904 N
20.272 N
20.214 N
Totaal lasten Baten 0.4 - Overhead Totaal baten Reserves
Verschillenanalyse 2023 t.o.v. 2022 (bedragen x € 1.000) Overzicht Overhead Saldo baten en lasten inclusief reserves begroting 2022
21.356 N
Mutaties op taakveld: diverse Bijstelling kapitaallasten
19 V
diverse Bijstelling salarislasten
1.217 V
0.4 Overhead
320 N
0.10 Reserves
361 N
Totaal mutaties 2023 t.o.v. 2022
556 V
Saldo baten en lasten inclusief reserves 2023
20.800 N
Toelichting verschillen € 100.000 of meer Diverse Bijstelling salarislasten 1.217 V Het verschil 2023 ten opzichte van 2022 op de (doorbelasting van de) salarissen komt onder andere door de Cao-gevolgen die betrekking hebben op 2023, de organisatieversterking die in 2022 gestart is en vanaf 2023 volledig is opgenomen en de actualisatie voor 2023 van de doorbelasting van de salarissen naar de taakvelden.
86
Gemeentehuis en wijklocaties 473 V - Voordeel van € 101.000 in verband met eenmalig budget in 2022 voor de aanvang van het uitvoeren van het strategisch vastgoedbeleid en planmatig onderhoud volgens de nieuwe meerjarenonderhoudsplannen (Mpjop). - Voordeel van € 258.000 als gevolg van eenmalig budget in 2022 ten behoeve van het vast te stellen beheerplan gebouwen. - Voordeel van € 120.00 doordat in 2022 sprake is van eenmalig budget voor de aanpassing van de bestuursvleugel en het creëren van vijf wethouderkamers. Centraal ICT 365 N Een nadeel van € 538.000 is het gevolg van hogere kosten in 2023 bij onderhoud applicaties door kosten voor de inrichting van de moderne werkplek en het gebruik van een software reseller. Bij cloud services is sprake van hogere kosten in 2023 voor de inrichting van de moderne werkplek. Tevens zijn er in 2023 hogere kosten voor verzekeringen en informatiebeveiliging. Tot slot is er een voordeel van € 173.000 op de aanschaf ICT-middelen. Dit loopt in 2023 via een investeringskrediet. Programmamanagers en bijbehorende zaken In Bestuursakkoord 2022-2026 is opgenomen dat voor grote thema’s gewerkt wordt met programmasturing. Hiervoor is in 2023 nieuw budget opgenomen.
345 N
Diverse lasten en baten Diverse kleine baten en lasten.
83 N
Reserves 361 N - Eenmalige resultaatbestemming in 2022 vanuit 2021 € 876.000 N. In 2022 heeft voor een bedrag van € 876.000 resultaatbestemming uit 2021 plaatsgevonden. In 2023 zijn deze resultaatbestemmingen niet meer van toepassing. - Eenmalige inzet reserve Strategisch personeelsbeleid in 2022 voor organisatieversterking € 418.000 N. - Eenmalige inzet reserve Frictiekosten in 2023 voor inrichting moderne werkplek € 335.000 V. - Eenmalige inzet reserve Frictiekosten in 2023 voor doorontwikkeling sociaal domein € 600.000 V.
87
C. Vennootschapsbelasting Specificatie taakvelden (bedragen x € 1.000)
Overzicht Vennootschapsbelasting
Realisatie Begroting Begroting 2021 2022 na 2023 wijz.
Mutatie 2023 t.o.v. 2022 na wijz.
