2024-12-17 Transcript Raadsvergadering

Maar ik krijg er echt allergie van als wij in de stukken moeten lezen, dat er weer iets tussen staat wat dan besloten is, waar we dan hier mee als besluit mee geconfronteerd worden. De raad heeft daar geen besluit over genomen, dus presenteer dat alsjeblieft niet zo. Want dat hoort bij mij bij het verwijt wat mijnheer Bouman uitgesproken heeft, is dat een tweede punt wat daar ook bij hoort. Stop met die brieven, als daar geen besluit in zit. De voorzitter: Mijnheer van der Hoeven. Dank u wel, mijnheer Van der Hoeven. Mijnheer Timmermans van de VVA. De heer Timmermans: Ja, dank u, voorzitter. Ja, ik ben bewust eventjes de eerste termijn even blijven zitten, want ik wilde toch even afwachten wat het college hier, hierin wou zeggen. En ik wou ook even ons lid van de auditcommissie even polsen hierover. Ik moet ook constateren, dat de heer Bakker inderdaad gelijk heeft. Ja, en om consequent te zijn, voorzitter. Wij hebben ook tegen de begroting zelf gestemd de afgelopen keer, dus wij zullen ook een consequente lijn daarin doorvoeren bij dit stuk. Dus wij gaan, doen het niet af met een foei voor het college, maar wij doen het af met een tegen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Mijnheer Bakker. De heer Bakker: Ja, voorzitter, dank u wel. De steen in de vijver heeft in ieder geval geholpen. Dat scheelt al een hele hoop.

Dat was ook in eerste instantie hè, wat onze bedoeling sowieso was. De heer Bouman van de VVD gaf aan, moeten we dan allemaal tegen de decemberwijziging stemmen? Dat is uw eigen verantwoordelijkheid. Dan moet u zo lekker als we, als fractie, welke fractie dan ook moet dat zelf gewoon zeg maar, bepalen wat hij daarmee doet. De heer Versluis geeft aan van, goh, lijkt wel het een en ander toch een beetje een politiek verhaal achter te zitten. Volgens mij, hebben we juist in de auditcommissie heel nadrukkelijk hierover gesproken en heel nadrukkelijk aangegeven, laten we bij de meerderheid van stemmen. Want ik heb inderdaad, was ook redelijk kritisch ook al in de auditcommissie, voorzitter. Maar hebben we heel duidelijk gezegd van, dat wil nog steeds zeggen dat we met meerderheid van stemmen, want zo werkt het nu eenmaal in zo’n democratie, dat wij een besluit nemen als auditcommissie. Daar was de meerderheid ervoor, om het gewoon toch door te voeren als hamerstuk met een aantal aantekeningen, die ook gedaan zijn. Dat

hebben wij in de fractie ook nog een keer extra besproken. Wij hebben dus duidelijk aangegeven van, nee, wij willen daar toch even inderdaad dit verhaal duidelijk wegzetten als zijnde van, nee. Wij wilden hem inderdaad, mijnheer Bouman zegt foei, wij wilden hem dit geval toch ook nadrukkelijk een beetje in de lijn van de heer Timmermans van de VVA wegzetten als zijnde van, dit is gewoon even een tik op de vingers. Laat dat duidelijk zijn. En daarmee, blijven wij dus dat we tegen het voorstel stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bakker. Anderen nog in tweede termijn? Mevrouw Vos van de Progressief Altena. Mevrouw Vos: Ja, dank je wel, voorzitter. Eigenlijk een beetje in lijn, wat mijnheer Bouman van de VVD ook aangaf. Ja, stemmen wij wel voor het voorstel wat voor ons ligt voor de decemberwijziging. En we zijn blij, dat het vanuit de auditcommissie is besloten om het inderdaad, in de volgende jaren gewoon te agenderen in de gewone rondes. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Vos. Andere fracties nog? Niemand. Is er nog behoefte vanuit het college om te reageren, wethouder Tanis? Niet meer. Volgens mij, was de tik duidelijk, die het college ontvangen heeft. Gaan we over tot de stemming. Is er nog behoefte aan een stemverklaring? Niemand.

Mag ik dan bij hand opsteken, wie voor het voorstel is? Fractie van de SGP, fractie van de ChristenUnie, Progressief Altena, de VVD en het CDA. En wie is tegen? Dat is de fractie van de VVA en AltenaLokaal. Dat zijn acht stemmen tegen en 21 voor. Dan is het voorstel aangenomen. 12. Addendum lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 12, het Addendum van het lokaal eigendom en participatie bij het Zonnekader. Ook dat zal ik kort inleiden. In 2021 heeft de gemeenteraad het Zonnekader Altena vastgesteld. Dit beleid bevat regels bedoeld voor grootschalige grondgebonden zonneparken. In de praktijk is gebleken, dat er in Altena behoefte was aan meer duidelijkheid over de invulling van lokaal eigenaarschap en participatie bij zonneparken. In de motie vreemd aan de orde, die op 26 maart 2024 is aangenomen, is het college opgedragen dit uit te werken. Het voorliggende addendum beoogt invulling te geven aan deze motie. Tijdens de Altenatafel heeft de fractie van AltenaLokaal een amendement aangekondigd. Mijnheer Hoegee, het woord is aan u. De heer Hoegee: Dank, voorzitter. Ja, zoals u aangeeft, het voorstel is uitvoerig besproken in de Altenatafel. Daaruit bleek, dat er een hoop goede dingen in zitten. Maar er zat eigenlijk één onduidelijkheid in en die willen wij er graag uit hebben.

Het punt was dat in geval een zonnepark wordt aangelegd in de directe nabijheid van een bedrijf en dat lokale bedrijven ook aantoonbaar de energie zelf verbruikt en staat er letterlijk, is het niet nodig dat de directe omgeving meedeelt in de opbrengst van het zonnepark. Dat is niet juist, want het is wel de bedoeling, dat er dan een bijdrage wordt geleverd aan het Omgevingsfonds. Dus om die onduidelijkheid eruit te halen, hebben wij het volgende amendement wat inmiddels in beeld staat, ingediend. Want het gaat bij punt twee alleen om de actieve participatie, die dan niet verplicht is. Voor zover, denk ik. Hoeft niet langer te zijn, als het duidelijk is. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Ik kijk even rond, of er in de eerste termijn behoefte is vanuit andere fracties om mee te doen in het debat? Ja, mevrouw Boll van het CDA. Kan ook hier komen staan. Mevrouw Boll: Ja, dank u wel, voorzitter en dank u wel, mijnheer Hoegee. Oh, sorry. Als ook, de heer Alderliesten als mede-indiener voor dit amendement. Wij vinden dit amendement verhelderend en zullen dit

als CDA Altena ook steunen. Tegelijkertijd kunnen wij stellen, dat toen dit op initiatief van het CDA op de Altenatafel kwam, de discussie wat afgeleid werd naar het Zonnekader, wat niet op de agenda stond. Het was duidelijk dat men zorgen en wensen heeft, bij toewijzing van initiatieven voor zonnevelden op land. Waar ze onderdeel zijn van een noodzakelijke stap naar verduurzaming, vrezen we ook voor verlies van goede landbouwgrond en de impact op het landschap. Of zoals een boer zou zeggen, de zon hoort boven de akkers en niet op de akkers. Het raakt een fundamentele vraag, hoe combineer je de zorg voor het milieu, met respect voor het verleden, voedselvoorziening en de aanwezige agrarische structuren van een gebied? Met het Zonnekader, vastgesteld in 2021 en dit voorliggende addendum is een begin gemaakt, om initiatieven voor zonnevelden zorgvuldig te beoordelen. CDA Altena stelt nu vast, dat dit een verbetering behoeft op het vlak van met name, de omvang van de velden en betrokkenheid van eventueel grote externe partijen. Maar daarvoor zou het Zonnekader moeten worden aangepast en dat staat nu niet op de agenda. Daarom overweegt het CDA het voorbereiden van een voorstel richting college na vaststelling van de RES 2.0, voor een aanscherping van het Zonnekader voor in het bijzonder, velden groter dan acht tot tien hectare. We zullen te zijner tijd een motie voor opmaken.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Boll. Mijnheer Kolff van de VVD. De heer Kolff: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil het kort houden. Dit amendement hebben we dus, wisten dat het zou komen. Voor ons is nog niet helemaal duidelijk, wat nu het verschil is tussen niet nodig en niet verplicht? Dat is tekstueel, maar dat het een hoop verschil uitmaakt dat je daarmee participatie, is nog niet helemaal duidelijk bij ons. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kolff. Mijnheer Nieuwenhuizen van de ChristenUnie. De heer Nieuwenhuizen: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij steunen het amendement omdat het in de beslisboom beter past, het andere niet. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Verbaarschot van de VVA. De heer Verbaarschot: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Zowel het amendement als het Zonnekader gaan we niet steunen, om al eerder gemelde redenen in de Altenatafel. Wij vinden namelijk dat de natuur door grote opgezette zonnevelden geschaad kunnen worden. En, dat particuliere initiatieven van zonnecollectoren op dak daardoor gestoord worden, doordat mensen het niet meer mogen omdat er netcongestie optreedt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Verbaarschot. Mijnheer Van Gammeren van de SGP. De heer Van Gammeren: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, een tekstuele aanpassing. En ik denk, dat dat is naar de geest van het addendum. Sorry.

En ik denk dat het een hele terechte wijziging is, dus wat ons betreft ook steun. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Alderliesten van Progressief Altena. De heer Alderliesten: Dank, voorzitter. Ja, ik heb nog zo weinig gezegd vandaag. Ik denk, ik pak de kans even. Als mede-indiener van het amendement, uiteraard steun. Het feit, dat we tijdens de Altenatafel zoveel discussie hebben gehad, geeft wel aan dat er een onduidelijkheid in zat, anders hadden we die discussie nooit

zolang doorgevoerd. Maar met het amendement wordt die onduidelijkheid eruit genomen en kunnen we volgens mij, gewoon verder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Alderliesten. Dan kijk ik nog even, hebben we iedereen gehad? Mijnheer Hoegee, wilt u nog reageren op de inbreng van andere fracties? De heer Hoegee: Ja, want mijnheer Kolff gaf aan, dat het niet helemaal duidelijk was voor hem. Vandaar dat ik het graag nog een keer wil proberen te verduidelijken. Wat er nu in staat bij punt twee bij actieve participatie, als u meeleest is, dat er het bedrijf, is het niet nodig dat de directe omgeving meedeelt in de opbrengst van het zonnepark. Dat is het, dit staat in het deeltje over de actieve participatie. Dus dat heeft alleen betrekking op de actieve participatie, want diezelfde onderneming moet wel bijdragen middels passieve participatie in het Omgevingsfonds. Ik weet niet, of u het nog kan volgen. Anders dan wil ik nog wel een keer een poging doen, maar dan doen we dat een keer in de zijkanten. Maar over de, over ja, dank voor de steun. Verder geen reactie. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hoegee. Gaan we naar het college, wethouder Schipper. Mevrouw Schipper-Heijmans: Dank u wel, voorzitter. Ja, we moeten tegenwoordig hele afstanden afleggen, dus ik had even wat tijd nodig. De voorzitter: Goed voor de stappenteller. Mevrouw Schipper-Heijmans: Zeker, zeker weten.

Dank aan AltenaLokaal, voor het addendum wat is ingediend. De tekst die u daarin voorstelt, sluit inderdaad beter aan bij het schema, dat op pagina drie van het addendum … Ik bedoel, ik weet wat, ik hoor het mezelf zeggen. Het amendement. En de tekst op pagina drie, het schema dat daar staat, daar sluit uw tekst beter bij aan. Ja, het voorstel maakt dan ook dat punt 2 van paragraaf 2.1 eenduidiger en daarmee ook duidelijker is. Dus het college steunt het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Kijken we even rond. Is er behoefte aan een tweede termijn? Niemand. Dan gaan we over tot stemming. Is er nog behoefte aan andere stemverklaringen, dan die al afgegeven zijn? Nee. Mag ik dan bij hand opsteken, wie voor het amendement is? Dat is de fractie van de SGP, de ChristenUnie, Progressief Altena, AltenaLokaal en het CDA. En wie is tegen het amendement? Dat is de fractie van de VVA en de VVD. Dan is het amendement met even kijken, vier stemmen tegen en 25 stemmen voor, aangenomen. Dan gaan we naar het geamendeerde voorstel. Mag ik bij handopsteken, wie voor het geamendeerde voorstel is? SGP, ChristenUnie, Progressief Altena, AltenaLokaal, VVD en het CDA. Wie is tegen? Dat is de VVA. Dan is het geamendeerde voorstel met 27 stemmen voor en twee tegen, aangenomen. Dan hebben we agendapunt 12 ook gehad. 13.

Aanvullend budget uitbreiding gemeentehuis De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 13, het Aanvullend budget voor de uitbreiding van het gemeentehuis. Ook dat zal ik kort inleiden. De gemeenteraad heeft op 4 juli 2023 uit meerdere scenario's de keuze gemaakt, voor een uitbreiding van het huidige gemeentehuis in Almkerk. Zodat de gehele organisatie vanuit één locatie kan werken. Het college heeft daarop begin juli 2024 een voorlopig ontwerp voor de uitbreiding van het gemeentehuis gepresenteerd. De raad heeft op 24 september 2024 deels ingestemd met dit ontwerp en het gevraagde investeringsbudget en met een amendement, een aanvullende opdracht aan het college gegeven. Het college heeft uitvoering gegeven aan die opdracht en drie scenario’s uitgewerkt. Ter

beantwoording van vragen in de Altenaronde en in de Altenatafel heeft het college nog enkele documenten toegestuurd, die aan de stukken in het raadsinformatiesysteem zijn toegevoegd. In de raadsvergadering spreken de fracties zich aan de hand van eventuele moties en amendementen uit over het voorstel en neemt de raad een besluit. Er zijn een aantal amendementen en moties aangekondigd. En ik wil als eerste het amendement van de heren Bouman, Timmermans en Duizer vragen, om dat in te leiden. Wie mag ik daarvoor het woord geven? De heer Bouman van de VVD. De heer Bouman (VVD): Dat mag, voorzitter. Dank u wel. Daarbij wel, dat wij geen vooraf afspraken hebben gemaakt over wie precies, wat zou zeggen. Dus ik kan me zo voorstellen dat iedereen dezelfde inleiding dadelijk aan het … De voorzitter: Ik verwacht, dat bij dit agendapunt elke fractie in de eerste en ik denk ook in de tweede termijn, wel het woord zal willen voeren. De heer Bouman (VVD): Sowieso, maar ‘…’, voorzitter. Even kijken, voorzitter. Even, het standpunt van de VVD is op zich vrij simpel. Dat heeft mijn collega, mevrouw Van Vianen al meerdere keren hier verteld. Met betrekking tot de uitbreiding van het gemeentehuis. Oké, ze komen al, jongens. Ik heb ze alvast gebeld voor later. Maar met betrekking tot het standpunt van het gemeentehuis is de VVD helder, we doen die uitbreiding.

We doen hem goed, of we doen hem niet. Dat is ons standpunt. In de praktijk komt dat erop neer, dat wij liever 14 komma nog wat miljoen uitgeven aan iets, waar we gewoon heel erg tevreden over zijn, dan dat we 12 komma nog wat uitgeven aan iets waar je zegt van, ja, dat is nu net niet wat we willen. En over tien jaar hebben we waarschijnlijk spijt. Dus we doen het goed of we doen het niet, dat is ons standpunt. En als we nu kijken naar waar we vanavond staan, dan liggen al die beide opties voor ons gewoon nog open. Dus of het gaat goed, of we gaan het niet, maar we gaan het in ieder geval niet halfbakken doen als het aan de VVD ligt. Wat er dan vanavond voorligt, voorzitter. Begin van de avond even zitten turven, was ook geen groot werk hoor. Eigenlijk liggen er zes verschillende voorstellen op tafel vanavond. Het college heeft drie bezuinigingsvoorstellen gepresenteerd, gevraagd door de coalitie de vorige keer. Hebben ze geleverd, er liggen er drie. Je mag er van alles van vinden, maar ze liggen er. Dan ligt er een voorstel van AltenaLokaal om terug te gaan naar het originele plan, dus voor de 14 komma nog wat miljoen. Dan ligt er een motie van de coalitie binnen de coalitie. Of, de oppositie binnen de coalitie, net hoe je het ziet. In ieder geval, drie partijen binnen de coalitie om een nieuwe opdracht te geven aan het gemeentehuis, om een alternatief plan te verzinnen.