Begroting Begroting Begroting 2024 2025 2026
Lasten 0.9 - Vennootschapsbelasting (VpB)
179 V
-
-
-
-
-
-
179 V
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
0.10 Storting reserves
-
-
-
-
-
-
-
0.10 Onttrekking reserves
-
-
-
-
-
-
-
Totaal reserves
-
-
-
-
-
-
-
Saldo baten en lasten inclusief reserves
179 V
-
-
-
-
-
-
Totaal lasten Baten 0.9 - Vennootschapsbelasting (VpB) Totaal baten Reserves
88
89
Belastingopbrengsten 2023 (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen (OZB) Reinigingsheffing Rioolheffing Leges Lijkbezorgingsrechten Haven- en kadegelden Toeristen- en watertoeristenbelasting Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) Marktgelden Leges Biesbosch
€ 10.555 € 7.511 € 5.633 € 3.627 € 922 € 620 € 154 € 83 € 50 €7
De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De lokale heffingen kunnen als volgt onderverdeeld worden: 1. Onroerendezaakbelastingen (OZB) 2. Rioolheffing 3. Reinigingsheffing 4. Leges 5. Lijkbezorgingsrechten 6. Haven- en kadegelden 7. Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting 8. Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) 9. Marktgelden 10. Leges Biesbosch In deze paragraaf zijn de bestaande beleidsuitgangspunten en -voornemens betreffende belastingen opgenomen en toegelicht. Hierbij worden voor de woonlasten de tarieven vermeld. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de wijze waarop de mate van kostendekking van de verschillende producten bepaald wordt. Tarievenbeleid In het bestuursakkoord is als uitgangspunt benoemd dat wij streven naar kostendekkende tarieven voor gemeentelijke tarieven en diensten en producten behalve bij de grafrechten. In lijn met het belastingbeleid in de kaderbrief van de begroting 2023 hanteren we de volgende uitgangspunten: 1. Tarieven moeten kostendekkend zijn tenzij er een afwijkend raadsbesluit of een wettelijk maximum voor het betreffende tarief geldt;
90
2. Wanneer de totaalopbrengst van verordening, minder dan kostendekkend is, worden de tarieven binnen die verordening verhoogd met 2% plus inflatie; binnen deze bestuursperiode wordt er naar gestreefd te groeien naar kostendekkendheid; 3. Tarieven worden alleen verlaagd wanneer de geraamde opbrengst van alle in de betreffende belastingverordening voorkomende tarieven meer dan kostendekkend is; 4. Er wordt aansluiting gezocht bij landelijk vastgestelde (maximum)tarieven; 5. Alle tarieven worden jaarlijks met het inflatiepercentage prijs Bruto Binnenlands Product (pBBP) verhoogd. Dit tenzij het totaal van de verordening daardoor meer dan 100% kostendekkend wordt; 6. De uitgangspunten voor de toerekening van de kosten worden door het college bepaald binnen de kaders van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. Vanwege de huidige ontwikkelingen is bij de Kaderbrief 2023 besloten om voor 2023 de tarieven met maximaal 5% te verhogen voor prijsinflatie. Daarnaast is specifiek besloten om: • Voor de bouwleges (percentage van de bouwsom) geen inflatiecorrectie toe te passen omdat de prijsinflatie indirect al is verwerkt in de stijging van de bouwkosten. • Bij de rioolheffing niet de volledige prijsinflatie in de heffing voor 2023 te betrekken, omdat de kosten van het product riolering niet met de volledig prijsinflatie zullen toenemen.
De tarieven van de rioolheffing stijgen daarom met 2%. Onroerendezaakbelastingen De onroerende-zaakbelastingen van 2023 worden opgelegd op basis van de WOZ-waarde naar waardepeildatum 1 januari 2022. Ieder jaar worden de onroerende zaken opnieuw gewaardeerd zodat ieder jaar de tarieven opnieuw moeten worden vastgesteld en aangepast aan de wijziging van de waarde. De basis voor het bepalen van het tarief is de begrote opbrengst 2023 inclusief de inflatiecorrectie conform pBBP van 4,9%. In de berekening van de opbrengst is ook rekening gehouden met de areaalgroei (groei aantal objecten). Rioolheffing Het product riolering is een gesloten systeem. We hanteren zowel een rioolheffing voor gebruikers als voor eigenaren. Bij de rioolrechten gaan we in beginsel uit van 100% kostendekkende tarieven. De komende jaren laten we een aanzienlijk deel van de voorziening riolering terugvloeien naar de inwoners, zodat de harmonisatie van de tarieven geleidelijk plaatsvindt, waarbij de heffing gedurende een aantal jaren gelijk blijft behoudens inflatiecorrectie. De kostendekking van het product riolering blijft daardoor een aantal jaren onder de 100%. De kostendekking van 2023 is 86%. Voor 2023 wordt conform de kaderbrief een inflatiecorrectie van 2% toegepast. Reinigingsheffingen Het product afval is een gesloten systeem. We streven naar 100% kostendekking.
De eventuele tekorten worden gedekt uit een gevormde voorziening. De eventuele overschotten worden gestort in deze voorziening. Als de voorziening negatief wordt moet het tarief extra stijgen.