Zo noem ik het maar eventjes. Ik doe vast iedereen tekort. En er ligt een amendement wat u natuurlijk massaal moet steunen, van ons en onze collega's van de ChristenUnie en de VVA. En dat noemen wij, dat noem ik, dat hebben we niet voorgesprekken, de grote bezem. En waarom is de grote bezem nodig? Omdat we er eigenlijk met elkaar en iedereen, hebben wij ook gewoon aan meegedaan, een beetje een bende van hebben gemaakt, want het was nogal een rommelig proces. Want als je nu kijkt wat het doel zo beoogd, wat het doel had moeten zijn, volgens mij nog steeds is, dat is gewoon een fatsoenlijke uitbreiding aan het gemeentehuis voor ons personeel en voor de inwoner. Dat is het doel. En we zijn een beetje dat doel vergeten. Laatste tijd zijn we vooral bezig geweest met, wat mag het kosten? En hoe leiden we geen gezichtsverlies als coalitie slash college? En dat leidt tot allerlei gekke noodgrepen zoals het amendement, om het plan dan maar in tweeën te knippen met een casco, wat waarschijnlijk allerlei goede intenties had. Maar dat is achteraf gezien, gewoon beetje een gek voorstel gebleken, anders hadden we hier vanavond niet gestaan. En dat leidt ook tot dit gekke voorstel, sorry, opstellers, er is vast hard aan gewerkt, met nep bezuinigingsmaatregelen. Kijk, ik snap het college wel dat ze het presenteren. Coalitie vraagt om bezuinigingen, college levert bezuinigingen.

Maar ze zijn natuurlijk gewoon nep. Dat is door voorgangers, met name de heer Duizer gewoon uitgebreid onderbouwd, zijn nep bezuinigingen. Daarom staan we hier en

daarom is ons amendement vrij simpel. Gewoon grote schoonmaak, dus de bezem er doorheen. Dus we moeten weg met dit voorstel, het is gewoon een gek voorstel. En we moeten ook weg met, wat we met elkaar besloten hebben in september. Want die knip, die casco, die slaat nergens op. En die opdracht die we het college toen gegeven hebben, die kan het college helemaal niet uitvoeren. Dus die moet ook weg. Dan hebben we gewoon even weer wat respijt en dan kunnen we met elkaar iets nieuws besluiten. En dan gaat u allemaal aan mij vragen, goh, mijnheer Bouman, wat dan, wat moet u dan doen? Weet ik misschien, weet ik nog niet, weet ik nu nog niet. Geen idee. Maar wat we in ieder geval niet moeten doen, is wat er vanavond voorligt. En ik ben bang, dat we ook niet de andere plannen van de andere partijen moeten doen. Ik denk dat we vooral eventjes de bezem er doorheen moeten halen, alle fouten uit het verleden weg moeten halen. Moeten vanavond vooral geen nieuwe fouten maken. En daarna moeten we lekker even met elkaar kerst gaan vieren en dan oud en nieuw. Dan moeten we nog even goed nadenken. En dan komen we opnieuw in vergadering bijeen en dan gaan we hele slimme besluiten nemen over, wat we met het gemeentehuis gaan doen. Tot die tijd, hebben we lekker kerst. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Dan ga ik toch … Mijnheer Duizer, ja, u staat op. Ga uw gang, mag.

Als er niemand op zou staan, dan zou ik toch het tweede amendement … Maar, ga uw gang. De heer Duizer: Ja, gelijk maar in aanvulling, want wij zitten in dezelfde lijn. En ik ben blij, dat de heer Bouman dat op zo'n voortreffelijke wijze al heeft verwoord. Ik denk dat wij inderdaad in de vorige vergadering al redelijk hebben uitgelegd, waarom dat het voorstel van het college niet zo heel goed deugt. Maar ik wil toch ook nog eventjes onderstrepen, dat de motie van het CDA, SGP en Progressief Altena wat ons betreft ook prima aantoont, waarom dat we even een stap terug moeten nemen. En dan ga ik alvast even op het amendement in van hun. Want het is inderdaad een, weer een noodsprong om iets te gaan oplossen, wat eigenlijk fout loopt. En ik geef ze de kans, om hem eerst eventjes zelf toe te lichten. Dan zal ik in tweede termijn zeggen, wat ik er precies van vind. De voorzitter: Dat was ik ook van plan, maar u stond al. De heer Duizer: Dus dat laat ik nog even eerst aan hun om het uit te leggen, waarom dat zij denken dat het wel goed is. Maar daar zit wat ons betreft inderdaad, ook de angel. Dat zei de heer Bouman ook al, laten we nou eventjes een stap terugnemen. In een ontwerpproces kun je op een gegeven moment verzanden in het verkeerde pad. En dat is geen schande, dat kan iedereen gebeuren.

Alleen, het is dan de kracht om met elkaar te beslissen, jongens, eventjes een stap terug. Even niet doormodderen en dan maar een iets minder goed besluit. Nee, even een stap terug, even ruimte pakken en dan het goede besluit nemen. En dat was de motivatie voor ons, om ook dit amendement in te dienen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Mijnheer Timmermans. De heer Timmermans: Ja, ik zal kort zijn, voorzitter. Eindelijk komt die poster van de verkiezingen van pas, met de bezem er doorheen. De voorzitter: Hij is gekaapt. De heer Timmermans: Hij is gekaapt, inderdaad. Waarvoor dank, mijnheer Bouman. Ik ga ook verder even, laten het amendement wat het amendement is. Ik hoef me voor de rest niet te verdedigen, denk ik in de eerste termijn. Hij is, spreekt voor zich. Het is goed om eventjes te bedaren tot rust en na de kerst, na oud en

nieuw, opnieuw het punt op te pakken. Want we zullen misschien wel iets moeten, maar niet in deze vorm met dit gerommel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Dan wil ik graag aan AltenaLokaal vragen, mijnheer Den Haan, om zijn amendement toe te lichten. De heer Den Haan: Dank je wel, voorzitter. Ik zal het kort houden. Omdat dat wat er voorligt, dat is volgens mij duidelijk. Dank ook aan de heer Bouman van de VVD om aan te geven, waarover het ging. Het is terug naar het allereerste scenario wat voor ons betreft het scenario was, waar wij in ieder geval het beste mee uit de voeten komen, konden. Ook in relatie, tot wat we afgesproken hebben met de werknemers, kijkend naar wat er allemaal op ons afkomt. Dat zal ongetwijfeld vanavond nog wel aan de orde komen. Dus daarom wil ik dat niet langer maken. En ja, goed, naar aanleiding wat in het weekend gebeurde. Dus er komen allerlei moties, de heer Bouman heeft ze al opgenoemd zeggen wij ook van, of amendementen zeggen wij van, dan willen wij als dat allemaal voorligt, willen wij heel graag terug naar het eerste voorstel, wat unaniem was door het college. En waar wij van dachten, dat is financieel uitlegbaar, dat konden wij wel. Het kan ook geen verrassing zijn, dat wij dan met dit amendement komen. En ja, natuurlijk benieuwd, wat de rest ervan vindt. Maar naïef ben ik ook niet.

D De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Haan. Dan ga ik naar de motie van het CDA, SGP en een Progressief Altena. Wie kan ik daarover als eerste het woord geven? Mijnheer Bouman van het CDA. De heer Bouman (CDA): Ja, dank u wel, voorzitter. Wij hebben ook niet allemaal afgesproken en afgestemd wat we precies gaan zeggen, dus elke partij zal het ook voor zich doen. Zo doe ik dat dus namens het CDA. Want de afgelopen drie maanden hebben wij heel veel gesproken over de uitbreiding en verbouwing van het gemeentehuis. En op 3 september zijn we vanuit ons op dit dossier gestart met de vraag, hoe we op een geloofwaardige wijze konden uitleggen, waarom het gevraagde investeringsbedrag zoveel afweek of afwijkt van de oorspronkelijke raming uit juli 2023. Bij de Altenatafel die daarop volgde hebben wij aangegeven, dat het wat ons betreft wel een tandje minder eigenlijk zou moeten kunnen. Nog steeds in onduidelijkheid verkerende, waar nu precies die afwijking vandaan kwam. De heer Bouman van de VVD refereerde net al aan de raadsvergadering. Daar wil ik niet al te veel bij stilstaan, maar ik denk dat het feit is, dat we daar als gehele raad niet met plezier op terugkijken. En we zijn ook inderdaad in een proces terechtgekomen, waar denk ik geen enkele partij in het college ook blij mee is.

Als raad hebben we heel veel vragen gesteld en het college heeft deze beantwoord en ons is daarna in etappes, een aantal dingen duidelijk geworden. Ten eerste, dat het niet alleen ging om een uitbreiding waar in juli 2023 ervan uitgegaan werd, maar ook van een complete interne verbouwing. Ook werd, er wordt gebruikgemaakt van dit moment om de werkplekken geschikt te maken voor een nieuw en verbeterd werkconcept. En de huidige inrichting van het publieksplein noem ik het maar even, dat voldoet niet aan de benodigde eisen voor veiligheid en privacy. Toch kregen wij nog steeds het sommetje niet gemaakt, maar we kregen wel het vermoeden, dat er iets aan de hand moest zijn met het aantal vierkante meters waarmee we rekenden. Want wij rekenden altijd met de 2025 vierkante meter, zoals het ook in het raadsvoorstel van september 2024 staat vermeld. En bij de Altenatafel van 3 december jongstleden heb ik dan ook de vraag gesteld, hoe het dan zit met die vierkante meters. Daar en nog veel uitgebreider en duidelijker, denk ik in de memo van 6 december kwam dan het antwoord, dat er sprake is van 2793 vierkante meter. Substantieel meer dan waar wij van uitgegaan waren, maar we konden nu eindelijk wel het sommetje beter kloppend maken.

Terugkijkend op dat proces vinden we het spijtig, dat we met elkaar in zo'n ingewikkeld proces terechtgekomen zijn, met heel veel vragen uit vele raadsfractie. Wij zijn daar zelf ook een onderdeel van geweest. En waarschijnlijk was dat heel anders gelopen, als de communicatie hierover

vanaf juli 2024 completer en duidelijker was geweest. Wij willen ook nog eens vragen aan het college, hoe dat ze hier nu zelf op terugkijken. Wat c.q. hoe zou men dat bijvoorbeeld een volgende keer anders doen, of toch hetzelfde? Er is sprake van de nodige emotie rondom dit dossier. Wij willen als CDA Altena samen met de SGP en PA proberen die emotie zo veel mogelijk achter ons te laten. We kijken constructief vooruit, maar tegelijkertijd is het vandaag niet het moment om maar te doen, dat er niets is gebeurd en te zeggen, dat het oorspronkelijke ontwerp ongewijzigd gerealiseerd moet gaan worden. Daarom hebben we actief meegewerkt aan de totstandkoming van een motie, met daarin een compromis, dat je een drietal zaken beoogt. We willen het college een heldere opdracht meegeven met een helder financieel kader. We willen dat nog eens kritisch gekeken wordt naar de noodzakelijke ruimte. En we beogen ook een redelijk korte termijn voor een presentatie van zo’n aangepast voorlopig ontwerp, waarbij we het signaal dan ook afgeven, om niet helemaal opnieuw te starten. Wij hopen, dat het college hiermee vooruit kan. En dat andere partijen zich wellicht nog willen aansluiten bij deze motie, daar ben ik iets minder positief over geworden na de vorige sprekers, zodat … Maar onze insteek is, dat we constructief vooruit kunnen.

Waarmee we ook een basis kunnen leggen voor een toegankelijk gemeentehuis, waarbij we onze inwoners en ondernemers goed van dienst kunnen zijn. En waar we beschikken over een goede huiskamer ten behoeve van de democratie van Altena. En uiteraard, een toekomstbestendige werkomgeving voor de medewerkers van onze gemeente, waar op een efficiënte, veilige en prettige manier samengewerkt kan worden. Kortom, wij pleiten ervoor om nu even een kleine pas op de plaats te maken en daarna weer met elkaar goede besluiten te kunnen nemen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman van het CDA. Mevrouw Maris van Progressief Altena. Mevrouw Maris: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, toch nog een kleine duit in dit zakje. Dat kan dit dossier wel zo langzamerhand ook hebben. Dank aan de collega’s ook, voor het indienen van de amendementen. En ik denk inderdaad, dat we het allemaal over één ding in deze raadszaal erg eens zijn en dat is, dit proces is niet goed gegaan. Als raad hebben we daar ook een rol in gehad. We hebben als raad een kaderstellende rol en Progressief Altena vindt, dat we ons niet aan die rol hebben gehouden. We zijn op de stoel gaan zitten van de uitvoering en dat maakt het gesprek in deze raad lastig.

Om alle verrassingen, ik begrijp dat wel in dit dossier te begrijpen en te verklaren zijn, we elke vergadering met heel veel vragen op de details gaan zitten en zijn we ons inziens niet goed met onze rol terechtgekomen. En eigenlijk kan je uiteindelijk het bos door, de bomen door het bos, ik zeg altijd het bos door de bomen, maar het bomen door het bos niet meer zien. Terugkijkend is dit er, ook een proces waar we volgens mij, veel van moeten leren juist. De komende tijd staan we als raad voor grote opgaven. Dus die lessen kunnen we denk ik goed gebruiken en dat trekken wij onszelf ook aan. Progressief Altena kan niet instemmen met het raadsvoorstel, zoals het nu voorligt. Omdat het eenvoudigweg niet voldoet aan de bezuinigingsopdracht, die we in het amendement hebben meegegeven van 24 september. We hebben aan deze motie gewerkt, omdat we hopen de weg vooruit te vinden. Om zowel aan die kaderstellende rol van de raad als aan de uitvoerende rol van het college, recht te doen. Onze uitgangspunten staan echter nog steeds. Ten eerste, zien we de urgentie van de aanpassingen in dit bankgebouw. Een goede en betrouwbare werkgever zorgt voor goede en veilige werkplekken. En als gemeente staan we voor een goede dienstverlening aan onze inwoners en een toegankelijk en duurzaam gebouw. Niets doen is geen optie.

Bovendien is het duidelijk, dat hoe langer we wachten nog meer uitstel oplopen, hoe hoger de kosten zijn die, waar we dreigen tegenaan te lopen. En dat geeft voor ons de doorslag, om te kiezen voor een constructieve weg vooruit. Met deze motie hopen we dan ook die weg gevonden te hebben, of in ieder geval in de steigers te hebben gezet. Maar we horen natuurlijk ook graag van het college, omdat zij over de uitvoerbaarheid van deze motie gaan, in hoeverre zij dit ook uitvoerbaar acht. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Dan gaan we naar de SGP, de heer Van Gammeren.

De heer Van Gammeren: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er is door mijn voorgangers al het nodige gerefereerd aan de vergadering, de bewuste vergadering van september. En ook ik wil daar heel eventjes bij starten. Want de SGP heeft toen inderdaad ingestemd om daar een knip te maken, naar aanleiding van de forse kostenstijging. Knip tussen casco en tussen afwerking. Omdat we van mening waren, dat de casco conform de presentatie was vormgegeven en dat er heel weinig ruimte was voor bezuinigen, maar dat die bezuinigingen vooral zeg maar in de afwerking gezocht moesten worden. Inmiddels zijn we een bezuinigingsronde verder en dan blijkt, dat die substantiële verhoging waar we in september mee worstelden, vooral te maken had dus met het casco. Als er bijna 800 meter meer gebouwd wordt als we oorspronkelijk vanuit gingen, dan is dat een forse meerprijs. En in de vergadering van 3 december is dat op doorvragen van de raad duidelijk geworden. En hoewel we op 6 december hiervan een onderbouwing hebben gehad, is het voor SGP onvoldoende duidelijk of het noodzakelijk is en of dat niet op een andere wijze kan. Zo leven bij ons de vragen. Bouwen we dan wel op de juiste wijze? Of kan het casco, het ontwerp van het casco du.

sdanig aangepast worden, dat we efficiënter en daardoor goedkoper hetzelfde doel bereiken? Voorzitter, wat de SGP betreft, is het noodzakelijk om even een adempauze in te lassen en te heroriënteren op het huidige ontwerp en te onderzoeken of het slimmer, minder en goedkoper kan. En ik denk dat we in grote lijnen ook daarin wel een stukje aansluiting vinden bij de partijen VVA, VVD en de ChristenUnie, die ook daar hetzelfde voor ogen hebben. Ik noem het dan geen beter, maar een adempauze om dan na het kerstreces te kijken van, hoe dan verder? Maar wat wij, de SGP daarin mist is, de blik vooruit. We hebben inderdaad met de partijen CDA en Progressief Altena gekeken van ja, hoe kun je dan vooruitkijken? Door niet het hele proces helemaal stop te zetten, alles terug te draaien, maar is het nog mogelijk om een aanvullend opdracht mee te geven aan het college om te kijken van, is er aan het, in, aan het casco, zijn er nog aanpassingen te doen waardoor je minder meter hoeft te bouwen? Uiteindelijk hetzelfde bereikt, een goede en veilige werkomgeving, maar tegen aanzienlijk minder kosten. En voorzitter, wij willen nogmaals vooruitkijken en hebben daarom een motie ingediend, samen met CDA en Progressief Altena. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Gammeren.