91
Door de kostenstijgingen op het gebied van afval, ook als gevolg van de inflatie, zijn de tarieven niet meer kostendekkend. Dit kan niet opgevangen worden uit de voorziening. In de kaderbrief is aangegeven dat voorstellen zullen worden gedaan om de tarieven van de afvalstoffenheffing extra te verhogen wanneer de kosten meer dan 2% stijgen. Omdat de tarieven van de aanbiedingen al vrij hoog zijn wordt voorgesteld om de extra verhoging te verwerken in het vastrecht. De tarieven van het vastrecht stijgen dan met € 52,35. De gerealiseerde kostendekking is daarmee 100%. Leges De leges zijn niet kostendekkend en worden in 2023 conform het tarievenbeleid met 2% plus 4,9% inflatiecorrectie (pBBP) verhoogd. De leges voor de omgevingsvergunningen worden, conform de kaderbrief, met 4% exclusief inflatie verhoogd. De inflatie is namelijk reeds verwerkt in de stijging van de bouwkosten. De stijging met 4% is conform het tarievenbeleid nodig voor de gewenste toegroei richting 100% kostendekking van de totale legesverordening in deze bestuursperiode. De totale legesverordening is 72% kostendekkend. Binnen de verordening is de kostendekking van de leges voor bouwen 105%. In 2022 was dit 129%.
De eis van maximaal 100% kostendekking moet volgens een arrest van de Hoge Raad worden bezien op het niveau van de totale legesverordening en niet van de verschillende hoofdstukken binnen de legesverordening. In het voorstel voor de legesverordening 2023 treft u een nadere toelichting aan. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de motie van 21 december 2021 inzake de bouwleges. In november 2022 wordt bekend of de Omgevingswet per 1 januari 2023 in werking treedt. De definitieve beslissing daarover wordt door de Eerste Kamer genomen. Indien de Omgevingswet per 1 januari 2023 in werking treedt zal een geheel nieuwe legesverordening worden gehanteerd. Met inachtneming van de kaders leges Omgevingswet en de wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) zijn daarin tal van wijzigingen aangebracht ten opzichte van de huidige legesverordening. In het voorstel voor de legesverordening 2023 zullen deze wijzigingen nader worden toegelicht. Indien de Omgevingswet niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd wordt de huidige legesverordening geactualiseerd en zal het voorstel voor de legesverordening 2023 daarop worden aangepast. Lijkbezorgingsrechten Bij de lijkbezorgingsrechten wordt niet gestreefd naar 100% kostendekking. De tarieven worden, conform de kaderbrief, enkel met een inflatiecorrectie van 4,9% pBBP verhoogd. De kostendekking voor 2023 is 69%.
Havengelden Binnen onze gemeente worden havengelden geheven in de Beatrixhaven, Biesboschhaven en een gedeelte van de RWS-haven (voormalig haventje Rijkswaterstaat). Bij de havengelden kunnen alleen kosten worden verhaald die verband houden met het gebruik en genot van de havens en de kades. Er is een geheel nieuwe verordening havengelden opgesteld. Met een nieuwe tariefstructuur waardoor tarieven per dag worden berekend. Ook wordt voortaan uitgegaan van een tarief per vierkante meter in plaats van een tarief per ton. Door deze wijziging is onontkoombaar dat voor een bepaalde periode waarover liggeld moet worden betaald tarieven met meer of minder dan 2%
92
zullen stijgen. Het tarievenbeleid van de havengelden is dat we streven naar 100% kostendekkendheid. De kostendekking in 2023 is 98%. Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting Toeristenbelasting en watertoeristenbelasting zijn algemene dekkingsmiddelen en worden geheven voor het houden van verblijf door personen die niet ingeschreven zijn op een adres in de gemeente. Deze belastingen worden in rekening gebracht bij degene die, tegen betaling, gelegenheid tot verblijf biedt. De tarieven worden in beginsel jaarlijks verhoogd met de inflatiecorrectie. Vanuit de toeristische sector is een voorkeur voor tarieven die afronden op 5 eurocent. In verband daarmee wordt de verhoging soms een jaar overgeslagen. De inflatiecorrectie (pBBP) wordt in dat geval voor enkele jaren tegelijk doorgevoerd. Het tarief van de toeristenbelasting wordt verhoogd van € 1,25 naar € 1,30. Heffing bedrijveninvesteringszone (BIZ) De BIZ-heffing is een verplichte bijdrage voor eigenaren en/of gebruikers van niet-woningen in een bepaald gebied. De heffing is bedoeld ter bekostiging van investeringen in dat gebied in bijvoorbeeld de leefbaarheid, de veiligheid, de ruimtelijke kwaliteit etc. Binnen onze gemeente is een BI-zone actief. Het betreft de BIZ Centrum Werkendam. De BIZ-bijdrage is een bestemmingsbelasting.