Daarmee heeft elke fractie een toelichting gegeven op de motie dan wel amendement, waarin de fractie een bijdrage heeft geleverd. Maar ik constateer ook, dat er nog weinig op elkaars inbreng is gereageerd. Dus als daar behoefte aan is, dan wil ik daar de eerste termijn wel mee verlengen om dat mogelijk te maken, zoals te doen gebruikelijk. Nodig ik u daarvoor uit en zo niet, dan gaan we daarna naar het college luisteren. Mijnheer Bouman van de VVD. De heer Bouman (VVD): Ja, dank u wel, voorzitter. We waren ook in de veronderstelling, dat u het zo wou aanpakken. Dus dat we eerst ieder voor zich ons eigen werk even toelichten. De voorzitter: Ik werk met u mee, dat … De heer Bouman (VVD): Dat, u werkt vooruit zelfs. Ik ga even wat dingen op een hoop gooien. Dus dat geldt dan voor de, zowel voor de motie van CDA, SGP, Progressief Altena, maar ook voor het amendement van AltenaLokaal. Maar het geldt eigenlijk iets meer voor de motie, dan voor het amendement. Kijk, de indieners van het, van de motie, die geven namelijk allemaal aan met bepaalde woorden van, we moeten een pas op de plaats, een adempauze. Maar dat doet u niet. Want daarna gaat u aan, verder van, aanvullende opdracht, constructieve stap vooruit. Kijk, en u doet nu allemaal net alsof u constructief en meewerkend bent met zijn drieën, maar dat bent u eigenlijk helemaal niet.

Want juist uw drang om nu vooruit te willen gaan en daarbij ook een keuze te maken in de richting waarin wij dan vooruitgaan. Want u zegt eigenlijk, veel minder gebouw, beetje minder geld. Dat zit in uw opdracht verscholen. Maakt u nu met zijn drieën wel, mijnheer Van Gammeren, maakt u nu met zijn drieën al een keuze op wat we eigenlijk na die adempauze of tijdens die

adempauze, met zijn allen hier zouden moeten bereiken. In eerste instantie, ontneemt u uw coalitiepartner om met u mee te denken met een constructieve oplossing. Dus u komt, met de oppositie binnen de coalitie komt u met een motie, waarin u een bepaalde richting kiest. En vervolgens. wordt die richting dan waarschijnlijk hier aangenomen en zijn wij als raad weer gedwongen met, worden wij weer opgedrongen met die richting die u kiest met zijn drietjes en het college mag die wederom fijn gaan uitvoeren. Net zoals die dat fijne amendement van september mocht uitvoeren. Dus we maken weer dezelfde fout vanavond door uw drang om vooruit te gaan. U zit in een wat andere positie, heer Den Haan, want u wordt ook gedwongen met deze richting mee te gaan. Maar u wil ook wel een beetje hetzelfde, u wil ook vooruit één richting op. Alleen, dat is een andere richting dan uw coalitiepartijen willen. Daarom gaat u gruwelijk uiteen, twee verschillende bochten en sleurt u met zijn vieren de rest van de raad mee. Dus ik doe nu hierbij nog een oproep, doe dit alsjeblieft niet allebei. Maak nou niet de fouten, die we in het verleden ook al hebben gemaakt. Doe het niet. U kunt allemaal koppen tellen, doe het niet. En ga gewoon voorlopig even mee met, wat wij hebben voorgesteld en parkeer even de fouten van het verleden, haal die gewoon weg. Loop niet vooruit op de toekomst, doen wij ook niet.

Doet de ChristenUnie vanavond ook niet, die hebben ook andere meningen dan u erover. Zelfs heer Timmermans, die hele nadrukkelijke mening heeft over of dit gemeentehuis wel of niet moet uitgebreid worden, is niet in de verleiding gekomen om ons amendement uit te breiden met een opdracht, in die zin. Doe het niet. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mijnheer Duizer van de ChristenUnie. De heer Duizer: Een hele heldere oproep. Ja, en dan ook nog even iets dieper ingaand op de motie van het CDA, SGP en de PA. Want als ik hem goed lees, maakt u eigenlijk weer een beetje dezelfde fout als in september. De heer Bouman zei het al een klein beetje, u haalt bijna 30 procent van het gebouw af. En die 30 procent die erbij was geweest, heeft geleid tot dat budget van 13.625.000 euro. Dat was gebaseerd op die 2700 nog wat vierkante meter. En nu zegt u, er moet 30 procent af van het gebouw en we halen 10 procent af van de investering. Wat u eigenlijk doet, is het college 20 procent per vierkante meter meer geven voor de uitbreiding, dus u doet er nog eens een keer met deze motie een schepje bovenop. En dan geeft u ook nog eens een nooduitgang als de wethouder kan uitleggen, dat die 2025 vierkante meter niet genoeg is, dan mag die naar ons toe komen om er nog iets bij te doen. Dan kan ik op een presenteerblaadje geven, dan kost dat ook weer geld.

Dus alsjeblieft, inderdaad, neem niet dit soort overhaaste beslissingen. Neem echt een adempauze en kijk een keer goed, waar we mee bezig zijn. Hetzelfde geldt inderdaad ook voor AltenaLokaal. Ja, we hebben proces gelopen, het is allemaal heel duidelijk. Ja, er is wat bijgekomen, er is wat bijgekomen. Ja, er was nog iets nodig. Daar heb ik al eerder voor gewaarschuwd. Maar goed, dat terzijde. Maar helemaal aan het begin van deze vergadering werden er ook vragen gesteld door het CDA over de Buitenhoff. Die lopen klem, die kunnen helemaal niks, die lopen echt met een verouderd gebouw. En daar zegt deze wethouder gewoon van, ja, je moet eventjes wachten tot we alles hebben uitgezocht, je kunt niet alles tegelijk. Dus naar de buitenwacht, naar al die 100 gebouwen die wij als gemeente hebben zeggen van, ja, we gaan het eerst even goed uitzoeken en we doen het goed in één keer. Zeggen we, ja, maar het gemeentehuis is zo belangrijk. Alles wat erbij komt, dat vinden wij gewoon goed en dat accorderen we. Dit kun je gewoon niet verkopen naar de buitenwacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Duizer. Mijnheer Den Haan van AltenaLokaal. De heer Den Haan: Ja, dank je wel, voorzitter. Ik schrok er net eventjes van. Ik dacht aan de voorkant van dit onderwerp, dat we inderdaad naar die eerste termijn komen en die had ik ook wel voorbereid.

Dus ik ben blij dat ik hem toch nog even mag vertellen, wat mijn bevindingen erin zijn, namens AltenaLokaal. En dan begon ik

eigenlijk vorige week, voorzitter, dat dit dossier, dat is door het college, in deze periode van het bestuursakkoord is het college hard gaan werken aan de realisatie, wat we eigenlijk allemaal wilden. Dat is een uitbreiding van het gemeentehuis. Ik hoorde net al zeggen van het bankgebouw, daar ben ik het ook wel mee eens. En dat was eigenlijk deels, omdat we dit niet naar een volgende gemeente of generatie wilden doorschuiven. Maar ook, omdat diverse zich aandienende omstandigheden ons dwongen om te handelen. Ik noem maar even, het huurcontract van het gemeentehuis in Aalburg liep af, groei van de organisatie in relatie tot betere dienstverlening, goed werkgeverschap, veiligheid, Arbo-zaken en nog veel meer. En ook, die betere en mooiere raadszaal. En dat nu voorzitter, dat is een proces waar we vol trots op mogen terugkijken. De hele aanloop, die verliep soepel. En toen voorzitter, toen werd ik wakker. Want het gaat namelijk niet meer over de inhoud van een aanvankelijk goed voorstel, wat ons betreft. Maar op zijn en op zijn zachtst gezegd, een niet zo goed verlopen voorproces. We zitten nu, dat weten we nu allemaal in ja, politieke voorkeuren, misschien zelfs wel politieke belangen. Er zijn vanaf het begin piketpalen geslagen en die krijgen we niet meer uit de grond. En iedereen vindt, dat dit niet de schoonheidsprijs verdient en beter gezegd, ronduit slecht is.

En wat dan in onze cultuur is geslopen, dan gaan we om ons heen kijken en dan gaan we kijken, naar wie kan ik wijzen. We moeten een schuldige hebben. Voorzitter, we zijn ook op zoek naar de schuldigen. Waar is het fout gegaan? En ik zal dan ook de handschoen oppakken, voorzitter, als fractievoorzitter van AltenaLokaal om misschien, om in eerste instantie mijn excuus aan te bieden. We hebben de verkeerde keuzes gemaakt en fout op fout gestapeld. En in eerste instantie gaat dat excuus aan de inwoners van Altena. Want AltenaLokaal heeft in het verleden tevergeefs geprobeerd om de verkoop van het gemeentehuis in Aalburg tegen te houden. Toenmalige college had een onderhandse deal met de koper beklonken. Veel partijen in Aalburg waaronder AltenaLokaal, waren het daar niet mee eens. Ook de raad van Woudrichem en de raad van Werkendam hebben hun kritiek geuit op het handelen. En toeval of niet, voorzitter. Ik kwam de fractievoorzitter van het CDA van Werkendam tegen, de weledelgestrenge heer Gerard Paans. Die zei toen nog dat die, in die periode, dat dat niet juist was en dat de nieuwe gemeente Altena daarover had moeten gaan. En laatst kwam ik hem tegen bij de, in de Appie en toen had hij het over het gekrakeel rond de uitbreiding van het gemeentehuis, gehoord en gelezen. Hoofdlijnen Philip, de raad moet over de hoofdlijnen gaan.

Het vooruitgeschoven probleem van toen is nu actueel en lijkt weer vooruitgeschoven te worden. En dan wil ik, voorzitter, ook mijn excuus maken naar de medewerkers van onze gemeente Altena. Het spijt me, dat wij als raad er nog steeds niet in slagen u duidelijkheid te bieden. Daar waar we van jullie verwachten, dat er een excellente dienstverlening is. Goed, dat wij goed werkgeverschap moeten tonen, een veilige werkplek moeten gaan renderen, dat we, dan schitteren wij in de besluiteloosheid en in achterhoedegevechten, maar we geven als raad niet het goede voorbeeld. Dus excuus aan alle medewerkers, dat we er nog steeds niet uit zijn. En voorzitter, zo kunnen we doorgaan met onze excuses. Wat ons betreft, naar het college, naar aannemers, naar alles wat er te bedenken valt. Maar volgens mij is mijn boodschap bij in ieder geval, in ieder geval bij Jop, voorzitter, wel een beetje duidelijk geworden. Toch wil ik nog eenmaal de stevige hand in eigen boezem steken. We hebben als raad ooit zelf bedacht, een werkgroep voor de raadszaal in het leven te roepen. We zijn eigenstandig aan de gang gegaan en hebben zonder het college bij te betrekken, ons eigen ganzenbordspel gespeeld. Ik zal u vertellen, waarom ik dit aanhaal. Toen wij als raadswerkgroep ons wensenpakket gereed hadden, wat alles behalve een gestroomlijnd proces was, hebben we daar al de eerste piketpaaltjes geslagen.

Toen bleek al dat de raad zelfs in werkgroepverband niet in staat was, om een fatsoenlijk gedragen opdracht aan het college te geven. Want toen het college onze wensenpakket had laten uittekenen, waren wij niet tevreden, want we wilden nóg meer en nog meer en zelfs nog veel meer. Coalitie en oppositie versterkten elkaar in hun wensenpakket. Van een eigen keuken tot extra toiletten, extra commissiezaal tot de raadszaal met meer cachet, dat moest het allemaal uitstralen. De raadszaal moest zelfs hoger en daar mochten we niet op bezuinigen. Ja, voorzitter in deze periode, hij is net achter de rug, toen had ik een verlanglijstje van mijn kleinkind voor Sinterklaas. En dan weet ik ook bij voorbaat al, dat hij niet alles zal krijgen. Maar ik leer hem dan

niet, om de schuldige te zoeken. En zeker niet, hier staat iets wat ik niet meer mag zeggen, de gekleurde medewerker van Sinterklaas om, ik zeg het toch gewoon, de zwarte Piet aan Sinterklaas uit te delen. Het college heeft ons wensenpakket uitgewerkt en inzichtelijk gemaakt, dat er ook wettelijke, veiligheids- en arbotechnische aanpassingen noodzakelijk waren voor dit bankgebouw, dat omgetoverd moet worden tot een toekomstbestendig volwaardig gemeentehuis. Ze hebben toen een voorstel uitgewerkt wat aan onze vragen voldoet. Ik zeg met nadruk, aan onze vragen. En onze medewerkers een werkomgeving biedt, waar zij op trotse wijze hun professie uit kunnen oefenen. En ook dat mag hè, mensen mogen trots zijn op hun omgeving waar ze werken. Maar op het ganzenbordspelletje hebben wij gezien, dat de dobbelstenen een getal lieten zien, waar we niet blij mee waren. En ik wil er ver van blijven, want ik heb daarnet ook alweer die discussie gehoord over allerlei vierkante meters. Dus moeten we nu iemand vinden, die naar de gevangenis moet? Nee, voorzitter, de raad moet gewoon een beurt overslaan en zich niet bemoeien met de vierkante meters en andere detaillering. We hebben een voorstel wat ons betreft, dat voldoet aan onze duurzaamheidwensen en een opgave en toegankelijkheid en die invulling geeft aan het bestuursakkoord. En ja, voorzitter, het bestuursakkoord.

Dat brengt mij tot de afronding van mijn betoog. Want ik moet u eerlijk vertellen, dat AltenaLokaal en u weet dat, vanuit hun eigen programma destijds al geen voorstander was van uitbreiding van het gemeentehuis, maar juist wilde investeren in de bestaande gebouwen om de zichtbaarheid in de kernen verder te vergroten. Echter, heeft AltenaLokaal bij de coalitieonderhandelingen ingestemd met partijen, die een groot voorstander waren om het gemeentehuis uit te breiden. En dit waren onderhandelingen, waar we ook nog steeds achter staan. Wij complimenteren het college, dat ze met zoveel geduld telkens opnieuw veel vragen moesten beantwoorden en zich door alle bochten heeft weten te wringen en toch een voorstel heeft gepresenteerd, dat voor de toekomst van Altena op alle fronten van toegevoegde waarde kon zijn. En zelfs, financieel verantwoord is. Maar dat komt maar niet boven water. En laten we niet dezelfde fout maken, die in 2017 gemaakt is door het weer door te schuiven. We hebben de kans om onze inwoners en medewerkers te laten zien, dat we vandaag durven te investeren in elkaar en vertrouwen hebben in het college, dat dit met alle gevoeligheden extra schelp zal uitvoeren. Voor AltenaLokaal hoefde dit dus niet en we doen het of goed, of we doen het niet.