Het bedrag van de bijdrage gaat in de vorm van subsidie naar de BIZstichting die de investeringen uitvoert. Een BIZ geldt voor vijf jaar en kan dan eventueel, na een draagvlakmeting onder de eigenaren en/of gebruikers van de niet-woningen in het gebied, worden verlengd. Het tarief blijft gedurende vijf jaar gelijk. In 2022 zal een draagvlakmeting plaatsvinden bij de BIZ Centrum Werkendam. Wanneer de draagvlakmeting positief uitvalt gaat de BIZ in werking. De tarieven zijn gelijk aan die van de huidige BIZ. Marktgelden Uitgangspunt bij de marktgelden is een kostendekking van 100%. Bij handhaving van de huidige tarieven zou, op begrotingsbasis een kostendekking van minder dan 100% worden gerealiseerd. Reden om u voor te stellen om de tarieven van het marktgeld conform het tarievenbeleid met 2% plus 4,9% inflatiecorrectie (pBBP) te verhogen. Leges Biesbosch De leges voor de Biesbosch betreft wordt geheven door Staatsbosbeheer namens de gemeenten Altena, Drimmelen en Dordrecht. De tarieven zijn in alle drie de gemeenten gelijk. Het betreft leges voor Vergunningen uit de Biesboschverordening. De opbrengst van het jaar 2023 wordt geraamd op € 6.920,-. Dit betreft vooral de leges voor vergunningen om met passagiersschepen in de Biesbosch te mogen varen en voor het liggen van schepen op ligplaatsconcentraties. We streven naar 100% kostendekkendheid.
In samenspraak met de andere Biesboschgemeenten is in het jaar 2021 besloten om de helft van de daartoe benodigde tariefstijging in 2022 te realiseren en de volgende stap in 2023. In 2023 is Altena dan 100% kostendekkend. De geraamde meeropbrengst van € 1.775 als gevolg van de tariefverhoging wordt verwerkt in de eerste bestuursrapportage 2023.
93
De algemene heffingen hebben het karakter van een algemeen dekkingsmiddel. Dat wil zeggen dat de opbrengst vrij aanwendbaar is ter dekking van de algemene gemeentelijke kosten en aanvullend is op de algemene uitkering uit het gemeentefonds. De bestemmingsheffingen worden geheven ter volledige of gedeeltelijke compensatie van de kosten die de gemeente maakt bij de realisering en het onderhoud van die voorzieningen of verleende diensten. De opbrengsten zijn in onderstaande tabel opgenomen: Tabel Belastingopbrengsten 2023 (bedragen x € 1.000) Heffing
2023
Algemene heffingen
10.709
OZB gebruikers niet-woningen
1.353
OZB eigenaren woningen
7.238
OZB eigenaren niet-woningen
1.964
Toeristenbelasting
154
Bestemmingsheffingen
18.412
BIZ *
42
Leges hoofdstuk 1 **
787
Leges hoofdstuk 2 ***
2.821
Leges hoofdstuk 3 ****
19
Leges Biesbosch
7
Haven- en kadegelden
620
Marktgelden
50
Lijkbezorgingsrechten
922
Reinigingsheffingen
7.141
Reinigingsheffingen milieustations
370
Rioolheffing
5.633
Totaal
29.121
* ** *** ****
BIZ: opbrengst wordt één op één uitgekeerd in de vorm van een subsidie. Leges hoofdstuk 1: voornamelijk algemene dienstverlening (rijbewijzen, reisdocumenten, uittreksels, etc.). Leges hoofdstuk 2: voornamelijk fysieke dienstverlening (met name leges omgevingsvergunning). Leges hoofdstuk 3: voornamelijk leges APV en Europese dienstenrichtlijn.
Het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW) in Klaaswaal heft en int voor de gemeente Altena de onroerendezaakbelastingen (OZB), de heffing van nietwoningen in een bedrijven investeringszone (BIZ), toeristen- en watertoeristenbelasting, reinigingsheffing en rioolheffing.
94
In onderstaande tabel wordt de belastingdruk weergegeven van een gemiddeld gezin in een eigen woning met een waarde van € 367.950 in het jaar 2022. Bij de berekening van de bedragen van rioolheffing en afvalstoffenheffing wordt uitgegaan van een gezin met 3 personen. Bron: Coelo. 2022