Ons amendement vraagt dus terug te gaan naar de oorspronkelijke versie en vandaaruit vertrouwen, vanuit de raad te werken aan een verantwoorde uitbreiding van het gemeentehuis. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Haan. De heer Den Haan: Even terug, even terug en dan nog eventjes reagerend op de collega's. De voorzitter: U bent ervoor. De heer Den Haan: Ja. Over het amendement van de VVD. We kennen het woord, sympathiek. Maar het gaat wat ons betreft nu ook nog iets verder dan sympathiek, gezien uw betoog en we zullen daar straks in onze schorsing zeker nog over na gaan denken. En wat het voorstel van onze collega-partners in de coalitie betreft. Ja, ik hoorde de heer Bouman zeggen en daar ben ik het ronduit mee eens, alle superlatieven die gezegd werden waarom we naar een nieuw gemeentehuis of een uitbreiding van een gemeentehuis moesten worden. U heeft ze allemaal nog wel in herinnering. Want die onderschrijf ik namelijk. Ja, die wisten wij al en maar die zagen we al terug in het eerste voorstel. En later ook nog in die vermaledijde wijziging, waar die tien procent in zat. Met betrekking tot de SGP, die dat dan vertellen die ja, we gaan weer terug in de details. Ik respecteer, dat er een andere mening is. En die mening die is dan, dat het onvoldoende duidelijk is. Voor ons was het wel duidelijk, dus dat zijn twee meningen die over elkaar staan.

Maar we willen zeker ook vooruitkijken. Tot zover even mijn beslommeringen, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Den Haan. Mijnheer Timmermans van de VVA, tweede deel van de eerste termijn. De heer Timmermans: Ja, dank u, voorzitter. Na dit betoog dan zou ik bijna zeggen van, terug naar het gezonde verstand en met beide beentjes op de grond. Want dat is het uiteindelijk, voorzitter. Ik, je hoort de partijen allemaal eigenlijk standpunten innemen, die natuurlijk ook al eerder over tafel zijn gegaan. Uiteindelijk, de keuzes die gemaakt moeten worden. En u kent onze keuze, dat wij eigenlijk als enigste altijd hebben gezegd, we zijn tegen dit voorstel. Gewoon helemaal. Maar wij hebben ook telkens toch een opening geboden in andere vergaderingen van, joh, kom dan anders met een alternatief. Dat wil men kennelijk ook gewoon niet. Ook al zegt men in de gangen en bij een drankje van, joh, ja, misschien moeten we toch daar eens over na gaan denken. Voorzitter, we houden vast aan het prestigeproject. Dat lijkt het eigenlijk steeds meer op. Het is eigenlijk een prestigeproject, wat door de coalitie is uitgedacht en waar nu ook wel wat gaten in gaan vallen. En dat dat wordt ook niet helemaal onderkend door de coalitiegenoten, die dus eigenlijk de motie indienen. Want ik hoor bijvoorbeeld Progressief Altena zeggen, er komen grotere opgaven op ons af, waar hebben we het dan uiteindelijk over? Ja, dat klopt.

We krijgen rampjaren voor ons en dan gaan we toch weer lekker voortgang met het gemeentehuis. We gaan toch weer die investering doen en we strooien het zand in de ogen van de inwoner. Want we gaan met een bezuiniging van tien procent gaan we zeggen, we hebben het goed voor elkaar, jongens. Alleen, jullie vergeten allemaal de post onvoorzien. De post onvoorzien, die blijft gewoon lekker erin staan en die wordt geraamd op 15 procent. En als we die lekker gewoon erin laten staan, ja, over een aantal jaren als het dan gebouwd is, als u bereikt wat u wilt bereiken, dan krijg je gewoon hetzelfde punt. Het heeft meer gekost, raad. Ach, wat zielig, het heeft meer gekost. Ja, en wie draait ervoor op? Ja, de inwoner. Je moet het allemaal uitleggen aan diezelfde inwoner, wat u nu aan het doen bent. En dat is het probleem. En daarom, siert de heer Bouman, want we hebben in de raad een, eigenlijk altijd een verschil gehad. De heer Bouman zegt, van de VVD van, joh, het is of alles of niks. Wij zijn dan niet voor dat alles-punt. Maar het siert hem. En dat moet ik gewoon zeggen van, joh, luister, het is gewoon waar wat hij zegt. Je moet gewoon, nu moet je gewoon even na gaan denken. Gaan we toch weer voteren? Gaan we toch weer doorborduren op een fout plan van uiteindelijk van, wat de SGP mee is gekomen over de cascobouw? En dan ja, in de vorige vergadering.

Ja, dan ziet u zelf ook, mijnheer Van Gammeren van de SGP, ja, het is eigenlijk niet wat het moet zijn. En waar is dan de ruggengraat nu gebleven? Dat is de duidelijke vraag. En die zal u ook naar uw eigen kiezers uit moeten leggen, want die ruggengraat zie ik niet meer. En ik versta onder een adempauze, gewoon stoppen met het huidige ding en gewoon eventjes de rust pakken. En dan in januari samen, ook met de VVA na te denken over een goede optie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Timmermans. Mijnheer Bouman van het CDA. De heer Bouman (CDA): Ja, ik had niet verwacht dat ik zo lang moest wachten, maar er waren lange betogen. Ik beperk me even tot puur het reageren op de amendementen, zoals ze ingediend zijn. En we kunnen in tweede termijn hoewel in debat gaan, denk ik over van alles en nog wat. Kijkend naar de twee amendementen. Kijk, AltenaLokaal is consistent, denk ik in hun mening en zeggen van, ja, goed, wij willen terug naar het allereerste scenario van september 2024. En de niet-coalitiepartijen die zeggen, we willen terug naar af en we willen even helemaal niks. Dat is eigenlijk wat de twee alternatieven zijn. Goed, wij hebben dus een voorstel, wat daar eigenlijk tussenin zit. Wij zeggen, wij willen wel degelijk een stap vooruitzetten. Wij willen niet zeggen, we nemen geen besluit en we schuiven dan die hete aardappel maar voor ons uit.

Dat, want dat is eigenlijk, wat zal ik maar zeggen de niet-coalitiepartijen op dat moment zeggen. Want uiteindelijk zullen we met elkaar een, op een of andere manier een goed besluit moeten nemen voor een goede uitbreiding en verbouwing van dit gemeentehuis. En wij denken nogmaals, dat we met die motie daar een hele

goede stap in die richting zetten met elkaar, waarbij we het liefst op zo kort mogelijke termijn dat, ook een definitief goed besluit daarin kunnen maken met elkaar. En ja, goed, wij hopen toch dat we daar, misschien nog wat partijen die zich daarbij aan kunnen sluiten. En goed, de heer Den Haan die had het, die was aan het ganzenborden en hij zat eigenlijk een beetje in de put he bij het ganzenborden. Maar op het laatst kwam hij er toch weer een beetje uit en wilde hij ook vooruitkijken. Dus ik hoop toch inderdaad, dat we kunnen kijken van, ja, hoe kunnen we met een zo breed mogelijke meerderheid, mits ook het college zegt van oké, wij kunnen ermee uit de voeten. Dat we met die motie goed aan de slag gaat, aan de slag kunnen gaan en dat we inderdaad, stappen vooruit kunnen zetten. Zodanig, dat we die dingen kunnen bereiken waar wij in de eerste termijn ook al voor gepleit hebben. En de rest, daar kom ik nog wel op terug in de tweede termijn op een aantal onderdelen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bouman. Mijnheer Van Gammeren van de SGP. De heer Van Gammeren: Ja, dank u wel, voorzitter. Mijn, het grootste gedeelte van mijn eerste betoog, die heb ik eigenlijk al verspeeld zojuist al met het indienen van de, van onze motie. Maar ik wil in ieder geval toch eventjes reageren op mijn collega's, omdat dat wel zo prettig is.

En ik denk, dat het ook zo constructief is zeg maar, voor de tweede termijn. Dan begin ik maar even met de heer Bouman. Die zegt van ja, u deed een oproep aan ons van, doe het niet. Weer dezelfde fout, u sleurt de raad mee. Ja, mijnheer Bouman, ik denk, dat dat, dat het gewoon een democratisch proces is. U ziet het wat anders als wij. Ik denk dat we allemaal hetzelfde voor ogen hebben, het goede voor onze gemeente en de inwoners. En het goede ja, wat ons betreft, voorzitter, en dan begin ik ook maar even met het bestuursakkoord. De heer Den Haan, die maaide dat al weg. Daar hebben we ook in gekozen zeg maar, om op deze locatie onze dienstverlening uit te breiden. De heer Timmermans, die zei ook van, weet je, er komen rampjaren aan. U bedoelt de financiële rampjaren, dat begrijp ik. En juist vanuit die overweging is de SGP van mening, dat we ook daarin een pas op de plaats moeten doen voor het gemeentehuis. Wij kunnen die extreme verhoging en het zijn geen appels met appels vergelijken, hebben we inmiddels al helder, maar die extreme verhoging van acht afgerond zeg maar naar 14 miljoen, die kunnen wij niet verantwoorden. En die willen wij niet verantwoorden, niet naar onze burgers en niet naar onze kiezers.

En daarom zijn wij scherp op het proces en scherp op om te kijken van, waar zijn nu de knoppen waar we aan kunnen draaien? En mijnheer Timmermans, als we op 3 december erachter komen dat we dus, we hebben het net over kaders, we hebben het over details. Wat ons betreft is de uitbreiding van ruim 2000 meter, dat is een kader. Dat hebben we met elkaar besproken in het voorlopig ontwerp. En om wat voor reden dan ook, zijn we daarvan afgeweken. Maar dat is wel een substantiële verhoging qua oppervlakte. En als we dan de benchmark erbij houden, dan is het heel simpel uit te rekenen, dat die grote verhoging daardoor wel te verklaren is. En dan is het ons als fractie, dat we daar zeggen van, we willen daarop reflecteren. We willen kijken van, is dat wel nodig en kan dat niet een tandje minder? Het amendement van de oppositie, die zegt, echt helemaal terug, heel het besluit terug en na het kerstreces nog een keertje opnieuw gaan kijken, wat we willen. Ik denk, dat we dan heel deze discussie opnieuw gaan doen. Wat ons betreft, doen we dat niet. Pakken terug naar de kaders van het voorlopig ontwerp. En uiteindelijk zijn dat de kaders, die we hebben meegegeven en uiteindelijk zal daar een financiële onderbouwing op moeten uitrollen. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Gammeren. En als laatste van het tweede deel van de eerste termijn, mevrouw Maris.

Mevrouw Maris: Ja, dank u wel voorzitter. Ik bleef aan de nieuwe stoelen hangen. Is toch wat, zal wel een teken zijn, denk ik. Ja, even een korte reactie op het amendement van de VVD, ChristenUnie en VVA. Intrigerende stap. Een stap terug, maar geen voorgestelde weg. En inderdaad, welke kaders geeft u dan mee

aan de raad? Houden we wel de andere democratisch genomen besluiten van deze raad, nemen we die mee? De programma van eisen die gemaakt zijn? Hoop vragen heb ik daarover. Heeft veel tijd en energie gekost om tot een programma van eisen te komen. Gaan we dat weer opnieuw doen? Of gaan we dat toch, omdat we dat democratisch wel aangenomen, meenemen? Helpen we dan mee om dat straks voor te stellen? Dus daar hoor ik dan graag uw ideeën over. Het amendement van AltenaLokaal. We herkennen elkaar in ieder geval in de noodzaak, om in dit gemeentehuis iets te doen. Dat is inderdaad een veranderen, niet, is geen veranderend inzicht. Progressief Altena is natuurlijk enorm bekend, dat wij dit hele gebouw niet wilden kopen, maar ook daarin respecteren wij de democratische besluitvorming. En nu we hier eenmaal zitten, zien we ook de noodzaak dat hier mensen een goede werkplek krijgen. In die zin dus staat, zijn we daarin, zien we dat hetzelfde. Maar Progressief Altena heeft niet ingestemd met het ontwerpvoorstel zodat dat, zoals dat er 4 juli lag. Met name ook, omdat het in onze ogen niet voldeed aan de efficiënte sobere en open en toegankelijk gemeentehuis. Een gemeentehuis voor de inwoners, te midden van een netwerk van werkplek in de kernen, zoals wij dat voor ons zien. En daarom zullen we ook niet meegaan met dit amendement. Tenminste, vooralsnog.

Maar wat ik vooral heel erg benieuwd ben, is de mening van het college eigenlijk, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Maris. Daarmee heeft elke fractie in twee keer de eerste termijn gehad en is er ook op elkaar gereageerd. Ik denk, dat het ook nu tijd is om naar het college te luisteren. Hoe het college de vragen die er zijn en de moties en amendementen, duidt. Namens het college, wethouder Sheikkariem. Ga uw gang. De heer Sheikkariem: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we hebben als college aandachtig zitten luisteren. Getracht om te kijken, welke vragen er leven. Ik heb er niet zo heel veel kunnen destilleren. Maar ik denk wel, dat er in de amendementen en de moties wel degelijk vragen zitten. En dat vandaaruit even een algemene reactie namens het college, graag wil verwoorden. Het is eigenlijk door u allen een beetje geschetst. Het is vanavond vooral de raad, die met elkaar tot een besluit moet komen. We hebben als college het proces opgepakt en we hebben het programma van eisen aan u voorgelegd. Daarin hebben we de wensen en de kaders verwerkt zoals van de Arbo-richtlijnen, de veiligheidsvraagstukken die er waren, de verbeteringen die we noodzakelijk zijn, aangevuld met de wensen die de raad mee heeft gegeven. Dat is geleid tot het programma van eisen. Als ik me niet vergis, ergens in april, mei dit jaar.

En u heeft dat geaccordeerd en ons op pad gestuurd, om dat uit te werken. Dat hebben wij ook gedaan. We zijn gekomen in juli, we hebben dat eigenlijk heel voortvarend opgepakt en in juli met een voorstel gekomen. En toen wij in september het voorstel ook behandelden, merkten we ook dat we ergens toch ook wel schrokken, dat de aansluiting tussen het college en raad niet helemaal was, wat wij wel hadden verwacht. En we zitten nu met een situatie waar u ook merkt, dat we op onderdelen elkaar zoeken. Waar is het dan misgegaan? Wat begrijpen wij niet? Hoe komt dat? Hebben wij ook een stukje reflectie gedaan als college. En gemerkt van de voortvarendheid, waarin wij in mei, juni hebben uitgewerkt en u hebben voorgelegd, hebben wij eigenlijk nagelaten om u te laten zien, wat de effecten zijn van de wensen, de uitbreidingen en wat dat weer gaat resulteren in de financiële investering, die nodig is. We hebben als uitgangspunt, want u heeft toen het vertrekpunt van 2025 vierkante meter meegegeven. En als we gaan opsommen wat we allemaal nodig hadden, hadden we er goed aan gedaan om een moment te prikken, om ergens in juni u toch op de hoogte te stellen van, let op, dit hebben we nog extra nodig, dit hebben we nog extra nodig en dat kan gaan resulteren in een grotere investering. Dan was die verrassing in ieder geval, minder groot geweest.

Daar hebben we in ieder geval een stukje reflectie gedaan, dit hadden we anders moeten doen. Desalniettemin, hebben wij een voorstel gemaakt, waar wij volledig achter staan. Hebben ook geconstateerd, dit is het beste op de wijze van de mogelijkheden die er binnen ons opdracht zat. En dat voorstel, dat steunen wij nog steeds. Dan eventjes een reflectie naar de amendementen en de moties. U kunt zich voorstellen als het college hierachter staat, dat we geen positieve

reactie geven op het amendement, die door de VVA, VVD en de ChristenUnie is ingediend. We hebben er goed naar gekeken. Wij willen graag stappen maken, we hebben een aantal voorstellen gemaakt. En eigenlijk zegt u van, nee, stopt u maar en ga een adempauze inlassen. Wat we wel hebben meegenomen want daar zijn we ons heel goed bewust van, dat is een punt die in jullie amendement staat. Dat gaat over het budget, die in ieder geval weer terug te storten of in ieder geval het feit terug te draaien, wat er in september is geweest. En wij willen in ieder geval uitspreken ongeacht, want wij weten nog niet wat de uitslag wordt van vanavond van de raadsbesluit. Als de meerderheid zou besluiten, wij willen in ieder geval als college uitspreken, dat we dat geld gewoon bevriezen en in ieder geval niet gaan uitgeven. Dus tenzij u als raad anders besluit vanavond, want we weten gewoon niet wat het wordt. Voorzitter, het zal u niet verbazen, dat het college het amendement van AltenaLokaal als de meest prettige amendement herkent. Die sluit namelijk naadloos aan bij de wensen en het voorstel, zoals het college het heeft opgesomd en u heeft aangeboden. Die zouden we het liefst positief mee willen geven. Maar in de afgelopen periode hebben wij natuurlijk ook heel nauwkeurig geluisterd naar de reacties van de raad en ook kunnen constateren, dat die niet haalbaar blijkt.